Rapportage inwonersbijeenkomsten en enquête met bijlagen

Toekomstperspectief en voorgenomen bestuurlijke fusie Inzichten uit gesprekken met inwoners en stakeholders

24 september 2023

1

Gemeente Wijdemeren 24 september 2023 Inleiding In de week van 11 september 2023 zijn in het kader van de Toekomstvisie Wijdemeren vier inwonersbijeenkomsten en twee stakeholderbijeenkomsten gehouden. Tijdens deze bijeenkomsten heeft de burgemeester het voorgenomen besluit van de gemeenteraad voor een bestuurlijke fusie toegelicht en is de raad in gesprek gegaan met inwoners en stakeholders. Doel van de gesprekken was te horen wat zij graag bij een bestuurlijke fusie willen behouden en wat zij momenteel missen, maar wel graag geregeld willen zien, wanneer de gemeente Wijdemeren fuseert met een of meerdere gemeenten. Om inwoners die niet aanwezig konden of wilden zijn bij deze bijeenkomsten, de kans te bieden ook hun mening te geven, heeft van half augustus t/m half september 2023 een enquête online gestaan. Deze enquête is ook voorgelegd aan het vaste inwonerspanel van de gemeente. Inwoners en stakeholders zijn geïnformeerd over de bijeenkomsten en de enquête via artikelen in lokale en regionale media en via gerichte mailing (stakeholders) en een huisaan-huisbrief (inwoners). Ook is aandacht gevraagd voor de bijeenkomsten via de website van de gemeente. Voor de communicatie over het Toekomstperspectief is een aparte pagina in het leven geroepen: Toekomst gemeente Wijdemeren.

Toelichting op proces en voorgenomen besluit Aan het begin van de bijeenkomsten lichtte de burgemeester van Wijdemeren, mevrouw Crys Larson - op verzoek van de leden van de gemeenteraad – de achtergronden van het voorgenomen besluit toe. Zij vertelde hoe de gemeenteraad tot het voorgenomen besluit voor een bestuurlijke fusie was gekomen, waarom de raad dit besluit genomen heeft en hoe het vervolgproces er uit ziet. Een aanleiding voor het besluit was het feit dat de gemeente haar begroting voor 2023 niet sluitend kreeg en de begroting niet op tijd kon aanleveren bij de provincie. Daarnaast vindt de raad dat de dienstverlening naar inwoners, ondernemers en maatschappelijke

2

organisaties al jaren niet op orde is. Naar aanleiding hiervan stelde de provincie de vraag of de gemeente over voldoende bestuurskracht beschikt om deze situatie in de komende jaren daadwerkelijk te keren. Op basis van deze vraag heeft de gemeenteraad vanaf begin 2023 in kaart gebracht wat het toekomstperspectief van de gemeente Wijdemeren is en wat zij kan doen om de dienstverlening en de financiële situatie te verbeteren. De gemeenteraad heeft in haar overwegingen meegenomen dat de lokale lasten voor de inwoners niet meer mogen stijgen dan noodzakelijk is. De gemeenteraad heeft – onder begeleiding van een extern adviesbureau - een aantal objectieve criteria geformuleerd en deze tegen vier mogelijke organisatievormen aangelegd. De besproken vormen zijn: zelfstandig blijven, verdergaande samenwerking met een of meerdere gemeente(n), een ambtelijke fusie of een bestuurlijke fusie. De gesprekken binnen de gemeenteraad waren constructief en apolitiek, waarbij alle partijen – ondanks verschillen in visie – respectvol met elkaar zijn omgegaan. Pas in het raadsdebat van 12 juli 2023 hebben de fracties zich politiek uitgesproken. Op basis van de analyses en gesprekken heeft de gemeenteraad besloten dat ze wil onderzoeken of een bestuurlijke fusie voor de gemeente haalbaar is.

Er is bewust voor gekozen deze discussie eerst binnen de gemeenteraad te houden en pas wanneer duidelijk was welke keuze de raad wilde maken, deze voor te leggen aan de inwoners. Hiermee nam de raad de verantwoordelijkheid die zij bij de verkiezingen gedelegeerd heeft gekregen van de inwoners van de gemeente. Een gedegen proces kan echter niet zonder de inbreng van inwoners vorm krijgen. Daarom heeft de gemeenteraad van 11 tot en met 14 september 2023 een aantal inwonersavonden en een tweetal bijeenkomsten met stakeholders georganiseerd. De inzichten van inwoners, bedrijven en organisaties die vergaard zijn tijdens deze bijeenkomsten worden meegewogen tijdens de gemeenteraad op 5 oktober 2023, waarin de raad het voorgenomen besluit van 12 juli 2023 wil bekrachtigen.

3

De burgemeester heeft ook een toelichting gegeven op het komende fusieproces. Hierbij zijn verschillende vormen mogelijk. De gemeenteraad heeft hierover nog geen keuze gemaakt. 

Een samenvoeging, waarbij twee gemeenten samen verder gaan als één gemeente.



Een lichts samenvoeging, waarbij een gemeente opgaat in een grotere gemeente.



Een splitsing, waarbij verschillende delen van een gemeente aansluiten bij meerdere andere gemeenten.

Tijdens de bijeenkomsten is meermalen gevraagd of het mogelijk is dat de gemeente Wijdemeren gesplitst wordt, waarbij de verschillende dorpen met verschillende gemeenten fuseren. Deze optie is inderdaad mogelijk. Het is ook mogelijk dat (een deel van) de huidige gemeente fuseert met een gemeente over de provinciegrens heen. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat een fusieproces met één gemeente, en binnen de provinciale grenzen eenvoudiger is. In geval van splitsing moet de gemeente Wijdemeren worden ontvlochten, onder andere voor wat betreft de financiën. Is ook een provinciale wijziging aan de orde, dan moet ook een provinciale herindeling plaats vinden. Dit heeft invloed op de doorlooptijd van het fusieproces. Overigens heeft een fusie ook invloed op de diverse samenwerkingsverbanden waar de gemeente deel van uit maakt, zoals de veiligheidsregio en de regio Gooi en Vecht. De inbreng van de inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn voor de raad ook belangrijk, omdat zij deze mee weegt in de uitgangspunten die ze op zal stellen. Deze uitgangpunten neemt de burgemeester mee naar de (verkennende) gesprekken met gemeenten in de regio. Na het besluit van 5 oktober 2023 volgt een eerste (brede) verkenning.

Deze is bedoeld om af te tasten of er daadwerkelijk interesse bestaat met Wijdemeren te fuseren en te inventariseren hoe aantrekkelijk Wijdemeren als fusiepartner voor andere gemeenten is. Wanneer een of meerdere mogelijke fusiepartners gevonden zijn, volgen verdiepende gesprekken, deze verdiepende gesprekken zullen uiteindelijk uitmonden in een daadwerkelijk keuze voor een fusiepartner. Mocht de gemeente Wijdemeren geen

4

partner, dan wel partners vinden, dan kan/wil de gemeenteraad de situatie opnieuw bekijken. De burgemeester gaf in de informatiebijeenkomsten aan dat deze avonden een eerste stap zijn om de inwoners beter te informeren en te betrekken bij de keuzes die gemaakt gaan worden. De gemeente is van plan in de toekomst vaker vergelijkbare bijeenkomsten organiseren. Een nieuwe gemeente gaat altijd van start op 1 januari. De raad heeft eerder uitgesproken dat de voorkeur uit gaat naar 1 januari 2026 of eventueel 1 januari 2027. De herindelingsverkiezingen vinden dan plaats in november van het voorafgaande jaar. Opkomst De meeste bijeenkomsten waren goed bezocht. Feit blijft echter wel dat slechts een klein percentage (1 à 3%) van de inwoners naar deze bijeenkomsten is gekomen. Bij het interpreteren van de uitkomsten van de gesprekken is het dan ook niet mogelijk algemene uitspraken te doen. De uitspraken die in dit rapport moeten dan ook zo gelezen worden.

De cijfers op een rij 

Inwonersbijeenkomst in Nederhorst den Berg op maandag 11 september: 69 inwoners aanwezig.



