CConstaterende datWijdemeren
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 - Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte

gemeenteraad 2 november 2023, gemeente WijdemerenBij agendapunt: Raadsvoorstel Beheer openbare ruimte (Aangenomen 13V-5T)23.910 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Duurzaamheid De eisen voor het materiaal voor beschoeiingen en damwanden staan beschreven in het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). Op het gebied van duurzaamheid is hier al een aantal zaken in opgenomen. Zo moet hout altijd het FCS-keurmerk dragen. Voor alternatieve materialen staat beschreven dat deze moeten voldoen aan de duurzaamheidseisen die het NEN heeft opgegeven. Kunststof kan als alternatief gekozen worden voor hout. Wanneer hiervoor gekozen wordt, dient het altijd om gerecyclede kunststof te gaan. De keuze van het materiaal hangt af van technische afwegingen. De voorkeur gaat uit voor materiaal met een lange levensduur waar dat kan. Daarnaast kan gekozen worden voor het vervallen naar natuurvriendelijke oevers. Natuurvriendelijke oevers krijgen een geleidelijke overgang van land naar water, waardoor meer leven in en om het water ontstaat. Dit moet echter wel technisch haalbaar zijn en niet de regelgeving zoals deze in de Wegenwet en de Waterwet genoteerd staan, in de weg zitten.

10.4 Budgetten Onderstaande tabel laat de budgetten zien die nodig zijn om het juiste onderhoud te plegen. Wederom is hier alleen sprake van klein en vervangingsonderhoud. De verdere uitwerking van het beheer, onderhoud en de kosten zijn terug te vinden in het ‘Beheerplan Kunstwerken 2024-2028’. 2024

2025

2026

2027

2028 t/m 2033 gemiddeld

Klein onderhoud

€57.000

€57.000

€57.000

€57.000

€41.000

Groot onderhoud

€93.000

€93.000

€93.000

€93.000

€68.000

Vervangingsonderhoud

€894.000

€894.000

€894.000

€894.000

€341.000

OMSCHRIJVING

Tabel 17: Benodigde beheerbudgetten beschoeiingenareaal 2024 t/m 2033

67

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

11. OPENBARE VERLICHTING Dit hoofdstuk bevat een uitwerking van het beleid rondom de openbare verlichting. Openbare verlichting is het geheel aan masten, armaturen, lampen, kabels en kasten om openbaar gebied te verlichten. Op deze manier zorgt openbare verlichting voor sociale veiligheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Allereerst wordt in dit hoofdstuk een overzicht van het openbare verlichtingsareaal gegeven. Daarna volgt een overzicht van de belangrijkste wet- en regelgeving: daarbij komen de Elektriciteitswet, de Wet natuurbescherming, de Arbeidsomstandighedenwet en het Arbeidsomstandighedenbesluit en de Wet Informatie-uitwisseling Boven en Ondergrondse netten + Netwerken aan bod. Hierna worden de beleidsrichtlijnen veiligheid, duurzaamheid en leefbaarheid uiteengezet. Ten slotte is een overzicht van de benodigde beheerbudgetten om het areaal in goede staat te kunnen onderhouden.

11.1 Areaal Het areaal aan openbare verlichting kan onderverdeeld worden in ondergronds en bovengronds. Het overgrote deel van de OVL-installatie is aangesloten op het voedingsnet van netbeheerder Liander en Stedin. Het eigendom van de gemeente begint vanaf de zekering in de aansluitvoorziening van de lichtmast. Een deel van het areaal is aangesloten op een gemeentelijk voedingsnet (zgn. ‘eigen voedingsnet’). In een eigen voedingsnet ligt de scheiding van eigendom tussen netbeheerder en gemeente bij de hoofdzekering van de laagspanningsaansluiting (Liander of Stedin) in de voedingskast. Op het eigen voedingsnets zijn ongeveer 70 masten aangesloten. In onderstaande tabel is het bovengrondse areaal van dragers, armaturen en ledverlichting uiteengezet per plaats. Ook is de hoeveelheid ledverlichting inzichtelijk gemaakt.

68

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

Plaats

Masten

Armaturen

Led

% Led

Ankeveen

366

366

173

47%

’s-Gravenland

423

427

75

18%

Kortenhoef

1234

1234

378

27%

Nederhorst

1100

1106

625

51%

Loosdrecht

1455

1456

1034

67%

TOTAAL

4578

4589

2285

50%

Tabel 18: Areaal per dorpskern en aandeel ledverlichting.

11.2 Wet- en regelgeving Elektriciteitswet De Elektriciteitswet is in 1998 in het leven geroepen om de energiemarkt te liberaliseren. De manier waarop partijen zich moeten gedragen in de vrije markt staat beschreven in deze wet. Ook staan de taken en verplichtingen van de netbeheerder genoemd. Een netbeheerder onderhoudt het netwerk van kabels, transporteert energie en is verantwoordelijk voor de afhandeling van storingen. Daarnaast staan bepaalde rechten beschreven die een afnemer heeft met betrekking tot het aanbesteden van aansluitingswerkzaamheden. In artikel 16C wordt omschreven dat een afnemer “een organisatorische eenheid, die zich in hoofzaak bezig houdt met het beheer van openbare verlichting of van verkeersinstallaties” is. Dit recht geldt zodoende voor de gemeente. De manier waarop netbeheerders en afnemers zich ten opzichte van elkaar dienen te gedragen, staat opgenomen in artikel 31. Een verdere uitwerking van dit artikel is omschreven in de Netcode elektriciteit uit 2016. Daarnaast staan in artikel 31 t/m 39 de manier waarop ‘codes energie’ tot stand dienen te komen. Deze codes energie omschrijven o.a. de rechten en plichten van zowel de beheerders als de gebruikers van energie.

Wet natuurbescherming De

Wet

natuurbescherming

is

sinds

januari

2017

van

kracht

en

vervangt

daarmee

de

Natuurbeschermingswet van 1998, de Boswet en de Flora- en Faunawet. Deze wet is gericht op het 69

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

beschermen en ontwikkelen van de natuur, het doelmatig beheren van de natuur en deze verzekert een samenhangend beleid dat gericht is op het behoud en beheer van waardevolle landschappen, zoals het Natura 2000-gebied. Voor het onderhoud en beheer van openbare verlichting houdt dit in dat rekening gehouden moet worden met de leefgebieden van verschillende planten- en diersoorten. Het beschermen van de natuur staat haaks op lichtvervuiling door lichtmasten. Wanneer het aantoonbaar is dat deze last hebben van verlichting, zal de verlichting aangepast of verwijderd dienen te worden. Zoals eerder genoemd, zal per 1 januari 2024 de Omgevingswet ingaan en zal de Wet natuurbescherming komen te vervallen. Tot die tijd zal de gemeente aan deze wet moeten voldoen.

