Transcript begrotingsraad 14 december 2022

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE WIJDEMEREN d.d. 14 december 2022

1.

Opening De voorzitter: Goedemiddag dames en heren. Goedemiddag en welkom bij deze bijzondere raadsvergadering. Het is de raadsvergadering voor onze begrotingsraad. Hoewel het in een iets ander teken staat, daar hebben we het al vaker over gehad, de begroting blijft natuurlijk een feest voor de democratie. Dank aan de griffie die er der door het hele gebouw heen maar dus ook hier bij de voordeur en de achterdeur lekkere chocolaatjes heeft neergelegd voor ons allemaal in het kader van het feestje. Hebben jullie drop? Oh, nou wij hadden chocolade. Ja, verschil moet er zijn. In het bijzonder ook welkom geheten aan onze luisteraars thuis en natuurlijk ook ons publiek op de tribune, welkom. Zoals gebruikelijk bij elke raadsvergadering heeft elke fractie eigenlijk twintig minuten, we hebben afgesproken met elkaar tien minuten voor de algemene beschouwingen dus voor de eerste termijn en tien minuten vanavond. De griffie houdt de spreektijd bij en op het scherm kunt u zien hoe het verloop van de spreektijd is. We hebben geen afmeldingen ontvangen dus iedereen is ook aanwezig.

2.

Bepalen volgorde stemming De voorzitter: Dan ga ik over tot het bepalen van de volgorde van de stemming. Nou, ja, ja de heer Nienhuis ik doe mijn best maar ik moet het eerlijk doen hè. Nummer zeventien, mevrouw Snel, mevrouw Snel, ja.

3.

Vaststelling agenda De voorzitter: Goed, vaststelling van de agenda. De volgende moties zijn aangekondigd: M5.1 ingediend door D66 en Dorpsbelangen een brede basis om op te bouwen. M5.2 D66 een ondergrondse voor de Porseleinhaven. M5.3 ook ingediend door D66 geen vervlogen kansen. M5.4 ingediend door D66, de Lokale Partij, Dorpsbelangen, PvdA, GroenLinks, VVD en ChristenUnie inclusiviteit niet met een slakkengang. Er zijn geen vragen ingediend en er zijn geen moties vreemd aangekondigd. Daarmee vervallen de agendapunten zeven en acht. Bent u akkoord hiermee met het vaststellen van de agenda? Oh, mevrouw Kaper. Mevrouw Kaper: Eerste motie over de brede basis is ook door ons ingediend, die wordt nog aangepast. De voorzitter: Het wordt aangepast, oké. Dat betreft M5.1. Mevrouw Van Rijn: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Rijn. Mevrouw Van Rijn: Ik had ook nog een vraag voor de heer Roosenschoon. Ik heb dat denk ik niet goed gecommuniceerd maar wij zouden ook graag meedoen met de motie over inclusiviteitsbeleid en we staan er niet op maar dat was wel de bedoeling. Dus als u het goed vindt, doen wij ook graag nog mee. De voorzitter: Oké, dan wordt hij raadsbreed. Verder kunnen we akkoord gaan met de agenda? Ja? Nou, daarmee is hij vastgesteld.

4.

Mededelingen De voorzitter: Mededelingen. Zijn er mededelingen vanuit de raad? Nee. Ik kijk voor de zekerheid naar het college. Nee, geen mededelingen.

BESPREEKPUNTEN 5.

Begroting 2023 (Het voorstel is aangenomen met 13 stemmen voor en 6 stemmen tegen) De voorzitter: Dan gaan we over tot de bespreking van de begroting. Technische vragen zijn gesteld en die zijn beantwoord. Voorgesteld wordt de begroting 2023-2026 vast te stellen en daarmee één of A de doelen, acties en activiteiten zoals weergegeven in de onderdelen wat gaan we daarvoor doen per taakveld, B de budgetten per programma taakveld, C de geplande investeringen zoals weergegeven in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen investeringsplan, D de onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves zoals weergegeven in het onderdeel financiële begroting reserves, E de incidentele baten en lasten zoals weergegeven in het onderdeel financiële begroting baten en lasten en incidentele baten en lasten en vier, F de verhoging van de belastingen, afvalstoffenheffing, leges en lijkbezorgingsrechten zoals weergegeven in de paragraaf lokale heffingen. Er zijn moties ingediend, er is ook afgesproken met de heer Roosenschoon van D66 dat hij ook het dictum van de moties zal voorlezen in zijn bijdrage. Daar staan wij, geef ik hem wel iets extra tijd voor omdat hij alles voor zijn rekening neemt. Goed, wij hebben afgesproken wat de volgorde zou zijn. Wij beginnen dus de eerste termijn met mevrouw Van Rijn van het CDA en ik nodig u uit om hier te komen staan. Aan u het woord.

Oh en overigens voor de verduidelijking misschien ook voor de mensen die luisteren en op de tribune, er zijn geen, er worden geen interrupties toegestaan tijdens de eerste termijn dus het debat volgt in de tweede termijn vanavond. Dat voor de helderheid. Mevrouw Van Rijn, gaat uw gang. Mevrouw Van Rijn: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, hier zitten we dan. Een maand later dan gebruikelijk bij een begrotingsbehandeling. Alleen, alleen dit al zorgt ervoor dat we onder toezicht van de provincie zullen komen te staan. Dat heeft weer dat gevolg dat wat wij hier vandaag bespreken slechts een formaliteit zal zijn. De begroting zal geen goedkeuring krijgen van de provincie en de begroting 2022 zal leidend zijn. Voorzitter, de bijdrage van het CDA in eerste termijn zal dit jaar dan ook kort zijn. Voorzitter, heel kort. Want waarom zouden we spreken over een begroting die toch niet uitgevoerd gaat worden? Natuurlijk kan het CDA een heel verhaal gaan houden over een begroting dat die veel te laat is, een college dat zich bij voorbaat al onder toezicht laat stellen, een wethouder die de belangrijkste bevindingen van de provincie niet met de raad deelt terwijl de provincie hier wel om heeft verzocht en een college dat zich niet houdt aan afspraken met de provincie.

Dan hebben we het, voorzitter, nog niet eens gehad over het feit dat dit college allerlei nieuwe plannen opvoert maar geen enkele bezuiniging doorvoert. Dit is, voorzitter, misschien wel het grootste pijnpunt voor het CDA in deze begroting. Niet één voorstel om te bezuinigen, niet één maatregel, niet één taakstelling. Om met de woorden van de provincie te spreken: wel nieuwe plannen maar niet bezuinigen. Onze conclusie: dit college heeft geen idee. Laat zich onder toezicht stellen en verwacht dat de raad hun werk overneemt. Natuurlijk hadden wij amendementen kunnen indienen op tal van onderwerpen op de door dit college als realistisch en noodzakelijk benoemd. Al denkt de provincie daar anders over hebben we inmiddels kunnen lezen. Misschien denkt u dan wel, voorzitter, maar onderwerpen dan als bouwen of het verenigingsleven, die zijn toch heel belangrijk voor het CDA? Voorzitter, dat klopt. Daarom zullen we de komende maanden dan ook met een aantal moties en initiatiefvoorstellen komen. Voor nu hebben we daar slechts twee vragen over. College, welke stallen en bedrijfslocaties gaat u omvormen tot woningen? En hoeveel woningen dan? Graag horen we vanavond minimaal acht locaties. Vraag twee: hoe ziet het nieuwe accommodatiebeleid eruit zonder dat u daar geld voor heeft geraamd? Nog langer over deze begroting

praten, heeft wat het CDA betreft geen enkele zin en we raden andere fracties dit dan ook af. Er zal een nieuwe begroting moeten komen. Voorzitter, het werk dat dit college heeft afgeleverd is voor ons ver onder de maat. Niet alleen voor ons maar ook voor de provincie. Het werk moet dus over. Wij zullen natuurlijk zo goed als mogelijk meewerken aan dit proces en de slechte financiën zijn voor allemaal geen verrassing. Misschien hebben we als gemeente nog wel grotere problemen dan de financiën en dat betreft onze organisatie. Maar college, u bent aan zet en wij vragen u dan ook om echt meer bestuurskracht te tonen dan u ons tot nu toe heeft laten zien. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan mevrouw Rademaker van Lokale Partij. Mevrouw Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Kort maar niet zo kort want ik had me namelijk ontzettend op deze dag verheugd. De eerste begroting van de wethouder financiën van de Lokale Partij. In mijn gouden glitterpak zou ik hier staan glimmen van trots. Confetti, slingers, taart, alles erbij. Maar hoe anders. Waar de Lokale Partij al zo lang bang voor was, is uitgekomen. We krijgen de begroting meer jaren niet sluitend. Heeft het zin dat ik dat zeg? Nee. Maar soms heeft frustratie ook een beetje uitweg nodig. Wat heeft dan wel zin? Hier ligt een begroting die inzichtelijk maakt wat we moeten doen om de basis op orde te hebben.

