Document · PDF

Rapport doelmatigheidsonderzoek kapitaalgoederen Wijdemeren 20210205 def

informatiebijeenkomst 25 mei 2021, gemeente WijdemerenBij agendapunt: Doelmatigheidsonderzoek kapitaalgoederen17.667 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

2020

Beheer en onderhoud kapitaalgoederen “in control”? DOELMATIGHEIDSONDERZOEK KAPITAALGOEDEREN E&M CONSULTANTS I.C.M. BURO LOO

Inhoudsopgave 1. INLEIDING ..................................................................................................................................................... 3 AANLEIDING ........................................................................................................................................................... 3 PROBLEEMDEFINITIE (VRAAGSTELLING) ........................................................................................................................ 3 DOELSTELLING ONDERZOEK ....................................................................................................................................... 3 AANPAK DOELMATIGHEIDSONDERZOEK ........................................................................................................................ 3 LEESWIJZER ............................................................................................................................................................ 4 2. DOCUMENTSTUDIE (ALGEMEEN) .................................................................................................................. 6 2.1 AFBAKENING KAPITAALGOEDEREN .........................................................................................................................

6 2.2 THEORETISCH KADER .......................................................................................................................................... 6 2.2.1 Technisch-inhoudelijk ........................................................................................................................... 6 2.2.2 Financieel .............................................................................................................................................. 7 2.3 AANGELEVERDE DOCUMENTEN ............................................................................................................................. 9 2.4 DEELCONCLUSIE DOCUMENTSTUDIE..................................................................................................................... 10 3. VERKENNING (PER KAPITAALGOED) ........................................................................................................... 11 3.1 WEGEN ......................................................................................................................................................... 11 3.1.1 ABC toets Wegen ................................................................................................................................

11 3.1.2 Financiële toets Wegen....................................................................................................................... 12 3.1.3 Oordeel verkenning Wegen ................................................................................................................ 15 3.2 RIOLERING ..................................................................................................................................................... 15 3.2.1 ABC toets Riolering ............................................................................................................................. 15 3.2.2 Financiële toets Riolering .................................................................................................................... 16 3.3.2 Oordeel verkenning Riolering ............................................................................................................. 18 3.3 BESCHOEIINGEN .............................................................................................................................................. 18 3.3.1 ABC toets Beschoeiingen .................................................................................................................... 18 3.3.2 Financiële toets ...................................................................................................................................

19 3.3.3 Oordeel verkenning Beschoeiingen..................................................................................................... 20 3.4 WATERSYSTEMEN ............................................................................................................................................ 20 3.5 BRUGGEN ...................................................................................................................................................... 20 3.5.1 ABC toets Bruggen .............................................................................................................................. 20 3.5.2 Financiële toets Bruggen .................................................................................................................... 21 3.5.3 Oordeel Verkenning Bruggen .............................................................................................................. 21 3.6 GROEN EN BOMEN .......................................................................................................................................... 22 3.6.1 ABC toets Groen en bomen ................................................................................................................. 22 3.6.2 Financiële toets Groen en bomen .......................................................................................................

23 3.6.3 Oordeel Verkenning Groen en Bomen ................................................................................................ 24 3.7 OPENBARE VERLICHTING ................................................................................................................................... 25 3.7.1 ABC toets OVL ..................................................................................................................................... 25 3.7.2 Financiële toets OVL ........................................................................................................................... 25 3.7.3 Oordeel verkenning OVL: .................................................................................................................... 26 3.8 BEGRAAFPLAATSEN .......................................................................................................................................... 27 3.9 BENCHMARK MET ANDERE GEMEENTEN ............................................................................................................... 27 3.10 DEELCONCLUSIE VERKENNING .......................................................................................................................... 28 4. VERDIEPING................................................................................................................................................

29 4.1 WEGEN ......................................................................................................................................................... 29 4.1.1 Planning en uitvoering ........................................................................................................................ 29 4.1.2 Stand van zaken financiën .................................................................................................................. 30 4.1.3 Oordeel verdieping Wegen ................................................................................................................. 32 4.2 RIOLERING ..................................................................................................................................................... 32 4.2.1 Planning en uitvoering ........................................................................................................................ 32 4.2.2 Stand van zaken Financiën ................................................................................................................. 33 4.2.3 Oordeel verdieping Riolering .............................................................................................................. 33

4.2 BESCHOEIINGEN .......................................................................................................................................... 34 4.3.1 Planning en uitvoering ........................................................................................................................ 34 4.3.2 Stand van zaken Financiën ................................................................................................................. 34 4.3.3 Oordeel verdieping ............................................................................................................................. 35 5. OVERALL CONCLUSIE .................................................................................................................................. 36 1. 2. 3. 4. a. b. c. 5.

Basis voor actuele beheerplannen is grotendeels aanwezig .............................................................. 36 Pad van ontwikkeling beheer kapitaalgoederen is ingeslagen .......................................................... 36 Te beperkte aansluiting areaalbeheer – financiën; BBV-definities niet helder toegepast ................. 36 Geen achterstallig onderhoud dat direct voorzien moet worden; wel achterstanden ....................... 36 Wegen: herijking kaders noodzakelijk, thans financieel en organisatorisch problematisch .............. 37 Riolering: verbeterstappen ingezet, nog wel technisch en organisatorisch kwetsbaar ..................... 37 Beschoeiingen: basis beheer gelegd, beoogde aanpak geeft vertrouwen ......................................... 37 Doorontwikkeling beheer kapitaalgoederen noodzakelijk ................................................................. 37

6. ADVIES BEHEERSMAATREGELEN................................................................................................................. 38 6.1 LAAGHANGEND FRUIT ....................................................................................................................................... 38 6.2 TECHNISCH-INHOUDELIJK .................................................................................................................................. 39 6.3 FINANCIEEL .................................................................................................................................................... 42 6.4 ORGANISATIE .................................................................................................................................................. 43 6.5 BESTUURLIJK................................................................................................................................................... 44 6.6 STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE AANBEVELINGEN .................................................................................................... 45 BIJLAGE 1: OVERZICHT GEÏNTERVIEWDE PERSONEN ...................................................................................... 46 BIJLAGE 2: AANGELEVERDE INFORMATIE .......................................................................................................

47 BIJLAGE 3: TABEL ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN .................................................................................... 49 BIJLAGE 4: RESULTAAT BRAINSTORM AANBEVELINGEN ................................................................................. 50 BIJLAGE 5: SJABLOON BEHEERPLAN ............................................................................................................... 52 BIJLAGE 6: BBV-DEFINITIES ............................................................................................................................. 53

1. Inleiding Aanleiding Een tweetal externe toezichthouders hebben aandacht gevraagd voor het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen in de Gemeente Wijdemeren. De provincie Noord-Holland heeft in haar rol als financieel toezichthouder bij de reguliere analyse 2019 van de gemeentebegroting onder andere een aantal adviezen meegegeven aangaande het beheer- en onderhoud aan de kapitaalgoederen, specifiek “wegen” en “beschoeiingen”. Daarnaast is in het accountantsverslag 2018 onder meer het aandachtspunt ”een betrouwbaar beheerplan voor de voorziening GRP” meegegeven. De accountant heeft op basis hiervan geadviseerd om het beheerplan GRP te actualiseren en actueel te houden, door de werkzaamheden uit te voeren conform de in het beheerplan opgenomen planning.