Inwonersbijeenkomst in Loosdrecht op dinsdag 12 september: 88 inwoners aanwezig



Inwonersbijeenkomst in Kortenhoef op woensdag 13 september: 98 inwoners aanwezig



Inwonersbijeenkomst in Ankeveen op donderdag 14 september: 52 inwoners aanwezig



Stakeholdersbijeenkomst met ondernemers op dinsdag 12 september: 12 stakeholders aanwezig



Stakeholdersbijeenkomst met maatschappelijke partners op woensdag 13 september: 21 stakeholders aanwezig

5

Bij alle bijeenkomsten is niet iedereen die zich opgegeven had, gekomen. Er waren bij elke bijeenkomst ook inwoners of stakeholders aanwezig die zich niet hadden opgegeven. Een opmerking vooraf Bij de bijeenkomsten konden de aanwezigen hun vragen en opmerkingen doorgeven aan de discussietafels of via speciale formulieren die ze achter konden laten in de beschikbare informatieboxen. Naast een aantal vaste vragen, konden inwoners in de enquête ook vragen of opmerkingen toevoegen. Daarnaast hebben een aantal inwoners brieven gestuurd. Enkele raadsleden hebben persoonlijke impressies gedeeld van hun gesprekken met inwoners tijdens de inwonersavonden. Al deze informatiestromen zijn samengevoegd in dit document.

De losse inventarisatie van alle gemaakte opmerkingen zijn desgewenst beschikbaar. Veel van de gemaakte opmerkingen zijn overigens min of meer gelijk. We hebben geprobeerd de opmerkingen zoveel mogelijk recht te doen in dit document, waarbij we beseffen dat niet alle nuances die inwoners of stakeholders er doelbewust in hebben gelegd 100% over kunnen komen. In de verdere rapportage hebben we keuzes in de formulering moeten maken. We hopen dat hier begrip voor is. A. Algemene vragen over fusie en proces Hieronder volgt een weergave van de inbreng van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. De vragen en opmerkingen zijn gegroepeerd naar onderwerp. Soms kan een zin gelezen worden als een conclusie of lijkt het een mening van de auteur van deze rapportage. Dat is echter niet de intentie. De opmerkingen die dorp-specifiek zijn, worden daarna bij het verslag van het specifieke dorp meegenomen. De verslagen zijn als bijlage bij deze rapportage gevoegd. 1. Overhaaste besluitvorming c.q. keuze voor bestuurlijke fusie Vaak is de vraag gesteld, waarom de gemeenteraad zo overhaast voor een bestuurlijke fusie heeft gekozen en waarom de deadline van 5 oktober zo hard is. Inwoners voelen zich overvallen door de snelheid van besluitvorming en willen graag meepraten. De vraag/opmerking kwam in verschillende vormen voor. Ook in de verkiezingsprogramma’s

6

stond hier niets over. Waarom is er niet gekozen voor een voorzichtig/langzamer traject waarbij eerst de risico’s in kaart worden gebracht? Of waarom is niet gekozen voor een ambtelijke fusie, waarbij Wijdemeren eerst bij activiteiten die veel kennis, geld en tijd kosten, gaat samenwerken met een gemeente die dat onderdeel al wel goed op de rit heeft staan? Later kan dan alsnog gekozen worden voor een bestuurlijke fusie.

Ook kwam bij vrijwel alle bijeenkomsten en in de enquête de vraag wel een keer naar voren waarom gekozen is voor een bestuurlijke fusie en niet toch geprobeerd wordt om als zelfstandige gemeente door te gaan. In een aantal gesprekken is aangegeven dat eerst de huidige problemen moeten worden opgelost door de gemeente. Door een fusie wordt de zeggenschap niet beter. 2. Onduidelijkheid over huidige situatie Inwoners vinden dat er veel onduidelijk is over de huidige situatie. Is het echt zo slecht gesteld met de huidige financiële situatie van de gemeente? Is het niet mogelijk om de gemeentelijke financiën – ook op langere termijn - toch gezond te krijgen? Zijn er geen speciale potjes die hiervoor aangesproken kunnen worden? Wat betekent het dat de gemeente nu niet langer meer onder provinciale toezicht staat voor de plannen voor een bestuurlijke fusie? Zijn er verschillende scenario’s overwogen? Kunnen de bewoners niet betrokken worden bij het oplossen van de situatie? 3. Inbreng van inwoners Bij alle bijeenkomsten werd ingebracht dat de inwoners niet meegenomen of betrokken zijn in het voorgenomen besluit voor een bestuurlijke fusie en dat hierover tijdens het proces binnen de gemeenteraad niet gecommuniceerd is. Ze hoorden er pas van toen het voorlopig besluit al genomen was. Het is ook niet bekend wat precies de keuzecriteria zijn geweest.

Aangegeven wordt dat het bij burgerparticipatie om meer gaat dan iets te mogen zeggen over details, terwijl het belangrijkste besluit al is genomen. Veel van de aanwezige inwoners willen gewoon geen fusie en vragen daarom om een referendum onder inwoners, om hiermee de mening van inwoners te peilen. Ook vragen ze zich af of ze nog geïnformeerd worden over de uitgangspunten voor de gesprekken met andere gemeenten en of inwoners daarover mee mogen praten. Ook

7

vraagt een aantal inwoners zich af of het mogelijk is per dorp een eigen fusiepartner te kiezen. 4. Gebrek aan bestuurskracht en ambtelijke daadkracht Vanuit verschillende kanten wordt aangegeven dat binnen de gemeente Wijdemeren onvoldoende ambtelijke daadkracht is om zaken echt te regelen en dat het niet alleen moeilijk is om goede mensen te krijgen maar vooral om ze te houden. Aanwezigen uitten statements als: ‘De ambtelijk staf gaat te veel haar eigen weg’. ‘De sfeer binnen de ambtelijke organisatie is daar mede debet aan’. 5. Slechte communicatie tijdens fusiebesluit Geklaagd wordt over de beperkte communicatie vanuit de gemeente(raad) tijdens de besluitvorming over een bestuurlijke fusie, waardoor de inwoners zich niet gehoord voelen en niet betrokken zijn bij de besluitvorming. Het liefst zouden ze het voorgenomen besluit terugdraaien en met de gemeente(raad) om de tafel gaan zitten. Een aantal inwoners twijfelt daarbij ook aan het uitgangspunt dat de gemeente het niet langer op eigen kracht kan en dat de financiële druk te hoog zou worden. Opgemerkt wordt dat het een terugkerend fenomeen is. Vaak wordt niet met de inwoners gepraat, maar over de inwoners. De verstandhouding tussen inwoners en gemeenten moet beter. Aanwezigen verwachten een helder verhaal over wat wél en wat niet kan qua keuzes. Ze willen graag horen wat de verwachte keuze is.

Wees transparant, ook in communicatie. Een aantal aanwezigen spraken hun waardering uit voor het organiseren van de bijeenkomsten en de informele manier van communicatie waar nu voor gekozen is. 6. Geen vertrouwen in fusie Aanwezigen hebben geen vertrouwen in een fusie. Ze vragen zich daarom af wat deze fusie eigenlijk oplost, en of daarna de problemen opgelost zijn. In de eerdere fusie zijn beloftes gemaakt, die niet na zijn gekomen. Ook is de situatie na de vorige fusie er niet beter op geworden. Noch financieel, noch qua sfeer en gevoelde betrokkenheid bij de gemeente. Sommige dorpen hebben het gevoel dat zij de financiële problemen in andere dorpen hebben moeten opvangen en dat dit bij een toekomstige fusie weer het geval zal zijn.

8

7. Grootschaligheid lost niets op In veel dorpen wordt opgemerkt dat grootschaligheid niets oplost. Er zou eerder gekozen moeten worden voor kleinschaligheid, waarbij de dorpen zelf alles regelen wat voor hen van belang is en niets van hogerhand wordt opgelegd. Hierbij wordt ook verwezen naar verdergaande verstedelijking, waarbij het beleid in de grote steden ontwikkeld wordt, waarbij ook besluiten worden genomen voor de kleinere kernen. De inwoners van de dorpen zijn bang onder te sneeuwen en ondergeschikt te worden aan het grotere belang in een grote(re) gemeente. Samengaan met een andere gemeente brengt ook andere specifieke doelgroepen die geld nodig hebben met zich mee. 8. Splitsen van de gemeente Meerdere keren is de vraag gesteld of het voorstel gedaan, dat Wijdemeren zich eigenlijk zou moeten splitsen. Zodat dorpen zich aan kunnen sluiten bij een gemeente die goed bij hen past of een vergelijkbare identiteit heeft. Hierbij wordt ook meerdere keren opgemerkt dat Loosdrecht echt anders is dan de andere dorpen. Aan de andere kant is ook een aantal keer de vraag gesteld door inwoners waarom hun dorp niet zelfstandig door kan, zonder onderdeel van een grotere gemeente te zijn. 9. Mogelijke fusiepartners Regelmatig spraken mensen zich uit over een mogelijke fusiepartner.