Arbeidsomstandighedenwet en –besluit De gemeente is verantwoordelijk voor de veiligheid van haar burgers en ambtenaren. Wetgeving rondom de arbeidsomstandigheden is geregeld in de Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling. In de Arbowet staan algemene bepalingen die gelden op alle plekken waar arbeid wordt verricht. Het Arbeidsomstandighedenbesluit is een verdere uitwerking van deze wet. Hierin staan de regels waar zowel de werkgever als –nemer aan moeten voldoen. Voor het werken met elektrische installaties, en dus openbare verlichting, is voornamelijk dit besluit van belang. In artikel 3.4 wordt genoemd dat het gebruik van elektrische installaties zo is ingericht dat de veiligheid gewaarborgd kan blijven.

Wet Informatie-uitwisseling Boven en Ondergrondse netten + Netwerken (WIBON) De WIBON omschrijft de manier waarop netbeheerders en uitvoerders van graafwerkzaamheden met elkaar

informatie

uitwisselen.

Via

een

elektronisch

informatiesysteem

dienen

beheerders,

netwerkexploitanten, aanbieders, opdrachtgevers, grondroerders en bestuursorganen informatie uit te wisselen, om graafschade aan kabels en leidingen te voorkomen. Dit geldt zodoende ook voor de gemeente Wijdemeren. De manier waarop deze melding gedaan moet worden, is niet in deze wet opgenomen. In de CROW 500-richtlijn is dit verder uitgewerkt. Hierin staat dat gravers verplicht zijn iedere ‘mechanische grondroering’ te melden, zoals graven, heien, intrillen, baggeren en het leggen van leidingen. Daarnaast dienen beheerders hun kabels en leidingen digitaal beschikbaar te stellen en te melden bij het Kadaster. De uitwisseling van deze informatie gaat via het Informatiemodel Kabels en Leidingen (IMKL).

70

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

11.3 Beleidsrichtlijnen Veiligheid Het thema ’veiligheid’ heeft in dit beleidsplan voor de openbare verlichting betrekking op drie facetten: veilig werken, verkeersveiligheid en sociale veiligheid. VEILIG WERKEN Om veilig te werk te gaan, dient de gemeente zich te houden aan diverse richtlijnen die opgesteld zijn door het CROW en het NEN. De CROW 400-richtijn gaat over de regelgeving met betrekking tot werken in vervuilde grond. NEN 101 ‘Elektrische installaties voor laagspanning’ en NEN 3140 ‘Bedrijfsvoering van elektrische installaties – laagspanning’ schrijven de normen voor met betrekking tot veilig werken met elektrische installaties. De gemeente dient zich aan deze normen en richtlijnen te houden. De NEN-richtlijn 3140 schrijft daarnaast voor dat voor elke installatie een installatieverantwoordelijke moet worden aangewezen. Deze installatieverantwoordelijke is (eind)verantwoordelijk voor een veilige bedrijfsvoering. Diegene is persoonlijk aansprakelijk indien de installatie resulteert in een onveilige situatie op straat of als werkzaamheden onveilig worden uitgevoerd. Wanneer binnen een overheid de installatieverantwoordelijke niet expliciet is aangewezen en vastgelegd, wordt de hoogste functionaris automatisch deze rol toegewezen.

De gemeente Wijdemeren heeft geen installatieverantwoordelijke aangesteld, waardoor formeel gezien de gemeentesecretaris deze rol momenteel vervult. Het voornemen is om in de komende planperiode een externe installatieverantwoordelijke te gaan inzetten. VERKEERSVEILIGHEID Verkeersveiligheid gaat over een vlotte en veilige afwikkeling van verkeer. Het plaatsen van openbare verlichting heeft een positieve bijdrage op de verkeersveiligheid. Voor verkeersdeelname is visuele informatie van groot belang. Openbare verlichting bevordert deze visuele informatie wanneer het donker is, aangezien de weg, andere weggebruikers en de omgeving dan van elkaar te onderscheiden zijn. De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) benoemt dat het aantal ongevallen in het donker substantieel afneemt wanneer openbare verlichting geplaatst is. Wel gaan mensen zich sneller minder veilig gedragen wanneer de omgeving veiliger aanvoelt. Het effect van openbare verlichting op de verkeersveiligheid blijft echter positief. De keuze voor het type verlichting hangt samen met de verschillende wegcategorieën. Het maken van onderscheid in wegverlichting zorgt voor herkenning voor de weggebruiker en wordt daarmee duidelijk welk verkeersgedrag van diegene verwacht wordt.

In het mobiliteitsplan ‘Duurzaam, Veilig & Vooruit’ van de gemeente Wijdemeren is een nieuw wegcategoriseringsplan opgenomen dat aansluit bij de CROW-richtlijnen. De verlichtingstypen worden gekozen aan de hand van deze wegcategorisering. 71

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

Daarnaast wordt de richtlijn NPR 13201:2017 toegepast waarin de verlichtingsklassen worden gedefinieerd aan de hand van de behoeftes en het gedrag van weggebruikers. SOCIALE VEILIGHEID De Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde (NSVV) omschrijft in het rapport ‘Minder Licht?!’ de relatie tussen openbare verlichting en veiligheidsbeleving. Hierin wordt genoemd dat openbare verlichting een tweevoudige veiligheidsfunctie heeft: deze moet het gevoel van en de werkelijke veiligheid bevorderen. Veiligheidsbeleving of sociale veiligheid is dit gevoel van veiligheid. De ervaring van een persoon van de hoeveelheid licht in de omgeving kan van invloed zijn op de veiligheidsbeleving. Uit onderzoek blijkt dat over het algemeen een hogere verlichtingssterkte een hoger gevoel van veiligheid oplevert. Daarnaast blijkt dat gelijkmatigheid in verlichting in de directe omgeving van een persoon een positieve bijdrage heeft op het veiligheidsgevoel. Zo kan de onderlinge mastafstand bepalend zijn voor de gelijkmatigheid van verlichting en dus de sociale veiligheid. Ten slotte is de kleur van de lichtbron bepalend voor de veiligheidsbeleving. Wit licht zorgt voor een goede gezichtsherkenning en dus een verhoogd veiligheidsgevoel, terwijl geel licht zorgt slechte gezichtsherkenning. Met deze aspecten wordt rekening gehouden.

Duurzaamheid ENERGIEBESPARING In 2019 is het Klimaatakkoord in het leven geroepen. Het betreft een overeenkomst tussen veel Nederlandse organisaties en bedrijven en heeft als voornaamste doel de CO2-uitstoot in 2030 met 49% te verminderen ten opzichte van 1990. In 2050 moet deze uitstoot zelfs met 95% afgenomen zijn. Op landelijk niveau is de ambitie voor openbare verlichting in 2030 minimaal een energiebesparing van 50% te hebben bereikt ten opzichte van 2013. Het terugdringen van het gebruik van energie en de daarmee gepaarde reductie van de CO2-emissie is een belangrijk thema van het milieubeleid van de gemeente. Dit kan op grofweg twee manieren gebeuren: door duurzame energie in te kopen en het verbruik te verminderen. Om deze doelen te behalen, worden in de gemeente Wijdemeren alle lampen vervangen door zuinige ledverlichting, wordt dimmen ingezet, en wordt waar mogelijk verlichting gesaneerd. Door het toepassen van deze maatregelen worden ook lichtvervuiling en lichthinder verminderd. Hiervoor wordt de richtlijn van de NSVV ‘Richtlijn lichthinder’ gebruikt. Het verminderen van lichthinder lijkt tegenstrijdig te zijn met sociale veiligheid. Het is belangrijk deze twee beleidsrichtlijnen naast elkaar te leggen en situationeel met elkaar te wegen. Het bevorderen van donkerte kan naast energiebesparing, ook verstoring van de natuur doen afnemen.