Probleemdefinitie (vraagstelling) Bovenstaande aanleiding van het onderzoek is door de gemeente vertaald in de volgende onderzoeksvragen voor een doelmatigheidsonderzoek: 1. In het algemeen ten aanzien van alle kapitaalgoederen: op welke daarvan beschikt de gemeente over beheer- en onderhoudsplannen en/of zou de gemeente gemotiveerd moeten beschikken? Betrek hierbij ook de vragen die zijn opgenomen in de managementletter 2019. 2. Specifiek met betrekking tot de kapitaalgoederen “wegen”, “beschoeiingen” en “riolering”: in hoeverre zijn de beheer- en onderhoudsplannen actueel, wordt er inhoudelijk en procesmatig conform plan uitvoering aan gegeven en wat is de (achter)stand van zaken (financieel en uitvoeringstechnisch)? 3. Indien sprake is van achterstanden, hoe zijn deze ontstaan, hoe deze achterstand in te lopen en wat is uw advies aan beheersmaatregelen (financieel, organisatorisch, uitvoeringstechnisch, etc.) om “in control” te komen én te blijven?

Doelstelling onderzoek Het doel van het onderzoek is om met betrekking tot beheer en onderhoud van kapitaalgoederen te bepalen in hoeverre de gemeente Wijdemeren “in control” is op dit onderwerp en zo nodig kan komen en blijven.

Aanpak doelmatigheidsonderzoek Het onderzoek is gestart met een afstemming met de betrokkenen van areaalbeheer en financiën. In dit gesprek zijn aan de hand van het plan van aanpak de te volgen onderzoekstappen nader toelicht. Alvorens het eigenlijke onderzoek te starten is een interview geweest met afzonderlijk de accountant en de toezichthouders van de provincie. In deze interviews zijn hun meningen en inzichten tot het beheer besproken, naast hun verwachtingen van het onderzoek. Het eerste onderdeel van het onderzoek betrof de uitvoering van een deskresearch voor het merendeel van de kapitaalgoederen. Bij dit deel van het onderzoek is allereerst nagegaan welke beleids- en beheerdocumenten per kapitaalgoed aanwezig zijn. Vervolgens is per kapitaalgoed een ABC toets (Actualiteit, Betrouwbaarheid, Compleetheid) uitgevoerd op de

aanwezige documenten, aangevuld met een financiële toets. Dit deel van het onderzoek was verkennend van aard. In het tweede deel van het onderzoek is een verdieping aangebracht in het onderzoek op de kapitaalgoederen “wegen”, “riolering” en “beschoeiing”. Hierbij is het beheerplan nader beoordeeld. Daarnaast is eveneens, indien aan de orde, een verdieping gegeven op de financiële stand van zaken. Na uitvoering van het verkennende en verdiepende deel van het onderzoek heeft een interviewronde plaatsgevonden met de betrokkenen. In deze interviewronde zijn voorlopige uitkomsten van het onderzoek besproken en ingegaan op vragen die in het onderzoek naar voren zijn gekomen. Naar aanleiding van de interviewronde heeft nadere aanvulling en nuancering van de constateringen en conclusies van het verkennende en verdiepende deel van het onderzoek plaatsgevonden. In een gezamenlijke werksessie met de areaalbeheerders, teammanager Projecten, directielid Fysiek Domein, concerncontroller en financieel adviseur Fysiek Domein zijn de bevindingen en aanbevelingen van het onderzoek gedeeld en samen nader aangescherpt. De werksessie had ook als doel om draagvlak te verkrijgen voor de uitkomst van het onderzoek.

De uitkomst van het onderzoek inclusief interviewronde en werksessie is vertaald in een concept rapport en aangeboden ter bespreking, waarbij na hoor- en wederhoor het definitieve rapport is uitgebracht. Aan de gemeenteraad of raadscommissie zal vervolgens het onderzoekrapport worden gepresenteerd. Betrokken bij het onderzoek zijn: • Areaalbeheerders. • Financiële afdeling. • Teammanager Projecten. • Wethouders Openbare ruimte en Financiën. • Provincie. • Accountant. In bijlage 1 voor een overzicht opgenomen van de geïnterviewde personen.

Leeswijzer In hoofdstuk 2 is een algeheel hoofdstuk over de documentstudie. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de afbakening van de onderzochte kapitaalgoederen, het theoretisch kader van het onderzoek en de aangeleverde documenten. Het hoofdstuk sluit af met een paragraaf deelconclusie. Hoofdstuk 3 toont per kapitaalgoed een verkenning van enerzijds de ABC toets (Actualiteit, Betrouwbaarheid, Compleetheid) en anderzijds de financiële toets. Per kapitaalgoed wordt de verkenning afgesloten met een oordeel. Onderdeel van de verkenning ook een benchmark met andere gemeenten. Deze benchmark is kwalitatief van aard. Het hoofdstuk sluit af met een paragraaf deelconclusie waar in een schematische weergave de uitkomst van de verkenning is weergegeven. Een nadere verdieping van de kapitaalgoederen “wegen”, “riolering” en “beschoeiing” is opgenomen in hoofdstuk 4. De verdieping ziet op actualiteit beheersplan, beoordeling van het planmatig werken en achterstanden. Daarnaast wordt indien aan de orde een verdieping 4

gegeven van de financiële toets. Per kapitaalgoed wordt vervolgens een oordeel van de verdieping gegeven. In hoofdstuk 5 wordt vanuit documentstudie, verkenning en verdieping de overall conclusie weergegeven. De overall conclusie zich toe op de belangrijkste bevindingen. Hoofdstuk 6 tonen de adviezen op de beheersmaatregelen. Deze adviezen zijn ondergebracht in de categorieën “laaghangend fruit”, technisch-inhoudelijk, financieel, organisatorisch en bestuurlijk. In paragraaf 6.6 is vervolgens een stappenplan getoond waar in een logische volgorde is aangegeven welke aanbevelingen, door wie en wanneer ter hand genomen kunnen worden. Het sluit af met een aantal bijlagen ter nadere toelichting van het onderzoek en ondersteuning bij het implementeren van de aanbevelingen.

2. Documentstudie (algemeen) In dit hoofdlijn wordt ingegaan op onderzoeksvraag 1: op welke kapitaalgoederen beschikt de gemeente over beheer- en onderhoudsplannen en/of zou de gemeente gemotiveerd moeten beschikken. Dit hoofdstuk geeft het algemene deel van de documentenstudie weer. Aan de orde komt de afbakening van kapitaalgoederen, ofwel welke kapitaalgoederen zijn betrokken in het onderzoek. Vervolgens het theoretische kader van het onderzoek. Daarna de aangeleverde documenten. Om tenslotte het hoofdstuk of te sluiten met een deelconclusie.

2.1 Afbakening kapitaalgoederen De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de volgende kapitaalgoederen in de openbare ruimte: • Wegen. • Riolering. • Beschoeiingen. • Watersystemen. • Civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen en tunnels. • Openbaar groen. • Bomen. • Sportvelden. • Elektrische installaties, zoals openbare verlichting (OVL) en verkeersregelingstallaties (VRI’s). De volgende onderwerpen zijn buiten de scope van het onderzoek gelaten: • Gebouwen: dit betreft wel een kapitaalgoed, maar met een ander onderwerp met andere aanpak/benadering. We richten ons hierbij op de kapitaalgoederen in de openbare ruimte. • Speelvoorzieningen: voor dit thema is recent nieuw beleid en investeringsplan ontwikkeld. Niet relevant om nu de doelmatig te onderzoeken. • Sportvelden: dit thema ligt bij het sociaal domein, afspraken zijn sterk divers per vereniging. • Verkeersregelinstallaties (VRI’s).

