Jaarstukken 2020 OFGV

Jaarstukken 2020

Jaarstukken OFGV 2020

1

Colofon Auteur:

Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek Botter 14-15 Postbus 2341 8203 AH LELYSTAD T. 088-6333 000 E. info@ofgv.nl W. www.ofgv.nl

Opdracht:

Jaarstukken OFGV 2020

Versie: Datum:

Concept AB na de accountants controle 19 mei 2021

Jaarstukken OFGV 2020

2

Inhoudsopgave Voorwoord .................................................................................................................. 4 A. Jaarverslag 2020 ..................................................................................................... 6 A.1. Programmaverantwoording 2020 milieu en leefomgeving ........................................... 6 A.1.1 Doelstellingen ........................................................................................... 6 A.1.2 Activiteiten ............................................................................................... 8 A.1.3 Baten en lasten programma Milieu en Leefomgeving .................................... 19 A.1.4 Algemene dekkingsmiddelen ..................................................................... 22 A.1.5 Overzicht overhead ................................................................................. 22 A.1.6 Bedrag heffing vennootschapsbelasting ...................................................... 22 A.1.7 Onvoorzien ............................................................................................. 23 A.2 Paragrafen .......................................................................................................... 24 A.2.1 Lokale heffingen ......................................................................................

24 A.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................. 24 A.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................... 32 A.2.4 Financiering ............................................................................................ 32 A.2.5 Bedrijfsvoering / interne dienstverlening .................................................... 33 A.2.6 Verbonden partijen .................................................................................. 34 A.2.7 Grondbeleid ............................................................................................ 34 A.2.8 Rechtmatigheid ....................................................................................... 34 B. Jaarrekening 2020 ................................................................................................. 35 B.1 Balans ................................................................................................................ 35 B.2 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar .............. 36 B.3 Toelichtingen ....................................................................................................... 38 B.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ......................................

38 B.3.2 Toelichting op de balans per 31 december .................................................. 39 B.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2020 45 B.3.4 WNT ...................................................................................................... 54 B.3.5 Analyse begrotingscriterium ..................................................................... 56 B.3.6 Overzicht van incidentele baten en lasten ................................................... 57 B.4 Overige gegevens ................................................................................................ 58 B.4.1 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................... 58

Jaarstukken OFGV 2020

3

Voorwoord Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2020 van de Omgevingsdienst Flevoland & Gooi en Vechtstreek (OFGV). De jaarstukken zijn ingericht conform het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) en de financiële verordening van de OFGV. Dit betekent dat de opzet van de jaarstukken aansluit op de programmabegroting 2020. Jaarverslag en jaarrekening In het jaarverslag wordt door de OFGV integraal verantwoording afgelegd over wat er in 2020 is gedaan, wat er is bereikt (doelen en prestaties) en wat dat heeft gekost. Ook wordt ingegaan op de risico’s en het weerstandsvermogen. De jaarrekening bevat de balans, het overzicht baten en lasten en de toelichtingen. Taakuitvoering In maart 2020 werd Nederland en dus ook de OFGV opgeschrikt door de coronapandemie en de beperkende maatregelen die in verband daarmee werden afgekondigd. Aanvankelijk voor een korte periode maar al vrij snel werd de duur van die maatregel telkens verlengd. De OFGV heeft onmiddellijk besloten op thuiswerken over te gaan en heeft die lijn, behoudens een enkele kleinschalige bijeenkomst en buiten bijeenkomsten in het OFGV-bos, het hele jaar doorgetrokken. Omdat de OFGV volledig digitaal werkt is die overgang soepel verlopen.

Met veel aandacht voor de (persoonlijke) gevolgen voor de medewerkers en constant aandacht voor onderlinge verbinding heeft de OFGV zich snel aangepast aan deze nieuwe werkelijkheid. Voor toezicht en handhaving bleek wel enige tijd nodig om op een goede manier om te gaan met de veranderingen in de werkwijze. Het op locatie uitvoeren van controlebezoeken vroeg aanpassingen en communicatie met de te controleren bedrijven en ondernemers. Vanaf april/mei 2020 vinden controles, in goed overleg met die bedrijven, weer in volle omvang en binnen de Coronaregels plaats. De weken dat er geen controles konden worden uitgevoerd zijn er werkzaamheden aan gevelcontroles besteed om het bedrijvenbestand te verbeteren. De deelnemers zijn over deze alternatieve invulling van de taakuitvoering en over de resultaten daarvan geïnformeerd. Door de coronapandemie heeft de OFGV minder meerwerk dan voorgaande jaren uitgevoerd. Het wegvallen van evenementen en de economische bedrijfsactiviteiten waren de belangrijkste oorzaak. Uit het jaarverslag blijkt dat, mede door de flexibele schil en het nadrukkelijk sturen op kosten, het incidenteel wegvallen van dit meerwerk is opgevangen binnen de begroting. In mei 2020 werd wederom de invoeringsdatum van de Omgevingswet uitgesteld. Een landelijk besluit dat vooral is genomen i.v.m.

de achterblijvende ontwikkeling van het digitale stelsel Omgevingswet (lv-DSO). Alle betrokken partijen werden opgeroepen de extra tijd tot de invoeringsdatum te gebruiken voor een nog betere voorbereiding. De OFGV heeft dat in 2020 gedaan, gesteund door het extra budget en aan de hand van het programma ‘fit voor de Omgevingswet’. Eind 2020 stond dan ook alles in de startblokken voor het laatste voorbereidingsjaar; van trainingen van en door de eigen medewerkers, een activiteitenplan per team tot aan het in beeld brengen van de OFGV-expertises.

Jaarstukken OFGV 2020

4

Conclusie Het OFGV-bestuur constateert dat 2020 een bewogen jaar was waarin de coronapandemie veel flexibiliteit, creativiteit en oplossingsvermogen van de organisaties vroeg. De OFGV bleek afdoende over deze vermogens te beschikken. De werkzaamheden voor de deelnemers zijn uitgevoerd, het OFGV-kantoor is geen besmettingshaard geweest, de medewerkers kunnen hun werk goed doen en er is aandacht voor hun welzijn. En het jaar wordt ondanks teruglopende inkomsten en op sommige onderdelen zoals thuiswerkplekken, ICT e.d. extra kosten, met een ruim positief rekeningresultaat afgesloten. Het OFGV-bestuur kijkt dan ook met tevredenheid terug op het lastige jaar 2020. Lelystad, 16 juni 2021 De Voorzitter

Jaarstukken OFGV 2020

De Secretaris

5

A. Jaarverslag 2020 A.1. Programmaverantwoording 2020 milieu en leefomgeving A.1.1 Doelstellingen Vergunningverlening De doelstelling voor 2020 voor de OFGV, het verlenen van vergunningen en het beoordelen van meldingen was voor zowel de deelnemende partijen als de bedrijven naar tevredenheid uitgevoerd. Deze doelstellingen, die zijn opgenomen in de diverse uitvoeringsprogramma’s, zijn gerealiseerd. Deze hadden vooral betrekking op het behandelen en afronden van vergunningaanvragen binnen de wettelijk gestelde termijnen. De afspraken met de deelnemers zijn nagekomen en/of uitgevoerd. De coronacrisis is (samen met de stikstofproblematiek en het uitstel van de Omgevingswet) voor veel ondernemers een reden geweest om te wachten met uitbreidings- of veranderplannen van hun inrichting. Diverse vooroverleggen voor vergunningen hebben stilgelegen. Deze zijn mondjesmaat opnieuw opgestart. Hierdoor zijn in 2020 minder vergunningen afgegeven en minder meldingen van Activiteitenbesluit behandeld dan gepland. De aantallen meldingen voor het besluit bodemkwaliteit, lozen buiten inrichting (inclusief de aanleg van bodemenergiesystemen) en asbestsloop overschrijden de prognoses. De coronacrisis lijkt (nog) geen impact te hebben op bouw- en infrastructuurprojecten.