Aangegeven wordt dat het interessant zou zijn om mogelijke fusiepartners de vraag voor te leggen waarom zij met Wijdemeren willen fuseren. De dorpen hebben namelijk veel te bieden en het is interessant om te horen waarom andere gemeenten met Wijdemeren samen willen gaan. Indien gesproken wordt over een mogelijke fusiepartner, wordt vaak over Amsterdam gesproken als het slechtste dat een dorp of de gemeente kan overkomen. De afstand tussen een aantal dorpen naar de gemeente wordt hierdoor – zowel fysiek als mentaal – veel groter dan nu het geval is. Hierbij wordt gerefereerd aan de problemen die bij de fusie met Weesp zijn ontstaan.

Vooral het feit dat het beleid in een grote stad en er daardoor onvoldoende gevoel is voor wat er leeft in de dorpen van Wijdemeren, wordt als een bedreiging gezien. Ook willen sommigen geen gemeente met stadse aspiraties. Wellicht speelt dat nu al: inwoners

9

vragen zich af of de ambtenaren van Wijdemeren wel weten waar de dorpen liggen en er weleens geweest zijn. 10. Omdraaien van vraagstelling Gesuggereerd wordt de vraagstelling bij de gesprekken met gemeenten ook eens om te draaien. Een gemeente waarmee gefuseerd gaat worden, moet niet alleen maar komen halen maar moet ook bijdragen. Hierbij kunnen de volgende vragen worden gesteld: o Wat wil een gemeente die met Wijdemeren wil fuseren, bereiken door fusie? o Hoe kunnen jullie bijdragen aan het oplossen van de problemen van Wijdemeren? o Hoe wil de gemeente de gemeente van de 21e eeuw worden? Wat is daarvoor nodig? Wat voor partner past daarbij? 11. Algemeen landelijk/maatschappelijk probleem Een aantal inwoners geeft expliciet aan dat de genoemde problemen niet alleen de problemen van Wijdemeren zijn, maar van de samenleving in het algemeen en dat deze ook bij andere gemeenten spelen. Zij snappen de problemen waar de gemeente tegen aan loopt en vinden het een goede keuze dat de gemeenteraad dit proces in gang heeft gezet. Het is ook best mogelijk dat Wijdemeren als een van de eerste gemeenten hiermee geconfronteerd wordt en op termijn een voorloper zal blijken te zijn. 12. Graag tempo maken In de open antwoorden van de enquête en tijdens het plenaire gedeelte in Kortenhoef, werd door inwoners expliciet genoemd dat ze het eens waren met het voorgenomen besluit.

Zij zien het besluit tot fusie als onontkoombaar. In de enquête geven ook een aantal respondenten aan dat het nu tijd wordt om tempo te maken. Ook door de stakeholders wordt dit aangegeven. Zij kunnen niet langer wachten op vormgeving en uitvoering van het beleid door de gemeente in afwachting van een mogelijke partner. Vooral op sociaal gebied kan dit betekenen dat meer kinderen en gezinnen in de knel komen.

10

B. Algemene zorgen vanuit de dorpen Hieronder gaan we dieper in op de wensen en zorgen die bij de verschillende bijeenkomsten naar vormen zijn gebracht. 1. Inwoners wonen prettig binnen hun dorp en willen dit zo houden Inwoners wonen prettig in het dorp waar ze wonen. Vaak werken ze ook in het dorp of in de omgeving. Ook zijn ze over het algemeen tevreden met de voorzieningen in hun dorp, ook als die niet optimaal zijn. Men heeft er mee leren leven en accepteert de situatie. Uitzondering vormt het slechte openbaar vervoer in veel dorpen, waardoor sommige dorpen alleen bereikbaar zijn met de auto.

De dorpen worden gekenmerkt door een grote saamhorigheid en het feit dat iedereen elkaar kent. Het gemeenschapsgevoel en de onderlinge sociale binding is groot, al geven sommige inwoners die niet van oorsprong uit het dorp komen, aan dat ze zich buitengesloten voelen. Ook is opgemerkt dat een zekere mate van sociale controle die deze hechte gemeenschappen kenmerkt, zowel positief als negatief kan uitpakken. 2. Dorpskarakter moet behouden blijven Vrijwel unaniem geven de aanwezigen en de geënquêteerden aan dat het (dorpse) karakter van hun dorp behouden moet blijven. Mensen waarderen het samenspel tussen identiteit, leefomgeving, kleinschaligheid en verenigingscultuur. Inwoners voelen zich vooral verbonden met het dorp waarin ze wonen, en waar ze vaak ook geboren en opgegroeid zijn. Ze voelen zich vooral Berger, Loosdrechter, Ankevener, Kortenhoever of ‘s-Gravelander. Ze hebben nauwelijks binding met de gemeente Wijdemeren. Op een enkele uitzondering na noemt niemand zich dan ook een Wijdemeerder. 3. Verwacht wordt dat het verenigingsleven dat voor een groot deel de identiteit bepaalt, onder druk komt te staan Een belangrijke reden waarom inwoners en stakeholders tegen een bestuurlijke fusie zijn, is bij alle dorpen het feit dat ze bang zijn dat de identiteit van het dorp onder druk komt te staan.

11

De identiteit van de dorpen wordt vooral gevormd door het sterke verenigingsleven binnen de dorpen. Naast voetbal, worden in dat kader ook de fanfare, de ijsclub, de tennisclub etc. genoemd. Ook de evenementen die georganiseerd worden zijn belangrijk, zoals de markt, de kermis etc. De verenigingen zijn het kloppend hart van de dorpen. De dorpen zijn ondernemend. Er wordt veel georganiseerd. Bij de verenigingen ontmoeten dorpsgenoten elkaar en zijn ze als vrijwilliger actief. Hierbij moet worden opgemerkt dat het steeds moeilijker wordt om vrijwilligers te vinden waardoor ook de financiële druk toeneemt. Dit is een landelijke ontwikkeling waar alle verenigingen in Nederland mee te maken hebben, die echter versterkt wordt doordat er steeds minder jongeren in de dorpen wonen. Inwoners zijn bang dat door meer bestuurlijke rompslomp en hogere legeskosten voor bijvoorbeeld evenementen, de kosten te hoog worden, waardoor een aantal evenementen (bijv. markt, kermis) verdwijnen omdat ze niet meer financieel haalbaar te maken zijn. Zowel inwoners als stakeholders merken daarbij op dat de identiteit niet afhankelijk is van een gemeente waartoe een dorp hoort. De identiteit maakt een dorp zelf en is afhankelijk van de inzet van inwoners. Hierbij vinden zij ondersteuning vanuit de gemeente wel noodzakelijk en relevant 4.

Inwoners maken zich zorgen over het mogelijk verdwijnen van scholen, bibliotheken, verenigingen en andere voorzieningen in hun dorp omdat ze vrezen dat subsidies worden stopgezet Inwoners maken zich zorgen dat door een bestuurlijke fusie verenigingen en/of basisscholen uit hun dorp zullen verdwijnen. Ook het voortbestaan van de bibliotheek wordt genoemd. Verwacht wordt dat een nieuwe gemeente sterker zal sturen op het aantal verenigingen (op basis van locatie en leden) en scholen (op basis van locatie en leerlingen) binnen de gemeentegrens waardoor een aantal verenigingen en scholen geen financiële ondersteuning meer zullen krijgen. Vooral voor de kleinere dorpskernen is dit een gevaar omdat hierdoor de identiteit en de onderlinge saamhorigheid onder druk komt te staan.

12

5. Leefomgeving moet behouden blijven Het landschap dat gevormd wordt door de natuur, water, groen, ruimtelijkheid en weilanden moet blijven. Juist dat zorgt voor rust en maakt de dorpen tot de mooiste leefomgeving van het Gooi. Specifiek wordt daarbij aandacht gevraagd voor het agrarisch landschap. Een van de aanwezigen gaf zelfs aan dat zij deze groene leefomgeving ziet als een belangrijke openbare voorziening. 6. Inwoners maken zich zorgen over beperkte woningbouw Inwoners zijn niet te spreken over het feit dat er nauwelijks betaalbare huizen in hun dorp worden gebouwd. Hierdoor kunnen jongeren/starters niet in hun dorp blijven wonen en kunnen ouderen/senioren niet doorschuiven naar een kleinere woning, waardoor er meer woningen voor gezinnen beschikbaar komen. Woningbouw duurt te lang. Veel woningbouwprojecten worden door regelgeving vanuit de provincie (landelijke gebieden) of het rijk (stikstof) tegengehouden of door een of enkele inwoners geblokkeerd. 7. Inwoners maken zich zorgen over mogelijke explosie woningbouw Inwoners uitten de vrees dat een nieuwe gemeente veel nieuwbouw zal willen plegen. Er wordt gewaarschuwd dat hoogbouw binnen de dorpen niet past. De voorkeur gaat uit naar bouw die past bij de huidige identiteit en uitstraling van de dorpen. 8.

