Jaarverslag en Programmarekening 2023

Kwaliteitsniveaus Het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond- , Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW) onderscheidt diverse kwaliteitsniveaus. De CROW hanteert de in onderstaande tabel weergegeven niveaus groen en wegen, voor de kwaliteitsbepaling van de kapitaalgoederen. A+

Zeer Goed

Nagenoeg ongeschonden

A B C D

Goed Voldoende Matig Te slecht

Mooi en comfortabel Functioneel Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder Kapitaalvernietiging, functieverlies

De gemeente heeft de kwaliteitsniveaus, voor zover aan de orde, in het beleidsplan integraal beheer openbare ruimte vastgesteld. Dit houdt in dat kwaliteitsniveau C als uitgangspunt geldt voor het beheer van de openbare ruimte, met uitzondering van de lintwegen, dorpskernen, begraafplaatsen en monumentale bruggen waar kwaliteitsniveau B geldt. Het beleidsplan levert de kaders voor de sectorale beheerplannen t.b.v. de uitvoering van het onderhoud.

78

Beleids- en beheerplannen In 2021 zijn de conclusies uit het rapport ‘Beheer en Onderhoud kapitaalgoederen - in control’ door het college van B en W onderschreven en zijn de aanbevelingen overgenomen. Het rapport bevat aanbevelingen om op onder meer bestuurlijk, organisatorisch, financieel en technischinhoudelijk vlak de grip en sturing te verbeteren en te borgen. In 2021 is gestart met het oppakken van de adviezen en in 2022 is gestart met werken aan een Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte. Dit beleidsplan beschrijft het strategische en financiële kader voor het beheer van de openbare ruimte. De uitwerking van dit beleid is beschreven in sectorale de beheerplannen voor Wegen, Civiele kunstwerken, Openbare verlichting, Bomen & openbaar groen, straatmeubilair en Speel- en beweegvoorzieningen en in het Gemeentelijk water- en rioleringsplan. Deze plannen zijn eind 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Verantwoording lasten en baten De lasten en baten, die voortvloeien uit het onderhoud van de kapitaalgoederen worden op totaalniveau verantwoord in programma 3, Openbare ruimte. In de financiële deel van deze rekening zijn de overzichten ‘Wat gaat het kosten’ en de ‘Openbare ruimte per taakveld’ opgenomen.

Investeringsplan De investeringen die de gemeente Wijdemeren de komende jaren wil doen zijn opgenomen in het investeringsplan (IP) 2024-2027. De basis voor de investeringen is te vinden in het Beleidsplan integraal beheer openbare ruimte met de onderliggende beheerplannen en het Gemeentelijk water- en rioleringsplan. Bij het ramen van de budgetten voor het IP is rekening gehouden met de gestegen prijzen van bouwmaterialen en brandstof. Ook zijn de kosten voor voorbereiding, enginering, toezicht en eigen uren (projectmanagement en advisering) integraal mee geraamd in de budgetten.

Wegen Beleidskader Eind 2023 is het Beheerplan wegen 2024-2028 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is de minimale kwaliteit van de wegen vastgesteld op C-niveau volgens de CROW systematiek, met uitzondering van de lintwegen buiten de bebouwde kom en de wegen in de dorpscentra. Hiervoor is het kwaliteitsniveau op B bepaald.

De wegen worden eens per twee jaar geïnspecteerd door een extern bureau (jaarlijks om en om noord en zuid). Op basis van de bevindingen worden de onderhoudsmaatregelen en kosten voor de korte (1-5 jaar) en middellange (6-10 jaar) termijn bepaald. Ook worden waarnemingen en meldingen van bewoners over de staat van onderhoud, meegenomen bij het opstellen van de onderhoudsplannen. Vervolgens worden de onderhoudswerkzaamheden voor de komende jaren in de begroting verwerkt. Dit betreft het regulier klein onderhoud alsook de integrale herinrichtingen/groot onderhoud. Renovaties van grote wegvakken worden integraal benaderd, waarbij waar nodig en mogelijk ook renovaties van bijvoorbeeld riolering, openbaar groen en/of openbare verlichting worden meegenomen.

79

De stand van de Reserve Rationeel Wegbeheer bedraagt naar verwachting op 31 december 2023 circa € 5.622.562. Per 1-1-2024 is de reserve rationeel wegbeheer omgevormd tot een voorziening groot onderhoud t.b.v. beheer van het huidige areaal. De omvorming wordt zichtbaar bij het nieuwe wegbeheerplan in combinatie met de herziening van de nota Reserves en voorzieningen.

Financiën Het BeheerplanWegen is de basis voor de jaarlijks stortingen en onttrekkingen aan de voorzieningen. Voor een overzicht van de lopende en/of voltooide investeringen in projecten waarvan het riool onderdeel is verwijzen wij u naar het kredietoverzicht in het financiële deel van deze jaarrekening.

Riolering Beleidskader Eind 2023 is het Gemeentelijk water- en rioleringsplan 2023-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In het Gemeentelijk Water- en rioleringsplan (WRP) is beschreven hoe uitvoering wordt gegeven aan de gemeentelijke zorgplicht voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Ook ambities en verbetermaatregelen zijn hierin opgenomen. De totale kosten voor de uitvoering inclusief de daarvoor benodigde personele capaciteit en investeringen, zijn gekoppeld aan het rioolrecht voor de komende jaren. De rijksopgave om te komen tot een klimaatbestendige inrichting van de openbare ruimte speelt hierin een belangrijke rol.

Het gemeentelijk rioolstelsel (inclusief kolken en gemalen) wordt cyclisch gereinigd en geïnspecteerd. Mede op basis van de inspectiegegevens worden onderhoudsplannen opgesteld, waaraan uitvoering wordt gegeven, zo mogelijk integraal zoals bij ‘wegen’ beschreven. De stand van de voorziening GRP bedraagt afgerond € 6.106.000 per ultimo 2023. Mede op basis van het GRP vinden jaarlijks stortingen en onttrekkingen plaats en wordt het verloop van de voorziening bewaakt. Gewijzigde doorrekening kosten Als onderdeel van de herziening van alle beheerplannen heeft er in 2023 een herziening plaats gevonden van het IP op de rioleringen. De afschrijvingen op de investeringen start vanaf het jaar volgend op de ingebruikname. De rentelasten lopen parallel aan de uitvoering van de werkzaamheden. De kapitaallasten worden verwerkt in de tarieven van de rioolheffing. Indien lagere tarieven rioolheffing worden toegepast, vindt onttrekking aan de voorziening WRP plaats. Zie ook de begroting ‘Stand en verloop van Reserves en Voorzieningen’.

Civiele kunstwerken Beleidskader Eind 2023 is het Beheerplan civiele kunstwerken 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is de programmatische aanpak van het beheer en onderhoud van de bruggen en beschoeiingen in gemeente Wijdemeren beschreven. Voor het beheer en onderhoud van de bruggen heeft in 2023 een nieuwe inspectie plaatsgevonden, welke de basis vormde voor bovengenoemd beheerplan. Renovaties of vervangingen worden apart opgenomen in het investeringsplan.

