220531 verslag raad 21 juni 2022

VERSLAG RAADSVERGADERING 21 juni 2022 Samenvattend verslag van de openbare vergadering van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Voorzitter Griffier Leden SamenWerkt

mevrouw I.P. Meerts mevrouw I. Joosten

mevrouw N. Dijkstra (aantredend raadslid) de heer M.W.J. Gnodde mevrouw W.A.J. Kosterman (scheidend raadslid) mevrouw D. van der Mark mevrouw D. Scholt-Hylkema de heer R. Willems

VVD

de heer W. Slijper de heer S. Verhaar de heer S. van der Velden Walda

BurgerBelangen

mevrouw N. Plaatsman-Visser de heer F. Scherpenzeel de heer W.G. Smit

CDA

de heer G. Migchels mevrouw A.J.G. Vernooij

SP

de heer J. Brouwer (scheidend raadslid) de heer R. Meinema (aantredend raadslid) de heer F.A.M. van der Tol

PCG

de heer J. de Bruijn de heer A. van Vliet

D66

de heer B.M.A. van Asperdt

Duurstede voor Democratie mevrouw F.D. Place Inspreker

de heer Van Ditmarsch

Wethouders

de heer J.C. Buijtelaar de heer J. Brouwer mevrouw W.A.J. Kosterman de heer J. Kuiper de heer H.J.C. Vreeswijk (scheidend wethouder)

Verslag raad 21 juni 2022

1

Gemeentesecretaris

mevrouw W.J. de Jonge

Notulist

mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

AGENDA 1. Opening 2. Vaststelling van de agenda 3. Spreekrecht Podium 4. Rechten van de raadsleden (ingekomen stukken, moties vreemd aan de orde van de dag) 5. Informatie van de portefeuillehouder 6. Afscheid college 2018-2022 7. Benoeming wethouders 8. Installatie raadsleden Besluitvorming 9. Zienswijze jaarstukken 2021 en zienswijze begroting 2023 VRU 10. Aanwijzingsbesluit Woo-contactpersonen Wijk bij Duurstede Bespreken / debat 11. Ophogen krediet gemeentewerf en milieustraat 12. 13.

Verslag vergadering gemeenteraad 31 mei 2022 Sluiting

1.

Opening

De voorzitter opent de vergadering met de woorden: “Allen die in de gemeente Wijk bij Duurstede wonen en werken, voor hen zijn wij vandaag bijeen. Wij vertegenwoordigen zo onze inwoners, wij nemen besluiten in alle zorgvuldigheid en na afweging van ieders belang. Dat vraagt wijsheid en soms ook moed. We maken waar wat we besloten hebben voor allen die hier wonen en werken. Laten we hierbij stilstaan.” Zij geeft aan dat het een bijzondere vergadering is; er wordt afscheid genomen van wethouder Vreeswijk, de nieuwe wethouders worden geïnstalleerd en er worden ook twee nieuwe raadsleden geïnstalleerd. Zij richt een bijzonder woord van welkom aan alle naasten die van degenen die geïnstalleerd worden of afscheid nemen. 2.

Vaststelling van de agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Verslag raad 21 juni 2022

2

3.

Spreekrecht

De heer Van Ditmarsch spreekt in om aandacht te vragen voor de verkeerssituatie bij de Veilingmeester. De bewoners zijn blij met de aanleg van de rotonde op de Zandweg waarvoor een stuk grond beschikbaar is gesteld aan de gemeente. Over de Frankenweg wordt met hoge snelheid naar de kruising met de Zandweg gereden. Dit zal ook wanneer de rotonde er is nog het geval zijn. Verkeer dat uit de parkeergarage komt heeft geen goed zicht waardoor er veel bijna ongelukken zijn. Hij verzoekt om opheffing van de voorrangsregels voor automobilisten waardoor de situatie een stuk veiliger zal worden en er hopelijk geen ongelukken zullen gebeuren. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan inspreker. De heer Verhaar (VVD) begrijpt dat het enkel gaat om een aanpassing voor automobilisten, niet voor fietsers. De heer Van Ditmarsch verduidelijkt dat het fietspad aan beide zijden gebruikt wordt, maar daartussen ligt nog een strook. Als automobilisten geen voorrang meer hebben, kunnen de haaientanden voor het fietspad gehandhaafd worden. De heer Verhaar (VVD) vervolgt dat het dan kan voorkomen dat automobilisten niet over het fietspad mogen rijden, maar wel de weg op mogen. De heer Van Ditmarsch veronderstelt dat dit zorgt voor een afname van de snelheid. In het verleden is gevraagd om daar een spiegel te plaatsen, maar dat was niet mogelijk.

Het is echt een levensgevaarlijke situatie. Als de rotonde in gebruik genomen worden, zal er vaker over de Frankenweg gereden worden richting het centrum waardoor de kans op ongelukken toeneemt. De voorzitter bedankt inspreker voor zijn bijdrage. Podium 4. Rechten van raadsleden (vragen, moties en dergelijke) De voorzitter geeft aan dat er twee moties vreemd aan de orde van de dag worden ingediend door de fractie van BurgerBelangen en biedt vervolgens gelegenheid om de motie toe te lichten. De heer Brouwer (SP) geeft voorafgaand aan de toelichting op de motie aan dat hij straks waarschijnlijk als wethouder benoemd wordt. Het onderwerp waar de motie over gaat, valt dan binnen zijn portefeuille en onder zijn verantwoordelijkheid. Omdat hij nu nog raadslid is, zal hij daarom niet deelnemen aan het debat en de stemming. Hij verlaat vervolgens de raadzaal. De voorzitter meldt dat er nog een vreemde situatie is; bij agendapunt 5 gaat de huidige portefeuillehouder iets melden over stikstof.

Verslag raad 21 juni 2022

3

Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) licht motie MV-01 toe. De landelijke overheid heeft een plan gemaakt voor stikstof dat veel is besproken en in het nieuws is geweest. Er zijn veel voorstanders en veel tegenstanders. De gemeente Wijk bij Duurstede kent van oudsher plekken met natuur, landbouw en veeteelt waarbij op sommige plaatsen zelfs sprake is van verrijking. Zij dankt de boeren uit de gemeente die vanavond aanwezig zijn. Zij wijst tevens op dierenartsen die de dieren verzorgen, zzp’ers die machines leveren, garages die auto’s maken en de supermarkt die mensen van boodschappen voorziet. Wijk bij Duurstede wordt door de plannen van de nationale overheid onevenredig hard getroffen terwijl het model achter de tekentafel weinig zegt over het Natura 2000-gebied op de Langbroekerwetering waar veeteelt en natuur zo verweven zijn dat de es- en hakhoutpopulatie die dat gebied zo bijzonder maakt en het Natura 2000-gebied niet kon bestaan als er geen veeteelt was. Zij roept daarom op te kijken naar de gemeentelijke situatie. De indieners van de motie zijn geen klimaatontkenners die zeggen dat er niets aan stikstof gedaan moet worden, zij zijn voorstander van realisme. Boeren moeten een geloofwaardige en juridische kans krijgen om zichzelf te verduurzamen op basis van de werkelijke situatie op en rondom hun bedrijf.

Boeren willen dit ook, staan soms stil, of in twijfel, maar er is in ieder geval sprake van grote onzekerheid. De impact van dit alles raakt niet alleen de economie, maar iedereen en misschien ook de natuur. Omdat de gemeente uniek is en een historie van veeteelt en natuur kent die zeldzaam is in Nederland is deze motie geschreven. Opgeroepen wordt om een brief te schrijven, op te staan voor de boeren, naast hen te gaan staan in hun transitie naar een duurzamer bestaan. Als de gemeente dit niet doet, wie doet dit dan wel? Zij sluit af met de slotwoorden van het position paper van Greenpeace in reactie op plannen van de overheid: “Pas wanneer de politiek de natuurcrisis op een geloofwaardige en juridisch houdbare manier weet aan te pakken, zal daadwerkelijke ruimte ontstaan voor alle sectoren die zijn getroffen door de stikstofcrisis”. Zij verduidelijkt dat het gaat om een integrale aanpak, geen compromis. Boeren moet een eerlijk toekomstperspectief geboden worden waarbij de landbouw van een oorzaak naar een oplossing in klimaat- en natuurproblematiek omgevormd kan worden. Lokaal liggen er veel kansen om een oplossing te zijn voor het probleem en om samen met de boeren richting de Provincie te trekken omwille van de duurzaamheid, de biodiversiteit en de gemeente. De tekst van de motie luidt als volgt: Motie MV-01 Motie vreemd aan de orde van de dag.

