Jaarrekening Wijdemeren 2025

Jaarverslag 2025

1

Inhoud 1.

Inleiding ........................................................................................................................................................... 4

2.

Leeswijzer ........................................................................................................................................................ 7

3.

Jaarrekening .................................................................................................................................................... 8

4.

Programma’s ................................................................................................................................................... 9 4.1 Programma 1 Bestuur en Burgerzaken ....................................................................................................... 10 4.2 Programma 2 Veiligheid .............................................................................................................................. 14 4.3 Programma 3 Openbare Ruimte ................................................................................................................. 20 4.4 Programma 4 Economische Zaken, Recreatie en Toerisme ........................................................................ 27 4.5 Programma 5 Sociaal Domein ..................................................................................................................... 32 4.6 Programma 6 Natuur en Milieu .................................................................................................................. 50 4.7 Programma 7 Ruimtelijke ontwikkeling ...................................................................................................... 54 4.8 Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien ....................................................................

60 4.9 Overhead ..................................................................................................................................................... 63

5.

Paragrafen .................................................................................................................................................... 66 5.1 Paragraaf 1 Lokale heffingen ....................................................................................................................... 66 5.2. Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................ 71 5.3 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................. 79 5.4 Paragraaf 4 Financiering .............................................................................................................................. 84 5.5 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 88 5.6 Paragraaf 6 Verbonden partijen .................................................................................................................. 91 5.7 Paragraaf 7 Grondbeleid ........................................................................................................................... 102 5.8 Paragraaf 8 Wet Open Overheid ............................................................................................................... 105

6.

Jaarrekening ............................................................................................................................................... 106 6.1 Balans per 31 december 2025 ................................................................................................................... 106 6.2 Overzicht baten en lasten per programma ............................................................................................... 129 6.3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ................................................................................. 130 6.4 Rechtmatigheidsverantwoording .............................................................................................................. 133 6.5 Financiële toelichting per programma ...................................................................................................... 135

7.

Overzicht aanwending bedrag onvoorzien ................................................................................................. 136

8.

Begrotingsrechtmatigheid ........................................................................................................................... 137

9.

Overzicht incidentele baten en lasten ........................................................................................................ 139

10.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten ........................................................................ 140

11.

Wet Normering Topinkomens .............................................................................................................. 141

12.

Overzicht investeringskredieten ........................................................................................................... 142

2

13.

Overzicht EMU saldo............................................................................................................................. 144

14.

SISA ....................................................................................................................................................... 145

15.

Financiële overzichten .......................................................................................................................... 150

15.1 Overzicht economische categorieën ....................................................................................................... 150 15.2 Overzicht taakvelden............................................................................................................................... 151 15.3 Begrotingswijzigingen 2025 .................................................................................................................... 152 16.

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ......................................................................... 153

3

1. Inleiding Het jaar 2025 werd gekenmerkt door politieke stabiliteit. In harmonie en veelal unaniem kwam de besluitvorming tot stand. Voor u ligt de jaarrekening en jaarverslag van dit, wederom, bijzondere jaar. Ook in 2025 sluiten we het begrotingsjaar met een positief resultaat af. Het resultaat voor bestemming komt uit op € 5,3 miljoen. We stellen u voor dit bedrag (exclusief bestemmingsvoorstellen) toe te voegen aan de Algemene Reserve waarmee deze reserve hoger blijft dan het door uw raad vastgestelde minimumniveau van € 5 miljoen. Dit zorgt ervoor dat de gemeente een gezonde buffer houdt in aanloop naar de beoogde herindelingsdatum. Op weg naar de fusie Veel stond in het teken van de herindeling per 1 januari 2027 met daarop vooruitlopend de ambtelijke samenvoeging per 1 januari 2026. Eind maart 2025 heeft de gemeenteraad van Wijdemeren het herindelingsadvies unaniem vastgesteld, waarna het is aangeboden aan de provincie Noord-Holland en later de Rijksoverheid. Voor de ambtelijke organisatie betekende de aanstaande fusie dat een enorme hoeveelheid werk is verzet in een jaar waarin voor de medewerkers grote veranderingen op stapel stonden. Samen doelen realiseren Vanuit de politieke stabiliteit en met waardering voor de inzet van de organisatie is aan een grote diversiteit van doelen gewerkt.

Daarbij is steeds in ogenschouw gehouden dat we werken vanuit een vastgestelde meerjarenbegroting en dat voor iedere wijziging een realistische dekking wordt voorgesteld. De gemeente heeft geïnvesteerd in de dienstverlening aan en de leefbaarheid voor inwoners, ondernemers en bezoekers. De website is vernieuwd en daarmee veel toegankelijker. De bereikbaarheid en vindbaarheid van minimaregelingen is verbeterd en er is stevig geïnvesteerd in de aanpak van Eenzaamheid, Mantelzorg en Vrijwilligerswerk. We hebben actief gewerkt aan de veiligheid binnen de gemeente door het uitvoeren van integrale controles met ketenpartners en in het toezicht op en rondom de plassen. Ondernemersmanagement is geïntensiveerd wat leidde tot structurele contacten met de ondernemersvertegenwoordigingen en het adviesorgaan Verblijfsrecreatie. Er zijn veel projecten opgeleverd of in gang gezet. Voorbeelden zijn het groot onderhoud in de Prinsessenbuurt Loosdrecht, de afronding van de werkzaamheden aan de Nieuw Loosdrechtsedijk Boomhoek Muyeveld en het noodonderhoud en de voorbereidingen voor het groot onderhoud van Zuidereinde Noord. Met een pilot voor aanvullend openbaar vervoer met de Vechtplassenexpress en vraaggestuurd OV in Ankeveen en Nederhorst den Berg investeerden we in de bereikbaarheid van onze gemeente.

De uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs is voortvarend opgepakt, met de bouw van IKC De Haven aan de Lindelaan te Loosdrecht, de voorbereiding van de renovatie Joseph Lokinschool in Ankeveen en die van de Meester Kremerschool en Warinschool naar één nieuw gebouw in Nederhorst den Berg. Voor de Dennenlaan (oude gemeentewerf te Loosdrecht) en het Kininelaantje (’s-Graveland) zijn ruimtelijke kaders voor woningbouw vastgesteld. Voor de Terpstraschool zijn verkoopkaders vastgesteld. Als onderdeel van het uitvoeren van de motie “Bouwen. Het kan” zijn voor het gebied rond De Blijk (Nederhorst den Berg) en ook voor de sportvelden (Ankeveen) plannen met participatie voor herontwikkeling in procedure. Vanuit onze zorg voor en betrokkenheid bij de groen blauwe parel hebben we samen met partners zoals OVP en Plassenschap in vele projecten geïnvesteerd. Meest in het oog springend was het onderhoud aan de beschoeiing aan “De (oude) Heul”.

4

Een positief financieel resultaat Meevallers in de septembercirculaire van het gemeentefonds, de rijksbijdrage voor de opvang van Oekraïense ontheemden, bij de tussentijdse rapportages van de Brandweer en de GAD hebben bijgedragen aan het positief financieel resultaat. Extra inkomsten kwamen uit de vergoedingen van nutsbedrijven voor werkzaamheden op gemeentelijke grond en de hogere opbrengsten uit reisdocumenten. Het positief financieel resultaat kwam evenwel ook omdat het tempo waarin investeringen plaatsvinden achter blijft ten opzichte van de planning. Dit heeft een vrijval tot effect op de rente- en kapitaallasten. Maar meer nog geeft het aan dat we als gemeente niet helemaal in staat zijn om alle ambities te realiseren die we hebben. Dit komt door zowel interne (o.a. capaciteit, besluitvorming) als externe factoren (o.a. samenwerking externe partners, netcongestie). In 2025 leidde dit tot benutting van slechts 25% van de beschikbaar gestelde kredieten. Daarmee schuift een groot deel van de geplande investeringen door naar het volgend jaar. Jaarverslag en analyse rekeningresultaat Met deze jaarrekening leggen we zowel financieel als inhoudelijk verantwoording af over het jaar 2025. Waaraan hebben we het geld besteed? Hebben we als gemeente gedaan wat we beloofden? Zijn de uitgaven rechtmatig gedaan? Die vragen worden in de verschillende hoofdstukken behandeld.