In de Omgevingsvisie van de gemeente

72

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

Wijdemeren is opgenomen de impact van lichtvervuiling te voorkomen om een rustig woonmilieu te garanderen. CIRCULARITEIT EN DUURZAAM INKOPEN In het kader van duurzaam inkopen dienen de onderdelen van de openbare verlichting zoveel mogelijk CO2-neutraal ingekocht te worden. Dit is conform de richtlijnen uit het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). Voor nieuw toe te passen producten moet daarnaast aan het landelijk criterium voor duurzaam inkopen voldaan worden en voorzien zijn van een CE-keurmerk. Dit CE-keurmerk is verplicht voor openbare verlichting in Europa. Daarnaast kent de gemeente Wijdemeren het ‘Handboek gestandaardiseerde componenten openbare verlichting’ als aanvulling op het HIOR. Dit handboek is geschreven om eenduidigheid te creëren over de toe te passen materialen. Daarnaast kan dit gebruikt worden om circulariteit in componenten te bevorderen. Zo hebben niet geschilderde masten en armaturen de voorkeur omdat deze gemakkelijker te recyclen zijn.

Leefbaarheid De leefbaarheid van de openbare ruimte heeft o.a. betrekking op identiteit en sfeer. Leefbaarheid zorgt ervoor dat inwoners met plezier te kunnen wonen, werken en recreëren. Het juist beheren van openbare verlichting draagt hieraan bij. Er is een aantal wensen waar extra rekening mee wordt gehouden met betrekking tot het prettig gebruik van de openbare ruimte. Zo is in dorpskernen behoefte aan sfeerverlichting. Ook is tijdens de feestmaanden een wens voor sierverlichting. Ten slotte worden reclame-uitingen aan masten in principe toegestaan, mits dit technisch mogelijk is. Het beleid rondom reclames, waaronder de uitingen zelf en financiën, valt niet onder het beheer openbare verlichting.

73

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

11.4 Budgetten Onderstaande tabel geeft een overzicht van de benodigde budgetten voor klein onderhoud en vervangingsonderhoud. Deze budgetten zijn gebaseerd op het in het voorgaande genoemde beheerscenario 2, het voorkeurscenario. Bij openbare verlichting wordt geen groot onderhoud onderkend. Energiekosten zijn niet in de tabel en de budgetten inbegrepen. De verdere uitwerking van het beheer, onderhoud en de kosten zijn terug te vinden in het ‘Beheerplan Openbare verlichting 20242027’. 2024

2025

2026

2027

2028 t/m 2033 gemiddeld

Klein onderhoud

€105.000

€105.000

€105.000

€105.000

€85.000

Groot onderhoud

-

-

-

-

-

€355.000

€355.000

€355.000

€355.000

€303.000

OMSCHRIJVING

Vervangingsonderhoud

Tabel 19: Benodigde beheerbudgetten areaal openbare verlichting 2024 t/m 2033

74

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

12. SPEEL- EN BEWEEGVOORZIENINGEN In dit hoofdstuk komt het beleid omtrent speel- en beweegvoorzieningen aan bod. Deze plekken hebben als doel beweging en ontmoeten te bevorderen. Het aanbod van deze voorzieningen is voor de doelgroepen kinderen (0-5 jaar oud), jeugdigen (6-11 jaar oud), jongeren (12-18 jaar oud) en volwassenen (> 18 jaar oud). In paragraaf 1 volgt allereerst een overzicht van het totale areaal. Daarna wordt de relevante wet- en regelgeving voor speel- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte uiteengezet. In de paragraaf daarna worden onder het kopje ‘Beleidsrichtlijnen’ vier, voor speel- en beweegvoorzieningen, belangrijke thema’s behandeld:

leefbaarheid, inclusiviteit en toegankelijkheid, veiligheid en

duurzaamheid. Ten slotte volgt een overzicht van de benodigde budgetten om het areaal

op het

gewenste niveau te (blijven) beheren.

12.1 Areaal De gemeente Wijdemeren heeft op dit moment 49 speelplekken met 220 objecten. De ondergronden verschillen per toestel en zijn afhankelijk van de valhoogte van een toestel. In onderstaande tabel is de verdeling van de locaties en aantal toestellen terug te vinden. LOCATIE

Aantal toestellen

Vervangingswaarde

Dennenlaan 29

8

€31.876

Rembrandtlaan 52

3

€28.366

Laan van Eikenrode 26

8

€ 30.582

Lieve Geelvincklaan 13

2

€ 24.269

Vrijheid 56

2

€ 10.868

Regenboog 31

6

€ 21.567

Schakel 88 (achter de

2

€ 6.371

Schouw 22

5

€ 23.533

Pampus 13

1

€ 9.864

huizen)

75

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

Tjalk (skatepark)

5

€ 25.151

Tjalk (trapveld)

2

€ 5.012

Oppad 44

1

€ 69.535

Vuntuslaan

8

€ 28.214

Uiterdijksehof 33

8

€ 45.170

Rivierahof 28

7

€ 39.145

Eksterlaan 12

6

€ 28.041

De Vijnen 36

11

€ 50.206

Veenderij 44

5

€ 31.194

Veenderij 34 (trapveld)

2

€ 5.012

Blijklaan 36

2

€ 21.006

Blijklaan (park achter

2

€ 18.284

Vincent van Goghstraat 20

7

€ 19.643

Jac. Van Ruysdaelstraat 12

6

€ 22.593

Voorstraat 34 (skatepark)

2

€ 20.070

Wim de Kwanthof 17

2

€ 42.314

Stichtse Kade 23

13

€ 60.929

Pijlkruid 9

10

€ 44.868

Bruinjoost 22

4

€ 11.093

Moerendael 14

8

€ 20.130

Rozenhof 15

4

€ 12.311

Elzenhof/Lepelaarlaan 16

5

€ 16.185

Elzenhof 1/Lepelaarlaan 2

1

€ 2.260

Reigerlaan 34/Peppelhof

3

€ 11.298

Berken-Peppelhof 1

1

€ 1.313

Berkenhof/Reigerlaan 6

1

€ 1.392

Helderoord 6

3

€ 6.592

Parklaan 2

4

€ 25.978

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

sporthal de Blijk)

76

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

Bernard van Beeklaan 170

3

€ 7.425

A W van Voordenlaan 25

4

€ 16.019

Schimmelpenninckhof 7

4

€ 29.070

De Kwakel 39

3

€ 27.594

Noordereinde 25 (trapveld)

2

€ 5.012

Kininelaantje 1

5

€ 27.595

Zandheuvel 12

5

€ 45.799

Venenburg 11 (achter de

3

€ 16.349

Egidius Blocklaan 33

4

€ 23.696

Olmenlaan 21/ Wilgenlaan

6

€ 19.564

Zuidsingel

8

€ 31.080

TOTAAL

220

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

huizen)

€ 1.123.698

Tabel 20: Aantal toestellen per speellocatie en hun vervangingswaarde

12.2 Wet- en regelgeving Bouwbesluit 2012 Het Bouwbesluit is een algemene maatregel op basis van de Woningwet en geeft algemene technische voorschriften voor het bouwen van bouwwerken. In dit besluit wordt een speeltoestel een “bouwwerk, geen gebouw zijnde” genoemd. Een speeltoestel dient zodoende te voldoen aan de eisen die het Bouwbesluit stelt. Deze eisen gaan met name over de constructieve veiligheid, de gebruiks- en de brandveiligheid. De Woningwet beschrijft ook voor welke bouwwerken een bouwvergunning moet worden aangevraagd. Wanneer een speeltoestel drie meter hoog of hoger is, is volgens deze wet een bouwvergunning verplicht.

Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS) De veiligheidseisen die in het Bouwbesluit worden gesteld, zijn niet specifiek van toepassing op speeltoestellen. Van grotere betekenis voor de veiligheid van speeltoestellen is het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen (WAS). Dit besluit is onderdeel van de Wet op de gevaarlijke werktuigen en hierin zijn regels opgenomen die een bepaald veiligheidsniveau bij het gebruik van speeltoestellen moeten waarborgen. Daarnaast moeten de eigenaar en de beheerder van een speelvoorziening zorg 77

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

dragen voor het bijhouden van een logboek voor elk speeltoestel en dienen er maandelijkse, halfjaarlijkse en jaarlijkse inspecties plaats te vinden. De gemeente is als eigenaar en beheerder van speeltoestellen of van de grond in meer of mindere mate aansprakelijk voor ongevallen en schade. De Voedsel en Warenautoriteit, Keuringsdienst van Waren is de instantie die belast is met het toezicht op de naleving van het WAS. Indien de speelvoorzieningen niet voldoen aan de veiligheidseisen is er sprake van een strafbaar feit. Ook in het geval dat de gemeente eigenaar is van de grond, maar de speeltoestellen het eigendom zijn van derden (bijvoorbeeld van een speeltuin- of buurtvereniging), kan zij mede aansprakelijk gesteld worden bij ongeval of schade. In een dergelijk geval dient in het contract opgenomen te worden dat de gemeente uitgesloten wordt van aansprakelijkheid voor ongeval of schade veroorzaakt door een speeltoestel. De gemeentelijke Wettelijke Aansprakelijkheidsverzekering voorziet in die gevallen dat de gemeente aansprakelijk wordt gesteld.

12.3 Beleidsrichtlijnen Leefbaarheid De gemeenteraad heeft in 2014 de nota 'Ruimte om buiten te spelen 2014-2019' vastgesteld. Hiermee wordt het geld dat voor speelruimte beschikbaar is eerlijk over de speelplekken verdeeld. Daarbij is rekening gehouden met het (afnemende) aantal jonge kinderen in de gemeente waardoor minder speelplekken nodig zijn. In 2016 is op basis hiervan een uitvoeringsplan opgesteld voor een betere verdeling van speelplaatsen. Het uitgangspunt hierbij is dat ieder kind in de buurt van diens woning buiten kan spelen, op een daarvoor ingerichte speelplek of op een andere veilige plek, een sportplek, een grasveld of een plein. We gaan daarbij uit van centrale speelplekken in plaats van overal verspreid (kleine) toestellen te plaatsen. Dit geeft meer aantrekking en speelwaarde. Ouders hebben hierin een verantwoording om hun kinderen te begeleiden en om te leren gaan met gevaar. Naar aanleiding van de nota en het uitvoeringsplan is vanaf 2018 gestart met de herinrichting van de speelplekken. Door participatie in te zetten is er rekening gehouden met de wensen van omwonenden. De planning loopt tot 2024. Daarna volgt het onderhoud en vervang op basis van de cyclus. De verwachte levensduur is gemiddeld 15 jaar per toestel.

Inclusiviteit en toegankelijkheid Bij het zien van speeltoestellen wordt vooral gedacht aan “speelplekken” voor kinderen. Mensen zonder kinderen zijn daar minder bij betrokken. Het verdient echter de voorkeur om daarnaast ook te denken

78

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

aan beweegplekken waarbij andere doelgroepen betrokken worden. Dit levert uiteindelijk een breder gebruik van de openbare ruimte dichtbij huis en verbreedt een leefbare en sociaal veilige woonomgeving. Als mensen samen gebruik maken van een ruimte voelen ze zich meer verantwoordelijk, er is meer sociale controle, minder eenzaamheid en het buiten bewegen en recreëren wordt gestimuleerd. Hierbij kan gedacht worden aan het omvormen van trapvelden naar multi-sportplekken door het toevoegen van een basket en waar mogelijk, het plaatsen van sport- en beweegtoestellen. Hierdoor wordt een plek aantrekkelijk voor meerdere doelgroepen. Daarnaast zal bij het plaatsen van beweegtoestellen ook rekening gehouden worden met de toegankelijk hiervan, zodat ook mindervaliden gebruik kunnen maken van de speel- en beweegplek.

Veiligheid Zowel de bestaande als de nieuwe speel- en beweegplekken dienen aan de wettelijke eisen te voldoen zoals beschreven in het Bouwbesluit 2012 en het Warenwetbesluit Attractie- en Speeltoestellen. Daarnaast zullen alle toestellen de juiste controles ondergaan op een maandelijkse, halfjaarlijkse of jaarlijkse basis zoals het WAS voorschrijft. Daarnaast dienen de toestellen te voldoen aan de DIN EN 1176-1 ff-norm en TÜV te zijn gecertificeerd. Wanneer een toestel een vrijevalhoogte heeft van meer dan 60 cm, dan dienen de valondergrond, de valdemping en de valruimte te voldoen aan de norm NENEN 1177. Wanneer de vrijevalhoogte kleiner is dan 60 cm, is elke ondergrond toegestaan.

Duurzaamheid Bij het plaatsen van nieuwe speeltoestellen wordt de voorkeur gegeven aan toestellen die gemaakt zijn herbruikbare materialen. Daarnaast wordt rekening gehouden met de levensduur van de toestellen: een lange levensduur met relatief weinig onderhoud heeft de voorkeur.

79

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

12.4 Budgetten Onderstaande tabel geeft een overzicht van de benodigde budgetten voor klein onderhoud en vervangingsonderhoud. Deze budgetten zijn gebaseerd op het in het voorgaande genoemde beheerscenario 2, het voorkeurscenario. Bij speel- en beweegvoorzieningen wordt geen groot onderhoud onderkend. Voor het vervangingsonderhoud in 2024 is een bedrag van € 60.000 opgenomen. Dit bedrag is nog beschikbaar vanuit het budget voor het Uitvoeringsplan Spelen. Het vanaf 2025 opgenomen budget voor vervangingsonderhoud is ‘nieuw’ budget. De verdere uitwerking van het beheer, onderhoud en de kosten zijn terug te vinden in het ‘Beheerplan Speel- en beweegvoorzieningen 2024-2027’.

