Programmabegroting 2024-2027 gemeente Wijdemeren
Tekst van het document
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
BEGROTING 2024 Start met lezen
1
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
INLEIDING Voor u ligt de programmabegroting 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2027. De begroting is een uitwerking van het financieel herstelplan/ kadernota 2024-2027, aangeboden in de raadsvergadering van 13 juli 2023, aangevuld met de meest recente ontwikkelingen.
De organisatie heeft hard gewerkt om inzichten te verkrijgen die
Toekomst Wijdemeren
nodig zijn om de financiële huishouding op orde te brengen. Zodat er
Parallel aan het traject voor het Financieel Herstelplan liep het traject
gebouwd én vertrouwd kan worden op de cijfers. Dat resulteert in een
voor het Toekomstperspectief. Onder begeleiding van een bureau is
begroting 2024 en meerjarenperspectief 2025-2027. De jaren 2024,
de gemeenteraad in gesprek gegaan om te bepalen hoe de toekomst
2025 en 2026 zijn reëel sluitend. Het jaar 2027 is door diverse autonome
van Wijdemeren eruit ziet. Daar is uitgekomen dat qua bestuurskracht,
ontwikkelingen net niet sluitend.
financiële positie en organisatiekracht Wijdemeren onvoldoende in staat is de wettelijke taken en politiek bestuurlijke opgaven zelfstandig
Preventief financieel toezicht De begroting biedt een vooruitblik. We willen ook kort terugblikken op het afgelopen jaar. Als gevolg van een niet sluitende meerjarenbegroting 2023-2026, met een disclaimer op de betrouwbaarheid, is de gemeente Wijdemeren met ingang van 1 januari 2023 onder preventief toezicht van de Provincie Noord-Holland geplaatst. De provincie heeft opdracht gegeven om met een financieel herstelplan te komen, met daarin maatregelen om te komen tot een structureel en reëel sluitende begroting 2024-2027.
Het Financieel herstelplan (of kadernota 2024-2027) gaf de provincie
te realiseren. De gemeenteraad heeft daarom het voornemen om
Noord-Holland als toezichthouder voldoende vertrouwen om ons
Wijdemeren te laten fuseren met omliggende gemeente(n).
uitgavenplafond weer te verhogen van 70 naar 100 procent. Een belangrijke voorwaarde is dat wij doorgaan met het uitvoeren van de voornemens uit het financieel herstelplan. In deze begroting zijn deze voornemens nader uitgewerkt.
2
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Begroting 2024
U vindt in deze begroting onder meer voorstellen om de lokale heffingen
Op een aantal onderdelen menen wij te kunnen bezuinigen. Zo nemen
In deze begroting hebben we doelstellingen en kaders uit door de
voor riool- en afvalstoffenheffing weer kostendekkend te maken,
we een taakstellende ombuiging van publieke bekostiging binnen de
gemeenteraad op 13 juli 2023 vastgestelde het Financieel Herstelplan/
conform de vastgestelde financiële verordening. Ook stellen we voor de
opgaven van het sociaal domein van 5 ton. We willen de verscheidenheid
Kadernota 2024-2027 verwerkt:
Onroerende Zaak Belasting (OZB) te verhogen in combinatie met een
van onze kernen vertalen naar een gedifferentieerd voorzieningenniveau.
• Binnen de opgave van financieel herstel kiezen we voor een zo
verhoging van bijdragen van bezoekers en recreanten van Wijdemeren.
We gaan daarbij voor sterke kernen met een eigen identiteit. Met
Denk aan het verhogen van de (water)toeristenbelasting, evenals
een sterke eigen identiteit kunnen onze inwoners in de verschillende
onderzoeken naar het invoeren van parkeerbelasting en vaarvignetten.
dorpskernen de toekomst tegemoet.
Op het gebied van wegen, riolering en gebouwen staan we voor
Onze toekomst ziet er anders uit dan bijna anderhalf jaar geleden.
• We brengen én houden de beheerplannen op een adequaat niveau
een enorme opgave qua beheer, onderhoud en vervanging. Deze
Er staat een stip op de horizon. Een fusie met een of meerdere
én realiseren deze beheerplannen. Hiermee beogen we dat onze
opgaven zijn geactualiseerd en verwerkt in meerjaren beheer- en
gemeenten. In deze begroting houden we hier in zoverre rekening
groenblauwe parel aantrekkelijk blijft voor onze inwoners en voor
onderhoudsplannen. In de begroting zijn deze opgaven verwerkt.
mee dat we dat doen wat nodig is om de komende jaren zo goed
bezoekers
Hiermee voldoen we ook aan de normen van de accountant, de
mogelijk onze dienstverlening op peil te brengen en te houden, een
• We herzien onze maatschappelijke infrastructuur, waarbij behoud van
opdracht van het financieel toezicht vanuit de provincie en zijn wij
aantrekkelijke fusiepartner te zijn en onze organisatie voor te bereiden
verenigingsleven, instellingen en voorzieningen, alsmede de identiteit
transparant richting mogelijke fusiepartner(s). Door onze beheer- en
op de herindeling. Niets doen is geen optie. We moeten de komende
van de dorpskernen, een belangrijke graadmeter is. Iedereen telt mee
onderhoudsplannen te actualiseren en te investeren in de openbare
jaren gebruiken om onze inwoners en medewerkers in een zo sterk
• Recreanten en toeristen gaan meer bijdragen aan het onderhoud van
ruimte dragen we beter zorg voor veiligheid en goed onderhoud van
mogelijke positie te brengen om fusiewaardig te zijn. Dit vraagt ook om
de openbare ruimte. En voorkomen we kapitaalvernietiging door
investeringen, onder andere in onze organisatie. We moeten, én zullen,
achterstallig onderhoud.
doen wat nodig is.
beperkt mogelijke lastenverzwaring voor onze inwoners
• We maken een afweging tussen het op peil brengen van onze dienstverlening en het verdelen van de lasten volgens het principe dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen
voorzieningen, natuur en landschap
• We realiseren deze uitgangspunten met een passende organisatie
Het college van burgemeester en wethouders
3
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
LEESWIJZER Uitgangspunten
De programma’s
De Programmabegroting 2024 is opgebouwd volgens de
De begrotingsprogramma’s zijn het hart van de begroting. In de
uitgangspunten die zijn opgenomen bij het Financieel Herstelplan.
programma’s geven wij richting aan het te voeren beleid op de
Deze programmabegroting volgt wettelijke voorschriften en is
verschillende gemeentelijke beleidsterreinen. Ieder programma heeft
opgebouwd uit de beleidsbegroting en de financiële begroting. De
dezelfde opbouw. De programma’s beschrijven we kort en kernachtig.
begrotingsprogramma’s en de paragrafen vormen samen de
De ‘going concern’-zaken nemen wij hierin niet op. In de begroting gaat
beleidsbegroting. De financiële begroting bestaat uit de uiteenzettingen
het immers om de beantwoording van de navolgende drie vragen:
van de financiële positie (inclusief de toelichting daarop) en uit
• Wat willen we bereiken?
een overzicht van baten en lasten. Dit noemen we ook wel de
• Wat gaan we ervoor doen?
autorisatiefunctie. Daar waar in tabellen de bedragen zijn afgerond,
• Wat mag het kosten?
wordt in de totaaltelling toch gerekend met de niet afgeronde bedragen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan.
Waar in de programma’s is aangegeven dat versterking van de organisatie nodig is, is dit concreet uitgewerkt in de paragraaf bedrijfsvoering.
Wat willen we bereiken? Als antwoord op de vraag ‘Wat willen we bereiken?’ geven we aan wat we als hoofddoelstelling van het beleid zien. Het gaat dus om het te bereiken effect.
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
4
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Wat gaan we daarvoor doen?
