Voorjaarsnota 2021
Tekst van het document
Voorjaarsnota 2021 Financiële kaders 2022 – 2025
Inhoud Inleiding ..................................................................................................................................3 Leeswijzer ..............................................................................................................................4 Hoofdstuk 1: Uitvoeringsbeeld 2021 op hoofdlijnen ................................................................5 Hoofdstuk 2: Uitvoeringsbeeld 2021 nader beschouwd ..........................................................8 Hoofdstuk 3: Financieel kader 2022-2025 ............................................................................ 16 Hoofdstuk 4: Lopende kredieten ........................................................................................... 20 Hoofdstuk 5: Technische uitgangspunten begroting 2022 .................................................... 22 Bijlage 1: Overzicht voortgang bezuinigingen 2021 e.v. ........................................................ 23
Inleiding Hierbij bieden wij u de voorjaarsnota 2021 van de gemeente Wijdemeren aan. De voorjaarsnota 2021 geeft inzicht in de financiële positie van het lopende begrotingsjaar. Vanwege het voortduren van de coronacrisis is er nog steeds sprake van een forse impact op onze gemeente op zowel economisch als sociaal terrein. Daarnaast bevat deze rapportage de financiële kaders 2022-2025 dat een beeld schetst van de financiële positie voor de komende jaren op basis van de thans bekende informatie. In het kader van de planning- en controlcyclus wordt tussentijds jaarlijks twee keer gerapporteerd over de financiële positie van het lopende begrotingsjaar. Dit vindt plaats bij de voorjaarsnota (juni) en de najaarsnota (november). De budgettaire consequenties voor de begroting 2021 die voortkomen uit deze nota’s, resulteren in een begrotingswijziging, die bij de vaststelling van de nota’s worden geaccordeerd. Eindverantwoording over het lopende jaar wordt afgelegd in de jaarrekening 2021. In deze voorjaarsnota brengt het college uw raad verslag uit over de begrotingsuitvoering 2021. In deze nota worden de financiële afwijkingen ten opzichte van de begroting 2021 opgenomen met daaraan gekoppeld de prognose voor het resultaat ultimo 2021. De stand van de realisatie per 30 april jl. vormt hiervoor de basis.
Afhankelijk van deze prognose zal blijken of aanvullend financieel moet worden bijgestuurd. In deze voorjaarsnota treft u ook het financieel kader 2022 – 2025 aan. Dit financieel kader vervangt de gebruikelijke kadernota maar geldt evengoed als vertrekpunt voor het opstellen van de begroting 2022 – 2025. Het financieel kader 2022-2025 vormt het instrument voor de gemeenteraad om met het college van B&W in gesprek te gaan over de verschillende mogelijkheden die kunnen worden ingezet om te komen tot een (sluitende) begroting 2022 en meerjarenraming 2023 -2025. Het college wijkt hiermee (in de laatste periode voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022) af van het uitbrengen van de gebruikelijke kadernota. De genoemde verkiezingen, als ook de gewoonte dat in zo’n laatste periode geen nieuw beleid meer wordt geïnitieerd, maakt dat het college als kaderstelling voor het opstellen van een zogeheten ‘beleidsarme’ begroting, volstaat met de financiële kaders voor 2022-2025. Daarmee is niet gezegd dat het college de ogen sluit voor allerlei ontwikkelingen op nationaal niveau (denk aan herijking gemeentefonds) en lokaal niveau (bijv. de hogere bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen vanaf 2022), waarmee in het financieel kader 2022–2025 rekening moet worden gehouden.
Met verschillende externe ontwikkelingen en onontkoombare zaken, waarvan de financiële impact nu al duidelijk is en daarom in de begroting moeten worden ingepast, is eveneens in het financieel kader 2022-2025 rekening gehouden. Op 31 mei jl. verscheen de meicirculaire 2021. De financiële effecten daaruit voor de gemeentebegroting zijn indicatief meegenomen in het uitvoeringsbeeld 2021 en in het financieel kader 2022-2025. Het kabinet heeft aan deze middelen geen verplichte bestedingsdoelen gekoppeld1. Daarmee zijn deze middelen vrij besteedbaar, het college stelt evenwel voor om voor die bestedingsdoelen, waarvan middelen uit deze meicirculaire werden verwacht, de budgetten daarvoor in de programma’s wel te verhogen. Nadere toelichting hierop treft u in hoofdstuk 1 en 2 bij de betreffende programma’s.
1
Meicirculaire 2021 blz. 6: hoofdstuk 6 Algemene uitkering 3
Leeswijzer Hoofdstuk 1 bevat het financieel uitvoeringsbeeld 2021 op hoofdlijnen en een nadere beschouwing van deze cijfers in een meer algemene (beleidsmatige) context. Voorts wordt hierin ook beschreven in welke mate het in 2021 lukt om de voor dit jaar opgelegde bezuinigingstaakstellingen te realiseren. In hoofdstuk 2 treft u een nadere verdieping aan van het uitvoeringsbeeld 2021. Per programma worden de belangrijkste afwijkingen toegelicht. In hoofdstuk 3 treft u het financieel kader 2022-2025 met nadere inhoudelijke onderbouwingen en een inventarisatie van uitgangspunten en alternatieven om tot meer financiële ruimte/dekking te komen in de meerjarenbegroting. Doel hiervan is om de nieuwe raad en college in staat te stellen, om voor burgers en ondernemers in Wijdemeren opnieuw een aantrekkelijk beleidsprogramma op te stellen. In hoofdstuk 4 is de stand van zaken van de lopende kredieten opgenomen en tenslotte zijn in hoofdstuk 5 de technische uitgangspunten opgenomen voor het opstellen van de begroting voor 2022 en verder.
4
Hoofdstuk 1: Uitvoeringsbeeld 2021 op hoofdlijnen Financiële hoofdlijnen In deze voorjaarsnota wordt aangegeven of een financiële afwijking incidenteel dan wel structureel van aard is. Naar aanleiding van deze voorjaarsnota 2021 wordt de raad gevraagd alleen over de financiële mutaties voor 2021 een besluit te nemen. De structurele doorwerking is opgenomen in hoofdstuk 3 in het financieel kader 20222025. De afgelopen twee jaarrekeningen (2019 en 2020) kwamen uit op een negatief oplopend begrotingsresultaat. Helaas ziet het beeld er voor dit jaar niet veel anders uit en moeten we ervoor gaan zorgen de “schade” dit jaar zoveel mogelijk te beperken. Gelet op het vorenstaande komt dit niet geheel onverwacht. Een aantal verklaringen hiervoor zijn de steeds hoger oplopende kosten in het sociaal domein onder andere in het jeugddossier en de effecten van de Corona-crisis zoals de steunmaatregelen. Hoewel vanuit de rijksoverheid middelen voor het sociaal domein beschikbaar worden gesteld, blijkt telkens dat deze niet toereikend zijn. Steeds meer gemeenten kampen met aanmerkelijke tekorten op het sociaal domein. Onze gemeente vormt daarop geen uitzondering.
Daarnaast is er krapte in de budgetten vanwege een te lage Algemene Uitkering, hetgeen lijkt te worden bevestigd in de herijking van het gemeentefonds waar Wijdemeren voordeelgemeente blijkt te zijn maar waarvan we de effecten helaas pas in 2023 zullen zien. Omdat vorig jaar al duidelijk zichtbaar werd dat 2021 een lastig financieel jaar zou worden, heeft het college tot de uitvoering van een bezuinigingsprogramma besloten. Dat is vorig jaar gestart en loopt meerjarig door. Over de stand van de realisatie van de ombuigingen treft u in dit hoofdstuk een nadere toelichting. In bijlage 1 van deze rapportage is een overzicht opgenomen waarin de stand van zaken aan de hand van een dashboard wordt gevisualiseerd.
De prognose voor 2021 In deze voorjaarsnota wordt een eerste prognose afgegeven van de financiële positie van het lopende begrotingsjaar 2021. Deze prognose is gebaseerd op de ervaringen over de eerste vier maanden van het jaar. In de begrotingsraad van 12 november 2020 heeft de raad de begroting 2021 (inclusief de effecten van de septembercirculaire 2020) vastgesteld met een negatief saldo van € 194.000. Door het aannemen van een ongedekt amendement is het financiële vertrekpunt voor 2021 nog eens € 20.000 nadeliger geworden.