Het jaar 2025 sluit met een positief resultaat van afgerond € 5,3 miljoen. Bij de najaarsnota 2025 was de verwachting dat het resultaat rond de € 4,9 miljoen voordelig zou uitvallen. Het destijds aangenomen amendement over een extra € 500.000 voor het verhogen van het onderhoudsniveau van de openbare ruimte in 2026 maakt onderdeel uit van de overhevelingsvoorstellen. Het college verzoekt de Raad akkoord te gaan met de volgende 3 overhevelingsvoorstellen naar 2026. • 500.000 voor het dagelijks beheer en onderhoud van de openbare ruimte zoals dat is voorgesteld in de Najaarsnota 2025. • € 105.000 voor het project Achilles. In 2025 is ingezet op het versterken van de informatiepositie. Om goed uitvoering te geven aan het projectplan Achilles is in 2025 vooral gekeken naar mogelijke interventies die het meeste impact maken voor de uitvoering. Hier zal in 2026 opvolging aan worden gegeven. • € 55.000 voor het project Eenzaamheid, mantelzorger en vrijwilligers (EMV), Procesbegeleiders zijn pas in oktober 2025 gestart om het EMV-traject te ondersteunen. Zodoende is daarop €55.000 niet uitgegeven en wordt dit bedrag overgeheveld naar 2026. Aanvullend wordt voorgesteld om het resultaat op de volgende manier te bestemmen: • Van het restant €20.000 te bestemmen voor kasteel-museum Sypesteyn en dit te verwerken in de begroting 2026; • Het restant afgerond ad.

€ 4,6 miljoen van het voordelig jaarrekeningresultaat te storten in de Algemene Reserve. Na de vorige rapportage (de najaarsnota) is een aantal substantiële afwijkingen noemenswaardig. Enerzijds gaat het om een aantal tegenvallers. Er is een hogere dotatie aan de voorziening van pensioenen van (oud-) wethouders van een half miljoen gedaan. Dit heeft te maken met het gegeven dat de pensioenen nu worden ondergebracht bij het ABP en deze verlangde van de gemeente dat er een extra storting kwam in het pensioenfonds. Dan is er een overschrijding op ICT in verband met het aanpassen van de nodige hard- en software om straks met de gemeente Hilversum te kunnen samen werken. Anderzijds is er een aantal financiële meevallers. Het is de organisatie niet volledig gelukt om alle middelen beschikbaar voor onderhoud groen en wegen gedurende het jaar weg te zetten. Ook is er meer forensenbelasting binnen gekomen.

5

Personeel en organisatie. We hebben ervoor gezorgd dat de organisatie klaar is om over te gaan naar een nieuwe organisatie. De prioriteit lag bij het op orde brengen van de interne werkprocessen maar ook bij het invullen van vacatures. Dit alles hebben wij gedaan in afstemming met Hilversum. Voor iedereen was plaats in de nieuwe samengevoegde ambtelijke organisatie met Hilversum. In het plaatsingsproces is ruimte geboden aan medewerkers hun pad te kiezen. Juist de zorgvuldigheid waarmee de gemeente het plaatsingsproces en integratieproces heeft uitgevoerd oogstte veel waardering. Ondanks alle aandacht voor de organisatie en de medewerkers nam gedurende 2025 het verloop onder medewerkers toe, en daardoor ook de inhuur. We zagen dat bijvoorbeeld terug bij de teams Sociaal Domein Uitvoering (de WMO- en jeugdconsulenten) en Beheer Openbare Ruimte (beheerders groen en wegen). Totaal financieel overzicht programma’s In onderstaande tabel treft u de afwijkingen per programma. De verklaring van de afwijkingen treft u bij het betreffende programma aan. Lasten/baten Waarden

Code programma Omschrijving programma P000 Hulpkostenplaatsen P001 Bestuur en burger P002 Veiligheid P003 Openbare ruimte P004 Economische zaken, recr. en toerisme P005 Sociaal domein P006 Natuur en milieu P007 Ruimtelijke ontwikkeling P998 Algemene baten en lasten P999 Overhead Eindtotaal

Baten Rek 2024 -210 -825 -3.433 -15.827 -3.279 -5.820 -825 -3.561 -50.497 -20 -84.298

Baten Begr 2025 -192 -2.597 -2.220 -11.561 -4.313 -6.180 -847 -1.100 -52.122 -97 -81.228

Baten Rek 2025 -226 -1.803 -2.560 -11.692 -3.548 -5.979 -743 -919 -53.137 -186 -80.794

Lasten Rek 2024 210 4.136 5.304 17.576 4.096 25.339 1.675 6.087 4.023 14.225 82.672

Lasten Begr 2025 192 4.352 4.799 13.278 4.148 28.174 1.822 3.659 642 15.749 76.815

Lasten Rek 2025 226 4.657 4.837 11.923 3.946 28.371 1.732 4.053 968 14.796 75.507

Totaal Rek Totaal Begr Totaal Rek 2024 2025 2025 0 3.311 1.872 1.749 817 19.519 851 2.525 -46.474 14.205 -1.626

0 1.754 2.580 1.717 -165 21.994 976 2.559 -51.480 15.652 -4.413

0 2.854 2.277 230 397 22.392 989 3.133 -52.169 14.610 -5.287

6

2. Leeswijzer Uitgangspunten De jaarrekening 2025 is opgebouwd volgens de uitgangspunten die zijn opgenomen bij de programmabegroting 2025-2028. Daar waar in tabellen de bedragen zijn afgerond, wordt in de totaaltelling toch gerekend met de niet afgeronde bedragen. Hierdoor kunnen afrondingsverschillen ontstaan. De programma's In de programma’s leggen we verantwoording af over het verslagjaar 2025. Dit doen we door middel van de drie W-vragen die elk jaar weer terugkomen bij zowel de jaarrekening als de begroting. De drie vragen zijn: • • •

Wat wilden we bereiken? Wat hebben we gedaan en wat hebben we daarmee bereikt? Wat heeft het gekost?

Bij de toelichting op de financiële tabellen is de toelichting op de verschillen bij de toerekening van de rente volledig verantwoord op programma 8 Algemene baten en lasten. De verschillen in de toerekening van de kosten van de organisatie is in zijn geheel toegelicht in programma 9 Overhead. Paragrafen De paragrafen geven o.a. een dwarsdoorsnede van een aantal financiële aspecten uit de rekening. Bekende voorbeelden zijn de lokale heffingen en het onderhoud van de kapitaalgoederen. Elementen van deze aspecten komen voor in meerdere programma’s, maar worden in de paragrafen als geheel beschouwd. Financiële gedeelte jaarrekening In het financiële gedeelte van de jaarrekening wordt de balans met al zijn specificaties gepresenteerd. Daarnaast worden er enkele tabellen gepresenteerd waarbij een overzicht van alle programma’s terugkomt. Tot slot wordt in de financiële rekening nog een aantal verplichte onderdelen opgenomen die jaarlijks terug moeten komen volgens de voorschriften. Dit zijn o.a.: • Overzicht incidentele baten en lasten • Niet uit de balans blijkende verplichtingen en rechten • Wet normering Topinkomens • Stand van zaken overzicht investeringskredieten • EMU saldo Kostentoerekening Vanuit de hulpkostenplaatsen en kostenplaatsen vindt er per kostenplaats een doorberekening plaats van de lasten en baten.