Inwoners maken zich ook zorgen over het toewijzingsbeleid van woningen Hierbij refereren ze enerzijds aan het toewijzen van woningen aan mensen ‘van buiten’ en wellicht aan inwoners van een nieuwe gemeente, waardoor het aantal woningen voor eigen dorpsgenoten nog kleiner wordt en anderzijds aan het toewijzen van huizen aan sociaal zwakkere groepen en/of andere culturen, waardoor de sfeer en de uitstraling van een dorp onder druk komt te staan. Dit speelt vooral in Nederhorst ten Berg omdat daar naar de indruk van de inwoners de huizen het goedkoopste zijn. 9. Zeggenschap moet goed geregeld worden Inwoners willen dat de zeggenschap over hun eigen omgeving goed geregeld wordt. Ze verschillen in de manier waarop zij deze het beste ingevuld willen hebben. Ze geven aan dat de zeggenschap moet aansluiten bij de lokale situatie en wensen van de dorpen. De precieze doelstelling en de invulling daarvan zal in overleg met hen en met de gemeente

13

waarmee gefuseerd word, moeten worden vastgesteld. Diverse vormen van in de invulling hiervan worden aan elementen als dorpsraad, dorpswethouder, dorpsbudget, dorp coördinator, dorpshuis etc.

Resultaten uit de inwoners enquête Om de input van de inwoners zo breed mogelijk te waarborgen, is een enquête online gezet. Deze is ook toegezonden aan het vaste inwonerspanel. De inwoners zijn op de enquête geattendeerd via de media, de website en via de eerdergenoemde huis-aanhuisbrief. Uiteindelijk hebben 1394 inwoners deelgenomen. Een aantal inwoners heeft op verzoek de enquête in gedrukte versie toegezonden gekregen. Deze antwoorden zijn vervolgens online ingebracht. De enquête is niet verstuurd aan de hand van een representatieve steekproef, daarom kunnen ook aan de uitkomsten

Een volledige rapportage van de enquête gaat als bijlage (4) hierbij. Inhoudelijk worden de resultaten in de hieronder gegeven samenvatting verwoord. Ook de open antwoorden zijn zoveel mogelijk meegenomen. Een volledig overzicht van de antwoorden op de open vragen is als bijlage 3 bij deze rapportage gevoegd.

Van de 1394 ingevulde enquêtes, zijn 607 via inwonerspanel en 787 via de link op de website ingevuld. Veruit de meeste enquêtes zijn ingevuld door inwoners van 50 jaar en ouder (78%), 16% van de respondenten is tussen 34 en 50 jaar en 4% valt onder de groep jongere of jongvolwassen (18 tot 34 jaar). Bij de interpretatie van de onderzoeksgegevens, moet met deze leeftijdsverdeling wel rekening worden gehouden. De aantallen van twee jongste groepen zijn te laag is om er conclusies aan te verbinden. Verdeeld over de verschillende dorpen, heeft 5 à 7% van de inwoners de enquête ingevuld. o Ankeveen: 90 op 1504 inwoners = 5,9% o Loosdrecht: 500 op 9330 inwoners = 5% o Kortenhoef: 380 op 6636 inwoners = 5,7% o Nederhorst den Berg: 284 op 5582 inwoners = 5% o ’s-Graveland: 106 op 1409 inwoners = 7,5% o Breukeleveen: 14 op 205 inwoners = 6,8%

14

De resultaten van de enquête zijn in grote lijnen vergelijkbaar met die van de gesprekken met inwoners tijdens de bijeenkomsten in de vier dorpen. Een korte impressie: o Het overgrote deel van de respondenten (76%) woont 10 jaar of langer in gemeente Wijdemeren. Vooral in Kortenhoef wonen respondenten langer dan 10 jaar (86%). In Breukeleveen woont 1 op de 5 respondenten minder dan 1 jaar. o Bijna de helft van de respondenten (45%) is samenwonend. Eén op de drie (31%) is samenwonend met kinderen. Bijna twee op de tien (18%) is alleenstaand. In Ankeveen wonen relatief meer respondenten die samenwonen (47%) en in Breukeleveen meer alleenstaanden (42%). o Respondenten wonen vooral in Wijdemeren voor het landelijke karakter, rust en ruimte (73%), veel groen en natuur (69%), het gemeenschapsgevoel binnen het dorp waar zij wonen (37%) en het feit dat ze dichtbij grote steden zoals Amsterdam en Utrecht (34%) en dichtbij familie en vrienden (33%) wonen. In Ankeveen geven inwoners vaker aan dat voor hen gemeenschapsgevoel belangrijk is, in Loosdrecht watersport (31%), in Kortenhoef omdat ze dichtbij familie en vrienden wonen en er goede algemene voorzieningen zijn. In Nederhorst den Berg wordt relatief vaker het landelijk karakter en het gemeenschapsgevoel benoemd.

in ’s-Graveland vaker het historisch en cultureel erfgoed en in Breukeleveen de watersport en de centrale ligging tussen Utrecht en Amsterdam. 

Respondenten willen dat de gemeente bij een fusie vooral de parels van onze gemeente (natuur, recreatie, historische gebouwen, water etc.) behoudt (55%). Ook hoog scoort dat de gemeente snapt wat het specifieke karakter van de individuele dorpen is en daar rekening mee houdt (54%). Daarna volgen: het niet onnodig geld uitgeven dat door de inwoners en bedrijven moet worden opgebracht (50%), het zorgen dat inwoners zich veilig voelen, thuis, op straat en in het verkeer (45%) en dat er aandacht is voor de belangen van alle inwoners en bedrijven binnen de gemeente (44%).



Respondenten vinden qua voorzieningen vooral beschikbaarheid/bereikbaarheid van gezondheidszorg (huisartsenpost etc.) (64%), van supermarkten (57%) en van gemeentelijke dienstverlening, zoals een gemeenteloket of een gemeentehuis

15

(35%) van belang. De beschikbaarheid van gezondheidszorg en supermarkten is nauwelijks genoemd tijdens de inwonersbijeenkomsten 

Respondenten vinden het vooral belangrijk dat bij een fusie het landelijke karakter van de dorpen binnen de nieuwe gemeente behouden blijft (70%), er een huisarts en een verpleegpost in het dorp is (63%), het dorp goed met de auto, het openbaar vervoer en de fiets bereikbaar blijven (50%), dat er een supermarkt is, en bij voorkeur ook andere winkels in het dorp zijn (49%) en dat er aandacht is en blijft voor de kwaliteit van de openbare ruimte (openbaar groen en onderhoud wegen) (48%). De genoemde aspecten zijn min of meer vergelijkbaar.



In de enquête is specifiek gevraagd naar mogelijke voordelen van fuseren. Tijdens de bijeenkomsten met inwoners is deze vraag niet gesteld. Genoemd wordt een sterkere gemeente (beleidsvorming, politieke besluitvorming en uitvoering) (51%), waarschijnlijk lagere kosten per huishouding/bedrijf (48%) en een betere dienstverlening vanuit de gemeente (45%).



Respondenten zijn met name bang dat door een fusie ze als dorpen minder invloed op het beleid van een nieuwe gemeente krijgen (76%), de afstand tussen inwoners en ambtenaren en gemeentebestuur te groot wordt (64%) en dat ze zich minder betrokken voelen bij de nieuwe gemeente (64%), Ook wordt genoemd dat ze bang zijn dat er veel weerstand vanuit inwoners tegen de fusie ontstaat (63%), dat de fusie met andere gemeente(n) teveel tijd en geld gaat kosten (60%), dat de identiteit van de dorpen verdwijnt (59%) en dat er betaald parkeren wordt ingevoerd (55%). Deze onderwerpen zijn ook benoemd door inwoners bij de inwonersbijeenkomsten.