Hoe verantwoordelijk kosten en baten opnemen eruitziet. De risicoparagraaf is uitgebreid met zaken waar de Lokale Partij al langer op tamboereerde. Onderhoud kapitaalgoederen, riolering, inflatie, salarislasten. Zowel de rekenkamer als de provincie hebben wat technische aanbevelingen gedaan. De Lokale Partij gaat er wel van uit dat het college die meeneemt in het proces bij de begrotingswijziging die het slotstuk moet worden van het zogenaamde herstelplan. Maar dan zijn we er niet. Dan heeft die begroting namelijk nog steeds een gat. Een heel groot gat zelfs. Dat tekort zal hoe dan ook opgelost moeten worden. In het proces daarbij ziet de Lokale Partij nadrukkelijk wel een rol voor de gemeenteraad weggelegd. We kijken uit naar een planning en procesaanpak. Daarover willen we graag raadsbreed in het begin van het nieuwe jaar van gedachte verwisselen. Uiteindelijk moeten we er in een gezamenlijk traject sterker uitkomen. De Lokale Partij vindt dit een collectieve verantwoordelijkheid van de gemeenteraad en het college. Van eenieder verwachten wij daarbij een constructieve inbreng om daaraan bij te dragen. Wordt dat eenvoudig? Nee, absoluut niet. We moeten als raad wel onze verantwoordelijkheid nemen voor afgewogen, ingrijpende beslissingen. Want voor wie het nog niet duidelijk is, het is nu erop of eronder. Maar er is nog veel meer.

De financiële situatie van de gemeente, waar je misschien als eerste aan denkt bij een begroting, is niet het enige. Hoe wij er qua organisatie voor staan, is eveneens een grote bron van zorg. Ziekteverzuim, vacatures, veel inhuur en een enorm personeelsverloop. Medeoorzaak van koersloosheid uit het verleden, namelijk waar moet het met Wijdemeren naartoe? Wat voor gemeente willen wij zijn? Sommigen zeggen zelfs al: wat voor gemeente kunnen we zijn? Onduidelijkheid over een toekomst die wreekt zich keer op keer. Daar moeten we wat mee. De Lokale Partij ziet een proces voor zich waarbij ook eindelijk eens die stip op de horizon vorm krijgt, los van het herstelplan maar toch ook weer niet. Want op enig moment grijpen deze twee processen in elkaar en moet een goede integratie plaatsvinden. De overeenkomst tussen beiden projecten is dat voor beiden een grote rol en een stevige invulling van de gemeenteraad verwacht mag worden. De Lokale Partij is daar klaar voor. We vinden het ellendig dat we onze inwoners en ondernemers met lastenverzwaring moeten confronteren. In deze lastige tijd hadden we juist zo graag ze willen ontzien. We vinden het enorm vervelend dat we zo’n inhuurbudget hebben en dat de dames en heren onze ambtenaren die er wel keihard aan sleuren zo weinig nieuwe vaste collega’s hebben met wie ze het werk kunnen delen.

We balen ervan dat in het sociaal domein weinig extra’s gedaan kan worden, denk bijvoorbeeld aan de mantelzorgers. Ze worden niet eens genoemd. Maar er zijn ook nog steeds besparingsmogelijkheden in het sociaal domein, denk bijvoorbeeld aan het vervroegd invoeren van een inkomenstoets bij een huishoudelijke hulp. Een nieuwe cultuurnota, het zal dat die aan de beurt is maar wij denken niet dat de o zo belangrijke cultuur in Wijdemeren tot stilstand komt

als ze wat langer met een oude nota moeten doen. Ik snap het, we moeten onze zaken gewoon op orde hebben. Maar we zullen ook moeten prioriteren. Laten we dan eerst eens beginnen de nota maatschappelijk vastgoed eindelijk eens op te pakken. We wachten al meer dan twee jaar. Nou kijken we uit naar het rapport van Bureau Legitiem dan kunnen we met de recreatieondernemers en andere belanghebbenden aan de slag met de recreatienota. Hopelijk hebben we daar dan wel handjes voor. We willen een betrouwbare partner blijven binnen de regio en MRA. Gebruikmaken van gedeelde kennis en kunde, hebben we daar de tijd voor? De heer Zagt, het participatiebudget vanaf 2024 halveren daar wordt de Lokale Partij natuurlijk niet blij van. Kortom, we hebben zorgen. We maken ons grote zorgen. Maar zorgen moet je doen, niet maken. Vorige week zijn de fractievoorzitters naar het provinciehuis in Haarlem geweest om met Gedeputeerde zaal de financiële en organisatorische situatie in Wijdemeren te bespreken. Want hoe nu verder? Er moet een herstelplan komen met een sluitende begroting in een proces met de raad onder regie van het college. Vandaag komen vanuit de raad daarvoor, om dan maar in het nautische thema te blijven, de eerste schoten voor de boeg.

Parallel daaraan zal de raad stevig aan de slag moeten met de vraag: wat voor gemeente wil en kan Wijdemeren zijn? We hopen dan ook dat de antwoorden op de door de raad gezamenlijk gestelde vragen snel komen. Die zullen de basis vormen voor het onderzoek. Daarbij zullen alle opties bekeken worden. Regiegemeente of uitvoeringsgemeente, volledig zelfstandig of fusiegemeente, het moge duidelijk zijn waar de voorkeur van de Lokale Partij ligt maar we zullen niet op voorhand mogelijke keuzes uitsluiten. Het belang van de inwoners staat voorop. We willen hen dan ook graag intensief betrekken bij dit proces. Het was een goed gesprek in Haarlem, vooral door de eensgezindheid waarmee de fracties de handen in een slaan om deze situatie aan te pakken en naar een oplossing te werken. We zijn ons allemaal bewust dat dat een hele kluif wordt maar we gaan er wel voor, met elkaar. Dat vindt de Lokale Partij mooi en daarom toch maar een klein beetje gouden glitter, voor de eerste stappen. We kregen het advies, stel hem vast deze begroting met gat, ga niet proberen hem sluitend te amenderen maar ga gestructureerd met elkaar aan het herstelplan werken. Dat brengt dan meteen een rare situatie. Totdat de nieuwe begroting er is, werken we volgens de oude begroting. Dat betekent dus ook dat er helemaal niks te amenderen valt.

Dat is jammer want dat is altijd een mooie graadmeter om te bezien wat college en collega’s bereid zijn te geven. Om u toch niet met lege handen naar huis te laten gaan, krijgt u van ons symbolisch een cadeautje. Voor iedereen hetzelfde, college, raad en organisatie, het staat voor waar wij gezamenlijk voor gaan. Stevig aan de slag voor een financieel en organisatorisch gezond Wijdemeren waar de inwoners bediend worden zoals ze mogen verwachten. Wij vertrouwen erop dat u hem wil oppakken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Een prachtige gouden schoenen ook maar als je zo bij de gouden glitterige eerste stappen, ja. Voor de luisteraard thuis, er worden nu cadeautjes uitgedeeld, dus erg benieuwd. Ah, werkhandschoenen, kijk. Zeer toepasselijk. Zeer toepasselijk. Goed, de heer De Kloet, bent u er klaar voor? Ja. Dames en heren, dames en heren, de heer De Kloet van Dorpsbelangen. Aan u het woord. De heer De Kloet: Dank u wel, voorzitter. Dank u wel ook de Lokale Partij voor het cadeautje, wordt in buitengewoon dankbaarheid ontvangen. Dank u wel, voorzitter. Laat ik maar meteen met de deur in huis vallen. De doorwrochte behandeling van de nu voorliggende begroting, is al eerder gezegd, voor 2023 en de jaren erna, dat zit er wat ons betreft niet in. Een gat van bijna twee miljoen euro moet worden gedicht en hoe dat moet gebeuren, is nu de grote vraag.