Deze zogenaamde toegerekende kosten zijn in het verleden bijna op fte-niveau specifiek verdeeld. De kostentoerekening 2025 is uitgevoerd op basis van de in 2023 geïntroduceerde nieuwe systematiek die ook is gehanteerd bij de begroting 2025. Daarna vindt er een verdeling van de lasten en baten plaats op basis van een vast verdelingspercentage. Er kunnen afdelingen zijn die voor overschrijdingen zorgen bij de doorbelasting naar taakvelden wanneer er in de realisatie meer is uitgegeven dan begroot. Andere afdelingen kunnen op die manier weer een onderschrijding laten zien. De doorbelasting vindt alleen aan het eind van het jaar plaats. De verdeelsleutels en methodiek hebben een budgetneutraal-karakter over al de programma’s. Uiteindelijk sluiten we het boekwerk af met de “controleverklaring van de onafhankelijke accountant”.

7

3. Jaarrekening Samenstelling van het bestuur Gemeenteraad De gemeenteraad van de gemeente Wijdemeren telt 19 raadsleden. De zetelverdeling is als volgt: • De Lokale Partij 6 zetels • CDA 3 zetels • Dorpsbelangen 2 zetels • PvdA-GroenLinks 2 zetels • VVD 2 zetels • D66 1 zetel • ChristenUnie 2 zetels • Groep Goetheer 1 zetel College van burgemeester en wethouders (B&W) Het college van B&W van de gemeente Wijdemeren bestaat uit: • Burgemeester Dhr. drs. M.L. Verheijen o Algemene Bestuurlijke Zaken o Publieke Veiligheid en Openbare Orde o Toezicht en Handhaving o Burgerzaken o Externe Betrekkingen, Communicatie en Representatie o Asielopvang • Wethouder Dhr. G. Zagt (eerste locoburgemeester) o Financiën o Belastingen o Gastheerschappen Hilversum o ICT o Verkeer en Vervoer o Vastgoed o Openbare Ruimte o Porseleinhaven o Landgoed Eikenrode • Wethouder Mw. R. van Rijn (tweede locoburgemeester) o Ruimtelijke Ontwikkeling, Beleid en Vergunningen o Werk en Inkomen o Dorpenbeleid o Volkshuisvesting • Wethouder Mw. W. Wind (derde locoburgemeester) o Sociaal Domein o Natuur, Landschap en Duurzaamheid • Wethouder Dhr. J. Klink (vierde locoburgemeester) o Personeel en Organisatie o Gebiedsakkoord en Water o Recreatie/Toerisme o Milieu o Economische Zaken o Onderwijs Gemeentesecretaris Mw. drs. E.L. Ruizeveld de Winter

8

4. Programma’s In de beleidsverantwoording geven we per programma antwoord op de drie W-vragen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we gedaan? • Wat heeft het gekost? Vervolgens geven we in de paragrafen een dwarsdoorsnede van een aantal financiële aspecten uit de begroting.

9

4.1 Programma 1 Bestuur en Burgerzaken Beschrijving We zien het als onze missie om de afstand tussen inwoner, ondernemer, media, organisatie en gemeente te verkleinen en het vertrouwen in de gemeente Wijdemeren te verbeteren onder het motto: De echte wereld is buiten! In een samenleving waar het vertrouwen in de overheid onder druk staat, vraagt een goede samenwerking op sommige vlakken om extra inspanning. Zo is het belangrijk dat de gemeentelijke dienstverlening transparant en toegankelijk is, de gemeente duidelijk is over welke kaders en spelregels er gelden bij samenwerking en dat de gemeente aansluit op kansen en mogelijkheden van digitalisering. Veel dienstverlening is digitaal beschikbaar, onze producten en diensten zijn toegankelijk. De inwoners stellen steeds hogere eisen aan onze dienstverlening. Een betrouwbare overheid die snel antwoord geeft op vragen en adequaat reageert op klachten en bezwaren vinden mensen volstrekt normaal. Dit stelt wel eisen aan onze bedrijfsvoering.

Wat wilden we bereiken? • • •

Een betrouwbare overheid zijn voor onze inwoners door meetbare resultaten met heldere servicenormen te definiëren. Autonome ontwikkelingen van de publieke dienstverlening. Een website die toegankelijk is en voldoet aan de huidige wettelijke eisen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Bestuurlijke toekomst In 2025 heeft de gemeente belangrijke stappen gezet richting de bestuurlijke fusie met Hilversum per 1 januari 2027. Volgens planning is in het voorjaar van 2025 het herindelingsadvies vastgesteld en ter besluitvorming aangeboden aan de Provincie Noord-Holland en de Rijksoverheid. Hiermee is een cruciale mijlpaal tijdig bereikt in het traject richting herindeling. Op basis van de variantenanalyse, die eind 2024 is afgerond, is begin 2025 een besluit genomen over de wijze van invlechten van de ambtelijke organisatie in die van Hilversum. In 2025 is vervolgens de uitvoering van deze invlechting voortvarend ter hand genomen. Ondanks de aanzienlijke druk op capaciteit en de doorlopende reguliere werkzaamheden is het gelukt de kritische stappen in het integratieproces te realiseren zonder dat dit ten koste ging van de kwaliteit van de dienstverlening. De benodigde investeringen voor dit traject zijn in 2025 volgens afspraak gedekt uit de algemene reserve. Verbeterde dienstverlening die aansluit bij de behoefte van de inwoners In de periode 2024–2025 stond de opgave centraal om de dienstverlening te verbeteren en beter te laten aansluiten bij de behoeften van inwoners en ondernemers. Het coalitieakkoord-plus 2024–2026 benoemde dienstverlening nadrukkelijk als kernopgave.

Vanuit dat kader hebben wij in 2024 een klantbelevingsonderzoek uitgevoerd. De aanbevelingen hieruit vormden de basis voor de inspanningen in 2025, gericht op het ontwikkelen van heldere servicenormen, het verbeteren van de kanaalsturing en het optimaliseren van verschillende onderliggende processen.

10

Gedurende het jaar is duidelijk geworden dat de noodzakelijke grote verbeterslagen een substantiële investering in menskracht en ICT vereisen. Deze investeringen bleken binnen het beschikbare tijdspad en de lopende veranderopgave niet uitvoerbaar. Hierdoor konden in 2025de beoogde significante verbeteringen in dienstverlening en klanttevredenheid niet worden gerealiseerd. Hierover is de Raad per brief door het College geïnformeerd. De voorbereidingen voor harmonisatie van dienstverlening is in 2025 gestart en loopt door in 2026. Het perspectief blijft dat deze verbeteringen vooral op de middellange termijn zichtbaar zullen worden, mede in samenhang met de herindeling met de gemeente Hilversum. Daarnaast heeft het proces van ambtelijke integratie – en de voorbereidingen op de bestuurlijke fusie – in het afgelopen jaar merkbare druk gezet op de uitvoering. Zoals vooraf voorzien, heeft dit ertoe geleid dat het serviceniveau op enkele terreinen tijdelijk onder druk stond en niet altijd op het gewenste niveau heeft gepresteerd. Ondanks deze uitdagingen met daarbij de voorbereiding en organisatie van de tussentijdse Tweede Kamerverkiezing in oktober 2025 is er onafgebroken gewerkt aan het verbeteren van de dienstverlening. Processen zijn aangescherpt, servicenormen zijn verder uitgewerkt en er is actief gestuurd op de kwaliteit van contact met inwoners.

