Bijlage 01 Ruimtelijke onderbouwing 25 april 2022
Tekst van het document
Gemeente Wijdemeren
Dammerweg 108-109 Nederhorst den Berg Ruimtelijke onderbouwing
Datum: 25 april 2022
Gemeente Wijdemeren
Opgesteld door: Emphasis ruimtelijke ordening en juridisch advies (mr. P.J.A. Engelvaart) Postbus 272 5140 AG Waalwijk Tel 0650213354 info@emphasis-advies.nl
Opdrachtgever: Expo Vastgoed B.V.
2
2
Gemeente Wijdemeren
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ................................................................................................................................ 3 Hoofdstuk 1 Inleiding ....................................................................................................................... 6 1.2
Plangebied ....................................................................................................................... 6
1.3
Vigerend bestemmingsplan.............................................................................................. 7
1.4
Indeling ruimtelijke onderbouwing .................................................................................... 8
Hoofdstuk 2 Huidige situatie ............................................................................................................ 9 2.2
Huidige situatie plangebied ............................................................................................ 10
Hoofdstuk 3 Beleidskader .............................................................................................................. 12 3.2
Rijksbeleid ...................................................................................................................... 12
3.2.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte ...................................................................... 12
3.2.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) ................................................. 12
3.3 3.3.1
Provinciaal beleid ........................................................................................................... 15 Structuurvisie Noord-Holland 2040 ............................................................................. 15
3.3.2 Omgevingsvisie NH2050, vastgesteld door PS op 19 november 2018 ......................... 16 3.3.3. Provinciale ruimtelijke verordening (PRV) .................................................................... 18 3.3.4 Leidraad Landschap en Cultuurhistorie, prachtlandschap Noord-Holland (2018) ......... 20 3.3.6 Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen ..................................................................... 23 3.3.7 Provinciale woonvisie 2010-2020 .................................................................................. 24 3.3.8 Conclusie provinciaal beleid .......................................................................................... 25 3.4
Regionaal beleid ............................................................................................................ 25
3.4.1. Regionale woonvisie ..................................................................................................... 25 3.4.2 Regionaal Actieprogramma Wonen 2016 – 2020 .......................................................... 25 3.5
Gemeentelijk beleid ....................................................................................................... 26
3.5.1
Omgevingsvisie Wijdemeren 2040 ............................................................................ 26
3.5.2
Welstandsnota Wijdemeren ........................................................................................ 27
3.5.3
Woningbouwbeleid ..................................................................................................... 28
Hoofdstuk 4 Planbeschrijving ......................................................................................................... 30 4.2
Stedenbouwkundig plan................................................................................................. 30
4.3
Verkeer en parkeren ....................................................................................................... 38
4.3.1
Verkeer ....................................................................................................................... 38
4.3.2
Parkeren ..................................................................................................................... 39
4.4
Duurzaamheid ................................................................................................................ 40
Hoofdstuk 5 Uitvoerbaarheid ......................................................................................................... 43 5.1
Waterhuishouding .......................................................................................................... 43
3
2
Gemeente Wijdemeren
5.1.1
Algemeen ................................................................................................................... 43
5.1.2
Situatie plangebied ..................................................................................................... 46
5.1.3
Gevolgen van de beoogde ontwikkeling .................................................................... 46
5.1.4
Conclusie .................................................................................................................... 47
5.2
Ecologie.......................................................................................................................... 48
5.2.1
Algemeen ................................................................................................................... 48
5.2.2
Toetsing soortbescherming ........................................................................................ 48
5.2.3
Toetsing gebiedsbescherming .................................................................................... 49
5.2.4
Conclusie .................................................................................................................... 51
5.3
Bodem ............................................................................................................................ 51
5.3.1
Algemeen ................................................................................................................... 51
5.3.2
Situatie plangebied ..................................................................................................... 51
5.3.3
Conclusie .................................................................................................................... 53
5.4
Cultuurhistorie en archeologie ........................................................................................ 53
5.4.1
Cultuurhistorie ............................................................................................................ 53
5.4.2
Archeologie ................................................................................................................ 53
5.4.3