De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 21 juni 2022 Onderwerp: stikstofplannen kabinet d.d. 10 juni jl. De Raad, gehoord de beraadslaging, overwegende dat, - Wij opkomen voor alle inwoners van de gemeente Wijk bij Duurstede; - Wij onze inwoners niet zomaar van Rijkswege van hun grond laten onteigenen; - Wij onze boeren niet zomaar van Rijkswege van hun grond laten onteigenen.

Verslag raad 21 juni 2022

4

Roept het college op, Om een brief naar provincie en Rijk te schrijven met het volgende: dat de gemeente Wijk bij Duurstede niet zomaar onze boeren -van Rijkswege- van hun grond laten onteigenen; dat uitgegaan wordt van metingen en feiten in plaats van modellen en berekeningen; de feitelijke staat van de natuur wordt beoordeeld en ook wordt onderzocht welke (naast stikstof) andere bepalende en te beïnvloeden factoren er zijn; wordt nagegaan welk natuurbeheer nodig is voor de instandhouding van de aangewezen soorten en in hoeverre daaraan wordt/werd voldaan; wordt vastgesteld waar sprake is van feitelijk onhaalbare natuurdoelen, waarna, ondersteund door onderzoek en metingen, ingezet wordt op aanpassing; technologie en innovatie de basis vormen voor oplossingen waarbij juridische houdbaarheid een voorwaarde is; perspectief wordt geboden aan boeren, mede vanuit het willen zijn van een betrouwbare overheid, ook voor zogenaamde PAS-melders; en de sociale cohesie op het platteland behouden blijft; Zorg voor een open communicatie met betrokken boeren die hen niet verder beschadigt. en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt ingediend door de fracties van BurgerBelangen en Duurstede voor Democratie. De voorzitter biedt de overige fracties gelegenheid om te reageren naar aanleiding van de motie.

De heer Verhaar (VVD) merkt op dat ook zijn fractie zich in de afgelopen weken heeft bezig gehouden met het onderwerp stikstof. Boerenbedrijven gaan vaak over van vader op zoon. Het zijn bedrijven waarin flink geïnvesteerd is waarvoor waarschijnlijk leningen afgesloten zijn. Als er onzekerheid ontstaat door een stikstofnota moet de raad daar zeker bij stilstaan en daar blijvend over communiceren met agrariërs. Zijn fractie ziet absoluut aanknopingspunten in de motie, maar vraagt zich toch af of nu het moment is om zo’n zware motie in te zetten omdat er heel veel gebeurt. Er zijn stappen te zetten waardoor naar minder stikstofuitstoot gekomen kan worden en daarom komt de motie te vroeg en kan deze wellicht wel van de baan als de raad goed met deze zaken omgaat. Ook zijn fractie zal contact hebben met PS en hameren op de unieke situatie in de gemeente Wijk bij Duurstede. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) geeft aan dat zij mede-indiener van de motie is. Generaties lang heeft de overheid boeren aangezet tot schaalvergroting, mechanisatie en het gebruik van chemicaliën. Het Nederlandse platteland heeft daardoor een ware metamorfose ondergaan. Diezelfde overheid beslist nu anders. De sector wordt plotseling schuldig bevonden aan de problemen die door eerder beleid veroorzaakt zijn. Dit terwijl de sector heeft laten zien tot enorme innovaties in staat te zijn.

Het zwaarste middel waarmee een fundamenteel mensenrecht (het recht op eigendom) wordt geschonden wordt ingezet als dank voor het meegaan in een ontwikkeling die door de overheid van hen geëist werd. Verslag raad 21 juni 2022

5

Wijk bij Duurstede kan een signaal afgeven aan de landelijke en provinciale overheid dat zij dit onrecht niet wil toestaan binnen de gemeentegrenzen. Zij roept de collega-raadsleden op bij ieder vraagstuk de vraag te stellen in wiens belang is dit nu echt? Wie zijn degenen die hier profiteren? Wie maakt zich straks meester van de gronden die hier vrij komen? Waarom worden de boeren aangewezen als de grote schuldigen terwijl iedereen weet dat de echte vervuilers in Nederland ongemoeid blijven (Tata Steel, Schiphol, de Rotterdamse haven en zo verder). Zij voegt een persoonlijke noot toe. Zij eet al meer dan 15 jaar producten van de biologische landbouw omdat zij zich dit kan permitteren. Zij weet dat het kleine aandeel van de biologische landbouw niet genoeg is voor de huidige behoefte aan voedsel en een zeer geleidelijke overgang vereist. Biologische en circulaire landbouw zijn kortgeleden enthousiast gepropageerd door minister Schouten. Dit vereist arbeidsintensiever produceren en extensiever gebruik van land. Voor een duurzame toekomst heeft Nederland juist veel meer boeren nodig, zeker niet minder. De raad wordt via deze motie opgeroepen om een ramp voor de boerengezinnen af te wenden, door de boerengezinnen niet te verjagen, maar hen zonder uitzondering mede-eigenaar te maken van de door iedereen gewenste groene toekomst voor Wijk bij Duurstede.

De heer Migchels (CDA) heeft het voorrecht dat hij met zijn werk al meer dan 12 jaar met boeren werkt aan het reduceren van de uitstoot van stikstof en methaan. Ondernemers zijn erg geschrokken van de plannen. Ook hij is geschrokken toen hij de kaart zag. Hij wijst op het sleepvoetverbod van 2018 waarbij de ammoniakwinst mag meetellen bij de reductieopgave van 50%. Een reductie van 50% is op zich niet onhaalbaar, maar 70% en op sommige plaatsen 95% is echt heel fors. Deze hoge percentages worden veroorzaakt door de randvoorwaarden die het ministerie heeft meegegeven aan het RIVM. De zone van één kilometer ligt zelfs langs de Rijntakken die helemaal niet verzuringsgevoelig is waardoor ondernemers onnodig bang gemaakt worden. De rijksoverheid heeft onprofessioneel gehandeld. Hij begrijpt de boosheid en het verdriet, maar er ligt wel een opgave omdat de natuur behoefte heeft aan halvering van de emissies. Het is ongelukkig dat er een plan ligt met kaarten die niet kloppen waarin alleen de landbouw wordt genoemd omdat er ook een verantwoordelijkheid ligt voor de andere sectoren (industrie, verkeer, scheepvaart). De Tweede Kamer heeft de motie Boswijk (CDA) aangenomen om bij kritieke depositiewaarden te kijken naar de daadwerkelijke instandhouding van de natuur. Een aantal partijen doet alsof de landbouw uit Nederland verdwijnt als de stikstofemissies gehalveerd worden.

Dit is niet het geval als er ruimte geboden wordt aan het meetellen van de managementmaatregelen (ruw eiwit). In de modellen wordt gerekend met het gemiddelde van Nederland, terwijl sommige bedrijven hier al ver onder zitten. Er zijn plannen gepresenteerd waar sommige partijen blijkbaar baat hebben bij de onrust en angst die gecreëerd wordt, maar feitelijk gezien kan 50% reductie gehaald worden. Voorwaarde hierbij is dat de managementmaatregelen mogen meetellen en dat er goede subsidieregelingen komen voor het laatste stukje stalaanpassing waarvoor geld geleend moet worden, maar waar geen extra inkomen tegenover staat. Het stikstofprobleem is mede ontstaan omdat er goedkoop voedsel gewenst wordt. De belastingbetaler moet zijn verantwoordelijkheid nemen. Hij begrijpt de betrokkenheid van de indieners van de motie, maar denkt dat de motie niet nodig is omdat hij er alle vertrouwen heeft dat hier in de provincie Utrecht goed uitgekomen gaat worden. Hiervoor moet wel de kaart van tafel.