2.2 Theoretisch kader 2.2.1 Technisch-inhoudelijk Om het beheer en onderhoud van kapitaalgoederen voor een specifiek kapitaalgoed helder te krijgen in de zin van “wat moeten we wel of niet doen om dit kapitaalgoed in stand te houden en welke kosten zijn daaraan verbonden?” worden in de regel de volgende plan(vorm)en uitgewerkt per kapitaalgoed:

1. Beleidsplan (kaderstelling): wat is de ambitie voor het betreffende kapitaalgoed en welke kaders worden daaraan meegeven (strategisch) en welke specifieke doelstellingen worden nagestreefd met de instandhouding. Focus op Lange termijn 5 -10 jaar. 2. Beheerplan (strategie): hoe zorgen we ervoor dat de ambitie ook daadwerkelijke wordt gerealiseerd op basis van de meest efficiënte en effectieve aanpak al of niet behulp van (beheer)systemen. Focus op middellange termijn 5 jaar. 3. Onderhoudsplan gericht op uitvoering (projectenlijst, bestek): doorvertaling in uitvoeringsmaatregelen (dagelijks/klein onderhoud, groot onderhoud en vervangingen) en contracten. Focus op de korte termijn 0 – 5 jaar. Bij dit theoretische kader wordt opgemerkt dat het niet altijd nodig is om al deze planvormen voor ieder kapitaalgoed uit te werken. Het is goed om kritisch te kijken per kapitaalgoed of dit daadwerkelijk allemaal uitgewerkt moeten worden. Als het bijv. gaat om kosten en risico’s die aan het beheer van een specifiek kapitaalgoed zijn gekoppeld kan daar op onderdelen van afgeweken worden. In paragraaf 2.4 gaan we daar nader op in. Wel is het zaak dat de genoemde onderdelen op strategisch, tactische en operationeel niveau herkenbaar terugkomen.

Ook de provincie Noord-Holland toetst in het kader van het begrotingstoezicht op een vergelijkbare wijze of de plannen compleet zijn voor de belangrijkste kapitaalgoederen. Aanvullend wordt ook ingezoomd op de financiële verwerking en eventuele achterstanden. In bijlage 3 is een tabel opgenomen waarin de belangrijkste parameters per kapitaalgoed voor de provincie op een rij zijn gezet. Geadviseerd is om de inhoud van deze tabel herkenbaar op te nemen in de paragraaf kapitaalgoederen van de gemeentebegroting. 2.2.2 Financieel Het financieel kader is met name gelegen in de nieuwe BBV-wetgeving die is ingaan vanaf begrotingsjaar 2017. Daarnaast heeft de commissie BBV, gerelateerd aan het onderwerp kapitaalgoederen, regelgeving opgesteld in de vorm van de nota materiële vaste activa 2020. Op te merken is dat de provincie als financiële toezichthouder van de gemeente mede oog heeft voor het beheer van de kapitaalgoederen. Daarnaast beoordeelt de accountant jaarlijks of de gemeente in haar jaarrekening handelt overeenkomstig de BBV en meer specifiek ten aanzien van het object van onderzoek of voorzieningen aansluiten op de beheerplannen, de beheerplannen actueel zijn en aansluiten op de jaarrekening en/of begroting.

De nieuwe BBV-regels die met ingang van begrotingsjaar 2017 zijn doorgevoerd, stellen onder andere dat investeringen in activa met maatschappelijk nut verplicht geactiveerd dienen te worden. Daarnaast dat dekking uit de reserves niet meer rechtstreeks maar via de reserve kapitaallasten mogen plaatsvinden. 7

In de notitie materiële vaste activa wordt een nadere duiding gegeven aan de begrippen investeringen, groot onderhoud en klein onderhoud kapitaalgoederen. In de versie van 2020 is eraan toegevoegd dat voor achterstallig onderhoud waarbij sprake is van kapitaalvernietiging en /of onveilige situatie direct een voorziening getroffen dient te worden. De financiële toets punten in dit onderzoek zien op het volgende: • Zijn de gehanteerde definities in beheerplannen, begroting en administratie overeenkomstig BBV? • Is aansluiting tussen beheerplannen en begroting en jaarrekening? • Zijn beheerplannen opgesteld? • Is er sprake van achterstallig onderhoud die naar regelgeving direct dient te worden voorzien? • Is het gebruik van reserves en voorzieningen overeenkomstig de regelgeving? Het volgende overzicht geeft een heldere duiding van de financiële verwerking van de onderdelen van de instandhouding van de kapitaalgoederen.

2.3 Aangeleverde documenten

Wegen

Riool

Beschoeiingen

Watersystemen

Bruggen

Groen en bomen

Bomen

OVL

Begraafplaatsen

Integraal (algemeen)

In bijlage 2 is een lijst opgenomen met door de gemeente aangeleverde documenten. In onderstaand overzicht is de samenvatting weergegeven welke documenten wel en welke niet zijn aangetroffen:

1. Programmabegroting 2020,

n.v.t.

2. jaarrekening 2018, 2019 Nota reserves en 3. voorzieningen Nota waarde- en 4 afschrijvingsbeleid

n.v.t.

5a. Nota kapitaalgoederen

Nee

n.v.t.

6. Beleidsplan (visiedocument)

Nee

5b. Beheerplan

Nee

7. MJOP Overzicht Dagelijks onderhoud (schets + 7a. kostenraming) Overzicht Groot onderhoud 7b. (projecten + kostenraming) Overzicht vervanging / investeringen (projecten + 7c. kostenraming) Bijdrage aan andere 7d. projecten/opgaven Dekking vanuit andere 7e. budgetten Overzicht achterstallig 8a. onderhoud

Nee

n.v.t. geen docs geen docs geen docs

Nee

Nee1

Nee

geen docs geen docs

Nee

Idem

geen docs

Nee

8b. Specifieke risicobudgetten Historie onttrekking (2015 8c. 2019)

Nee

Documenttype, cf. Bijlage 1: Overzicht op te vragen stukken*

Dit overzicht is ook gevalideerd door de teamleider Lucas Groeneveld2. 1

Overzicht is geen onderdeel geweest van de aangeleverde documenten. Informatie is als zodanig wel onderdeel van de uitvoering van areaalbeheer. 2 Validatie per email d.d. vrij 25 september 2020:

Gert, wat betreft je overzicht van geleverde informatie kan ik bevestigen dat het volledig is. Aangezien er al eerder dit jaar acties waren uitgezet is voor het areaal wegen ondertussen de bijgaande documenten opgesteld, te weten het Beheerplan Wegen met een Maatregelentoets. Deze volgt onder meer uit onze jaarlijkse weginspecties. Deze documenten graag in je overzicht verwerken dat deze hierbij geleverd zijn. Groet, Lucas

2.4 Deelconclusie documentstudie Onderzoeksvraag 1: op welke kapitaalgoederen beschikt de gemeente over beheer- en onderhoudsplannen en/of zou de gemeente gemotiveerd moeten beschikken. Conclusies: • Voor alle in het onderzoek onderzocht kapitaalgoederen zou de gemeente Wijdemeren over beheer- en onderhoudsplannen moeten beschikken, omdat het 1) kapitaalintensieve kapitaalgoederen betreft en 2) er veiligheidsrisico’s zijn verbonden voor het al of niet functioneren van het specifieke kapitaalgoed. • Op dit moment (december 2020) wordt gewerkt aan de actualisatie van beheerplannen voor een groot gedeelte van de kapitaalgoederen, deze plannen zijn echter nog niet financieel verwerkt en vastgesteld. Wel valt op dat de actualisatie inhoudelijk goed en gedegen wordt opgepakt. • Meer in detail (per kapitaalgoed) constateren wij: - Geen documenten beschikbaar voor: kapitaalgoed watersystemen. - Geen beleidskader aanwezig voor: beschoeiingen, bruggen en groen & bomen. - Geen beleidskader voor het kapitaalgoed wegen en ook wordt een herkenbare onderbouwing van het dagelijks onderhoud gemist. NB. In de praktijk wordt het langetermijn wegbeheerplan (LTW) hiervoor gebruikt. Op basis van onze verkenning constateren wij ook: • Een overkoepelend beleidsdocument, zoals een overkoepelende beleidsnota kapitaalgoederen (ofwel beleidsplan kapitaalgoederen of IOR) is niet beschikbaar.