80

Ook de beschoeiingen zijn in 2023 geïnspecteerd, op basis waarvan het benodigde onderhoud en de vervangingen zijn bepaald. Ook dit vormt onderdeel van het beheerplan civiele kunstwerken zoals eerder genoemd. Het beheer en onderhoud wordt conform dit plan uitgevoerd. Op basis van de uitgevoerde inventarisatie is gebleken dat sprake is van een aanzienlijke achterstand in onderhoud van vooral de beschoeiingen. In het door de raad vastgestelde krediet is rekening gehouden met het terugdringen van deze achterstanden in de jaren vanaf 2024.

Openbare verlichting Beleidskader Vanaf 2018 tot en met 2023 zijn de lichtmasten en armaturen/lampen onderhouden en duurzaam vervangen op basis van technische levensduur, conform het toen geldende ‘Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025’. Eind 2023 is het nieuwe Beheerplan Openbare verlichting 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is de programmatische aanpak van het beheer en onderhoud van de openbare verlichting in gemeente Wijdemeren beschreven. Ook is er in 2023 een nieuwe marktpartij gecontracteerd die vanaf 1 januari 2024 het beheer en onderhoud van de verlichting zal uitvoeren. De gemeente heeft hierbij een regisserende en faciliterende rol.

Groenvoorziening Beleidskader Eind 2023 zijn het Groenbeheerplan 2024-2027 en het Beheerplan bomen 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. Het minimale kwaliteitsniveau van het openbaar groen is door de raad vastgesteld op C-niveau, met uitzondering van de dorpskernen, de lintwegen en de begraafplaatsen waar B-niveau hanteren. De inrichting van het openbaar groen is sober en onderhoudsarm. Bewoners en bedrijven krijgen vervolgens de gelegenheid om door middel van participatie een andere inrichting en hoger kwaliteitsniveau te kiezen. Hier tegenover staat dat de bewoners en bedrijven dan zelf voor het beheer en onderhoud van het betreffende groenvak zorgen. Het bomenbeleidsplan is in 2012 vastgesteld en is bepalend voor de wijze waarop het planmatige boombeheer wordt uitgevoerd. In 2019 heeft een evaluatie van het beleidsplan bomen plaatsgevonden en besproken met de raad. Jaarlijks wordt 1/3 van het totale bomenbestand met een BVC-inspectie (Boom Veiligheid Controle) conform de HIOR(Handboek Inrichting Openbare Ruimte)en het Handboek Bomen van de Stichting Norminstituut Bomen gecontroleerd. Dit vormt de basis voor het bepalen van de onderhoudswerkzaamheden voor het komende onderhoudsseizoen. Het financieel kader is hierbij leidend.

Speel- en beweegvoorzieningen Beleidskader Het regulier onderhoud aan de speelvoorzieningen werd tot eind 2023, toen het nieuwe beleids- en beheerplan werden vastgesteld, conform de kaders uit de Nota openbare speelvoorzieningen 2014-2019 uitgevoerd. In 2017 heeft de raad het ‘Uitvoeringsplan spelen 2017-2024’ vastgesteld waarin tot verminderen, samenvoegen en omvormen van alle speelplaatsen is besloten. De uitvoering van dit plan verloopt conform planning en loopt tot 2024 door. De stortingen in de reserve speeltoestellen , waartoe

81

eerder was besloten om ook op langere termijn over voldoende onderhouds- en vervangingsmiddelen te beschikken, is vanaf 2021 gestaakt. Eind 2023 is het beheerplan Speel- en beweegvoorzieningen 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In dit plan is het speelvoorzieningen areaal in kaart gebracht en zijn de in de planperiode noodzakelijke onderhouds- en vervangingswerkzaamheden bepaald. Dit plan is feitelijk een vervolg op het eerder genoemde Uitvoeringsplan spelen 2017-2024.

Straatmeubilair Beleidskader In 2023 heeft er een inventarisatie van het aanwezige straatmeubilair (met name bebording, banken, prullenbakken, etc.) plaatsgevonden. Op basis hiervan is er een beheerplan opgesteld. Eind 2023 is het beheerplan straatmeubilair 2024-2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In dit plan is het areaal aan straatmeubilair in kaart gebracht en zijn de in de planperiode noodzakelijke onderhouds- en vervangingswerkzaamheden bepaald. Het is de eerste keer dat gemeente Wijdemeren voor dit beheerdomein een beheerplan heeft opgesteld. In de komende jaren zal dit beheer verder verfijnd en geoptimaliseerd worden.

Gebouwen Beleidskader Het MJOP (Meer jaren onderhoudsplan) en het Gemeentehuis MJOP Het beheer en onderhoud van onze gebouwen is via een meerjarenonderhoudsplan, met een doorzicht van 10 jaar, inzichtelijk gemaakt. Het meest recente plan is door de raad vastgesteld in 2019. In 2023 is opdracht gegeven om een nieuw meerjarenonderhoudsplan op te laten stellen. Om dit plan te kunnen maken zijn de gebouwen geïnspecteerd. Zo wordt per bouwdeel een vervangings-interval bepaald en deze vervanging of onderhoudscyclus wordt dan begroot voor een bepaald jaar. Gemeentehuis We voeren alleen het hoognodige onderhoud aan het gemeentehuis uit, waaronder bijvoorbeeld kleine verbouwingen (vergaderruimten/werkplekken). Minimale vereiste is dat het gemeentehuis veilig en goed betreedbaar blijft voor personeel en gebruikers. Eind 2023 is gestart met de actualisatie van het MJOP. Het inzicht in de te verwachten investeringskosten, draagt bij aan een afweging over de huisvesting van de gemeentelijke organisatie de komende jaren.

82

4.4 Financiering Treasury Treasury is een bedrijfsproces dat erop is gericht de financiering- en het kasstroommanagement (cashflow) te optimaliseren en te waarborgen dat de gemeente tegemoet kan komen aan haar verplichtingen aan schuldeisers. De uitvoering van de treasury vindt zijn weerslag in de paragraaf financiering die in de begroting en de jaarrekening wordt opgenomen. In de begroting behandelt de paragraaf de plannen van het treasurybeleid. In de jaarrekening gaat de paragraaf in op de resultaten van het treasurybeleid.

Kasgeldlimiet

2023

1. Toegestane kasgeldlimiet Begrotingstotaal 1 januari (=grondslag) Kasgeldlimiet in procenten van de grondslag Kasgeldlimiet in een bedrag

63.346.000 8,50 5.384.410

2. Omvang vlottende korte schuld Schulden in rekening-courant Opgenomen gelden korter dan 1 jaar Overige geldleningen, niet zijnde vaste schuld Totaal vlottende schuld

0 0 0 0

3. Vlottende middelen Tegoeden in rekening courant Contante in kas Overige uitstaande gelden korter dan 1 jaar Totaal vlottende middelen

270.667 1.077 19.502.263 19.774.007

4. Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld Toegestane kasgeldlimiet Ruimte (+) c.q. overschrijding (-)

-19.774.007 5.384.410 25.158.417

Juist voor korte financiering (tijdelijke liquiditeitstekorten voor lopende uitgaven opvangen) geldt dat het renterisico aanzienlijk kan zijn. Fluctuaties in de korte rente hebben direct een relatief grote impact op de rentelasten. In 2023 is er als gevolg van provinciaal toezicht er veel minder geïnvesteerd dan in de primitieve begroting 2023 is geraamd. Het overschot aan liquide middelen is voor een groot gedeelte uitgeleend aan andere gemeenten en het restant is in het kader van schatkistbankieren tijdelijk gestort op een bankrekening van het Rijk.