1.1. Financieel vertrekpunt
(bedragen x € 1.000)
(+ = nadeel / - = voordeel)
2021
Startpositie begroting 2021 (na aangenomen amendementen) Financiële mutaties in de voorjaarsnota 2021 Prognose resultaat 2021
214 152 366
V/N/B N N N
In deze rapportage vindt een verdere negatieve bijstelling van € 152.000 van de begroting 2021 plaats. Voor 2021 bedraagt het geprognosticeerde negatieve resultaat € 366.000. In het geprognosticeerde resultaat van € 366.000 is ook rekening gehouden met deze indicatieve financiële effecten uit de recent verschenen meicirculaire 2021. In onderstaande tabel treft u de financiële mutaties per programma aan. 5
1.2. Financiële mutaties per programma
(bedragen x € 1.000)
2021
(+ = nadeel / - = voordeel) lasten
Programma 1 Bestuur en burger Programma 2 Veiligheid Programma 3 Openbare ruimte Programma 4 Economische zaken, recreatie en toerisme Programma 5 Sociaal domein Programma 6 Natuur en Milieu Programma 7 Ruimtelijke ordening Programma 8 Overhead Algemene dekkingsmiddelen (onverdeeld + onvoorzien) Onttrekking reserves Financiële mutaties in Voorjaarsnota 2021 Incidenteel Structureel
137 464 90 185 153 -30 990 534 2.523
baten
-35 -298 -25 -106 -1.015 -45 -808 -39 -2.371
V/N/B resultaat
102 166 90 160 47 -30 -25 489 -808 -39 152 128 24
N N N N N V V N V V N
Structureel en incidenteel begrotingsresultaat Het begrotingsresultaat in de vastgestelde begroting 2021 vormt het vertrekpunt om daar alle mutaties tegen af te zetten om zo tot een nieuw begrotingsresultaat te komen. Het onderscheid in incidenteel en structureel is van belang voor de beoordeling door de toezichthouder of de begroting structureel in evenwicht is. Een structureel evenwicht wil zeggen dat de structurele uitgaven van de gemeente worden gedekt door structurele inkomsten. Er is dan sprake van een robuuste begroting: de gemeente kan ook op de lange termijn haar uitgaven betalen omdat structurele uitgaven niet met incidentele baten worden gedekt. Corona De financiële gevolgen van corona in 2021 zijn verspreid in verschillende programma’s opgenomen in deze voorjaarsnota. De ontvangen gelden van de steunpakketten vanuit de rijksoverheid versus de kosten voor 2021 worden primair afgewikkeld via de exploitatie. Dit betekent dat de hiervoor ontvangen middelen ter dekking aan de exploitatie worden toegevoegd. In de Covid 19 rapportage is op basis van de realisatie t/m april een prognose opgesteld tot ultimo 2021. Uit deze prognose blijkt dat, na correctie van de kosten voor de verkiezingen en toezicht/ handhaving waar separaat extra middelen voor beschikbaar zijn, de verwachte uitgaven op ongeveer € 366.000 zullen gaan uitkomen.
Bij de najaarsnota 2021 wordt de definitieve balans opgemaakt tussen de gemaakte kosten en de ontvangen dekkingsmiddelen. Algemene uitkering Gemeentefonds / meicirculaire 2021 De bedragen uit de decembercirculaire 2020 van de algemene uitkering uit het gemeentefonds, zijn (voor zover de raad daarvoor nog geen begrotingswijziging heeft vastgesteld) opgenomen in de (mutaties) algemene dekkingsmiddelen. Uit de meicirculaire 2021 ontvangen gemeenten informatie over de omvang en de verdeling van de algemene uitkering, de integratie-uitkeringen en de decentralisatie-uitkeringen uit het gemeentefonds voor de jaren 2021 en verder. Deze circulaire bevat informatie over het compensatiepakket voor medeoverheden in verband met de financiële gevolgen van de coronacrisis. Het kabinet stelt nog eens nadrukkelijk2, dat de algemene uitkering voor 2
Meicirculaire 2021, blz. 6 6
gemeenten vrij besteedbaar is. Dit wordt op genoemde blz. 6 onder punt 2.2 Wijzigingen in de omvang van de algemene uitkering, nog eens nader geduid daar waar het de algemene mutaties en de taakmutaties betreft. De verkregen middelen zijn dus niet gelabeld en daarmee ter vrije besteding. Het college stelt evenwel voor om voor die bestedingsdoelen, waarvan middelen uit deze meicirculaire werden verwacht, de budgetten daarvoor in de programma’s te verhogen en het resterende onbestemde deel, te reserveren op de post algemene dekkingsmiddelen. Stand van zaken realisatie Ombuigingsprogramma In bijlage 1 treft u een overzicht aan van de stand van zaken betreffende de realisatie van de maatregelen in het ombuigingsprogramma 2021 e.v. Uit het overzicht blijkt dat alle maatregelen op koers liggen qua effectuering met uitzondering van de inhuurkosten. Het budget voor inhuur is teruggebracht naar € 75.000 voor 2021. Uit de financiële realisatie blijkt dat dit budget in het 1e kwartaal 2021 al is overschreden. In een afzonderlijk raadsvoorstel heeft het college aan u voorgesteld om, in afwachting van de uitkomsten uit het organisatieonderzoek, het budget ter dekking van de inhuurkosten (grotendeels bestemd voor vervanging bij ziekte) aan te vullen met een bedrag ad € 415.000, zodat daarmee de inhuur tot 1 september aanstaande, kan worden gedekt. Zie hiervoor ook in Programma 8 Overhead.
Temporiseren / faseren uitvoering beleidsprogramma’s Vanwege de ervaren werkdruk in de ambtelijke organisatie heeft het college nagedacht over mogelijkheden om die druk op de organisatie enigszins te verlichten. Dit heeft ertoe geleid dat het college een proces in gang heeft gezet om te komen tot het temporiseren c.q. faseren van de uitvoering van verschillende beleidsprogramma’s. Van de resultaten uit deze actie heeft u inmiddels kennis kunnen nemen. De financiële effecten van het temporiseren / faseren zijn nog niet doorgerekend en daarom niet in deze Voorjaarsnota opgenomen. Risico’s in relatie tot de weerstandscapaciteit (algemene reserve) Bij het opstellen van de begroting en de jaarrekening is het gebruikelijk om een risico inventarisatie uit te voeren en aan de hand van de daarvoor gebruikte methodiek die financiële impact te bepalen waarvoor de gemeente een buffer moet aanhouden, de zgn. weerstandscapaciteit. Dit is noodzakelijk voor het geval een of meerdere risico’s werkelijkheid worden. In het algemeen geldt dat (een deel van) de Algemene reserve de functie heeft van weerstandscapaciteit. De ratio tussen beide cijfers (financiële impact risico’s en weerstandscapaciteit) moet minimaal 1.0 zijn om als voldoende te worden gekwalificeerd. Wanneer de ratio lager wordt dan betekent dat, dat de Algemene reserve niet toereikend is om financiële risico’s op te vangen.
In onze gemeente begint een dergelijke situatie langzaamaan werkelijkheid te worden. Niet in de laatste plaats omdat het negatieve resultaat 2020 voor een belangrijk deel ten laste van de Algemene reserve wordt gebracht. Het is dan ook noodzakelijk om de komende jaren, als de financiële omstandigheden zich daartoe lenen, jaarlijks aan de Algemene reserve te doteren zodat deze weer op een adequaat niveau komt. In hoofdstuk 3 leest u meer over de mogelijke acties die hiervoor kunnen worden genomen. Naast het hiervoor beschreven risico dient zich ook nog een nieuw risico aan, naar aanleiding van de mogelijke effecten van het organisatieonderzoek van het bureau Necker van Naem. Mocht uit het onderzoek blijken dat het nodig is om in de organisatie capaciteitsversterkingen te realiseren, dan zijn deze lasten nog niet in het meerjarig financieel beeld verwerkt. In deze voorjaarsnota is ook het risico dat in de periode na 1 september nog extra inhuur om vacatures en ziekteverzuim op te vangen nodig blijft, niet in de lasten meegenomen. Indien dit zich voordoet zal dit in de najaarsnota worden verwerkt.