• Een integraal meerjaren investeringsplan (IP) is wel beschikbaar, dit is een investeringslijst waarop investeringsprojecten staan benoemd; • Over het algemeen zijn er vooral traditionele beleid- en beheerplannen aanwezig. Waarbij het vaak onduidelijk is welke beleidskeuzes de raad maakt t.a.v. het beheer en onderhoud. De plannen geven matig inzicht in actuele onderhoudstoestand en projecten/ingrepen die nodig zijn. De plannen zijn vooral beschrijvend op het vlak van het areaal, de toegepaste systematiek, etc. • Op dit moment worden vernieuwende beheermethodieken gericht op een effectief en efficiënt beheer zoals asset (ISO 55000) - en risicomanagement nog niet of slechts beperkt toegepast (wel bij bruggen en beschoeiingen). De accountant duidt in zijn management letter aan dat met de aangepaste richtlijn van de commissie BBV omtrent achterstallig onderhoud, de noodzaak van de adequaat asset management (nog) zichtbaarder wordt. • De doorvertaling van techniek naar financiën (lees: een goede financiële verwerking) is in plannen nog heel beperkt. Ook blijkt in de beheerplannen nog onvoldoende aandacht te zijn de hantering van de BBV-regels ten aanzien van de definities van investering, groot onderhoud en klein onderhoud.

3. Verkenning (per kapitaalgoed) In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op onderzoeksvraag 1: op welke kapitaalgoederen beschikt de gemeente over beheer- en onderhoudsplannen en/of zou de gemeente gemotiveerd moeten beschikken. Per kapitaalgoed is een verkenning uitgevoerd op basis van een zogenaamde ABC-toets en een financiële toets. De ABC toets wil zeggen dat wij op basis van de aangeleverde documenten (zie 2.3 en bijlage 2) een toets hebben uitgevoerd op de actualiteit, betrouwbaarheid en compleetheid van de aangeleverde gegevens. Deze toets is uitgevoerd per kapitaalgoed. Aanvullend is ook het financiële verloop van de kosten per kapitaalgoed beoordeeld waarbij ook indien mogelijk een vergelijking is gemaakt tussen de kosten volgens de begroting versus de betreffende beheerplannen.

3.1 Wegen De gemeente Wijdemeren heeft een verhardingen areaal met een totale oppervlakte van 1.096.600 m2, onderverdeeld in 618.600 m2 elementenverhardingen en 478.000 m2 asfalt. 3.1.1 ABC toets Wegen Op basis van de beschikbare informatie is de volgende ABC toets uitgevoerd:

Actualiteit

Betrouwbaarheid

Compleetheid

Dagelijks onderhoud

Groot onderhoud

Vervanging

Achterstallig onderhoud

Uitgewerkt in concept BP Cf. landelijk kengetal bepaald

Uitgewerkt in concept BP Cf. landelijke systematiek. Opvallend verschil tussen BP en maatregeltoets Geen onderscheid in onderhoud en vervanging in BP

Uitgewerkt in concept BP Getoetst d.m.v. maatregeltoets.

Onderbouwing niet aangereikt in het kader van het onderzoek3

Uitgewerkt in concept BP

tabel 3.1a

Constateringen ABC toets: • In documenten van provincie en accountant wordt nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de juiste financiële verwerking van het kapitaalgoed wegen. • Voor het kapitaalgoed wegen is geen beleidsplan of ander helder ambitiedocument beschikbaar. Wel heeft de gemeenteraad in het verleden ingestemd met max 10% Dniveau4. De actuele kwaliteit voldoet hieraan. • In het Beheerplan Wegen (BP) wordt alle budgetten opgeteld, dan wel uitgesplitst naar asfalt en elementen. Er wordt echter geen onderscheid gemaakt tussen groot onderhoud en vervanging. - Daardoor is het moeilijk een uitspraak te doen over de betrouwbaarheid en compleetheid van deze informatie op dit niveau. 3

Wel is informatie als zodanig onderdeel van de uitvoering van areaalbeheer.

4 Zie programmabegroting 2020-2023, paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen, onderdeel wegen (beleidskader), blz. 56.

•

• •

Doordat deze uitsplitsing niet helder is gemaakt geeft dit ook een probleem voor de juiste financiële verwerking conform de nieuwe BBV-regels. De uitvoering van het groot onderhoud en de investeringen lopen achter. Er is echter geen of zeer beperkt sprake van onveiligheid of kapitaalvernietiging. Vanuit de nieuwe BBV-regels volgt dat achterstanden direct opgepakt moeten worden en financieel verwerkt moeten worden, indien er sprake is van kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties, vooralsnog is dat niet aan de orde voor het kapitaalgoed wegen. Op dit onderwerp gaan we in hoofdstuk 4 en 5 nog nader in. De onderbouwing voor de stelpost dagelijks onderhoud is niet aangereikt in het kader van het onderzoek, maar is mogelijk wel beschikbaar in het wegbeheersysteem Obsurv; Opvallend is dat de uitkomst van de maatregeltoets leidt tot een hogere budgetclaim dan het beheerplan.

3.1.2 Financiële toets Wegen a. Vergelijking begroting – werkelijkheid 2017 – 2019 In het volgende overzicht betreft een vergelijking van de werkelijke kosten versus hetgeen begroot is voor de jaren 2017 t/m 2019 voor wat betreft rationeel wegbeheer. Begroting versus werkelijkheid 2017 - 2019 - Materiële kosten - Kapitaallasten

B 2017

W 2017

B 2018

W 2018

B 2019

W 2019

561.000 557.000

708.000 446.000

562.000 758.000

598.000 541.000

561.000 700.000

401.000 538.000

- Toegerekende kosten

274.000

345.000

280.000

292.000

289.000

287.000

Totaal lasten

1.392.000

1.499.000

1.600.000

1.431.000

1.550.000

1.224.000

Totaal baten

-46.000

-439.000

-61.000

-280.000

-61.000

-138.000

Saldo voor bestemming

1.346.000

1.060.000

1.539.000

1.151.000

1.490.000

1.086.000

- Toevoeging aan reserve

538.000

685.000

638.000

-10.000

-324.000

-644.000

-316.000

-648.000

-108.000 1.776.000

-62.000 1.673.000

1.853.000

185.000 1.330.000

1.811.000

1.076.000

- Vrijval reserve t.b.v. dekking kapitaal lasten - Overige mutaties reserve Saldo na bestemming

tabel 3.1b

Constateringen financiële toets: • De materiële kosten zijn in 2019 lager dan is begroot. Achtergrond is dat door capaciteitsgebrek geen invulling gegeven kon worden aan deel van onderhoud. • Kapitaallasten blijken in de werkelijkheid lager te zijn dan hetgeen de begroting weergeeft. Dit heeft te maken met het niet doorvoeren van beoogde investeringen. • Baten, opbrengsten vanuit nutbedrijven, zijn begrotingstechnisch voorzichtig ingeschat. In werkelijkheid blijken deze (beduidend) hoger te zijn. • Naar raadsbesluit is de toevoeging aan de reserve rationeel wegbeheer vanaf 2017 toegenomen tot EUR 638.000. • Vrijval reserve t.b.v. dekking kapitaallasten is voor 2018 en 2019 in werkelijkheid hoger dan hetgeen is begroot. De vrijval is zelf hoger dan de werkelijke kapitaallasten. Naar bedoeling van de reserves kan ook groot onderhoud uit de reserves worden gedekt, hetgeen kennelijk voor 2018 en 2019 het geval is.