83

Door middel van de kasgeldlimiet wordt een grens gesteld aan de mogelijkheid om lopende uitgaven kort te financieren, en daarmee wordt dan het eventueel aanwezige risico beperkt. De kasgeldlimiet wordt bepaald op basis van een door het Rijk vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal. Jaarlijks wordt de gemiddelde korte financiering getoetst aan de kasgeldlimiet. De provincie houdt hierop toezicht. Intern wordt dit per kwartaal getoetst om de liquiditeitspositie goed in de gaten te houden. Voor 2023 is de kasgeldlimiet vastgesteld op € 5.384.000 . Dit is 8,5% van het begrotingstotaal € 63.346.000 Renterisico Onder renterisico wordt verstaan de mate waarin het saldo van rentelasten en rentebaten verandert door wijzigingen in het rentepercentage voor zowel de korte als voor de lange financiering. Het is de bedoeling grote fluctuaties in de rentelasten, die mogelijk consequenties hebben voor de financiële positie, te vermijden. De Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden) geeft twee verplichte richtlijnen voor de bewaking en beheersing van renterisico’s: de kasgeldlimiet voor korte financiering (< 1 jaar) en de renterisiconorm voor de lange financiering. Renterisiconorm Lange financiering vormt een integraal onderdeel van het lange termijn investeringsbeleid. Het toezicht op de renterisico’s is van tevoren goed beheersbaar.

Dit kan worden bereikt door informatie over rente en leningen actueel en transparant te krijgen. Verder is het van groot belang om een spreiding van looptijden in de leningenportefeuille te realiseren. Het renterisico uit hoofde van renteherzieningen en herfinanciering van leningen wordt dan in voldoende mate beperkt. Het rijk heeft een renterisiconorm van 20% vastgesteld. Dat wil zeggen dat er 20% renterisico mag worden gelopen over het begrotingstotaal van de lasten. Het renterisico van € 63.346.000 geeft voor de gemeente Wijdemeren een ruimte van € 12.669.000.

84

Renterisiconorm

2023 (bedragen x € 1.000)

1.Renteherziening Renteherziening op vaste schuld o/g (verlaging) Renteherziening op vaste schuld u/g Netto renteherziening op vaste schuld 2. Mutatie vaste schuld Nieuwe aangetrokken vaste schuld Nieuwe verstrekte lange leningen Netto nieuw aangetrokken schuld 3. Betaalde aflossingen 4. Herfinanciering (laagste van 2 en 3) 5. Renterisico op vaste schuld (1+4) 6. Renterisiconorm Begrotingstotaal (lasten)(primaire begroting) Percentage Renterisiconorm 7. Toets renterisiconorm Renterisiconorm Renterisico op vaste schuld (1+4) Ruimte

0 0 0 10.000 0 10.000 2.983 2.983 2.983 63.346 20 12.669 12.669 2.983 9.686

Kasbeheer Om de kosten van het geldstromenbeheer te beperken dient het liquiditeitsgebruik beperkt te worden door de geldstromen op elkaar af te stemmen. Hierbij dient er op te worden toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te garanderen dat de verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen. Met de BNG is daarvoor in 2019 een raamovereenkomst gesloten. Volgens deze raamovereenkomst wordt tot een bedrag van € 1,8 miljoen krediet in rekening-courant verstrekt. Debiteurenrisicobeheer Alleen in de gevallen waarin de invordering niet (meer) mogelijk bleek te zijn, is tot afboeking wegens oninbaarheid overgegaan. In 2023 is voor ruim € 104.000 aan debiteuren als oninbaar afgeboekt. Dit was in 2022 nog € 336.000. De dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren bedraagt in deze rekening € 230.000. Per ultimo 2023 is de omvang van de voorziening voor dubieuze debiteuren € 426.000 (2022 € 300.000). De voorziening dubieuze debiteuren 2023 bestaat voor € 298.000 uit de belasting debiteuren en voor € 128.000 uit overige oninbare debiteuren. Intern liquiditeitenrisicobeheer De interne liquiditeitenrisico’s worden gebaseerd op een meerjarige liquiditeitenplanning.

85

Financieringspositie

Bedragen x € 1.000 Primaire begroting 2023

Rekening 2023

Situatie per 1-1

Situatie per 31-12

Te financieren boekwaarde activa Financieringsmiddelen: Stand Reserves Resultaat 2023 voor bestemming Stand Voorzieningen Stand Vreemd vermogen lang (incl. waarborgsommen)

78.487

73.423

14.092 0 8.157

17.798 4.600 8.459

41.704

48.720

Financieringstekort/overschot

-14.534

6.154

Het totaal van de aangegane onderhandse geldleningen per 1 januari 2023 van € 41,70 miljoen is verdeeld over 9 leningen. Van de geldleningen zijn er 5 afgesloten bij de Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG). Eén lening is aangegaan met de Nederlandse Waterschapsbank, twee met de provincie Noord-Brabant en een met Aegon. In 2022 is één nieuwe lening afgesloten bij de Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG), waarbij de storting van de lening in 2023 heeft plaatsgevonden. De looptijd van deze nieuwe lineaire lening is 40 jaar, rentepercentage 1,13%.

Mutaties in leningenportefeuille: bedragen x € 1.000,-

2023

Stand per 1 januari 2023 (exclusief waarborgsommen) Nieuwe leningen/waarborgsommen Reguliere en vervroegde afslossingen Stand per 31 december 2023

41.701 10.000 -2.983 48.718

Renteresultaat 2023

Ontwikkeling rente: bedragen x € 1.000,-

2023

Rentelasten Langlopende leningen Rentelasten kort geld Rentebaten Langlopende leningen Rentebaten kort geld Totaal saldo

561 11 -12 -566 -6

De rentelasten lang hebben betrekking op de aangetrokken langlopende leningen. In 2023 is er voor € 11.000 aan rente betaald voor kort geld. De rentebaten hebben betrekking op leningen woningbouw, weggezette kortlopende leningen naar andere gemeenten en ontvangen rentebaten in het kader van schatkistbankieren.

86

4.5 Bedrijfsvoering Dienstverlening In de begroting van 2023 is richting gegeven aan onze dienstverlening, met als doel aan te sluiten op de vragen en behoeften van onze inwoners en te voldoen aan de steeds hogere klantwensen. Eén van de pijlers van de Raad in het proces tot de fusie is het behouden en versterken van een goede dienstverlening aan de inwoners. Dienstverlening is daarmee onderdeel van het Organisatieherstelplan. De belangrijkste doelen in het herstelplan zijn: heldere servicenormen, werkprocessen, kanaalsturing en één ingang voor de afhandeling van de eenvoudige (eerstelijns) en verdiepende (tweedelijns) vragen van de inwoner. Om te weten waar we heen gaan, moeten we eerst weten waar we staan. Daarom starten we met een nulmeting: hoe ervaren onze inwoners de dienstverlening van de gemeente Wijdemeren? Deze nulmeting is in de maanden november en december van 2023 uitgevoerd en de resultaten worden in 2024 aan het college en de gemeenteraad ter beschikking gesteld. Op basis van de 0-meting wordt een plan van aanpak opgesteld. Personeel De afgelopen jaren zijn diverse rapporten (Necker van Naem, Berenschot) verschenen over de stand van de ambtelijke organisatie en de wijze waarop het ambtelijk bestuurlijk samenspel vormgegeven wordt in Wijdemeren. Op basis hiervan zijn verbetervoorstellen gedaan en is de implementatie daarvan gestart.