Paragrafen
Wij beantwoorden in de programmabegroting de vraag ‘Wat gaan
De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van een aantal financiële
we daarvoor doen?’ In dit onderdeel geven wij aan welke concrete
aspecten uit de begroting. Bekende voorbeelden van een dergelijk
acties wij willen ondernemen om het gewenste effect te bereiken.
perspectief zijn de lokale heffingen en het onderhoud van de kapitaalgoederen. Elementen van deze aspecten komen voor in
Wat mag het kosten?
meerdere programma’s, maar worden in de paragrafen als geheel
Tenslotte beantwoorden wij de vraag ‘Wat mag het kosten?’ Bij dit
beschouwd. De door uw raad vastgelegde beleidsuitgangspunten
onderdeel presenteren wij de baten en lasten per taakveld en het
lichten wij toe. Ook duiden wij relevante ontwikkelingen.
totaal van het hele programma.
Financiële begroting Algemene Dekkingsmiddelen
In de financiële begroting nemen we een aantal financiële
In dit hoofdstuk worden de algemene uitkering en de
overzichten op. Hier vatten we de baten en lasten per programma
belastingopbrengsten verantwoord.
samen. We presenteren een overzicht van de incidentele baten en lasten per programma. Verder staat hier het overzicht van de reserves en voorzieningen, de geprognosticeerde balans, het EMUsaldo en het taakveldoverzicht.
5
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Financiële samenvatting
Structureel begrotingssaldo
6
Samenstelling van het bestuur
FINANCIËLE SAMENVATTING In de eerste begrotingswijziging 2023 zijn alleen (financiële) ontwikkelingen verantwoord, die betrekking hebben op het jaar 2023. Sindsdien zijn er ook voor de jaren na 2023 ontwikkelingen geweest. Deze ontwikkelingen hebben we in deze begroting meegenomen onder financiële mutaties. Daarbij zijn de maatregelen uit het financieel herstelplan verder geconcretiseerd, waar mogelijk. De meest belangrijke maatregelen zijn opgenomen onder het kopje autonome ontwikkelingen. Deze effecten leiden de volgende begrotingssaldi in 2024 – 2027.
Het gaat hierbij om autonome ontwikkelingen, onderwerpen die
Autonome ontwikkelingen
noodzakelijk zijn om de basis op orde te krijgen en mutaties als gevolg
Diverse autonome ontwikkelingen hebben geleid tot aanpassingen
van het nu realistisch begroten. Verder zijn de middelen uit de algemene
in de begroting. De voornaamste ontwikkelingen zijn actualisatie
uitkering (meicirculaire) berekend en de extra opbrengsten uit de
van de salarislasten, verwerking van de aangepaste bijdrage aan
verhoging van de onroerendzaakbelastingen.
gemeenschappelijke regelingen en de volledige actualisatie van de
Zie onderstaande tabel.
beheerplannen openbare ruimte.
(bedragen x € 1.000)
OMSCHRIJVING
2024
2025
2026
2027
Begrotingsresultaat 2024-2027 (begroting 2023)
-279
-181
-2172
-2172
Financiële mutaties (herstelplan/kadernota)
746
3273
2332
2132
BEGROTING 2024-2027
467
3092
160
-40
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Financiële samenvatting
Structureel begrotingssaldo
7
Samenstelling van het bestuur
Algemene Reserve Het begrotingssaldo biedt, zoals in het financieel herstelplan reeds werd aangegeven, voldoende ruimte om de algemene reserve te versterken. De huidige weerstandsratio is op basis van het jaarrekening resultaat 2022 op het gewenste niveau en wordt in de komende jaren op peil gehouden en/of versterkt. Dit is een belangrijk onderdeel van het vastgestelde financieel herstelplan. Een sterk weerstandsvermogen zorgt enerzijds voor afdekking van de risico’s en anderzijds voor meer flexibiliteit.
Begrotingssaldo 2024-2027 Het begrotingssaldo is in 2024, 2025 en 2026 is structureel positief en in 2027 niet sluitend. Dit is gebaseerd op de eerdere genoemde autonome ontwikkelingen en het financieel herstelplan dat in samenwerking met de provincie Noord-Holland tot stand is gekomen.
grotingssaldo
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Financiële samenvatting
Structureel begrotingssaldo
8
Samenstelling van het bestuur
STRUCTUREEL BEGROTINGSSALDO De begroting moet structureel en reëel in evenwicht zijn. In onderstaand overzicht wordt het structurele begrotingssaldo gepresenteerd. Hiermee laten we zien in hoeverre de begroting structureel sluitend is. Daarvoor wordt het begrotingssaldo opgeschoond met incidentele baten en lasten (zie hoofdstuk incidentele baten en lasten van de financiële begroting) die van invloed zijn op het structurele saldo.
Het structureel begrotingssaldo berekenen we door de totale lasten en baten te verminderen met het saldo van de incidentele lasten en baten. Het saldo dat over blijft, moet positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten). Het structureel begrotingssaldo geeft inzicht in de financiële mogelijkheden en voorkomt onaangename verrassingen. Daarnaast is het een belangrijk sturingsinstrument voor de toezichthouder, de provincie Noord-Holland. De toezichthouder toetst of de begroting structureel in evenwicht is en geeft hierover een uiteindelijk oordeel over de vorm van financieel toezicht op de gemeente Wijdemeren. (bedragen x € 1.000)
OMSCHRIJVING
2024
2025
2026
2027
Begrotingsresultaat 2024-2027 (begroting 2023)
-279
-181
-2172
-2172
Financiële mutaties (herstelplan/kadernota) inclusief autonome mutaties
746
3273
2332
2132
Subtotaal begroting 2024-2027
467
3092
160
-40
Incidentele lasten (+)
1090
490
200
-
Incidentele baten (-)
-
-
-
-
1557
3582
360
-40
BEGROTINGSRESULTAAT 2024-2027 (OP BASIS VAN STRUCTUREEL EVENWICHT)
BEGROTING 2024
INLEIDING
LEESWIJZER
BEGROTING
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Financiële samenvatting
Structureel begrotingssaldo
9
Samenstelling van het bestuur
SAMENSTELLING VAN HET BESTUUR Gemeenteraad
Waarnemend burgemeester Dhr. C. Aptroot
Wethouder Dhr. R. de Haan (Tweede locoburgemeester)
De gemeenteraad van de gemeente Wijdemeren telt 19 raadsleden.
• Bestuurlijk Juridische zaken
• Ruimtelijke Ontwikkeling, Beleid en Vergunningen
• Burger- en Ombudszaken
• Omgevingswet
De zetelverdeling is als volgt:
• Publieke Veiligheid en Openbare Orde
• Personeel en Organisatie
• De Lokale Partij 7 zetels
• Toezicht en Handhaving
• Burgerparticipatie
• CDA 3 zetels
• Integriteit
• Dorpenteam
• Dorpsbelangen 2 zetels
• Externe Betrekkingen, Communicatie en Representatie
• Cultureel Erfgoed en Monumenten
• PvdA-GroenLinks 2 zetels
• Sociaal Domein
• VVD 2 zetels
Wethouder Dhr. G. Zagt (Eerste locoburgemeester)
• D66 1 zetel
• Financiën
• ChristenUnie 1 zetel
• Verkeer en Vervoer
Wethouder Mw. E.L. Kruijt (Derde locoburgemeester)
• Groep Goetheer 1 zetel
• Belastingen
• Openbare Ruimte
• Gastheerschappen
• Vastgoed
College van burgemeester en wethouders (B&W)
• Porseleinhaven
• Gebiedsakkoord
Het college van B&W van de gemeente Wijdemeren bestaat uit:
• Landgoed Eikenrode
• Recreatie/Toerisme
• AB Regio Gooi en Vechtstreek
• Economische Zaken
• Informatisering & Automatisering
• Project De Meenthof
• Volkshuisvesting
• Natuur en Duurzaamheid
Gemeentesecretaris Mw. Mr. E.T. Halman – van der Linden MBA
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
PROGRAMMA’S In de beleidsbegroting geven we per programma antwoord op de drie w-vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we ervoor doen? • Wat mag het kosten? Vervolgens geven we in de paragrafen een dwarsdoorsnede van een aantal financiële aspecten uit de begroting.