Expertise De OFGV streeft ernaar om adequaat en kwalitatief advies te verstrekken aan de deelnemers over het ontwikkelen, inrichten en beheren van een duurzame fysieke leefomgeving en streeft naar een hoge juridische kwaliteit van de producten. In 2020 zijn meer adviezen verstrekt aan de deelnemers dan in de prognose was opgenomen. Het betreffen onder andere adviezen over bodem en PFAS, het uitvoeren van een milieutoets bij bouwaanvragen, geluidsadviezen en adviezen over bestemmingsplannen. Ten opzichte van 2019 is in 2020 minder bestuurlijke handhaving toegepast. Uit coulance naar ondernemers die door de coronacrisis zijn geraakt, hebben toezichthouders en juristen bij lichte overtredingen, zoals een nog uit te voeren keuring van een installatie, ondernemers een langere hersteltermijn gegeven voordat er gehandhaafd werd. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1-1-2022. De voorbereiding op de Omgevingswet is in 2020 onverminderd doorgegaan. Samen met de deelnemers en ketenpartners zijn werkprocessen opgesteld en is geoefend met participatie en omgevingstafels. De OFGV heeft zich verdiept in de bruidsschat milieu en gebiedsgerichte analyses voor de vijf gebiedstypes opgesteld. Medewerkers worden opgeleid over de werking van en het werken met de Omgevingswet, de Omgevingsregeling en de vier besluiten. De OFGV is aangesloten op de proefomgeving van het DSO.

Het project Stimulerend Toezicht bij energiebesparing heeft in november de innovatieprijs van de verkiezingen Handhaving en Toezicht 2020 ontvangen. De jury was unaniem enthousiast over de stimulerende in plaats van bestraffende manier van toezicht die bijdraagt

Jaarstukken OFGV 2020

6

aan een structurele gedragsverandering richting zuiniger en efficiënter energiegebruik. Toezicht en Handhaving De inzet van de OFGV is gericht op een zodanige naleving van wet- en regelgeving, dat de kwaliteit van de leefomgeving (veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid) wordt bevorderd. De OFGV streeft ernaar alle controles die zijn afgesproken in de uitvoeringsprogramma’s uit te voeren en klachten af te handelen binnen de afgesproken termijn. In de eerste zes weken na 12 maart 2020 hebben de toezichthouders van de OFGV geen fysieke controles bij bedrijven uitgevoerd. In deze weken heeft de OFGV gevelcontroles en controles op aardpalen bij tankstations uitgevoerd. Door de gevelcontroles zijn diverse locatiedossiers geactualiseerd. Het toezicht op bodem, natuur, asbest enzovoorts is wel doorgegaan tijdens deze eerste lockdown. Vanaf eind april 2020 vonden alle controles weer op een reguliere manier plaats. Toezicht houden en slagvaardig handhaven heeft naast een repressieve werking (de overtreder wordt aangepakt en de onveilige of ongewenste situatie wordt ongedaan gemaakt) ook een regulerende en preventieve werking. We gaan ervan uit dat verbetering van het naleefgedrag bijdraagt aan een veilige, duurzame, gezonde en aantrekkelijke woon- en leefomgeving. En we gaan ervan uit dat onze VTH-taakuitvoering bijdraagt aan verbetering van het naleefgedrag.

In 2020 voldeed 77% van de bedrijven bij de initiële milieucontroles aan de wet- en regelgeving. Bij 23% van de bedrijven was een hercontrole en vervolgens in enkele gevallen handhaving nodig. Het naleefpercentage is gestegen ten opzichte van voorgaande jaren. Bij deze positieve ontwikkeling merken we op dat er vanwege de coronacrisis geen onaangekondigde aspectcontroles bij bedrijven zijn uitgevoerd. Het naleefpercentage is het sterkst verbeterd bij horeca-ondernemingen en detailhandelsbedrijven waar een verminderde economische activiteit plaatsvond vanwege de coronacrisis.

Jaarstukken OFGV 2020

7

A.1.2 Activiteiten A.1.2.1 Vergunningverlening en expertise Vergunningen In 2020 is het aantal verleende vergunningen gestegen van 58 naar 63 ten opzichte van 2019. Voor het grootste deel waren dit milieu neutrale veranderingsvergunningen. Bedrijven zijn terughoudend om wijzigingen door te voeren in hun bedrijfsvoering die mogelijk kunnen leiden tot meer stikstofuitstoot. De coronacrisis is voor veel ondernemers een reden geweest om te wachten met uitbreidings- of veranderplannen van hun inrichting. Diverse vooroverleggen voor vergunningen hebben stilgelegen. Deze zijn mondjesmaat opnieuw opgestart. De OFGV heeft meer nadruk gelegd op het voeren van vooroverleg met bedrijven alvorens zij een vergunningaanvraag indienen. Er zijn in 2020 64 vooroverleggen gevoerd. Een vergunning dient voorschriften te hebben die de fysieke leefomgeving voldoende beschermen en die controleerbaar en handhaafbaar zijn. Daarom controleert de OFGV regelmatig of de vergunningen nog actueel zijn. Actualisatie is verplicht bij wetswijzigingen en bij ontwikkelingen op het gebied van de technische mogelijkheden tot bescherming van het milieu (BBT, best beschikbare technieken). In 2020 zijn drie verplichte actualisaties van vergunningen behandeld: •

De actualisatie van vergunningen van afvalbedrijven naar aanleiding van LAP3 (afvalbeheerplan) moest voor 1-1-2019 plaatsvinden. Alle gemeentelijke afvalbedrijven hebben een actuele vergunning. Er zijn nog twee vergunningen van provinciale bedrijven niet actueel op dit gebied. De aanvragen revisievergunning worden verwacht in het 1e trimester van 2021.

•

De actualisatie van vergunningen van veehouderijen met IPPC-installaties naar aanleiding van BBT moet voor 1-2-2021 plaatsvinden. De actualisatie op dit gebied loopt.

•

De actualisatie van vergunningen van afvalbedrijven met IPPC-installaties naar aanleiding van BBT moet voor 1-9-2022 plaatsvinden. Voor de provincie Flevoland gaat het om vijf bedrijven.

Daarnaast kan het bevoegd gezag er voor kiezen bepaalde vergunningen te actualiseren, bijvoorbeeld als vanuit toezicht wordt aangegeven dat een vergunning geen actuele voorschriften meer bevat en daardoor een risico vormt voor de fysieke leefomgeving of slecht handhaafbaar is. Het bedrijf wordt dan verzocht om bij een verandering direct een revisievergunning aan te vragen. Er zijn eind 2020 zes actualisaties op verzoek van toezicht en twee actualisaties vanwege een gewijzigde situatie in behandeling. In vijf gevallen is er sprake van vooroverleg met een bedrijf over een revisievergunning. Meldingen Het totaal aantal meldingen Activiteitenbesluit steeg van 465 in 2019 naar 494 in 2020. Dit aantal meldingen is lager dan in de prognoses in de uitvoeringsprogramma’s was opgenomen. Dit houdt waarschijnlijk verband met de verminderde economische activiteit als gevolg van de coronacrisis. Asbest De OFGV voerde in 2020 voor Almere, Dronten, Gooise Meren en Hilversum de advisering over en afhandeling van asbestsloopmeldingen uit. Het aantal meldingen bleef nagenoeg Jaarstukken OFGV 2020

8

gelijk aan 2019. Gesloten bodemenergiesystemen (GBES) In 2020 zijn meer meldingen voor de aanleg van gesloten bodemenergiesystemen behandeld dan in de prognoses waren opgenomen. Dit komt vooral door de aanleg van GBES bij de nieuwbouw van woningen. Er lijkt een lichte teruggang te zijn bij de verduurzaming van bestaande woningen. Bij de nieuwbouw worden steeds vaker energieheipalen gebruikt. Omdat deze heipalen alvast de lussen bevatten voor de energiesystemen, maakt dit de aanleg van GBES sneller en goedkoper. De behandelde meldingen betreffen steeds vaker een groot aantal huizen of appartementen tegelijk. Omgevingsveiligheid De OFGV heeft in 2020 via de provincies Flevoland en Noord-Holland subsidies Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) ontvangen ter verbetering van de kwaliteit van de advisering over omgevingsveiligheid. Structurele taken van de OFGV zijn onder andere het bijhouden van de risicokaart en het risicoregister gevaarlijke stoffen, het adviseren over omgevingsveiligheid in Omgevingsvisies, Omgevingsplannen en vergunningen en het delen van kennis met de partners. Met ingang van 2021 loopt deze subsidie niet meer via de provincies maar via de gemeenten. In 2020 heeft de OFGV een informatieve bijeenkomst en een webinar over de 4D-tool Omgevingsveiligheid georganiseerd. De regelgeving rondom lithium-ion energiedragers is ingebed in de VTH werkprocessen.