7
Hoofdstuk 2: Uitvoeringsbeeld 2021 nader beschouwd Inleiding Hieronder treft u een nadere verdieping aan van het uitvoeringsbeeld 2021. Per programma worden de belangrijkste afwijkingen toegelicht. De financiële mutaties in deze voorjaarsnota 2021 hebben deels een structurele doorwerking naar 2022 en volgende jaren. Deze effecten zijn verwerkt in het financieel kader20222025. Zoals aangegeven wordt naar aanleiding van deze nota de raad gevraagd te besluiten over de financiële afwijkingen 2021. 1. Mutaties Programma 1 Bestuur en burger Voor dit programma zijn de volgende budgetmutaties als exogeen en/of onontkoombaar aangemerkt:
2.1. Mutaties Programma 1 Bestuur en burger
(bedragen x € 1.000)
2021
(+ = nadeel / - = voordeel) lasten
Extra kosten verkiezingen 2021 ITP burgerzaken Overig Algemene dekkingsmiddelen (per programma) Totaal mutaties programma 1 Onttrekking algemene reserve (verkiezingen/raadsbesluit)
baten
104 28 5 137
-35 -35 -34
V/N/B resultaat
104 28 5 -35 102
N N N V N
Extra kosten Tweede Kamer verkiezingen 2021 Bedrag: € 104.000 (I) Voor het goede verloop van de verkiezingen voor de Tweede Kamer in maart 2021 is een groot pakket aan extra maatregelen getroffen. De kosten zijn per saldo € 104.000 hoger dan oorspronkelijk geraamd. De extra bijdrage vanuit het Rijk bedraagt in totaal € 69.000. Van dit bedrag is € 34.000 in 2020 ontvangen. Bij de najaarsrapportage is besloten deze middelen toe te voegen aan de algemene reserve. Het tweede bedrag van afgerond € 35.000 is in 2021 ontvangen en verantwoord onder de algemene dekkingsmiddelen. Beide bedragen zijn niet voldoende om alle kosten te dekken. Als de werkelijke uitgaven worden verminderd met het geraamde budget dan bedraagt de overschrijding € 104.000 als we daarop de bijdragen van het Rijk in mindering brengen, dan resteert een overschrijding van per saldo € 35.000. ITP burgerzaken Bedrag: € 28.000 (I) De (licentie)kosten van burgerzaken nemen sterk toe door de koppeling en implementatie van nieuwe systemen. Overig Bedrag: € 5.000 (S) Meerkosten welke worden gemaakt bij het produceren en vastleggen van raadsnotulen (contract Notubiz). Algemene dekkingsmiddelen Bedrag: -/- € 35.000 (I) Vanuit de post algemene dekkingsmiddelen wordt € 35.000 vanuit de verkregen middelen bij meicirculaire 2021, als dekking toegevoegd voor de extra gemaakte kosten bij de Tweede Kamerverkiezingen.
8
2. Mutaties Programma 2 Veiligheid Voor dit programma zijn de volgende budgetmutaties als exogeen en/of onontkoombaar aangemerkt:
2.2. Mutaties Programma 2 Veiligheid
(bedragen x € 1.000)
2021
(+ = nadeel / - = voordeel) lasten
COVID 19 rapportage april 2021 COVID 19 meerkosten handhaving & toezicht/Specifieke uitkering Algemene dekkingsmiddelen (per programma) Totaal mutaties programma 2
366 98 464
V/N/B
baten
resultaat
-98 -200 -298
366 -200 166
N B V N
COVID 19 Rapportage april 2021 Bedrag: € 366.000 (I) In het kader van de coronamaatregelen worden door de organisatie een groot aantal extra uitgaven gedaan. Het betreffen met name de extra kosten van de veiligheidsadviseur, de communicatieadviseur, ITP, Human Resource, de projectmanager Covid, Tonk bijdrage, schuldhulp, het nemen van extra maatregelen tijdens de vorstperiode en overige getroffen maatregelen. Deze kosten worden in ieder geval voor een deel vergoed door het Rijk. Deze extra baten zijn verantwoord bij de algemene baten/dekkingsmiddelen. COVID 19 Meerkosten toezicht en handhaving Bedrag: € 98.000 (I) Het handhaven van de Coronamaatregelen vergt een aanzienlijk grotere inzet van toezicht en handhaving dan gebruikelijk in deze periode van het jaar. Het Rijk heeft hiertoe via een Specifieke Uitkering, extra middelen verstrekt van in totaal € 98.000. Deze middelen dienen te worden uitgegeven in de periode tot en met 1 juli 2021. Per saldo zijn de lasten en baten budgettair neutraal. Niet uitgegeven middelen gaan terug naar het Rijk. Algemene dekkingsmiddelen Bedrag: € 200.000 (I) Uit de post algemene dekkingsmiddelen wordt € 200.000 vanuit de beschikbaar gestelde middelen bij meicirculaire 2021, aan dit programma toegevoegd als dekking voor de extra gemaakte kosten voor uitvoering van de Corona maatregelen.
Het Rijk had deze compensatie al bij de maartbrief 2021 aangekondigd.
3. Mutaties Programma 3 Openbare ruimte Voor dit programma zijn de volgende budgetmutaties als exogeen en/of onontkoombaar aangemerkt:
2.3. Mutaties Programma 3 Openbare ruimte
(bedragen x € 1.000)
2021
(+ = nadeel / - = voordeel) lasten
Gladheidsbestrijding (meerkosten) Boombeheer Overig Algemene dekkingsmiddelen (per programma) Totaal mutaties programma 3
V/N/B
baten
resultaat
55 30 5 90
-
55 30 5 90
N N N B N
Gladheidsbestrijding meerkosten winter 2021 Bedrag: € 55.000 (I) De afgelopen jaren is het aantal strooirondes in het begin en aan het einde van het jaar zeer beperkt geweest. Om die reden heeft er een aframing van het benodigde budget plaatsgevonden. Door de vorstperiode in februari 9
2021 is het aantal strooiactiviteiten ter bestrijding van de gladheid sterk toegenomen. Voor heel 2021 wordt een overschrijding van € 55.000 verwacht. Boombeheer Bedrag: € 30.000 (I) Uit de evaluatie van het bomenbeleidsplan blijkt dat er meer middelen nodig zijn voor een goed boombeheer. Bomen zijn belangrijk bij het voorkomen van droogte, hittestress, wateroverlast en bomen filteren de lucht. Daarmee zijn ze belangrijk voor een schoon en gezond leefmilieu. De kosten van het convenant grondwaterbeheer zijn met ingang van 2021 komen te vervallen (zie hiervoor de toelichting in programma 6), deze middelen worden nu voor een belangrijk deel aangewend ten behoeve van het boombeheer. Overig Bedrag: € 5.000 (I) Dit betreft de verwachte meerkosten voor de bestrijding van ziekten en plagen (ratten en processierupsen).
4. Mutaties Programma 4 Economische zaken, Recreatie en Toerisme Voor dit programma zijn de volgende budgetmutaties als exogeen en/of onontkoombaar aangemerkt:
2.4. Mutaties Programma 4 EZ, Recreatie en Toerisme
(bedragen x € 1.000)
2021
(+ = nadeel / - = voordeel) lasten
Inrichting uitvoeringsstelsel herstelfonds ondernemers Maatregelen uitvoering herstelfonds Declaratie in aandeel transitiekosten Plassenschap Overheveling budget onderzoek fysieke projecten (van P7 naar P4 ) Budget onderzoek fysieke projecten (subsidie provincie N-H) Overig Algemene dekkingsmiddelen (per programma) Totaal mutaties programma 4 Onttrekking reserve recreatie & toerisme
100 30 25 25 5 185
baten
25 -25 -25 -25 -5
V/N/B resultaat
100 55 -25 25 5 160
N N V N B N B N
Inrichting uitvoeringsstelsel Herstelfonds ondernemers Bedrag: € 100.000 (I) Om uitvoering te geven aan het amendement van de raad op het instellen van een Noodfonds voor ondernemers stelt het college voor om een bedrag van maximaal € 100.000 hiervoor te reserveren. Dit bedrag is niet gedekt en komt daarmee ten laste van het exploitatieresultaat 2021. Maatregelen uitvoering Herstelfonds Bedrag: € 55.000 (I) De maatregelen waaraan in het kader van het herstelfonds uitvoering wordt gegeven, betreffen kwijtschelding van huurverplichtingen (minder inkomsten voor de gemeente) en financiële stimuleringsimpulsen. Declaratie in aandeel transitiekosten Plassenschap Bedrag: -/- € 25.000 (I) Dit betreft de declaratie van te maken kosten voor de voorgenomen transitie van het Plassenschap Loosdrecht e.o. naar een zogenaamde “centrumgemeente constructie”. De gemeente Wijdemeren wordt na deze transitie de centrumgemeente. Zie ook programma Overhead, dit is budgettair neutraal. Het budget voor onderzoek fysieke projecten wordt overgeheveld van programma 7 Ruimtelijke ontwikkeling naar dit programma.
Bedrag: € 25.000 (I) 10
Budget onderzoek fysieke projecten, subsidie provincie Noord Holland Bedrag: € 0 (I) Voor een onderzoek naar “Toekomstbestendige ontwikkeling bedrijventerreinen” is door de provincie NoordHolland een subsidie van € 25.000 (50%) verstrekt onder voorwaarde van co-financiering voor een zelfde bedrag door de gemeente. Het betreft een subsidie voor onderzoek naar toekomstbestendige ontwikkeling bedrijventerreinen. Overig Bedrag: € 5.000 (I) Dit betreffen kosten voor het plan zomerdrukte Porseleinhaven, deze wordt gedekt uit de reserve recreatie en toerisme.