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
10
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
11
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMA BESTUUR EN BURGERZAKEN Onder dit programma vallen de taakvelden Bestuur en Burgerzaken.
Beschrijving
Veel dienstverlening is digitaal beschikbaar en onze producten en
We zien het als onze missie om de afstand tussen inwoner, ondernemer,
diensten zijn toegankelijk. Onze inwoners stellen steeds hogere eisen
media, organisatie en gemeente te verkleinen en het vertrouwen te
aan onze dienstverlening. Een betrouwbare overheid die snel antwoord
verbeteren. Dit onder het motto: De echte wereld is buiten!
geeft op vragen en adequaat reageert op klachten en bezwaren wordt als volstrekt normaal beschouwd. Dit stelt wel eisen aan onze
Een samenleving waarbij het vertrouwen in de overheid onder druk
bedrijfsvoering.
staat, vraagt een goede samenwerking op sommige vlakken om extra inspanning. Zo is het belangrijk dat de gemeentelijke dienstverlening
Wat willen we bereiken?
transparant en toegankelijk is, moet de gemeente duidelijk zijn over
• Een betrouwbare overheid zijn voor onze inwoner door meetbare
welke kaders en spelregels er gelden bij samenwerking en moet de
resultaten met heldere servicenormen te definiëren
gemeente aansluiten op kansen en mogelijkheden van digitalisering.
• Autonome ontwikkelingen publieke dienstverlening; • Een website die toegankelijk is en voldoet aan de huidige wettelijke eisen
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
12
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat gaan we daarvoor doen?
Aan de slag met autonome ontwikkelingen bij publieke
Op dit moment voldoet onze website niet aan de wettelijke
Optimale dienstverlening die aansluit bij de behoefte van de
dienstverlening
verplichtingen. In 2023 is reeds gestart met de technische inrichting
inwoner
In 2024 geven wij uitvoering aan een aantal ontwikkelingen die wij
van de nieuwe website. In 2024 zullen we de content verder invullen
In het coalitieakkoord-plus 2022 – 2026 staat dienstverlening in brede
op ons af zien komen. Het gaat hierbij om een reisdocumentenpiek,
en de website in gebruik nemen. Hierbij zullen wij continu de afweging
zin prominent beschreven als kernopgave van de gemeente. Onze
doordat de geldigheidsduur van reisdocumenten in 2014 is verlengd
maken wat noodzakelijk is en wat kan wachten met het oog op de
inwoners en ondernemers hebben recht op goede en betaalbare
van 5 jaar naar 10 jaar. Ook treedt op 1 januari 2024 de wet in die het
voorgenomen fusie.
dienstverlening. Onder “goed” verstaan we een gemeente die tijdig
mogelijk maakt om kinderen geboren op of na 1 januari 2024 een
en adequaat reageert op brieven, telefoontjes en aanvragen. Hierbij
dubbele achternaam te geven. Daarnaast is het mogelijk om onder
Communicatie
staat de ervaring van onze inwoner centraal en zorgen wij voor een
bepaalde voorwaarden alsnog een dubbel achternaam aan te vragen
De communicatie van de gemeente is voornamelijk naar buiten gericht.
goed samenspel tussen de verschillende kanalen. Denk hierbij aan de
voor kinderen die op of na 1 januari 2016 zijn geboren. Juist deze
Ook in 2024 blijven we hier stevig op inzetten. We gaan met extra inzet
verschillende contactmogelijkheden bijvoorbeeld digitaal, via sociale
mogelijkheid kan voor extra werk gaan zorgen, maar het is tegelijkertijd
het interne communicatieproces verbeteren om kwaliteit van de externe
media en ook fysiek aan de balie of telefonisch, die zij kunnen gebruiken.
ontzettend lastig in te schatten wat de daadwerkelijke impact gaat zijn.
communicatie richting onze inwoners, partners en ondernemers te
Om deze ervaringen inzichtelijk en meetbaar te maken gaan we werken
verbeteren.
met heldere servicenormen. Inwoners en ondernemers weten daarmee
Verder verbeteren digitalisering publieke dienstverlening
wat zij van de gemeente kunnen verwachten en waar zij ons als
Veel van onze (burgerzaken-)producten bieden wij aan via de
Organiseren van de verkiezingen
gemeente op aan kunnen spreken. Zo blijven we onze dienstverlening
website. Ook in 2024 blijven wij dit doen en onderzoeken wij waar
In 2024 zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement. Wij zorgen
continu verbeteren.
wij ons online aanbod kunnen vergroten. Uiteraard monitoren wij
voor een professionele organisatie van de verkiezingen. Hierbij hebben
de gebruikerservaringen om daarmee onze online dienstverlening
wij nadrukkelijk aandacht voor de toegankelijkheid.
Online producten
verder te verbeteren. Wij hebben hierbij ook aandacht voor de digitale
We gaan actief inzetten op het verbreden en optimaliseren van ons
toegankelijkheid van onze website zodat het voor al onze inwoners
digitale aanbod, zoals verhuizingen.
mogelijk is hun zaken online te regelen.
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
BEGROTING
Sociaal Domein
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
13
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat mag het kosten? BESTUUR EN BURGER
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
3.831
3.327
3.391
3.413
3.408
3.408
Baten
-376
-256
-414
-414
-414
-414
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
3.455
3.071
2.976
2.999
2.994
2.994
Bestuur
3.027
2.430
2.375
2.403
2.402
2.402
Burgerzaken
804
897
1.015
1.011
1.007
1.007
3.831
3.327
3.391
3.413
3.408
3.408
-3
0
-139
-139
-139
-139
Burgerzaken
-373
-256
-276
-276
-276
-276
TOTAAL BATEN
-376
-256
-414
-414
-414
-414
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
3.455
3.071
2.976
2.999
2.994
2.994
Lasten mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
Baten mutaties reserves
-15
0
0
0
0
0
SALDO MUTATIES RESERVES
-15
0
0
0
0
0
3.440
3.071
2.976
2.999
2.994
2.994
LASTEN PER TAAKVELD
TOTAAL LASTEN BATEN PER TAAKVELD Bestuur
SALDO INCLUSIEF MUTATIES RESERVES
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
Financiële toelichting
Baten
Lasten
De kosten voor gewezen wethouders zijn geactualiseerd, waarbij de
De lasten op het taakveld bestuur nemen af met € 55.000 ten opzichte
toename is gedekt vanuit de pensioen voorziening wethouders. Per
van de begroting 2023. De kosten voor gewezen wethouders zijn
saldo een onttrekking van € 138.500.
geactualiseerd, waarbij de toename is gedekt vanuit de pensioen voorziening wethouders (€ 226.000). Deze worden aan de lastenkant
Relevante informatie
gecompenseerd door de taakstelling op het aantal wethouders. Door de
Relevante beleidsstukken
vacature van wethouder te schrappen ontstaat een besparing van
• Legesverordening
€ 140.000. Daarnaast wordt een besparing op overhead ingeboekt voor
• Besluit burgerlijke stand, wet BRP en PUN (Paspoort
een bedrag van € 75.000. Tenslotte zorgt de verschuiving van functies
Uitvoeringsregeling)
binnen de teams voor lagere kosten binnen dit taakveld (€ 66.000).
• Visie op werken
Binnen het taakveld burgerzaken nemen de kosten toe met een
Betrokken (verbonden) partijen
bedrag van € 118.000. Dit wordt veroorzaakt door een toename van de
• Alle gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek
salariskosten vanwege indexatie en een zuivere doorberekening van de
• Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek
salariskosten.
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
14
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
15
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMA VEILIGHEID Onder dit programma vallen de taakvelden Crisisbeheersing & Brandweer en Openbare orde & Veiligheid.