Zonder limitatief te zijn, beschrijven wij hieronder op hoofdlijnen welke verbeteringen er in 2023 zijn doorgevoerd. Tegelijkertijd realiseren wij ons dat de organisatiekracht onvoldoende is om alle wettelijke taken en bestuurlijke opgaven aan te kunnen. De werkdruk in de organisatie was hoog, er was sprake van 8% ziekteverzuim (tov 6.5% landelijk) en 23% vacatureruimte (tov 23% landelijk bij gemeenten van gelijke omvang). Organisatiestructuur Vanaf september 2022 is een vaste gemeentesecretaris aangetrokken die de opdracht heeft de organisatie in te richten, passend bij de opdracht. Van een structuur met twee domeinen is de organisatie omgebouwd naar een structuur met drie afdelingen; de bedrijfsvoeringstaken zijn samengevoegd in een aparte afdeling bedrijfsvoering. Dit bevordert de onderlinge samenwerking tussen de bedrijfsvoeringonderdelen. Daarnaast is per juni 2023 een manager strategie en projecten aangesteld die afdelingsoverstijgend projecten aanstuurt en het werken met en in projecten verbetert. De functie van concerncontroller is gesplitst van die van teamleider financiën en deze functie is rechtstreeks onder de gemeentesecretaris gepositioneerd. Op deze wijze kan de concerncontroller op onafhankelijke wijze risico’s in de organisatie signaleren, benoemen en adviseren over mogelijke oplossingen ervan.

Rust in de organisatie Bij een organisatie in beweging is het noodzakelijk om te starten met het steunen van de medewerkers. Het ziekteverzuim is aangepakt en gedaald van 9% naar gemiddeld 8%. Op 31-12-2023 waren er 47 niet ingevulde vacatures. In 2023 is ingezet op het vervullen van de vacatures door een mix van vaste aanstellingen en inhuur. Hiermee is een begin gemaakt met het ontlasten van de vooral overbelaste vaste medewerkers. We blijven inzetten op het invullen van vacatures, zeker wanneer het gaat om de uitvoering van wettelijke taken. De invulling van de vacatures blijft een grote opgave, zoals in heel Nederland het geval is. Op basis van de door de raad en het college gewenste verandering, is het leidinggevend kader vernieuwd. Door in gesprek te gaan met voormalig leidinggevenden die niet geplaatst konden worden binnen de

87

opgave en hen begeleiding te bieden, hebben zij een toekomst gevonden buiten de organisatie, zonder dat daarvoor kostbare afvloeiingensregelen mee gemoeid zijn. Het nieuwe managementteam is medio 2023 gestart. Zij zijn geworven om leiding te geven aan de door het college en de raad gewenste verandering. Het MT pakt de noodzakelijke organisatieverandering samen met de teammanagers op. In 2023 waren de teammanagers functies grotendeels interim ingevuld. Eind 2023 is gestart met de werving van de vaste vervulling van de teammanagersfuncties. De concerncontroller is op contractbasis basis ingevuld tot en met 2024. Aandacht voor medewerkers Onze medewerkers zijn ons belangrijkste kapitaal. De lange onrustige periode heeft veroorzaakt dat er veel vacatures zijn en dat het verzuimpercentage hoog is. Gelukkig lijkt de tendens licht naar positief om te buigen. Onze medewerkers hebben niet (altijd) de aandacht gekregen die ze nodig hebben en die ze verdienen. In 2023 hebben de leidinggevenden ingezet op taakgerichtheid, het verminderen van verzuim en aandacht voor medewerkers. Dat betekent het voeren van GROW gesprekken en opleiden en ontwikkelen daar waar nodig. Hier is een goede start mee gemaakt maar vergt in de komende jaren nog meer inzet.

In 2023 is tevens een Medewerkertevredenheidonderzoek uitgevoerd (MTO), de uitkomsten hiervan zijn in de teams, met het MT, met het college en met de ondernemingsraad besproken. Op basis hiervan is in 2024 een plan gemaakt met aandachtspunten waarop het MT gaat sturen in de komende jaren. Investeren & bezuinigen in de organisatie Rondom de zomer van 2023 is door het nieuwe MT – met in achtneming van de aanbevelingen uit diverse eerdere rapporten en in het kader van het realiseren van financieel herstel – gekeken naar de organisatie: waar kan er bezuinigd worden, waar moet er geïnvesteerd worden. Dit heeft in de begroting van 2024 geleid tot bezuinigingsvoorstellen in de organisatie op overhead en in de afdeling Bedrijfsvoering. In de afdeling Inwoners zijn bezuinigingsvoorstellen gedaan waartegenover ook een investering staat (per saldo geen effect) en in de afdeling Samenleving zijn investeringen voorgesteld. De raad heeft bij de Begroting 2024 ingestemd met deze ontwikkelingen die hiermee in 2024 geeffectueerd kunnen worden. Ondernemingsraad In 2023 is er door de WOR-bestuurder en de ondernemingsraad geïnvesteerd in een goede relatie. De OR denkt mee en bouwt mee aan de toekomst van onze organisatie vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheden.

In het afgelopen jaar is vanuit de OR veel inzet geweest voor goede arbeidsomstandigheden, het verlagen van de werkdruk, het vast invullen van vacatures en het verlagen van het ziekteverzuim. Er is een professionele secretaris voor de OR aangetrokken, logisch gezien de opgave waar de OR voor staat. Werkprocessen De basis van een organisatie is het beschrijven en invoeren van de werkprocessen. Dat maakt het mogelijk om efficiënt te werken en inwoners en ondernemers adequaat en binnen gestelde termijnen te kunnen bedienen. Bovendien wordt daarmee de kwaliteit van de uitvoering geborgd. Ook helpt dit een nieuwe collega om zich in te werken en daarmee snel de juiste bijdrage te leveren aan de taakuitvoering. In Wijdemeren zijn niet alle werkprocessen beschreven. Er is een werkgroep gestart die waar nodig werkprocessen beschrijft en zorgt dat deze worden gebruikt in de organisatie . ICT ontwikkeling De afgelopen jaren zijn diverse pogingen ondernomen om ons op het gebied van ICT te ontzorgen zoals

88

samenwerking met gemeenten in onze nabijheid en andere regionale initiatieven. Deze hebben om allerlei redenen niet geleid tot verbetering naar de voor Wijdemeren wenselijke situatie. In deze jaren zijn noodzakelijke investeringen in de ICT bevroren. Dit heeft geleid tot achterstallig onderhoud: er wordt gewerkt met verouderde hardware en verouderde systemen. Tevens was er sprake van onrechtmatigheid rond de ICT-contracten. In april 2023 is een plan van aanpak opgesteld waarbij de achterstand wordt ingelopen en de medewerkers van de gemeente op een goede manier worden voorzien van apparatuur en ondersteuning. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van (eenmalige) budgetten die eerder zijn vastgesteld. Inmiddels is via een aanbestedingsprocedure een raamcontract gesloten met een leverancier, waarmee de inkoop van hardware en licenties rechtmatig is, zijn er laptops in bruikleen uitgereikt aan alle medewerkers, hebben we een bredere internetverbinding, zijn er diverse updates gedraaid (er waren en zijn grote achterstanden in de updates), is portfolio management ingericht en is de ICT projectenportfolio opgesteld voor 2024. In 2024 zullen nog diverse stappen gezet moeten worden op het gebied van onze ICT om de serieuze risico’s te verminderen. Met het oog op de toekomstige bestuurlijke situatie worden geen grote veranderingen of nieuwe systemen meer doorgevoerd.