Situatie plangebied ..................................................................................................... 54
5.4.4
Conclusie .................................................................................................................... 55
5.5
Milieuzonering ................................................................................................................ 55
5.5.1
Algemeen ................................................................................................................... 55
5.5.2
Situatie plangebied ..................................................................................................... 56
5.1.1
Conclusie .................................................................................................................... 58
5.2
Luchtkwaliteit .................................................................................................................. 58
5.2.1
Algemeen ................................................................................................................... 58
5.2.2
Situatie plangebied ..................................................................................................... 59
5.2.3
Conclusie .................................................................................................................... 59
5.3
Geluid ............................................................................................................................. 59
5.3.1
Wet geluidhinder ........................................................................................................ 59
5.3.2
Geluidszone wegverkeerslawaai ................................................................................ 60
5.3.3
Geluidhindernormen wegverkeerslawaai ................................................................... 60
5.3.4
Ontheffingsmogelijkheden .......................................................................................... 60
5.3.5
Situatie plangebied ..................................................................................................... 61
5.3.6
Conclusie .................................................................................................................... 61
5.4
Externe veiligheid........................................................................................................... 62
5.4.1
Algemeen ................................................................................................................... 62
5.4.2
Situatie plangebied ..................................................................................................... 62
5.4.3
Conclusie .................................................................................................................... 63
5.5
Kabels en leidingen ........................................................................................................ 63
4
2
Gemeente Wijdemeren
Hoofdstuk 6 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ............................................................................. 65 Hoofdstuk 7 Economische uitvoerbaarheid ................................................................................... 66
Bijlagen : 1. Raap rapport Plangebied Dammerweg 108 -109 te Nederhorst den Berg Gemeente Wijdemeren. Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) versie 18-1-2021 2. Actualisatie en aanvullend bodemonderzoek Dammerweg 109 te Nederhorst den Berg Lievense Milieu BV dd. 30 juni 2020 3. Quickscan Wet Natuurbescherming Herinrichting van kavel aan de Dammerweg 109 te Nederhorst den Berg Eelerwoude dd. 14-7-2020 4. Nader onderzoek Fauna. Fauna onderzoek Dammerweg te Nederhorst den Berg Eelerwoude dd. 5 augustus 2021 5. Akoestisch onderzoek V1.0 naar de geluidsbelasting op de gevels van de nieuw te realiseren woningen aan de Dammerweg 108 -109 1394 GT Nederhorst den Berg. Het geluidburo 10 augustus 2020 6. Akoestisch onderzoek V 2.0 naar de geluidniveaus van Watersport de Rietlanden op de gevels van de nieuw te realiseren woningen aan de Dammerweg 108-109, 1394 GT Nederhorst den Berg d.d. 19 april 2022, 1394 GT – 108-109 W003 19-04-2022 V2 7. Dammerweg108 Plantoelichting F. Adema architectuur en stedenbouw 24-5- 2021 8. Nederhorst Dammerweg Inspiratiedocument landschap MAAK 14-5-2021
5
2
Gemeente Wijdemeren
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1
Algemeen
Deze ruimtelijke onderbouwing gaat over de Dammerweg 108 en 109 te Nederhorst den Berg. Op deze locatie is het voornemen om, ter plekke van de voormalige wasserij met bijbehorende woning, 14 woningen te realiseren. De locatie ligt op een markante plek tussen de Vecht en de Spiegelplas en leent zich voor een ruimtelijke impuls die met de beoogde ontwikkeling wordt gerealiseerd. Er is een locatiestudie gedaan om in beeld te brengen op welke wijze de locatie herontwikkeld kan worden ten behoeve van woningbouw. De bedoeling is nieuwe woningbouw zo in te passen dat een goede woonkwaliteit gewaarborgd is en de nieuwe ontwikkeling zich op een vanzelfsprekende manier voegt in de bestaande omgeving. Het college van burgemeester en wethouders van Wijdemeren wil via een afwijking van het bestemmingsplan medewerking verlenen aan de beoogde herontwikkeling.
1.2
Plangebied
Het plangebied ligt aan de Dammerweg 108-109 in Nederhorst den Berg. De begrenzing van het plangebied is op de onderstaande luchtfoto aangegeven.
Afbeelding 1: Plangebied blauw omrand, op bladzijde 37 is het plangebied in zijn context naar de omgeving aangegeven
6
2
Gemeente Wijdemeren
1.3
Vigerend bestemmingsplan
In het plangebied geldt het bestemmingsplan ‘Nederhorst den Berg’, vastgesteld door de gemeenteraad van Wijdemeren op 27 september 2012. Voor het centrale deel van het bestemmingsplan is echter goedkeuring onthouden, waardoor het bestemmingsplan Spiegel- en Blijkpolder uit 1985 hier nog van toepassing is. In dit bestemmingsplan heeft het centrale deel de bestemming ‘Bedrijfsdoeleinden - wasserijen‘ (blauw) en ‘Woondoeleinden - eengezinswoningen’ (oranje). Het plangebied heeft aan de voorzijde binnen het bestemmingsplan Buitengebied Nederhorst Den Berg de bestemmingen ‘Wonen - 2’ (geel) en ‘Tuin - 1’ (lichtgroen). Over vrijwel het gehele plangebied ligt de dubbelbestemming ‘Waarde - Archeologie 3’ (arcering met plusjes). Langs de Dammerweg grenst het plangebied aan de dubbelbestemming ‘Waterstaat - Waterkering’ (arcering met golven). Binnen de bestemming Bedrijfsdoeleinden - wasserijen is een wasserij toegestaan. Binnen de bestemming Wonen - 2 zijn woningen mogelijk, waarbij wordt aangegeven dat voor de hoofdgebouwen de goothoogte niet meer mag bedragen dan 4,5 meter en de bouwhoogte niet meer dan 9 meter. Binnen de bestemming Tuin - 1 is geen bebouwing toegestaan. Voor de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3 geldt dat er archeologisch onderzoek nodig is bij werkzaamheden met een oppervlak groter dan 500 m2 en dieper dan 40 cm.
Met de dubbelbestemming Waterstaat - Waterkering wordt de bescherming van de waterkering geregeld.