Veiligheid is een domein dat continue in ontwikkeling is, zowel op
Naast het voorkomen van branden, rampen en crises, willen we ook de
het sociale als fysieke vlak. Zo zien we dat zichtbare criminaliteit
eventuele gevolgen hiervan zoveel mogelijk beperken. Als gemeente
(bv. woninginbraken, vernieling) gedeeltelijk plaats maakt voor
zijn we verantwoordelijk voor de zogenoemde Bevolkingszorg bij een
onzichtbare criminaliteit (bv. digitale criminaliteit en ondermijning).
ramp of crisis. In het geval van een brand, lokale ramp, crisis of dreiging
Beschrijving
De huidige samenleving heeft te maken met meer uitgesproken en
daarvan is de burgemeester het bevoegd gezag.
Gemeente Wijdemeren is een mooie en relatief veilige gemeente. De
verharde tegenstellingen. Hierin schuilt het risico van maatschappelijk
gemeente ligt centraal ten opzichte van Amsterdam en Utrecht. Deze
ongenoegen dat zich uit in de vorm van verdere polarisatie en
Wat willen we bereiken?
ligging en het omvangrijke plassengebied kunnen echter ook leiden tot
een toename in demonstraties. De complexiteit van meervoudige
In samenwerking met de gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek
kwetsbaarheid ten aanzien van de openbare orde en veiligheid.
problematiek (zorg, inkomen, veiligheid) leidt tot relatief meer overlast
hebben we een meerjaren veiligheidsplan ontwikkeld. Dit is het
en een toename van (acute) casuïstiek. Ook de fysieke en online wereld
inmiddels vastgestelde Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. In dit IVP zijn
raakt steeds meer met elkaar verweven. Cybercriminelen benutten
zowel regionale als lokale thema’s geprioriteerd. In 2024 richten we ons
de kwetsbaarheden die hieraan verbonden zijn. Verder zien we dat
op deze thema’s.
ordeverstoringen plaatsvinden die vaker georganiseerd worden in de digitale omgeving.
Regionaal: • Ondermijning (terugdringen, borgen structurele aanpak)
Als deelnemende gemeente binnen de Veiligheidsregio Gooi- en Vechtstreek werkt Wijdemeren multidisciplinair samen aan taken op het gebied van brandweerzorg, rampenbeheersing, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening en handhaving van de openbare orde en veiligheid.
• Digitale veiligheid (bewustzijn en weerbaarheid verhogen)
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
16
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Lokaal:
Maatschappelijke onrust
Uitbreiding/toename wettelijke taken programma Veiligheid
• Veiligheid op de plassen (toezicht op het water)
We willen adaptief in kunnen spelen op ontwikkelingen in de
Naast de voornoemde specifieke thema’s is er binnen het programma
maatschappij die kunnen leiden tot maatschappelijke onrust.
Veiligheid in de gehele breedte sprake van een toename in taken.
een veilig, prettige en leefbare situatie op het water
• Maatschappelijke onrust/Maatschappelijk ongenoegen • Aanpak kwetsbare locaties (vakantieparken)
De afgelopen jaren zijn de bevoegdheden van de burgemeester, dan
Aanpak kwetsbare locaties
wel het college op het gebied van OOV, APV en Bijzondere wetten
Het ontwikkelen van een integrale aanpak op het thema vakantieparken.
sterk uitgebreid. Denk bijvoorbeeld aan de aanpak ondermijning,
Verder zijn er wettelijke, beleidsmatige en uitvoerende taken op het
Bibob, verwarde personen en huiselijk geweld. Ook op het gebied van
gebied van veiligheid die al dan niet voortvloeien uit de thema’s van het
Crisisbeheersing en brandweer
IVP.
Het voorkomen van branden, rampen en crises en het beperken van de
• Crisisbeheersing en brandweer
eventuele gevolgen wanneer deze toch plaatsvinden.
• Handhaving en Toezicht
vergunningverlening en bijzondere wetten is het taakveld uitgebreid.
We willen onze inwoners, ondernemers en de samenwerkingspartners veiligheid, continuïteit en kwaliteit blijven bieden.
Handhaving en Toezicht Ondermijning
Reguliere handhaving
Wat gaan we daarvoor doen?
We willen ondermijning terugdringen door de ingezette integrale aanpak
We willen de leefbaarheid vergroten en overlast bestrijden door gericht
Ondermijning
structureel te borgen en door te ontwikkelen, onder andere door in te
in te zetten op die locaties en momenten waar en wanneer dat nodig is.
We blijven barrières opwerpen binnen de aanpak van georganiseerde
zetten op het verder professionaliseren van de gemeentelijke organisatie
ondermijnende criminaliteit. We benutten hiervoor de geboden
Veiligheid op de plassen
bestuursrechtelijke mogelijkheden. Denk hier bijvoorbeeld aan
Het realiseren van een prettige en leefbare situatie op het water voor
gezamenlijke uitvoering van integrale controles, onderzoek naar
Digitale veiligheid
alle gebruikers en het betrekken van handhavingspartners bij adequaat
mogelijke nieuwe criminele activiteiten. Ook verzorgen we training/
We willen de bewustwording en weerbaarheid rondom digitale veiligheid
toezicht.
voorlichting om weerbaarheid en bewustwording te verhogen. Dit
binnen dit thema en de informatiepositie te verstevigen.
verhogen, zodat het risico om slachtoffer te worden van digitale criminaliteit afneemt.
is een greep uit de diverse concrete activiteiten genoemd in het Dit thema binnen handhaving komt voort uit de uitvoeringstaken die we als gemeente in 2023 hebben overgenomen van het Plassenschap.
Uitvoeringsplan Publieke Veiligheid 2023-2024.
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Digitale veiligheid
Maatschappelijke onrust
We werken naar een gestructureerde, preventieve
Als lokale overheid willen we meer grip krijgen op
aanpak zodat slachtofferschap wordt beperkt.
de verschillende vormen van onvrede, protest en
Iedereen loopt het risico om slachtoffer te worden
maatschappelijk ongenoegen en hier op de juiste
van digitale criminaliteit. De meest relevante
wijze te kunnen anticiperen indien dit speelt binnen
doelgroepen op basis van slachtofferschap en schade
de gemeente. Dit vraagt om een andere manier van
zijn (in willekeurige volgorde):
verbinding leggen met de groepen waar het om gaat:
• Volwassen inwoners en senioren (vanwege
langs de lijnen die verbinden, met een open houding
vermogen en soms kwetsbaarheid)
17
PARAGRAFEN
en openstaand voor elkaars verhaal. Daarnaast stellen
• Jongeren (vanwege groepsdruk en kwetsbaarheid)
we een bondgenotenoverleg in om op structurele
• Ondernemers (financieel en persoonsgegevens)
basis in contact te blijven met de samenleving en te
• Medewerkers van de gemeente en
weten wat er speelt. Wijdemeren neemt zitting in de
maatschappelijke partners (persoonsgegevens,
regionale bestuurlijke werkgroep “Maatschappelijke
financieel, continuïteit openbaar bestuur)
Onrust” en fungeert als afvaardiging voor de gemeenten in Gooi- en Vechtstreek.
Overhead
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
Aanpak kwetsbare locaties
Om de effectiviteit van handhaving te vergroten is het van belang dat we
Gemeente Wijdemeren geeft met dit thema lokale invulling aan het
waar mogelijk op die plaatsen zijn waar op dat moment toezicht nodig
regionale thema ondermijning. We blijven ondermijnende criminaliteit
is. In 2024 willen we starten met het inrichten van een meer informatie
zichtbaar maken en werken samen met de regio aan een integrale
gestuurd werkproces.
aanpak op het thema vakantieparken.
Veiligheid op de plassen Crisisbeheersing en brandweer
Naast deze reguliere taken heeft handhaving ook te maken met
De Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek is onze partner in de fysieke
seizoensgebonden werkzaamheden. Zo is er bij mooi weer bijvoorbeeld
veiligheid. Het gaat dan om ambulancezorg, brandweer, meldkamer
extra toezicht nodig rondom de plassen.
en de voorbereiding en bestrijding van rampen en crisis. Het beheren en ontwikkelen van de crisisorganisatie vormt de kern van de sector.