b. Ontwikkeling werkelijk 2019, begroting 2020 t/m 2024 In het volgende overzicht betreft een weergave van de werkelijke kosten voor het jaar 2019 en de beschikbare budgetten voor de jaren 2020 t/m 2024. Het beschikbare budget van 2020 is inclusief begrotingswijzigingen per moment van opstelling programmabegroting 2021 – 2024. De weergegeven cijfers betreffen het rationeel wegbeheer. Ontwikkeling werkelijk 2019, begroting 2020 t/m 2024 - Regulier onderhoud

W 2019

B 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

140.000

180.000

- Projectmatig onderhoud

212.000

880.000

300.000

- Overig

48.000

50.000

76.000

Materiële kosten

400.000

1.110.000

556.000

Kapitaallasten

538.000

748.000

779.000

865.000

847.000

830.000

Toegerekende kosten Totaal lasten

287.000

351.000

284.000

1.224.000

2.209.000

1.620.000

1.705.000

1.687.000

1.671.000

Totaal baten

-138.000

-61.000

-60.000

Saldo voor bestemming

1.086.000

2.149.000

1.560.000

1.645.000

1.627.000

1.611.000

tabel 3.1c

Constateringen financiële toets: • In 2020 is in projectmatig onderhoud een post van EUR 600.000 begrepen betreffende groot onderhoud Oud-Loosdrechtsedijk 2.0 (tussen rotonde en Bleekveld). • Daarnaast is te constateren dat vanaf 2020 de lasten hoger zijn dan 2019. In 2019 was ook sprake van een lagere besteding aan materiële kosten dan hetgeen voor 2019 was begroot. Door capaciteitsgebrek kon geen invulling worden gegeven aan een deel van onderhoud. Verder is te constateren dat de kapitaallasten van 2019 beduidend lager zijn dan de begrotingen van 2020 – 2024. Reden is dat de uitvoering van de beoogde projecten een achterstand heeft opgelopen vanwege de beperkte capaciteit. • In de begrote kapitaallasten, afkomstig uit paragraaf kapitaalgoederen, zijn de kapitaallasten die zien op investeringen niet opgenomen zoals weergegeven in investeringsplan 2021-2024. • Op te merken is dat de definitie van regulier onderhoud niet geheel overeenkomt met klein onderhoud en de definitie van projectmatig onderhoud komt niet overeen met groot onderhoud. c. Lange termijn kapitaalbehoefte versus werkelijkheid voor 2017 t/m 2020 In 2017 is door Sweco een rapport opgesteld die de relatie weergeeft tussen wegbeheerbudget versus wegenfonds. Het rapport toont de lange termijn kapitaalbehoefte.

Deze kapitaalbehoefte ziet toe op groot onderhoud en rehabilitaties (vervangingsinvesteringen) vanuit het oogpunt van integraal onderhoud. In onderstaand overzicht is vergelijking gemaakt tussen hetgeen is opgenomen in rapport van Sweco versus werkelijkheid voor onderdelen van groot onderhoud, bestaande kapitaallasten en kapitaallasten als gevolg van investeringen 2017 t/m 2020.

Vergelijking LT kapitaal behoefte versus werkelijkheid Werkelijkheid - Projectmatig onderhoud - Normalisatie groot onderhoud OudLoosdrechtsedijk - Kapitaallasten Totaal LT kapitaal behoefte - Groot onderhoud - Kapitaallasten Totaal Verschil

W 2017

W 2018

W 2019

B 2020

Totaal

381.000

302.000

212.000

880.000

1.775.000

- 600.000

446.000 827.000

541.000 843.000

538.000 750.000

748.000 1.028.000

2.273.000 3.448.000

919.000 919.000 - 92.000

961.000 961.000 -118.000

1.048.000 1.048.000 -298.000

1.135.000 1.135.000 -107.000

4.063.000 4.063.000 -615.000

tabel 3.1d

Constateringen financiële toets: • Gepoogd is een vergelijking te maken tussen hetgeen in de lange termijn kapitaalbehoefte is weergegeven als groot onderhoud en kapitaallasten versus de werkelijkheid. Daartoe is een normalisatie toegepast op groot onderhoud OudLoosdrechtsedijk. Deze is als zodanig niet als groot onderhoud opgenomen in de lange termijn kapitaalbehoefte, maar als investering. Voor de vergelijking zijn daartoe ook de kapitaallasten van de lange termijn kapitaalbehoefte aangepast. • Lastig aan de vergelijking is dat er geen uniforme definities worden gehanteerd. Zo is in werkelijkheid projectmatig onderhoud niet (geheel) gelijk aan groot onderhoud. Daarnaast is het de vraag of in de lange termijn behoefte wel sprake is van juiste definiëring van investering c.q. groot onderhoud, omdat er voor de jaren 2017 t/m 2020 geen rekening wordt gehouden met groot onderhoud. • Het overzicht toont aan dat de kapitaalbehoefte in ieder geval groter is dan de werkelijkheid. Dat de behoefte groter is dan de werkelijkheid is vooral het gevolg van in de kapitaallasten van begrote investeringen vanuit IP 2017 t/m 2020, die in werkelijkheid niet volledig tot een investering hebben geleid. Het weergegeven cumulatieve verschil toont een beperkt verschil.

Als in de lange termijn kapitaalbehoefte in de kapitaallasten ook posten zijn opgenomen in die werkelijkheid groot onderhoud betreffen dan neemt het verschil behoorlijk toe. Hetzelfde geldt ook als bij de lange termijn behoefte in het geheel geen rekening is gehouden met groot onderhoud. d. Beheerplan wegen 2020 - 2024 versus begroting 2020 - 2024 In 2020 is door Sweco een beheerplan wegen opgesteld voor de periode 2020 - 2024, waarin eveneens een maatregeltoets is opgenomen voor uitvoering achterstallig onderhoud voor de komende 2 jaren. In dit plan wordt ogenschijnlijk geen rekening gehouden met investeringen en daarmee gepaard gaande kapitaallasten. Ook lijken de toegerekende kosten van het personeel geen onderdeel te zijn van de berekeningen. Daarnaast wordt expliciet aangegeven dat de VAT-kosten (voorbereiding, advies, toezicht) geen onderdeel van de berekeningen zijn. Verder dat de omvang aan klein onderhoud EUR 120.000 per jaar bedraagt. Dit beheerplan is overigens nog niet vertaald in een raadsvoorstel. In onderstaande tabel wordt de vergelijking gemaakt tussen de bedragen zoals weergegeven in het beheerplan (inclusief klein onderhoud van EUR 120.000 per jaar) en de materiële kosten volgens de begroting. Voor de aansluiting tussen beide groepen is van de begroting 16% in mindering gebracht als zijnde de geschatte kosten van VAT die in de begroting zijn opgenomen. 14