Afbeelding 2: Uitsnede vigerend bestemmingsplan met plangebied
Het initiatief is strijdig met het bestemmingsplan 'Nederhorst den Berg', met name omdat binnen de bestemming 'Bedrijfsdoeleinden' geen burgerwoningen zijn toegestaan. In het bestemmingsplan is geen afwijkings- of wijzigingsmogelijkheid opgenomen waarmee het plan gerealiseerd kan worden. Om het plan planologisch-juridisch mogelijk te maken is deze ruimtelijke onderbouwing opgesteld. Overigens is in het plangebied ook het 'Parapluplan Parkeren Wijdemeren' van kracht. Met dat bestemmingsplan wordt geborgd dat er bij ontwikkelingen in voldoende parkeergelegenheid wordt voorzien. Het aspect parkeren wordt in paragraaf 4.3 van dit document belicht. Daarbij zal op het Paraplu-bestemmingsplan, en de onderliggende beleidsregel parkeernormen gemeente Wijdemeren, nader worden ingegaan.
7
10
Gemeente Wijdemeren
1.4
Indeling ruimtelijke onderbouwing
Deze ruimtelijke onderbouwing is als volgt opgebouwd: In hoofdstuk 2 zijn de ontstaansgeschiedenis en de huidige situatie kort geschetst; In hoofdstuk 3 zijn de voor de ontwikkeling relevante beleidsstukken, zowel op rijksniveau als op provinciaal en gemeentelijk niveau, opgenomen; In hoofdstuk 4 is de beschrijving van het plan opgenomen, waaronder de verantwoording van de parkeersituatie; In hoofdstuk 5 zijn alle aspecten op het gebied van het milieu en leefkwaliteit beschreven; In hoofdstuk 6 komt de maatschappelijke uitvoerbaarheid aan de orde; In hoofdstuk 7 wordt de economische uitvoerbaarheid beschreven.
8
10
Gemeente Wijdemeren
Hoofdstuk 2 Huidige situatie 2.1
Ontstaansgeschiedenis
Landschap Nederhorst den Berg ligt in het gebied tussen de Vecht en de Utrechtse Heuvelrug. Het is een laaggelegen gebied dat van oudsher erg nat is. De grote waterrijkdom wordt mede veroorzaakt door kwelwater, dat hier aan de oppervlakte komt. Door deze natte omstandigheden is in de loop van de eeuwen laagveen ontstaan. Als gevolg van de ontginning van het veen ontstonden in de 11e eeuw de veenweidegebieden. De natuurlijke ontwatering vond plaats via de Vecht. In de 17e en 18e eeuw werd er op grote schaal verveend, om te voorzien in een grote brandstofbehoefte in Amsterdam en Utrecht. Bij het vervenen werd het veen uit petgaten gegraven of gebaggerd waarna het te drogen werd gelegd op legakkers om vervolgens als turf te worden afgevoerd. Door het veengebied liepen paden van kern naar kern. De kenmerkende legakkers zijn in de loop van de tijd grotendeels weggeslagen door de invloeden van weer en wind en de zandwinning in het gebied. Zo is het weidse plassengebied in zijn huidige vorm ontstaan. Kern Nederhorst den Berg De geschiedenis van Nederhorst den Berg gaat terug tot circa 700-800 na Christus. De kern van het dorp ontstond ter hoogte van de Berg, een stuifduin uit de laatste ijstijd. Op de Berg ligt de Willibrorduskerk die stamt uit de twaalfde eeuw. Daarnaast werd het kasteel gebouwd, dat dateert uit de dertiende eeuw.
In de 17e eeuw bloeide ook de handel op, waardoor het scheepvaartverkeer tussen Utrecht en Amsterdam grote vormen aannam. Besloten werd een grote meander in de Vecht af te snijden door middel van een vaart: de Reevaart. Op deze plek ontstond enige bebouwing de zogenaamde Oude Hoek. Het dorp maakte, als gevolg van de aanleg van de Reevaart, een grote ontwikkeling door vanwege de bloeiende handel, het vervoer van zand, turf, riet en wasgoed dat ter plekke met het schone oppervlaktewater werd gewassen en per boot naar de stad werd gebracht. Het gedeelte van het plangebied, de Oude Hoek, kende in 1815 reeds bebouwing. Door de aanleg van de Reevaart ontstond een lang gerekt lint aan de zijde van de Spiegelplas die de Oude Hoek met de kern van Nederhorst den Berg verbond. Met de aanleg van het Amsterdam-Rijnkanaal verloor de Vecht, en daarmee de Reevaart, haar betekenis voor de scheepvaart. Door een samenspel van omstandigheden werd in de jaren '60 van de twintigste eeuw besloten de vaart te dempen. In het centrum werd op de plaats van de vroegere vaart het dorpsplein aangelegd. Aan de noordzijde werd de Dammerweg aangelegd op de plaats van de voormalige vaart. Uitbreidingen In de twintigste eeuw zijn meer omvangrijke woongebieden aan het dorp gebouwd. Na de Tweede Wereldoorlog werd Nederhorst den Berg uitgebreid in westelijke richting.
Het woongebied Horn- en Kuyerpolder was de eerste planmatige uitbreiding van Nederhorst den Berg. Later volgde het woongebied Blijkpolder tussen Nederhorst den Berg en Overmeer.