5. Mutaties Programma 5 Sociaal domein Voor dit programma zijn de volgende budgetmutaties als exogeen en/of onontkoombaar aangemerkt:
Subsidie Versa Bedrag: € 29.000 (I) In maart heeft Versa Welzijn geconstateerd dat een deel van de subsidie 2019 niet door hen is ontvangen. Na controle door de financiële afdeling blijkt dat inderdaad dat deze component per abuis niet is uitbetaald. Dit wordt in deze voorjaarsnota 2021 gecorrigeerd. Budget inburgering Bedrag: € 32.000 (I) In de meicirculaire 2020 is aangekondigd dat bij de decembercirculaire 2020 voor de wetswijziging Inburgering geld beschikbaar zal komen voor de uitvoering van de nieuwe wet in 2021 (€ 32.000). De dekking komt uit de post Algemene dekkingsmiddelen/decembercirculaire 2020. Kwijtschelden huur maatschappelijk vastgoed Bedrag: € 22.000 (I) In de decembercirculaire is een bedrag van € 39.000 beschikbaar gesteld voor tegemoetkoming aan culturele instellingen. Dit bedrag wordt voor € 22.000 ingezet voor de kwijtschelding van de huur van maatschappelijk vastgoed van de gemeente over het eerste half jaar van 2021. De dekking komt uit de post Algemene dekkingsmiddelen/decembercirculaire 2020.
11
Sociaal Medische Indicatie Bedrag: € 20.000,- (S) Meer kinderen maken gebruik van kinderopvang op basis van een Sociaal Medische Indicatie. Het aantal kinderen neemt over de jaren niet toe, maar we zien dat de eerdere toename van het aantal gebruikers wel structureel is. Schulden/vroegsignalering Bedrag: € 32.000 (I) Ten behoeve van de preventie van problematische schulden is aan de gemeente een bedrag van € 13.000 uitgekeerd (decentralisatie uitkering brede aanpak dakloosheid). In de decembercirculaire 2020 is tevens een bedrag toegevoegd ter ‘Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting’ namelijk € 19.000. Deze bedragen worden toegevoegd aan het te besteden budget voor de gemeentelijke taak ‘Vroegsignalering van schulden’. De dekking komt uit de post Algemene dekkingsmiddelen / decembercirculaire 2020. Formatie sociaal makelaar Bedrag: € 18.000 (S) Per 1 april jl. heeft de sociaal makelaar a.i. haar taken neergelegd. Het budget voor inhuur van de sociaal makelaar wordt toegevoegd aan het personeelsbudget en de nieuwe sociaal makelaar komt in dienst van de gemeente. Hiermee wordt de continuïteit geborgd en is sprake van de juiste rechtspositie. Culturele instellingen: Dillewijn, Sypestein en Wonderfeel Bedrag: € 17.000 (I) In de decembercirculaire is een bedrag van € 39.000 beschikbaar gesteld voor tegemoetkoming aan culturele instellingen.
Dit bedrag wordt voor € 17.000 ingezet ter ondersteuning van de Dillewijn, Sypestein en Wonderfeel. De dekking komt uit de post Algemene dekkingsmiddelen/decembercirculaire 2020. Overig (saldo verschillende kleine bedragen ) Bedrag: € 5.000 (S) Dit betreft onder andere een verhoging van de bijdrage lokale omroep / subsidie Vektis / kostenbesparing benchmark GPK / Volkshuisvestingonderzoek. Ook zijn hierin de rentekosten voor 2021 geraamd die voortvloeien uit de renteloze leningen verstrekt aan o.a. sport en culturele instellingen in het kader van de onlangs vastgestelde accommodatieregeling. Algemene dekkingsmiddelen Bedrag: € 110.000 (I) Onder deze post zijn de middelen opgenomen die via de decembercirculaire 2020 aan dit programma worden toegevoegd.
6. Mutaties Programma 6 Natuur en Milieu Voor dit programma zijn de volgende budgetmutaties als exogeen en/of onontkoombaar aangemerkt:
2.6. Mutaties Programma 6 Natuur en Milieu
(bedragen x € 1.000)
2021
(+ = nadeel / - = voordeel) lasten
Bijstelling budget grondwaterbeheer (vanwege beëindiging convenant) Overig Algemene dekkingsmiddelen (per programma) Totaal mutaties programma 6
-39 9 -30
V/N/B
baten
resultaat
-
-39 9 -30
V N B V
Bijstelling budget grondwaterbeheer Bedrag: -/- € 39.000 (I) Het convenant grondwaterbeheer van meerdere gemeenten met de provincie Noord-Holland is beëindigd. Het budget valt vrij en wordt aangewend voor boombeheer (€ 30.000, zie de toelichting in programma 3) en een budget voor verbetering van de naleving van de wet milieubeheer (€ 9.000). 12
Overig Bedrag: € 9.000 (I) Kosten in het kader van de verbetering naleving wet milieubeheer. Budgettair neutraal (zie hiervoor).
7. Mutaties Programma 7 Ruimtelijke Ordening Voor dit programma zijn de volgende budgetmutaties als exogeen en/of onontkoombaar aangemerkt:
2.7. Mutaties Programma 7 Ruimtelijke Ordening
(bedragen x € 1.000)
2021
(+ = nadeel / - = voordeel) lasten
POV/ Cascoplan Grondverkopen (structurele dekking formatie team Vastgoed) Uitbreiding formatie team Vastgoed Grondverkopen (incidentele dekking inhuur team Vastgoed) Incidentele inhuur team Vastgoed Overheveling budget onderzoek fysieke projecten (van P7 naar P4 ) Algemene dekkingsmiddelen (per programma) Totaal mutaties programma 7
900
baten
-900 -70
70 -45 45 -25 990
-1.015
V/N/B resultaat
-70 70 -45 45 -25 -25
B V N V N V B V
POV/Cascoplan Bedrag: € 0 (I) Voor de afwikkeling van de bouwaanvragen van voor de bouwstop is een aanpak ontwikkeld waarover de raad op 8 april jl. een besluit heeft genomen. De gemaakte kosten voor de afwikkeling worden verhaald op de aanvragers/ initiatiefnemers, waardoor deze actie budgettair neutraal kan verlopen. Op grond van een amendement dat uw raad tijdens de raadsvergadering van 8 april jl. heeft aangenomen, is wel een budgettair risico ontstaan. Dit risico ter grootte van ongeveer € 120.000 zal in de begroting 2022 in de risicoparagraaf worden opgenomen. Grondverkopen (structurele dekking formatie Vastgoed) Bedrag: -/- € 70.000 (S) Dit betreft verkoop van legakkers en snippergroen, ter dekking van het op orde brengen van de formatie team Vastgoed. De extra inkomsten zijn geraamd op € 70.000. De mutatie is budgetneutraal. Formatie Vastgoed op orde brengen Bedrag: € 45.000 (I) Dit betreft incidentele inhuur bij team Vastgoed voor het wegwerken van ontstane achterstanden. Grondverkopen (incidentele dekking formatie Vastgoed) Bedrag: -/- € 45.000 (I) Dit betreft verkoop van legakkers en snippergroen ter incidentele dekking van de extra inhuur 2021 bij team Vastgoed. Overheveling budget onderzoek fysieke projecten Bedrag: -/- € 25.000 (I) Het onder programma 7 verantwoorde budget voor onderzoek fysieke projecten ad.
€ 25.000, wordt als cofinancieringsbudget toegevoegd aan programma 4. Zie de toelichting aldaar.
13
8.
Mutaties Programma 8 Overhead
Voor dit programma zijn de volgende budgetmutaties als exogeen en/of onontkoombaar aangemerkt:
2.8. Mutaties Programma 8 Overhead
(bedragen x € 1.000)
2021
(+ = nadeel / - = voordeel) lasten
Borging continuïteit (tot 1 september 2021) Toename licentiekosten ICT e.d. (door uitbreiding personeel) Sourcing ICT omgeving als voorloper op outsourcing Team beleid en ontwikkeling (transitiemanager) Issue management Overig Algemene dekkingsmiddelen (per programma) Totaal mutaties programma 8
415 40 25 25 10 19 534
baten
-40
-5 -45
V/N/B resultaat
415 25 25 10 14 489
N B N B N N B N
Borging continuïteit ambtelijke organisatie (tot 1 september) Bedrag: € 415.000 (I) De continuïteit van de organisatie staat onder andere onder druk vanwege het uitvallen van enkele medewerkers door langdurige ziekte. Om de continuïteit enigszins te borgen is verhoging van het inhuurbudget noodzakelijk. Ook op moeilijk te vervullen vacatures is het vanuit dat oogpunt noodzakelijk toch tijdelijk bezetting te hebben. Toename licentiekosten ICT e.d. door uitbreiding personeel / ziektevervanging Bedrag: € 40.000 (S) Door een forse toename in de samenstelling van het personeelsbestand zowel incidenteel (bijvoorbeeld in het kader van ziektevervanging) als ook structureel (door bijvoorbeeld uitbreiding taken (POV, Omgevingswet/Sociaal Domein)), zijn meer middelen nodig voor de uitbreiding van licenties voor verschillende applicaties. Nu wordt uitgegaan van ongeveer 20 personen extra inzet per jaar en worden de kosten ingeschat op ongeveer € 2.000 per medewerker per jaar. Overall kost iedere medewerker ongeveer 5.000 per jaar voor ICT afschrijving en licenties. Sourcing ICT omgeving als voorloper op outsourcing Bedrag: € 25.000 (I) De rapportage van een extern bureau laat zien dat de ICT-omgeving klaar moet worden gemaakt voor het outsourcingstraject. Ook de kwetsbaarheid van de organisatie van het technisch beheer van de ICT-omgeving moet verder worden tegengegaan.