Zeker nu er in deze begroting geen enkele bezuiniging wordt voorgesteld. Vreemd genoeg heeft het college wel aangegeven zin te hebben in een drie miljoen aan vage investeringen om duidelijk ombouwde extra uitgaven en regelrecht nieuw beleid, zoals miljoenen in de komende jaren, voor het mobiliteitsplan. Nieuw beleid, nieuwe projecten en een wensenlijstje dat in deze tijd op zijn minst ongepast is. Hoe verzin je het? Deze houding bevreemd niet alleen ons maar ook de verantwoordelijk Gedeputeerden in Haarlem. De fractievoorzitters, werd al gememoreerd, waren daar vorige

week op verzoek van de Gedeputeerden die aankondigen dat er voor het einde van het jaar een brief zou liggen met daarin de mededeling dat de gemeente Wijdemeren onder preventief toezicht zal worden geplaatst. Hoewel de wethouder dat steeds bagatelliseert, is het te laat indienen van deze begroting, die er al op 15 november had moeten zijn, de eerste reden voor het speciale toezicht. De structureel niet sluitende meer jaren begroting, waar we uiteraard niet mee instemmen, komt daar nog eens bovenop. Dorpsbelangen heeft het al eerder aangegeven en daar belangrijke vragen over gesteld dat de communicatie rondom de begroting bijzonder apart verloopt, namelijk op belangrijke punten via de krant. Ook bij de provincie is daar verbazing over. Juist door een wethouder die met zijn partij de afgelopen jaren met hoge stem pleitte voor volledige openheid van bestuur en bijna dagelijkse communicatie met de inwoners over wat er allemaal in het gemeentehuis gebeurt. Het lijkt nu de verkiezingen zijn geweest alweer allemaal vergeten. Schrale troost voor hem is dat hij binnen dit college niet alleen staat in deze handelwijze. Het heeft echter geleid tot iets positiefs, misschien wel onverwacht maar de aanpak die dit college kiest, heeft een sterke band gecreëerd tussen alle partijen in de raad. Ik ben altijd bereid het positieve te zien, dat weet u, hoe moeilijk dat ook is.

Hoewel we inhoudelijk wel eens van mening verschillen, heeft deze raad unaniem, oppositie en coalitie, stelling genomen in een aantal belangrijke dossiers. Zeer recent het krakkemikkige voorstel over het evenementenbeleid waaraan nauwelijks participatie aan vooraf is gegaan met de organisatoren van evenementen. Daar gaan we weer. Pijnlijk was de gang van zaken rondom de drie bouwplannen waar wethouder Zandbergen zelf niets voor voelde tegen de adviezen van de ambtenaren in. Het college werd op de vingers getikt en de raad besloot in te grijpen. Deze raad wil namelijk wel bouwen. Ook over de contouren van de aanpak voor een nieuwe begroting, want die moet er echt komen, zitten we redelijk op één lijn. Dan toch iets over de begroting zelf, of althans het financiële beleid. In diverse gesprekken met de toen nog formateur Gert Zagt op 3 oktober tijdens de door Dorpsbelangen geïnitieerde extra raadsvergadering en vorige week nog in de commissie bestuur en middelen hebben we u aangegeven dat er actie wordt verlangd van dit college. Al in maart was bekend dat we financieel gezien slecht voor staan en we hebben aangegeven dat er forse maatregelen nodig zijn, zelfs het woord draconisch heb ik gebruikt. We hebben het meermalen aangegeven, er is nooit iets mee gedaan. Maar we blijven ons constructief opstellen zoals Dorpsbelangen dat al veertig jaar doet.

Tijdens de chaos en de klucht over wat er nu wel en niet bekend was in al dan niet bestaande Excel-sheets en voorlopige berekeningen bleek dat de wethouder financiën meer van cijfers houdt dan van beleid. Dat verzinnen wij niet, dat zegt hij namelijk zelf met enige regelmaat. Zelfs het maken van een begroting was geen prioriteit, zo liet hij begin oktober weten. Hoe verzin je het? Ik raad u aan om de band nog even terug te luisteren. Gezien zijn ervaring had je toch mogen verwachten dat hij weet hoe het werkt. Maar nee, het was voor hem afwachten, kijken wat er gebeurt, apathisch met de armen over elkaar zitten en met een hulpeloze blik naar Haarlem kijken. Wat we al aangaven, de afgelopen maanden had er al bijgestuurd kunnen worden, gezien de ernst van de situatie hebben we toen al gevraagd hoe dat nu zat en welke projecten in de ijskast konden. Welke maatregelen zijn er toen direct genomen? Welke voorgenomen extra investeringen dus extra kosten zijn direct on hold gezet? We vroegen het in het voorjaar en in het najaar, ons antwoord bleef uit. Nu zien we waarom, namelijk dat er niets is getemporiseerd, opnieuw beoordeeld, uitgesteld of anders ingevuld. Keuzes maken en duidelijkheid geven naar onze hardwerkende ambtenaren die houvast willen en moeten kunnen rekenen op een sterk bestuur. Duidelijkheid geven aan onze inwoners, de ondernemers in onze gemeente.

Ze willen weten waar ze aan toe zijn. Duidelijkheid geven aan de raad, aan ons. Het lukt dit college steeds maar niet om goed te communiceren of met moeite en tegenzin en vertraging helder te zijn. Voor de komende tijd, zoals we vorige week in de commissie al aangaven, is het over met deze houding van het college en van deze wethouder in het bijzonder. De raad zal duidelijk zijn in wat er wordt verwacht en is natuurlijk bereid om ingrediënten aan te leveren om een gezonde begroting te maken. Maar het is aan dit college om met een gedegen voorstel te komen rond de sluitende begroting, een herstelplan en een realistische blik op de toekomst. Graag zo snel mogelijk ontvangen wij, het is al bij herhaling gevraagd, het tijdspad dat u voor ogen

heeft. Dat is een taak van burgemeester en wethouders. Voer die taak dus uit, neem het initiatief en laat zien dat u sturing kunt geven aan het proces, de inhoud en de uitvoering. Kunt u dit als college ook echt aan? Graag willen we daar antwoord op. Voor de duidelijkheid, dat is dus meer dan alles verzamelen en in één document proppen en dan denken dat er consensus is. U bent nu echt aan zet. Er wordt waarschijnlijk uitstel verleend om een sluitende begroting in te leveren maar de klok loopt al. De komende weken zijn er veel minder vergaderingen dus je kunt met volle vaart aan de slag. Pak die kans. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Valt tegen hè, de heer Nienhuis? Ja, ja. Goed, dan nodig ik mevrouw Wind uit van PvdA/GroenLinks. Aan u het woord. Mevrouw Wind: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, leden van het college van B&W, collega raadsleden, onze medewerkers, inwoners van Wijdemeren en de aanwezige pers, waar willen we heen? Dat is voor PvdA/GroenLinks de meest relevante vraag. Wat willen we? Wat kunnen we? Die strategische keuze moet in de eerste helft van 2023 vorm gaan krijgen. Welke scenario’s zijn er? Welke willen we onderzocht hebben? En vervolgens het debat over welke keuze we gaan maken en hoe we tot realisatie komen. Voor ons zijn alle opties bespreekbaar. Van zelfstandigheid tot fusie en alles wat er tussenin zit.