Daarmee zijn belangrijke stappen gezet die de komende jaren benut kunnen worden voor een structurele verbetering van de dienstverlening. Communicatie In 2025 is uitvoering gegeven aan de doelstelling om de kwaliteit van zowel de interne als de externe communicatie te versterken. Waar de focus voorheen vooral op externe communicatie lag, is in 2025 met extra inzet gewerkt aan verbetering van interne communicatieprocessen. Hierdoor is de afstemming binnen de organisatie verbeterd en is een stevigere basis gelegd voor consistente, toegankelijke en tijdige communicatie richting inwoners, ondernemers en ketenpartners. De gemeentelijke website is in 2025 succesvol vernieuwd. Het uiterlijk en de structuur zijn gemoderniseerd en gebruiksvriendelijker gemaakt. Teksten zijn waar mogelijk herschreven naar taalniveau B1, waardoor de toegankelijkheid voor een bredere doelgroep is vergroot. Bovendien is het contentmanagementsysteem (CMS) ingericht om beter aan te sluiten op digitale toepassingen zoals E-herkenning en DigiD. Hiermee voldoet de website aan de actuele eisen op het gebied van digitale dienstverlening en veiligheid. Reisdocumentenpiek De verwachte stijging in aanvragen voor reisdocumenten, als gevolg van de tienjarige geldigheidsduur die in 2014 is ingevoerd, is in 2025 goed opgevangen. De piek die sinds 2024 zichtbaar is, vroeg om extra inzet.

Onderbezetting en ziekte in team Burgerzaken was helaas ook aan de orde. Dit leidde tot meer inhuur dan geraamd. Door gerichte capaciteits- en procesmaatregelen en tijdelijke personeel inzet, is het gelukt wachttijden te beperken en inwoners te helpen, ondanks de opnieuw toenemende vraag. Hiermee is een stevige basis gelegd om de piek die tot 2029 aanhoudt, efficiënt en met behoud van kwaliteit te blijven verwerken.

11

Wat heeft het gekost? Financiële toelichting 2025 ten opzichte van jaarschijf 2024 Code programma

Omschrijving programma

P001 Bestuur en burger P001 Bestuur en burger Saldo lasten exclusief mutaties reserves

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/ baten

Rek 2024

Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

0.1 0.2

Bestuur Burgerzaken

Lasten Lasten

2.743 1.393 4.136

3.197 1.154 4.352

3.132 1.525 4.657

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/ baten

Rek 2024

Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

0.1 0.2

Baten Baten

6 -555 -549

-139 -538 -676

0 -568 -568

Rek 2024

Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

-276 -276

-1.921 -1.921

-1.236 -1.236

-685 -685

N N

3.311

1.754

2.854

-1.099

N

65 -370 -305

V N N

Kostensoort (Meerdere items) Code programma

Omschrijving programma

P001 Bestuur en burger P001 Bestuur en burger Saldo baten exclusief mutaties reserves

Bestuur Burgerzaken

Saldo V=Voordeel N=Nadeel -139 30 -109

N V N

Kostensoort (Meerdere items) Code programma

Omschrijving programma

P001 Bestuur en burger saldo mutaties reserves

Saldo inclusief mutaties reserves

Taakveld Taakveld omschrijving 0.10

Lasten/ baten

Mutaties reserves Baten

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

Toelichting verschillen Lasten (per taakveld) 0.1 Bestuur (voordeel € 65.000) Dotatie voorziening € 549.000 nadeel Het pensioen voor wethouders is geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt het overgedragen aan het ABP. Gemeenten wordt door de VNG geadviseerd hun voorziening hierop tijdig af te stemmen. Het ABP heeft voorgesteld een dotatie te doen van een bedrag tussen de 10 en 20%, waarbij de gemeente Wijdemeren een berekening heeft gemaakt op basis van het gemiddelde van 15%. Door deze aanpassing valt de dotatie aan de voorziening voor (voormalige) bestuurders € 549.000 hoger uit. Ambities coalitieakkoord € 260.000 voordeel Er is sprake van een onderschrijding van € 260.000 op het budget voor de uitwerking van de ambities uit het coalitieakkoord, doordat de bijbehorende kosten elders binnen de organisatie zijn verantwoord. Deze kosten komen met name voor rekening van het sociale domein en in mindere mate voor het fysieke domein. Salariskosten € 176.000 voordeel De brutosalarissen zijn € 176.000 lager, voornamelijk als gevolg van lagere salariskosten bij het college van B&W.

Inhuur € 135.000 voordeel Op het inhuurbudget voor ondersteuning bij de fusie is een onderschrijding van € 135.000 omdat minder externe inhuur voor de fusie is ingezet dan geraamd. Overige verschillen € 42.000 voordeel Het resterende verschil van € 42.000 betreft diverse kleinere afwijkingen.

12

0.2 Burgerzaken (nadeel € 370.000) Extra inhuur € 370.000 nadeel De kosten van het team KCC en Burgerzaken zijn hoger uitgevallen door extra inhuur in verband met langdurige ziekte, fusievoorbereidingen en verkiezingen. Baten (per taakveld) 0.1 Bestuur (nadeel € 139.000) Vrijval voorziening pensioenen € 139.000 nadeel Het pensioen voor wethouders is geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers over naar het nieuwe pensioenstelsel en wordt het overgedragen aan het ABP. Gemeenten wordt door het VNG geadviseerd hun voorziening hierop tijdig af te stemmen. De geraamde vrijval uit de voorziening pensioenen voor wethouders blijft daardoor uit. 0.2 Burgerzaken (voordeel € 30.000) Leges € 30.000 voordeel De opbrengsten uit leges (paspoorten, rijbewijzen e.d.) vallen € 30.000 hoger uit dan begroot. Mutaties reserves (voordeel € 685.000) Bij de voorjaarsnota is vanuit de Algemene Reserve € 1.550.000 beschikbaar gesteld voor extra inhuur en salarissen in verband met de fusie. In werkelijkheid was hiervoor zo’n € 900.000 benodigd. Daarom wordt er € 685.000 minder uit de Algemene Reserve gehaald.

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Legesverordening • Besluit burgerlijke stand, wet BRP en PUN (Paspoort Uitvoeringsregeling) • Visie op werken • Mandaat en mandaatregeling werkinstructie Wet Arhi Betrokken (verbonden) partijen • Alle gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek • Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek

13

4.2 Programma 2 Veiligheid Onder dit programma vallen de taakvelden Crisisbeheersing & Brandweer en Openbare orde & Veiligheid.

Beschrijving Gemeente Wijdemeren is een mooie en relatief veilige gemeente. De gemeente ligt centraal ten opzichte van Amsterdam en Utrecht. Deze ligging en het omvangrijke plassengebied kunnen echter ook leiden tot kwetsbaarheid van de openbare orde en veiligheid. Veiligheid is een domein dat continu in ontwikkeling is, zowel op het sociale als op het fysieke vlak. Zo zien we dat zichtbare criminaliteit (bijvoorbeeld woninginbraken, vernieling) gedeeltelijk plaatsmaakt voor onzichtbare criminaliteit (bijvoorbeeld digitale criminaliteit en ondermijning). De huidige samenleving heeft te maken met meer uitgesproken en verharde tegenstellingen. Hierin schuilt het risico van maatschappelijk ongenoegen dat zich uit in de vorm van verdere polarisatie en een toename van demonstraties. De complexiteit van meervoudige problematiek (zorg, inkomen, veiligheid) leidt tot relatief meer overlast en een toename van (acute) casuïstiek. Ook de fysieke en de onlinewereld raken steeds meer met elkaar verweven. Cybercriminelen benutten de kwetsbaarheden hiervan. Verder zien we dat ordeverstoringen, georganiseerd in de digitale omgeving, vaker plaatsvinden.

Als deelnemende gemeente in de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek werkt Wijdemeren multidisciplinair samen aan taken op het gebied van brandweerzorg, rampenbeheersing, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening en handhaving van de openbare orde en veiligheid. Naast voorkomen van branden, rampen en crises, willen we de eventuele gevolgen hiervan zoveel mogelijk beperken. Als gemeente zijn we verantwoordelijk voor de zogenoemde bevolkingszorg bij een ramp of crisis. In geval van een brand, lokale ramp, crisis of dreiging daarvan is de burgemeester het bevoegd gezag.