Voor het realiseren van een prettige en leefbare situatie op het
Daarnaast willen we de lokale crisisorganisatie door ontwikkelen zodat
water voor alle gebruikers blijft adequate toezicht en handhaving
we geprepareerd zijn en snel kunnen schakelen wanneer de situatie
noodzakelijk. Als trekker én deelnemer zal ook onze gemeente
daarom vraagt.
haar verantwoordelijkheid hierin nemen en blijven inzetten om de noodzakelijke kennis, middelen en capaciteit op niveau te houden.
Handhaving en Toezicht Reguliere handhaving De rol van handhaving blijft volop in ontwikkeling en handhavers zijn een belangrijk eerste aanspreekpunt voor onze inwoners en ondernemers in geval van leefbaarheid en veiligheidsvraagstukken. Om de leefbaarheid te vergroten en overlast te bestrijden handhaven we op veel voorkomende overlast feiten, zoals jeugdoverlast, afval op straat, geluidsoverlast en verkeersovertredingen.
18
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Sociaal Domein
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
Wat mag het kosten? VEILIGHEID
19
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Financiële toelichting Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
4.071
3.433
3.502
3.502
3.502
3.502
Baten
-2.475
-33
-15
-15
-15
-15
EINDTOTAAL
1.596
3.400
3.487
3.487
3.487
3.487
Lasten De benodigde financiële middelen om bovenstaande ambities uit te voeren zijn in de begroting opgenomen.
Voor crisisbeheer en brandweerzorg dalen de kosten per saldo met ruim € 130.000 ten opzichte van de begroting 2023. Dit is enerzijds te danken
LASTEN PER TAAKVELD
aan de toegenomen bijdrage aan de veiligheidsregio met
Crisisbeheer en brandweer
3.719
2.698
2.568
2.568
2.568
2.568
Openbare veiligheid en orde
352
734
935
935
935
935
€ 104.000. Daarnaast is de doorberekening van kosten naar het taakveld
4.071
3.433
3.502
3.502
3.502
3.502
crisisbeheer aangepast, waardoor een besparing van € 234.000 ontstaat.
TOTAAL LASTEN BATEN PER TAAKVELD Crisisbeheer en brandweer Openbare orde en veiligheid TOTAAL BATEN SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
Binnen het taakveld openbare orde en veiligheid is sprake van een -2.463
-1
0
0
0
0
stijging van de kosten ten opzichte van de begroting 2023 (€ 199.000).
-12
-32
-15
-15
-15
-15
Dit komt hoofdzakelijk door gestegen salarislasten als gevolg van een
-2.475
-3.300
-1.500
-1.500
-1.500
-1.500
verschuiving van functies binnen de teams (zie ook programma 1), waardoor een stijging van de salarislasten ontstaat van € 249.000
1.596
3.400
3.487
3.487
3.487
3.487
Lasten mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
rekening gehouden met een daling in 2024. Dit levert per saldo een
Baten mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
voordeel op van € 50.000.
SALDO MUTATIES RESERVES
0
0
0
0
0
0
In de raming voor aanpak ondermijning was bij de begroting 2023
Baten SALDO INCLUSIEF MUTATIES RESERVES
1.596
3.400
3.487
3.487
3.487
3.487
Geen bijzonderheden.
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Relevante informatie
Wettelijke basis voor dit programma
Relevante beleidsstukken
De wettelijke basis is vastgelegd in:
• Algemene Plaatselijke Verordening (2023)
• Handhavingsbeleid Kinderopvang
• Gemeentewet
• Algemeen aanwijsbesluit APV (2020)
• Inboedelverwijdering na ontruiming (2012)
• Algemene wet bestuursrecht
• Alcoholwetverordening (2021)
• Sanctiestrategie Drank- en Horecawet (2016)
• Wet Tijdelijk Huisverbod
• Kansspelverordening (2010)
• Aanwijzingsbesluit Digitaal Opkopersregister
• Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)
• Verordening Winkeltijden Wijdemeren (2013)
• Aanwijzingsbesluit ex. artikel 438 Wetboek van Strafrecht
• Wet Zorg en Dwang
• Bibob beleid (2021)
(toezichthouder nachtregister)
• Wet Bibob
• Evenementenbeleid 2019 - 2022 en beleidsregels evenementen (2020)
• Aanwijzingsbesluit Passantenhaven Oud-Loosdrecht (Porseleinhaven)
• Winkeltijdenwet
• Regionaal beleidskader Veiligheid, toezicht en handhaving OFGV
• Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningen
• Wet op de kansspelen
• Drugsbeleid (2010)
(2004)
• Alcoholwet
• Standplaatsenbeleid (2016)
• Verordening Plassenschap Loosdrecht
• Wet Luchtvaart
• Integraal Veiligheidsplan 2023-2026
• Programmabegroting Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (2022)
• Wet openbare manifestaties
• Uitvoeringsplan Publieke Veiligheid 2023-2024
• Regionale Veiligheidsstrategie Midden Nederland
• Zondagswet
• Beleidsregels artikel 13b Opiumwet
• Beleidsregel exploitatievergunning horeca (2019)
• Opiumwet
• Beleidsregels collecteren en venten (2014)
• Protocol bijtincidenten honden (2016)
• Wet op veiligheidsregio’s
• Beleidsregels handhaving hinderlijk groen
• Dienstverleningsovereenkomst Regionale Brandweer
• Woningwet
• Beleidsregels sluiting van voor het publiek openstaande gebouwen (2019)
• Beleidsregels vergunningen, toezicht en handhaving 2018 - 2021
• Wet publieke gezondheidszorg • Politiewet
20
PARAGRAFEN
Overhead
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Betrokken (verbonden) partijen • Gemeenten in de Eenheid Midden Nederland,
• Natuurmonumenten, Omgevingsdienst
Openbaar Ministerie, politie Midden Nederland
Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Waternet, het
(ofwel de Veiligheidscoalitie Midden-
Plassenschap Loodrecht
Nederland)
• Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden-Nederland (RIEC)
• Verbonden partij Veiligheidsregio Gooi en
• Woningcorporaties en –verenigingen • Zorg- en Veiligheidshuis Gooi en Vechtstreek, met al haar partners die een rol hebben in de casuïstiek omtrent zorg en veiligheid
Vechtstreek (waaronder GHOR en Brandweer)
• Versa Welzijn (buurtbemiddeling)
en samenwerkingspartner Veiligheidsregio
• HALT Nederland
Flevoland
• Ministerie van Justitie en Veiligheid (bureau
• Verbonden partij Regio Gooi en Vechtstreek (waaronder Regionale Ambulance Voorziening)
• Provincies Noord-Holland en Utrecht
BIBOB, Justitie, CJIB et cetera)
• Kamer van Koophandel, Nederlandse Voedselen Warenautoriteit, Kanspelautoriteit, Waternet en Jeugd-Punt
• Ondernemersvereniging Wijdemeren
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
21
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
INLEIDING
Openbare Ruimte
Veiligheid
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
22
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
PROGRAMMA OPENBARE RUIMTE Programma openbare ruimte bestaat uit een deel van de taakvelden van het BBV taakveld categorieën 2 (Verkeer, vervoer en waterstaat), 5 (Sport, cultuur en recreatie) en 7 (Volksgezondheid en milieu)
De plassen, het open landschap, de natuurgebieden en dorpen
Beheer openbare ruimte
in Wijdemeren geven de gemeente een bijzondere uitstraling. Als
In 2023 is het Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte opgesteld.