9
10
Gemeente Wijdemeren
Afbeelding 3: Nederhorst den Berg van 1815 tot 1980
2.2
Huidige situatie plangebied
Binnen het plangebied staat een woonhuis en een loods, De woning aan de Dammerweg 108 is met de lange zijde aan de Dammerweg gesitueerd. Het betreft een éénlaagse woning met een kap die in 1967 is gebouwd. Verder heeft de woning een oprijlaan met enkele parkeerplaatsen en rond het woonhuis een riante tuin. Verder naar de westzijde liggen het fietspad en de Dammerweg. Het plangebied wordt ontsloten vanaf de Dammerweg en ligt aan het noordelijke eind van de lintbebouwing van de Dammerweg. Het ligt precies op de plek waar een bocht in de Vecht bijna het water en de legakkers van de Spiegelpolderplas raakt. Hierdoor bevindt zich zowel aan de voorzijde als aan de achterzijde van het perceel water. In de huidige situatie is er geen doorzicht naar de achtergelegen Spiegelpolderplas. Het plangebied betreft een L-vormig perceel. Op het kavel bevinden zich momenteel een woonhuis en een voormalige wasserij. Deze bebouwing zal worden gesloopt. Op het achtererf staat een loods die in 1954 als wasserij is gebouwd. Het gebouw is in 1 bouwlaag uitgevoerd en heeft een flauw hellend dak. Later is aan de achterzijde een noodgebouw geplaatst die nog steeds aanwezig is. Achter de loods is een veld met hoog opgaande vegetatie, grenzend aan een watergang met riet. In onderstaande afbeeldingen is dit gevisualiseerd. Uit deze foto's blijkt eveneens dat het
10
10
Gemeente Wijdemeren
noodzakelijk is om de ruimtelijke kwaliteit ter plekke een impuls te geven. De bebouwing direct ten noorden van het plangebied bestaat uit een aantal vrijstaande woningen uit één of twee lagen met een kap. Hierna begint het open landschap. Achter het plangebied bevindt zich ook nog een tweetal woningen. De woningen hebben een wisselende architectuur. De woningen en ook de huidige bebouwing van het plangebied staan enkele meters terugliggend ten opzichte van de weg. De oriëntatie van de woningen is gedraaid ten opzichte van de weg. Ten zuiden van het plangebied bevindt zich een restaurant waarvan de bebouwing bestaat uit één laag met kap en een jachthaven waarvan de bebouwing bestaat uit twee lagen. Door de verschillende functies en stijlen geeft de lintbebouwing hier een gevarieerd beeld.
Afbeelding 4: Foto 's plangebied
Bebouwing ten noorden plangebied plangebied
Bebouwing ten zuiden
11
10
Gemeente Wijdemeren
Hoofdstuk 3 Beleidskader 3.1
Inleiding
Dit hoofdstuk bevat een korte samenvatting van de voor de ontwikkeling van belang zijnde nota's en studies. Het milieubeleid, dat is vastgelegd in diverse wetten en waarvoor specifiek onderzoek moet worden uitgevoerd, is opgenomen in hoofdstuk 5 (Uitvoerbaarheid).
3.2
Rijksbeleid
3.2.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte Op 13 maart 2012 heeft de minister van Infrastructuur en Milieu de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte vastgesteld. In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) staan de plannen voor ruimte en mobiliteit. In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte schetst het kabinet hoe Nederland er in 2040 uit moet zien: concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. Het ruimtelijke en mobiliteitsbeleid wordt meer aan provincies en gemeenten overgelaten. Hieronder valt bijvoorbeeld het landschapsbeleid. Tot 2028 heeft het kabinet in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (ontwerp) drie Rijksdoelen geformuleerd: De concurrentiekracht vergroten door de ruimtelijk-economische structuur van Nederland te versterken. Dit betekent bijvoorbeeld een aantrekkelijk (internationaal) vestigingsklimaat; De bereikbaarheid verbeteren; Zorgen voor een leefbare en veilige omgeving met unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden. Voor het verbeteren van de milieukwaliteit gaat de nota uit van de (internationaal) geldende normen. Verder gaat de nota uit van ruimte voor een nationaal netwerk van natuur voor het overleven en ontwikkelen van flora- en faunasoorten, het gaat daarbij om de (herijkte) EHS, thans Natuur Netwerk Nederland (NNN) en Natura 2000-gebieden.
Toetsing voor het plangebied Het plangebied is niet gelegen in het Natuurnetwerk of een Natura 2000-gebied. 3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. In het Barro zijn regels opgenomen voor onderwerpen van nationaal belang, zoals Rijksvaarwegen, kustfundament, Waddenzee, buisleidingen van nationaal belang en het Natuurnetwerk Nederland. Voor het voorliggende plangebied zijn twee aanduidingen van belang. Het gebied ligt namelijk in een gebied dat op kaart 7 van het Barro is aangegeven als 'erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde'. Het plangebied is gelegen in het gebied van de Stelling van Amsterdam en van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De precieze aanwijzing van die gebieden en de beschermingsregels worden in een provinciale verordening vastgelegd.
12
10
Gemeente Wijdemeren
In het Barro heeft het plangebied ook een aanduiding gekregen in verband met het radarverstoringsgebied van windturbines. Omdat een bouwhoogte van 90 meter ten opzichte van NAP volgens het Barro maatgevend is, en het bouwplan een veel lagere bouwhoogte kent, wordt dit aspect verder buiten beschouwing gelaten.
Afbeelding 5: Bijlage 7 Barro, het plangebied bij benadering aangegeven met een rode pijl
Ladder voor duurzame verstedelijking Een van de instrumenten, bedoeld om goed vraaggericht te programmeren en de beschikbare ruimte zorgvuldig te gebruiken, is de ladder voor duurzame verstedelijking. Op 1 juli 2017 is het Besluit tot wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) in werking getreden in verband met de aanpassing van de ladder voor stedelijke ontwikkeling. De ladder voor duurzame verstedelijking heeft daarmee opnieuw een plek gekregen in dit besluit. Artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening luidt nu als volgt: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien”.