Er moet een keuze gemaakt worden die realistisch en haalbaar is en dienstbaar aan onze inwoners. Dat gesprek moeten we met elkaar voeren als fracties onderling maar ook raad en college samen. Dat vraagt openheid en duidelijkheid, meer dan waar op dit moment sprake van is. We hebben op dit vlak wat te doen en te verbeteren. Raad en college moeten wat ons betreft gauw met elkaar in gesprek. We zijn met elkaar verantwoordelijk. Er is ‘…’ ons enige ruimte voor verbetering in de indruk die we samen op onze inwoners maken. Jaar na jaar lukt het ons niet om van plannen, beloften, toezeggingen, onderzoeken en bakken geld tot die strategische keuze te komen. In ons coalitieakkoord zijn we een laatste ultieme poging overeengekomen om de boel op orde te krijgen, financieel en organisatorisch. Er geldt maar één meetlat: het voorzieningenniveau dat we onze inwoners bieden, moet voldoende zijn en tegen acceptabele kosten. Voldoende voorzieningenniveau, acceptabele kosten. Dat is het werk voor komend half jaar. Het coalitieakkoord geeft een eerste invulling.

Op pijl houden van het sociaal domein, een kwijtscheldingsregeling voor de mensen die dat nodig hebben, resultaten op duurzaamheid en op sociale woningbouw, een goed ondernemersklimaat, het faciliteren van het verenigingsleven en cultuur, zorg voor onze prachtige omgeving en voor klimaat en milieu voor zover dat binnen de gemeentelijke mogelijkheden ligt en goed onderhoud van datgene waarvoor we verantwoordelijk zijn. Voorzitter, om ons heen kijkend, zien we dat we ver van dit doel af zitten. We zien een niet sluitende begroting en we zien preventief toezicht naderen. Verbaasd kun je in onze optiek toch echt niet zijn zeg. Luisterend naar eerdere algemene beschouwingen kun je constateren dat min of meer raadsbreed al jaren zorg wordt uitgesproken. De bewoording varieert maar van de ernst van de situatie was iedereen zich, zo klinkt uit de mond van verschillende fracties, wel bewust. Luisterend naar de bijdragen van de huidige coalitiepartijen maar ook naar die van andere partijen aan de algemene beschouwingen vorig jaar en in eerdere jaren en zeker ook kijkend naar de sociale economische omstandigheden zoals waar we nu mee te maken hebben, is het voorleggen van een niet sluitende begroting nu aan onze raad naar ons idee een logische keus van dit college. Wij vinden het begrijpelijk en van consequent gedrag getuigen dat wethouder Zagt komt met deze conceptbegroting.

Zijn we er blij mee? Nee, natuurlijk niet. Valt er niks te schrappen, aan te vullen, te veranderen? Natuurlijk wel. Maar gelet op voorgaande is dit naar ons idee niet het moment. Wij vinden een begroting een middel ter uitwerking van de strategie, niet meer en niet minder. Precies om die reden willen we al onze energie stoppen in de totstandkoming van die strategie. We geloven erin. We zijn met zeven partijen, we moeten en willen het samen doen. We verschillen uiteraard van mening over zaken maar we zien ook grote eensgezindheid. In het gesprek met Gedeputeerde was volstrekt helder dat alle fracties de ernst van de situatie inzien en samen de verantwoordelijkheid willen nemen om te komen tot een gezamenlijke strategie tot een toekomst voor

Wijdemeren. De schriftelijke vragen die we eensgezind vorige week hebben ingediend vormen hier een illustratie van. We zien zo snel mogelijk de beantwoording tegemoet. We gaan ervan uit dat deze begroting een beperkte houdbaarheid heeft. Halverwege 2023 zal er een herstelplan moeten liggen. Een aangepaste meer jaren begroting zal daar een belangrijk onderdeel van zijn maar niet alleen een financieel verhaal, ook een visie. Toch een aantal opmerkingen over het voorliggende concept, onvermijdelijk. De kosten van het sociaal domein zijn problematisch. We denken dat het beter kan. Onlangs is het integraal zorgakkoord afgesloten, het IZA, met minister Helder, medeondertekend door de VNG. Voor het eerst is er serieus aandacht op dat niveau voor preventie en de relatie tussen gezondheid, levensgeluk en zorg. Dat moet vorm krijgen binnen onze gemeente en regio. Preventie en vroeg signalering, minder zorg, meer welzijn. Samen met de huisartsen, de bibliotheek, vrijwilligers, Versa welzijn, de scholen, ervaringsdeskundigen en onze consulenten kunnen we niet alleen betere maar ook goedkopere zorg bieden. Pillen en therapie zijn niet het meest aangewezen tegen eenzaamheid. Gesloten jeugdzorg, uit den boze. De oplossing ligt eerder lokaal dan regionaal. Maar ook regionaal kan nog veel gedaan worden. Minder gecontacteerde partijen, minder administratieve lasten.

Onze wethouder Maarten Hoelscher gaat zijn ervaring graag inzetten voor onze gemeente. Ik had verwacht dat hij nu ja zou knikken. Hij knikt nu ja voor de luisteraars thuis. Mogen we in de meer jaren begroting de verwerking van het dan aangepaste abonnementstarief tegemoetzien. Wat ons betreft hoe eerder, hoe beter. Duurzaamheid, klimaat en milieu, het kan niet wachten. Dit vraagt om een integrale aanpak. Al het gemeentebeleid, al het gemeentelijk beleid wordt langs de lat van duurzaamheid gehouden. We investeren in een nieuw programma, een denktank, stimuleren in duurzaam ondernemen en het monitoren daarvan. Voorkomen van energie-armoede, tuurlijk. Investeren in gastvrije wijken en invulling van de taken rond het klimaatakkoord, wat een opgave. Landelijke maatregelen zijn onontbeerlijk. We moeten nu aan de slag met de invulling van de beschikbare rijksmiddelen en als gemeente zelf investeren, echt wel, om onze prachtige omgeving en inwoners te beschermen. Woningbouw, één van onze speerpunten, we willen en we moeten wat. Het afgelopen jaar stond in het teken van de POV-projecten. Komend jaar moeten de plannen van aanpak komen voor de Ter Sype en voor Groene Woud VLEK. We zullen met een plan komen voor sociale woningbouw en hoe deze huizen ook voor de juiste doelgroep beschikbaar te houden.

Last but not least, we hebben de verantwoordelijk voor onze mensen die alle werk doen en we moeten hen daartoe in staat stellen. De lastigste post van deze begroting, daar hebben we dan ook echt een vraag aan het college om ons daar nog eens even bij te helpen, is ruim een miljoen in 2023 en 1,2 in 2024, 2025 en 2026 voor verhoging van de flexibele schil voor de zoveelste keer op rij. En wat zien we? Het piept en het kraakt alleen maar harder. Elk jaar lijkt de verhouding vast, tijdelijk schever te worden en de stapel externe adviezen groeit. Waar leidt het toe? Nergens toe. Er lijkt een kip-ei-discussie gaande. Eerst de visie en dan vaste medewerkers zoeken of, dat is onze aanvliegroute, doe een uiterste inspanning om medewerkers te werven en bewaar typisch tijdelijk voor piek en ziek. We wijzen hier ook op de opmerkingen van de provincie en de eerste bevindingen die op 18 november ambtelijk zijn gedeeld en inmiddels ook aan de raad zijn toegezonden over de enorme bedragen die ook in de meer jaren begroting weer zijn opgenomen voor het verhogen van de flexibele schil. Ik citeer: we vragen ons af uit, uit het verslag van de provincie hè, we vragen ons af of dit wel voor vier jaar opgenomen moet worden. Zullen de vacatures niet ingevuld gaan worden voor lagere loonsom? Op de website van de gemeente Wijdemeren staan maar twee vacatures. Einde citaat.

