Bijlage 1 Woonzorgvisie gemeente Wijdemeren 2025-2030

Deze regionale samenwerking zetten we voort via de bestaande samenwerkingsverbanden, en krijgt bovendien een extra impuls met de oprichting van de regionale Taskforce Woonzorgopgave .

26

I<

Lokaal bouwen we voort op de betrokkenheid en samenwerking die er al is, want in Wijdemeren werken professionals, vrijwilligers en inwoners al samen aan oplossingen voor wonen, welzijn en zorg. Deze netwerken zijn van grote waarden vormen de basis voor verdere vernieuwing. In 2026 gaan we met inwoners aan de slag met het DNA van onze dorpen. We stellen dorpsCV’s op die inzicht geven in identiteit, kwaliteiten en ruimte biedt aan ambities en toekomstdromen. Dan wordt duidelijk wat het dorp extra nodig heeft aan voorzieningen om zorg en welzijn goed vorm te geven. We blijven investeren in een samenwerking waarin inwoners en maatschappelijke partners worden gestimuleerd en gefaciliteerd om met initiatieven te komen. Een samenwerking waarin het vanzelfsprekend is dat formele en informele partijen elkaar opzoeken, samen leren, vragen stellen en bouwen aan innovatieve vormen van samenleven. Waar nodig nemen wij als gemeente de regierol, maar altijd in samenspel met het netwerk en met respect voor de kracht en kennis die al aanwezig is. Zo blijven we samen werken aan een toekomst waarin iedereen zich thuis kan voelen, met passende zorg en ondersteuning dichtbij.

2. We leren van elkaar en van inspirerende voorbeelden uit het land. De opgaven rondom wonen, welzijn en zorg vragen niet alleen samenwerking, maar ook voortdurende ontwikkeling. We hoeven het wiel niet telkens opnieuw uit te vinden: er zijn veel waardevolle initiatieven, inspirerende praktijkvoorbeelden en vernieuwende concepten in andere gemeenten en regio’s. Die benutten we actief om van te leren en om onze eigen aanpak te versterken. We moedigen partners en inwoners aan om inspirerende (praktijk) voorbeelden te delen. Deze goede voorbeelden benutten we om te blijven leren en innoveren. Zo bouwen we aan een flexibele, lerende samenwerking waarin we elkaar versterken en onze opgave steeds beter invullen.

3. We maken heldere afspraken over rollen, taken en verantwoordelijkheden binnen de samenwerking. De woonzorgopgave vraagt om een gedeelde verantwoordelijkheid en duidelijke afspraken over ieders rol. Omdat het gaat om een integrale en domein overstijgende opgave, is het van belang dat alle betrokken partijen bijdragen vanuit hun eigen expertise en mandaat. We maken heldere afspraken over de verdeling van taken, over monitoring en over hoe we elkaar versterken in de uitvoering. Daarbij zoeken we steeds de balans tussen formele en informele inzet, en tussen lokale uitvoering en regionale afstemming. De afspraken die we lokaal met onze partners maken, worden vastgelegd in een uitvoeringsprogramma dat richting geeft aan onze gezamenlijke inzet. Deze woonzorgvisie vormt het strategisch kader waarop dit programma wordt gebaseerd. De concrete vertaling naar acties, verantwoordelijkheden, tijdslijnen en resultaten volgt in het uitvoeringsprogramma. Zo zorgen we ervoor dat de visie niet op papier blijft staan, maar daadwerkelijk leidt tot beweging, samenwerking en tastbare resultaten in de praktijk.

Wat doen we al? 1. We versterken de samenwerking met inwoners en partners op het gebied van wonen, welzijn en zorg. De gemeente Wijdemeren werkt met een dorpsgerichte aanpak waarin inwoners samen met dorps 27

I<

coördinatoren initiatieven nemen en uitvoeren. Ook benutten we ervaringskennis van inwoners – bijvoorbeeld op het gebied van mantelzorg of psychische kwetsbaarheid – via gesprekken en bijeenkomsten. Binnen het Integraal Zorgakkoord (IZA) werken we actief samen met partners om de mentale weerbaarheid van inwoners te versterken en de druk op de zorg te verlagen. De samenwerking tussen huisartsen, ggzinstellingen en gemeenten is hierin cruciaal. Alleen door elkaar te kennen, elkaars kracht te benutten en samen verantwoordelijkheid te nemen voor dezelfde inwoner, kunnen we de beweging maken van Ziekte en Zorg naar Gezondheid en Gedrag. Deze gezamenlijke aanpak leidt tot waardevolle initiatieven die niet alleen bijdragen aan preventie en welzijn, maar ook aan een zorgsysteem dat toekomstbestendig is.