13
10
Gemeente Wijdemeren
Is sprake van een stedelijke ontwikkeling ? Allereerst is de vraag aan de orde of de ontwikkeling van 14 woningen kan worden aangemerkt als een “stedelijke ontwikkeling”. Houvast hiervoor biedt de overzichtsuitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State d.d. 28 juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1724. In rechtsoverweging 6.3 van deze uitspraak is het volgende opgenomen: "Wanneer een bestemmingsplan voorziet in niet meer dan 11 woningen die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, van het Bro, kunnen worden aangemerkt, kan deze ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling worden aangemerkt". Volgens de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 16 september 2015 is de bouw van 14 woningen een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid aanhef en onder i van het Bro. Is sprake van bestaand stedelijk gebied ? In de provinciale verordening (Omgevingsverordening Noord Holland 2020) is bestaand stedelijk gebied gedefinieerd als gebied in artikel 1.1. eerste lid onder h van het Besluit ruimtelijke ordening. Om die reden is artikel 3.1.6 tweede lid eveneens van toepassing.
De beantwoording van de vraag of een plangebied als een bestaand stedelijk gebied in de zin van artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro in samenhang met artikel 1.1.1, eerste lid, onder h, van het Bro, kan worden aangemerkt, hangt volgens de Nota van toelichting (2017) af van de omstandigheden van het geval, de specifieke ligging, de feitelijke situatie, het bestemmingsplan en de aard van de omgeving. Bij de beantwoording van deze vraag dient volgens de jurisprudentie van de Afdeling te worden beoordeeld of het voorgaande bestemmingsplan binnen het gebied reeds een stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca mogelijk maakt, of het gebied op grond van het voorgaande plan kan worden beschouwd als een bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. In dit geval staat vast (zie paragraaf 2.1) dat er sinds lange tijd reeds bebouwing aanwezig is in de knik van de Vecht. Het huidige bestemmingsplan laat ook zien dat er een lint vanuit Nederhorst den Berg doorloopt tot net ten noorden van het plangebied. In deze zone zijn op korte afstand van elkaar woningen, bedrijven, een horeca-inrichting en een jachthaven aanwezig.
Gelet op dit stedenbouwkundig samenspel kan gesteld worden dat het plangebied binnen bestaand stedelijk gebied ligt.
Is de stedelijke ontwikkeling nieuw ? Ter plaatse is sprake van een bebouwd perceel. De bouw van 14 woningen, zoals voorzien in het bouwplan levert een groter planologisch beslag op en dient daarom als een nieuwe stedelijke ontwikkeling te worden gezien. Op grond van de genoemde uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State moet namelijk in onderlinge samenhang worden beoordeeld in hoeverre het plan, in vergelijking met het voorgaande bestemmingsplan, voorziet in een functiewijziging en welk planologische beslag op de ruimte het nieuwe plan mogelijk maakt in vergelijking met het voorgaande bestemmingsplan (uitspraken van 6 april 2016, ECLI:NL:RVS:2016:915 (Oldenzaal), en van 20 april
10
14
Gemeente Wijdemeren
2016, ECLI:NL:RVS:2016:1064 (Waalre)).
Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied ? Binnen de Gooi- en Vechtstreek wordt regionaal samengewerkt om de regionale woningbehoefte af te stemmen en in te vullen. In de Woonvisie 2021-2024 van de gemeente Wijdemeren, vastgesteld op 8 juli 2021 is nog eens nadrukkelijk aangegeven dat er een samenhang is met het regionale woonbeleid vastgelegd in de regionale woonvisie Gooi en Vechtstreek 2016-2030 en in het woonakkoord dat met de Provincie Noord-Holland is vastgelegd. Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling ? In de Woonvisie 2021-2024 van de gemeente Wijdemeren is vastgelegd wat de behoefte is. Tot 2020 is er behoefte aan de toevoeging van 800 woningen, hetgeen betekent dat er 80 woningen per jaar dienen te worden gebouwd. Hier levert het voorliggende plan met 14 woningen een bijdrage aan. In de Woonvisie is aangegeven dat voor alle aanvragen (inclusief vooroverleg) voor bestemmingsplanwijzigingen en uitgebreide wijzigingen op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) die binnen zijn voor de vaststelling van de woonvisie 20212024, stelt het college een lijst op en verzoekt daarvoor maatwerkafspraken te maken. Het voorliggende plan valt onder deze maatwerkafspraken. Dit houdt in dat 1/3 van het programma dient te bestaan uit sociale woningbouw, zoals nog uitgangspunt was in de Woonvisie 2016-2020.
Verder bestaat het programma uit woningen in de duurdere sector. Dit is te verantwoorden omdat er een stevige bodemsaneringsopgave ligt. Met het plan zal niet alleen de bodemvervuiling worden aangepakt, maar ook de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse sterk verbeteren. + Conclusie en toetsing voor het plangebied Er is derhalve sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied. Dat betekent dat de behoefte aan die ontwikkeling dient te worden onderbouwd. Het onderhavige plan voorziet in de woningbehoefte van de regio Gooi- en Vechtstreek. Het benutten van een binnenstedelijke herstructureringslocatie sluit daarnaast goed aan bij uitgangspunten van het Rijksbeleid. Gelet op het voorgaande wordt geconcludeerd dat aan de ladder van duurzame verstedelijking voldaan wordt.