woongemeente staat Wijdemeren op plek 7 in de Atlas van Nederlandse
Dit beleidsplan beschrijft het strategische en financiële kader voor
gemeenten (Buro Louter, 2023). Om deze bijzondere en unieke uitstraling
het beheer van de openbare ruimte in de komende jaren. De nadere
te behouden en te ontwikkelen is het noodzakelijk dat het beheer
uitwerking van dit plan heeft geresulteerd in een aantal sectorale
Relevante ontwikkelingen
en onderhoud van de openbare ruimte wordt verstevigd. Om dit te
beheerplannen voor wegen, riolering, openbaar groen, civiele
Onze groenblauwe parels en karaktervolle dorpen bepalen de identiteit
realiseren versterken wij de inzet op het programma groenblauwe parel
kunstwerken, openbare verlichting, speel- en beweegvoorzieningen
van Wijdemeren.We gaan werken vanuit een integraal programma om
door het omvormen van beleidsfuncties naar programmamanagement
en straatmeubilair, waarin onder meer de benodigde onderhouds- en
hierop beter te sturen en deze identiteit te borgen richting de nieuwe
en uitvoering.
vervangingsmaatregelen nader zijn bepaald. Belangrijkste conclusie op
gemeente. Met dit programma verbinden wij onze rol en taken vanuit
grond van de plannen is dat we de komende jaren met een aanzienlijke
het Plassenschap, Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen in relatie met
onderhouds- en vervangingsopgave te maken krijgen. De focus in 2024
het Provinciaal Programma Landelijk Gebied. Ook maken wij hiermee
zal liggen op het voortvarend starten van deze opgave. Daarbij is een
een integrale verbinding tussen beleid en uitvoering rond economie,
op taken toegeruste organisatie is van essentieel belang; dit betreft
recreatie, toerisme, natuur, milieu en dorpenbeleid.
zowel de interne organisatie en de inschakeling van marktpartijen, zoals aannemers en adviesbureaus.
30
Brandweer 5 Wijdemeren
50
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Beheer wegen
verouderde beplanting/plantvakken. Daarnaast geven we extra aandacht
Beheer openbare verlichting
Het wegennet van Wijdemeren is aan verbetering toe. Door te lang
aan het verbeteren van de leefomstandigheden van de vele bomen
Om aan de energiedoelstelling uit het Energieakkoord te voldoen
uitgesteld onderhoud is een aantal wegen/buurten op korte termijn
in onze gemeente. We hebben geconstateerd dat de kwaliteit van de
moeten we uiterlijk in 2030 alle armaturen die nog niet voorzien zijn
aan groot onderhoud of vervanging toe. De aandacht richt zich in 2024
bomen in de afgelopen jaren langzaam maar gestaag terugloopt. Door
van ledverlichting vervangen door energiezuinige led verlichting. Dit
vooral op twee zaken: het voorbereiden en uitvoeren van een aantal
meer aandacht voor onder meer groeiplaatsverbetering willen we deze
betreft zo’n 2400 armaturen in 6 jaar. In 2024 starten we met deze
urgente vervangingsprojecten, zoals de Prinsessenbuurt. En daarnaast
trend keren.
vervangingsopgave en zullen we al zo’n 400 armaturen vervangen.
noodzakelijk (klein en groot) onderhoud uitvoeren op die locaties waar
23
PARAGRAFEN
Overhead
Daarnaast vervangen we de alleroudste lichtmasten (die al lang zijn
niets doen zal leiden tot forse investeringen en anders op niet al te lange
Ten slotte zullen we ons bij het beheer van groen nadrukkelijker uitgaan
afgeschreven en een risico voor de veiligheid kunnen gaan vormen) door
termijn groter en duurder onderhoud nodig is.
van het vastgestelde beeldkwaliteitsniveau. Het onderhoud zal meer
nieuwe masten.
door de eigen dienst worden uitgevoerd. Uitbesteding aan derden, zoals
Beheer riolering
de Tomingroep, zal minder intensief zijn.
Ook voor de riolering geldt dat er een aanzienlijke vervangingsopgave
Beheer speel- en beweegvoorzieningen We vervangen in 2024, in het kader van het Uitvoeringsplan spelen,
ligt. Om overlast voor milieu en bewoners in de toekomst zo
Beheer civiele kunstwerken (bruggen en beschoeiingen)
een aantal speelplekken. Daarmee geven we invulling aan ons streven
veel mogelijk te beperken gaan we vanaf 2024 meer riolering
Ook bij de civiele kunstwerken is geconstateerd dat er een aanzienlijke
naar meer concentratie van en kwalitatief hoogwaardigere speel- en
vervangen. Daarbij houden we bij de aanleg ook rekening met de
vervangingsopgave ligt. Dit betreft onder meer de vervanging van zeven
beweegvoorzieningen. Vanaf 2025 is er dan sprake van meer reguliere
klimaatverandering. De rioleringswerkzaamheden combineren we bij
bruggen in de komende vier jaar. Hiervan zullen er drie in 2024 worden
vervangingen.
voorkeur met andere wegwerkzaamheden, zoals een nieuw wegdek.
aangepakt. De grootste opgave ligt echter bij de beschoeiingen. Deze
Een voorbeeld hiervan is de hiervoor bij wegen ook reeds genoemde
verkeert op diverse plaatsen in (zeer) slechte staat. In 2023 zijn we
Prinsessenbuurt waar we in 2024 met de uitvoering gaan starten.
gestart met het vervangen van de meest urgente gedeeltes. Als vervolg hierop vervangen we in 2024 ongeveer 3400 m beschoeiing. Daarnaast
Beheer openbaar groen
onderzoeken we of we nog bepaalde gedeeltes naar natuurvriendelijke
De focus in 2024 bij het beheer van het openbaar groen is drieledig:
oevers kunnen omvormen.
Allereerst gaan we structureel invulling geven aan het omvormen van
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
24
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Beheer straatmeubilair
Sanering wegverkeerslawaai
Verkeer en vervoer
In 2023 is een uitgebreide inventarisatie uitgevoerd van het in
We beperken de geluidhinder bij woningen die in 1982, bij de invoering
• Ondersteuning van sociale en economische functies in de gemeente
Wijdemeren aanwezige straatmeubilair. Daarbij is zowel de samenstelling
van de Wet geluidhinder, al een te hoge geluidbelasting ondervonden.
• We willen een leefbare en duurzame gemeente zijn, waarbij
als de kwaliteit van het areaal in kaart gebracht. Als uitvloeisel
Dit met het doel te voldoen aan de saneringsplicht van woningen op de
verkeersveiligheid een randvoorwaarde is en toegankelijkheid en
hiervan zullen wij in 2024 overbodige verkeers- en straatnaamborden
zogenaamde B-lijst. Bij maatregelen aan de woning wordt onderzocht of
bereikbaarheid voor alle verkeersdeelnemers zijn gewaarborgd
verwijderen en waar nodig onderhoud uitvoeren.
een combinatie met warmte-isolatie haalbaar is.
• Uitvoering van het Gemeentelijk Mobiliteitsplan 2045 • Inzichtelijke kosten van het Mobiliteitsplan voor komende begrotingen
Verkeer en vervoer
Wat willen we bereiken?
‘We willen een leefbare en duurzame gemeente zijn, waarbij
Beheer openbare ruimte
Wat gaan we daarvoor doen?
verkeersveiligheid een randvoorwaarde is en toegankelijkheid en
• Uitvoering van het beleidsplan integraal beheer openbare ruimte met
Relevante ontwikkelingen
bereikbaarheid voor alle verkeersdeelnemers zijn gewaarborgd’.
de onderliggende beheerplannen
Deze visie is in het Mobiliteitsplan 2045 ’Duurzaam, Veilig & Vooruit’
• Veilige en goed functionerende openbare ruimte
vastgelegd en uitgewerkt in maatregelen. We hebben in deze begroting
• Efficiënt gebruik van de financiële middelen en voorkomen van
de korte termijnmaatregelen met de hoogste prioriteit opgenomen.
kapitaalvernietiging
Deze zijn grotendeels gelijk aan het programma van 2023, omdat deze
• Minder overlast voor bewoners en gebruikers van de openbare ruimte
maatregelen als ‘nieuw beleid’ niet uitgevoerd konden worden vanwege
• Een openbare ruimte die beter is ingesteld op het veranderende
het preventief toezicht van de Provincie Noord-Holland. De maatregelen zijn onder andere afgestemd op gepland onderhoud.
klimaat
• Een aangepast en kwalitatief beter bomenareaal • Een rustiger openbare ruimte door minder straatmeubilair
• We volgen de Woonvisie 2021-2024 waarin voor Wijdemeren de opgave is opgenomen om 700 woningen te realiseren tot 2030
• Woonzorgwoningen brengen wij in bij de planopgaven die we met ontwikkelaars bespreken
• De Kwakel in Kortenhoef wordt gedeeltelijk geschikt gemaakt en ingericht voor de tijdelijke huisvesting van Oekraïense vluchtelingen
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Wat gaan we daarvoor doen?