Deze voorbereidingskosten zullen in 2021 € 25.000 bedragen. Ook voor 2022 zal naar verwachting de ondersteuning een kostenpost opleveren van € 175.000. Daarmee krijgt de voorbereiding op de outsourcing de komende anderhalf jaar vorm. Transitiemanager team beleid & ontwikkeling Bedrag: € 25.000 (I) De transitiemanager beleid en ontwikkeling moet worden betaald uit de door te belasten middelen van anterieure overeenkomsten, kostenverhaal POV en de te declareren transitiekosten voor het Plassenschap Loosdrecht e.o. Zie ook programma 4. Dit is budgettair neutraal. Issue management Bedrag: € 10.000 (I) Begin 2021 kreeg de gemeente veel aandacht in de media vanwege een aantal kwesties. Hiervoor is extern advies ingewonnen bij een bureau gespecialiseerd in issuemanagement. Deze kosten waren niet begroot.
14
Overig Bedrag: € 14.000 (I/S) Hieronder zijn de kosten (€ 10.000) geraamd van een onderzoek naar de kostendekkendheid van de tarieven en leges, de sinds 2021 verplichte werkgeversbijdrage aan de FNV (€ 4.000), de kwaliteitscontrole informatiemanagement (€ 5.000) en extra inkomsten (€ 5.000) uit verhuur van gronden.
9. Mutaties Algemene baten, Dekkingsmiddelen en Onvoorzien Voor dit programma zijn de volgende budgetmutaties als exogeen en/of onontkoombaar aangemerkt:
2.9. Mutaties Algemene baten/ dekkingsmiddelen en onvoorzien 2021
(+ = nadeel / - = voordeel) lasten
Algemene dekkingsmiddelen (onverdeeld) Onvoorzien Totaal mutaties
baten
-808 -
-808
V/N/B resultaat
-808 -808
V B V
Meicirculaire 2021 (onverdeelde middelen) Bedrag: -/- € 808.000 (I) Zoals u eerder in deze voorjaarnota las, heeft het Rijk geen bestedingsdoelen gekoppeld aan de middelen uit de meicirculaire 2021. Het college heeft evenwel besloten om een deel van deze middelen naar die posten in verschillende programma’s over te boeken, waarvan werd verwacht dat deze posten met de meicirculaire middelen konden worden gedekt. Het restant dat van de totale plus (€ 1.153.000) uit de meicirculaire onverdeeld is gebleven, een bedrag van € 808.000, is nu op de Algemene baten/ dekkingsmiddelen geboekt.
15
Hoofdstuk 3: Financieel kader 2022-2025 Inleiding In dit hoofdstuk beschrijven we de meerjarige budgettaire situatie, autonome ontwikkelingen, actuele financiële thema’s, zoals het gemeentefonds. De cijfers opgenomen in dit hoofdstuk vormen het vertrekpunt voor het opstellen van de (laatste) begroting van dit college en beslaat de periode 2022–2025. In de regel geldt voor zo’n laatste periode voorafgaand aan een jaar waarin een nieuwe raad aantreedt en een nieuw college wordt gevormd, dat een ‘beleidsarme’ begroting wordt opgesteld. Het college streeft hierbij naar een zo goed mogelijk sluitende begroting om een nieuwe raad en college daarmee de mogelijkheid te geven om door middel van een nieuw op te stellen raads-/ college programma-akkoord deze begroting in de loop van 2022 te verrijken met aanpassing van bestaand of nieuw beleid. Tot slot schetst dit hoofdstuk enkele lijnen over de wijze waarop we blijvend een sluitend structureel financieel beeld kunnen realiseren en tegelijkertijd de vermogenspositie van onze gemeente verstevigen. Hierbij denkt het college aan het versterken van de Algemene reserve door middel van het doen van jaarlijkse doteringen.
Het financieel kader 2022-2025 Hieronder treft u op hoofdlijnen het financieel kader 2022–2025 dat als uitgangspunt dient voor het opstellen van de begroting 2022. Met dit financieel kader is, met uitzondering van de begroting 2022, sprake van een sluitend kader voorafgaand aan het opstellen van de begroting. Na het toelichten van de belangrijkste oorzaken voor het positieve perspectief wordt ook een aantal denkrichtingen meegegeven om dit positieve beeld verder uit te bouwen. Daarmee wordt het ook mogelijk om de ‘fragiele’ vermogenspositie (met name de Algemene reserve) van onze gemeente te versterken. (bedragen x € 1.000)
3.1. Financieel meerjarenkader 2022 - 2025 (+ = nadeel / - = voordeel)
2022 Begr.
2023
2024
2025
Meerjarenraming
Saldo begroting 2021 (excl. 1e begrotingswijziging)
-11
-60
-190
-190
Financiële mutaties
89
-414
-474
-474
Financieel meerjarenkader 2022 - 2025
78
-474
-664
-664
Toelichting: De belangrijkste mutaties die bijdragen aan het (voordelig) resultaat vanaf 2023 zijn:
Meicirculaire 2021 De structurele (positieve) effecten uit de recente meicirculaire zijn vanaf 2022 opgenomen in de meerjarenramingen.
Herijking van het Gemeentefonds: Vanaf 2023 heeft de herijking van het Gemeentefonds een positief effect op de meerjarenbegroting van Wijdemeren. Op basis van de berekeningen die in dat kader zijn gemaakt, kan onze gemeente rekenen op jaarlijks een plus van ongeveer € 0,9 mln. Vanuit het voorzichtigheidsbeginsel is de helft van dit bedrag (€ 0,45 mln.) in het financieel kader ingerekend.
16
Overeenkomstig de brief van de provincie N-H in het kader van het begrotingstoezicht, hebben we de stelpost jeugd structureel in de raming opgenomen. Hiervoor is een structureel bedrag van € 0,3 mln. opgenomen. In de 1e week van juni 2021 is ook duidelijk geworden dat het kabinet de uitkomst van de Arbitragecommissie Jeugdzorg respecteert en de financiële middelen daarvoor beschikbaar gaat stellen. In dat licht bezien krijgt deze stelpost jeugd daardoor een feitelijke onderbouwing. De verwachting is dat het bedrag voor Wijdemeren hoger zal worden dan de € 0,3 mln. die we nu hebben geraamd.
De gemeentelijke bijdrage aan de GR Regio Gooi en Vechtstreek wordt vanaf 2022 verhoogd met een bedrag van € 393.000. Hiervan is € 303.000 bestemd voor de GAD/ Afvalverwerking. Om deze € 303.000 te dekken worden de tarieven afvalstoffenheffing verhoogd. U zie ook daarvoor de Zienswijze van onze gemeente op de programmabegroting 2022 van de Regio Gooi en Vechtstreek. Het resterende bedrag ad € 90.000 is de netto verhoging die onze gemeente (vooralsnog) uit het resultaat dekt.
Hieronder vindt u op programmaniveau de omvang van de incidentele c.q. structurele doorwerking van de financiële mutaties en een korte toelichting op het voordelig of nadelig saldo. (bedragen x € 1.000)
3.2. Financieel Meerjaren Kader 2022 - 2025 (+ = nadeel / - = voordeel)
2022 I
Meerjarig resultaat begroting 2021 Programma 1 Bestuur en burger Programma 2 Veiligheid Programma 3 Openbare ruimte Programma 4 Econ. zaken, recreatie en toerisme Programma 5 Sociaal domein Programma 6 Natuur en Milieu Programma 7 Ruimtelijke ordening Programma 8 Overhead Alg.baten & lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien Onttrekking reserves Subtotaal mutaties programma's: Financieel Meerjaren Kader 2022 - 2025
2023 S
60 85
I
2024 S
I
2025 S
I
S
-11 5 7 10
-60 5 22 10
-190 5 22 10
-190 5 22 10
-46
-53
-53
-53
175 79 -681
350 79 -827
350 79 -887
350 79 -887
100
295
540
-451 78
-
-414 -474
-
-474 -664
-
-474 -664
Uit het bovenstaande overzicht blijkt dat, met uitzondering van 2022, een oplopend positief begrotingsresultaat ontstaat. Voor 2022 ligt er nog een beperkte opgave van zo’n € 100.000 om de begroting voor dat jaar sluitend te krijgen. Hoewel voor de jaren 2023 – 2025 een voordelig resultaat zichtbaar is, is dat ook nog met tal van onzekerheden omgeven. Zo moet het nieuwe kabinet nog een definitief besluit gaan nemen over de herijking van het Gemeentefonds en het tekort aan middelen (uit de decentralisaties) in het sociaal domein. Op beide dossiers is in de meerjarenraming een voorschot genomen, maar vanwege de onzekerheden is het verstandig om ook eigen initiatieven te nemen om de meerjarenbegroting te verstevigen om minder afhankelijk te zijn van allerlei ontwikkelingen vanuit de rijksoverheid. In verband hiermee geven wij uw raad daartoe een aantal suggesties ter overweging mee. Zie verderop in dit hoofdstuk. Toelichting incidentele posten 2022 Programma 1 Bedrag: € 60.000 (I) In dit programma is een post van € 45.000 geraamd voor implementatie van de Wet Open Overheid en een bedrag van € 15.000 voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 (met name voor communicatie). 17
Programma 2 Bedrag: € 85.000 (I) In dit programma zijn bedragen geraamd voor het Programma aanpak Ondermijning (inhuur tijdelijk projectleider, € 50.000), het opstellen van het Meerjaren Veiligheidsprogramma 2023-2026 (wettelijke taak, € 15.000), de evaluatie van de APV (inhuur projectleider, € 10.000), een onderzoek naar impact schaarse vergunningen naar aanleiding van een uitspraak Europese Raad (€ 10.000). Programma 4 Dit betreft een post voor het ontwikkelen van bedrijfsterreinen.