Respondenten van de enquête zijn slechts beperkt bang dat na een fusie een nieuwe gemeente de dorpen gaat gebruiken om de problemen van de fusiepartner op te lossen (47%) en er minder geïnvesteerd gaat worden in maatschappelijke en sociale dienstverlening in hun dorp (45%) Of dat te weinig geschikte woningen worden gebouwd (41%), dat er overlast komt door doorgaand verkeer (39%), dat er minder geïnvesteerd gaat worden in wegen, openbaar vervoer, voetgangerspaden, fietspaden etc. (39%), dat sport- muziek- en hobbyverenigingen in het dorp verdwijnen (28%), dat er teveel geschikte woningen worden gebouwd (18%), of dat de lokale werkgelegenheid onder druk komt te

16

staan (17%). Zorgen die juist tijdens de inwonersbijeenkomsten sterk naar voren zijn gekomen. 

Er is in de enquête, net als bij de inwonersavonden, niet gevraagd naar de voorkeur voor een fusiegemeente. Wel is gevraagd naar de gemeente waarmee men zich het meest verbonden voelt. Hierbij worden Stichtse Vecht (Breukelen, Loenen a/d Vecht, Loenersloot, Maarssenbroek, Nieuwersluis, Maarssen, Tienhoven, Vreeland, Nigtevecht, Kockengen) het meest genoemd (52%). Daarna volgen Hilversum (48%) en Gooise Meren (Naarden, Bussum, Muiden, Muiderberg) (47%). Andere gemeenten worden niet of nauwelijks genoemd, zoals Amsterdam (7%), De Bilt (15%) en Utrecht (5%). 4% zegt het niet te weten.

Omdat we van de meeste respondenten weten uit welk dorp ze komen, konden we deze gegevens koppelen aan de mate waarin een bepaalde gemeente werd genoemd. Er bleek samenhang met de regionale ligging van het dorp. o Hilversum wordt relatief vaker genoemd door inwoners van Kortenhoef en ’s-Graveland en aanmerkelijk minder door inwoners van Ankeveen, Nederhorst en Breukeleveen. o Stichtse Vecht wordt meer dan gemiddeld genoemd door inwoners van Loosdrecht, Nederhorst en Breukeleveen en minder dan gemiddeld door inwoners van Breukeleveen, Ankeveen en ‘s-Graveland. o Gooise Meren wordt relatief vaker genoemd door Ankeveen, Nederhorst. Kortenhoef en ‘s-Graveland en helemaal niet door Breukeleveen o Utrecht werd vooral genoemd door inwoners uit Loosdrecht o Amsterdam vooral door inwoners van Nederhorst den Berg o De Bilt vooral door inwoners uit Loosdrecht

C. Algemeen wensen vanuit de dorpen Hieronder in het kort de wensen die door een groot aantal inwoners en stakeholders naar voren zijn gebracht tijdens de verschillende bijeenkomsten, alsook wensen die voortkomen uit de enquêteresultaten.

17

Algemeen 

Dorpen van gemeente Wijdemeren mogen niet gebruikt worden om problemen van de nieuwe gemeente(n) op te lossen.

Identiteit 

Dorpen moeten als entiteit worden behouden. Dit moet het basisuitgangspunt voor een fusie worden. o Identiteit moet herkend en erkend worden. o Onderkend moet worden dat een dorp iets anders is dan een wijk. o Identiteit van nieuwe gemeente moet passen bij dorpen en dorpse karakter. o De nieuwe gemeente(n) moet gevoel voor en kennis hebben over het specifieke karakter van dorpen en daar ook naar handelen. o De nieuwe gemeente(n) moet kennis en gevoel voor agrarisch ondernemerschap hebben en daar ook naar handelen.



In dorpen moet een centraal plein komen waar evenementen en activiteiten georganiseerd kunnen worden.



De identiteit van een dorp wordt weliswaar door de dorpsinwoners bepaald maar moet door een gemeente gefaciliteerd worden.

Beleid rond verenigingen en evenementen 

Geen bezuiniging op verenigingen en voorzieningen en/of stoppen subsidies omdat er in omliggende gemeenten al vergelijkbare verenigingen of voorzieningen zijn.



Geen extra barrières voor het organiseren van evenementen. o Geen verhoging van leges kosten voor evenementen etc. o Geen ingewikkelde tijdrovende procedures voor het aanvragen van vergunningen.



Er moet ruimte zijn/komen voor eigen initiatieven van inwoners en deze moeten zoveel mogelijk financieel ondersteund worden.

Voorzieningen 

Scholen voor primair onderwijs moeten behouden worden in alle dorpen.



Kroeg of een dorpshuis, ook geschikt voor jongeren, moet behouden en/of ingericht worden.

18



In elk dorp moet een gezondheidscentrum komen, eventueel in de vorm van wisselpost.



De bestaande bibliotheken moeten blijven bestaan en bekeken moet worden hoe andere dorpen hierop aangesloten kunnen worden c.q. hoe hierbij aangehaakt kan worden bij een andere voorziening.

Wonen 

Er moeten meer woningen beschikbaar komen voor jongeren en senioren waardoor er meer doorstroming binnen het huidige woonaanbod komt.



Niet alles mag vol gebouwd worden.



Er moet gebouwd worden met respect voor de omgeving en het dorp inclusief zichtlijnen.



Er moet een helder, eerlijk toewijzingsbeleid van huurwoningen/sociale woningen binnen nieuwe gemeente komen met mogelijkheid van voorrang voor inwoners van de dorpen.



Er mag niet gebouwd worden op het terrein van het huidige vliegveld van Hilversum.

Natuur en water 

Natuur en water moeten behouden worden en bewaakt.



Er moet waarde aan recreatie, natuur en water toegekend worden en daar ook naar gehandeld worden.

Openbaar vervoer en vervoer 

Beter openbaar vervoer en bereikbaarheid van de dorpen. Ook in weekend en avonden. Deze is nu in groot aantal dorpen niet bestaand of erg slecht.



Geen introductie van parkeergeld in dorpen.



Nieuwe wegen worden pas aangelegd nadat hier een aparte inspraakprocedure is doorlopen. Insteek daarbij is dat de belasting voor inwoners en voor de natuur zo laag mogelijk is.

Veiligheid 

Veiligheid moet topprioriteit worden/blijven en gezocht moet worden naar de beste manieren om zowel op straat als op het water ieders veiligheid te waarborgen.

19

Zeggenschap 

Zeggenschap van dorpen moet structureel verankerd worden binnen de nieuwe gemeente(n) om daarmee de inbreng van de dorpen bij het beleid en de uitvoering ervan te waarborgen. Gezorgd moet worden dat de dorpen in een nieuwe gemeente nog wat te zeggen houden. Dit kan op verschillende manieren. De dorpsinwoners willen graag meepraten wat de beste vorm van zeggenschap voor hun eigen dorp is. Gedacht wordt daarbij bijvoorbeeld aan de volgende vormen van zeggenschap: o Geen beslissingen zonder dorpsvertegenwoordiger o Grote bezetting in gemeenteraad o Dorpsraad o Wethouders die ieder voor zich de verantwoordelijkheid voor een van de dorpen krijgen o Dorpsbudget o Dorpscoördinator

Sociaal en economisch beleid 

Met vertegenwoordigers van maatschappelijke en economische organisaties moet zo snel mogelijk een transitieplan worden opgesteld waardoor een eventuele lacune in beleid en/of uitvoering in de komende jaren dat de bestuurlijke fusie gestalte moet krijgen, voorkomen wordt.



Er moet een apart loket voor sociaal en economisch beleid komen waar deze organisaties terecht kunnen, gekoppeld aan een of twee vaste ambtenaren die hen faciliteren. Insteek daarbij is dat gezocht wordt naar oplossingen en niet naar reden waarom iets niet kan of niet zou kunnen.

20

Bijlage 1 Verslag van stakeholderbijeenkomsten Puntsgewijs is hieronder weergegeven welke opmerkingen zijn opgehaald tijdens de bijeenkomsten met ondernemers en maatschappelijke organisaties. Er is geen hiërarchie aangebracht in de opmerkingen. Ondernemers en bedrijfsleven  Algemeen o Het is ondernemers niet echt duidelijk wat een fusie inhoudt en wat de consequenties voor hen zijn. Aangegeven is dat zij daardoor de gemeente en de gemeenteraad ook niet goed kunnen adviseren o Slechte bedrijfsvoering bij de gemeente kan een oorzaak zijn, maar ook bij de vorige fusie was al gewaarschuwd dat de situatie onhoudbaar was, gezien het groot aantal m2 per inwoner in de gemeente. o De ondernemersvereniging heeft een nota van uitgangspunten, een economische agenda en een toeristisch rapport opgesteld, waarin alles staat wat de ondernemers willen en die de basis vormt voor de inbreng van ondernemers bij een fusie o Ondernemers zijn wel teleurgesteld. Ze hebben de indruk dat het College de raadsleden niet goed informeert. Ze hebben dan ook geen vertrouwen in het feit dat de input van hen ook daadwerkelijk meegenomen gaat worden. o Ze vragen zich af wie de fusiegesprekken gaat voeren en adviseren hiervoor een professioneel begeleider in de arm te nemen, die vaker met fusies te maken heeft gehad.