Verkeer en vervoer
Beheer openbare ruimte
We leveren inbreng bij ontwikkelingen op regionaal, provinciaal en
• Het beheer meer programmatisch uitvoeren
landelijk niveau zoals de Gooicorridor, het regionaal fietsnetwerk,
• Vernieuwing van diverse wegen/gebieden, daar waar mogelijk
de knooppuntontwikkeling, het Strategisch Plan Verkeersveiligheid
integraal, zoals de Prinsessenbuurt
• Bij de voorbereiding van vooral wegen-, riolerings- en
(SPV 2030) en het regionaal Mobiliteitsplan (RMP). We stimuleren duurzame mobiliteit door het bevorderen van openbaar vervoer
groenwerkzaamheden rekening houden met verandering van het
en het nemen van diverse fietsmaatregelen. We verrichten
klimaat
verkeersonderzoek en stellen schetsontwerpen en ramingen
• Omvormen/vernieuwen van plantvakken
op. We starten een traject op om de verkeersveiligheid en
• Verbeteren van leefomstandigheden bomen, door bijvoorbeeld
doorstroming te verbeteren. We verbeteren de verkeersveiligheid
groeiplaatsverbetering
25
PARAGRAFEN
rondom scholen en daarnaast op gebiedsontsluitingswegen
• Vervangen van drie bruggen in 2024
door twee oversteekplaatsen te verbeteren. We herzien de Nota
• Vervangen van 3400 m beschoeiing in 2024
Parkeernormen en we bereiden de verkeerstechnische herinrichting
• Vervanging van 400 armaturen in 2024 door energiezuinige
van wegen voor met schetsontwerpen en ramingen.
ledverlichting
• Vervanging van verouderde lichtmasten
Sanering wegverkeerslawaai
• Vernieuwing van een aantal speel- en beweegvoorzieningen
Na goedkeuring van de ingeleverde rapporten vragen we
• Verwijderen van overbodige verkeers- en straatnaamborden
uitvoeringssubsidie aan en starten we de uitvoering.
Overhead
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
BEGROTING
Natuur en Milieu
PROGRAMMA’S
Ruimtelijke Ontwikkeling
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Wat mag het kosten? OPENBARE RUIMTE
26
PARAGRAFEN
Overhead
(bedragen x € 1.000)
Rekening 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
9.679
10.399
11.743
12.872
13.663
14.231
Baten
-7.283
-7.347
-9.485
-10.169
-10.566
-10.706
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
2.396
3.052
2.258
2.703
3.097
3.525
2.762
2.875
2.870
2.917
2.962
2.986
Begraafplaatsen en crematoria
319
365
204
203
231
231
Economische havens en waterwegen
98
182
179
264
329
393
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
1.009
1.012
739
685
725
910
Riolering
2.310
2.521
3.078
3.552
3.815
3.913
Verkeer en vervoer
3.181
3.443
4.672
5.251
5.601
5.798
TOTAAL LASTEN
9.679
10.399
11.743
12.872
13.663
14.231
-3.319
-3.370
-4.457
-4.526
-4.591
-4.626
Begraafplaatsen en crematoria
-281
-280
-280
-280
-280
-280
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
-114
-70
0
0
0
0
-3.208
-3.521
-4.642
-5.258
-5.589
-5.695
Verkeer en vervoer
-362
-105
-105
-105
-105
-105
TOTAAL BATEN
-7.283
-7.347
-9.485
-10.169
-10.566
-10.706
SALDO EXCLUSIEF MUTATIES RESERVES
2.396
3.052
2.258
2.703
3.097
3.525
Lasten mutaties reserves
523
523
0
0
0
0
Baten mutaties reserves
-848
-1.025
-158
-92
-290
-290
SALDO MUTATIES RESERVES
-325
-503
-158
-92
-290
-290
SALDO INCLUSIEF MUTATIES RESERVES
2.071
2.550
2.100
2.611
2.807
3.235
LASTEN PER TAAKVELD Afval
BATEN PER TAAKVELD Afval
Riolering
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
27
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Financiële toelichting
Relevante informatie
• Wet Geluidhinder
Lasten
Relevante beleidsstukken
• Wet milieubeheer
Als gevolg van de actualisatie van de beheerplannen die in oktober aan
Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer
• Wet natuurbescherming
de raad worden voorgelegd, is een forse stijging van de kosten berekend.
beschreven in:
• Afvalstoffenwet
Per saldo nemen de kosten toe met een bedrag van 1,6 miljoen euro.
• Beleidsplan integraal beheer openbare ruimte
• Wet informatievoorziening ondergrondse netwerken (WION)
De actualisatie is daarmee concreet gemaakt, zoals in het financieel
• Beheerplan wegen 2024-2028
• Kaderrichtlijn Water en Waterwet
herstelplan is aangekondigd.
• Groenbeheerplan 2024-2027
• Warenwetbesluit: attractie- en speeltoestellen
• Beheerplan bomen 2024-2027
• Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie/ Bestuursakkoord Klimaat Adaptatie
Baten
• Beheerplan civiele kunstwerken 2024-2027
In het financieel herstelplan is ook aangegeven dat de heffingen voor
• Beheerplan openbare verlichting 2024-2027
Betrokken partijen
riolering en afval conform de financiële verordening worden her-
• Beheerplan speel- en beweegvoorzieningen 2024-2027
Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer:
berekend. Deze herberekening levert in zijn totaliteit ruim 2,1 miljoen
• Beheerplan straatmeubilair 2024-2027
• Inwoners, ondernemers en belanghebbenden (Natuurmonumenten,
euro extra op. Dit bedrag dekt daarmee de gestegen lasten vanuit de
• Gemeentelijk water en rioleringsprogramma 2023-2027
basisscholen, ondernemers/winkeliersverenigingen,
nieuwe beheerplannen en de herziening van de doorberekening van
• Mobiliteitsplan 2045 Duurzaam, Veilig & Vooruit
openbaarvervoerbedrijven, VVN e.d.)
overhead en btw aan de taakvelden riolering en afval.
• Beleidsregel parkeernormen Wijdemeren
• Overheden zoals regiogemeenten, Regionale
• Bomenverordening
samenwerkingsverbanden, provincies Noord-Holland en Utrecht,
• Algemene plaatselijke verordening
Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&A)
• Waterschap AGV, GAD, OFVG en de nood- en hulpdiensten)
Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in de:
• Gemeentewet (zorgplicht)
• Nutsbedrijven en kennisplatforms (CROW, Rioned, Stichting toegankelijkheid etc.)
• Stads Beheer Service (SBS), Tomingroep, stichting Land & Boschzigt
• Wegenwet
(schilderen bankplanken) en Landgoed de Rading (schilderen
• Wegenverkeerswet
onderhoud zwerfafvalbakken)
• Planwet verkeer en vervoer
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
28
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
ECONOMISCHE ZAKEN, RECREATIE EN TOERISME Programma Economische zaken, recreatie en toerisme bestaat uit een deel van de taakvelden van het BBV-taakveldcategorieën 3 (Economie) en 5 (Sport, cultuur en recreatie).
Vanuit het financieel herstelplan is daarnaast de opgave verwerkt om
zorgen we voor het beheer van en op de plassen. Daarnaast zijn we in
meer inkomsten te genereren ter dekking van de begroting in het
diverse platforms in gesprek met ondernemers, zoals het Actieteam (als
algemeen en de investeringen en behoud van de recreatieve waarden
klankbord) en het Breed Ondernemersoverleg.
van ons plassengebied en bijzondere natuur in het bijzonder. Ook wel genoemd de groenblauwe parel van Wijdemeren.