Bedrag: € 100.000 (I)
Programma 8 Bedrag: € 295.000 (I) In dit programma zijn in 2022 onder meer incidentele bedragen opgenomen voor: de Sourcing van de ICT omgeving als voorloper op de ICT outsourcing (€ 175.000), extra ICT projectcapaciteit (€ 75.000), Privacy en gegevensbescherming voor audits en verbeterplannen afkomstig van BIO en ENSA (€ 35.000, wettelijke taak) en de herziening van het Inkoopbeleid 2022 – 2025 (€ 10.000). De hieronder opgenomen bedragen betreffen structurele bedragen waarvan telkens het jaarlijkse bedrag is vermeld. Toelichting structurele posten 2022-2025 Programma 1 Bedrag: € 5.000 N Dit betreft de meerkosten voor het produceren en vastleggen raadsnotulen (contract Notubiz). Programma 2 Hogere bijdrage aan de GR Veiligheidsregio (in 2022: € 7.000, vanaf 2023: € 22.000).
Bedrag: € 7.000 N
Programma 3 Bedrag: € 10.000 N Mijn baas ruimt op!: Faciliteren opruimen hondenpoep. Voorstel om de dekking hiervoor mee te nemen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2022. Programma 5 Bedrag: - € 46.000 V In dit programma zijn onder meer bedragen geraamd voor: ontvangsten middelen Inburgering (- € 71.000), extra opbrengsten verhuur (- € 5.000), lagere lasten tevredenheidsonderzoek gehandicapten parkeerkaart (- € 5.000), het aangenomen amendement Participatienota 2021 (€ 15.000) en hogere lasten voor de sociaal medische indicatie (€ 20.000). Programma 7 Bedrag: € 175.000 N (2022) In dit programma zijn de effecten van verlaging inkomsten als gevolg van de Omgevingswet (minder aanvragen vergunningen) geraamd. De verwachting is dat in het eerste jaar ongeveer € 175.000 minder baten worden ontvangen en daarna structureel € 350.000. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is recent verschoven naar 1 juli 2022. Programma 8 Bedrag: € 79.000 N In dit programma zijn de kosten van de kwaliteitscontrole op informatiemanagement becijferd (€ 40.000) en de toename van de ICT kosten door uitbreiding personeel opgenomen. Algemene baten & lasten Bedrag: - € 681.000 V (2022) In dit programma zijn de hogere kosten bijdrage aan de GR Gooi en Vechtstreek opgenomen (€ 90.000), de stelpost Jeugd (op aangeven van de provincie N-H) (€ 300.000, vanaf 2022) en de voordelige structurele effecten 18
uit meicirculaire meegenomen (€ 409.000 in 2022) en eveneens uit de meicirculaire de overheveling van bodemtaken provincies (€ 62.000 structureel vanaf 2022. De financiële impact van de herijking van het gemeentefonds (€ 900.000) is vanaf 2023 voor de helft (€ 450.000) opgenomen in de raming.
Versteviging sluitend financieel meerjarenperspectief Om te komen tot versteviging van het sluitend meerjarenperspectief wordt voorgesteld oplossingen te vinden langs een aantal denkrichtingen. Deze dienen verder uitgewerkt te worden bij het opstellen van de begroting. Temporiseren investeringen Om deze mogelijkheid na te gaan is het nodig om het investeringsprogramma onder de loep te nemen, met de vraag of de planning daadwerkelijk te realiseren is, evt. te temporiseren en zo nodig te heroverwegen; (Onderzoek) inkomsten verhogen Naast het voorgenomen onderzoek naar de kostendekkendheid van (belasting)tarieven en leges, kan onderzoek worden gedaan naar invoering van nieuwe gemeentelijke belastingen (o.a. reclamebelasting, precariobelasting, parkeerbelasting);
De ruimte in de belastingcapaciteit kan ook blijken uit een vergelijkend onderzoek met de tarieven van de direct omliggende gemeenten. Als voorbeelden kunnen hier de toeristen- en forensenbelasting worden genoemd. Het herzien van de forensenbelasting is eerder door de raad besloten. De uitkomsten van een dergelijk kunnen worden meegenomen bij het opstellen van de begroting 2022;
Kerntaken discussie Een andere route voor structurele versteviging van onze financiële positie is een kerntaken discussie, zodat fundamentele keuzes gemaakt kunnen worden welke taken de gemeente uitvoert. Daarbij zullen ook mogelijke efficiency verbeteringen in de organisatie en processen worden onderzocht. Hierbij moet worden opgemerkt dat een werkelijke besparing naar verwachting niet voor de begroting van 2023 gerealiseerd kan zijn. Onderzoek reserves De gemeente Wijdemeren heeft een aantal reserves die middelen bevatten om in één keer (a fonds perdu) investeringen te kunnen betalen. In het domein van de gemeentelijke financiën is het gebruikelijk om dit soort investeringen te activeren in de boekhouding en daarop jaarlijks af te schrijven voor soms periodes van 20 tot 40 jaar. Dit zorgt ervoor dat de zgn. kapitaallasten ook over die periode worden uitgesmeerd. In de budgetten voor de exploitatie worden dan deze jaarlijkse kapitaallasten opgenomen. Op korte termijn kan daardoor financiële ruimte vrijvallen terwijl de toename van de structurele kapitaallasten slechts beperkt is (enkele tienduizenden per jaar). Een tussenvorm kan zijn om jaarlijks uit een reserve kapitaallasten bijv. 50% van de afschrijvingslasten te onttrekken en deze toe te voegen aan de exploitatie waar de andere 50% als jaarlijks zijn gedekt in de budgetten.
Welke vorm het beste bij Wijdemeren past, kan nader worden uitgewerkt bij de herziening van de nota reserves en voorzieningen die voor de 2e helft van 2021 staat gepland. Ten aanzien van het boombeheer kan worden onderzocht of de nieuwe aanplant kan worden geactiveerd, zodat ook daarvoor jaarlijks kapitaallasten worden geboekt. Bij het onderzoeken van bovenstaande mogelijkheden is het goed om afspraken te maken over hoe het proces vormgegeven gaat worden en op welke manier inwoners betrokken worden. 19
Hoofdstuk 4: Lopende kredieten Overzicht kredieten gemeente Wijdemeren per 1 mei 2021 Afgerond op 100-tallen Krediet
Om schrijving
Totaal krediet
Uitgaven tm 2020
Verplichtingen 2021
Uitgaven 2021
Totaal uitgaven
Overschri j-ding krediet
Restant krediet
Start
Afronding
Toelichting
Program m a 3: Openbare ruim te
364.700
148.800
0
0
148.800
0
215.900
2018
Betreft een volgende fase in de uitvoering van het doorlopend beleidsplan openbare Verlichting. Betreft meerjaren investeringen. Van jaar op jaar doorlopend.
218.100
101.200
0
0
101.200
0
116.900
2018
doorlopend
582.800
250.000
0
0
250.000
0
332.800
7240002- Herinr. Overmeer-Zuid 7340009 w egen en riolering
3.308.000
2.544.400
647.700
9.200
3.201.300
0
106.700
2016
2021
7240009/ Herinrichting Overmeer 7340029 Noord
1.309.000
161.100
74.200
40.800
276.100
0
1.032.900
2019
2021
1.777.000
995.100
158.500
58.400
1.212.000
0
565.000
2019
2027
3.185.400
3.330.400
0
15.500
3.345.900
160.500
0
2017
2020
675.000
2.300
149.100
393.900
545.300
0
129.700
2020
2021
Herinr. Nw . 7340005 Loosdrechtsedijk (Boomhoek)
200.000
0
0
200
200
0
199.800
2021
n.n.b.
Raadsbesluit nov. 2020 om deze w erkzaamheden door de nutspartijen voor te bereiden. De uitvoering van de nutsw erkzaamheden start eind mei.