Kwalitatief goede mensen zijn belangrijk tijdens de verkenning o Het opknippen van de gemeente maakt voor ondernemers niets uit, niet relevant voor hen o Wijdemeren heef een Groot oppervlakte met kleine bevolking: krijg je daarvoor extra geld of opschalingskorting? 

Kansen o Belangrijke parels van gemeente behouden

o Verenigingsleven met een belangrijke rol voor (financiële) ondersteuning door ondernemers van o.a. evenementen in de dorpen. Met als voorbeeld Stichting Sloep o Koester de kwaliteiten van de kernen en benut deze zo optimaal mogelijk.



Zorgen o Er hebben veel wisselingen in contactpersonen plaatsgevonden en de communicatie van de gemeente met de ondernemers laat te wensen over. Ook is niet altijd transparant waarom iets wel of niet kan. Ook duurt alles lang. o Veel afspraken uit het verleden zijn niet uitgevoerd omdat ze niet haalbaar waren. Is dat dan nu wel haalbaar? o Nu niet mogelijk om nieuwe plannen in te dienen door een niet-sluitende begroting o Onderhoud gaat door. Fusie kandidaat heeft daar ook mee te maken, neem dat mee in het vervolgtrajecten o Wat worden de plannen rondom de infrastructuur (N201) en bijv. gebied rondom Intratuin o Busverbindingen en OV laten te wensen over o Stoepen zijn vreselijk en gevaarlijk. Tegels niet 100% veilig o Kwaliteit wegwerkzaamheden o Veiligheid voor fietsers o Handhaving m.b.t. overhangende begroeiing o Verbinding natuurgebieden met dorpskern



Wensen o Een fatsoenlijk, persoonlijk bemand ondernemersloket waar ondernemers terecht kunnen met hun vragen, waar ook echt antwoorden worden gegeven zodat ze weten waar ze aan toe zijn. Nu wordt veel in het midden gelaten, waardoor er veel onduidelijkheid is. o Uitvoering geven aan de economische agenda en het toeristisch rapport in overleg met het actieteam o Afspraak is afspraak

o Een contactpersoon die meedenkt, meebeweegt en meezoekt naar oplossingen o Meer mankracht en geld is nodig, en medewerking aan het oplossen van de punten die door het actieteam worden afgesproken. o Geen parkeerkosten. o Beter openbaar vervoer, niet alleen voor gasten of klanten maar ook voor medewerkers o Aanrijtijd bij een ongeluk zo kort mogelijk houden o Toerisme en kwaliteit van het water o Loket/vast punt instellen waar inwoners suggesties m.b.t. woon en leefomgeving kunnen inbrengen o Bredere mogelijkheden creëren voor bedrijven om te groeien, bijvoorbeeld het inrichten van nieuwe bedrijventerreinen. Opnieuw met gemeente kijken naar inrichting van gemeente en waar bedrijven wel of niet kunnen komen/blijven o Verbeteren van handhaving, orde en regelmaat o Toerismebelasting naar het juiste dorp laten terugvloeien o Schoonheid van het dorp verhogen (vuilnisbakken beter legen etc.). o Veiligere stoepen. Schoner. Breder en beter beloopbaar. o Herinrichting Rading - veiligheid o Een referendum over keuze van partner met daarbij de voor- en nadelen per partner o Betere bereikbaarheid politie bij problemen, ook in OV en goede afspraken daarover maken o Meer raadsleden aanwezig bij onlinebijeenkomsten verkeer, o Vliegveld moet blijven, geen woningbouw o N201 op een andere manier doortrekken, n.b.

vaak over gronden van Natuurmonumenten o Beter groen onderhoud o Intimiteit behouden, geen grootschalige projecten, woningbouw o 30-km dorp o Stedenbouwkundige met smaak is nodig o Beter onderhoud infrastructuur o Betere contacten met kundige ambtenaren

o Voorkeur voor dorpse fusie en partner met ervaring met meerdere kernen o Fusie met Hilversum geen oplossing voor verkeersproblemen van fusiegemeente Sociaal domein  Algemeen o Urgentie is hoog. 50% van het gemeentebudget gaat naar sociaal domein. Het gaat over mensen, over heel veel geld. o Tevreden over medewerkers van gemeente. Veel steun gehad bij vergunningenstelsel voor evenementen. 

Kansen qua organisatie en invulling van beleid o Goed gevoel bij dorpskernen. Weten hoe dorpen werken en kunnen gebruik maken van kennis in dorpen. Belangrijk voor nieuwe gemeente. o Prachtig vrijwilligersnetwerk dat gekoesterd moet worden. Er ligt veel energie en passie in de dorpen. De fusie mag dit niet verstoren o Stichting Sloep in Loosdrecht werkt goed. Hebben ook een eigen jeugdbestuur met een eigen coördinator vanuit het bestuur die hen verantwoordelijkheid geeft en opleid. Deze aanpak zou breed gedeeld moeten worden, onderdeel van het beleid moeten worden waarbij ervaringen uitgewisseld kunnen worden, waarbij wel meegenomen moet worden dat vanuit dorpscultuur de dorpen het toch graag zelf vormgeven. o Gemeente moet faciliterend zijn voor alle dorpen. Op gebied van ondersteuning o Jeugd van 12 t/m 18 jaar meer betrekken. Er is daar wel degelijk behoefte aan. Voorbeeld Hunted-activiteit of energie coöperaties. o Samenwerking en samenhang tussen dorpen onderling en tussen organisaties en instituten onderling is flink gegroeid. o Identiteit en authenticiteit van de dorpen is heel erg belangrijk. Iedere dorpskern moet die identiteit houden o Social media generatie komt op. Die eisen een andere aanpak.

We moeten leren dat we dit met zijn allen doen, ongeacht het dorp waar iemand vandaan komt o We moeten meer laten zien wat we te bieden hebben o Zoek naar vrijwilligers-steunpunten per kern o Geef praktische en financiële ondersteuning (dorpsbudgetten) o Investeer in jongeren en senioren o Neem maatschappelijke organisaties mee bij het maken van beleid o Focus op samenwerking tussen horizontale en verticale relaties o Regionale samenwerking is belangrijk. De gemeente kan dit niet alleen oplossen o Gemeente moet spil worden bij faciliteren van professionals en vrijwilligers en hen met elkaar in contact laten komen.

o Stichting Sloep is afhankelijk van gemeente voor vergunningen. Gelukkig niet voor wat betreft financiën. Zijn mensen die graag activiteiten opzetten. Houdt ook jongeren van de straat. o In Kortenhoef zijn tal van burgerinitiatieven gekoppeld, zoals een tasjesbibliotheek, een shop voor nop, stichting MEE, buurtkastjes, kleiding, uitgifte menstruatieproducten, repaircafé, buurtcafé etc. Werkt goed. Heeft ook een sociale functie, Participatie en re-integratie. Hiermee al veel mensen mee aan het werk geholpen. Eigen verzamelgebouw met kleinschaliger initiatieven. Geen gewone organisatie. o Kijk naar toekomst. Hoe vroeger je problemen oppakt, hoe beter. Preventie en vroeg signalering. o Hou de basis op orde o Gericht beleid voeren op informele zorg, niet alleen formele zorg o Sociale cohesie is belangrijk. Moet een belangrijk punt op de agenda worden. o Regio-afspraken op grote lijnen. In Gooi- en Vechtstreek-verband. Op zorginkoop en leerling vervoer. o We moeten groter denken over een sportaanpak met een Loosdrechtskarakter o Schaalvergroting heeft voordelen, maar moet wel met behoud van kleinschalige 