Verslag raad 21 juni 2022

6

De heer Gnodde (SamenWerkt) geeft aan dat stikstof een emotioneel beladen onderwerp is. Ook hij schrok toen het bericht kwam. In maart 2020 moest zijn bedrijf in lockdown, er was geen omzet meer en er moest gewacht worden op overheidsmaatregelen om het bedrijf overeind te kunnen houden. Omdat deze maatregelen er kwamen heeft zijn bedrijf de twee jaar coronapandemie overleefd. Dit maakt dat hij de emotie snapt. Het stikstofprobleem is al decennia lang bekend. In de jaren 80 werd al gezegd dat er op een akker niet meer mest uitgereden zou moeten worden dan op het bedrijf zelf geproduceerd wordt. Sindsdien zijn er allerlei krachten geweest die het systeem in stand hebben gehouden. De consument speelt hierin een rol, maar ook de banken, de veevoederbedrijven en de gewasbeschermingsmultinationals die baat hebben bij het huidige systeem. Wetenschappers zijn het erover eens dat dit niet meer zo kan. Hij betreurt het dat de metingen en modellen worden afgedaan als onwaar. De commissie Hordijk heeft aangegeven dat de kritiek onjuist is, de essentie is wel duidelijk. Als er reductie moet plaatsvinden en de Provincie besluit om met draconische maatregelen te komen vindt zijn fractie dat er ruimhartig omgesprongen moet worden met ondernemers die mogelijk een deel van hun bedrijf moeten inleveren.

Hij heeft gesproken met enkele agrarische ondernemers die aangegeven dat er met kortere ketens gewerkt moet worden omdat het huidige systeem niet langer houdbaar is. Er moet gezamenlijk een oplossing gevonden worden, maar dit moet wel zorgvuldig gebeuren. In het dictum wordt geschreven zomaar onteigenen en dat metingen en modellen niet kloppen. Zijn fractie kan zich daar niet in vinden. Als dit blijft staan, zal zijn fractie tegen de motie stemmen. De heer Van Vliet (PCG) begrijpt de oproep in de motie omdat er inderdaad een probleem is, maar wat zijn fractie betreft ligt dit probleem bij de Provincie. Hij kan geen oordeel vellen over de genoemde punten wat maakt dat zijn fractie de motie niet kan steunen. De heer Van Asperdt (D66) wijst op cijfers van TNO waarmee aangegeven is dat Nederland de meeste stikstofuitstoot heeft. De landbouw draagt hier veel aan bij, onder andere onder invloed van jarenlang overheidsbeleid. Nederland is al decennia lang de grootste vleesexporteur van Europa terwijl zij wel tot de kleinere landen behoort. Zijn fractie is van mening dat de stikstofplannen uitgevoerd moeten worden, maar heeft destijds ook de motie van de PCG ‘Trots op de boer’ gesteund. Boeren die een omslag willen maken, zijn eerder al gesteund, bijvoorbeeld melkveehouders die energie willen opwekken met kleine windmolens.

Zijn fractie is voor een transitie naar een betere landbouw met minder milieubelasting en uiteindelijk ook een eerlijkere prijs voor de boer. De stikstofuitstoot zal ingrijpend gereduceerd moeten worden. De motie roept het college op tot het schrijven van een brief, maar hierin lijkt een waarschuwing verpakt te zitten dat Wijk bij Duurstede de boeren niet zomaar onteigent. Hij vraagt zich af of dit straks overeind gehouden kan worden, want het onteigeningsrecht kan ook toegepast worden als de betreffende gemeente niet meewerkt. De gemeente moet geen verwachtingen wekken die niet waargemaakt kunnen worden. Hij begrijpt dat andere overheden (Waterschap, Provincie en Rijk) kunnen onteigenen onder strikte voorwaarden en vraagt aan het college of dit klopt. In dat geval is een waarschuwing misschien contraproductief en worden partijen ongewild op ideeën gebracht. Hij zou graag met betrokkenen en partijen om tafel gaan om te zoeken naar een oplossing die rechtdoet aan de natuurbelangen en een gezonde boerensector.

Verslag raad 21 juni 2022

7

De heer Van der Tol (SP) sluit zich aan bij voorgaande sprekers. Boeren zijn niet dom, zij zijn al jarenlang bezig met het terugdringen van de stikstofuitstoot. De motie komt te vroeg en is op sommige punten wat te scherp. Zijn fractie steunt de motie niet. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) reageert in de richting van de heer Verhaar dat de tekst van de motie grotendeels gekopieerd is uit een motie van de VVD. Aangegeven wordt dat het lastig is om dergelijke brieven te schrijven, maar in Drenthe wordt dit soort brieven al geschreven door gemeenten. Zij heeft LTO Noord gesproken, men zoekt naar input van gemeenten richting Provincies omdat er lokaal verschillen gezien worden waarbij gemeenten echt hun rol moeten pakken. Zij is dankbaar voor de kennis van de heer Migchels over de kaarten. Het is geen bangmakerij vanuit haar fractie, in de plannen staat een aantal angstaanjagende zaken. Als de gemeente niet aangeeft aan de Provincie dat zij het er niet mee eens is, wie doet dit dan wel? De gemeente moet zich richten tot de Provincie om de boeren de grootste kans te geven om te kunnen minderen. 50% is wellicht realistisch, maar in sommige gevallen gaat het om 70% of 90%, dat is bijna uitkoop. De gemeente moet naast de boeren gaan staat en niet wachten tot de Provincie met plannen komt.

De voorzitter biedt het college gelegenheid om te reageren naar aanleiding van hetgeen naar voren is gebracht. Wethouder Vreeswijk reageert dat ook hij is geschrokken van het stuk van het kabinet, en begrijpt dat de agrariërs geschrokken zijn. Het is niet de eerste keer dat er beleid vanuit Den Haag komt, dat zomaar gedumpt wordt. De gemeente heeft al met de Provincie gesproken. De gemeente heeft daarnaast samen met de gemeente Utrechtse Heuvelrug en belangenorganisaties (LTO, natuurorganisaties, het Waterschap) vanaf 2020 gesprekken gevoerd met de Provincie over het stikstofbeleid. Afgelopen woensdag is gesproken over de startnotitie nationaal programma landelijk gebied. Als eerste zijn de agrariërs aan de beurt, de andere sectoren volgen later. Hij heeft gevraagd of er iets voor de agrariërs gedaan kan worden omdat de andere plannen er ook bij horen. De Provincie heeft tot volgend jaar de tijd om de zaken compleet uit te werken. Het vliegverkeer en het bedrijfsleven moeten niet onderschat worden alsmede de andere sterke vervuilers die al werden genoemd. Omdat er gesprekken gevoerd worden, zou hij het jammer vinden als er een brief gestuurd moet worden aan de Provincie. De Provincie is de trekker in deze en vergeet de gemeenten niet. Aan LTO is nadrukkelijk gevraagd of zij aan tafel blijven en heeft aangegeven dat dit het geval is. Het college ontraadt de motie op dit moment.

Hij begrijpt dat er in Drenthe al brieven geschreven zijn. Agrariërs die hij heeft gesproken willen met elkaar in gesprek blijven, maar roepen ook op om alert te blijven. Hij roept de raad op om alert te blijven. De heer Migchels kan de raad van veel nuttige informatie voorzien. In antwoord op de gestelde vraag geeft hij aan dat Waterschappen, Provincies en het Rijk inderdaad kunnen onteigenen. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) is blij om te horen dat het college de motie in uitvoering brengt in de gesprekken. De raad wil eenzelfde signaal afgeven en daar gaat de motie over; dat de raad achter het college staat en zich juist wel uitspreekt als het gaat om onteigening. De gemeente moet aangeven dat zij er alles aan zal doen zodat boeren die dat willen met hun bedrijf kunnen doorgaan. Dat komt wellicht fel over, maar voorkomen moet worden dat de gemeente er over enkele jaren achter komt dat zij te laat is geweest. De motie is bedoeld om dat te voorkomen. Verslag raad 21 juni 2022

8

Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) hoort de wethouder zeggen dat de agrariërs als eerste aan de beurt zijn. Zij wijst op het effect dat dit heeft op het vertrouwen dat de boeren in hun eigen sector hebben en op de financiële instellingen die kredieten verlenen aan boeren die willen innoveren en vreest dat er geleidelijk aan minder investeringen zullen komen omdat families hun bedrijf niet meer willen doorgeven omdat er geen toekomst meer in zit. Zij begrijpt niet waarom de boeren als eerste aan de beurt zijn terwijl er ook andere grote vervuilers zijn. De heer Verhaar (VVD) refereert aan de suggestie dat dit een motie zou zijn van de landelijke VVD die in de Tweede Kamer zou zijn behandeld; dat is niet het geval. Deze motie is op het VVD congres aan de orde geweest. 51% van de aanwezigen heeft voor gestemd, 49% heeft tegen gestemd. De plaatselijke VVD heeft haar eigen gedachten bij de motie en die zijn zojuist geuit. De fractie is geen klimaatontkenner en absoluut voor het agrarische bedrijf, maar roept op om dit met verstand te doen, op enig moment te schreeuwen, maar niet voordat er geslagen wordt. De voorzitter brengt de motie in stemming. De heer Van Vliet (PCG) geeft als stemverklaring dat zijn fractie het na de beraadslagingen en de reactie van de wethouder verstandig acht om het proces af te wachten. De gemeente zit bij de Provincie aan tafel.