Ik heb vanochtend nog even gekeken, er staan er drie op, twee boa’s die volgens mij nog in de begroting verwerkt moeten worden maar dat weet ik niet zeker, en een medewerker sociaal domein. Voorzitter, we hebben er heel erg veel moeite mee om vandaag weer die flexibele schil af te tekenen om daarvoor te storten. We willen echt horen dat er gebouwd wordt aan een stabiele organisatie, dat de prioriteit ligt bij vaste medewerkers want dit gaat zo niet langer. Dus daar een stevige vraag aan de wethouder en aan het college. Dat is vooral omdat een organisatie met heel veel interim personeel geen kennis opbouwt, geen stabiliteit en de effecten merken we en we hebben er last van en onze medewerkers ook, zo horen we vaak, te vaak. Steeds meer komt neer op onze vaste

medewerkers. We willen graag vanaf deze plaats onze ambtenaren heel hartelijk bedanken voor hun enorme inzet en trouw aan onze gemeente. Voorzitter, er valt veel meer te zeggen maar in eerste instantie houden we het hierbij. Dank u wel. De voorzitter: Vol verwachting zat ik hier, maar goed. Nee. Goed, dan geef ik het woord nu aan de heer Roosenschoon van D66. Ja, de heer Roosenschoon. Aan u het woord. De heer Roosenschoon: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter en leden van het college, collega’s, ambtelijk apparaat, alle aanwezig en luisteraars thuis, de begroting 2023 waar we ons straks over zullen moeten uitspreken, zal niemand vrolijk stemmen. We worden om de oren geslagen met enorme structurele tekorten voor de komende jaren en een begroting gebaseerd op onvolledige cijfers en gegevens. Waar praten we dan over? Toch wil ik beginnen mijn dank uit te spreken aan onze ambtenaren die ondanks de extreem moeilijke omstandigheden de voorliggende begrotingspoging mogelijk hebben gemaakt. Hun uiterste best blijven doen om de dienstverlening en de voorzieningen van onze inwoners in stand te houden. Daarvoor alleen maar hulde.

Deze begroting is meer een inventarisatie van een wensenpakket en de financiële consequenties van deze al of niet noodzakelijke plannen maar inmiddels weten we dat deze begroting door de provincie zal worden afgewezen en dat de gemeente vanaf 1 januari 2023 onder preventies toezicht komt te staan. Daarmee blijft dus de begroting 2022 onverminderd van kracht en zal bij iedere niet begrote investering toestemming moeten worden gevraagd aan de provincie. Geen leuk vooruitzicht maar helaas onvermijdelijk. Voorzitter, D66 was verbijsterd toen de omvang van het tekort langzaam duidelijker werd. Teruglopende ambtelijke capaciteit ervoor zorgde dat de begroting niet tijdig kan worden aangeleverd en dat wij als raad tot op de dag van vandaag niet zouden kunnen beschikken over alle noodzakelijke informatie. Afgelopen jaren zijn we vele onderzoeken uitgevoerd en aanbevelingen uitgebracht over de organisatie en de bestuurskracht van de gemeente. Leidend moties was en blijft de basis op orde en tegelijkertijd wat voor gemeente willen we zijn. Iedere keer werden hervormingen voorbereid en deels uitgevoerd en werd er gewerkt aan verbeterplannen. Echter geen van deze plannen heeft de eindstreep gehaald en keer op keer liepen we achter de feiten aan. D66 wil benadrukken dat dit en vorige colleges hier slechts deel voor verantwoordelijk zijn.

Invloeden van buitenaf, rijksbeleid, Covid-crisis en de gevolgen van de oorlog in Oekraïne verslechterde keer op keer onze algehele financiële organisatorische mogelijkheden. Voorzitter, het is nu niet vijf voor twaalf maar ruim vijf over twaalf. Het is afgelopen met vooruitschuiven. De gemeente heeft slechts een paar maanden de tijd om met een degelijke, sobere en sluitende begroting te komen. We moeten werken aan een herstelplan voor de gemeente, weer vaste grond onder onze voeten krijgen om daarop verder te kunnen bouwen. Echter collega’s, wij staan niet op vaste grond maar we proberen te lopen op drijfzand. U weet om uit het drijfzand te geraken, moet je je zo breed mogelijk maken. Met andere woorden, letterlijk en figuurlijk zorgen voor een zo breed mogelijk draagvlak om van daaruit proberen vooruit te komen. We moeten gezien de urgentie, de omvang van de taak onze verantwoordelijkheid ten opzichte van onze inwoners en de toekomst van onze gemeente is D66 van mening dit onze luxe van een tweedeling coalitie oppositie op dit ogenblik niet kunnen veroorloven. Zo breed mogelijk draagvlak vereist samenwerking. Samenwerken met alle raadsfracties waarbij we onze verschillen even ter zijde moeten schuiven.

We roepen het college op om direct met alle fracties te overleggen, daarbij alle organisatorische en financiële vragen te beantwoorden en op zo kort mogelijke termijn raadsconferentie te beleggen waarin mogelijkheden, scenario’s en keuzes in principe kunnen worden besproken. Wat ik al zei, samenwerking tussen alle fracties is noodzakelijk. Niet het minste aspect daarbij in dit proces is toekomstbeeld dat wij voor ogen hebben voor onze gemeente. Daar zal een motie voor worden ingediend waarvan ik het dictum eventjes zal voorlezen. De motie heet een brede basis om op te bouwen. Het dictum verzoekt het college de schriftelijke vragen van de raad zo spoedig mogelijk, toch uiterlijk binnen dertig dagen, volledig te beantwoorden. Om op zo kort mogelijke termijn in gesprek te gaan met alle raadsfracties

over het vaststellen van de sporen die moeten leiden tot een gezonde gemeente. Dat is punt drie, binnen twee maanden een raadsconferentie te beleggen met een basis van een zo groot mogelijk draagvlak, een politiek organisatorisch en financieel kader moet worden vastgesteld voor de toekomst van de gemeente en dat leidend zal moeten zijn voor het herstelplan. Vervolgens onze wereld staat zo mogelijk stil. De straatlantaarns branden nog, de straten worden geveegd, dienstverlening aan inwoners is nog intact, wegen worden verbeterd en de openbare ruimte onderhouden. Die basis, voorzitter, is wel op orde. Tegelijkertijd kunnen we onze ogen niet sluiten voor noodzakelijke ontwikkelen in onze gemeente en onze gemeenschap. Een nieuw evenementenbeleid is onlangs voorgesteld. Wordt voorzien in legesheffing voor evenementen. Veel evenementen worden georganiseerd door onze vele vrijwilligersorganisaties. Het zijn juist deze vrijwilligers die de grootste rijkdom zijn van onze gemeente. Zij bepalen de kwaliteit van onze leefomgeving en we moeten hun tomeloze inzet en enthousiasme koesteren. D66 is dan ook van mening dat alleen leges in rekening mogen worden gebracht bij commerciële evenementen. Vrijstelling van leges voor niet commerciële evenementen moeten volgens ons worden bevestigd in het herstelplan. Voorzitter, veel beleidsplannen waren en zijn nog steeds in voorbereiding.

Denk daarbij bijvoorbeeld aan het bomenbeleid, mobiliteitsplan, parkeerbeleid om er maar enkele te noemen. We zijn van mening dat deze en andere arbeidsintensieve plannen on hold moeten worden gezet totdat we meer inzicht hebben in onze financiële en organisatorische mogelijkheden. Sommige zaken moeten echter wel op middellange of korte termijn bestuurlijk worden aangepakt. Sprake is van urgentie en noodzakelijke voorbereidingstijd. Eén van die problemen is het parkeerprobleem op Oud-Loosdrechtsedijk en met name bij de Porseleinhaven. De aantrekkelijkheid en de bereikbaarheid van onze recreatieve voorzieningen staat ermee op het spel. De enige oplossing lijkt dan ook het meervoudig gebruik van de ruimte zoals in de oorspronkelijke plannen was voorzien. D66 roept het college op om de ontwikkelaar van de Porseleinhaven te verzoeken een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de bouw van een ondergrondse parkeergarage bij de Porseleinhaven West en vervolgens daarvoor de planologische uitwerking te voorzien. Ook hierbij een motie, waarvan het dictum is: verzoekt het college met de ontwikkelaar de haalbaarheid te bespreken van de aanleg van ondergrondse parkeergarage ter plaatse van de Porseleinhaven West. In overleg met de ontwikkelaar het bestemmingsplan te wijzigen en hierin de mogelijkheid van een ondergrondse parkeergarage met bovenliggend parkeerdek op te nemen.