Zorgen o Bang voor ander systeem bij vergunning en hogere leges, zoals nu bij Hilversum het geval is. Hoe leg ik dat de sponsors uit. o Vaste plekken voor ontmoetingen. Zijn er nu niet. Moeten er wel gaan komen. Op kosten van gemeente. Geeft veel stress want moeten nu alles ad hoc organiseren en betalen o Afstemming met organisaties wordt de afgelopen jaren steeds minder. o Veel veranderingen binnen gemeente, wisselende gezichten. Behoefte aan vaste contactpersonen en gezichten o Grote verschillen tussen gemeenten. Gemeente Wijdemeren doet het minimum o Missen gelijke verdeling tussen de dorpen. Loosdrecht wordt bijv. beter behandeld dan Kortenhoef o Angst voor Hilversum: dorpsgevoel en maatschappelijke betrokkenheid verdwijnt bij fusie met een stad o Angsten dat vrijwilligers afhaken. Koester hen o Maatschappelijke instellingen (zoals bijvoorbeeld de bibliotheek) hebben in de diverse gemeenten een andere koers en liggen niet altijd op één lijn o Angst om op de grote hoop terecht te komen, waardoor aandacht voor organisaties ook verloren gaat o Worden ziek van bureaucratie o Grote organisaties die na een fusie ontstaan

o o o o o

o

o o o o o



 Zorgen niet voor meer bestuurskracht  Zorgen voor een grotere kloof Vergrijzing en opkomst van jongere generatie vergroot de kloof tussen mensen Aanbod van maatschappelijke instellingen in Wijdemeren is vrij krap. Leunt sterk op alle vrijwilligers Dorpelingen willen zelf beslissen over hun dorpen (dorpsraden?) Gemeente heeft te weinig inzicht in wat er nodig is voor kwetsbare inwoners Urgentie aanbrengen. Niet alles kan in de pauzestand worden gezet. Zo hebben we bijv. zorgen voor toekomst van ouders met betalingsproblemen. Door inflatie nemen spanningen in gezinnen toe. Ouders en kinderen moeten anders begeleid gaan worden, anders overgeleverd aan de goden. Je kunt niet twee jaar wachten tot er een fusie is. Je moet nu acteren op toekomstig beleid Maatschappelijke organisaties moeten zo snel mogelijk weten wie de partner wordt, zodat ze zo snel mogelijk kunnen harmoniseren en in elkaar kunnen vlechten. We kunnen niet kwetsbare groepen extra belasten. Nu heeft bijv. Zonnestraal wel een contract met Hilversum, maar niet met Wijdemeren. Gemeenten hebben verschillende vergoedingen. Het is niet duidelijk wie de leiding heeft. De magneetfunctie vanuit Hilversum is zo sterk, dat het soms moeilijk is met andere dorpskernen samen te werken. Vakantieperiodes zijn niet overal gelijk Angst dat er geen subsidie meer komt voor relevante projecten.

Behoefte aan structurele subsidie Andere normen in andere gemeente. Gesprek moet ook gaan wat de normen van een gemeente zijn. Hoe dicht bij een kind wil je staan, wat wil je wel en niet doen

Wensen o Opbouwen/uitschrijven dorpen en kernenbeleid o Graag in de regio blijven o Belang van blijven aanjagen van sport. Moet in elk dorp afhankelijk o o o o o o o o o

Evenementen coördinator bij gemeenten: 1 of 2 contactpersonen. Geen exorbitante kosten Waarborgen van bestaande activiteiten Belang van verenigingsleven onderkennen. Oog voor belang/inbreng van vrijwilligers. Deze moeten we behouden Toerisme behouden Cultuursubsidies Stimuleren van kleine ondernemers Een soort van wijkgebouw, infoteam in bibliotheek behouden: spreekuren

o o o o o o o o o o o o o o o o o o o o

Dorpsraad als adviseur voor nieuwe gemeente Buurt laten besturen. Budget voor projecten. Wijk coördinator Ouderenbonden behouden Gezonde leefomgeving: buurt sportcoaches behouden Openbaar vervoer beter regelen. Meer blauw op straat Nigtevecht heeft een dorpsraad Zo snel mogelijk een plan van aanpak t/m fusie, zodat iedereen waar hij aan toe is. Leren van andere dorpsraden. Hoe functioneren die. Hoe loopt samenwerking met gemeenten, andere dorpsraden en met colleges. Goede gesprekken met organisatie voeren Voorkomen van jojo-effect Meer blauw op straat Consequenties voor adviesraad Sociaal Domein op papier Zorg moet centraal geregeld worden. Als er een hele sterke wens van een kern is om apart te gaan, vinden we dat dit kan Sociaal wijkteam is goed, maar het mag dichterbij inwoners staan Voor adviesraad is regio Gooi & Vecht belangrijk Gemengde gevoelens over soort partners  Hilversum heeft goede buurtonderhoud Om kasteel te behouden moet je geld meenemen.

Bijlage 2 Aandachtspunten per dorp vanuit enquête Nederhorst-den-Berg o Landelijk karakter, rust en ruimte o Gemeenschapsgevoel binnen dorp o Veel groen en natuur o Watersport o Aandacht voor belangen van alle inwoners en bedrijven o Goed bereikbaar voor inwoners om vragen te stellen, advies te krijgen zaken te regelen o Goed bereikbaar o Oog voor in stand houden agrarische sector o Beschikbaarheid van scholen o Beschikbaarheid van andere winkels o Beschikbaarheid van horeca o Zorg/huisarts o Restaurant of café op o Betaalbare woningen o Zorg over verdwijnen identiteit dor o Zorg over minder invloed op beleid o Zorg voor o Te veel woningen gebouwd o Overlast door doorgaand verkeer o Wijdemeren gebruikt om problemen van fusiepartner op te lossen o Weerstand vanuit inwoners tegen fusie ontstaat o Betaald parkeren ingevoerd o

Minder investeringen in wegen, ov etc.

o Zorg voor minder investeringen in maatschappelijke en sociale dienstverlening o Zorg dat fusie te veel tijd en geld kost o Zorg dat afstand tussen inwoners en ambtenaren en gemeentebestuur te groot wordt

o Aandacht voor belangen van alle inwoners en stakeholders o Goede bereikbaarheid o Oog voor agrarische sector o Beschikbaarheid van scholen o Supermarkt en andere winkels o Betaalbare woningen voor jongeren/ouderen o Zorg over minder invloed op beleid gemeente o Minder investeringen in wegen, openbaar vervoer, fietspaden etc. o Afstand tussen inwoners en ambtenaren te groot

Loosdrecht o Watersport o Aandacht voor alle inwoners en bedrijven o Goede maatschappelijke en sociale voorzieningen o Dicht bij mijn werk o Niet onnodig geld van inwoners uitgeeft o Beschikbaarheid van horeca o Beschikbaarheid van bibliotheek o Beschikbaarheid van recreatieve voorzieningen, zoals sport, watersport etc. o Te weinig geschikte woningen o Verwachte overlast door doorgaand verkeer o Gemeentelijke dienstverlening in elk dorp o Aandacht voor kwaliteit van openbare ruimte (groen en onderhoud wegen) Breukeleveen o Watersport o Minder sprake van gemeenschapsgevoel in dorp o Verwachting dat gemeente specifieke karakter van individuele dorpen begrijpt en er rekening mee houdt o Aandacht voor alle inwoners en bedrijven in gemeente o Bereikbaarheid met auto, ov en fiets o Zorg minder betrokken te voelen bij nieuwe gemeente o Lokale werkgelegenheid onder druk o Gevaar verlies identiteit van dorpen o Lokale werkgelegenheid onder druk

’s-Graveland o Dichtbij grote steden zoals Amsterdam en Utrecht o Landelijk karakter, rust en ruimte o Historisch en cultureel erfgoed o Gemeente zorgdraagt voor inwoners die ondersteuning of hulp nodig hebben o Gemeente zorgt dat inwoners zich veilig voelen thuis, op straat en in het verkeer o Goed bereikbaar is voor inwoners om vragen te stellen, advies te krijgen of om zaken te regelen waarvoor je bij de gemeente terecht moet o Goed inspeelt op de maatschappelijke opgaven van deze tijd, zoals energietransitie, verduurzaming, woningbouw, vluchtelingenopvang etc. en daarbij ook rekening houdt met de belangen van haar inwoners o Beschikbaarheid/bereikbaarheid van horeca o Beschikbaarheid/bereikbaarheid van culturele instellingen op loop- of fietsafstand o Beschikbaarheid/bereikbaarheid van sport, muziek en hobbyverenigingen o Het landelijke karakter van de dorpen binnen onze gemeente moet behouden blijven o Aandacht voor de kwaliteit van de openbare ruimte (openbaar groen en onderhoud wegen) o Brede aandacht voor verduurzaming en energietransitie o Niet bang dat we minder invloed gaan krijgen op beleid of dag identiteit verdwijnt o Niet bang dat we ons minder betrokken voelen bij de gemeente o Minder woningen gebouwd o Overlast door doorgaand