3.3
Provinciaal beleid
3.3.1 Structuurvisie Noord-Holland 2040 Provinciale Staten van Noord-Holland hebben op 21 juni 2010 de Structuurvisie 2040 vastgesteld. In 2015 is de Structuurvisie voor het laatst bijgewerkt. In 2015 heeft de meest recente actualisatie van de structuurvisie plaatsgevonden. Bij de Structuurvisie hoort een Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV). Op 23 april 2018 is de nieuwste versie van de Provinciale ruimtelijke verordening vastgesteld. In de structuurvisie geeft de provincie aan op welke manier zij de ruimte de komende 30 jaar wil benutten en ontwikkelen. De provincie zet vooral in op compacte en goed bereikbare steden omringd door aantrekkelijk groen. Het uitgangspunt is een ontwikkelingsgerichte strategie met de ambitie dat daar waar nieuwe economische activiteiten mogen worden ontwikkeld, ook de kwaliteit van het gebied
15
10
Gemeente Wijdemeren
erdoor toeneemt. In de structuurvisie zijn de provinciale belangen benoemd en wordt in verschillende hoofdstukken de provinciale visie op deze belangen beschreven. De provinciale belangen die uiteengezet worden, zijn ruimtelijke kwaliteit, duurzaam ruimtegebruik en klimaatbestendigheid. Om de visie van Noord-Holland te kunnen waarmaken is de structuurvisie opgebouwd uit diverse hoofd- en subthema's met daaronder een aantal concrete projecten als uitvoeringsprogramma: 1. Klimaatbestendigheid Voldoende bescherming tegen overstroming en wateroverlast; Voldoende schoon grond-, drink- en oppervlaktewater; Voldoende ruimte voor het opwekken van duurzame energie. 2. Ruimtelijke kwaliteit Behoud en ontwikkeling Noord-Hollandse cultuurlandschappen; Behoud en ontwikkeling natuurgebieden; Behoud en ontwikkeling van groen om de stad. 3. Duurzaam ruimtegebruik Milieukwaliteit; Voldoende en gedifferentieerde ruimte voor economische activiteiten; Behoud en ontwikkeling van verkeer- en vervoersnetwerken; Voldoende en op de behoefte aansluitende huisvesting; Voldoende en gedifferentieerde ruimte voor landbouw en visserij; Voldoende en gedifferentieerde ruimte voor recreatie en toerisme. De Structuurvisie 2040 richt zich op de ontwikkeling van landschappen en dorpen op basis van het zogenaamde dorps-DNA.
Onder dorps-DNA verstaat de provincie Noord-Holland de kernkwaliteiten van de Noord-Hollandse dorpen. Noord-Holland heeft een grote verscheidenheid aan dorpen tussen en binnen de verschillende landschapstypen. De provincie Noord-Holland omschrijft ruimtelijke kwaliteit aan de hand van kernkwaliteiten van het landschap. Natuurlijke omstandigheden en vooral ook menselijk handelen, hebben in ieder landschap hun eigen sporen nagelaten. Nieuwe ontwikkelingen moeten zich tot deze karakteristieken verhouden. De provincie Noord-Holland wil dat de gelaagdheid van het landschap als kernkwaliteit wordt meegenomen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Toetsing voor het plangebied In de onderbouwing van de planopzet (hoofdstuk 4) wordt uitgebreid ingegaan op de samenhang met landschappelijke kenmerken van het gebied en wordt onderbouwd dat de planopzet leidt tot een verbetering van de landschappelijke kwaliteit. 3.3.2 Omgevingsvisie NH2050, vastgesteld door PS op 19 november 2018 Op 19 november 2018 is de Omgevingsvisie door Provinciale Staten vastgesteld. De Omgevingsvisie is de beleidsmatige onderlegger van de Omgevingsverordening die op 16 november 2020 in werking is getreden. De gemeente Wijdemeren valt binnen de Provincie Noord-Holland.
De hoofdambitie in de Omgevingsvisie NH2050 van de provincie is het relatief hoog welvaarts- en welzijnsniveau vasthouden door te richten op een goede balans tussen
16
10
Gemeente Wijdemeren
economische groei en leefbaarheid. Zodanig dat bij veranderingen in het gebruik van de fysieke leefomgeving de doelen voor een gezonde en veilige leefomgeving overeind blijven. Onder de hoofdambitie zijn voor een drietal aspecten samenhangende ambities geformuleerd: Voor het aspect Leefomgeving zijn dit: - Klimaatverandering: een klimaat bestendig en waterrobuust Noord-Holland. Stad, land en infrastructuur worden klimaatbestendig en waterrobuust ingericht; - Gezondheid en veiligheid: het behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Dit betreft bodem, water, lucht, omgevingsveiligheid, geluidbelasting en (ontwikkelingen in) de ondergrond; - Biodiversiteit en natuur: de biodiversiteit in Noord-Holland vergroten, ook omdat daarmee andere ambities/doelen kunnen worden bereikt. In het Visiedeel zijn de ambities uitgewerkt in zogenaamde samenhangende bewegingen naar de toekomst. In die bewegingen hanteert de provincie meerdere ontwikkelprincipes. Deze ontwikkelprincipes geven houvast naar de toekomst toe omdat ze op hoofdlijnen beschrijven hoe de provincie de ontwikkelingen voor zich ziet. Voor de Gooi en Vechtstreek komen de bewegingen Dynamisch schiereiland, Metropool in ontwikkeling, Sterke kernen, sterkte regio’s en Natuurlijk vitaal landelijke omgeving bij elkaar.