2. We leren van elkaar en van inspirerende voorbeelden uit het land. Wijdemeren staat niet op zichzelf. Er zijn veel inspirerende voorbeelden uit het land én uit onze eigen regio, waarin we met andere gemeenten ervaringen uitwisselen over thema’s als wonen, zorgzame gemeenschappen en mentale gezondheid. Ook benutten we de inzichten van landelijke programma’s zoals WOZO (Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen). Daarnaast leren we van onze eigen partners in Wijdemeren: in gesprekken met woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties, huisartsen en ervaringsdeskundigen ontstaan waardevolle inzichten en vernieuwende ideeën. Op die manier bouwen we voort op wat werkt – dichtbij en verder weg.

3. We maken heldere afspraken over rollen, taken en verantwoordelijkheden binnen de samenwerking. Effectieve samenwerking vraagt om duidelijkheid. Daarom maken we met onze partners afspraken over rollen, inzet, eigenaarschap en monitoring. Dat doen we zowel in het sociaal domein (bijvoorbeeld via uitvoeringsagenda’s rond mantelzorg, vrijwilligerswerk en eenzaamheid) als in het fysiek domein, onder andere via de prestatieafspraken met woningcorporaties over woningbouw en doorstroming. Binnen het IZA spreken we bovendien af hoe we gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor passende zorg op de juiste plek. Zo zorgen we voor samenhang in beleid én uitvoering.

Conclusie In Wijdemeren werken we al op veel manieren samen aan de woonzorgopgave. Inwoners, professionals, vrijwilligers en organisaties uit het fysieke, sociale en zorgdomein trekken dagelijks met elkaar op – in het dorp, aan beleidstafels en in concrete projecten. Die samenwerking is waardevol en vormt een stevige basis. Tegelijkertijd zien we dat de opgaven complexer worden en vragen om nog meer samenhang en afstemming. De komende jaren willen we de bestaande samenwerking daarom verder verdiepen en verbreden: met meer gezamenlijke verantwoordelijkheid, ruimte voor initiatieven uit de praktijk en heldere afspraken over rollen en inzet. Zo bouwen we samen aan een sterk netwerk rondom wonen, welzijn en zorg; lokaal én regionaal.

28

I<

3. MONITORING EN EVALUATIE Om de komende jaren goed te kunnen sturen op de woonzorgopgave, is het belangrijk dat we de voortgang van onze ambities goed volgen. Omdat de opgaven rond wonen en zorg zowel lokaal als regionaal spelen, monitoren we op beide niveaus. Regionaal sluiten we aan bij de Taskforce Woonzorgopgave in de Gooi en Vechtstreek. De regio is verantwoordelijk voor de gezamenlijke monitoring, waarbij Wijdemeren en andere regiogemeenten input leveren. Zo houden we zicht op ontwikkelingen die gemeentegrenzen overstijgen. Lokaal brengen we de voortgang van onze woonzorgambities onder in de Woonmonitor. Deze monitor volgt jaarlijks de ontwikkelingen op de woningmarkt en de voortgang van de ambities uit de Woonvisie. Vanaf 2027 bevat de Woonmonitor ook een aparte paragraaf over de Woonzorgvisie. Daarmee is het een belangrijk instrument om te zien of we als gemeente op koers liggen. De voortgang van onze woonzorgambities binnen het sociaal domein landen deels in het Doelen Inspanningen Netwerk (DIN). Deze koppeling vormt een eerste stap richting het nieuwe volkshuisvestingsprogramma, waarin we de volkshuisvestelijke en woonzorgambities samenbrengen. Door de monitoring van die samenhang nu al goed te organiseren, leggen we een goede basis voor het nog op te stellen volkshuisvestingsprogramma.

Zo kunnen we op tijd bijsturen en bouwen we verder aan een toekomstbestendige woonomgeving voor alle inwoners.

29

I<

4. HET VERVOLG Deze woonzorgvisie omschrijft de opgaven op het gebied van wonen, welzijn en zorg en onze ambities voor de komende jaren. De visie geeft richting aan onze inzet, maar legt bewust nog geen concrete acties, rollen of tijdlijnen vast. Die uitwerking doen we samen met onze partners: woningcorporaties, zorgorganisaties, welzijnspartijen én inwoners. Co-creatie is daarvoor een randvoorwaarde: alleen samen kunnen we onze ambities realiseren. De concrete uitwerking van deze visie krijgt een plek in verschillende uitvoeringslijnen en programma’s. Denk aan:

• de meerjarige prestatieafspraken met woningcorporaties; • een gezamenlijke woonvisie Hilversum-Wijdemeren; • na vaststelling Wet Versterking regie volkshuisvesting een huisvestingsverordening en urgentieregeling; • het uitvoeringsprogramma dat het college moet vaststellen en dat volgt op deze woonzorgvisie.