Kortenhoef o Goede algemene voorzieningen in de buurt, zoals supermarkten, horeca en winkels o Goede maatschappelijke en sociale voorzieningen in de buurt, zoals scholen, sport, zorg, cultuur en recreatie o Dichtbij familie/vrienden o Inspelen op maatschappelijke opgaven van deze tijd en daarbij rekening houdt met de belangen van de inwoners o Betaalbare woningen voor jongeren en ouderen o Beschikbaarheid van supermarkt en andere winkels o Beschikbaarheid van zorg o Beschikbaarheid van culturele instellingen

o Beschikbaarheid van sport, muziek en hobbyverenigingen o Goede bereikbaarheid o Landelijk karakter o Scholen in dorp o Centrale locatie/ dorpshuis o Betaalbare woningen voor ouderen en jongeren

Ankeveen o Gemeenschapsgevoel o Vlak bij groen en water o Verwachting dat gemeente specifieke karakter van individuele dorpen begrijpt en er rekening mee houdt o Beschikbaarheid van scholen o Beschikbaarheid van culturele instellingen, sport, muziek en hobbyverenigingen o Dorpsraad o Centrale locatie (dorpshuis) voor dorpsactiviteiten o Brede aandacht voor verduurzaming en energietransitie

Bijlage 3 ENQUETE – OPEN ANTWOORDEN

Voordelen aan fusie  

Overgrote meerderheid ziet geen voordelen aan fusie. Als er een toelichting wordt gegeven richt die zich vooral de vorige fusie, financiële problemen Degenen die wel voordelen zien hopen vooral dat o De financiële situatie verbeterd door meer financiële armslag (hoger budget), kostenbesparing, betere budgetbewaking of meer kennis op dit gebied o De bestuurlijke aansturing verbeterd door een clustering van expertise, betere bestuurders etc. o Een enkeling hoopt op specifieke verbetering op speciale dossiers: bereikbaarheid op het gebied van GGZ of afschaffing van hondenbelasting, woningbouw, evenementen of op gebied van evenementen en sport o Afhankelijk van gemeente waarmee gefuseerd gaat worden

Reden om in Wijdemeren te wonen  

Overgrote meerderheid is hier geboren, opgegroeid, altijd hier gewoond (zelf of echtgenoot) Andere reden die genoemd worden  Dichtbij Hilversum  Beschikbare / toegewezen woning  Woonomgeving  Bij toeval hier terecht gekomen

Welke voorzieningen voor leefbaarheid van uw dorp vind u op dit moment het belangrijkste               

goede openbaar vervoer verbindingen Lokale kleine ondernemer ondersteund en meedenkt ( in vorm van vergunningen, waarbij snelle aanvragen mogelijk zijn) Wandelpaden enz. Beschikbaarheid van betaalbare woningen voor starters!!!! rust, dorpsgerichte gemeenschap goed openbaar vervoer Zichtbaarheid politie en tegengaan criminaliteit anders School vakanties gelijk lopend met bijvoorbeeld Hilversum Ondersteuning feestweken Natuur om ons heen, inclusief de weilanden. Organiseerbaar houden van dorpse activiteiten zoals ‘s-Gravenlandse jaarmarkt, palingroken. Lokale festiviteiten die mensen samenbrengen Inkrimpen gemeentelijke laste , dus verlaging belasting Onbestemde ruimte zoals trap-/grasveldjes omdat niet alle sociale activiteiten centraal georganiseerd kunnen worden Beschikbaarheid van natuur en rust

                                    

In Breukeleveen zijn geen voorzieningen als hier genoemd. Zou pleiten voor betere afvalverwerking en beter onderhoud groen. Dichtbij ziekenhuis Voldoende (dus meer) politie op straat of in een politiepost Zie voorgaande antwoord. Ik mag er maar drie invullen maar alles op het lijstje moet het zijn. Bereikbaarheid van de natuur( voor iedereen) Seniorenwoningen Openbare ruimte leefbaar houden voor bewoners (en niet verkeer) Beschikbaarheid van openbaar vervoer een verzorgde en goed onderhouden fysieke infrastructuur (trottoir, fietspad, wegen). Nu is de toestand deplorabel. Meer parkeerplaatsen in Oud Loosdrecht Handhaven daar waar het moet Dat het niet te massaal wordt door maar alles vol te bouwen Goede, niet gevaarlijke wegen Bescherming van natuurgebied. Meer voorzieningen voor jeugd en ouderen. Beter openbaar vervoer. Beschikbaarheid van meer fietspaden Jachthaven behouden blijven, niet vergunnen voor 2 miljoen plus woningen Openbaar vervoer Meer winkels in het dorp vooral een tweede supermarkt. Geen betaald parkeren Beschikbaarheid van natuur op loopafstand Het landelijke karakter is waarom ik hier woon. openbaar vervoer verkeer probleem oplossen door ‘s-Graveland Parkeren en openbaar vervoer in de breedste zin waar je op kunt rekenen 7 dagen per week, anders wordt je nooit een toeristisch hart van Nederland Basisvoorzieningen voor ouderen in het algemeen.

ik wil graag dat er meer ruimte komt voor wandelen en fietsen en minder gefocust op auto’s beschikbaarheid van rust gezamenlijke sociale activiteiten: stichting Sloep de rust Natuur en ruimte beschikbaar en bereikbaar Beschikbaarheid en bereikbaarheid zijn heel verschillende zaken. De vraagstelling hier klopt niet! Een busverbinding naar Hilversum en omliggende dorpen. Behoud van rust en groen. Boeren, natuur en bewoners gaan nu hand in hand Openbaar vervoer Overlast verkeer voorzieningen van de leefbaarheid: dat ik veilig over straat (Hollands end / Stichts end) kan fietsen - op een veilige weg. dat het onderheid wat jaren achterop schema ligt eindelijk een keer gerealiseerd gaat worden. Dat het wegdek van HollandsEnd en StichtsEnd vernieuwd gaat worden. Dat alle gemaakte afspraken v.w.b.. leefbaarheid nagekomen

                                  

worden. dat alles wat wij hier aan informatie ingeven. ook daadwerkelijk besproken gaat worden . dat we er van mogen uitgaan (met terugkoppeling) dat het mee genomen gaat worden in de onderhandeling. Dat we een voor een periode van 2-3 jaar na de fusie een dorps coördinator krijgen als kern die er voor gaat zorgen dat de fusie ordentelijk en in goed overleg gaat verlopen, dat de inwoners v.d. kernen een aanspreekpunt hebben in de nieuwe fusie gemeente ov Natuur, rust, agrarische karakter, dorps karakter openbaar vervoer van en naar Bussum met de bus. beschikbaarheid natuur en rust Al die punten van ondergeschikt belang aan voorgaande Behoud van natuur Openbaar vervoer met name de instandhouding van activiteiten zoals palingroken, feesttent etc. Beschikbaarheid van openbaar vervoer koopwoningbouw in weke prijscategorie dan ook Voorzieningen om ons mooie dorp landelijk en rust te laten behouden In stand houden rust en ruimte Behoud van natuur openbaar vervoer ook in het weekend Beschikbaarheid van schone, stille natuur, gezond en intelligent bermbeheer met inheemse planten en bomen. Bereikbaarheid politie Beschikbaarheid van veilige fietspaden, veiliger verkeer beschikbaarheid van natuur professionele gemeente raad. Mensen die hier ook voor opgeleid zijn en snappen dat gemeente er is voor de inwoners.

Alle bovenstaande punten zijn even belangrijk!!!! Identiteit van Loosdrecht niet iets specifiek Openbaar vervoer handhaving van verkeersregels: snelheid, vrachtverkeer, parkeren Openbaar vervoer Openbaar vervoer Eens met de meeste voorgaande opmerkingen. Beschikbaarheid Openbaar Vervoer Goede seniorenwoningen Goed te bereiken klachtenpunt voor inwoners Beschikbaarheid/bereikbaarheid van politie voor ons niet primair alles wat hierboven staat. 3 keuzes is te weinig. Het zijn dorpskernen met eigen behoeften daarop inspelen is moeilijk maar mogelijk Algemene bereikbaarheid Breukeleveen ! Bereikbaarheid van hulpdiensten, ambulance, politie Beschikbaar voor alle bovenstaande punten