Vergelijking begroting versus beheersplan Begroting: - Materiële kosten

B 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

Totaal

1.110.000

556.000

3.334.000

- Minus 16% betreffende VAT

-178.000

-89.000

-533.000

- Aangepaste materiële kosten

932.000

467.000

2.801.000

540.000 600.000

1.153.000

790.000

414.000

484.000

3.381.000 600.000

1.140.000 -208.000

1.153.000 -686.000

790.000 -323.000

414.000 53.000

484.000 -17.000

3.981.000 -1.180.000

Beheerplan: - Budget - Normalisatie groot onderhoud OudLoosdrechtsedijk - Aangepast budget Verschil

tabel 3.1e

Constateringen financiële toets: • Als de aannames juist zijn dat in beheerplan geen rekening is gehouden met kapitaallasten, toegerekende personeelskosten en dat 16% een juist correctiepercentage is voor VAT dan geeft beheersplan totaal EUR 1.180.000 aan hogere kosten. Voor een bedrag van EUR 641.000 is sprake van achterstallig onderhoud geeft Sweco aan. • Bijzonder overigens dat schijnbaar in beheersplan voor de komende 5 jaar geen rekening is gehouden met vervangingsinvesteringen. N.B. In werkelijk maken deze investeringen mogelijk wel onderdeel uit van de berekeningen, maar ze zijn niet als zodanig herkenbaar in het rapport. • De vraag is overigens of achterstallig onderhoud dusdanig is dat deze voldoet aan de definitie van BBV om nu al daarvoor een voorziening te vormen. Hier gaan we in het hoofdstuk 4 en 5 nader op in. 3.1.3 Oordeel verkenning Wegen Is verdieping op dit onderwerp nodig? Ja, vanwege de aanwezige achterstanden, de hoogte van de budgetclaim van het beheerplan en de onduidelijkheid over de financiële verwerking zal het onderwerp Wegen nader worden uitgediept in hoofdstuk 4.

3.2 Riolering De gemeente Wijdemeren heeft een areaal riolering, bestaande uit de volgende voorzieningen: 206 km rioolleiding, 38 rioolgemalen, 569 minigemalen, 18,8 km voedings- en signaalkabels, 27 overstorten vanuit het gemengd stelstel, 57 uitlaten, 2,0 km drainageleiding, 2,3 km duikers (81 stuks) en 25 m zinker. 3.2.1 ABC toets Riolering Op basis van de beschikbare informatie is de volgende ABC toets uitgevoerd:

Dagelijks onderhoud

Groot onderhoud

Vervanging

Achterstallig onderhoud

Actualiteit

Uitgewerkt in vigerend GRP

Betrouwbaarheid

Geen zicht op onderbouwing

Compleetheid

Geen zicht op onderbouwing

tabel 3.2a

Constateringen ABC toets: • Voor rioleringen is een GRP vastgesteld voor de periode 2018 – 2021 waarin beleid en beheer zijn uitgewerkt. • Niet helder wordt hoe de programmering van beleid naar uitvoering plaatsvindt. Er zijn geen planningen e.d. beschikbaar gesteld om betrouwbaarheid en compleetheid te kunnen valideren. • Opvallend is dat de voorziening meer dan toereikend is, ook bij een dalende rioolheffing. • Er wordt in de plannen onderscheid gemaakt in kosten in de volgende categorieën: - Regulier onderhoud = dagelijks onderhoud. - Projectmatig werk = groot onderhoud. - Kapitaallasten = investeringen/vervangingen. - Overige kosten voor personeel, onderzoek, etc. Of het onderscheid dagelijks onderhoud, groot onderhoud en investeringen overeenkomstig de BBV-regels is gehanteerd in het beheerplan, is op basis van de verkregen informatie niet scherp in te zien. 3.2.2 Financiële toets Riolering a. Vergelijking begroting – werkelijkheid 2017 – 2019 In het volgende overzicht betreft een vergelijking van de werkelijke kosten versus hetgeen begroot is voor de jaren 2017 t/m 2019. Begroting versus werkelijkheid 2017 - 2019 - Materiële kosten - Kapitaallasten - Toegerekende kosten Saldo voor mutatie vrz

B 2017

W 2017

B 2018

W 2018

B 2019

W 2019

1.676.000

1.932.000

1.552.000

1.812.000

1.286.000

817.000

646.000

595.000

820.000

629.000

752.000

619.000

295.000 2.617.000

188.000 2.715.000

288.000 2.660.000

283.000 2.724.000

338.000 2.377.000

222.000 1.658.000

347.000

47.000

1.013.000

3.071.000

2.423.000

2.671.000

- toevoeging voorziening

1.070.000

- vrijval voorziening Saldo na mutatie vrz

2.617.000

3.785.000

2.660.000

tabel 3.2b

Constateringen financiële toets: • De werkelijke materiële kosten blijken voor de jaren 2017 en 2018 hoger te zijn dan hetgeen begroot. Intern wordt aangegeven dat 2017 het einde van de vorige beheerplanperiode betreft, waarbij er mogelijk nog een inloop heeft plaatsgevonden van activiteiten. Vanuit de weergegeven toelichting in de jaarrekening van 2017 is hierbij de uitvoering van een regionale klimaatstresstest op te merken. Daarnaast zijn in 2017 kosten gemaakt voor opstelling van het GRP 2018 – 2021.

• •

•

Voor de hogere materiële lasten van 2018 wordt intern opgemerkt dat dit een mogelijke doorloop van beoogde activiteiten van 2017 in 2018 betreft. De kapitaallasten daarentegen blijven achter. Het achterblijven is het gevolg van onderbezetting op de afdeling waardoor er achterstand in de realisatie van de investeringsplannen is ontstaan. Voor 2019 blijven de werkelijke materiële kosten achter bij de begroting. Het achterblijven is met name toe te rekenen aan een onderbezetting op de afdeling, waardoor deel van de activiteiten niet kon worden opgepakt. De toevoeging aan de voorziening betreft het resultaat op het product riolering. Conform BBV-voorschriften dient het tarief van de rioolrechten kostendekkend te zijn. Eventuele tekorten en overschotten moeten worden verwerkt in de voorziening GRP. Het hebben van overschotten kan een signaal zijn dat er achterstanden zijn in de uitvoering van projecten, hetgeen in ieder geval voor 2019 van toepassing is.

W 2019

B 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

238.000

350.000

- Projectmatig beheer, onderhoud - Overig Materiële kosten

327.000

500.000

253.000 817.000

467.000 1.317.000

477.000 1.327.000

Kapitaallasten Toegerekende kosten

619.000 222.000

787.000 282.000

767.000 284.000

818.000 284.000

811.000 284.000

797.000 284.000

Saldo voor mutatie voorziening - toevoeging voorziening - vrijval voorziening

1.658.000 1.013.000

2.386.000

2.379.000

2.429.000

2.422.000

2.408.000

-339.000

-537.000

-528.000

-514.000

Saldo na mutatie voorziening

2.671.000

1.979.000

1.892.000

1.894.000

2.386.000

tabel 3.2c

Constateringen financiële toets: • De materiële kosten zijn voor 2019 beduidend lager dan hetgeen begroot is vanaf 2020. Als reeds aangegeven is door onderbezetting op de afdeling de nodige achterstand in de uitvoering van de activiteiten van 2019 ontstaan. • In begroting van 2021 is een daling van de tarieven voorzien. Deze daling wordt opgevangen door een vrijval van de voorziening GRP. c. Vergelijking lasten werkelijkheid en begroting versus beheerplan 2018 - 2021 Beheerplan GRP 2018-2021 geeft geen cijfermatige onderverdeling naar jaren. Wenselijk is dat voor de volgende planperiode deze onderverdeling wordt aangebracht, mede ten behoeve van de vergelijkbaarheid met de werkelijkheid. Vanwege ontbreken van de onderverdeling naar jaren is een cumulatieve vergelijking gemaakt met het beheerplan periode 2018-2021. Dit geeft op kostenniveau de volgende uitkomst.