De grote leefomgevingskwaliteit met diverse landschappen, recreatieve en toeristische mogelijkheden, topwoonmilieus in combinatie met mobiliteitsopgaven, economisch vitaal blijven en opgaven in het veenweidegebied, brengen een complex aan vraagstukken met zich mee. Daarnaast biedt Gooi en Vechtstreek een breed scala aan recreatiemogelijkheden, dichtbij de stad. Noord-Holland beschikt over een unieke en rijke variatie aan (open) landschappen, ruimtelijke structuren, aardkundige en archeologische waarden, cultuurhistorie en gebouwd (wereld)erfgoed. De provincie onderscheidt zich door haar openheid, de grote afwisseling en de contrasten in het landschap. Deze karakteristieken reflecteren de rijke ontstaansgeschiedenis en maken het aantrekkelijk voor mensen om hier te wonen, voor bedrijven om zich hier te vestigen en voor recreanten en toeristen om hier te verblijven. Voor de leefomgevingskwaliteit is het essentieel deze waarden en karakteristieken van landschapen cultuurhistorie te benoemen, te behouden, waar nodig adequaat te herstellen en waar mogelijk te versterken en te ontwikkelen. En het gaat er om ontwikkelingen en transities te benutten om een goede landschapskwaliteit in stand te houden en zo nodig te creëren. De provincie maakt onderscheid in draagvermogen van de diverse landschappen.
Mede op basis daarvan weegt de provincie zorgvuldig af welke ruimtelijk-economische ontwikkelingen op welke plek en op welke wijze ontwikkeld kunnen worden. Denk aan zonneparken, windmolens, verstedelijking, vergroting van agrarische bebouwing en waterberging. Hierbij wordt onderkend dat er verschillende soorten gebieden zijn. In gebieden met grotere structuren en relatief geringere aanwezigheid van cultuurhistorie zijn meer en grotere ontwikkelingen mogelijk. In gebieden waar de waarden van bijvoorbeeld cultuurhistorie, openheid of ecologie hoog zijn en/of waar de betekenis voor de stad groot is, is alleen ruimte voor
17
10
Gemeente Wijdemeren
ontwikkelingen die bijdragen aan de instandhouding of versterking van deze kernkwaliteiten. Tegelijkertijd investeert de provincie gebiedsgericht in de landschappelijke, cultuurhistorische, recreatieve en ecologische kwaliteiten. In alle gevallen is ruimtelijke kwaliteit het uitgangspunt. Groen en water in de stad dragen bij aan het voorkomen van hittestress, klimaatadaptatie en een gezonde leefomgeving. Biodiversiteit in en om het watersysteem kan zich ontwikkelen in ecologische oevers en in groen ingerichte waterbergingen. De waterkwaliteit vaart wel bij een vergroting van de biodiversiteit. Om die redenen stimuleert de provincie meer ruimte voor groen en blauw in en om de stad. Specifiek nabij natuurgebieden stimuleert de provincie dat er meer ruimte komt voor de combinaties waterberging, natuur en recreatie, als antwoord op de verwachte groei in recreatie. Het plangebied valt binnen of ligt in de omgeving van verschillende netwerken binnen de Provincie Noord-Holland.
Natuurgebieden met rood omkaderd ligging plangebied, ligging plangebied,
Cultuurhistorie met rood omkaderd
bron: PRV Noord-Holland 22 augustus 2019 2019
bron: PRV Noord-Holland 22 augustus
Toetsing voor het plangebied Kenmerkend voor het plangebied is de ligging tussen de Vecht en de Spiegelplas. Deze ligging wordt in het plangebied weer zichtbaar gemaakt. Daarmee wordt op een goed afgewogen wijze maximaal ruimte gegeven aan de karakteristieken die in de Omgevingsvisie zijn vastgelegd. 3.3.3. Provinciale ruimtelijke verordening (PRV) In de PRV worden regels gesteld waaraan bestemmingsplannen, wijzigings- en uitwerkingsplannen, beheersverordeningen en omgevingsvergunningen waarbij wordt afgeweken van het bestemmingsplan dienen te voldoen. Het plangebied van voorliggend bestemmingsplan valt binnen het Bestaand Stedelijk Gebied (BSG) waar wonen is toegestaan. Voor invulling van BSG geeft de provincie grote vrijheid aan gemeenten. In de verordening is bepaald dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk is indien deze in
18
10
Gemeente Wijdemeren
overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Omdat dit het geval is, sluit de onderhavige herstructurering binnen bestaand stedelijk gebied goed aan bij de provinciale beleidsuitgangspunten. Natuur Het plangebied ligt in de buurt van het Natuurnetwerk Nederland (blauwgroen) en weidevogelleefgebied (geelgroen). Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) vormt een samenhangend netwerk van (inter-)nationaal belangrijke, duurzaam te behouden ecosystemen. Het bestaat vooral uit reeds bestaande natuurgebieden en grote wateren. Daarnaast worden nieuwe natuurgebieden gerealiseerd. Het NNN wordt in de periode tot en met 2027 gerealiseerd. Zowel het NNN als de weidevogelleefgebieden worden beschermd op grond van de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV). De Provincie Noord-Holland is in veel gevallen bevoegd gezag om een afweging te maken, als er sprake is van ruimtelijke ontwikkelingen die strijdig zijn met de bijzondere kenmerken en waarden van het natuurgebied. Dergelijke ontwikkelingen zijn doorgaans niet toegestaan. Wanneer ruimtelijke ontwikkelingen, die een negatief effect hebben op natuurgebieden, toch moeten doorgaan vanwege een groot maatschappelijk belang en gebrek aan alternatieve locaties, wordt de schade aan de natuur zoveel mogelijk gereduceerd en gecompenseerd. Het plangebied ligt in de nabijheid van een Natura 2000-gebied (donkergroen).