De motie ‘Trots op de boer’ werd al aangehaald. Zijn fractie vergeet de boeren niet en blijft alert. De motie is sympathiek, maar komt te vroeg. De heer Migchels (CDA) geeft als stemverklaring dat zijn fractie de motie om dezelfde reden niet steunt. Hij roept de boeren op om bij de gemeente aan de bel te trekken als er signalen komen dat het niet goed gaat zodat er raadsbreed in gesprek gegaan kan worden. Daarna kan met een onderbouwde motie gekomen worden, zakelijk bekijken hoe zowel de belangen van de boeren als de economie op een goede manier gediend kunnen worden. Voor stemmen de fracties van: BurgerBelangen en Duurstede voor Democratie. Tegen stemmen de fracties van: SamenWerkt, VVD, CDA, SP, PCG en D66. Dit houdt in dat motie MV-01 is verworpen met 4 stemmen voor en 14 stemmen tegen. (De heer Brouwer van de SP-fractie heeft niet deelgenomen aan de stemming). De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) licht motie MV-02 voor. Rookmelders redden levens, brand is een sluipmoordenaar. Rook bij brand in woningen bestaat uit het geurloze koolmonoxidegas en cyanide en wordt door veel slachtoffers van woningbranden niet of veel te laat opgemerkt. Door het installeren van rookmelders op iedere verdieping in de woning wordt de kans om te vluchten vergroot en het risico op (dodelijke) slachtoffers verlaagd. Per 1 juli 2022 is een rookmelder op iedere verdieping een verplichting.

Uit onderzoek blijkt dat het aantal dodelijke slachtoffers van een woningbrand door deze wetgeving met wel 42% verminderd kan worden. Zijn fractie juicht ieder beleid toe dat het risico op slachtoffers door woningbranden verlaagt. Daarnaast is de fractie van mening dat de lokale overheid ook een taak heeft om mensen te informeren en te stimuleren hun huis brandveilig te maken. Per 1 Verslag raad 21 juni 2022

9

juli 2022 verandert de wet en worden huiseigenaren en huurders verplicht om rookmelders te installeren. De Veiligheidsregio Utrecht heeft over het boekjaar 2021 geld overgehouden. Een groot deel hiervan wordt naar de deelnemende gemeenten teruggestort. Voor gemeente Wijk bij Duurstede betekent dit een bedrag van € 38.000. De geactualiseerde begroting voor het jaar 2022 van de Veiligheidsregio bevat een financieel nadeel voor de gemeentelijke bijdrage met een omvang van € 17.000 ten opzichte van de initiële begroting 2022. Voorgesteld wordt om de overgebleven € 21.000 euro in te zetten voor het aanschaffen van rookmelders en het voorlichten van inwoners over het belang van een rookmelder in huis. Afsluitend leest hij het dictum van de motie voor. De tekst van de motie luidt als volgt: Motie MV-02 Motie vreemd aan de orde van de dag De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d.

21 juni 2022 Onderwerp: gratis verstrekken van rookmelders De Raad, gehoord de beraadslaging, overwegende dat, - in veel woningen gebouwd voor 2003 geen rookmelders aanwezig zijn; - jaarlijks gemiddeld 50 mensen komen door woningbranden; - jaarlijks 800 mensen zwaar gewond raken door woningbranden; - de installatie van rookmelders levens kan redden; - per 1 juli 2022 in elke woning in Nederland op iedere verdieping een rookmelder verplicht is; - voorlichting over rookmelders en de juiste installatie daarvan gewenst is; - met de inzet van de brandweer, stichting Binding en/of vrijwilligers voorlichting kan - plaatsvinden en ondersteuning kan worden geboden voor installatie van rookmelders bij inwoners die daartoe zelf niet in staat zijn; Roept het college op, Om de terugstorting van 38.000 euro vanuit de Veiligheidsregio Utrecht over boekjaar 2021 deels (21.000 euro) te gebruiken voor het aanschaffen en gratis verstrekken van rookmelders aan inwoners van de gemeente Wijk bij Duurstede. Hiermee nemen we het initiatief om te bevorderen dat elke woning in Wijk bij Duurstede voorzien wordt van gecertificeerde rookmelders. en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt ingediend door de fractie van BurgerBelangen. De voorzitter biedt de overige fracties gelegenheid om te reageren naar aanleiding van de motie.

Verslag raad 21 juni 2022

10

De heer Van Vliet (PCG) geeft aan dat over deze motie is gesproken in de voorbespreking, de motie staat vanavond op de agenda, maar is niet van te voren verstrekt. Hij is hier een beetje verbaasd over en weet niet wat hij met de motie moet. De voorzitter begrijpt van de griffie dat de motie gisteravond op Notubiz geplaatst is. De heer Van Asperdt (D66) merkt op dat er in de voorbespreking over de VRU inderdaad is gesproken over rookmelders. De portefeuillehouder gaf aan dat er al het nodige over rookmelders in het beleid staat. Er is discussie gevoerd over de voors en tegens van rookmelders bij bepaalde soorten bouw. De conclusie was dat er geen meerderheid was voor dit voorstel. Daarnaast roept de motie het college op om iets te doen, maar het beschikbaar stellen van geld raakt het budgetrecht en moet daarom via een amendement in de raad behandeld worden. Zijn fractie onderschrijft de problematiek wel en roept iedereen die nog geen rookmelders heeft op om deze te plaatsen. De motie wordt niet gesteund. De heer Van der Velden Walda (VVD) vraagt aan de indiener van de motie wie er verantwoordelijk is voor het installeren van rookmelders in een huurwoning omdat in de motie wordt gesproken over de huurder.

Hij vraagt voorts hoe bepaald wordt wie voor een rookmelder in aanmerking komt en om hoeveel rookmelders het gaat, waarbij hij zich afvraagt of het bedrag van € 21.000 toereikend. In de motie wordt gesproken over voorlichting en rookmelders, hij informeert hoeveel er aan voorlichting en hoeveel aan de rookmelders zelf uitgegeven moet worden. De heer Willems (SamenWerkt) denkt dat verhuurders en huiseigenaren hierin een belangrijke verantwoordelijkheid hebben. Huiseigenaren zijn inmiddels door hun verzekeraar aangespoord om tegen gereduceerd tarief een rookmelder aan te schaffen. Hij vraagt aan de portefeuillehouder of in het geval deze € 21.000 inderdaad besteed kan worden het bedrag naar dit doel zou gaan. De heer Brouwer (SP) merkt op dat de belangrijkste vraag al is gesteld (voor wie is dit wel of niet bedoeld). Voorts informeert hij hoe dit uitgedeeld wordt (via de Voedselbank, RSD). Hij heeft uit de voorbespreking begrepen dat het een verantwoordelijkheid is van de verhuurder. Communicatie is wel degelijk van belang. Vermindering van het aantal slachtoffers is een investering waard. Hij vraagt wie er moet communiceren en denkt dat dit echt een onderwerp is voor de afdeling communicatie van de VRU omdat het een gemeenschappelijke regeling betreft. Hij vraagt aan de portefeuillehouder of de VRU aan de slag gaat met de communicatie.