Wat wilden we bereiken? In samenwerking met de gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek hebben we een meerjaren-veiligheidsplan ontwikkeld. Dit is het vastgestelde Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. In dit IVP staan zowel regionale als lokale thema’s. In 2025 richten we ons op de thema’s: Regionaal: • Ondermijning (terugdringen, borgen structurele aanpak) • Digitale veiligheid (bewustzijn en weerbaarheid verhogen) Lokaal: • Veiligheid op de plassen (toezicht op het water) • Een veilige, prettige en leefbare situatie op het water • Maatschappelijke onrust/maatschappelijk ongenoegen • Aanpak kwetsbare locaties (vakantieparken) Verder zijn er wettelijke, beleidsmatige en uitvoerende taken op het gebied van veiligheid die al dan niet voortvloeien uit de thema’s van het IVP. • Crisisbeheersing en brandweer • Handhaving en toezicht

14

Wat hebben we ervoor gedaan? Ondermijning We pakken georganiseerde en ondermijnende criminaliteit stevig aan. Daarbij hebben we actief gebruik gemaakt van de beschikbare bestuursrechtelijke instrumenten. Dit betreft onder meer de gezamenlijke uitvoering van integrale controles, het verrichten van onderzoeken naar mogelijke nieuwe criminele activiteiten en het verzorgen van trainingen en voorlichting ter versterking van de weerbaarheid en bewustwording binnen de gemeenschap. We hebben extra inzet gepleegd op integrale controles samen met samenwerkingspartners. Deze activiteiten maken onderdeel uit van de maatregelen zoals opgenomen in het Uitvoeringsplan Publieke Veiligheid 2023–2026. Digitale veiligheid We werken toe naar een gestructureerde en preventieve aanpak om het risico op slachtofferschap van digitale criminaliteit te beperken. Digitale dreigingen kunnen iedereen treffen.

De meest relevante doelgroepen waarin we geïnvesteerd hebben zijn, gebaseerd op kans op slachtofferschap en de mogelijke impact van schade (in willekeurige volgorde): • Volwassen inwoners en senioren, mede gezien hun (on)vermogen en soms kwetsbaarheid • Jongeren, onder meer vanwege groepsdruk en kwetsbaarheid • Ondernemers, in verband met financiële risico’s en bescherming van persoonsgegevens • Medewerkers van de gemeente en maatschappelijke partners, met oog op bescherming van persoonsgegevens, financiële risico’s en continuïteit van het openbaar bestuur Maatschappelijke onrust We willen als lokale overheid meer grip krijgen op verschillende vormen van onvrede, protest en maatschappelijk ongenoegen, en hier adequaat op kunnen anticiperen wanneer deze zich in de gemeente voordoen. Dit vraagt om een andere wijze van verbinding met de betrokken groepen: vanuit een open houding, langs lijnen die verbinden en met aandacht voor ieders verhaal. Daarnaast hebben we een bondgenotenoverleg ingericht om op structurele basis in contact te blijven met de samenleving en tijdig signalen op te kunnen vangen. Wijdemeren nam in 2025 deel aan de regionale bestuurlijke werkgroep Maatschappelijke Onrust en fungeert hierin als afvaardiging namens de gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek.

Aanpak kwetsbare locaties Wijdemeren telt 47 vakantieparken, maar waarvan uit diverse onderzoeken is gebleken dat zij ook kwetsbaar zijn voor ondermijnende activiteiten. In 2024 hebben we een start gemaakt met het verkrijgen van beter inzicht in de situatie op deze parken, via het project Achilles. We analyseren informatie uit de gemeentelijke systemen en die van partners. Een boa met specifieke kennis van ondermijning voert de controles uit. De daaruit voortvloeiende handhavingszaken worden opgepakt door een handhavingsjurist. Door deze ketenbenadering volledig te doorlopen, geven we een krachtig signaal af tegen misbruik van deze locaties. Onze inspanningen hebben ertoe geleid dat in 2025 een van de parken is gesloten vanwege misstanden. In 2025 hebben we aanvullend geïnventariseerd welke informatie noodzakelijk is voor het project. Daarbij zijn middelen aangeschaft die de informatievoorziening aanzienlijk hebben verbeterd. Hierdoor kunnen we nog gerichter bepalen welke preventieve of repressieve aanpak passend is voor de sterk uiteenlopende recreatieparken en jachthavens. Crisisbeheersing en brandweer Voor de fysieke veiligheid werken we samen met de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek. Het beheer en de doorontwikkeling van de crisisorganisatie vormden de kern van deze samenwerking.

Daarnaast blijven we inzetten op verdere versterking van de lokale crisisorganisatie, zodat we goed geprepareerd zijn en snel kunnen handelen wanneer de situatie daarom vraagt.

15

Reguliere handhaving De rol van handhaving blijft volop in ontwikkeling. Handhavers vormen een belangrijk eerste aanspreekpunt voor inwoners en ondernemers bij kwesties rondom leefbaarheid en veiligheid. Om de effectiviteit van handhaving te vergroten, zetten we in op een werkwijze waarbij toezichthouders zo veel mogelijk aanwezig zijn op de plekken waar toezicht op dat moment noodzakelijk is. In 2025 zijn we gestart met de inrichting van een meer informatie gestuurd werkproces. De samenwerking met de gemeenten uit Gooi en Vechtstreek is verder verbeterd door een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met vijf gemeenten. Veiligheid op de plassen Bij mooi weer is extra toezicht rond de plassen noodzakelijk. We nemen hierin onze verantwoordelijkheid, als trekker en als deelnemer, en blijven investeren in de noodzakelijke kennis, middelen en capaciteit. Zo is een nieuwe boot voor de boa’s in gebruik genomen. Daarmee is er de beschikking over twee boten om op het water toezicht te houden. We hebben afgelopen jaar extra inzet gepleegd met verkeersregelaars rondom de Zuwe om ook het toegenomen verkeer in goede banen te leiden.

Wat heeft het gekost? Financiële toelichting 2025 ten opzichte van jaarschijf 2024 Code Omschrijving programma programma P002 Veiligheid P002 Veiligheid Saldo lasten exclusief mutaties reserves

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/ baten Lasten Lasten

Rek 2024

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/ baten

Rek 2024

1.1 1.2

Baten Baten

Taakveld Taakveld omschrijving 0.10 0.10

1.1 1.2

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Begr 2025 na wijziging 4.258 3.557 1.046 1.242 5.304 4.799

Rek 2025

Saldo

V=Voordeel N=Nadeel N V N

3.679 1.158 4.837

-121 84 -38

Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo

V=Voordeel N=Nadeel

-3.074 -358 -3.433

-1.860 -360 -2.220

-2.156 -404 -2.560

296 44 340

V V V

Lasten/ baten

Rek 2024

Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo

V=Voordeel N=Nadeel

Baten Lasten

0 0 0

0 0 0

0 0 0

0 0 0

V V V

1.872

2.580

2.277

302

V

Kostensoort (Meerdere items) Code programma

Omschrijving programma

P002 Veiligheid P002 Veiligheid Saldo baten exclusief mutaties reserves

Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Kostensoort (Meerdere items) Code programma

Omschrijving programma

P002 Veiligheid P002 Veiligheid saldo mutaties reserves

Mutaties reserves Mutaties reserves

Saldo inclusief mutaties reserves

Toelichting verschillen Lasten (per taakveld) Taakveld 1.1 (nadeel € 121.000) Veiligheidsregio Gooi- en Vechtstreek/Brandweer, nadeel € 89.000 In 2025 is de bijdrage voor de Veiligheidsregio Gooi- en Vechtstreek/Brandweer met ongeveer 86k hoger uitgevallen dan begroot. Hier was bij de jaarrekening 2024 ook sprake van. Overige verschillen, nadeel € 32.000 Dit betreft diverse kleine mutaties (onder € 25.000).