Specifieke parkeernorm te bepalen voor het gebied Porseleinhaven ten behoeve van bewoners en gebruikers en deze van toepassing te verklaren voor de ontwikkeling van Porseleinhaven West en de daarbij behorende omgevingsvergunning. Ik vervolg. Een ander punt, collega’s, is woningbouw. Het belangrijkste knelpunt in de gemeente. Het permanente gebrek aan betaalbare woningen voor starters en ouderen en de beperkte mogelijkheden voor doorstroming zorgen ervoor dat de woningmarkt op slot zit, wachttijden extreem lang blijven en de situatie voor al diegenen die smachten naar een goede woning in onze gemeente uitzichtloos lijkt. Collega’s, woningbouw is geen gemeentelijke taak. Het mogelijk maken van en faciliteren van woningbouw echter is dat wel. Na het provinciale veto op Zuidsingel 8 en de voor ons nog steeds onverteerbare afwijzing van ‘…’ Noord blijft alleen Ter Sype nog als grootschalige woon- en werklocatie over. Het is ondenkbaar dat Ter Sype gerealiseerd zou kunnen worden zonder onderwijsinstelling. Een uitgelezen kans voor de gemeente om zich kaderstellend op te stellen om te komen tot een CO2-neutrale modelwijk. Collega’s, dit waren twee letterlijke citaten uit onze algemene beschouwingen van 2010. Deze visie op een klimaat neutrale duurzame inrichting van de woonwijk Ter Sype blijft voor D66 een absolute noodzaak.

Tot op heden blijft echter de ruimtelijke inrichting van vliegveld Hilversum een groot obstakel die zware beperkingen oplegt aan de invulling voor de ruimtelijke plannen. De configuratie van het vliegveld is bepaald in de exploitatievergunning zoals iedere tien jaar verleend door de provincie. Deze vergunning moet worden verlengd in december 2023. Als niet dit jaar de exploitatievergunning wordt aangepast door middel van het opheffen van schadelijke Ter Sype baan 13 31 zitten we voor de komende tien jaar weer vast. D66 verzoekt het college om op zo kort mogelijke termijn in gesprek te gaan met onze buurgemeentes en andere betrokken

partijen om een nieuwe exploitatievergunning te bewerkstelligen op basis van de actualisering van het oude akkoord uit 2012. Dit vanwege de urgentie is deze motie voorbereid om te verzoeken tot contact en het dictum daarvan is: zo spoedig mogelijk in overleg te treden met onze buurgemeentes Hilversum en De Bilt en alle betrokken partijen te vernemen een akkoord te bereiken over een duurzaam toekomstbestendige herinrichting van het vliegveld met als doel de provincie te verzoeken de nieuwe exploitatievergunning op deze basis vast te stellen. De raad zo spoedig mogelijk, toch uiterlijk in juni 2023, te informeren over het verloop en de kansen van het overleg en een positieve uitkomst van het overleg zo spoedig mogelijk te starten met de opstelling van een bestemmingsplan voor Ter Sype met in acht neming van de door de raad vast te stellen kaders. Voorzitter, onze permanente taak is de verduurzaming van onze gemeente. Samen met onze buurgemeenten moeten stappen worden gemaakt op het gebied van energie en warmtetransitie, ook in de huidige omstandigheden. De oorlog in Oekraïne heeft geleid tot extreme stijgingen van energietarieven en het oplopen van de inflatie wat ook zijn weerslag heeft op de gemeentelijke financiën. Het is onze plicht om versneld stappen te maken en onze inwoners hierbij te betrekken. Onze gemeente moet toekomstbestendig en klimaatneutraal ingericht worden.

Duurzaamheidsmaatregelen voor particulieren moeten worden gestimuleerd en gefaciliteerd onder meer door vereenvoudiging van regelgeving. We zijn van mening dat verdere ontwikkeling en toepassing van aquathermie een belangrijke bijdrage kan leveren aan de energietransitie en onze doelstelling voor een klimaat neutrale gemeente. Intense samenwerking tussen gemeente en energiecorporaties is daarbij essentieel. Collega’s, Wijdemeren is geen eiland, we maken onderdeel uit van het grote geheel binnen een samenleving op basis van respect, gelijkheid en solidariteit. Dat dragen wij uit. We hebben daarvan mooie voorbeelden gezien met opvang van Oekraïense vluchtelingen. Maar daar mag het niet bij blijven. De opvang van asielzoekers is een landelijke taak. We mogen niet de andere kant op kijken. D66 vraagt het college om op korte termijn duidelijkheid te geven over mogelijke locaties voor opvang en huisvesting van de asielzoekers en statushouders. We zijn ook een samenleving gebaseerd op waarden als respect en inclusiviteit. Toch blijkt keer op keer dat deze waarden in binnen- en buitenland lang niet de zekerheid bieden die nodig is. Waarvan we misschien te gemakkelijk denken dat ze onomkeerbaar zijn. We moeten hier permanent aandacht aan besteden als maatschappij en als gemeente.

Vorig hebben allebei, alle partijen de regenboogstembus ondertekend waar het belang van inclusiviteit werd benadrukt. Enkele maanden is de regenboogmonitor gepubliceerd, daaruit bleek dat er in Wijdemeren weinig voortgang was geboekt op het uitdragen van het inclusiviteitsprincipe. Twee keer de regenboogvlag hijsen bij het gemeentehuis en vijftien roze koeken op de Beukenhof dat maakt het verschil niet. Meer aandacht is nodig, met name op het gebied van communicatie en het waar mogen faciliteren van en aanhaken bij acties in de regio in de gemeente. Is er dan helemaal geen vooruitgang? Jawel. Maar het gaat met een bijna onzichtbare slakkengang. D66 wil het graag zichtbaar onder uw aandacht brengen. We moeten kleur bekennen, dien ook daarbij een motie in die als dictum heet, puntje meer op de gemeentepagina in het Wijdemeers Weekblad melding maakt op het gebied van inclusiviteit, organiseert in de gemeente en in de regio onder meer de Gooi en Vecht inclusief. Aan te haken bij bestaande activiteiten, mogelijkheden op het gebied van bevordering en inclusiviteit en deze activiteiten waar mogelijk te faciliteren met name op het gebied van communicatie. Het belang van inclusiviteit met gemeentelijk beleid te benadrukken zoals bijvoorbeeld in het informatiemagazine Wijdemeren.

Communicatie en samenwerking met scholen, zorgaanbieders, sportclubs, ouderenzorginstellingen en overige maatschappelijke partners zoals politie en intensiveren. Wijdemeren formeel uit te roepen tot regenbooggemeente. Voorzitter, ik heb al gezegd we moeten kleur bekennen. Daarom bieden wij u ter lering en vermaak als cadeautje deze regenboogslak aan. Voorzitter, ik ga in tussen even afmaken. Bij gebrek aan een goed cijfermatig onderbouwde en structureel sluitende begroting kunnen en willen wij nu niet inhoudelijk in gaan op deze begroting, noch met voorstellen komen voor ombuigingen of wijzigingen. Dat moet het onderwerp zijn van het herstelplan en daarmee van de

toekomst voor onze gemeente. Maar we kunnen niet iets herstellen waar we niet over beschikken. Daarom zal D66 deze begroting noodgedwongen accepteren. Dank u wel. De voorzitter: Nou, is toch wel een heel leuke begroting zo aan het worden, hè? Voor de luisteraars thuis heeft D66 hele mooie gekleurde, veel gekleurde regenboog, regenboogslakken. Ja, geen echte slakken hoor. Dus speelgoedslakjes. Niet schrikken. Nou, dan kijk ik vol verwachting ook naar de VVD want nou ik ben benieuwd waar zij nou mee komen. In ieder geval een bijdrage. Dat wel. Dus ik geef zo het woord aan, hij komt al naar voren, de heer De Kruijff. Dames en heren, ik weet, ik weet dat het erg leuk is maar laten we iedereen even veel aandacht geven. De heer De Kruijff: Voorzitter, ik hoor wethouder Hoelscher net zeggen: de VVD is niet zo van de cadeautjes. Dus ik denk dat dat ons excuus is voor vandaag. De voorzitter: Och, joh. Laat je niet kisten. Aan u het woord. De heer De Kruijff: In ieder geval dank aan de Lokale Partij en D66 voor deze prachtige cadeaus. Voorzitter, Wijdemeren, de groenblauwe parel in Gooi en Vecht, een uniek stukje Nederland. Bekend om zijn mooie wateren en prachtige natuur. Op die mooie wateren daar zitten we met zijn allen op een prachtige zeilboot, een echt Wijdemeers bootje. Maar het bootje lekt, het lekt al jaren en dat lek wordt alsmaar groter.