Ten behoeve van het omzetten van het Risicoregister Gevaarlijke Stoffen (RRGS) naar het Register Externe Veiligheidsrisico’s (REV) heeft de OFGV geïnventariseerd welke onderwerpen nog toegevoegd moeten worden in het REV. Dit betreffen windturbines, mestvergistingsinstallaties, tankplaatsen voor vaartuigen en opslagen van waterstof. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet moet van elke risicovolle inrichting of activiteit vastgelegd zijn wat het zogenaamde “aandachtsgebied” is. Dat is het gebied waar het risico op brand, explosies en gifwolken als gevolg van een incident hoog is. Voor de meeste inrichtingen of activiteiten zoals LPG tankstations, ammoniak koelinstallaties en propaantanks bestaan vaste afstanden voor die aandachtsgebieden. In zes gevallen moeten de aandachtsgebieden nog berekend worden. Bodemkwaliteitskaart PFAS De Flevolandse bodemkwaliteitskaart is aangevuld met PFAS om de hergebruiksmogelijkheden voor deze grond helder te krijgen. Het Rijk heeft nieuwe normen vastgesteld in het tijdelijk handelingskader. Omdat deze normen niet veel afwijken van de huidige bodemkwaliteitskaart, is geen tussentijdse kaart vastgesteld. Het definitieve handelingskader wordt in 2021 vastgesteld. De provincie Noord-Holland is in overleg met de Gooi en Vechtstreek gemeenten over het opstellen van een gezamenlijke bodemkwaliteitskaart voor PFAS.

Er is in 2020 nog geen overeenstemming bereikt. Bodemsaneringen De spoedlocaties bodemsanering moeten vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn beschikt (vergunning gegeven om te saneren) en/of de risico’s moeten beheersbaar zijn. Dit is afgesproken in het bodemconvenant voor de bodemsaneringslocaties in Flevoland en Noord-Holland. Begin 2020 waren dat vijf locaties in Flevoland en vijftien locaties in de Gooi en Vechtstreek. Dit zijn hoofdzakelijk langlopende grondwatersaneringen. Eind 2020 resteren nog vier locaties in Flevoland en dertien locaties in de Gooi en Vechtstreek, waarbij

Jaarstukken OFGV 2020

9

opgemerkt wordt dat de risico’s voor de meeste locaties in de praktijk al wel beheerst zijn. Warme overdracht bodemtaken Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt de Wet Bodembescherming (Wbb). Gevolg hiervan is dat het bevoegd gezag voor verontreinigde bodemlocaties overgaat van provincies naar gemeenten. In IPO/VNG verband zijn de uitgangspunten afgesproken die bepalen voor welke locaties de gemeenten het bevoegd gezag worden en voor welke locaties de provincies bevoegd gezag blijven. De provincies Flevoland en Noord-Holland zijn trekkers van de warme overdracht en de locatielijsten. De OFGV heeft in 2020 een analyse uitgevoerd van de bodemlocaties. Juridische ondersteuning De inzet op juridische ondersteuning is in 2020 gedaald. Dit houdt verband met minder vergunningaanvragen en beter naleefgedrag. In totaal is 56 keer een voornemen tot last onder dwangsom verstuurd. Het daadwerkelijk opgelegde aantal dwangsommen bedraagt 41. In 2020 zijn tien bezwaarzaken en twee beroepszaken afgehandeld. Energiebesparing bij bedrijven Nederland staat voor de opgave om 55% minder CO2 uitstoot te realiseren in 2030. Daarom zijn bedrijven die per jaar meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m3 gas verbruiken, sinds 2019 verplicht hun energieverbruik te rapporteren en energiebesparende maatregelen te treffen.

Het door de OFGV in 2020 opgestelde rapport “Energiebesparing bij bedrijven” bevat de totale opgave energiebesparing in Flevoland en het in te zetten instrumentarium. De OFGV past Stimulerend Toezicht toe om bedrijven te begeleiden bij energiebesparing. Voor deze methode heeft de OFGV in november 2020 de innovatieprijs Handhaving en Toezicht ontvangen. Bedrijven krijgen in een halve dag inzicht in hoeveel energie zij volgens de wetgeving moeten besparen, welke van de 500 maatregelen voor hen relevant zijn, wat dit kost, welke subsidiemogelijkheden er zijn én wat het hen oplevert aan besparing. In een energiebesparingssysteem houdt het bedrijf drie jaar lang bij welke maatregelen genomen zijn. Toezichthouders van de OFGV kunnen vervolgens de controles op energiebesparing met behulp van dit systeem administratief afhandelen. Het Rijk heeft in 2020 en 2021 extra middelen ter beschikking gesteld om energiebesparing bij bedrijven een boost te geven. Voor de dertien gemeentes worden met behulp van de stimuleringsregeling Versterkte Uitvoering Energiebesparing 215 bedrijven bezocht. De OFGV heeft het rapport energiebesparing bij bedrijven aangevuld met een toezicht- en handhavingsstrategie, de selectiecriteria op basis waarvan de bedrijven gekozen worden die bezocht zullen worden en een communicatiestrategie.

De te bezoeken bedrijven zijn in 2020 met de gemeentes afgestemd en de controles zijn ingepland voor 2021. Omgevingswet Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet (verwacht) op 1-1-2022 wordt een deel van de regels voor het fysieke domein gedecentraliseerd van het Rijk naar de gemeenten, waaronder regels over een aantal milieubelastende activiteiten. De nu geldende regels voor deze activiteiten blijven door middel van overgangsrecht gelden totdat een gemeente daar zelf regels voor heeft vastgesteld in een volledig nieuw Omgevingsplan. Gemeenten hebben daar tot 2029 de tijd voor. Het overgangsrecht wordt de Bruidsschat genoemd. Milieuaspecten daarin zijn onder andere geluid, trillingen, geur, afvalwater en bodem. De OFGV heeft zich in

Jaarstukken OFGV 2020

10

2020 verdiept in de bruidsschat milieu en heeft gebiedsgerichte analyses gemaakt voor de vijf gebiedstypes Centrum stedelijk gebied, Buiten centrum stedelijk gebied, Bestaande woonwijk, Bedrijven- en industrieterrein en Landelijk gebied. Per gebiedstype is uitgewerkt welke regels uit de bruidsschat voorkomen of relevant zijn. De analyses dienen als handreiking voor gemeenten bij het maken van een nieuw Omgevingsplan. In de werkgroep werkprocessen en vergunningverlening onder het Platform Omgevingswet Flevoland zijn een werkproces en een leidraad opgesteld voor de omgevingstafels. Het doel is een uniform werkproces voor vergunningverlening en omgevingstafels voor de gemeenten in Flevoland, de provincie Flevoland, de OFGV en de ketenpartners zoals de Veiligheidsregio. Het werkproces en de leidraad maken duidelijk welke belanghebbende op welk moment betrokken wordt bij een nieuw initiatief en welke inbreng de belanghebbende heeft bij de omgevingstafels. In 2020 heeft de OFGV samen met het Platform Omgevingswet Flevoland een online kennisspecial voor toezicht en handhaving georganiseerd. Tijdens deze middag werden toezichthouders en handhavers uit de regio geïnformeerd over de verschuiving van middelvoorschriften naar doelvoorschriften, de Wet kwaliteitsborging bouw en de zorgplicht onder de Omgevingswet.