De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) reageert in de richting van D66 dat er in de voorbespreking wel degelijk sprake was van een meerderheid voor dit initiatief. Voorgesteld werd om de roadshows af te wachten om te kunnen bepalen of er behoefte is aan rookmelders. De betreffende ambtenaar heeft aangegeven dat hier inderdaad behoefte aan is. Na overleg met de griffie is gekozen voor een motie vreemd aan de orde van de dag naast de agendering van de jaarstukken en zienswijze begroting VRU bij agendapunt 9. De verantwoordelijkheid voor het installeren van rookmelders ligt uiteraard bij de verhuurder, maar er zijn ook heel veel huiseigenaren die geen mogelijkheden hebben om zelf een rookmelder te installeren en daarom wordt voorgesteld om dit met vrijwilligers op Verslag raad 21 juni 2022

11

te pakken. Wijk bij Duurstede heeft 10.000 huishoudens. Een rookmelder kost minimaal vijf euro. Het bedrag is niet toereikend en daarom moet hier een plan aan ten grondslag liggen voor de minima en andere specifieke doelgroepen. Hij herhaalt dat het voor veel mensen niet mogelijk is om zelf een rookmelder aan te schaffen. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) vraagt zich af of CO2 en rook niet met elkaar verwisseld worden omdat vooral CO2 een sluipmoordenaar is. Omdat verhuurders verplicht zijn om rookmelders te plaatsen in combinatie met het gegeven dat burgers niet alleen rechten, maar ook plichten hebben, zoals in de raadsagenda staat, vindt zij dit bij uitstek iets voor een particulier, want zo ontzettend duur zijn rookmelders nu ook weer niet. Mensen die het niet zelf kunnen betalen, wonen over het algemeen in huizen waarbij de verhuurder deze verplichting heeft. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) refereert aan aanname die wordt gedaan met betrekking tot de aanschafprijs. Vijf euro kan voor sommige mensen best veel geld zijn en deze mensen wonen niet altijd in een huurhuis. Als er gekozen moet worden tussen het kopen van voedsel of een rookmelder denkt hij dat de keuze snel gemaakt is. Portefeuillehouder Meerts reageert dat er al is gestart met de inventarisatie.

Verhuurders van particuliere woningen en huiseigenaren zijn verplicht om goedwerkende rookmelders te plaatsen op elke verdieping met ingang van 1 juli 2022. Onderdeel 1 van de inventarisatie is bepalen om hoeveel mensen met een smalle beurs het gaat. Omdat het bedrag niet toereikend is om goede rookmelders aan te schaffen, stelt zij voor om deze inventarisatie af te wachten. Het volgende onderdeel van de inventarisatie gaat over mensen met een gehoorbeperking. Zij kunnen het brandalarm vaak niet horen en daarom wordt gekeken naar ondersteunende apparatuur met een trilfunctie, omdat ook zij (huur en koop, welk inkomen ook) hiervoor in aanmerking zouden moeten kunnen komen. Zij vraagt daarom om tijd om de inventarisatie af te kunnen ronden. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) heeft een ander signaal gekregen via de ambtenaar en daarom heeft hij deze motie ingediend. De heer Van Asperdt (D66) zou het prettig vinden als er niet wordt gerefereerd aan ambtenaren, maar dat de bestuurlijke verantwoordelijkheid centraal wordt gesteld. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) vervolgt dat hij de motie aanhoudt, de inventarisatie wordt afgewacht. 5.

Informatie van de portefeuillehouder

Wethouder Vreeswijk wijst op het procesmemo dat aan de raad is gestuurd vanwege de stikstofproblematiek waarin wordt aangegeven wat de gemeente van plan is met het oog hierop. Hij stelt voor één en ander door te lezen en laat het hier verder bij voor dit moment.

Verslag raad 21 juni 2022

12

6.

Afscheid college 2018-2022

De voorzitter richt het woord tot wethouder Vreeswijk namens het college als volgt: Beste Henk, vanavond staan wij als raad en college stil bij jouw afscheid. Ik ga je straks twee cadeaus geven; een cadeau namens de raad en een cadeau namens het college, maar eerst wil ik het woord tot jou richten om inhoud en betekenis te geven aan die geschenken. Het afscheid van een wethouder is meestal een moment om terug te kijken op diens politieke loopbaan. Hoogtepunten, bijzondere momenten en mijlpalen voor de gemeenschap passeren dan de revue. Jouw lange bestuurlijke loopbaan kent dat soort momenten ook. Jouw wethouderschap in de gemeente Wijk bij Duurstede was in die zin echt anders. Je was bereid en in staat om een tussentijds vrijgekomen portefeuille op te vangen en verder te brengen. Het waren nogal wat lopende dossiers die zeker niet allemaal eenvoudig waren. Het was niet bepaald makkelijk om deze positie over te nemen, niet alleen vanwege de zwaarte van de portefeuille, maar ook vanwege de lange staat van dienst van je voorganger. Maar Henk, jij hebt het hoofd koel gehouden en je hebt je werk naar beste eer en geweten gedaan. Collega Wil Kosterman zegt hierover: “Dank voor het feit dat jij bijna aan het einde van deze raadsperiode op een hardrijdende trein wilde springen en ons zo geholpen hebt om deze periode goed af te ronden.

Dank ook voor je prettige manier van samenwerken en grote collegialiteit. Hans Buijtelaar zijn chapeau voor Henk mag ook niet ontbreken. Hans zei tegen mij: “Henk is een eerlijke en betrouwbare persoonlijkheid. Het is op een hele fijne en open manier dat wij hebben kunnen samenwerken”. Het afsluiten van jouw wethouderschap in Wijk bij Duurstede zal ditmaal niet bestaan uit de verkondiging van mijlpalen en successen. Dat past ook niet bij de korte periode waarin wij hebben samengewerkt, maar Henk, het past ook niet bij jou, de Henk zoals wij jou hebben leren kennen. Ik kies ervoor om in dit afscheid aandacht te besteden aan het persoonlijke en het menselijke. Dat doe ik omdat juist het persoonlijke en het menselijke misschien wel het kenmerkende was voor de periode die wij samen hebben beleefd. Het werk van college en raad is als een hardrijdende trein, plannen maken, plannen vaststellen, uitvoering geven, bijsturen, bewaken, sturen op de begroting, sturen op prestaties. Soms buitelen wij bijna over elkaar heen en vergeten wij door de haast om elkaar rustig in de ogen te kijken en te praten over de bron waaruit wij handelen. Om te luisteren naar de intenties die anderen hebben, die achter de gesproken woorden liggen. Tijdens jouw inaugurele rede zei je: “Vroeger sprak ik sneller, nu luister ik meer.

Deze opmerking kwam ook tot uitdrukking in je houding naar ons, naar de collega’s en ook in jouw taalgebruik. Heel vaak eindigde je een pleit met een vragend toch? Vragend, een opening naar een aanvulling of een zienswijze door de ander. De door de gemeenteraad afgesproken nieuwe en open bestuursstijl heb jij ons allen voorgedaan en daar zij wij jou dankbaar voor. Dat jij werkt vanuit overtuiging en bezieling kwam ook tot uitdrukking in de aandacht die je in de samenleving hebt gevraagd voor duurzaamheid. Door campagnes te voeren, door naar buiten te gaan, zichtbaarheid te geven aan de verduurzaming die de inwoners van Wijk bij Duurstede, Cothen en Langbroek zelf thuis kunnen doorvoeren. Wie de lokale pers heeft gevolgd kan dat onmogelijk hebben gemist, want jouw missie was om inwoners over te laten schakelen op led verlichting. Je vroeg daarbij om brede aandacht voor het brede duurzaamheidsthema, je attendeerde de gemeenschap op het Nederlands kampioenschap tegelwippen. Ik dacht eerst dat is een 1 april grap, maar het bestaat echt. Je prees de afkoppeling van het riool in de Koninginnenbuurt in Langbroek. Bewoners konden ook teruglezen hoe positief jij was over de oprichting van het Wijkse omgevingsfonds waar Verslag raad 21 juni 2022

13

inwoners samen een duurzaam initiatief starten en geld aanvragen om dit initiatief samen uit te voeren. Deze aanpak past bij jouw visie dat verandering van onderop moet komen, uit de samenleving. En dan natuurlijk de opening van het bijzondere kunstwerkbankje aan de Langbroekerdijk. Het is een plaatstalen kunstwerkbankje vormgegeven door André van Zwieten, stadsdichter en grafisch ontwerper. De lancering van dit bankje is voor iedereen voor eeuwig op YouTube te bekijken, evenals de pret die jij daarbij uitstraalde. Duurzaamheid betekent voor jou vooral een goede aarde doorgeven aan volgende generaties, rentmeesterschap. Het staat dicht bij jouw persoonlijke, politieke en geloofsovertuiging. Wij hebben dat mogen horen, zien en voelen. Het kunstwerkbankje is zo degelijk gemaakt dat dit ook voor vele toekomstige generaties voor plezier tijdens wandelen vaartochten zal zorgen. In het bankje is een gedicht gegraveerd dat tot nadenken stemt, over de menselijke verhouding tot elkaar. Over wat zichtbaar is en wat verborgen blijft. Het leek het college passend om het gedicht dat in het bankje is gegraveerd hier aan jou te overhandigen. Daarmee maken wij onze erkenning voor jouw bijdrage aan onze gemeente tastbaar. Ik mag je namens de raad een prachtig beeldje overhandigen.