Wat willen we bereiken? • Uitvoering geven aan de Economische Agenda 2030
Beschrijving
• Aantrekkelijk en sterk ondernemersklimaat
Dit programma omvat gemeentelijk beleid gericht op stimulering van het
• Uitvoering geven aan het uitvoeringsplan Toekomstvisie
ondernemersklimaat en bevordering van economische activiteiten. Voor
Bedrijventerreinen Wijdemeren
een vitale, leefbare en aantrekkelijke leefomgeving is de aanwezigheid
• Vitale en toekomstbestendige winkelgebieden
van het bedrijfsleven van belang. Daarom voeren we actief beleid
• Uitvoering geven aan de Aanpak Oostelijke Vechtplassen en recreatie
voor het behoud van bedrijfsruimten, bedrijventerreinen, banen en voorzieningen.
en toerisme stimuleren
• Uitvoering geven aan taken in opdracht van het Plassenschap Loosdrecht en omgeving
Een zo goed mogelijk vestigingsklimaat voor (zelfstandig) ondernemers
• Uitvoering geven aan onderdeel financieel herstelplan, waarmee
en bedrijven vormt de kern van het economisch beleid. We zetten in op
bezoekers en recreanten van Wijdemeren meer bijdragen aan (beheer
behoud en revitalisering van bedrijventerreinen en toekomstbestendige
en onderhoud van) voorzieningen
winkelgebieden. Met de Aanpak Oostelijke Vechtplassen (voorheen het Gebiedsakkoord) worden de belangen van de sector recreatie en toerisme behartigd. Als deelnemer in het Plassenschap Loosdrecht
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
29
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Wat gaan we daarvoor doen?
Recreatie en toerisme
Andere onderdelen van het programma groenblauwe parel zijn de
Economische ontwikkeling
We blijven werken aan een aantrekkelijk en toekomstbestendig
recreatieve en toeristische taken uit de Economische Agenda die samen
In 2024 geven we zo veel als mogelijk uitvoering aan de Economische
vrijetijdslandschap; een mooi, groenblauw gebied waar mensen graag
met ondernemers is opgesteld, de taken die vanuit het Plassenschap
Agenda 2030. Het Actieteam Economische Agenda zetten we in als
wonen, werken en recreëren en waar natuur en recreatie in balans zijn
naar de gemeente zijn gekomen en de acties uit de Impuls Recreatie
klankbordfunctie. En de samenwerking in het Breed ondernemersoverleg
en elkaar versterken. We stellen daarvoor een programma groenblauwe
en Toerisme. Door deze taken te bundelen in één programma, ontstaat
(VNO NCW, KHN, HISWA/Recron en Ondernemend Wijdemeren en de
parel op, waarin de huidige activiteiten voor recreatie en toerisme
meer samenhang bij de uitvoering en wordt capaciteit efficiënt ingezet.
winkeliersverenigingen) blijft in stand.
samenkomen, tezamen met andere disciplines, waarmee we integrale afwegingen maken.
Bedrijvenloket
Het contact met de ondernemers is van groot belang. Zonder elkaar kunnen we als gemeente onze doelen niet bereiken. We willen het
Vanuit ondernemersmanagement zetten we actief in op de belangen van
Belangrijk onderdeel in dit programma is de uitvoering van de Aanpak
overleg met recreatieondernemers, al dan niet via de Aanpak Oostelijke
het lokale bedrijfsleven en verbetering van het economisch klimaat in
Oostelijke Vechtplassen. Dit programma wordt sterk beïnvloed door
Vechtplassen, weer oppakken.
Wijdemeren. We bouwen ons netwerk verder uit en blijven regelmatig in
regelgeving van hogere overheden, zoals de Europese Kader Richtlijn
gesprek met ondernemers en bedrijven.
Water (KRW), Natura 2000 en Natuur Netwerk Nederland (NNN) en
De provincie heeft jaarlijks gelden beschikbaar voor het verbeteren van
geborgd in bestemmingsplannen. Samen met onze partners binnen het
de vaarmogelijkheden. Te denken valt aan uitbreiding van het bevaarbaar
Economische promotie
akkoord werken we tot en met 2027 aan het aantrekkelijker maken van
areaal, aanleg van vuilwatervoorzieningen, laadpunten voor elektrische
De gemeente Wijdemeren heeft goud in handen met het Loosdrechts
het gebied. We doen dit met oog voor een evenwichtige versterking van
vaartuigen en aanleg van plaatsen waar mensen met een beperking te
plassengebied, de schitterende natuur, de buitenplaatsen en de
recreatieve waarden en natuurwaarden. Daarmee creëren we een breed
water kunnen gaan. We willen inzetten om met behulp van verwerving
diversiteit aan horeca, verblijf en (water)recreatie. De ondernemers
aanbod vrijetijdsactiviteiten.
van subsidie deze wensen mogelijk te maken.
werken meer samen wanneer het gaat om gebiedspromotie.
BEGROTING 2024
Bestuur en Burgerzaken
Veiligheid
INLEIDING
Openbare Ruimte
LEESWIJZER
Economische zaken Recreatie en Toerisme
Sociaal Domein
PROGRAMMA’S
BEGROTING
Natuur en Milieu
Ruimtelijke Ontwikkeling
30
PARAGRAFEN
Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien
Overhead
Binnen de Aanpak Oostelijke Vechtplassen zetten we het onderzoek
voor de bijdrage aan het Plassenschap in deze begroting niet toereikend
voort naar een alternatief voor de vervallen vaarverbinding tussen de
is. In dat geval zal eerst met het bestuur van het Plassenschap worden
Loosdrechtse Plassen en het Hilversums kanaal. Daarbij richten we ons
gezocht naar mogelijkheden om kostenstijging te reduceren.
in eerste instantie op de verkenning naar Het rondje om de Zuid. Deze verkenning wordt voortgezet. Mocht dit alternatief niet haalbaar zijn, dan
Toeristen- en forensenbelasting: verhoging inkomsten
gaan we met de watersportsector in gesprek over andere opties die een
Wijdemeren trekt jaarlijks vele toeristen die voor een dag of voor een
impuls geven aan de waterrecreatie.
korte of langere vakantie in ons gebied verblijven. Tweede huizen zijn in trek, evenals hotels, B&B’s en vakantiehuizen. Als een van de maatregelen
Ook zetten we ons het komende jaar in om de projecten uit het
om de dekking van de begroting te verhogen, kiezen we ervoor om de
Gebiedsakkoord mogelijk te maken. Dat houdt in dat we wandel-,
recreanten en toeristen meer mee te laten betalen aan (het onderhoud
fiets-, en vaarroutes blijvend onder de aandacht brengen. Tevens zullen
van) de voorzieningen en het onderhoud van natuur en landschap. In
we het beheer van de Plassen voor wat betreft exoten, ecologie etc.
2024 voor in totaal €500.000.
ondersteunen. Gekozen is voor een aanpak van functiegericht beheer. In 2024 willen we samen met de betrokken partijen tot uitwerking en
We baseren onze voorstellen op of de inning van deze belastingen
nadere afspraken komen, omdat er nu onvoldoende middelen zijn om
volledig is en hoe de tarieven zich verhouden tot gemeenten met
het beheerplan structureel uit te kunnen voeren.
een vergelijkbaar toeristisch profiel. Daarnaast doen we voorstellen voor andere mogelijkheden voor verhoging van inkomsten. Daarbij
Gemeenschappelijke regeling Plassenschap Loosdrecht
kan worden gedacht aan parkeerbelasting, vaarvignetten etc. De
We continueren onze opdracht om voor het Plassenschap Loosdrecht
mogelijkheden en implementatie van dergelijke maatregelen dienen
de uitvoeringsorganisatie te zijn. De kosten hiervoor landen voor
zorgvuldig te worden onderzocht, voordat kan worden overgegaan tot