Kosten GRP: werkelijk/begroting versus beheerplan - Regulier beheer, onderhoud - Projectmatig beheer, onderhoud - Overig Materiële kosten

W2018B2021

BP 20182021

1.429.000 2.022.000

16% 22%

1.980.000 2.230.000

16% 18%

-551.000 -208.000

1.823.000 5.273.000

20% 58%

1.965.000 6.175.000

15% 49%

-142.000 -901.000

Kapitaallasten Toegerekende kosten Saldo voor mutatie vrz

2.803.000 1.071.000 9.147.000

31% 12% 100%

4.560.000 1.970.000 12.705.000

36% 16% 100%

-1.757.000 -899.000 -3.557.000

- Straatreiniging - Perceptiekosten

527.000 347.000

Totaal BP 2018-2021

13.579.000

Verschil

tabel 3.2d

Constateringen financiële toets: • Op te merken is dat op elke kostenregel het beheerplan hogere kosten weergeeft dan de werkelijke uitgaven. De grootste post betreft die van de kapitaallasten, afwijking EUR 1.757.000. Deze afwijking toont aan dat de werkelijke investeringen voor de planperiode beduidend lager zijn geweest dan hetgeen het beheerplan weergaf, of te wel de uitvoering loopt achter op de beoogde planning. • Een andere opvallende post zijn de toegerekende kosten. De afwijking is dermate fors dat afgevraagd kan worden of de uitgangspunten en gehanteerde definities tussen beheerplan en werkelijke /begrotingstoerekening wel uniform is. Een deel zal in ieder geval verklaard kunnen worden door een lagere bezetting dan in beheerplan was beoogd. d. Vergelijking investeringen werkelijk en begroot versus beheerplan 2018 - 2021 De aansluiting op niveau van investeringen voor planperiode 2018-2021 is lastig te maken vanwege het gegeven dat in 2018 een nieuwe activastaat is opgesteld waarin alle investeringen tot en met 2018 zijn opgenomen met een activanummer van 2018. Op te merken is dat het beheerplan uitgaat van een investeringsbedrag van EUR 10,5 miljoen voor de periode 2018-2021. Gegeven de afwijking in kapitaallasten zoals weergegeven in tabel 3.2d zullen de werkelijke investeringen van 2018 t/m 2020 beduidend lager zijn dan waarvan in het beheerplan is uitgegaan.

Ofwel een duidelijke achterstand in realisatie. 3.3.2 Oordeel verkenning Riolering Ligt verdieping op dit onderwerp voor de hand: Ja, omdat is gebleken dat er achterstanden zijn in uitvoering. Vanuit de aangeleverde documenten is er onvoldoende zicht is op het planmatige karakter van de uitvoering. Het is daarom ook lastig te toetsen of keuzes en aannames kloppen. Wel is gebleken dat er achterstanden zijn in de uitvoering van werkzaamheden.

3.3 Beschoeiingen De gemeente Wijdemeren heeft een areaal van ca. 17 kilometer beschoeiingen. 3.3.1 ABC toets Beschoeiingen Op basis van de beschikbare informatie is de volgende ABC toets uitgevoerd: 18

Actualiteit

Betrouwbaarheid

Compleetheid

Dagelijks onderhoud

Groot onderhoud

Vervanging

Achterstallig onderhoud

Uitgewerkt in inspectierapport 2020 e.v. Recente inspectiegegevens

Er wordt geen info gemist

tabel 3.3a

Constateringen ABC toets: • De nieuw opgestelde rapportage inventarisatie/inspectie beschoeiing/damwand geeft een helder inzicht in het areaal, de huidige onderhoudstoestand, de maatregelen die genomen moeten worden en de daaraan gekoppelde kosten. De bijbehorende areaalgegevens zijn verwerkt in het beheersysteem iAsset. • Onduidelijk is nog welke kaders (ambitieniveau en budget) de raad voor dit kapitaalgoed wil hanteren. • Uit inspectie is naar voren gekomen dat 42 rakken vervangen moeten worden. De kosten hiervoor bedragen ongeveer 1 miljoen euro. Ons is aangegeven dat nader overleg is geweest met de betreffende externe adviseurs over de noodzakelijkheid van uitvoering binnen 2 jaar. Naar we hebben begrepen is deze periode genuanceerd en is uitvoering in een tijdsbestek van 4 jaar reëel te achten. In het rapport wordt verder geadviseerd om deze werkzaamheden middels een innovatief contract aan te besteden en te starten met prioriteiten “veiligheid” en “functionaliteit”. 3.3.2 Financiële toets a. Ontwikkeling werkelijk 2019, begroting 2020 t/m 2024 In het volgende overzicht betreft een weergave van de werkelijke kosten voor het jaar 2019 en de beschikbare budgetten voor de jaren 2020 t/m 2024. De kosten van de beschoeiingen zijn onderdeel van het product afwatering. Met de kapitaallasten van het investeringsplan 2021-2024 is in dit overzicht rekening mee gehouden.

Ontwikkeling werkelijk 2019, begroting 2020 t/m 2024 - Aanleg en onderhoud Materiële kosten

W 2019

B 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

68.000 68.000

69.000 69.000

Kapitaallasten

31.000

81.000

61.000

161.000

174.000

186.000

Toegerekende kosten

57.000

71.000

74.000

Totaal lasten

156.000

221.000

204.000

304.000

317.000

329.000

tabel 3.3b

Constateringen financiële toets: • De kapitaallasten nemen gedurende de jaren toe als gevolg van investeringen in beschoeiingen. Overeenkomstig beheerplan 2016-2026 wordt vanaf 2019 rekening gehouden met een jaarlijkse investering van EUR 275.000. • In beheersplan 2016-2026 zijn verder geen onderhouds- en overige kosten weergegeven. Overigens zijn de kosten van onderhoud beschoeiingen beperkt. De omvang aan kosten van onderhoud zal anders worden als in de toekomst de keus wordt gemaakt om meer over te gaan tot natuurlijke oevers. 19

•

in Q1 2020 is inspectie/inventarisatie uitgevoerd van ca 17 km beschoeiing/damwand. Uit deze inspectie blijkt dat de komende 2 jaar een vervangingsinvestering nodig is van EUR 570.000, hetgeen inclusief opslagen een bedrag geeft van EUR 940.000. Vervolgens is een afvlakking zichtbaar in de jaren erna. Als gemiddelde vervangingsinvesteringen voor de periode 2020-2029 wordt een bedrag aangegeven van EUR 148.0000, hetgeen inclusief opslagen een bedrag geeft van EUR 244.000. Dit bedrag ligt enigszins onder hetgeen in de investeringsbegroting 2021-2024 per jaar is opgenomen, zijnde EUR 275.000. Uitvoering van het plan geeft dus voor de eerste 2 jaar een investeringsdruk die in de toekomst weer minder zal zijn.