De volgende stap is het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Dit programma maakt inzichtelijk welke stappen en maatregelen per wijk nodig zijn om onze ambities te realiseren, en wie waarvoor aan zet is. Het vormt daarmee de schakel tussen visie en praktijk en betekent een intensieve samenwerking tussen het woon en zorgbeleid. Onderdeel van het uitvoeringsplan, dat tegelijkertijd start met het maken van het uitvoeringsplan, is de ontwikkeling van een vlekkenkaart. Dit geeft richting aan de uitvoering door per dorp door inzicht te bieden in de opgaven op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Dit biedt bijvoorbeeld inzicht in waar (zorg)voorzieningen versterkt kunnen worden. Het vlekkenkaart is daarmee een belangrijke bouwsteen voor het uitvoeringsprogramma en zorgt ervoor dat dit programma niet alleen richtinggevend is, maar ook concreet en actiegericht op buurtniveau. Zo zorgen we ervoor dat onze inzet aansluit bij de lokale werkelijkheid én bij de behoeften van inwoners – en brengen we de visie stap voor stap tot leven.

30

I<

BIJLAGEN 1. BESTAAND BELEID De woonzorgvisie staat niet op zichzelf, maar raakt aan verschillende beleidsterreinen binnen het sociale en fysieke domein. Ook sluit de visie aan op bestaand beleid. In deze bijlage wordt de samenhang met relevant beleid op landelijk, regionaal en lokaal niveau toegelicht. Landelijk • Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting [nog niet vastgesteld] • Wonen en Zorg voor Ouderen (WOZO) • Een Thuis voor Iedereen • Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) • Participatiewet • Jeugdwet • Bestuurlijk akkoord Kansen bieden voor re-integratie Regionaal • Regionaal Woonakkoord Gooi en Vechtstreek • Woondeal MRA 2023-2030 • Integraal Zorgakkoord (IZA) • Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) • Beleidsplan Bescherming en Opvang 2022-2025 • Regionaal Plan van aanpak Dakloosheid 2024-2025 • Adviesrapport detentie en terugkeer: in de bak? Samen aan de bak! • Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek • Regionale Woonvisie 2016-2030 • Regionale woonzorganalyse Gooi en Vechtstreek (2024) • Strategie Woonzorgopgave regio Gooi en Vechtstreek (2025) Lokaal • Woonvisie Wijdemeren 2021-2030 • Integraal Beleidskader Sociaal Domein 2024 • Maatschappelijke agenda 2024-2027 • Prestatieafspraken 2024-2028

31

I<

BIJLAGEN 2. BEGRIPPENLIJST Dubbele vergrijzing Bij dubbele vergrijzing neemt niet alleen het aantal ouderen toe (vergrijzing), maar ook de gemiddelde leeftijd van de ouderen zelf stijgt. Binnen de groep ouderen groeit in deze situatie vooral de groep ‘oude ouderen’, de 75-plussers (dubbele vergrijzing). Extramuralisering van de zorg Extramuralisering in de zorg verwijst naar de verschuiving van zorg van institutionele instellingen naar de thuisomgeving. Het betekent dat mensen die zorg nodig hebben, zoveel mogelijk zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en de zorg daar ontvangen, in plaats van op te nemen in een ziekenhuis, verpleeghuis of andere instelling. Nultredenwoning Nultredenwoningen zijn reguliere woningen die zowel intern als extern toegankelijk zijn. Dit houdt in dat je de woningen kan bereiken zonder trap te lopen (extern toegankelijk) en dat keuken, badkamer, toilet en minimaal één slaapkamer zonder trappen te bereiken zijn (intern toegankelijk). Geclusterde woonvorm Geclusterde woningen zijn woningen die voldoen aan de definitie voor nultredenwoningen in een geclusterde woonvorm. Er moet een ontmoetingsruimte inpandig aanwezig zijn of op loopafstand gelegen (bijvoorbeeld circa 100 meter) die open, laagdrempelig en transparant toegankelijk is voor bewoners en bij voorkeur ook voor buurtbewoners.

De woningen zijn bij voorkeur dementievriendelijk ingericht en geschikt voor het leveren van zorg, waaronder Wlz-zorg. Landelijk wordt bij clustering uitgegaan van een schaal van minimaal 12 woningen. Geclusterde woonvormen zijn onder andere hofjeswoningen, serviceflats en seniorenflats. Zorggeschikte woning Zorggeschikte woningen zijn zelfstandige, rolstoel- of rollatorgeschikte nultredenwoningen die onderdeel zijn van een geclusterde woonvorm (zie definitie nultredenwoning en geclusterde woonvorm). Deze woningen zijn geschikt om intensieve zorg (zoals Wlz-zorg) in de thuissituatie te kunnen leveren. Woningen die vallen onder de categorie Bouw Advies Toegankelijkheid (BAT) 3 of 4 en Woonkeur 6 vallen binnen deze definitie. Gemengd wonen Gemengd wonen gaat over woonprojecten waarbinnen verschillende groepen mensen doelbewust en in een georganiseerd verband samen wonen, contact onderhouden en soms ook gezamenlijk activiteiten ondernemen. Vaak gaat het om een mix van mensen met en zonder een hulpvraag. Vooraf is afgesproken dat de mensen zonder hulpvraag actief betrokken zijn bij de mensen met een hulpvraag. Dit wordt vastgelegd en gefaciliteerd.