Ook is een interactief Webinar georganiseerd over toezicht en handhaving met de Omgevingswet waaraan zo’n 100 toezichthouders uit de regio deelnamen. De OFGV is in 2020 aangesloten op de proefomgeving van de landelijke voorziening Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). De koppelingen met het VTH-systeem van de OFGV zijn succesvol getest. In het Train de Trainer traject zijn één toezichthouder, twee juristen en één medewerker met een vergunningenachtergrond opgeleid tot Omgevingswet trainer. Zij leiden hun eigen collega’s op over de werking van en het werken met de Omgevingswet, de Omgevingsregeling en de vier besluiten. Binnen de OFGV delen collega’s hun groeiende kennis. Zo zijn er webcolleges gemaakt over de m.e.r.-procedure en participatie onder de Omgevingswet. Ook hebben alle medewerkers een communicatietraining gevolgd die aansluit bij de manier van werken onder de Omgevingswet. Regionale samenwerking Het voeren van het secretariaat van het Ambtelijke en Bestuurlijk Omgevingsoverleg (AOO en BOO) is een taak die door de Flevolandse deelnemers bij de OFGV is belegd. Aan het AOO nemen de 15 OFGV deelnemers, de politie, Rijkswaterstaat, de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit, Waterschap Zuiderzeeland, justitie en de veiligheidsregio deel. De overleggen worden veelal gebruikt om kennis en ervaringen uit te wisselen.

In 2020 zijn onder andere de Wet kwaliteitsborging in de bouw, circulaire economie, de Regionale Energietransitie Flevoland en het Energiebesparingsakkoord Noord-Holland besproken. Ook zijn veiligheidsaspecten bij duurzame energievoorzieningen besproken, zoals brand bij zonnepanelen of windturbines en het gebruik van waterstof als brandstof. De deelnemers aan het BOO komen bijeen zodra daar bestuurlijke urgentie voor is. In 2020 heeft geen BOO plaatsgevonden. Opleidingen Het aanbestedingstraject voor opleidingen is in 2020 afgerond. Samen met zeven andere omgevingsdiensten zijn opleidingsinstituten en zelfstandige docenten geselecteerd. De

Jaarstukken OFGV 2020

11

aanbesteding leidt tot kwaliteitsverbetering van en kostenbesparing op de opleidingen. De OFGV is in 2020 gestart met het traject Train de Trainer. 56 medewerkers van omgevingsdiensten zijn in dit traject opgeleid tot Omgevingswet-trainers, die hun kennis aan collega’s kunnen overbrengen. De opleiding is in coöperatie met de VNG, Aan de slag met de Omgevingswet en het Ministerie van Binnenlandse Zaken ontwikkeld. Het doel van het traject is dat alle medewerkers van omgevingsdiensten in 2022 goed voorbereid aan de slag kunnen met de milieubelastende activiteiten (mba’s) in de Omgevingswet. Tijdens de Summerschool in augustus hebben ruim 500 handhavers, toezichthouders, vergunningverleners en (beleids)adviseurs gratis online webinars gevolgd. Onderwerpen waren onder andere Administratief asbesttoezicht op afstand, REACH/CLP introductie bevoegd gezag Wabo, PFAS en het 3e tijdelijk handelingskader 2020, Bruidsschatten Omgevingswet en Basisbeginselen Geluid en de Omgevingswet. Vanwege de grote belangstelling voor de Bruidsschat Omgevingswet is een online netwerkdag georganiseerd. Ongeveer 150 medewerkers van omgevingsdiensten hebben kennis uitgewisseld over het overgangsrecht van de regels voor het fysieke domein.

A.1.2.2 Toezicht en handhaving Milieucontroles Ondanks de tijdelijke stop bij het uitvoeren van milieucontroles aan het begin van de coronaperiode, zijn er in 2020 1701 initiële controles milieu, 539 hercontroles en 68 dwangsomcontroles uitgevoerd. Alle controles zijn op de reguliere manier uitgevoerd, met inachtneming van de 1,5 meter afstand tussen toezichthouder en ondernemer. Op de onderstaande kaart zijn de afgeronde controles en handhavingszaken 2020 weergegeven.

Jaarstukken OFGV 2020

12

In 2020 hebben ondernemers meer klachten geuit over controlebezoeken door de OFGV. Het betreft voornamelijk kleine bedrijven in de horeca en detailhandel die vanwege de coronacrisis het hoofd moeilijk boven water kunnen houden. Uit coulance naar ondernemers die door de coronacrisis zijn geraakt, hebben toezichthouders en juristen bij lichte overtredingen (zoals een nog uit te voeren keuring van een installatie) een langere hersteltermijn gegeven voordat er gehandhaafd werd. Het gemiddelde naleefpercentage van de in 2020 gecontroleerde bedrijven bedraagt 77%. Dit betekent dat bij de initiële milieucontroles 77% van de bedrijven de regels naleeft en er geen hercontrole nodig is. In 2019 betrof dit nog 72% van de bedrijven.

Jaarstukken OFGV 2020

13

In bovenstaande tabel zijn de naleefpercentages per branche weergegeven. De branches met de laagste naleefpercentages zijn jachthavens (50%), Reparatie en installatie van machines (54%) en Glastuinbouw (57%). Dit zijn tevens de branches waarin de minste controles zijn uitgevoerd en het percentage het minst uitmiddelt. De branches met de hoogste naleefpercentages zijn Horeca, sport en recreatie (87%), Detailhandel (84%) en Kantoren (83%). Dit zijn de branches die het meest hebben geleden onder de coronacrisis. Minder bedrijvigheid heeft geleid tot minder milieuovertredingen. In 2019 scoorden de branches Afval, Industrie en Tankstations een relatief laag naleefpercentage in het werkgebied van de OFGV. Deze branches worden conform het risicoprofiel in het VTH-uitvoeringskader vaak gecontroleerd. De onderstaande grafiek toont de trend van het naleefpercentage in deze branches.

Gevelcontroles Tijdens initiële milieucontroles blijkt soms dat bedrijven niet meer bestaan op de bij de OFGV bekende locaties. De locatie wordt dan als leegstand in het bedrijvenbestand opgenomen. Door middel van het uitvoeren van zogenaamde gevelcontroles, waar de gevel van deze locaties wordt geschouwd, kan worden vastgesteld of er een nieuw bedrijf op deze locatie zit. Hiermee wordt het bedrijvenbestand geactualiseerd. De OFGV heeft in totaal 633 gevelcontroles uitgevoerd.

Jaarstukken OFGV 2020

14

Op de onderstaande kaart zijn de uitgevoerde gevelcontroles weergegeven.

•

• • •

•

Op 35 gecontroleerde leegstaande locaties bleek dat de bedrijfsactiviteiten zijn beëindigd of niet milieurelevant zijn. Dit betekent dat het pand gesloopt is of dat een agrarisch bedrijf een woonboerderij zonder bedrijfsmatige activiteiten is geworden. Deze locaties worden afgesloten in het VTH-systeem van de OFGV. In 20 gevallen bleek dat het bedrijf wat historisch bekend was nog steeds op de locatie gevestigd was. Op 195 van de gecontroleerde leegstaande locaties bleek dat het pand nog steeds leeg staat. Op 252 van de gecontroleerde leegstaande locaties bleek dat er een nieuw bedrijf op locatie is gevestigd. De nieuwe bedrijven worden bezocht tijdens de initiële controles in 2021. Op 128 van de gecontroleerde leegstaande locaties is het tijdens de controle onbekend gebleven of er een bedrijf gevestigd is op deze locatie. De onbekende locaties zullen op een later moment nogmaals worden bezocht en/of administratief gecontroleerd om vast te stellen of het leegstand betreft of niet.

Jaarstukken OFGV 2020

15

Themacontrole aardingspalen tankstations In het landelijk overleg tankstations is geconstateerd dat niet alle tankstations een aardingspaal hebben geïnstalleerd nadat de overgangstermijn van 15 jaar op 1 februari 2018 is verstreken. Bij bevoorrading van brandstoffen is een aardingspaal verplicht. De OFGV heeft in 2020 themacontroles op de aanwezigheid van aardingspalen bij de tankstations in ons werkgebied uitgevoerd. Dit omdat er bij de branche Tankstations in 2019 veel overtredingen zijn geconstateerd. In totaal zijn 112 tankstations gecontroleerd. Bij 87 tankstations was een aardingspaal aanwezig. De 25 tankstations zonder aardingspaal zijn aangeschreven en hebben inmiddels een aardingspaal geïnstalleerd. Klachten De OFGV heeft in 2020 627 milieuklachten afgehandeld. Het merendeel van de klachten had betrekking op geur en geluid. In de categorie “overige klachten” vallen onder andere klachten over bodemverontreiniging, fijn stof en klachten waarbij meerdere onderwerpen betrokken zijn zoals geur én geluid. De meeste geurklachten gingen over provinciale (afval)bedrijven. De meeste geluidklachten hebben betrekking op koelinstallaties of afzuiginstallaties van bedrijven. Het komt vaak voor dat omwonenden last hebben van een irritant geluid terwijl het bedrijf wel voldoet aan de geluidnorm.