Met uitzondering van wettelijk noodzakelijke voorzieningen, bijvoorbeeld in het kader van de nieuwe Omgevingswet, de Participatiewet, de Wet open overheid en de verdere aandacht en eisen op het gebied van informatiebeveiliging. Om aan onze wettelijke verplichtingen op het gebied van Privacy en security te voldoen zijn wij op zoek naar een Privacy officer. Deze is tijdelijk ingevuld maar we zijn op zoek naar vaste invulling. Betrouwbare financiën In de begroting 2023 moest een disclaimer worden opgenomen omdat de cijfers niet voldoende konden worden geverifieerd. Een situatie die onhoudbaar is. Wijdemeren staat daardoor onder preventief toezicht van de Provincie Noord-Holland. We hebben een groep financieel deskundigen ingehuurd, die samen met onze vaste medewerkers een passend financieel team vormen. Het team financiën heeft de cijfers gevalideerd en de jaarrekening 2022 afgerond. Dit heeft geleid tot een goedkeurende verklaring met beperking op de rechtmatigheid van de accountant. Tevens is een financieel herstelplan/kadernota gemaakt. Deze is vastgesteld in de raad van juli 2023. Ook de Provincie Noord-Holland heeft op 12 september ingestemd met het financieel herstelplan. Op basis van het financieel herstelplan/kadernota is de begroting 2024 gemaakt.

In december 2023 heeft de Provincie Noord Holland laten weten dat de gemeente Wijdemeren opnieuw onder repressief toezicht van de Provincie is komen te staan maar wel met bijzondere aandacht. De Provincie let hierbij op: - Begrotingswijzigingen in lijn met gemaakte afspraken; - Effecten van raadsbesluiten op structureel begrotingssaldo; - Incidentele baten niet inzetten om structurele tekorten te dekken. Beheerplannen openbare ruimte Zowel in het rapport Berenschot, de accountant en het Toezichtkader (Provincie Noord Holland) is aangegeven dat de beheerplannen openbare ruimte geactualiseerd moeten worden en een reële kostenraming voor het beheer in de meerjarenbegroting opgenomen moet worden. In het najaar van 2023 zijn de actuele beheerplannen in de gemeenteraad vastgesteld.

89

Control Control gaat over het realiseren van doelstellingen, sturing, effectieve en efficiënte processen, beheersen van risico’s en onzekerheden en de maatregelen die we nemen om bepaalde risico’s in te perken. Een organisatie is ‘in control’ als deze organisatie zodanig is ingericht dat de juiste discussie op het juiste moment wordt gevoerd zodat (indien nodig) kan worden bijgestuurd om de doelstellingen te realiseren. In 2023 zijn we verdergegaan met het verbeteren van de interne beheersing en het beter in control zijn van de organisatie. Een belangrijk item is de rechtmatigheidsverantwoording. Vanaf 2023 legt het college van burgemeester en wethouders een rechtmatigheidsverantwoording (over verslagjaar 2023) af in de jaarstukken van de gemeente. Dit betekent dat het college zelf verantwoording aflegt over de naleving van de regels, die relevant zijn voor het rechtmatig reilen en zeilen van de gemeente. Een goed ingericht mechanisme van interne beheersing en interne controle voor in ieder geval de belangrijkste financiële processen is hierbij van groot belang. Immers, het college moet de verantwoording goed kunnen onderbouwen.

Denk hierbij aan het inbedden en uitvoeren in de organisatie van de interne controle en verbijzonderde interne controle, uitvoeren van analyses zoals de fraude-risico-analyse, monitoring van de financiële risico’s en de daaraan gekoppelde beheersmaatregelen van de belangrijkste financiële processen.

Toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording Over het jaar 2023 geeft het college voor het eerste jaar een rechtmatigheidsverantwoording af. Rechtmatigheid houdt in dat de gemeente de wet- en regelgeving gevolgd heeft voor alle baten, lasten en balansmutaties. De controleverklaring van de accountant over de rechtmatigheid wordt opgenomen in de jaarrekening. Vanaf 2023 legt het College van burgemeester en wethouders zelf verantwoording af over de rechtmatigheid. Daarom treft u deze verantwoording voor het eerst in deze jaarrekening aan. De accountant legt alleen nog een controleverklaring af over de getrouwheid, waarin de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording wordt getoetst. Het doel van de verandering is om meer transparantie te geven in de totstandkoming van de gemeentelijke financiën en daarnaast om een beter gesprek tussen de gemeenteraad en het college mogelijk te maken. Vanuit de uitgevoerde verbijzonderde interne controle zijn de onrechtmatigheden gesignaleerd. Hieronder treft u een toelichting op alle gesignaleerde afwijkingen per criterium. Begrotingsonrechtmatigheid A. Overschrijding lasten programma 4 Overschrijding lasten programma 5 Overschrijding lasten programma 998 Overschrijding lasten programma 999 B. Overschrijding investeringsbudgetten C. Ongeautoriseerde reservemutaties D.

Overige afwijkingen niet tijdig gewijzigd in de begroting/gemeld aan raad Totaal begrotingsonrechtmatigheden E. Acceptabel deel overschrijdingen A en B volgens financiële verordening (zie bij toelichting baten en lasten) Resterende begrotingsonrechtmatigheden

€ 498.000 € 1.369.000 € 1.205.000 € 1.117.000 € 553.000

€ 4.742.000 €4.189.000

€ 553.000

90

Voorwaarden criterium 1. Rechtmatigheid Aanbestedingen

Fouten € 896.000

Totaal

€ 896.0000

M&O criterium

Onduidelijkheden

Geen afwijkingen geconstateerd.

Voorwaardencriterium De afwijkingen op het voorwaarden criterium hebben allemaal betrekking op het proces rondom aanbestedingen. Hierbij valt onderscheid te maken in vier categorieën. Per categorie wordt aangegeven welke maatregelen worden/zijn genomen ter voorkoming of bijsturing. ICT € 434.283 We zien enkele onrechtmatige aanbestedingen, met name op het gebied van software. Dit betreft langlopende contracten die in het verleden niet op de juiste wijze zijn aanbesteed. Om dit in de toekomst te voorkomen wordt voor de gemeentelijke software dit jaar een Europese aanbesteding uitgevoerd. Het doel is alle software via een softwarebroker aan te schaffen. De te selecteren partij levert de gewenste software aan de gemeente. Natuurlijk zal wel een programma van eisen per softwarepakket als basis dienen, alleen wordt niet meer per deeluitvraag een aanbesteding uitgezet. In de uitvraag wordt aangegeven welke ‘soorten’ van software uitgevraagd gaan worden. De diensten van de leverancier zijn een opslag op de kosten van de gevraagde softwarepakketten. Als voorbeeld: een nieuw salarisadministratie pakket wordt via de software broker aangeschaft. Vorig jaar is een dergelijke aanbesteding geweest voor de ICT hardware. Onderhoud € 208.044 De contracten met de onderhoudspartijen voor het gemeentelijk vastgoed zijn verlopen.