2024

2025

2026

2027

2028 t/m 2033 gemiddeld

Klein onderhoud

€35.700

€35.700

€35.700

€35.700

€35.700

Groot onderhoud

-

-

-

-

-

€60.000

€55.000

€55.000

€55.000

€79.500

TYPE ONDERHOUD

Vervangingsonderhoud

Tabel 21: Benodigde beheerbudgetten spelenareaal 2024 t/m 2033

80

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

13. STRAATMEUBILAIR In dit hoofdstuk wordt het beleid omschreven voor afzettingen, bebordingen, verkeersobjecten, reclameborden, afvalbakken en overig straatmeubilair dat de gemeente bezit. Dit straatmeubilair heeft als doel een veilige omgeving voor de weggebruiker te creëren, de verkeersafwikkeling te verbeteren, de weggebruiker beter te informeren en een positieve bijdrage te leveren aan de ruimtelijke inrichting. Allereerst volgt een overzicht van het areaal aan straatmeubilair. De tweede paragraaf bevat een overzicht van de belangrijkste wet- en regelgeving op het gebied van straatmeubilair. Daarna wordt, een aantal beleidsthema’s uitgewerkt die betrekking hebben op straatmeubilair. Deze thema’s zijn verkeersveiligheid en leefbaarheid. Ten slotte wordt het benodigde budget voor onderhoud en vervanging genoemd.

13.1 Areaal Binnen het straatmeubilair wordt een aantal categorieën onderscheiden, namelijk: 

Afzettingen

Bebording

Verkeersobjecten

Reclameobjecten

Afvalbakken en

Overig straatmeubilair

Tabel … bevat een overzicht van het totale areaal van de gemeente aan straatmeubilair. Daarbij is elke categorie onderverdeeld in elementen. Per element zijn achtereenvolgens de aantallen die in beheer zijn van de gemeente.

HOOFDCATEGORIE

Afzettingen

Bebording

Elementen

Aantal

Uitneembare paal

42

Hekwerken

1

Slagboom

1

Vaste paal

2.000

Bermpaaltjes

40

Grenspalen

6

81

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

HOOFDCATEGORIE

Verkeersobjecten

Reclameobjecten Afvalbakken

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

Elementen

Aantal

Verkeersborden

3647

Straatnaamborden

1128

Dragers

2963

Dragers (flespalen)

2062

Nbd autoborden (ANWB)

20

Nbd fietsborden (ANWB)

27

Dragers

49

Toeristische bewegwijzering (ANWB) (bruin)

25

“Kunst”-borden (fotoroute)

52

Invalideborden

120

Verkeerszuil

70

Laadpalen

41

Verkeersspiegels

10

Straatjuwelen

40

Stadsplattegronden

10

Digitale bewegwijzering

8

Schrikhekken

74

Reclameborden

8

Afvalbak

309

Depodog

37

Fietsvoorzieningen Fietsoverkapping Banken Picknicktafels Overig straatmeubilair Abri’s (bushokjes) Glasbakken Drinkfonteinen Knipperbollen, stroomaansluitingen, klok, snelheidspalen

300 2 219 5 22 14 3 10

Tabel 22: Totale areaal straatmeubilair

82

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

13.2 Wet- en regelgeving Wegenverkeerswet De Wegenverkeerswet omschrijft de regels wat betreft verkeer. De wet heeft als doel de veiligheid op de weg te garanderen, weggebruikers en passagiers te beschermen, de weg in stand te houden en de bruikbaarheid hiervan te waarborgen, en de vrijheid van verkeer zoveel mogelijk te waarborgen. In deze wet is ook opgenomen dat onder andere gemeentes de bevoegdheid hebben om aanvullende regels hierop toe te passen, mits deze niet in strijd zijn met de in de wet opgenomen regels. In de Wegenverkeerswet is daarnaast opgenomen dat de beheerder van een openbare weg data over bewegwijzering moet aanleveren aan het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. In de praktijk is dit de Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBd). De NBd is een alliantie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO), de Unie van Waterschappen (UvW) en Rijkswaterstaat (RWS). Deze dienst is o.a. verantwoordelijk voor het beheer en beschikbaar stellen van alle bewegwijzeringsdata in het Nationaal Wegwijzerbestand.

Reglement Verkeersregels en Verkeerstekens (RVV) Dit besluit is een aanvulling op de Wegenverkeerswet. Hierin zijn de verkeersregels en verkeerstekens te vinden die in Nederland gebruikt worden. De verkeersobjecten dienen te voldoen aan deze gestelde regels.

Besluit

administratieve

bepalingen

inzake

het wegverkeer

(BABW) Dit besluit is gebaseerd op de Wegenverkeerswet en geeft verdere invulling hoe verkeerstekens geplaatst of verwijderd dienen te worden. Het BABW is mede door de invoering van het RVV in het leven geroepen. In dit besluit wordt onder verkeerstekens de verkeersborden, -lichten en –tekens op het wegdek verstaan. Ook is hierin opgenomen voor welke verkeerstekens bij plaatsing of verwijdering een verkeersbesluit genomen moet worden en op welke manier zo’n verkeersbesluit genomen moet worden.

13.3 Beleidsrichtlijnen Verkeersveiligheid Onder verkeersveiligheid wordt een veilige en vlotte afwikkeling van het verkeer verstaan. Een oplossing voor verkeersproblemen wordt vaak gezocht in het plaatsen van paaltjes, in plaats van het aanpassen van de weg. Uit het oogpunt kosten is dit ook logisch: een weg aanpassen is meestal duurder dan een paaltje plaatsen. Toch kiezen wij ervoor om zeer terughoudend te zijn in het aanbrengen van paaltjes. 83

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

Belangrijkste overwegingen daarbij zijn beperking van hinder voor de gebruikers van de openbare ruimte en de uitstraling van de openbare ruimte; een openbare ruimte zonder paaltjes wordt in het algemeen mooier gevonden dan een openbare ruimte met paaltjes. Daarnaast moet, volgens de publicatie 177 van het kennisplatform CROW ‘Integrale toegankelijkheid van de openbare ruimte’, de openbare ruimte zo worden ingericht dat zoveel mogelijk mensen er zonder problemen gebruik van kunnen maken.

Leefbaarheid Leefbaarheid heeft enerzijds betrekking op het bevorderen van de herkenbaarheid van de openbare ruimte en anderzijds op het benadrukken van het bijzondere karakter van de openbare ruimte. Hierbij kan gedacht worden aan het plaatsen van luxe banken en eigentijdse afvalbakken in het centrum. Uit het oogpunt van beheer en onderhoud is het juist wenselijk om te streven naar uniformiteit op de overige

gebieden,

te

weten:

bedrijventerreinen,

begraafplaatsen,

lintwegen,

sport-

en

recreatieterreinen en woongebieden. Uniformiteit verhoogt de efficiëntie in beheer en onderhoud en voorkomt wildgroei aan allerlei soorten toegepaste materialen, kleuren en producten. De opgenoemde elementen in het HIOR zouden voor deze eenduidigheid moeten zorgen. In het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) worden verschillende elementen in de openbare ruimte beschreven en richtlijnen hiervoor voorgeschreven. Het HIOR moet er toe leiden dat er meer eenheid in de openbare ruimte komt. Zo is in het handboek is opgenomen dat straatmeubilair zoveel mogelijk dient te worden gecombineerd en geïntegreerd en dient bij het plaatsen van straatmeubilair rekening gehouden te worden met verschillende zaken, zoals de verkeersveiligheid, de toegankelijkheid voor mindervaliden en het tracé van kabels en leidingen.