Themacontroles vuurwerkverkoop Tijdens de jaarwisseling 2020-2021 was het verboden vuurwerk te verkopen, te vervoeren, te bezitten en af te steken. Alle verkooppunten hebben van de OFGV een brief ontvangen met daarin opgenomen de voorwaarden zoals deze golden voor 2020. De OFGV heeft gecontroleerd dat bij de reguliere verkooppunten geen vuurwerk is opgeslagen of verkocht. Alleen categorie F1-vuurwerk zoals knalerwten en sterretjes mocht (het hele jaar door) verkocht worden. De regels uit het vuurwerkbesluit, zoals het moeten overhandigen in een besloten verkoopruimte, gelden ook voor dit F1-vuurwerk. De niet-essentiële winkels waren echter vanwege de lockdown gesloten. De OFGV heeft veel vragen gekregen van winkeliers over hoe het ingekochte vuurwerk nog wél verkocht kon worden, bijvoorbeeld van een speelgoedwinkel die het vuurwerk via een slijterij wilde aanbieden. De OFGV heeft naar aanleiding van tips en meldingen gehandhaafd op verkoop vanuit marktkramen, verkoop op parkeerplaatsen en advertenties over het thuisbezorgen van vuurwerk. Asbest Bij de gemelde asbestsaneringen is in 2020 onder andere geconstateerd dat saneerders te vroeg of te laat starten met de sanering. Wanneer de sloopdatum niet klopt met de melding, dan wordt dit aangemerkt als het onttrekken aan toezicht. Daarom zijn in deze gevallen

Jaarstukken OFGV 2020

16

bestuurlijke strafbeschikkingen opgelegd. Daarnaast zijn saneerders herhaaldelijk aangeschreven op de juiste en tijdige aanlevering van stortbonnen. De controle op de stortbonnen is nodig om te voorkomen dat er illegaal gesloopt afval wordt bijgevoegd in een tussenopslag of container. In enkele gevallen is proces-verbaal opgemaakt. Om illegale asbestsaneringen op te sporen is vanuit verschillende bronnen informatie verzameld waar asbest wordt verwijderd. In 2020 heeft de OFGV gehandhaafd bij illegale verwijderingen van asbestdaken en illegale sloop van woningen en een boot. De asbestsloop was niet gemeld en het asbest werd niet door een gecertificeerde saneerder verwijderd en afgevoerd. De eigenaren hebben hiervoor bestuurlijke boetes gekregen en zijn verplicht gesteld op de juiste wijze te saneren en af te voeren. In 2020 is een saneerder aangetroffen die asbest zonder het te verpakken op zijn nek meenam. Hij kon geen werkplan of vrijgavebonnen overleggen. Wanneer een werkplan en vrijgavebonnen pas na de sanering worden opgesteld, dan is dit valsheid in geschrifte. Tegen de saneerder is samen met de Omgevingsdienst IJsselland (waar de saneerder ook actief is) strafrechtelijk opgetreden. Daarnaast is de certificerende instelling van asbestsaneerders op de hoogte gesteld. In 2021 wordt besloten of het certificaat van deze saneerder wordt ingetrokken.

Dit geldt ook voor een saneerder die bij een sloopproject geen melding en inventarisatie had gedaan. De OFGV heeft een voornemen last onder dwangsom opgelegd waarbij het werk stil moest liggen totdat er wél een melding en inventarisatie was gedaan. De saneerder is toch verder gegaan en heeft het asbest met een kraan verwijderd. De politie heeft proces-verbaal opgemaakt en de saneerder heeft van de rechtbank een boete gekregen van de hoogste categorie. Bodem De OFGV voert fysieke controles uit op de naleving van wet- en regelgeving bij bodemsaneringen en toepassing van grond en bouwstoffen. In 2020 zijn meer controles van de meldingen Besluit Bodemkwaliteit (Bbk) uitgevoerd dan in de prognoses waren opgenomen vanwege de grotere hoeveelheid meldingen. Deze controles worden sinds het 2e trimester efficiënter uitgevoerd met behulp van digitale checklists. Hierdoor kan de toezichthouder op locatie zijn dossier in het VTH-systeem bijwerken en is hij minder tijd kwijt aan administratieve handelingen. Het naleefgedrag is sterk verbeterd ten opzichte van 2019. De opdrachtgevers en aannemers die regelmatig grondverzet uitvoeren weten de OFGV goed te vinden. Door vooroverleg te voeren bij het indienen van de meldingen, zijn minder overtredingen in het veld geconstateerd. Grondwater Het drinkwater onder Almere en Zeewolde wordt door een kleilaag beschermd tegen vervuiling.

Deze kleilaag moet zoveel mogelijk intact blijven. De OFGV voert toezicht uit op sonderingen en andere verstoringen van de kleilaag in deze boringsvrijezone. In 2020 is bij de aanleg van diverse bedrijven op industriegebied Stichtsekant in Almere geconstateerd dat het voornemen was om heipalen door asfaltpuingranulaat door de kleilaag te slaan. Puingranulaat en immobilisaat is erkend als bouwstof maar mag niet in de kleilaag worden gebracht in de boringsvrijezone. Aannemers zijn aangeschreven het puingranulaat en immobilisaat te verwijderen voordat met heien werd begonnen. Ondanks deze voorlichting is geconstateerd dat toch vijftien heipalen door het puingranulaat door de kleilaag zijn geslagen. Hier is bestuurs- en strafrechtelijk tegen opgetreden.

Jaarstukken OFGV 2020

17

Bij de verwijdering van oude windmolens in Zeewolde is het vermoeden dat heipalen wrikkend zijn verwijderd. De betreffende aannemers zijn geïnformeerd over het verplicht afzagen van de heipalen onder het maaiveld. In Zeewolde worden nieuwe windmolens naast de A27 geplaatst met behulp van vibropalen. Deze drukken de grond weg waarna er beton in de gaten wordt gestort. Het gebruik van vibropalen is niet toegestaan binnen de boringsvrijezone. Bij de controle bleek de kleilaag niet te zijn beroerd omdat die ter plekke net wat dieper lag. De aannemer is gewaarschuwd dat hij de vibropalen niet op andere plekken mag gebruiken. Zwemwaterkwaliteit

Op deze kaart is aangegeven waar tijdens het zwemseizoen een waarschuwing is afgegeven. Als er voor een zwemplek een waarschuwing geldt, wil dat zeggen dat zwemmen op die plek slecht kan zijn voor de gezondheid. Er mag nog steeds gezwommen worden, maar zwemmers wordt aangeraden daarna goed te douchen. Bij een negatief zwemadvies is zwemmen op die plek slecht voor de gezondheid. Zwemmen wordt iedereen afgeraden.