Het is nogal zwaar, laat het niet vallen, net zoals wij elkaar in verschillende crisissen (van covid tot Oekraïne) ook niet hebben laten vallen. Het beeldje staat voor saamhorigheid en verbinding. Samen kunnen wij elke uitdaging aan. Beste Henk, dank voor alles en het gaat je goed! (De aanwezigen reageren met applaus). De heer De Bruijn (PCG) spreekt wethouder Vreeswijk toe als volgt: Beste Henk, heel veel is al gezegd, veel mooie woorden. Op 15 juni 2021 hebben wij kennis gemaakt met elkaar in Dodewaard nadat Hans Marchal had aangegeven te willen vertrekken. Wij hebben jou leren kennen als een vriendelijke man met een bak aan ervaring. Nu 12 maanden en een paar dagen verder moeten wij helaas afscheid nemen van ‘onze’ wethouder. Wij gaan jou als missen als deskundig bestuurder, maar vooral als mooi mens. Wij willen je heel veel succes wensen voor de toekomst, maar vooral ook Gods onmisbare zegen toewensen. Henk, het gaat je goed! Namens de fractie en steunfractie hebben wij een cadeautje voor je. Ook dit moet je niet laten vallen, niet omdat het zwaar is, maar dat zou gewoon ontzettend zonde zijn. Wethouder Vreeswijk spreekt raad en college toe als volgt: Dankjewel voor de mooie woorden. Ik heb geprobeerd hier aanwezig te zijn, mee te doen. Dat was ook mijn oproep aan de raad, om met elkaar in gesprek te gaan.

Dat was in het begin best lastig, want u was dat iets minder gewend dan dat ik dat in mijn vorige gemeenten gewend was, maar ik heb wel geprobeerd met alle fracties te praten, en vooral ook met buiten. In de coronatijd vond ik dat heel vervelend en het was lastig. Het was om te proeven en te voelen wat er bij deze gemeenteraad leeft. Ik heb het idee dat het redelijk gelukt is. Ik heb best goede gesprekken gehad, ik kan nu allerlei alle namen noemen, maar ik doel hierbij op de vorige raadsperiode. Mevrouw Place heb ik wat minder gesproken, mevrouw Plaatsman heb ik op andere fronten gesproken. Dank in ieder geval aan alle raadsleden voor de manier waarop jullie met mij zijn omgegaan. Dank ook dat ik de kans heb gekregen om hier 9 maanden en een week als wethouder te werken. Ik ben namelijk op 14 september begonnen, vandaar dat ik het precies kan zeggen. Jan-Dirk en Arie, ik kijk even naar jullie van de fractie. Dank dat ik jullie wethouder mocht zijn. Wij hebben elkaar op 15 juni voor het eerst gesproken bij mij thuis op de bank. Wij hadden fijne contacten binnen de fractie. Bedankt daarvoor. Ik heb geprobeerd het hoofd koel te houden en rust te brengen, maar er is toch één dossier dat ik echt wil Verslag raad 21 juni 2022

14

noemen. Dat is diftar. Toen ik hier kwam dacht ik oh, waar zijn wij aan begonnen! De hele samenleving stond naar mijn idee op stelten. Het is nog niet allemaal zoals wij het graag willen hebben, ik zie af en toe nog zakken hangen, en dat willen wij eigenlijk niet. Ik zie aan de andere kant dat er toch een stukje verbetering aan het optreden is. Ik mag nu zeggen ga daar alstublieft mee door. In de gemeente Neder-Betuwe waar ik woon zijn wij al een aantal stappen verder, daar brengen wij zelf ons restafval weg. Ik heb vorig jaar 7 zakjes van 30 liter weggebracht. Dat is gewoon een kwestie van goed scheiden. De sterke Lekdijk is mij ook bijgebleven. Daar heb ik mij echt voor ingespannen. Jullie krijgen op 5 juli een voorstel voor de koppelkansen, ga daar op een wijze manier mee om. De Bosscherwaarden is ook een dossier dat al jaren sleept. Ik ben nog steeds dankbaar dat wij met elkaar die brief hebben gestuurd en een deadline hebben gesteld waardoor er nu in ieder geval schot in zit. Daarmee zij wij er nog lang niet, maar er zijn wel stappen gezet. Ik heb geprobeerd om dit alles in de korte tijd die ik hier was te doen. Bij een aantal zaken dat al langer liep op bestemmingsplangebied, denk aan de Stadshaven, zeggen waar hebben wij het nu eigenlijk over.

Probeer het klein te maken, te beperken en een oplossing te bedenken, maar wel met elkaar in gesprek, want dat is voor mij een hele belangrijke. Blijf met elkaar praten, praat met elkaar en niet over elkaar, doe wat je zegt en zeg wat je doet. Dat zijn over het algemeen zaken die in de politiek en zeker bij het nieuwe systeem passen. Ik bedank jullie allemaal hartelijk. Ik kijk ook even naar Dora, het was af en toe moeilijk, maar ik kon met je praten. Dat heb ik af en toe nodig. Rust en praten. Rust dat hebben mijn collega’s af en toe ook gezien, want als ik een moeilijke vergadering heb gehad ga ik naar buiten om een pijpje te roken. Dat doe ik om rust te creëren, dan kan ik daarna weer verder. Thuis had ik die rust ook. Ik dank bovenal God dat hij mij de kracht gaf. (De aanwezigen reageren met applaus). 7.

Benoeming wethouders

De voorzitter biedt de collegeleverende partijen gelegenheid om hun kandidaat-wethouder voor te dragen. De heer Migchels (CDA) geeft aan dat het een bijzonder moment is; een kandidaat niet alleen voor je eigen partij leveren, maar voor acht partijen. Omdat er nog geen kandidaatwethouder was, heeft de fractie zich gewend tot de provinciale partij en aangegeven wat nodig is voor Wijk bij Duurstede, iemand die past bij de raadsagenda. De fractie had vervolgens het voorrecht om te mogen kiezen uit drie kandidaten. Jan Kuiper is een vriendelijke, aimabele, innemende man met een sociaal gezicht. Hij kan goed luisteren, is creatief, maar ook heel erg analytisch. Hij kan er voor ons allen staan. Hij weet niet of op de website ook de naam van de partij wordt vermeld, want het zijn straks de wethouders van ons allemaal. Er is één tekortkoming aan Jan, hij is geen Wijkenaar, maar hij heeft begrepen dat Jan zijn vrouw al kijkt of er wat moois te koop is in Wijk bij Duurstede waardoor het waarschijnlijk wel goed gaat komen. (De aanwezigen reageren met applaus). De heer Van der Tol (SP) zegt dat hij kort kan zijn, toen de SP afdeling begreep dat zij een wethouder mocht leveren, is er geen moment nagedacht. Een introductie is eigenlijk niet Verslag raad 21 juni 2022

15

nodig, want wie is er beter bekend met en bij de Wijkse politiek dan de lijsttrekker van zijn fractie Jeroen Brouwer. Daar komt nog bij dat Jeroen bij de bevolking de juiste contacten heeft en dat hij en Wil Kosterman eigenlijk de enige Wijkenaren zijn. Hij zegt vervolgens sorry tegen mevrouw Vernooij, die ook een Wijkenaar is. Afsluitend geeft hij aan dat Jeroen zich al een tijdje heeft bewezen en waardoor hij veronderstelt dat het wel goed komt. (De aanwezigen reageren met applaus). De heer Van der Velden Walda (VVD) geeft aan dat Hans Buijtelaar het college een jaar en een maand geleden kwam versterken ter vervanging van de te vroeg ontvallen wethouder Eric Balemans die al heel veel werk had gedaan. Dit werk heeft Hans uitstekend overgenomen. Kijkend naar zijn ervaring (wethouder in Amersfoort van 2010-2021, elf jaar), een bedrijfskundige graad (doctorandus), een bachelor in de commerciële economie) denkt hij dat Wijk bij Duurstede op inhoud een prachtige wethouder heeft binnengehaald, maar Hans Buijtelaar is ook een uitermate fijn mens die kan rekenen op veel sympathie van de raad. Toen de VVD als collegeleverende partij een wethouder mocht leveren, hoefde zij niet na te denken, dat zou Hans moeten worden. Hans heeft een groot netwerk in de regio en ook in het land. Op de doodlopende N229 moet de gemeente zich naar buiten toe goed profileren.