3.3.3 Oordeel verkenning Beschoeiingen Ligt verdieping op dit onderwerp voor de hand? Ja, omdat er sprake is van achterstanden in de uitvoering (geen onveiligheid of kapitaalvernietiging). De vraag is hoe hier beheersmatig en financieel mee wordt omgegaan; ineens oplossen of uitsmeren over meerdere jaren. Dit is ook afhankelijk van de beschikbare middelen en de technische prioriteit en welke keuze het gemeentebestuur hierin maakt.

3.4 Watersystemen Geen documenten beschikbaar; geen oordeel.

3.5 Bruggen De gemeente Wijdemeren heeft een areaal van 75 civieltechnische kunstwerken (bruggen). 3.5.1 ABC toets Bruggen Op basis van de beschikbare informatie is de volgende ABC toets uitgevoerd:

Actualiteit

Betrouwbaarheid

Compleetheid

Dagelijks onderhoud

Groot onderhoud

Vervanging

Achterstallig onderhoud

Uitgewerkt in inspectierapport 2020 e.v. Recente inspectiegegevens

Er wordt geen info gemist

tabel 3.5a

Constateringen ABC toets: • De nieuw opgestelde rapportage instandhouding en constructieve risicoscan geeft een helder inzicht in het areaal, de huidige onderhoudstoestand, de maatregelen die genomen moeten worden en de daar aangekoppelde kosten. • De actuele areaalgegevens zijn verwerkt in het beheersysteem iAsset. • 3 bruggen zijn in slechte staat, er worden heldere voorstellen gedaan hoe hier mee om te gaan.

•

Voor de financiële verwerking kan overwogen worden een nadere uitsplitsing naar dagelijks en groot onderhoud uit te voeren. Er is nog geen zicht op financiële doorvertaling in de begroting. Onduidelijk is nog welke kaders (ambitieniveau en budget) de raad hiervoor wil hanteren.

3.5.2 Financiële toets Bruggen a. Ontwikkeling werkelijk 2019, begroting 2020 t/m 2024 Het volgende overzicht betreft een weergave van de werkelijke kosten voor het jaar 2019 en de beschikbare budgetten voor de jaren 2020 t/m 2024. Met de kapitaallasten van het investeringsplan 2021-2024 is in dit overzicht rekening mee gehouden. Ontwikkeling werkelijk 2019, begroting 2020 t/m 2024 - Aanleg en onderhoud

W 2019

B 2020

B 2021

B 2022

B 2023

B 2024

243.000

114.000

240.000

215.000

165.000

Materiële kosten

243.000

114.000

240.000

215.000

165.000

Kapitaallasten

34.000

41.000

40.000

50.000

60.000

65.000

Toegerekende kosten Totaal lasten

44.000 321.000

56.000 211.000

47.000 327.000

47.000 312.000

47.000 322.000

47.000 277.000

tabel 3.5b

Constateringen financiële toets: • In administratie en begroting wordt geen onderscheid gemaakt tussen regulier en projectmatig onderhoud. • In Q1 2020 is een inspectie/inventarisatie uitgevoerd van 75 kunstwerken. Deze inspectie geeft voor de jaren 2020 en 2021 een vervangingsinvestering weer van EUR 141.000, hetgeen inclusief opslagen EUR 235.000 bedraagt. Na 2021 toont rapport maar beperkte vervanging, voor de periode 2021 – 2024 een bedrag van EUR 60.000 inclusief opslagen. Het investeringsplan 2021 -2024 gaat echter uit van investeringen voor die periode van EUR 740.000. Intern dient dit verschil nader te worden beoordeeld en verklaard om een heldere aansluiting te verkrijgen tussen het beheerplan 2021 – 2024 en de programmabegroting. • Inspectierapport heeft mede als doel om benodigde budgetten voor inspecties, onderhoud en vervangingsinvesteringen inzichtelijk te maken. In een bijlage is daartoe een meerjarenoverzicht opgenomen per vakdiscipline voor de periode 2020-2029. In dit overzicht is een regel ‘overig’ opgenomen, die in het rapport niet nader wordt toegelicht. Deels zullen hierin de opslagen voor VAT, etc zijn opgenomen. Intern dient dit nader te worden beoordeeld en verklaard om een heldere aansluiting te verkrijgen tussen het beheerplan 2021 – 2024 en de programmabegroting.

3.5.3 Oordeel Verkenning Bruggen Ligt verdieping op dit onderwerp voor de hand? Nee, vooralsnog is dit niet nodig. Wel zijn er op dit moment 3 bruggen in slechte staat die moeten vervangen worden. De financiële vertaling van het inhoudelijke beheerplan naar de begroting is nog wel nodig. De benodigde middelen voor onderhoud en vervanging lijken wel beschikbaar te zijn. Een risico is nog dat op 18 objecten een nader onderzoek wordt geadviseerd (vanwege constructieve veiligheid) hier kunnen nog vervolgkosten uit komen waardoor het beeld kan

veranderen. Maar dit is in beeld en ook verwerkt in de risicoparagraaf van de gemeentebegroting.

3.6 Groen en Bomen De gemeente Wijdemeren heeft een areaal van ca 66,5 ha groen en 9.165 bomen in 2019. 3.6.1 ABC toets Groen en bomen Op basis van de beschikbare informatie is de volgende ABC toets uitgevoerd:

A Actualiteit

Dagelijks onderhoud

Groot onderhoud

Vervanging

Achterstallig onderhoud

Beeldkwaliteit is inzichtelijk, de rekenmethodiek is niet cf. laatste BBV.

Dit betreft m.n. het bomenbeleid; dit wordt nu geactualiseerd.

Omvormingsplan, de rekenmethodiek is niet cf. laatste BBV. Ten aanzien van de bomen worden vervangingen voorzien. Doorrekeningen zijn compleet.

Actualiteit van de groengegevens is beperkt, bomen is wel actueel.

Betrouwbaarheid Doorrekeningen

Doorrekeningen zijn compleet.

Compleetheid

Doorrekeningen zijn compleet.

Groot (technisch) onderhoud niet apart uitgewerkt

zijn compleet.

Doorrekeningen zijn compleet.

Groen 10-15% scoort C-D wat kan worden bestempeld als achterstallig (zie rapport inspectie beplanting 2015) en ook achterstand in het bomenonderhoud (zie evaluatierapport). Metingen zijn compleet.

tabel 3.6a

Constateringen ABC toets: • Een actueel beheerplan is niet beschikbaar. Voor bomen zal deze worden geactualiseerd mede naar aanleiding van een evaluatierapport van het bomenbeleid. • Het groen wordt onderhouden op beeldkwaliteit; het ambitieniveau is ook vastgesteld door de raad. Een beheerplan voor groen is als zodanig niet aanwezig. Wij hebben begrepen dat de afdeling voornemens is om op korte termijn een beheerapplicatie aan te schaffen om meer grip te krijgen op zowel dagelijks beheer als lange termijn beheer. Ook hebben wij vernomen dat een beheerplan groen zal worden opgesteld. • Er is goed zicht op de actuele kwaliteit en het benodigde onderhoud er was sprake van beperkt achterstallig onderhoud in het openbaar groen; dit betrof in 2016 specifiek het bomenonderhoud en de kale plekken (of gaten). • De raad heeft ingestemd met een omvormings- en participatiekrediet voor het groen in 2016. • De uitgewerkte berekeningen voor het groen zijn betrouwbaar en compleet uitgewerkt, wel zijn de inspectiegegevens en berekeningen zijn toe aan een actualisatie en ook de financiële verwerking verdient een update naar de invoer van de nieuwe BBV regels van 2017.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10173119/2