84

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

13.4 Budgetten Onderstaande tabel geeft een overzicht van de benodigde budgetten voor klein onderhoud, groot onderhoud en vervangingsonderhoud. Deze budgetten zijn gebaseerd op het in het voorgaande genoemde beheerscenario 2, het voorkeurscenario. De voor het vervangingsonderhoud opgenomen bedragen zijn inclusief de kosten die berekend zijn voor de in de planperiode geplande sanering van verkeersborden. Dit vertegenwoordigt nog een extra bedrag van in totaal € 332.000 voor de jaren 2024 tot en met 2027. De verdere uitwerking van het beheer, onderhoud en de kosten zijn terug te vinden in het ‘Beheerplan Straatmeubilair 2024-2027’.

2024

2025

2026

2027

2028 t/m 2033 gemiddeld

Klein onderhoud

€20.000

€20.000

€20.000

€20.000

€20.000

Groot onderhoud

€33.000

€33.000

€33.000

€33.000

€33.000

Vervangingsonderhoud

€136.000

€136.000

€136.000

€163.000

€71.000

OMSCHRIJVING

Tabel 23: Benodigd beheerbudget straatmeubilairareaal 2024 t/m 2033

85

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

14. SAMENVATTING FINANCIËN In dit hoofdstuk geven we een overzicht en samenvatting van de financiële consequenties van de beheerplannen. Daarbij maken we onderscheid in enerzijds klein onderhoud en groot onderhoud (gezamenlijk: de exploitatie) en anderzijds vervangingsonderhoud (de investeringen). Op grond van diverse onderzoeken, inventarisaties en inspecties zijn de benodigde financiële middelen voor klein, groot en vervangingsonderhoud bepaald. Dit betreft in hoofdzaak de jaren 2024 tot en met 2027. Tevens is een financiële doorkijk gemaakt voor de periode 2028 – 2033.

14.1 Exploitatie In de beheerplannen zijn de benodigde budgetten voor klein en groot onderhoud bepaald. Deze zijn vergeleken met de budgetten uit de begroting 2023. In tabel 24 zijn de benodigde budgetten voor klein en groot onderhoud, per beheerdomein, weergegeven. In tabel 25 zijn deze budgetten vergeleken met de in de begroting 2023 opgenomen budgetten voor klein en groot onderhoud. Alle bedragen in de tabellen zijn x € 1000.

Beheerdomein

2024

2025

2026

2027

2028 t/m 2033 gemiddeld

KO

GO

Totaal

KO

GO

Totaal

KO

GO

Totaal

KO

GO

Totaal

KO

GO

Totaal

Openbaar groen

685

208

893

618

180

798

618

180

798

618

180

798

569

157

726

Wegen

138

1.290

1.428

138

1.290

1.428

138

1.027

1.165

138

1.027

1.165

112

977

1.089

CK: Kunstwerken

115

183

298

115

183

298

115

183

298

115

183

298

110

182

292

CK: Beschoeiingen

57

93

150

57

93

150

57

93

150

57

93

150

41

68

109

Openbare verlichting

105

105

105

105

105

105

105

105

85

85

Speel- en beweegvoorzieningen

35,7

35,7

35,7

35,7

35,7

35,7

35,7

35,7

35,7

35,7

Straatmeubilair

20

33

53

20

33

53

20

33

53

20

33

53

20

33

53

1.156

1.807

2.963

1.089

1.779

2.868

1.089

1.516

2.605

1.089

1.516

2.605

972

1.417

2.390

Totaal

Tabel 24: Benodigde budgetten klein en groot onderhoud 2024 t/m 2033

86

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

Beheerdomein

2023

2024

2025

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

2026

2027

2028 t/m 2033 gemiddeld

Begroting

KO+GO

Verschil

KO+GO

Verschil

KO+GO

Verschil

KO+GO

Verschil

KO+GO

Verschil

Openbaar groen

1.098

893

205

798

300

798

300

798

300

726

372

Wegen

649

1.428

-779

1.428

-779

1.165

-516

1.165

-516

1.089

-440

CK: Kunstwerken

172

298

-126

298

-126

298

-126

298

-126

292

-120

CK: Beschoeiingen

0

150

-150

150

-150

150

-150

150

-150

109

-109

Openbare verlichting

68

105

-37

105

-37

105

-37

105

-37

85

-17

Speel- en beweegvoorzieningen

35,7

35,7

0

35,7

0

35,7

0

35,7

0

35,7

0

Straatmeubilair

61

53

8

53

8

53

8

53

8

53

8

2.084

2.963

-879

2.868

-784

2.605

-521

2.605

-521

2.390

-306

Totaal

Tabel 25: Benodigde budgetten klein en groot onderhoud vs. beschikbaar budget 2023

14.2 Investeringen In de beheerplannen zijn ook de benodigde investeringsbedragen voor de periode 2024 tot en met 2027, met een doorkijk naar 2028-2033 bepaald. Tabel 26 bevat een overzicht van de benodigde investeringsbudgetten per beheerdomein. Alle bedragen in de tabellen zijn x € 1000. 2024

2025

2026

2027

2028 t/m 2033 gemiddeld

Openbaar groen

302

302

302

302

302

Wegen

5.000

5.000

5.000

5.000

5.000

Kunstwerken

200

200

200

200

71

Beschoeiingen

894

894

894

894

341

Openbare verlichting

355

355

355

355

303

Speel- en beweegvoorzieni ngen

60

55

55

55

79,5

Straatmeubilair

136

136

136

136

136

Totaal

6.947

6.942

6.942

6.942

6.168

Beheerdomein

Civiele kunstwerken

Categorie

Tabel 26: Benodigde budgetten voor vervangingsonderhoud 2024 t/m 2033

87

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

De voor het vervangingsonderhoud straatmeubilair opgenomen bedragen zijn inclusief de kosten die berekend zijn voor de in de planperiode geplande sanering van verkeersborden. Dit vertegenwoordigt een bedrag van in totaal € 332.000 voor de jaren 2024 tot en met 2027.