Een negatief zwemadvies is op 21 augustus ingesteld voor Rivièra Beach Zuid Biddinghuizen in verband met een flinke overschrijding van de e-coli bacterie. De ander is op 2 september ingesteld voor ’t Bovenwater in Lelystad vanwege blauwalg. Natuur Vanwege de coronacrisis was er in 2020 over het algemeen meer drukte op het water en in de bossen dan in 2019. Er zijn meer overtredingen in de natuurgebieden geconstateerd zoals illegale kampvuren en afvaldumpingen. De OFGV signaleerde samen met andere partners dat vooral in de avonden en weekenden groepen jeugd bij elkaar komen in de natuurgebieden. In de weekenden met mooi weer zijn extra handhavingsacties gehouden. In totaal zijn 121 processen-verbaal uitgeschreven voor het overtreden van groene wetgeving. De processenverbaal omtrent recreatie betroffen onder andere het vissen met kunstaas, het maken van kampvuren in een natuurgebied en het betreden van verboden gebieden. Daarnaast zijn veel waarschuwingen gegeven aan groepen jongeren die de 1,5 meter maatregel niet in acht namen, aan mensen die zich na zonsondergang in natuurgebieden bevonden en aan sportvissers. Op het water werd meer gebruik gemaakt van solistische vormen van watersport. Hierbij leken de jetski’s en snelle motorboten favoriet. Het varen met jetski’s over de ondieptes van de Randmeren zorgde vaker voor verstoring van groepen watervogels. Er zijn processen-

Jaarstukken OFGV 2020

18

verbaal opgemaakt voor te hard varen, geen vaarbewijs hebben en het niet gebruiken van een dodemanskoord. Voor het kitesurfen op locaties waar dit niet is toegestaan zijn vooral in de maanden maart en april meldingen binnengekomen. Toen waren veel mensen vrij en was er een goede windkracht. De OFGV heeft in totaal 112 kitesurfers van het water afgehaald. De handhaving heeft zich toegelegd op het aanspreken van de overtreder en het beëindigen van de overtreding. De foto is van het strand Trintelhaven aan de Houtribdijk, waar kitesurfen niet is toegestaan. Ketensamenwerking De handhavingsestafette met als thema Natuur, die zou starten op 10 juni 2020, is vanwege de coronacrisis verschoven naar 2021. In totaal zijn 17 handhavingsprojecten voorbereid. Bijzonder is dat bij de “groene” handhavingsprojecten op en rondom de randmeren ook de provincies Noord-Holland, Gelderland en Overijsel betrokken zijn. Door Waterschap Zuiderzeeland zijn “blauwe” projecten aangedragen omtrent afvalwater en de sanering van windmolens in het grondwaterbeschermingsgebied. Als “grijze” projecten zijn onder andere toezicht bij bedrijven langs het water, brandveiligheidscontroles en ondermijningsprojecten aangedragen.

Op initiatief van de gemeente Dronten hebben de OFGV en de gemeente Dronten samen met de Belastingdienst, Liander en de politie vernieuwde integrale bedrijfscontroles (Vibe) uitgevoerd op 34 locaties op het industriegebied Pioniersweg. De handhavingspartners controleerden op ondermijning, elektrafraude, illegale activiteiten en bouw/RO. De OFGV controleerde op hoofdlijnen of er meldingen waren ingediend, de opslag van gevaarlijke stoffen in orde was en of er andere zichtbare milieuovertredingen waren. Uit de controles bleek dat zes bedrijven nog een melding Activiteitenbesluit moesten indienen. Deze bedrijven zijn aangeschreven. Bij twee bedrijven zijn overtredingen geconstateerd met de keuring en aanrijbeveiliging van bovengrondse brandstoftanks en bodembeschermende voorzieningen. Deze twee bedrijven worden in 2021 bezocht bij de initiële controles milieu.

Jaarstukken OFGV 2020

19

A.1.3 Baten en lasten programma Milieu en Leefomgeving Overzicht baten en lasten 2020 Programma Milieu en Leefomgeving Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootsc hapsbelasting Onvoorzien Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Resultaat

Baten 14.179.266 14.179.266 104.993 14.284.259

Lasten 9.116.636 4.478.585 28.443 13.623.664 104.993 13.728.657

Saldo 5.062.631 - 4.478.585 - 28.443 555.603 555.603

De baten inclusief de mutaties in de reserves zijn € 121.119 hoger dan geraamd. De hogere opbrengsten in 2020 bestaan uit de opbrengsten van de meerwerkopdrachten van de deelnemende partijen, grotendeels op het gebied van asbest, energie en bodem, en de omzet van het Kenniscentrum. In 2020 zijn deze opbrengsten lager uitgevallen dan het voorafgaande jaar maar alsnog meer dan voldoende om de taakstellingen te kunnen dekken. Vanwege de coronapandemie konden fysieke cursussen en trainingen grotendeels niet plaatsvinden. Om diverse cursussen en trainingen online aan te bieden heeft het inrichten van de faciliteiten en het aanmoedigen van de cursisten om aan de onlinecursussen deel te nemen de nodige tijd in beslag genomen. De periode van zes weken waarin het niet mogelijk was om fysiek bedrijven te bezoeken en de aanpassing in de uitvoering van de opdrachten met inachtneming van de RIVMmaatregelen hebben invloed gehad op de omvang van de in 2020 uitgevoerde meerwerkopdrachten. Het bedrag van € 121.119 is wat resteert na invulling van de reguliere taakstelling (met ingang van 2021 is de reguliere begrotingspost ‘Taakstellende inkomsten’ gewijzigd in begrotingspost ‘Overige opbrengsten’) en de taakstelling n.a.v.

het terugtrekken van taken door Lelystad (met ingang van 2021 is de taakstelling als gevolg van het terugtrekken van de brandveiligheidstaken door Lelystad structureel ingevuld door het verlagen van het salarisbudget). Op de lasten is een positief resultaat behaald van € 434.483. Het positieve resultaat op de reguliere lasten is in belangrijke mate gerelateerd aan de coronapandemie. Het volledige thuiswerken sinds halverwege maart heeft geresulteerd in een onderuitputting van de begrotingspost reiskosten woon-werkverkeer inclusief de daarmee samenhangende eindheffing voor de werkkostenregeling. Daarnaast zijn minder huisvesting gerelateerde kosten gemaakt omdat het kantoor nauwelijks is gebruikt. Minder kortdurend ziekteverzuim heeft geleid tot onderbesteding bij de lonen en sociale lasten. Daarnaast zijn de werkelijke uitgaven van de innovatiereserve lager uitgevallen dan geraamd door de verschuiving van de activiteiten naar een later moment in de tijd. Ook de uitgaven op de directe productiekosten zijn lager dan geraamd. Dat komt door de lagere kosten voor het beheer grondwatermeetnet en aanvullende financiering van de provincie Flevoland voor een aantal projecten.

Totaal baten Totaal lasten exc lusief overhead en onvoorzien Totaal overhead Totaal onvoorzien Gerealiseerd saldo van baten en lasten Mutatie reserves Cumulatief resultaat

Begroting na wijziging € 13.969.599 € 9.705.580 € 4.403.375 € 54.185

Begroting voor wijziging € 13.810.224 € 9.372.312 € 4.383.727 € 54.185

Verschil realisatie en begroting € -209.667 € 483.952 € -75.211 € 25.742

€ € € €

-0

€

-644.151

€

27.566

-0

€ €

88.548 -555.603

€ €

611.974 639.540

€ € € €

Realisatie 2020 14.179.266 9.221.629 4.478.585 28.443

€

450.610

€

-193.541

€

€ €

104.993 555.603

€ €

193.541 -0

€ €

-

Realisatie 2019 13.188.137 8.622.598 4.531.669 6.304

In de volgende tabellen is een beknopte verschillenanalyse van baten en lasten weergegeven. Daarin zijn opgenomen de verschillen op de reguliere en incidentele baten en lasten, subsidies, directe productiekosten en reserves.

Jaarstukken OFGV 2020

20

Verschillenanalyse baten

2020

Hogere omzet opleidingsc entrum

186.255

Hogere overige inkomsten

475.778

Hogere baten direc te produc tiekosten Flevoland

35.091

Lager ingevulde taakstelling

- 319.620

Lager ingevulde taakstelling

- 174.906

Hogere inkomsten subsidies Lagere mutatie reserves Totaal

Verschillenanalyse lasten

7.069

- 88.548 Door de lagere uitgaven wordt er minder aan de reserves onttrokken. € 121.119 Verschil ten opzichte van de begroting

2020

Lagere lonen en soc iale lasten

193.085

Hogere flexibele sc hil personeel Lagere inhuur bij ziekte

-197.853 80.036

Hogere opleidingskosten

-115.382

Lagere afsc hrijvingen

27.670

Lagere huur en servic ekosten

28.591

Lagere overige huisvestingskosten

17.476

Hogere kosten informatiemanagement

-7.534

Lagere kosten wagenpark

21.123

Lagere besteding uit de post onvoorzien

25.742

Lagere overige lasten Hogere lasten subsidies Lagere lasten direc te produc tiekosten Flevoland Lagere direc te produc tiekosten Gooise Meren Lagere direc te produc tiekosten Noord-Holland

Lagere innovatieprojec ten Totaal

Jaarstukken OFGV 2020

Korte toelichting Inkomsten van het opleidingsc entrum die opleidingen voor eigen medewerkers, maar ook voor partners en andere overheden verzorgt. Inkomsten uit meerwerkopdrac hten van de deelnemende partijen en voordelige afwikkelingsversc hillen. Besparing op direc te produc tiekosten door lagere legesopbrengsten, lagere kosten voor beheer grondwatermeetnet en aanvullende financ iering van de provinc ie voor aantal projec ten. Bestuurlijke beslissing om de reguliere taakstelling in te vullen met het behalen van hogere inkomsten. Vanaf 2021 is het begrote bedrag bij begrotingspost 'taakstelling ' gewijzigd naar begrotingspost 'overige opbrengsten '. De taakstelling als gevolg van het terugtrekken van de taken nog voor het jaar 2020 in te vullen met het behalen van hogere inkomsten. Vanaf 2021 is deze taakstelling ingevuld door het verlagen van het salarisbudget. Hogere subsidie Omgevingsveiligheid ontvangen en ingezet voor het projec t.