Verbeteren 7370005 verkeersveiligheid scholen
100.000
53.500
0
0
53.500
0
46.500
2016
2020/2021
Project loopt nog. Afw ikkeling naar verw achting in 2021.
Aanpassen kruising 7360008 Platanenlaan/ Randw eg (K)
250.000
125.600
0
13.100
138.700
0
111.300
2019
2021
De herstelw erkzaamheden aan de beplanting door de langdurige droogte zijn uitgevoerd.
7360004- Vervangen 2 geregelde 7360005 oversteekplaatsen
160.000
62.300
0
0
62.300
0
97.700
2016
7340019- Vervanging beschoeiing 7340022 tm 2019
580.600
109.000
20.800
0
129.800
0
450.800
2016
150.000
11.500
27.600
94.800
133.900
0
16.100
2019
4.129.000
60.700
41.000
253.100
354.800
0
3.774.200
2019
2021
Raadsbesluit 11 juli 2019. Aanbestedingsprocedure afgew ikkeld. Uitvoering w erkzaamheden gestart.
7360001/ Vervangen OV-masten 7360006 7360003/ Vervangen OV7360007 armaturen Openbare verlichting totaal
7370011
Projectleiding civiele projecten 2019(K)
Herinrichting Eikenlaan, 7240005Beukenlaan en Nootw eg 7340012 - w egen en riolering.
7340032
Herinrichting Oud loosdrechtsedijk 2.0
Riolering Goog- en 7240008 Bergsepad 7240007Herinrichting 7340027Kortenhoefsedijk 28
Betreft een volgende fase in de uitvoering van het beleidsplan openbare verlichting. Doorlopend
Project is gestart. Uitvoering in 2017/2021. Afronding gepland voor 2021. Extra krediet verstrekt bij de raad in december € 180.000. Heroverw eging uitvoering in relatie tot sloop nieuw bouw Alliantie. Raadsbesluit 17 oktober 2019. Herinrichting klimaatbestendig en kindvriendelijk. Werk in uitvoering. Raadsbesluit 9 mei 2019. Betreft krediet tbv voorbereiding projecten, ing. bureaus onderzoeken, externe en interne projectleiders etc. voor totaal 1,77 miljoen. De overschrijding is veroorzaakt door meer adviesw erkzaamheden, aanvullende rioolw erkzaamheden, extra voorzieningen boomgroeiplaatsen en aanvullende groenvoorzieningen. In de rekening is een overschrijding van € 145.000 gerapporteerd. Deze extra toename van € 15.500 betreft de eindafrekening van de aannemer in relatie tot de garantietermijn. Eveneens in relatie tot de garantietermijn volgt de eindafrekening voor directievoering. In de voor- en najaarsrapportage 2020 en de jaarrekening 2020 is de raad ook over de overschrijding geinformeerd. Raadsbesluit om deze w erkzaamheden uit te voeren. KWS gaat uitvoeren. De w erkzaamheden zijn voltooid, de garantietermijn is nog van toepassing.
De budgetten voor VRI w orden aangew end t.b.v. 2021 en 2022. De Beukenhof is in het IP opgenomen voor 2023. Diverse beschoeiingsw erkzaamheden conform het meerjarig plan. Het uitvoeringsplan is in 2019 herijkt. 2021 Op basis hiervan zijn de volgende projecten in voorbereiding voor uitvoering dit jaar. Werkzaamheden zijn afgerond. Financieel nog af te 2020/2021 ronden met eindafrekening. 2020
7340040 Rotonde Molenmeent
25.000
0
0
25.000
25.000
0
0
2021
2021
Werrkzaamheden zijn uitgevoerd.
Omvormen openbaar groen
205.000
193.600
0
700
194.300
0
10.700
2017
2020
Werkzaamheden w orden gefaseerd uitgevoerd.
2020
De w erkzaamheden zijn voltooid. Extra overschrijding 2021 van € 17.000. Dit w ordt veroorzaakt door de verplichting een bijdrage aan de aanpassing van de openbare ruimte te plegen voor de plaatsing van ondergrondse afvalcontainers. In de jaarekening 2020 is de raad ook over de overschrijding geinformeerd.
7340001
7240004
Riool/Kw al.beeld by Voorstr.35
238.800
243.600
0
17.100
260.700
21.900
-
2017
20
Krediet
Om schrijving
Totaal krediet
Verplichtingen 2021
Uitgaven tm 2020
Uitgaven 2021
Totaal uitgaven
Overschrijding krediet
Restant krediet
Start
Afronding
Toelichting
2020
Betreft de realisatie van een onderw aterbeschoeiing bij het Zuw estrand. Dit ter 2020/2021 voorkoming van w egspoelen zand ter plaatse. Dit project is afgerond. Financieel nog af te ronden met eindafrekening.
2017
Voorbereidingkredieten verstrekt aan de schoolbesturen en de aankoop van de Pinkenstal is in december 2017 gerealiseerd. De bouw van de 2020 Rheobothschool is in 2019 gestart, voltooiing 2020. Rheob/ Talent Primair heeft nieuw e plannen gemaakt, kosten rest. N.n.b. nieuw plan dat is gebaseerd op nieuw e leerlingenprognoses valt veel hoger uit. Raad heeft verzocht om nader onderzoek naar haalbaarheid.
2017
2021
Betreft de gefaseerde vervanging speelplekken conform het in 2016 door de Raad vastgestelde "Uitvoeringsplan spelen 2017-2024". In dat plan w orden ook integrale vervanging bij grootschalige projecten benoemd. De investeringen komen tlv reserve speeltoestellen. In 2021 w orden een aantal speeltoestellen vervangen.
Program m a 4: Econom ische Zaken, Recreatie en Toerism e
7340030
Zuw e strand, onderw ater-beschoeiing
57.000
23.700
5.000
25.000
53.700
-
3.300
Program m a 5: Sociaal dom ein
7130001/ Realisatie integrale 7130010 kindcentra
7370001/ Herinrichting 7370002 speelplekken 2017/2019
8.063.700
278.800
5.378.000
174.400
293.000
0
0
0
5.671.000
174.400
0
0
2.392.700
104.400
Program m a 7: Ruim telijke Ontw ikkeling
7340023
Tiny houses: bouw rijp maken
140.000
39.500
0
0
39.500
0
100.500
2018
2020
Raadsbesluit 31 mei 2018. Er is een aanvullend voorstel gemaakt w aar verhoging van voorbereidingskrediet van € 102.000 is verantw oord (ciestuk R&E). De dekking van dit extra krediet, zijnde de opbrengst verkoop grond Dennenlaan is toegevoegd aan de bestemmingsreserve afschrijving activa. Dit loopt nog
7340024
Woningbouw ontw ikkeling Achtererf
106.500
54.700
0
4.900
59.600
0
46.900
2019
2023
Raadsbesluit dd 4-4-2019. Betreft voorbereidingskrediet. Er is een bedrag ontvangen van € 25.000 van iniatiefnemers. Dit onderdeel loopt.
7190001
Herontw ikkelen Meenthof
70.000
31.800
25.000
7.800
64.600
0
5.400
2020
n.n.b.
Betreft onderzoek naar ontw ikkelmogelijkheden Meenthof. Is Raadsbesluit 2020. Dekking krediet uit reserve revitalisering Meenthof
162.500
16.000
20.800
199.300
0
505.700
2018
0
19.100
2010
63.400
2020
2021/2022 Bedrijfsvoering: Aanschaf inventaris. Dit loopt nog
Algem ene baten en lasten/Overhead
7160000 Uitvoering IV Visie
705.000
Betreft investeringen in hard- en softw are. Extra 2020/2021 krediet ICT voor plan raad juli 2020 € 455.000. De uitvoering van het plan loopt.
7260000 ICT hardw are
24.000
0
0
4.900
4.900
7170000 Aanschaf inventaris
150.000
58.600
11.200
16.800
86.600
Implementatie 7170006 Key2Financien (incl. LIAS)
243.000
217.500
0
18.200
235.700
0
7.300
2018
Implementatie financieel pakket w ordt gehost vanuit 2020/2021 Hilversum. Inmiddels gestart met implementatie van LIAS. Implementatie is tlv dit budget gebracht.
210.000
0
89.800
76.200
166.000
0
44.000
2018
2020/2021
26.898.600
14.283.800
1.558.900
1.071.400
16.914.100
182.400
10.166.900
7150004
Vervanging voertuigen 2019 Totaal
2020
Betreft middelen t.b.v. aanschaf hardw are
Inmiddels zijn 4 electrische voertuigen aangeschaft en (gedeeltelijk) geleverd.