Er zijn zelfs vragen gesteld in de Tweede Kamer over het woondossier van Wijk bij Duurstede. Hij wijst op het feit dat er straks twee wethouders van binnen en twee wethouders van buiten zijn en noemt dit een goede mix. Twee wethouders met de voeten in de klei van Wijk bij Duurstede, Cothen en Langbroek en twee wethouders van buiten met heel veel ervaring. Het AD kopte twee dagen geleden: ‘De wethouder van buiten rukt op, wat geeft het als hij elders slaapt, als hij bij ons maar wakker is’. Hij veronderstelt dat hij dit helemaal niet aan Hans hoeft mee te geven, omdat Hans Buijtelaar de juiste man op de juiste plaats is. (De aanwezigen reageren met applaus). De heer Gnodde (SamenWerkt) stelt de raad vol trots voor aan kandidaat-wethouder Wil Kosterman. Hij denkt daarbij terug aan 22 september 2021 toen zij in Calypso met bijna 100 leden van de samengestelde partij SamenWerkt bestaande uit leden van Open, GroenLinks en PvdA als lijsttrekker werd gekozen. Wil had kort daarvoor aangegeven dat zij lijsttrekker wilde worden en werd vervolgens unaniem gekozen. Vanuit de zaal werd de vraag gesteld of zij dan eventueel ook kandidaat-wethouder wilde zijn waarop haar antwoord was: “Als mij dat gegund is, wil ik dat ook”. De fractie is blij want Wil past bij de kenmerken sociaal, groen en duurzaam.

Het sociale gezicht van Wil kent iedereen want zij heeft jarenlang met de portefeuillehouder Sociaal Domein en Jeugdzorg goede dingen voor de gemeente gerealiseerd. Gezien het programma van SamenWerkt wordt het goed geacht als er een kleine ruil gemaakt wordt; delen van het Sociaal Domein worden aan een andere wethouder overgedragen en daarvoor komen groen en duurzaamheid in de plaats. Er volgt nog een constituerend beraad met B&W maar de fractie gaat er vanuit dat dit goed komt. Dit maakt dat er een wethouder komt die goed is op het Sociaal Domein, een echte Wijkse met een groot hart voor alle Wijkenaren, zowel de binnenstad als het buitengebied, die zich ook graag in de nieuwe portefeuilles wil verdiepen en daar het beste van wil maken voor de gemeente volgens het ibob-model binnen de raadsagenda.

Verslag raad 21 juni 2022

16

(De aanwezigen reageren met applaus). De voorzitter verzoekt de leden De Bruijn (voorzitter), Plaatsman-Visser en Place uit om de commissie van onderzoek van de geloofsbrieven te vormen. Zij meldt dat geloofsbrieven voor deze raadsvergadering ter inzage hebben gelegen aan de raadsleden. Zij schorst de vergadering om het onderzoek uit te voeren. De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan de voorzitter van de commissie geloofsbrieven. De heer De Bruijn (PCG) rapporteert dat tijdens de raadsvergadering van 21 juni 2022 de raad van Wijk bij Duurstede de commissie geloofsbrieven heeft ingesteld op voordracht van de voorzitter van de raad. In de commissie geloofsbrieven hebben zitting genomen mevrouw Place, mevrouw Plaatsman-Visser en de heer De Bruijn. De commissie geloofsbrieven heeft hem als voorzitter aangewezen. Namens de commissie geloofsbrieven brengt hij mondeling verslag uit van de bevindingen. Voorafgaand aan de benoeming van de wethouders heeft de commissie geloofsbrieven onderzoek gedaan naar de geloofsbrieven van de te benoemen wethouders en deze ondermeer getoetst op de volledigheid en de inhoud van de wettelijk vereiste documenten. Tegelijkertijd is aan de toetsingsprocedure van de commissie geloofsbrieven de toetsing integriteit toegevoegd. Hij licht dit kort toe. Afgelopen weken heeft bureau Capra de integriteitsscan wethouders uitgevoerd.

Aan het begin van de vergadering van de commissie geloofsbrieven op 21 juni 2022 heeft de burgemeester verslag uitgebracht van de bevindingen van bureau Capra. Tevens zijn de geloofsbrieven ter inzage gelegd bij de griffie. De bevindingen van de commissie geloofsbrieven zijn: - dat na toetsing van de geloofsbrieven de wettelijke documenten compleet zijn, - dat bureau Capra aangeeft dat er geen beletsel is voor de te benoemen wethouders, - dat de commissie geloofsbrieven bestaande uit mevrouw Place, mevrouw PlaatsmanVisser en de heer De Brijn besluit dan kan worden overgegaan tot het benoemen van de wethouders, - dat namens de raad de commissie geloofsbrieven de wethouders veel succes toewenst in de komende vier jaar. De voorzitter nodigt de kandidaat-wethouders uit om zich voor te stellen met een korte pitch. Mevrouw Kosterman (SamenWerkt) zegt dat de kiezer zich op 16 maart heeft uitgesproken en voor de komende vier jaar heeft bepaald wie het bestuur van deze mooie gemeente mogen vormen. Bijna een kwart van de kiezers heeft zich daarbij nadrukkelijk uitgesproken voor haar partij SamenWerkt. Daar is de partij best trots op. Zij spreekt haar dank uit richting alle mensen van SamenWerkt die afgelopen jaren hard hebben gewerkt om deze samenwerking vorm te geven en voor hun inzet tijdens de verkiezingen waar zij hun mooie kleuren nadrukkelijk hebben laten zien.

Het succes van de verkiezingen voor SamenWerkt is ons aller succes. Zij veronderstelt dat zij zich als oudgediende niet hoeft voor te stellen, het maakt haar trots dat ook de samenleving haar kent en haar elke dag weer weet te vinden. Met vragen omdat zij vastlopen, soms omdat men in figuurlijke zin de weg niet weet, dingen niet begrijpt, mensen hun plek niet kunnen vinden. Zij vindt het mooi dat zij een bijdrage kan leveren aan het oplossen van een probleem op grote of kleine schaal om het probleem in Verslag raad 21 juni 2022

17

ieder geval iets kleiner te kunnen maken of op zijn minst om een luisterend oor te kunnen bieden. Daarnaast wijst zij op samen werken aan de toekomst van de gemeente waar wij met zijn allen zo van houden. Zij staat hier na al die jaren nog steeds met evenveel enthousiasme en motivatie als toen zij voor de eerste keer als raadslid werd benoemd in 2002. Het is soms best een lastige, maar vooral een eervolle, uitdagende en verantwoordelijke functie. Haar derde termijn als wethouder maakt dat zij ervoor gekozen heeft om haar portefeuilles deels te vernieuwen om niet te lang in dezelfde groef te blijven. Met pijn in het hart gaat zij jeugd, onderwijs, toerisme en recreatie afstaan aan respectievelijk Jan en Jeroen, maar wij weet dat dit bij hen in goede handen is. In het Sociaal Domein behoudt zij Wmo en gezondheid en mag zij ook de portefeuille sport op zich nemen naast kunst en cultuur. De portefeuilles duurzaamheid en beheer zijn nieuw voor haar. Ambtelijk is zij al warm welkom geheten en zij ziet uit naar een goede samenwerking met alle ambtenaren, collega’s in de regio en partijen in het veld. Zij ziet ook uit naar een goede samenwerking in het college, voor het eerst met vier wethouders. Verschillende mensen met verschillende competenties. Zij heeft er vertrouwen in dat iedereen samen met de burgemeester elkaar kan aanvullen en veel van elkaar kan leveren.