Korte toelichting Inc identele ruimte in het salarisbudget is aangewend voor de inzet van de flexibele sc hil bij het niet kunnen invullen van de vac atures en de noodzaak in spec ifieke kennis. Lagere inhuur bij ziekte door minder kortdurend ziekteverzuim. Bij de lasten van het reguliere opleidingsbudget zijn de lasten van het Kennisc entrum opgeteld. De hogere opleidingskosten worden gedekt door de hogere inkomsten van het Kennisc entrum. Het saldo op het reguliere opleidingsbudget bedraagt € 47.501 positief. In 2020 is aanvullend geïnvesteerd in ICT hardware om de medewerkers op afstand het werk te laten doen (vervanging van de verouderde hardware en aanvullend aansc haf van hardware om alle medewerkers thuis te kunnen laten werken). De investeringen zijn in de loop van het jaar gedaan. Omdat de afsc hrijving wordt berekend vanaf het moment dat de hardware in gebruik zijn genomen, vallen de afsc hrijvingskosten voor 2020 lager uit. Lagere huur- en huisvestingskosten zijn veroorzaakt door lagere servic e- en onderhoudskosten. Deels als gevolg van de investeringen van de provinc ie Flevoland in het verduurzamen van het provinc iehuis. En deels als gevolg van het wegvallen van de variabele kosten die rec htstreeks aan de kantoorbezetting gerelateerd zijn. De informatiemanagementkosten vallen hoger uit dan het besc hikbaar budget.

Dat is al inc lusief inc identele verhoging van het budget met € 58.000 bij de 2de Begrotingswijziging. Dat heeft te maken met de eenmalige inc identele uitgaven in het kader van de aansluiting van het VTH-systeem op het digitale stelsel van de Omgevingswet inc lusief de struc turele inzet van de daarmee samenhangende aanvullende koppelingen. En met de stijging van de struc turele informatiemanagement kosten gerelateerd aan het doorvoeren van de benodigde aanpassingen in het VTH-systeem voor het bedrijfsvoeringdeel van de OFGV. Besparing op leasevoertuigen wegens het verdere verlengen van het huidige leasec ontrac t. De post onvoorzien is aangewend voor resterende advieskosten van PROOFadvies rondom de DVO en het huren van het meubilair ten behoeve van thuiswerken.

Inc identeel oversc hot op diverse budgetten met als belangrijkste reden de c oronapandemie en de beperkende maatregelen. Voornamelijk gaat het om minder kosten voor woon-werkverkeer en de 231.098 daarmee samenhangende eindheffing voor de werkkostenregeling. Hogere subsidie Omgevingsveiligheid ontvangen en ingezet voor het -7.069 projec t. Besparing op direc te produc tiekosten door lagere legesopbrengsten, lagere kosten voor beheer grondwatermeetnet en aanvullende 30.692 financ iering van de provinc ie voor aantal projec ten. 12.410 Geen kosten gemaakt in het kader van dit budget. De advertentiekosten zijn lager uitgevallen dan het besc hikbare 5.851 budget. De werkelijke uitgaven van de reserves vallen lager uit dan geraamd. Doordat ac tiviteiten naar een later moment in de tijd versc huiven, 88.548 versc huiven ook de uitgaven. € 434.483 Verschil ten opzichte van de begroting

21

Het resultaat uit de subsidies en reservemutaties is nihil. Op de directe productiebudgetten is een positief resultaat van € 84.044 behaald. Een nadere analyse van de verschillen is opgenomen onder B.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2020. A.1.4 Algemene dekkingsmiddelen De uitgaven van de OFGV worden gedekt door de bijdragen van 15 deelnemende partijen. In 2020 zijn daarnaast extra inkomsten ontvangen. Het gaat om subsidies van de deelnemende provincies, bijdragen aan de OFGV voor georganiseerde opleidingen, opbrengsten van meerwerk opdrachten voor de deelnemers en positieve afwikkelingsverschillen. Daarnaast heeft in 2020 een onttrekking aan de bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling voor innovatieve projecten plaatsgevonden. De volledige baten staan in onderstaand schema.

BATEN 1 BIJDRAGEN DEELNEMERS 2 ANDERE BIJDRAGEN 3 MUTATIE RESERVES Totaal baten

Realisatie 2020 € 13.409.917 € 769.349 € 104.993 € 14.284.259

Begroting na wijziging € 13.374.826 € 594.773 € 193.541 € 14.163.140

Begroting voor wijziging € 13.115.698 € 694.526 € € 13.810.224

Verschil realisatie en begroting € - 35.091 € - 174.576 € 88.548 € -121.119

€ € € €

Realisatie 2019 12.043.528 1.144.609 611.974 13.800.110

De OFGV kent geen algemene uitkering of overige uitkeringen. In de jaarrekening zijn geen baten van de financieringsfunctie verantwoord zoals renteopbrengst of dividend. Dit omdat de OFGV geen uitzettingen heeft. De OFGV is BTW ondernemer en kent geen BTW Compensatie Fonds. Alle baten en lasten zijn exclusief BTW verantwoord. A.1.5 Overzicht overhead De specificatie van de overhead is als volgt: Specificatie overhead Personele lasten overhead personeel Overige personeelskosten Afsc hrijvingen Fac ilitair ICT Financ iën Totaal

Realisatie 2020 2.132.433 820.435 166.093 679.060 647.178 33.386 4.478.585

Begroting na wijziging 1.854.180 903.153 193.763 785.544 639.644 27.091 4.403.375

Begroting voor wijziging 1.854.180 939.952 193.763 785.544 583.199 27.091 4.383.727

Percentage personele overhead Personele lasten overhead personeel Personele lasten direc t personeel % personele overhead

Realisatie 2020 2.132.433 8.713.369 19,7%

Begroting na wijziging 1.854.180 9.066.889 17,0%

Begroting voor wijziging 1.854.180 8.828.963 17,4%

De personele overhead mag maximaal 24% bedragen. De OFGV blijft hier onder. Het percentage voor overhead valt hoger uit dan in de begroting. A.1.6 Bedrag heffing vennootschapsbelasting De OFGV heeft met de Belastingdienst afspraken gemaakt over de Vennootschapsbelasting voor overheden (Vpb). Het resultaat hiervan is dat bijna alle taken vrijgesteld zijn van Vpb en dat omgevingsdiensten mogelijkheden hebben om hun “commerciële winst” te beperken. Alvorens het rekeningresultaat te bepalen, vond een controle plaats op de opbrengsten en kosten van niet-wettelijke taken in het kader van de Vennootschapsbelasting. De activiteiten die eventueel in aanmerking kunnen komen in 2020 bij de OFGV zijn opleidingen. De inkomsten gegenereerd met het verzorgen van opleidingen voor derden