16

Taakveld 1.2 (voordeel € 84.000) Achilles, voordeel € 105.000 Voor het project Achilles is bij de Voorjaarsnota 2025 een bedrag van 120k aangevraagd. Echter, is dit project later in het jaar gestart. Het restant van € 105.000 zal via een overhevelingsbesluit mee worden genomen naar 2026. Overige uitgaven handhaving, nadeel € 42.000 In 2025 zijn er voor € 42.000 meer overige uitgaven gedaan voor handhaving dan er was begroot. De oorzaak hiervan is een hogere inzet van verkeersregelaars voor de B weg bij de Zuwe. Toezicht plassengebied, voordeel € 104.000 Handhaving is in 2025 gestart met de werkzaamheden voor het Plassengebied. Het zat nog in een opstartfase en er waren nadere afspraken gemaakt om de handhavingsactiviteiten te intensiveren. Bij de najaarsnota 2025 was het budget voorzichtigheidshalve afgeraamd met € 75.000. Dat blijkt nu te weinig afgeraamd te zijn. Er is namelijk nog steeds een voordeel van € 104.000 op dit budget te melden. Bedrijfsvoering, nadeel € 80.000 Vanuit de bedrijfsvoering zijn er meer kosten doorbelast naar dit taakveld dan geraamd. Dat zijn met name hogere salarislasten. Hierdoor ontstaat er een nadeel van € 80.000. Overige verschillen, nadeel € 5.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000).

Baten (per taakveld) Taakveld 1.1 Oekraïne, voordeel € 296.000 Naast de SPUK-middelen voor Oekraïne hebben we ook twee bedragen (samen ongeveer € 118.000) ontvangen vanuit het Rijk als vergoeding voor de kosten die we maken voor het opvangen van Oekraïense vluchtelingen. Dit betreft het gereed maken van de opvanglocatie op de Dammerweg en de kosten die we maken voor het opvangen van de mensen zelf. Daarnaast hebben we ook € 49.000 meer eigen bijdrage van Oekraïense vluchtelingen ontvangen dan begroot. Naast deze bedragen ontvangen we naar aanleiding van onze Sisa verantwoording aan het Rijk nog een bedrag ad € 129.000. Dit is een aanvulling op het eerder verkregen voorschot, gebaseerd op de realisatiecijfers. Taakveld 1.2(voordeel € 44.000) Overige verschillen, voordeel € 44.000 Diverse kleine mutaties op inkomensoverdrachten (onder € 25.000).

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Algemene Plaatselijke Verordening (2025) • Algemeen aanwijsbesluit APV (2020) • Alcoholwetverordening (2021) • Kansspelverordening (2010) • Verordening Winkeltijden Wijdemeren (2013) • Bibob beleid (2021) • Evenementenbeleid 2019 - 2022 en beleidsregels evenementen (2020) • Regionaal beleidskader Veiligheid, toezicht en handhaving OFGV • Drugsbeleid (2010) • Standplaatsenbeleid (2016) • Integraal Veiligheidsplan 2023-2026

17

• • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Uitvoeringsplan Publieke Veiligheid 2023-2024 Beleidsregels artikel 13b Opiumwet Beleidsregels collecteren en venten (2014) Beleidsregels handhaving hinderlijk groen Beleidsregels sluiting van voor het publiek openstaande gebouwen (2019) Beleidsregels vergunningen, toezicht en handhaving 2018 - 2021 Handhavingsbeleid Kinderopvang Inboedelverwijdering na ontruiming (2012) Sanctiestrategie Drank- en Horecawet (2016) Aanwijzingsbesluit Digitaal Opkopersregister Aanwijzingsbesluit ex. artikel 438 Wetboek van Strafrecht (toezichthouder nachtregister) Aanwijzingsbesluit Passantenhaven Oud-Loosdrecht (Porseleinhaven) Verordening binnentreden ter uitvoering van noodverordeningen (2004) Programmabegroting Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (2022) Regionale Veiligheidsstrategie Midden Nederland Beleidsregel exploitatievergunning horeca (2019) Protocol bijtincidenten honden (2016) Dienstverleningsovereenkomst Regionale Brandweer Categorale aanwijzing toezichthouders Awb gemeente Wijdemeren 2025

Wettelijke basis voor dit programma De wettelijke basis is vastgelegd in: • Gemeentewet • Algemene wet bestuursrecht • Wet Tijdelijk Huisverbod • Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) • Wet Zorg en Dwang • Wet Bibob • Winkeltijdenwet • Wet op de kansspelen • Alcoholwet • Wet Luchtvaart • Wet openbare manifestaties • Zondagswet • Opiumwet • Wet op veiligheidsregio’s • Woningwet • Wet publieke gezondheidszorg • Politiewet Betrokken (verbonden) partijen • Gemeenten in de Eenheid Midden Nederland, Openbaar Ministerie, politie Midden-Nederland (ofwel de Veiligheidscoalitie Midden-Nederland) • Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden-Nederland (RIEC) • Verbonden partij Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (waaronder GHOR en Brandweer) en samenwerkingspartner Veiligheidsregio Flevoland • Verbonden partij Regio Gooi en Vechtstreek (waaronder Regionale Ambulancevoorziening) • Provincies Noord-Holland en Utrecht

18

• • • • • • • •

Natuurmonumenten, Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek, Waternet, het Plassenschap Loosdrecht Woningcorporaties en -verenigingen Zorg- en Veiligheidshuis Gooi en Vechtstreek, met haar partners die een rol hebben in de casuïstiek over zorg en veiligheid Versa Welzijn (buurtbemiddeling) HALT Nederland Ministerie van Justitie en Veiligheid (bureau BIBOB, Justitie, CJIB et cetera) Kamer van Koophandel, Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Kansspelautoriteit, Waternet en JeugdPunt Ondernemersvereniging Wijdemeren

19

4.3 Programma 3 Openbare Ruimte Programma 3 bestaat uit een deel van de taakvelden van het BBV-taakveld categorieën 2 (Verkeer, vervoer en waterstaat), 5 (Sport, cultuur en recreatie) en 7 (Volksgezondheid en milieu)

Beschrijving Dit programma is gericht op het borgen en versterken van de ruimtelijke identiteit van Wijdemeren, die wordt bepaald door de groenblauwe parels en de karaktervolle dorpen. Met het oog op de vorming van de nieuwe gemeente werken wij vanuit een integrale aanpak om de sturing op deze identiteit te optimaliseren. Binnen dit programma verbinden wij de gemeentelijke rollen en taken voortvloeiend uit het Plassenschap Loosdrecht en het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen aan het Provinciaal Programma Landelijk Gebied. Hiermee realiseren wij de noodzakelijke verbinding tussen beleidsontwikkeling en de feitelijke uitvoering op de thema’s natuur, milieu, economie, recreatie en dorpenbeleid. De unieke uitstraling van het open landschap en de natuurgebieden draagt bij aan de hoge waardering van Wijdemeren als woonomgeving (plek 7, Atlas van Nederlandse gemeenten 2023). Om deze kwaliteiten duurzaam te behouden, is een versteviging van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte essentieel. Hiertoe intensiveren wij de inzet op het programma Groenblauwe Parel door beleidscapaciteit nadrukkelijk om te vormen naar programmamanagement en uitvoering.