Op dit moment wordt voor het E (electro) en het W (werktuigbouwkundig) onderhoud met één partij een overeenkomst voor 4 jaar opgesteld. De contractwaarde ligt, met ca € 180.000 over 4 jaar, onder de Europese aanbestedingsgrens. Voor deze nieuwe overeenkomst met één partij als penvoerder wordt een besluit afwijken inkoopbeleid aan het bestuur voorgelegd. De motivering daarvoor is in hoofdzaak dat de E&W onderhoudsmarkt krap is, het gemeentelijk vastgoed, met uitzondering van het gemeentehuis, te klein van omvang en complexiteit is om een interessante propositie te vormen voor onderhoudspartijen. Overig € 253.698 Deze categorie omvat twee opdrachten met betrekking tot het beheer van een sportcafe. Een van deze overeenkomsten stopt dit jaar. Daarnaast hebben we vanwege het ontbreken van documentatie de bestedingen aan de brandverzekering als onrechtmatig beoordeeld. Deze casussen gaan we intern bespreken met de afdeling inkoopadviseur. Wat betreft de verzekeringen gaan we kijken of er bij de prolongatie een nieuwe aanbesteding noodzakelijk is. Inhuur € 0 We zien dat veel inhuuropdrachten niet Europees zijn aanbesteed, terwijl dit op basis van de (geëxtrapoleerde) contractwaarde wel had gemoeten. Wanneer de facturatie de Europese

91

aanbestedingsdrempel nog niet heeft overschreden, spreken we van een formele fout. De opdracht is in dat geval wel onrechtmatig, maar er is nog geen financieel gevolg. Vandaar dat deze categorie in euro’s geen waarde heeft. Veel van dit soort opdrachten zijn inmiddels Europees aanbesteed via Flextender. Er zijn dus al stappen gezet om dit in de toekomst te voorkomen. Daarnaast zien we dat in 27 gevallen is afgeweken van de drempels van de Gids Proportionaliteit. Begrotingscriterium Programma 004 Economische zaken, recreatie en toerisme De grootste afwijkingen op dit programma betreft de bijdrage aan het Plassenschap en de lasten van het Gebiedsakkoord. Het nadeel op het Plassenschap van 373K is het gevolg van overname extra personeel van het Plassenschap en een nieuwe systematiek van kostentoerekening (bestaand beleid). De hogere kosten van het gebiedsakkoord € 216K worden volledig door hogere baten gecompenseerd. Programma 005 Sociaal Domein De grootste afwijking aan lasten binnen het programma Sociaal Domein is op het taakveld 6.3 Inkomensregelingen. Deze overschrijding is o.a. het gevolg van het uitkeren van energietoeslag voor een bedrag van € 842.000. Dit bedrag wordt voor € 334.000 gedekt uit de algemene reserve en het restant van € 508.000 is via de decembercirculaire 2023 ontvangen en is verantwoord op programma 998.

Daarnaast volgen hieronder nog enkele overschrijdingen die voortkomen uit open-end regelingen: Lasten op grond van de participatiewet zijn € 100K hoger dan begroot door een sterkere stijging minimumloon. Verder zijn de lasten voor de bijzondere bijstand € 65.000 hoger dan begroot (bestaand beleid). Inzake Toco covid zijn niet begrote kosten gemaakt van € 66.000. Deze worden vergoed door het Rijk. Voor Sisa G4 dienen we een bedrag terug te betalen aan het Rijk van € 97.000. Bij de taak onderwijsbeleid en leerlingzaken is sprake van een netto overschrijding van € 196.000. Programma P998 Algemene baten en lasten Binnen het programma Algemene baten en lasten zijn diverse stelposten geraamd die geheel of gedeeltelijk worden gerealiseerd op andere programma's. Binnen het programma levert het een nadeel op van 426K. Verder is in de voorziening dubieuze debiteuren een storting in 2023 gedaan van € 230K en voor verlofsparen een bedrag 158K. Hiervoor waren geen bedragen geraamd. Het gasthouderschap belastingen heeft 335K meer gekost dan geraamd als gevolg van een hoger aantal ingediende bezwaarschriften door de gemeente Hilversumleningen zijn afgewikkeld. Het saldodie op de rente van de langlopende laat en nadelig saldo zien van 45K.

Dit wordt veroorzaakt doordat we, na overleg met de accountant ,de voorcalculatorische rente-omslag van de begroting tevens in de rekening hebben toegepast. Dit levert overigens bij de baten een extra opbrengst op bij het schatkistbankieren en de uitgezette leningen bij overige gemeenten. Programma P999 Overhead De grootste afwijkingen binnen het programma Overhead is een voordelige stelpost kapitaallasten (najaarsnota 2023) van € 500K die grotendeels wordt gerealiseerd op de overige programma's en als gevolg van een wijziging van toedeling van kosten hebben er verschuivingen plaatsgevonden in de loon-en inhuurlasten binnen de programma's van € 403K. Verder zijn er diverse overige overen onderschrijdingen (bestaand beleid) geweest van per saldo € 197K.

Investeringskredieten: Er is sprake van een overschrijding € 553K. Voor een specificatie hiervan verwijzen wij u naar het overzicht investeringskredieten van hoofdstuk 11. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium In 2023 is nog geen sprake van formeel M&O beleid. Wel blijkt uit procesbeschrijvingen dat er beheersmaatregelen zijn op M&O. Daarnaast wordt hier bij de interne controle op getoetst. Medio 2024 wordt het M&O beleid opgesteld en vastgesteld. Contract- en leveranciersmanagement Met contract- en leveranciersmanagement beogen we onrechtmatigheden te voorkomen en mogelijk kostenbesparing te realiseren. In 2023 is een onderzoek uitgevoerd om te kijken hoe we de inkoop van

92

Wijdemeren het beste toekomstbestendig kunnen organiseren. Het advies is om aan te sluiten bij

Stichting Rijk. Stichting Rijk heeft eind 2023 aangegeven pas in de zomer van 2024 te weten of zij nieuwe partners willen laten toetreden. De inkoopfunctie is daarom in 2023 interim ingevuld.

93

4.6 Openbaarheidsparagraaf Wet Open Overheid Het uitgangspunt van de Wet Open Overheid (hierna: Woo) is ‘openbaar tenzij’. Dit wordt gerealiseerd door actieve en reactieve openbaarmaking. Actieve openbaarmaking In de Woo is een verplichting opgenomen tot actieve openbaarmaking voor diverse informatiecategorieën. Zowel de categorieën als digitale ondersteuning worden stapsgewijs uitgerold door het Rijk. Het Rijk heeft hierin vertraging opgelopen, die doorwerkt naar de gemeenten. Zo komt er pas in 2024 een digitale infrastructuur vanuit het Rijk. Een deel van deze categorieën van informatie werd en wordt in de gemeente Wijdemeren al openbaar gemaakt zoals wet- en regelgeving, raads- en bestuurstukken en gedeeltelijk organisatiegegevens en jaarplannen en verslagen. In 2023 is gestart met een projectplan voor implementatie van de overige informatiecategorieën, voor zover reeds verplicht. Naar aanleiding van nieuwe informatie van het Rijk zal dit plan moeten worden aangepast en verder worden uitgewerkt en worden omgezet in een project voor komende jaren. Reactieve openbaarmaking De andere vorm is het reactief openbaar maken: het behandelen van individuele Woo-verzoeken. Het aantal verzoeken is toegenomen van ca. 10 per jaar naar ca. 30 in 2023. Dit vraagt meer personele inzet.