Jaarstukken OFGV 2020

22

(uitsluitend overheidsorganisaties) bedragen € 186.255. De uitgaven bedragen € 162.883 en zijn exclusief de uren van het interne personeel. Het positief verschil tussen kosten en opbrengsten bedraagt € 23.372 en is te beschouwen als een bijdrage ter dekking van de uren van het interne personeel. In 2020 heeft de OFGV geen winst behaald met de activiteiten die eventueel als “commercieel” kunnen worden aangemerkt. Hierdoor hoeft er geen Vpb aangifte te worden gedaan. A.1.7 Onvoorzien De begrotingspost onvoorzien was bedoeld om onvoorziene uitgaven op het gebied van bedrijfsvoering te dekken. Het budget is aangewend voor de resterende advieskosten van PROOFadvies rondom de dienstverlengingsovereenkomst en het huren van het meubilair ten behoeve van thuiswerken. Er was verder in 2020 geen ander risico waarvoor dekking uit het budget onvoorzien nodig was, hierdoor resteert € 25.742. Realisatie 2020

LASTEN REGULIERE BUDGET 5 ONVOORZIEN 5.1 Onvoorzien

Jaarstukken OFGV 2020

€

28.443

Begroting na wijziging €

54.185

Verschil realisatie en begroting

Begroting voor wijziging €

54.185

€

25.742

Realisatie 2019 €

6.304

23

A.2 Paragrafen A.2.1 Lokale heffingen De OFGV is niet bevoegd om lokale belastingen, zoals grondwaterheffing of nazorgheffing op te leggen. Deze bevoegdheid ligt bij de gemeenten en provincies. De OFGV heeft leges opgelegd voor grondwater- en ontgrondingenvergunningen binnen de provincie Flevoland. Het legestarief is bepaald door de Provinciale Staten van Flevoland. De totale legesopbrengst in 2020 bedroeg € 91.392. Deze is gesaldeerd verwerkt in de directe productiekosten Flevoland. A.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is enerzijds de relatie tussen de risico's waarvoor geen specifieke maatregelen zijn getroffen en anderzijds de capaciteit van middelen en mogelijkheden (weerstandscapaciteit) die de organisatie heeft om niet begrote kosten op te vangen. Het beleid over het weerstandsvermogen is door het AB vastgesteld middels de Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement. Het beleid bevat het risicoprofiel van de OFGV, het doel en de hoogte van de Algemene Reserve en overig weerstandsvermogen en de methode voor het kwantificeren van risico’s. In 2019 is het beleid geactualiseerd. De coronapandemie heeft geen negatieve financiële gevolgen voor de jaarrekening 2020 gehad. De OFGV monitort continu de mogelijke toekomstige risico’s.

Risicobeleid Risicoprofiel Het risicoprofiel bestaat uit de hoeveelheid risico’s die een organisatie kan of wenst te accepteren. Bij de actualisatie van de Nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement in november 2019 heeft het AB besloten om de variabele ratio (norm) tussen beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit te hanteren met een bandbreedte van 0,8 – 1.2. Variabele ratio leidt tot minder schommelingen in de mutatie van de reserves. De gekwantificeerde risico’s mogen samen niet hoger zijn dan de beschikbare middelen in de weerstandscapaciteit. Bij de daling van een feitelijk ratio onder 0.8, wordt tijdig gekeken naar mogelijkheden om weer richting de bandbreedte te komen. Weerstandsvermogen Tot de weerstandscapaciteit worden de volgende bestanddelen gerekend: Bestanddeel Algemene Reserve Bestemmingsreserves (voor zover niet bestemd) Onvoorzien Begrotingsruimte Stille reserves Kostenreductie (bezuinigingen)

Incidentele Weerstandscapaciteit X

Structurele weerstandscapaciteit

X

X X

X X

De Algemene Reserve is specifiek bedoeld als buffer om fluctuaties in de exploitatie en onverwachte tegenvallers in de toekomst op te kunnen vangen. Het rekeningresultaat wordt met de Algemene Reserve verrekend. Wanneer de maximale hoogte van 5% van het

Jaarstukken OFGV 2020

24

begrotingstotaal wordt overschreden, wordt in het voorstel tot resultaatbestemming een voorstel gedaan tot bestemming van dat meerdere. Bestemmingsreserves en voorzieningen dienen ter dekking van substantiële risico’s respectievelijk voorziene uitgaven die verstorend werken op het begrotingsevenwicht. Een bestemmingsreserve of voorziening heeft een concreet doel. Het gaat om bestedingen voor niet-reguliere taken. Zodra het doel is gerealiseerd wordt de reserve of voorziening opgeheven. Het instellen van een bestemmingsreserve of voorziening gaat gepaard met spelregels over het bestedingsdoel, de verwachte looptijd en een boven- en ondergrens van de hoogte van de reserve of voorziening. De begrotingspost onvoorzien is bedoeld om onvoorziene uitgaven op het gebied van bedrijfsvoering te dekken. Samen met ruimte in de begroting zijn dit structurele (jaarlijks terugkomende) onderdelen van de weerstandscapaciteit. Soorten risico’s De OFGV onderscheidt operationele, tactische en strategische risico’s. Operationele risico’s zijn risico’s in de financiële bedrijfsvoering die binnen de AO/IC van beheersmaatregelen zijn voorzien. Tactische risico’s zijn risico’s in de operationele processen zoals imagoschade, informatiebeveiliging en aansprakelijkheid.

Beheersmaatregelen hiervoor zijn onder andere het uitvoeren van integriteitsbeleid, informatiebeveiligingsbeleid en het afsluiten van verzekeringen. Kenmerkend aan strategische risico's is dat er sprake is van niet of nauwelijks beïnvloedbare (externe) risico's. Meestal is de kans dat het risico zich voordoet klein, terwijl de financiële gevolgen groot kunnen zijn. De OFGV verstaat onder strategische risico’s onder meer: a. Exploitatieverlies door: i. kostenstijging; ii. invoering digitale stelsel n.a.v. Omgevingswet; iii. omscholing n.a.v. Omgevingswet; iv. ontwikkelingen op arbeidsmarkt. b. Exploitatieverlies door opbrengstendaling; c. Schaalnadeel door: i. vermindering van taken; ii. taakverandering n.a.v. Omgevingswet. d. Productiviteitsverlies door ziekteverzuim; e. Productiviteitsverlies door inefficiëntie. Risicokwantificatie De risico’s met een ingeschatte waarde van € 50.000 en hoger worden benoemd en opgenomen in een risicoregister. Kleinere risico’s worden geacht onderdeel te zijn van reguliere bedrijfsvoering. Per risico worden de beheersmaatregelen geformuleerd en uitgevoerd. Dit zodat de kans op het risico (hoe vaak komt het voor) en de impact van het risico (welk bedrag er mee gemoeid is) worden verkleind. De vermenigvuldiging van de wegingsfactoren voor kans en impact levert de kwantificatie van het risico op.

Dit is het benodigd weerstandsvermogen voor het risico. De tabel op de volgende pagina bevat het totaaloverzicht van alle risico’s met hun wegingsfactoren voor kans en impact. De tabel bevat de optelsom van de benodigde weerstandscapaciteit.

Jaarstukken OFGV 2020

25

Stand benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit 31-12-2020 inclusief verloop De weerstandscapaciteit van de OFGV bestaat uit de algemene reserve, overige doelreserves en het budget onvoorzien. De algemene reserve en het budget onvoorzien vormen samen de zogenoemde vrije weerstandscapaciteit. De bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling behoren tot de zogenaamde niet vrije weerstandscapaciteit. Van deze reserve is het doel van tevoren vastgesteld. De bestemmingsreserve innovatie en ontwikkeling wordt gevoed vanuit rekeningresultaten van boekjaren waarin meer inkomsten zijn ontvangen dan nodig om de taakstelling te compenseren. Met betrekking tot deze bestemmingsreserve heeft het AB in juni 2017 de volgende spelregels vastgesteld: “de reserve wordt aangevuld vanuit het overschot op de overige inkomsten. Hierbij wordt een plafond van maximaal € 300.000 gehanteerd met als peildatum 31 december om te monitoren of dat plafond al dan niet wordt overschreden. Als op 31 december blijkt dat daarmee het plafond van € 300.000 wordt overschreden, dan wordt het meerdere alsnog direct uitbetaald aan de partners.” In februari 2020 heeft het AB de spelregels van deze bestemmingsreserve verder geëxpliciteerd door nog eens vast te stellen dat het plafond van € 300.000 betrekking heeft op onbestemde middelen.