Wat wilden we bereiken? Beheer openbare ruimte • Uitvoering van het beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte met de onderliggende beheerplannen. • Veilig en goed functionerende openbare ruimte. • Efficiënt gebruik van de financiële middelen en voorkomen van kapitaalvernietiging. • Minder overlast voor bewoners en gebruikers van de openbare ruimte. • Een openbare ruimte die beter is ingesteld op het veranderende klimaat. • Een aangepast en kwalitatief beter bomenareaal. • Een rustiger openbare ruimte door minder straatmeubilair. Verkeer en vervoer • Ondersteuning van sociale en economische functies in de gemeente • We willen een leefbare en duurzame gemeente zijn, waarbij verkeersveiligheid een randvoorwaarde is en toegankelijkheid en bereikbaarheid voor alle verkeersdeelnemers zijn gewaarborgd • Uitvoering van het Gemeentelijk Mobiliteitsplan 2045 • Inzichtelijke kosten van het Mobiliteitsplan voor komende begrotingen

Wat hebben we gedaan? Beheer openbare ruimte In 2024 zijn we gestart om het beheer meer programmatisch uit te voeren op basis van de in 2023 vastgestelde beheerplannen en het beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte. We hebben diverse wegen/gebieden vernieuwd, waar mogelijk integraal. Vanwege de achterstanden in het onderhoud is meer voorbereid en uitgevoerd in het kader groot onderhoud en de vervangingen. Dit leidde tot een onderbesteding van middelen voor regulier en planmatig onderhoud: Integrale herinrichting diverse buurten Het integrale herinrichtingsproject Prinsessenbuurt Loosdrecht is in mei 2025 afgerond en opgeleverd. Hier is de riolering vernieuwd met vergrote regenwaterafvoercapaciteit. Deze woonstraten als 30 km ingericht met optimalisatie parkeren, groen en vernieuwing openbare verlichting

20

Het integrale herinrichtingsproject Ooievaarsbuurt is vanaf maart 2025 in uitvoering gegaan. Oplevering is medio maart 2026 voorzien. De wijk is al grotendeels heringericht. Zo is de riolering vernieuwd met vergrote regenwaterafvoercapaciteit. De woonerven worden heringericht met optimalisatie van parkeren, groen en vernieuwing van de openbare verlichting Het project Vuntuslaan/Heulakker is voorbereid en aanbesteed en gaat in 2026 in uitvoering. Bij de Edelenbuurt is een nieuw definitief ontwerp voor deze woonwijk opgemaakt in participatie met optimaliseren parkeren, groen en vernieuwing openbare verlichting. Deze woonstraten worden met de herinrichting als 30 km ingericht. Bij de Botenbuurt Oost zijn de ingenieursdiensten om het werk uit te werken en tot een aanbesteding-gereed contract op te werken ingekocht. Een eerste schetsontwerp is met omgeving gedeeld. Groot onderhoud diverse wegen en vervanging riolering Het project Nieuw Loosdrechtsedijk (Boomhoek en Muyeveld), is in april 2025 afgerond en opgeleverd. De riolering is vervangen en de weg is opnieuw ingericht. De herinrichting Leeuwenlaan is in mei 2025 afgerond en opgeleverd. De weg is opnieuw ingericht met uitstraling die meer past bij 50 km/u. Het project Veendijk HWA is in 2025 afgerond. De projecten Lindelaan, Middenweg, Kerklaan, Randweg, en Stichts End/Hollands End zijn in voorbereiding.

Bij de Lindelaan zijn de ingenieursdiensten ingekocht om het werk uit te werken en de aanbesteding voor te bereiden. Een eerste schetsontwerp is met de omgeving gedeeld. De weerstand bij bewoners over het beleid om bomen te handhaven heeft geleid tot diverse inspraakreacties eind 2025. De gemeenteraad wil de uitgangspunten heroverwegen. Een variantenstudie voor de mogelijke inrichting van de Kerklaan heeft in april 2025 geleid tot een unaniem akkoord van de gemeenteraad voor het kiezen voor een weginrichting als gebiedsontsluitingsweg 30 km/u en het handhaven van de monumentale bomen. De nadere uitwerking van de herinrichting en de rioolvervanging is gedurende het jaar besproken met een klankbordgroep, een afvaardiging van de gemeenteraad, (kwetsbare) omwonenden en de nood- en hulpdiensten. Eind 2025 is het definitief ontwerp vastgesteld. Bij de Middenweg is de bouwteamovereenkomst aanbesteed. De uitgangspuntennotitie is via een schetsontwerp tot voorlopig ontwerp opgewerkt. Dit voorlopig ontwerp Middenweg moet leiden tot aanvullende besluitvorming door de gemeenteraad in 2026.Uit het voorlopig ontwerp blijkt namelijk dat de huidige eisen aan de weginrichting leiden tot zwaardere maatregelen en onderhoud aan de beschoeiingen langs de weg.

Het college van Wijdemeren heeft op in februari 2025 besloten het project voor de herinrichting van het Zuidereinde-Noord in 's-Graveland stop te zetten. In plaats van de grootschalige herinrichting is eind oktober 2025 tijdelijk onderhoud uitgevoerd om de veiligheid te waarborgen, in afwachting van verdere ontwikkelingen. Dit waren noodmaatregelen zoals het verrichten van noodzakelijk asfaltonderhoud en het plaatsen van verkeersdrempels en snelheidsborden. Uit recente metingen blijkt dat er minder hard gereden wordt. Intussen werkt de gemeente met een klankbordgroep van bewoners aan plannen voor een definitieve herinrichting. Betere verkeersveiligheid en een prettige leefomgeving staan daarbij voorop. In de tussentijd werken we aan het nachtelijk vrachtwagenverbod, hebben we verkeersonderzoeken en tellingen uitgevoerd en zijn we volop in overleg met nood- en hulpdiensten (veiligheidsregio Gooi en Vecht) en Natuurmonumenten. De plannen voor definitieve herinrichting worden naar verwachting, conform huidige planning in oktober 2026 aan de gemeenteraad voorgelegd.

21

Het onderhoud aan de hemelwaterafvoer aan de Frans Halslaan is verder voorbereid. Het onderhoud aan het Gemaal Bloklaan is vanwege integrale afstemming met de gemeente Stichtse Vecht doorgeschoven naar Q3 2026. Uitvoering beheerplannen: groot onderhoud en vervangingen In het kader van het Groenbeheerplan en het beheerplanbomen zijn 15 plantvakken omgevormd en zijn 65 bomen geplant met groeiplaatsverbetering. In het kader van het beheerplan civiele kunstwerken is 835 meter beschoeiing vervangen. Als onderdeel van het beheerplan openbare verlichting zijn 685 armaturen vervangen door energiezuinige ledverlichting en zijn 391 masten vervangen. In het kader van het Uitvoeringsplan spelen zijn er in 2025 vijf speeltoestellen vervangen. In 2025 is een inventarisatie uitgevoerd waarbij alle straatmeubilair beoordeeld is op o.a. kwaliteit, staat, leeftijd en wenselijkheid. In december is gestart met de sanering. Verwachting is dat dit in Q1 2026 afgerond is. Verkeer en vervoer We hebben verkeersonderzoek verricht, met onder meer verkeerstellingen, en er zijn verkeerstechnische schetsontwerpen en ramingen opgesteld als onderdeel van de verschillende onderhoudsprojecten en ruimtelijke ontwikkelingen. Onderdeel daarvan is een aantal verkeersbesluiten. De Nota Parkeernormen is vastgesteld.

Om de verkeersveiligheid in Wijdemeren te verbeteren, was er speciale aandacht voor de verkeersveiligheid rondom scholen. Mede dankzij acties van Veilig Verkeer Nederland is die verbeterd. Ook spraken we mee over ontwikkelingen op regionaal, provinciaal en landelijk niveau, zoals de Gooicorridor, het regionaal fietsnetwerk, de knooppuntontwikkeling, het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV 2030), het regionaal Mobiliteitsplan (RMP) en de besteding van Bikkergelden. De pilot Vechtplassenexpress is uitgevoerd en er zijn fietsvoorzieningen aangelegd bij de Zuwe. Het project Aanleg Halteplaatsen is in 2025 in uitvoering gegaan. Buslijn 104 is verlegd naar de rand van Nieuw-Loosdrecht. Nieuwe bushaltes zijn hiervoor aangelegd en oude haltes zijn verwijderd.