Zij verwacht veel van de nieuwe manier van werken in de raad. Als grootste partij was het SamenWerkt gegund het voortouw te nemen bij de formatie. Het werd anders aangepakt dan anders. Zij vond en vindt het formatieproces om met zijn allen te komen tot een raadsagenda één van de mooiste politiek-bestuurlijke ervaringen tot nu toe. Een aantal weken is daar gezamenlijk hard aan gewerkt. Er is voor gekozen om in de komende vier jaar ruimte te geven aan besluitvorming op basis van wisselende meerderheden die rechtdoen aan ieders stem en veel meer invloed en zeggenschap geeft aan de inwoners. Het zou mooi zijn als over vier jaar het gemeentebestuur heeft kunnen laten zien hoe het anders en beter kan, zonder polarisatie en met respect voor een ieders mening. Zij hoopt daarmee een voorbeeld te kunnen zijn voor alle lokale besturen in Nederland. Het gezamenlijk doel is het terugverdienen van het vertrouwen van de inwoners en de kiezers, want er moet niet uit het oog verloren worden dat draait om de bijna 24.000 mensen die de gemeenschap vormen. Zij roept op er samen voor te gaan, wij kunnen dit, want samen werkt. De heer Brouwer (SP) zegt dat hij de hele dag al bezig is met deze pitch. Moet hij beginnen met het feit dat hij hier 200 meter vandaan geboren en getogen is? Hij wordt hierdoor een beetje emotioneel omdat zij ouders in de zaal zitten.

Moet hij blij en trots zijn dat hij dit mag doen en sorry zeggen tegen zijn vrouw en kinderen? Moet hij beginnen over Jan Burger die hij nog elke dag mist als hij politicus is? Hij begint anders, want de SP heeft verloren bij de afgelopen verkiezingen. Er werd een proces ingegaan waarbij de SP als enige zei dat zij het eigenlijk niets vond, maar toch staat hij nu hier. De fractie is blij met het raadsbrede akkoord en blij met de wethoudersprofielen die neergelegd zijn; lokaal, lokaal netwerk, bekend bij het ambtelijke apparaat, een gezicht in de stad. Omdat zijn fractie heeft verloren staat hij op een heel andere uitgangspositie als mevrouw Kosterman en SamenWerkt. Als er iets is dat erg is in de westerse democratie is dat de afname in de deelname van mensen. Steeds minder mensen stemmen en dat doet hem als democraat in hart en nieren pijn. Hij hoopt dat er vanuit de raad met het college als partner ervoor gezorgd kan worden dat mensen straks terugkomen. Het gaat niet om het groter worden van de SP, maar dat dit wordt gedaan voor de Wijkse gemeenschap, want daar zijn de 19 raadsleden en 4 collegeleden voor. Hij gaat hier met hart en ziel voltijd voor werken, ondanks dat het om betaling in deeltijd gaat. Hij heeft zin in de sociale zaken (participatie) en economische zaken (ook een Verslag raad 21 juni 2022

18

typisch SP ding) en ruimtelijke ordening. Voor alle mensen, van de boeren tot de binnenstad, van Cothen tot Langbroek gaat hij zich keihard inzetten en daar heeft hij zin aan. De heer Kuiper (CDA) bedankt voor de gelegenheid om zich bij de raad te introduceren. Hij ervaart het als een onverwacht geschenk dat hij hier nu staat. Na afloop van zijn wethouderstermijn in Nieuwegein verwachtte hij terug te keren in zijn eigen bedrijf, of zoals bij het CDA gebruikelijk; een bestuursfunctie elders te kunnen zoeken. Wethouder worden in een andere gemeente stond niet op zijn lijstje. De uitnodiging voor het gesprek met de CDA fractie in Wijk bij Duurstede zag hij niet aankomen. Hij las zich aarzelend in en merkte dat hij vooral enthousiast werd van het raadsakkoord, de visies en ambities daarin door de raad geformuleerd en begon te hopen op een andere, iets minder gepolitiseerde werkwijze dan waar hij de afgelopen jaren kennis mee gemaakt had. Hij fietste in gedachten door de gemeente waar zijn vrouw en hij in de coronatijd maandenlang verbleven in de caravan. Hij bedacht wie ken ik in Cothen, Langbroek en Wijk bij Duurstede. De kennismaking met de selectiecommissie van de afdeling en de afdeling zelf voelde goed. Langzaam begon werken in de gemeente een beetje ruimte in te nemen in zijn hoofd. Diezelfde tijd had hij in 2018 ook nodig, want politiek dat was hij niet.

Hij is in 1974 samen met zijn zus lid geworden van de ARJOS, maar politiek was voor anderen. De vader van zijn moeder was Statenlid en wethouder in Apeldoorn. De broer van zijn moeder was europarlementair. Zijn vader was raadslid in Zwolle. Zijn jongere broer was wethouder in Maastricht. Politiek was niets voor hem, dat wist hij zeker, totdat er een zeer aanhoudend CDA bestuur was in Nieuwegein dat hem over de streep trok, een aantal consultaties met bekenden die daaraan bijdroegen en tenslotte zijn vrouw Jenny die zei dat hij misschien toch wel de politiek in moest gaan. Dit waren dankbare momenten. Dat hij in 2018 gehoor gaf aan het appèl van zijn partij leest hij als leiding van God. Hij merkte al snel dat hij die leiding bijna dagelijks moest en wilde zoeken, want je kunt het niet alleen. Wijk bij Duurstede krijgt met hem een wethouder die niet alles zeker weet, die geïnteresseerd is in een goed proces als deel van een goede uitkomst, die soms voor onzekerheid en ongemak zorgt, maar graag in verbinding blijft. Dit ambt brengt hem tussen mensen die net als hij dromen en doen, goede voorouders willen zijn, toegenegen zijn aan elkaar. Met deze introductie hoopt hij recht te doen aan het motto van de raad; waar verbinden begint en beginnen verbindt. Afsluitend wenst hij raad en college vruchtbare jaren toe. (De aanwezigen reageren met applaus).

De heer Buijtelaar (VVD) geeft aan dat hij in 2004 actief is geworden in de lokale politiek. Destijds was het afdelingswerk en het voorzitterschap van de plaatselijke afdeling een middel om de directe samenleving beter te leren kennen. Hij woonde toen nog relatief kort op de plek van destijds. Het was niet alleen om de samenleving beter te begrijpen, maar ook om te begrijpen hoe beslissingen die iedereen aangaan worden genomen. Na zes jaar dacht hij dat hij het allemaal wel wist, maar zoals de gevleugelde uitspraak van Johan Cruyff luidt: “Je gaat het pas zien, als je het doorhebt”. Pas als wethouder leerde hij vanaf 2010 werkelijk het klappen van de zweep. Soms met vallen, direct weer opstaan en vooral doorgaan. Van de diverse functies die hij in zijn leven heeft mogen uitvoeren, is lokaal bestuur wel de mooiste. Werkelijk alles wat je doet is zichtbaar of voelbaar in de directe leefomgeving. Daaraan een bijdrage leveren vergt inzicht, empathie, doorzettingsvermogen, soms wat eelt op de ziel, maar vooral een goede samenwerking met de mensen voor wie je werkt. Dat is Verslag raad 21 juni 2022

19

met de raad, maar over de hoofden heen zijn het de inwoners van de gemeente. Voor de komende periode blijft hij denken in mogelijkheden en niet in problemen. Hij wil graag zijn ervaring en werklust inzetten om Wijk bij Duurstede nog mooier te maken om in te wonen, werken en vertoeven, voor nu en in de toekomst. De voorzitter biedt gelegenheid om vragen te stellen aan de voorgedragen wethouders. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) had graag gezien dat het proces van de benoeming veel meer volgens de openheid van het formatieproces was verlopen zodat zij iets beter had geweten waar zij de stem die zij straks moet uitbrengen op zou moeten baseren. Zij heeft daarom vooral gekeken naar de steun van de kiezer en de voorkeurstemmen voor de wethouder, voor zover deze wethouder was, en de steun die is uitgesproken voor de nieuwe bestuursstijl. Op het beleidsterrein van Jeugdzorg speelt een fraudezaak die op 28 juni voor de rechter komt. Zij vraag hoe mevrouw Kosterman haar verantwoordelijkheid ziet voor dit dossier in morele zin nu in formele zin de verantwoordelijkheid wordt overgeheveld naar de portefeuille van de heer Kuiper. Mevrouw Kosterman (SamenWerkt) ziet haar morele verantwoordelijkheid nog steeds als groot en gaat deze zaak volgen en zich daarvoor blijvend inzetten als dat nodig is totdat het afgelopen is.