Kurk, plakband en een elastisch goedje om het gat te dichten zoals we de afgelopen jaren hebben gedaan, is op en het Wijdemeerse bootje is aan het zinken. Dat terwijl het bootje eigenlijk op volle toeren over onze wateren zou moeten varen. Dan ligt nu de begroting 2023-2026 voor. Een begroting die niet meer jaren structureel sluitend is en te laat wordt ingediend bij de provincie. Een begroting die nog niet compleet is. De VVD-fractie ziet het als een stand van zaken. Een begroting die je eigenlijk ter kennisgeving zou willen aannemen. We kennen immers nog niet het hele verhaal. Onze vraag aan de wethouder: hoelang duurt het nog tot alle cijfers inzichtelijk zijn? Wanner heeft u het verhaal compleet? Het is een begroting met een tekort van minimaal twee miljoen euro en een hele lage algemene reserve. Normaliter spaart iemand geld om een kapotte wasmachine te kunnen vervangen maar als de wasmachine in Wijdemeren kapotgaat dan hebben we geen geld om een nieuwe te kopen. Dat vinden wij een zorgelijke ontwikkeling. Onze vraag aan de wethouder: wat gaat u doen om die algemene reserve de komende jaren naar een gezonder ratio te brengen? Aangezien de gemeente een niet sluitende begroting zal gaan indienen, betekent dit dat de provincie zich zal onthouden om goedkeuring te geven aan deze begroting.

Wat voor gevolgen gaat dit hebben voor de extra’s die in deze begroting staan? Als straks blijkt dat de provincie geen goedkeuring geeft aan individuele plannen, denk bijvoorbeeld aan de acties in het mobiliteitsplan of de uitbreiding van het aantal boa’s, is dan het werk van onze ambtenaren voor niks geweest? Of hebben we onze inwoners blij gemaakt met een dode mus? Graag een reactie van de wethouder. Voorzitter, dan stelt het college ook voor om diverse lokale lasten te verhogen. Dat in een tijd waarin we het allemaal al zo moeilijk hebben. Als VVD willen wij een gemeente zijn waarin wij de lasten voor onze inwoners en ondernemers zo veel mogelijk willen beperken en waar de gemeente zorgvuldig met gemeenschapsgeld om gaat. Het is namelijk niet het geld van het college of de gemeenteraad, het geld is van onze gemeente en bedoeld voor haar inwoners. In de commissievergadering hebben wij al aangegeven dat wij onder voorwaarden kunnen leven met dit voorstel om de lasten te verhogen. Het is namelijk een realistisch voorstel. Er is ook maar één alternatief. De opdracht van Haarlem om onze belastingen nog meer te verhogen. Het is daarom kiezen tussen twee kwaden. We geven hiermee een signaal af dat wij als gemeente onze verantwoordelijkheid nemen voor de problemen waar we voor staan.

Uitsluitend het gat gedeeltelijk dichten door lastenverzwaring in te voeren bij onze inwoners kan wat ons betreft echter niet. Wij vinden het noodzakelijk dat het verhogen van de lokale lasten gepaard moet gaan met degelijk

financiële bezuinigingen. Als we een begroting hebben van 62 miljoen en een tekort van twee miljoen dan heb je niet nog zestig miljoen euro om uit te geven. Je geeft dan namelijk te veel geld uit. We moeten dus als gemeente echt gaan snijden aan de kostenkant. Alleen op die manier is het uit te leggen aan onze inwoners waarom zij meer moeten gaan betalen om in onze gemeente te blijven wonen. Graag een reactie van de wethouder. Als VVD willen wij natuurlijk wel ons basisvoorzieningen niveau op pijl houden. Afvalwater moet geloosd worden, straten moeten bewandeld worden, wegen moeten veilig zijn en inwoners en ondernemers moeten terecht kunnen bij een aanspreekpunt van de gemeente. Mensen moeten hier goed kunnen blijven wonen en werken. Wel vraagt de VVD-fractie zich af of sommige voorstel uit de begroting niet beter kunnen wachten. Als VVD hebben we altijd gezegd: maak eerst af waar je mee bezig bent. Temporiseer. Neem nou het voornemen voor een nieuwe cultuurnota, is dat nou echt nodig? De huidige nota loop tot en met 2023. Mijn vorige auto, een Peugeot 307, had een gemiddelde levensduur van 250.000 kilometer. Toch stond er uiteindelijk 320.000 kilometer op de teller voor hij naar de sloop ging. Soms moeten we nog even wachten met het aanschaffen van een nieuwe auto, ook in Wijdemeren.

Ten tijde van het tekenen van het bestuursakkoord was nog niet bekend hoe slecht de financiële positie was van onze gemeente. Dat is de situatie waar we nu vanuit moeten gaan en dat betekent dat we de broekriem flink aan zullen moeten trekken. Graag een reactie van de wethouder. Voorzitter, maar hoe gaan we dan nu verder? De boodschap van de Gedeputeerde aan de fractievoorzitters vorige week was duidelijk. Het te laat indienen van deze begroting was al van voldoende reden om de gemeente onder preventief toezicht te stellen. Daarnaast is het van belang dat de gemeenteraad in gezamenlijkheid haar verantwoordelijkheid neemt en duidelijk aangeeft wat zij nodig heeft om besluiten te kunnen nemen. Ga niet met kunst- en vliegwerk deze begroting alsnog sluitend proberen te krijgen. Stel de begroting vast en ga daarna werken aan een realistisch herstelplan voor een sluitende meer jaren begroting. De VVD denkt daar graag aan mee. Maar wij verwachten wel dat het college met een voorstel gaat komen. Een samenspel tussen college en raad juichen wij van harte toe maar onze rolverdeling moet duidelijk zijn. Graag een reactie van de wethouder. Daarnaast moet de gemeenteraad de visie voor de toekomst van onze gemeente vaststellen.

Wat voor gemeente wil Wijdemeren zijn? Hoe willen we onze inwoners optimaal kunnen blijven bedienen? Wat vinden wij belangrijk? En welke taken willen we wel en niet meer gaan uitvoeren? We zijn hier wellicht gewend om eerst te kijken naar wat willen we en vervolgens pas naar hebben we daar ook de middelen voor. Dat moet anders. Je kunt wel een huis willen kopen met een zwembad en een tuin van een hectare maar als je maar vijf ton hebt om in het Gooi te realiseren, blijft het maar bij een droom. De VVD wil graag bijdragen aan de visie voor de toekomst van onze gemeente. Wij willen in samenwerking met de raad en het college werken aan oplossingsrichtingen. Het is nooit een geheim geweest dat de VVD voorstander was van een fusiegemeente met bijvoorbeeld een brede fusie tot één gemeente Gooi en Vecht sta je met circa 250.000 inwoners gelijk een heel stuk sterker. Het is echter niet reëel om onder deze omstandigheden alleen naar de optie fuseren te kijken. Is er namelijk wel een gemeente in onze regio met al onze financiële en organisatorische problemen die met ons wil fuseren? Dat betekent dat voor de VVD alle opties op tafel liggen. Een regiegemeente, een uitvoeringsgemeente, zelfstandigheid of toch wel een fusiegemeente. De vraag is niet alleen welke gemeente wil je zijn maar ook welke gemeente kun je zijn? Wij zien heel graag dat deze vraag meegenomen wordt in het proces.