De aard en omvang varieert per verzoek, deels zijn het verzoeken die door het hele land worden verzonden en deels Wijdemeren specifieke verzoeken. In 2023 is de achterstand op Woo-verzoeken en nog Wob-verzoeken uit de voorgaande jaren (2021 en 2022) grotendeels weggewerkt. Tot september 2023 zijn de nieuw ingekomen verzoeken waar mogelijk binnen de termijn behandeld. Door hoge werkdruk en onderbezetting is de behandeling van Woo-verzoeken vervolgens aangehouden en zijn er 10 verzoeken uit 2023 doorgeschoven naar het volgende jaar.

94

4.7 Verbonden Partijen De gemeente werkt samen met verbonden partijen, andere gemeenten en andere partijen om invulling te geven aan haar publiekrechtelijke taken en om haar maatschappelijke doelen te kunnen bereiken. Er is sprake van een verbonden partij wanneer de gemeente een financieel en bestuurlijk belang heeft in de samenwerking. Bij alleen een bestuurlijk belang of alleen een financieel belang is geen sprake van een verbonden partij. De samenwerking is dan bijvoorbeeld gebaseerd op een overeenkomst (opdracht en/of samenwerking), een incidenteel gezamenlijk belang (hierbij kan worden gedacht aan het regionaal aanbesteden van in te kopen producten of diensten of de samenwerking op diverse onderdelen met de gemeente Hilversum). De gemeente Wijdemeren is aandeelhouder in twee andere partijen zonder verantwoordelijk te zijn voor eventuele tekorten: dit zijn de BNG Bank en drinkwaterbedrijf Vitens. Organisatievormen van een verbonden partij zijn: • • • • •

Gemeenschappelijke regeling (publiekrechtelijk) Regeling tussen gemeenten en/of provincie(s) Deelname in een stichting B.V. of N.V. (privaatrechtelijk) Een publiek- private samenwerking

In deze paragraaf wordt het doel van deze samenwerkingen en een overzicht van de verbonden partijen weergegeven. De verbonden partijen zijn gerangschikt naar omvang van de financiële bijdrage (van groot naar klein). Per partij is onder andere de volgende informatie opgenomen: • • • • • •

De wijze waarop de gemeente Wijdemeren een belang heeft in de verbonden partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt; De bijdrage van de gemeente aan de verbonden partij in 2023; De stemverhouding; De verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar; De verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het begrotingsjaar; De eventuele risico’s.

Rol van de raad De afgelopen jaren zijn er diverse ontwikkelingen geweest in de samenwerkingsverbanden van de gemeente, waaronder de omzetting van de regionale samenwerking voor de gemeentelijke belastingen naar een dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Hilversum. In een samenwerking met meerdere partijen wordt de individuele invloed van de gemeente minder. Een gedeeld belang om te gaan samenwerken kan betekenen dat op onderdelen moet worden ingeleverd en/of losgelaten. Een organisatie op afstand vraagt een andere sturing. Een niet onbelangrijk aspect daarbij is dat de verbonden partijen van de gemeente onderling zeer verschillen. Te denken is daarbij aan verschillen in

95

aantal deelnemers, omvang, belangen en wel of geen wettelijke verplichting(en). Deze verschillen maken het niet eenvoudig om als raad overzicht te houden op de verbonden partijen van de gemeente, wat precies wordt beoogd en welke rol de raad daarin vervult. Een vraag die dan ook met enige regelmaat door raadsleden, maar ook accountants, wordt gesteld, is de vraag over welke sturingsinformatie een gemeente beschikt en op welke wijze de gemeente (de raad) invloed kan uitoefenen op het beleid van de verbonden partij.

96

Regio Gooi en Vechtstreek Naam VP Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang

Taken

Bevoegdheden

Link met programma

Beleidsrealisatie Deelnemende partijen en stemverhouding Bestuurder(s)

Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Regio Gooi en Vechtstreek 5, 6 1 Bussum Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Uitvoering regionale taken en behartiging deelnemende gemeenten op de gebieden waaronder WMO, jeugdzorg, GGD, afvalinzameling en energietransitie De Regio kan voor de gemeenten de navolgende taken uitvoeren: belangenbehartiging/lobby; delen kennis, capaciteit en deskundigheid; bevorderen onderlinge afstemming; visieontwikkeling; verwerving van budgetten; beleidsvoorbereiding; inkoop en contractbeheer; gezamenlijk beheer. Regionale samenwerkingsagenda: Op basis van de door de gemeenteraden vastgestelde speerpunten voor de Regionale Samenwerkingsagenda (2023 - 2026) wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. De gemeente Wijdemeren heeft bevoegdheden aan de Regio overgedragen voor: a. het verlenen van ambulancezorg op grond van de Tijdelijke wet ambulancezorg en de uitvoering van het ambulancedeel in de meldkamer die gemeenschappelijk met politie en brandweer wordt beheerd; b. de uitvoering van hoofdstuk 10 van de Wet milieubeheer inzake afvalstoffen, voor zover deze aan gemeenten is opgedragen, met uitzondering van het bepaalde over afvalwater; c.

de uitvoering van de artikelen 2 (algemeen), 5 (jeugdgezondheidszorg), 5a (ouderengezondheidszorg) 6 lid 1 (algemene infectieziekte bestrijding), 15 (beschikbaarstelling deskundigheid) en 15a (vaststelling meldcode signalen huiselijk geweld en kindermishandeling) van de Wet publieke gezondheid. d. De Regio is voor de gemeenten belast met de uitvoering van het Advies en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling Gooi en Vechtstreek als bedoeld in het bepaalde bij of krachtens hoofdstuk 4 van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015). Programma 5 Sociaal domein, programma 3 Openbare ruimte, programma 4 Economische zaken, recreatie en toerisme, programma, programma 6 Natuur en milieu en programma 7 Ruimtelijke ontwikkeling. Zie ontwikkelingen/veranderingen in het belang Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren en Eemnes (partieel). Elk lid heeft 1 stem in het AB. AB: een wethouder per gemeente, DB: drie wethouders. Wethouder G. Zagt neemt deel in het AB, Wethouder G. Zagt is voorzitter portefeuille Economie en Innovatie en wethouders E. Kruijt en G. Zagt zijn portefeuillehouders voor Ruimte en Mobiliteit. In 2023 is de Regionale samenwerkingsagenda vastgesteld door de gemeenteraden. Het doel hiervan is om de gemeenteraden in staat te stellen te sturen op de samenwerking op de regionale opgaven.