21
Hoofdstuk 5: Technische uitgangspunten begroting 2022 Bij het samenstellen van een begroting moeten ook veranderingen in uitgaven en inkomsten waarop het gemeentebestuur geen invloed heeft, worden verwerkt. Het gaat hierbij om ontwikkelingen van prijzen, lonen en rente. Omdat er geen zekerheid vooraf is over de omvang van deze veranderingen, zijn er aannames gedaan. Deze aannames noemen we technische uitgangspunten. Loon/prijsontwikkeling Voor 2022 wordt aangesloten bij de loon/prijsontwikkeling van de meest recente informatie uit de meicirculaire (blz. 43, tabel 4). Dit betekent 1,5 % prijsontwikkeling (=consumentenprijsindex) en 1,5 % loonontwikkeling (= loonvoet sector overheid inclusief incidentele looncomponent). Het Rijk hanteert deze uitgangspunten ter bepaling van de algemene uitkering (grootste inkomstenbron van onze gemeente). Door deze percentages ook consequent door te voeren aan de lastenzijde van de begroting ontstaat een evenwicht in de gehanteerde uitgangspunten. Een eventuele bijstelling van de loon/ prijsontwikkeling in de meicirculaire 2021 kan vervolgens opnieuw worden doorgevoerd. Lokale heffingen Uitgangspunt van beleid is dat de lasten voor burgers en bedrijven met niet meer dan de inflatie worden verhoogd tenzij hier gewijzigd beleid op wordt ingezet.
Onroerendezaakbelastingen De onroerendezaakbelastingen (OZB) worden geheven over de waarde van de onroerende zaken in de gemeente, de WOZ-waarde op basis van een prognose van de WOZ-waardeontwikkeling, gecorrigeerd met een geschatte waardevermindering als gevolg van bezwaar en beroep. Voor de opbrengst OZB gebruik niet-woningen wordt rekening gehouden met een gedeelte aan leegstand. Het OZB-tarief is een percentage van de belastingcapaciteit en kan daarom worden afgeleid uit de belastingcapaciteit en de OZB-opbrengst. Een hogere totale WOZ-waarde (belastingcapaciteit) leidt niet automatisch tot een hogere OZB-opbrengst. Bij een gelijkblijvende OZB-opbrengst zal bij een toename in de belastingcapaciteit het OZB-tarief dalen en andersom. De belastingcapaciteit en OZB-opbrengst kan wel beïnvloed worden door areaaluitbreiding als gevolg nieuwbouw. De raad stelt de belastingverordening met het tarief OZB vast. Effect waardeontwikkeling woningen op de algemene uitkering uit het Gemeentefonds De belastingcapaciteit is één van de maatstaven voor de hoogte van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Een snellere stijging van de WOZ-waarde ten opzichte van het landelijk gemiddelde leidt tot een korting op de algemene uitkering en andersom. Ook een areaaluitbreiding als gevolg van nieuwbouw leidt tot een korting op de algemene uitkering.
Belastingtarieven overige belastingen De belastingtarieven en leges worden overeenstemming met de bestaande beleidslijn – ten minste verhoogd met het gemiddelde van de loonkostenontwikkeling en de prijsontwikkeling (inflatie), tezamen 1,4%. Rioolrecht De tarieven van gemeentelijke diensten dienen in beginsel volledig kostendekkend te zijn. Afvalstoffenheffing Op begrotingsbasis wordt bij de afvalstoffenheffing uitgegaan van 100% kostendekkendheid. Bij deze heffing worden ook de kosten van kwijtschelding in de tarieven betrokken. 22
Bijlage 1: Overzicht voortgang bezuinigingen 2021 e.v. 1. Evenwichtscenario (voorkeurscenario) Programma / Paragraaf
1. Bestuur en Burger
VOORTGANG BEZUINIGINGEN 2021 e.v.
Bezuiniging
2021
TEAM
PM Inwonersportaal (14)
-
Proces- en griffiekosten (20)
-
Burgerpanel (23)
-
Geen bijeenkomst en welkomstpakket nieuwe inwoners (52)
-
Budget fractie-ondersteuning korten (59)
-
-
Totaal 1. Bestuur en Burger
2. Veiligheid
Bedragen x € 1.000 2022 2023 2024
16
16
16
SD Beleid
6
6
6
6
Griffie
6
6
6
6
HR, comm & secr
5
5
5
5
HR, comm & secr Griffie
6
6
6
6
23
39
39
39
6
Voortgang
Toelichting
K J J J J
Volledige bezuiniging van € 16.000 gaat in per 2022. Team SD Beleid voert gesprek met de aanbieder in Q1 2021. Verschraling. Budget was € 15.500. Met de bezuiniging is € 5.500 afgeraamd van het oorspronkelijk budget. Per peildatum wordt het budget niet overschreden. Verschraling. Budget was € 15.000. Per peildatum wordt het budget van € 9.000 niet overschreden.
Budget van €6.000 is volledig wegbezuinigd. Taak 200325 is gedeactiveerd in K2F.
Verschraling van het budget. Was €16.000.
WaakSamenapp (22)
-
6
6
6
JZV
Assisteren bij Evenementen (45)
-
-
4
4
4
VTH
Leges heffen bij Evenementen (47)
-
-
16
16
16
JZV/VTH
J K K
6
26
26
26
5
5
5
5
Buitendienst
J
Totaal 2. Veiligheid
Onderhoud toiletgebouw (8)
-
J Begrafenisrechten kostendekkend (27)
-
20
Onderhoud begraafplaatsen (37)
-
-
Minder toevoegen reserves (1)
-
148
20
20
20
Buitendienst
20
20
20
Buitendienst
3. Openbare Ruimte
K
Totaal 3. Openbare Ruimte
Extra budget Pontje Nigtevecht, dekken uit reserve. R&T (16) 4. Economische zaken, recreatie 10% huurverhoging standplaatsen (36) en toerisme Deelname RBT dekken uit reserve (64) Verhuren recreatielocaties incl. openbare recreatievoorzieningen (76)
-
-
-
Financiën
173
45
45
45
-
10
10
10
10
Beleid en ontwikkeling
-
3
3
3
3
Vastgoed
-
23
23
23
23
Beleid en ontwikkeling Beleid en ontwikkeling/VG
-
-
Totaal 4. Economische zaken, recreatie en toerisme
36
Geen 3e IKC (2)
-
Vrijwilligersavond (3)
-
20
5
5
5
41
41
41
11
70
-
20
70
SD Beleid SD Beleid
J
SD Beleid -
139
139
139
139
Kunst & Cultuur (5)
-
-
-
-
-
Beheer kunstbezit 12)
-
-
SD Beleid
4
4
SD Beleid 4 SD Beleid
5. Sociaal domein
Wijdehuizen (13)
-
140
140
140
140
Geen jongerenwerklocatie (15)
-
-
19
19
19
Kostenbeheersing Sociaal Domein (28)
-
75
75
75
75
SD Beleid SD Beleid SD Beleid
Rijksuitkering abonnementstarief (29)
-
75
75
75
75
Subsidieregeling basisonderwijs (Begeleiding scholen) (9)
-
14
14
14
14
SD Beleid SD Beleid
Totaal 5. Sociaal domein
6. Natuur en milieu
463
Stoppen jaarlijkse bijdrage Energiecoörperatie WM (65)
-
Vermindering budget uitv. duurzaamheidsprogramma (6)
-
477
556
536
18
18
18
Beleid en ontwikkeling
40
40
40
40
40
58
58
58
-
5
8
10
-
5
8
10
Totaal 6. Natuur en milieu
7. Ruimtelijke ontwikkeling
Verhuur gronden marktconform (33)
-
Totaal 7. Ruimtelijke ontwikkeling
Budget wordt onttrokken uit reserve recreatie en toerisme. Is dit logisch in coronatijd? Wordt afgestemd met TM Vastgoed. Budget wordt onttrokken uit de reserve recreatie en toerisme. Maatregel gaat in per 2022. Beleid moet worden opgesteld in 2021.
Automatische vrijval van de kapitaallasten doordat er geen uitgaven zijn. Aangenomen motie CDA: budget van 20K om het jaar t.l.v. het budget voor dorpenbeleid. Team SD beleid is bezig met de voorbereidingen voor de vrijwilligersavond in 2021. Verschaling van het budget Mantelzorgcompliment. Per peildatum is het budget niet overschreden. Maatregel van € 20.000 is terug geamendeerd. Betreft een verschraling van het budget voor onderhoud kunstwerken in openbare ruimte. Maatregel gaat in per 2022. Budget Inloophuizen €140.000 volledig wegbezuinigd. Halverwege 2020 mee gestopt. Bezuiniging gaat in per 2022. Verschraling van het Wmo budget. In Maart 2021 wordt het regionale plan in de raad behandeld. Verkenning naar financieel gezond sociaal domein. Betreft de verwachte compensatie vanuit het Rijk. Deze is per 15-2 nog niet bekend. Bezuiniging van 14K is verdeeld over 3 taken. Budget Leer- en hulpmiddelen is afgeraamd met ; verschraling van het budget. Per peildatum wordt het budget niet overschreden. Begeleiding scholen, verschraling van het budget. Per peildatum wordt het budget niet overschreden. Bezoek musea, verschraling van het budget. Per peildatum wordt het budget niet overschreden.