Graag een reactie van het college. Voor ons staat voorop dat het haalbaar en realistisch moet zijn. Wij streven naar een zo hoog mogelijk voorzieningenniveau voor onze inwoners. Denk aan outsourcen of samenwerkingsverbanden. Dit zijn zaken die zorgvuldig bekeken moeten worden want outsourcen op zich betekent niet gelijk goedkoper en ook de kwaliteit moet geborgd blijven. Wij willen in ieder geval een werkomgeving die lean en mean is maar efficiënt en met plezier door zoveel mogelijk vaste medewerkers gewerkt kan worden. De start van het herstelplan zal daar vanaf januari meer wijsheid over moeten geven. Wij willen het college dan ook verzoeken zo snel mogelijk met een stappenplan te komen. Hoe ziet het proces vanaf januari tot en met de zomer van 2023 eruit? Graag een reactie van het college. Voorzitter, bij de

presentatie van het bestuursakkoord zei mijn fractiegenoot mevrouw Hidding het al duidelijk: het staat er niet fraai voor en de samenwerking tussen de partijen zal uitermate belangrijk zijn. Dat geldt nu meer dan ooit. We staan voor moeilijke tijden en we zullen ook moeilijke keuzes moeten gaan maken. Maar wij lopen daar als VVD niet voor weg. Uiteindelijk staat het belang van onze inwoners voorop. Uiteindelijk moet dat Wijdemeerse bootje weer op volle toeren gaan varen en het is de intentie van de VVD, ik neem aan van alle partijen die u hier vanavond en middag hoort, om daaraan te gaan werken. Voorzitter, tot slot, de VVD-fractie wil het college en de ambtelijke organisatie bedanken voor hun inzet. Gegeven de omstandigheden een begroting presenteren, compleet of niet, met ook nog eens een krappe bezetting, verdient onze waardering. Chapeau. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan nodig ik mevrouw Kaper uit namens de ChristenUnie. Aan u het woord. Mevrouw Kaper: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, alle andere aanwezigen en ook de luisteraars thuis, in een bekend eeuwenoud verhaal bouwde een wijze man zijn huis op een rots. Toen de regen neerstroomde en de beken buiten hun oevers traden en er stormen opstaken en het huis van alle kanten belaagd werd, stortte het niet in want het was gefundeerd op een stevige rots. Een dwaze man bouwde zijn huis op het zand.

Toen de regen neerstroomde en de beken buiten hun oevers traden en er stromen opstaken en er van alle kanten op het huis werd ingebeukt, stortte het in en er bleef alleen een ruïne over. Onze vraag: welke van deze twee mannen willen wij als gemeente zijn? Het raakt me dat ik moet concluderen dat de gemeente dit huis momenteel op zand is gebouwd of op drassige veengrond wat ons commissielid mevrouw Van der Broek vorige week zo treffend zei. De gemeente verkeert in een diepe crisis. Er waait een flinke storm om dit huis. De begroting wordt te laat bij de provincie aangeleverd, de begroting is niet sluitend, de cijfers in de begroting zijn niet betrouwbaar en onvolledig. In 2026 hebben wij een schuld van honderd miljoen opgebouwd. De begroting bleek een inventarisatielijst van alle ambities van het college. De rekenkamer zette daar haar twijfels bij. Wat is echt noodzakelijk en niet uitstelbaar? Onze hardwerkende ambtenaren staan onder hoge druk door het personeelstekort waardoor het voor hen maar ook voor de gemeenteraad en het college steeds moeilijker wordt om al onze taken goed uit te voeren. Hoe heeft het zo ver kunnen komen? De afgelopen jaren hebben verschillende bouwkundige keuringen ons gewaarschuwd over de staat van ons huis. Een goede huismeester had het volgende gedaan: het fundament verstevigd en het huis gerenoveerd. Dat is niet gebeurd.

Als ChristenUnie, nieuw in deze raad, proberen wij te begrijpen hoe dat kan. De begroting voor 2023 schetst een heel ander beeld, dat van een ambitieuze huismeester die de bouwkundige keuringen negeert. Hij bouwt een serre aan het huis, een extra verdieping en er wordt ook nog een nieuw bankstel aangeschaft. Dat alles op die wankele fundering. De lijst is langer want wij telden meer dan twintig nieuwe ambities. Voorzitter, het gesprek dat wij als fractievoorzitters hadden met Gedeputeerde Ilse Zaal wierp een helder licht op de zaak. We komen onder preventief toezicht. De begroting van 2022 is leidend en de begroting voor 2023 moet sluitend worden gemaakt. De extra ambities kunnen we voorlopig op ons buik schrijven. We kregen twee opdrachten mee: maak een herstelplan en denk na over wat voor gemeente wij willen en kunnen zijn. De ChristenUnie verwacht dat het college de leiding neemt in dit proces. In zijn eigen woorden: alle hens aan dek. Pak de regie en ga aan de slag en leg ons als raad de opties voor en als ChristenUnie zullen we constructief meewerken aan het herstel en de versterking van dit mooie huis. Wij hebben drie speerpunten: armoedebestrijding, regie op de woningbouw en de basis op orde. Als het college samen met de raad aan de slag gaat, drukken wij iedereen het volgende op het hart: bezuinig niet op het sociaal domein.

Tijdens de beeldvormende sessie was onze fractie onder de indruk van wat de ambtenaren van het sociaal wijkteam en de WMO voor werk verzetten. Twaalf procent van onze inwoners heeft zorg en ondersteuning nodig, dat zijn ruim tweeduizend mensen. Elke ambtenaar heeft twintig, dertig casussen onder zijn hoede van lichte tot zeer ingrijpende situaties. Het team zorgt voor het uitkeren van de energietoeslag, afleggen van huisbezoeken,

vroeg signalering, doorverwijzing richting zorgaanbieders en het aanvragen van voorzieningen. Let wel: inwoners die contact zoeken met het sociaal wijkteam worden op korte termijn benaderd voor een gesprek. Een pluim voor dit team. We weten het allemaal. Steeds meer mensen hebben het financieel zwaar. De hoge energierekening, stijgende prijzen en werk dat steeds minder loont. De komende tien jaar zal de groep 75plussers in onze gemeente naar verwachting verdubbelen en daarmee ook de hulpvragen. De aanvragen voor huishoudelijke hulp zullen tot en met 2025 met zestien procent stijgen, regiovervoer zelfs met 65 procent ook in verband met het beperkte openbaar vervoer in onze gemeente. Minimaregelingen, de mantelzorgwaardering die helaas fors is verlaagd en de energietoeslag kunnen voor honderden gezinnen in onze gemeente een groot verschil maken. Mensen die het al moeilijk hebben, mogen niet de dupe worden van de situatie waarin we als gemeente zitten. We hebben een zorgplicht naar onze inwoners. Dat hoort wat de ChristenUnie betreft bij de fundering en de begane grond van onze gemeente. Daarom wil de ChristenUnie dat we de energietoeslag beschikbaar maken voor mensen die 130 procent van het minimum inkomen verdienen. De PvdA/GroenLinks stelde hier al eerder vragen over.

Tot 1 april 2023 kan de toeslag worden aangevraagd dus ik vraag de wethouder dringend om dit mogelijk te maken in de nieuwe begroting. Graag een reactie. Ook wil de ChristenUnie dat de mantelzorgwaardering wordt teruggebracht naar het bedrag dat in 20218 werd gehanteerd: tweehonderd euro per aanvraag. Want waar zijn we zonder onze mantelzorgers? Dan is de vraag: hoe bekostigen we dit? Gezien de vele ambities die nu in de begroting staan, die wat ons betreft niet urgent zijn, is dit haalbaar. We gaan ervan uit dat de wethouder ruimte vindt om dit mogelijk te maken voor mensen in onze gemeente die dit het hardste nodig hebben. Dat zijn wat ons betreft politieke keuzes en we denken graag mee. Pak alle kansen ook wat betreft landelijke en provinciale subsidies, zoals voor het programma kansrijke start. Want naast goede ouderenzorg zorgen we ook voor het jonge leven en de eerste duizend dagen zijn voor hun ontwikkeling een belangrijke basis. Ons tweede punt: pak regie op de woningbouw. In de RIB over de woonbehoefte staat dat in het nieuwe landelijke woonbeleid wordt gestreefd naar een voorraad van dertig procent sociaal. In Wijdemeren halen we twintig procent. De vraag naar betaalbare, energiezuinig woningen voor jonge mensen en senioren groeit. We verwachten dat het college, we verwachten van het college doelgericht beleid om in deze vraag te voorzien.