22

Wat heeft het gekost? Financiële toelichting 2025 ten opzichte van jaarschijf 2024 Programma 003 Openbare Ruimte Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte Saldo lasten exclusief mutaties reserves Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte Saldo baten exclusief mutaties reserves Kostensoort

(Meerdere items)

Code programma

Omschrijving programma

P003 Openbare ruimte P003 Openbare ruimte saldo mutaties reserves

Saldo inclusief mutaties reserves

Home

Taakveld Taakveld omschrijving

2.1 2.4 5.7 7.2 7.3 7.5

Verkeer en vervoer Lasten Economische havens en waterwegen Lasten Openbaar groen en (openlucht) recreatie Lasten Riolering Lasten Afval Lasten Begraafplaatsen en crematoria Lasten

Taakveld Taakveld omschrijving

2.1 5.7 7.2 7.3 7.5

Lasten/ baten

Lasten/ baten

Verkeer en vervoer Baten Openbaar groen en (openlucht) recreatie Baten Riolering Baten Afval Baten Begraafplaatsen en crematoria Baten

Taakveld Taakveld omschrijving

Lasten/ baten

0.10 0.10

Baten Lasten

Mutaties reserves Mutaties reserves

Rek 2024 Begr 2025 na wijziging 7.456 144 810 3.396 2.867 166 14.839

Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

4.990 194 1.592 3.294 2.994 214 13.278

4.405 176 818 3.199 3.150 174 11.923

585 18 774 95 -156 40 1.356

V V V V N V V

Rek 2024 Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

-760 -41 -4.700 -4.391 -259 -10.151

-1.008 -24 -5.008 -4.864 -300 -11.203

-1.116 -26 -5.162 -4.718 -305 -11.327

109 3 154 -146 5 124

Rek 2024 Begr 2025 na wijziging

Rek 2025

Saldo V=Voordeel N=Nadeel

V V V N V V

-5.676 2.737 -2.939

-358 0 -358

-365 0 -365

7 0 7

V V V

1.749

1.717

230

1.486

V

Toelichting verschillen Lasten (per taakveld) Taakveld 2.1 Onderhoud openbare ruimte, voordeel € 270.000 Het voordeel van € 270.000 in de exploitatie betreft het klein en regulier onderhoud. Er was minder capaciteit beschikbaar voor de uitvoering. Daarnaast is er vooral veel groot onderhoud uitgevoerd in 2025. Deze onderhoudslasten worden, conform de systematiek van Wijdemeren, ten laste van de voorziening groot onderhoud gebracht en worden dus niet verantwoord in de exploitatie. De uitputting van de voorziening is verder in de voorliggende jaarrekening opgenomen in het overzicht van de voorzieningen. Onderzoek- en advieskosten (projectmatig), voordeel € 149.000 Er zit een voordeel van € 149.000 op onderzoek en advieskosten en het projectmatig werk. Dit komt omdat er minder onderzoeken zijn uitgevoerd buiten de projecten om. Dit resulteert daardoor in een voordeel op dit taakveld. Verkeer en vervoer, voordeel € 109.000 Er is een voordeel van € 109.000 op verkeer en vervoer (onderhoud, veiligheid, bewegwijzering etc.). Dit komt omdat er minder maatregelen uitgevoerd zijn ten laste van de exploitatie. Ook hier geldt dat een deel van deze kosten betrekking hadden op groot onderhoud en daarom ten laste van de voorziening groot onderhoud zijn gebracht. Daarnaast hebben we enkele investeringen m.b.t.

verkeer en vervoer gedaan, die we conform het BBV ten laste van de investeringskredieten hebben gebracht en qua kosten dus niet in de exploitatie landen.

23

Bedrijfsvoering, voordeel € 35.000 Vanuit de bedrijfsvoering zijn er minder kosten doorbelast naar dit taakveld. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 35.000. Dit komt omdat er minder salarislasten vanuit team Projecten en team Beleid & Ontwikkeling zijn doorbelast naar dit taakveld dan begroot. Dat heeft als reden dat er minder werkzaamheden zijn uitgevoerd met betrekking tot dit taakveld en onderwerp. Overige verschillen, voordeel € 22.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 2.4 Overige verschillen, voordeel € 18.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 5.7 Onderhoud openbaar groen, voordeel € 798.000 Op het onderhoud is een voordeel van € 798.000 in de exploitatie. In dit voordeel zit het incidenteel toegekende budget van € 500.000 uit de Najaarsnota 2025 (amendement) voor het onderhoud van openbaar groen 2026. Dit budget hevelen we in deze voorliggende jaarrekening via resultaatbestemming over naar 2026. Het overige voordeel van ongeveer € 298.000 komt doordat minder klein/regulier onderhoud is uitgevoerd dan geraamd, vanwege beperkte capaciteit in de tweede helft van 2025. Daarnaast is er veel groot onderhoud uitgevoerd. Deze onderhoudslasten worden ten laste van de voorziening groot onderhoud gebracht en worden dus niet verantwoord in de exploitatie.

De uitputting van de voorziening is verder in de voorliggende jaarrekening opgenomen in het overzicht van de voorzieningen. Kapitaallasten, nadeel € 44.000 Er zijn meer kapitaallasten door meer doorbelasting van rente over projecten die nog niet zijn afgerond. Overige verschillen, voordeel € 20.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 7.2 Subsidies Groene daken, voordeel € 45.000 Er zijn in 2025 minder subsidies m.b.t. groene daken aangevraagd. Hierdoor hebben we niet de geraamde kosten in 2025 gerealiseerd. De verwachting was namelijk dat meer subsidies aangevraagd zouden worden. Dit levert een voordeel van € 45.000 op. Bedrijfsvoering, voordeel € 58.000 Vanuit de bedrijfsvoering zijn minder kosten doorbelast naar dit taakveld dan geraamd. Dat zijn met name lagere salarislasten. Dat heeft als reden dat minder werkzaamheden zijn uitgevoerd met betrekking tot dit taakveld en onderwerp. Hierdoor ontstaat er een voordeel van € 58.000. Overige verschillen, nadeel € 8.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 7.3 Voorziening afvalstoffenheffing, nadeel € 192.000 In verband met voordelig saldo van de jaarrekening 2024 van de GAD, is onze bijdrage aan de GAD in 2025 lager dan primair begroot. In de berekening van het tarief 2026 is hier geen rekening mee gehouden. Dit voordeel zal worden verwerkt in het tarief 2027.

Aangezien de baten de lasten niet mogen overstijgen is het voordeel in de voorziening gestort. De berekening hiervan is terug te vinden in de paragraaf lokale heffingen.

24

Overige verschillen, voordeel € 36.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 7.5 Overige verschillen, voordeel € 40.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). 0.10 Mutaties reserves Er zijn op dit taakveld geen verschillen om te verklaren. Baten (per taakveld) Taakveld 2.1 Vergoedingen nutsbedrijven, voordeel € 116.000 In 2025 hebben we meer inkomsten ontvangen dan geraamd vanuit de nutsbedrijven. Dit ging om opbrengsten uit degeneratiekosten, de verrekening van glasvezel en het feit dat er grotere werken vanuit nutspartijen hebben plaatsgevonden. In de Najaarsnota 2025 hebben we al eerder rekening gehouden met meer inkomsten, maar er bleken alsnog meer inkomsten dan geraamd binnen te komen. Bovendien hebben we een groot deel van de inkomsten van € 475.000 conform het raadsbesluit over het project Middenweg naar de balansrekening vooruit ontvangen middelen geboekt, zodat dit in 2026 ingezet kan worden ter dekking van de kosten van het project Middenweg. Overige verschillen, nadeel € 7.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 5.7 Overige verschillen, voordeel € 3.000 Diverse kleine mutaties (onder € 25.000). Taakveld 7.2 Rioolheffing gebruikersdeel, voordeel € 154.000 Er zijn meer inkomsten dan geraamd binnengekomen voor de rioolheffing van het gebruikersdeel. De gemaakte inschatting bij de begroting 2025 blijkt niet meer actueel te zijn.