97

Naam VP Risico’s

Risico score

Regio Gooi en Vechtstreek In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Risico: laag Impact: hoog

Balans Eigen vermogen Vreemd vermogen Bestemming Rekeningresultaat Restitutie aan Gemeenten Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente

31-12-2024 12.443.000 67.875.000 0 0 0 97.927.000 5.536.351

31-12-2025 10.333.000 70.812.000 0 0 0 95.067.000 5.584.195

31-12-2026 10.067.000 71.002.000 0 0 0 94.384.000 5.623.304

31-12-2027 9.915.000 68.318.000 0 0 0 94.485.000 5.647.694

Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek Naam VP Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang Taken Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie

Deelnemende partijen en stemverhouding Bestuurder(s) Financieel belang

Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek 2 2 Hilversum Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Op basis van de Wet Veiligheidsregio (Wvr) is de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek opgericht Brandweerzorg, geneeskundige zorg, bevolkingszorg en rampenbestrijding en crisisbeheersing. Ter uitvoering van genoemde taken Programma 2 Veiligheid De beleidsthema’s voor 2024 zijn: 1) Verder verstevigen van de samenwerking; 2) Versterking veiligheidsregio en crisisbeheersing; 3) Verplichtend karakter (voorheen taakdifferentiatie); 4) Duurzaamheid; 5) Informatieveiligheid; 6) Transitie meldkamer van regionaal naar Midden-Nederland; 7) Kwaliteitsverbetering bevolkingszorg. Blaricum, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en Wijdemeren. Elk lid heeft 1 stem in het AB. AB: een burgemeester per gemeente, DB: twee burgemeesters, Burgemeester C. Larson neemt deel in het AB en DB, Het aandeel van de gemeente Wijdemeren bedraagt 2.356.000 euro op een begrotingstotaal van 26.789.000 euro in de regiobegroting 2023. Dit is 9%. Het begin van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne zorgde ervoor dat er een nieuwe langdurige crisis was waar de veiligheidsregio een nadrukkelijke rol in heeft te vervullen. Dit heeft er in geresulteerd dat er een ander bewustzijn is op rijksniveau. Het rij houdt er sterk rekening

98

Risico’s

Risico score

mee dat langdurig en ongekende crises de veiligheidsregio’s vaker zullen belasten. Om die reden worden er vanaf 2023 structureel extra middelen beschikbaar gesteld voor het project versterking veiligheidsregio en crisisbeheersing. In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Risico: laag Impact: hoog

Balans Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente

31-12-2024 5.740.136 26.425.285 0 30.311.246 2.268.762

31-12-2025 5.729.836 24.497.426 0 28.874.641 NB

31-12-2026 4.115.204 22.511.854 0 29.071.023 NB

31-12-2027 2.568.745 20.979.616 0 29.071.022 NB

Werkvoorzieningsschap Tomingroep Naam VP Programma Nummer VP Vestigingsplaats Vorm Visie/Openbaar belang

Taken

Bevoegdheden Link met programma Beleidsrealisatie

Deelnemende partijen en

Werkvoorzieningsschap Tomingroep 5 3 Hilversum Openbaar lichaam o.g.v. artikel 8 Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) Het Werkvoorzieningsschap Tomingroep (het Schap) voert namens de deelnemende gemeenten taken uit in het kader van de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) die gericht zijn op het aanbieden van aangepast werk aan mensen met een arbeidsbeperking. Tomingroep heeft als doel om zoveel mogelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, door het bieden van werk, scholing, begeleiding en bemiddeling, te helpen bij het verkrijgen van een betaalde baan binnen of buiten Tomingroep. De sw-werknemers werken volgens een volwaardige arbeidsovereenkomst en zijn collectief gedetacheerd bij Tomingroep BV. In een samenwerkingsovereenkomst zijn de verhoudingen tussen het werkvoorzieningsschap Tomingroep en de Tomingroep BV vastgelegd. De gemeenten hebben hun bevoegdheden en verplichtingen uit hoofde van de Wsw overgedragen aan het werkvoorzieningsschap. Programma 5 Sociaal domein In 2020 zijn vanuit Wijdemeren 22,41 standaardeenheden (SE) gerealiseerd bij Tomin. Een standaardeenheid is een fte voor geïndiceerde inwoners, gecorrigeerd naar de zwaarte van arbeidsbeperking Almere, Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, Laren en

99

Naam VP stemverhouding

Bestuurder(s)

Ontwikkelingen/ veranderingen in het belang

Risico’s

Risico score

Balans Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Begrotingstotaal Bijdrage gemeente

Werkvoorzieningsschap Tomingroep Wijdemeren. In het algemeen bestuur hebben de leden stemrecht naar rato van het gemiddeld gemeentelijk aandeel in het aantal SE swwerknemers over de afgelopen tien jaar (tienjaars voortschrijdend gemiddelde), gemeten op 31 december van het voorgaande jaar. AB: een lid van het college van B&W per gemeente, DB: een te benoemen lid uit het AB en de voorzitter en de vicevoorzitter van het Schap. Wethouder R. de Haan neemt deel in het DB In 2021 is, in nauwe samenwerking van de deelnemende gemeenten en Tomingroep, een nieuwe strategie voor Tomingroep ontwikkeld. Deze is door het bestuur van het Schap vastgelegd in een bedrijfsplan met de veelzeggende titel ‘Ketensamenwerking Tomin’. De strategie houdt in dat de vrijvallende capaciteit door de uitstroom uit de SW wordt ingezet om doelgroepen in de Participatiewet zo regulier mogelijk aan de slag te helpen en te houden. Daartoe ontwikkelt Tomingroep zich van grote werkgever voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tot werk-leerbedrijf met als doelstelling dat mensen in, door- én uitstromen en uiteindelijk in de reguliere arbeidsmarkt een plek vinden. Alleen voor wie dat echt niet haalbaar blijkt, kan Tomingroep het ‘eindstation’ zijn waarbij langdurig goed passend werk in de eigen organisatie wordt geboden.

De totale doelgroep van Tomingroep (het totaal aantal voltijds plaatsen in de WSW en de mensen vanuit de nieuwe doelgroep) blijft in de periode 2022-2025 gelijk (ca. 920 plaatsen) en de governance blijft ongewijzigd. De gemeenten betalen in de genoemde periode elk jaar een lumpsum vergoeding die gelijk is aan het saldo van de in het businessplan geraamde kosten en opbrengsten van de verschillende doelgroepen uit de P-wet. De titel van het bedrijfsplan verwijst naar het feit dat de strategie alleen een succes kan worden als er optimale samenwerking plaatsvindt in de gehele keten van gemeenten, Tomingroep en werkgeversdienstverlening. Onvoldoende resultaat in Tomingroep BV. De Tomingroep BV is winstgevend en compenseert negatieve resultaten van het werkvoorzieningsschap. Sociaaleconomische ontwikkelingen die leiden tot verdere bezuinigingen op de rijkssubsidie dan nu voorzien in de begroting. In de inventarisatie van de risico’s van de gemeente Wijdemeren (zie paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) is geen rekening gehouden met risico’s van deze verbonden partij. Risico: laag Impact: hoog 31-12-2024 7.715.000 3.184.000 0 23.267.000 Rechtstreeks Rijk

100

31-12-2025 4.993.000 5.955.000 0 22.769.000 Rechtstreeks Rijk

31-12-2026 3.278.000 7.767.000 0 21.953.000 Rechtstreeks Rijk

31-12-2027 1.901.000 8.898.000 0 21.040.000 Rechtstreeks Rijk