88

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

BIJLAGE 1: FORMAT BEHEERPLAN Het beheerplan, dat per domein wordt opgesteld, bevat de volgende onderdelen: 1. INLEIDING 

Doel beheerplan

Samenhang beleidsplan integraal beheer, beheerplan en jaarplan

Leeswijzer

2. HUIDIGE SITUATIE 

Beschrijving areaal + areaalomvang

Beheerorganisatie (domein specifieke zaken)

Terugblik op de afgelopen beheerperiode met o.m. overzicht verrichte inventarisaties, inspecties en onderhoudswerkzaamheden

Huidige (beeld)kwaliteit areaal in relatie tot vereiste (beeld)kwaliteit

Knel- en verbeterpunten

3. VISIE EN AMBITIE 

Vertaling ‘overall’ beheervisie naar domein specifiek toekomstbeeld

Speerpunten in het beheer voor 2024 – 2027, minimaal op gebied van: 

klimaatadaptatie

duurzaamheid

4. UITGANGSPUNTEN (KADERS) 

Financieel 

Benodigde budgetten voor komende 4 jaar (2024 – 2027) met indicatieve doorrekening t/m 2033 voor:

Klein onderhoud

Groot onderhoud

Vervangingsonderhoud

Overige kaders specifiek voor het betreffende domein

5. MAATREGELEN 

Overzicht vervangingswerkzaamheden 2024 – 2027 incl. kosten (tabel)

Overzicht grootonderhoudswerkzaamheden 2024 – 2027 incl. kosten (tabel)

Integrale afstemming 89

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

Met andere beheerdomeinen

Met RO/projecten

Met externe partijen, bijv. waterschap

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

Proces 

Opsteller: domeinbeheerder of extern adviesbureau

Omvang jaarplan: circa 14 pagina’s

Vierjaarlijks opstellen in periode januari – maart

College van B&W stelt jaarplan vast in april

90

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

BIJLAGE 2: FORMAT JAARPLAN Het jaarplan bevat de volgende onderdelen: 1. INLEIDING 

Samenhang beleidsplan integraal beheer, beheerplan en jaarplan

Leeswijzer

2. GROOT ONDERHOUD 

Toelichting bij de werkzaamheden en de wijzigingen t.o.v. het vorige jaar

Overzicht grootonderhoudswerkzaamheden 2023 – 2026 incl. kosten (tabel + kaart)

3. VERVANGINGSONDERHOUD 

Toelichting bij de werkzaamheden en de wijzigingen t.o.v. het vorige jaar

Overzicht vervangingswerkzaamheden 2023 – 2026 incl. kosten (tabel + kaart)

Proces 

Opsteller: domeinbeheerder

Omvang jaarplan: circa 4 pagina’s

Jaarlijks opstellen/actualiseren in periode september – oktober

Teammanager stelt jaarplan vast in oktober

91

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

BIJLAGE 3: P&C-CYCLUS GEMEENTE WIJDEMEREN

92

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

BIJLAGE 4: FUNCTIONELE INDELING

Figuur 7: Functionele gebiedsindeling

93

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

BIJLAGE 5: PROFIEL DOMEINBEHEERDER Algemeen De domeinbeheerder is verantwoordelijk voor het dagelijks en planmatig onderhoud van de openbare ruimte voor één of meerdere domeinen. Hij biedt technisch-inhoudelijke advisering over het beheer en onderhoud van de buitenruimte. Ook signaleert hij problemen en knelpunten en lost deze waar mogelijk zelf op. De domeinbeheerder draagt zorg voor de onderhoudsplannen en werkt daarbij nauw samen met de integraal beheerder en informatiebeheerder. Hij geeft in het kader van de raamovereenkomst voor dagelijks en/of groot onderhoud (deel)opdrachten aan de raamcontractant. Daarnaast fungeert hij als intern opdrachtgever naar de buitendienst en de projectleiders. Hij verstrekt adviezen op het gebied van beheer, verzorgt de publieksvoorlichting en behandelt vragen en klachten van burgers en andere belanghebbenden. De domeinbeheerder is een vakbekwaam professional op het betreffende beheerdomein.

Taken De domeinbeheerder verricht in hoofdzaak de volgende taken: 

(Laten) ontwikkelen, opstellen en implementeren van beleid voor de instandhouding van de assets

Verzorgen van periodieke inventarisaties en inspecties van het areaal

Monitoring kwaliteit areaal

Programmering meerjarenonderhoud en -vervanging

Input leveren voor het Beleidsplan Integraal Beheer

Opstellen beheerplan (eens per vier jaar)

Opstellen jaarplan (eens per jaar)

Opdrachtgever en contractbeheerder voor de raamovereenkomst voor dagelijks en/of groot onderhoud

Intern opdrachtgever voor buitendienst voor dagelijks onderhoud (opstellen jaaropdracht)

Intern opdrachtgever voor projectleiders voor groot en vervangingsonderhoud

Control (budgetbeheer/key2finance)

Aanleveren domeininformatie t.b.v. de P&C-cyclus

Advisering op het gebied van beheer en onderhoud in (RO- en civiele) projecten

Behandeling domein gerelateerde meldingen

Gegevensbeheer (beheer geo-informatie)

94

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

BIJLAGE 6: INDELING BEHEERDOMEINEN Indeling beheerdomeinen Nr.

Beheerdomein

Beheerder

Beheeronderdeel

1.

Openbaar groen

Martin Tijdgat

(Fruit)bomen, inclusief voorzieningen Bos en bosplantsoen (Ruw) gras Gazon en speelweide Sierheesters Hagen Vaste planten Begraafplaats

2.

Wegen

Hugo Marsman

Asfaltverhardingen Elementenverhardingen (ook tegels) Doorlatende verharding / halfverharding Cementbetonverhardingen Wegmarkeringen

3.

Civiele kunstwerken

Hans Kolkman

Beweegbare bruggen Licht belaste vaste bruggen en vlonders Zwaar belaste bruggen Dam- en keerwanden Beschoeiingen Trappen Walaansluitingen

4.

Speel- en beweegvoorzieningen

Margee Kemp

Sport en beweegtoestellen Speeltoestellen en -aanleidingen Valondergronden Natuurlijke speelplekken

5.

Openbare verlichting

Sebastiaan Gieskens

Lichtmasten Verkeerregelinstallaties (beheerd door Hilversum)

95

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

Reclameverlichting 6.

Straatmeubilair

Margee Kemp

ABRI’s (concessie) Bewegwijzering (ANWB masten en armen/vlaggen) Bebording (straatnaamborden en verkeersborden) Geleiderails Banken Afvalbakken en depodog's Palen en blokken Fietsklemmen Hekwerken Laadpalen Niet verlichte reclamezuilen Ondergrondse afvalvoorzieningen (beheerd door GAD)

7.

Water (& riolering)

Rens Menzink

Riolering (inclusief meetvoorzieningen) Watergangen Waterbergingen (wadi's, BBV's) Drainage Stuwen en duikers Pompinstallaties Kolken, aansluitleidingen en putkoppen Grondwatermeetpunten, pijlbuizen

8.

Sportvelden

In beheer bij Maatschappelijk vastgoed, Kees Groenewoud

Tabel 27: Indeling beheerdomeinen

96

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

BIJLAGE 7: BESLISBOOM PARTICIPATIE

97

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

BIJLAGE 8: KADERS OPENBAAR GROEN In deze bijlage komen achtereenvolgens aan de orde: -

Landelijke wet- en regelgeving

-

Regionale kaders

-

Provinciale kaders

-

Gemeentelijke kaders

Landelijke wet- en regelgeving Het Burgerlijk Wetboek Er bestaan veel misverstanden over de rechten en plichten ten aanzien van (met name) bomen. Aangezien meerdere artikelen van het Burgerlijk Wetboek consequenties hebben voor groen en met name voor bomen, wordt hier uitgebreid bij stilgestaan. ARTIKEL 5:37 BW Een eigenaar van een erf mag geen onrechtmatige hinder toebrengen aan eigenaren van andere erven. Met betrekking tot bomen kan ontneming van licht als onrechtmatige hinder worden ervaren. Omdat de beleving van hinder subjectief is, bestaat hierover veel jurisprudentie. Hieruit komt voort, dat bij klachten het particuliere belang moet worden afgewogen tegen het algemeen belang van de aanwezigheid van het groen of de bomen. Tot op zekere hoogte gelden normale blad- of vruchtval en verminderde lichtval (in tuin, woning of op zonnepanelen) niet als onrechtmatig. ARTIKEL 5:42 BW Dit artikel stelt dat er geen bomen mogen staan binnen een afstand van twee meter van de erfgrens tussen twee percelen (de zogenaamde ‘verboden zone’). Voor heesters en heggen bedraagt deze afstand een halve meter. De afstand geldt vanuit het midden van de stamvoet. Hierop zijn uitzonderingen mogelijk: 1) Als er in het verleden andere afspraken zijn vastgelegd. 2) Als de Verordening Fysieke Leefomgeving (VFL; voorheen: Algemene Plaatselijke Verordening) een andere afstand voorschrijft.

Dit is voor de gemeente Wijdemeren niet het geval. 3) Als het naburige erf tot de openbare ruimte behoort.

98

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

4) Als de eigenaar in verweer aantoont dat de boom langer dan 20 jaar geleden is gevestigd of geplant, of langer dan 20 jaar geleden zichtbaar is geworden boven de erfafscheiding. 5) Let wel: voor particuliere bomen, heesters en heggen nabij de openbare ruimte geldt de verboden zone niet. Voor bomen, heesters en heggen in de openbare ruimte nabij een particulier erf geldt de verboden zone wel, tenzij er een zwaarwegend publiek belang is. ARTIKEL 5:44 BW De eigenaar van een erf heeft het recht om over de erfgrens groeiende takken en wortels te laten verwijderen. Het maakt hierbij niet uit of het takken van privé- of publieke beplanting betreft. Voor het gebruik van dit recht gelden voorwaarden: 

In geval van takken moet de eigenaar van de boom of heester worden aangemaand en een redelijke termijn krijgen om de snoei zelf uit te voeren. Voor wortels geldt deze eis niet.

Het snoeien mag niet ten leiden tot bedreiging van het voortbestaan of verminking van de boom of heester. Zo nodig is een omgevingsvergunning vereist.

Bij het snoeien mogen geen wetten worden overtreden (bijvoorbeeld de Wet Natuurbescherming).

De takken en wortels mogen worden toegeëigend, maar ook worden achtergelaten op het erf van de eigenaar van de boom of heester.

De kosten voor het snoeien van takken zijn voor de eigenaar van de boom of heester.

ARTIKELEN 5:60 TOT EN MET 5:68 BW Een boom die op de erfgrens staat, of door diktegroei van de stamvoet over de erfgrens is gegroeid, behoort aan beide buren toe. Aan regulier onderhoud moeten beide buren meewerken en bijdragen. Wijzigingen aan de boom (zoals sterke snoei of vellen) mogen alleen met instemming van beide eigenaren worden doorgevoerd.

Wet natuurbescherming Deze wet heeft tot doel natuurgebieden, houtopstanden, planten en dieren te beschermen. De Wet natuurbescherming zal ondergebracht worden in de Omgevingswet wanneer deze ingevoerd wordt. NATUURGEBIEDEN De bescherming van natuurgebieden vindt plaats middels Natura 2000 en Natuurnetwerk Nederland. In deze gebieden mogen geen activiteiten plaatsvinden die strijdig zijn met de natuurdoelstellingen voor het betreffende gebied. Bij Natura 2000-gebieden geldt dat ook activiteiten buiten het gebied geen nadelig effect mogen hebben op de natuur in het gebied.

99

BELEIDSPLAN GEMEENTE WIJDEMEREN

INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE

Natura 2000-gebieden zijn landelijk bepaald. Zoals aangegeven is een groot deel van Wijdemeren Natura 2000-gebied. Het Natuurnetwerk Nederland is door de provincies vastgesteld. Ook hiervoor geldt dat een groot deel van Wijdemeren onder dit Natuurnetwerk valt. HOUTOPSTANDEN De Wet natuurbescherming stelt regels aan het kappen van houtopstanden buiten de bebouwde kom. De hoofdregel is dat het kappen van één of meerdere bomen, heesters of heggen in bossen groter dan 10 are en lanen vanaf 21 bomen niet mag plaatsvinden alvorens een kapmelding te doen bij de provincie. Na kappen moet herbeplanting plaatsvinden. Artikel 4 van de Wet natuurbescherming noemt diverse uitzonderingen en aanvullingen op deze hoofdregel. Ook de provincie Noord-Holland geeft in de artikelen 4.11 tot en met 4.16 van de Omgevingsverordening NH2020 (versie 23 augustus 2022) aanvullende richtlijnen. Binnen de bebouwde kom geldt het gemeentelijk beleid (zie kopje ‘gemeentelijk beleid’). BESCHERMING VAN PLANTEN EN DIEREN Artikel 3 regelt de bescherming van specifieke soorten flora en fauna, die zijn genoemd in de bijlage bij de wet. De hoofdregel houdt in dat het verboden is beschermde dieren opzettelijk te verstoren, te doden of hun verblijfplaatsen te verstoren of weg te nemen. De bescherming geldt zowel binnen als buiten de bebouwde kom.

Wanneer uit blijkt vooronderzoek dat schade aan beschermde soorten niet te voorkomen is, dient een ontheffing te worden aangevraagd bij de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. Een eventuele ontheffing gaat altijd gepaard met het treffen van mitigerende en compenserende maatregelen. Voor alle soorten planten en dieren, dus ook de soorten die niet op de lijst van beschermde soorten staan, geldt een algemene zorgplicht. Dit houdt in dat ook bij meer algemene soorten onnodige schade moet worden voorkomen.

Kaderrichtlijn Water (KRW) De KRW (van kracht sinds 2000) heeft als hoofddoelstelling zorg te dragen voor oppervlakte- en grondwater van ecologisch en chemisch goede kwaliteit. Deze richtlijn geldt voor geheel Europa. Er worden hiertoe stroomgebiedsbeheerplannen opgesteld. Daarnaast gelden er meerdere normen en doelstellingen ten aanzien van de ecologische en chemische toestand, en de drinkwaterbronnen.

Telecommunicatiewet Deze wet zal niet worden opgenomen in de Omgevingswet. De artikelen 5.2, 5.4, 5.7 en 5.10 raken aan de belangen van groen en bomen. De gemeente moet gedogen dat er kabels worden aangelegd of onderhouden ten behoeve van een openbaar elektronisch communicatienetwerk (zoals datakabels). Wel 100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13224905/1