Een deel van het Natuurnetwerk Nederland is ook onderdeel van dit gebied. Natura 2000 is het Europese natuurnetwerk dat op grond van de Natuurbeschermingswet wordt beschermd. Natura 2000gebieden hebben een externe werking, wat betekent dat ook de gevolgen van ruimtelijke ontwikkelingen buiten het Natura 2000-gebied vooraf moeten worden onderzocht. Het netwerk draagt bij aan het behoud van gebieden en van soorten. Voor elk Natura 2000-gebied wordt een beheerplan opgesteld. Daarin staat welke natuurwaarden in het gebied behouden of hersteld moeten worden en welke maatregelen daarvoor nodig zijn. De Provincie Noord-Holland spant zich in voor het in stand houden en waar mogelijk vergroten van de biodiversiteit, vanuit de intrinsieke waarde van natuur. De Provincie beschouwt de natuur en de gebruikswaarde van haar natuur daarom in samenhang. De Provincie Noord-Holland zorgt voor gebieden met een hoge biodiversiteit, maakt deze waar mogelijk toegankelijk voor recreatie en bouwt deze uit tot een robuust, samenhangend netwerk. Kern van het natuurbeleid is de veiligstelling en de ontwikkeling van een netwerk van onderling verbonden natuurgebieden, de EHS (thans NNN) inclusief de verbindingszones, nationale parken en Natura 2000-gebieden. Wat betreft deze beschermde gebieden wordt verwezen naar paragraaf 5.2 Ecologie van deze ruimtelijke onderbouwing.
Voor nu wordt volstaan dat het plangebied niet binnen een Natura 2000- gebied of een Natuurnetwerk gebied gelegen is. Erfgoederen Zoals hiervoor reeds is aangegeven ligt het plangebied in het gebied dat in het Barro is aangewezen als erfgoed van uitzonderlijke universele waarden, namelijk binnen het gebied “Stelling van Amsterdam” en de “Nieuwe Hollandse Waterlinie”. In artikel 20 van de Verordening zijn deze gebieden nader aangewezen. In artikel 22 van de Provinciale verordening is opgenomen dat een bestemmingsplan uitsluitend mag voorzien in nieuwe functies en uitbreiding van de bebouwing van bestaande functies binnen de gebieden als bedoeld in artikel 20 voor zover deze de kwaliteiten van de erfgoederen met uitzonderlijke universele waarde behouden of versterken als bedoeld in de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie zoals genoemd in
19
10
Gemeente Wijdemeren
artikel 15 en bijlage 1 bij de verordening. In het bestemmingsplan dienen regels te worden opgenomen ten behoeve van het behoud of de versterking van de kernkwaliteiten van de erfgoederen van de uitzonderlijke universele waarde, zoals omschreven in de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie.
Afbeelding 6: Uitsnede uit kaart Provinciale Ruimtelijke Verordening
Regionale waterkeringen Het plangebied ligt nabij een regionale waterkering. De PRV regelt hiermee dat gemeenten in hun bestemmingsplan een beschermende bestemming voor de waterkering opnemen. Aardkundige waardevol gebied De provincie beschermt aardkundig interessante gebieden, de zogenaamde ‘aardkundige waarden’. Aardkundige waarden hebben te maken met de geologische opbouw, de geomorfologie (landvormen) en de bodem van een gebied. Het plangebied valt binnen het veenrivierenlandschap. Belangrijk is dat de typerende landschapskenmerken bij nieuwe ontwikkelingen recht worden gedaan. Toetsing voor het plangebied Hiervoor zijn de relevante aanduidingen in de provinciale verordening opgenomen. Bij de onderbouwing van het plan is aangegeven dat uitvoering wordt gegeven aan de regels die voor deze aanduidingen zijn opgenomen in de provinciale verordening. 3.3.4 Leidraad Landschap en Cultuurhistorie, prachtlandschap Noord-Holland (2018) Aandacht voor behoud en ontwikkeling van landschap en cultuurhistorie is sterk verankerd in het ruimtelijk beleid van de provincie Noord-Holland. In de afgelopen jaren is het beleid sterk ontwikkeld en heeft het een duidelijke plek gekregen in het provinciale ruimtelijke beleid. Voor het opstellen van ruimtelijke plannen zoals bestemmingsplannen, beeldkwaliteitsplannen en structuurplannen is de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie (2018) vastgesteld.
Uitgangspunt bij ruimtelijke ontwikkelingen is 'ontwikkelen met behoud van identiteit en kwaliteit'. De
20
10
Gemeente Wijdemeren
Leidraad beschrijft de bestaande waarden en de ontwikkelkansen in de verschillende gebieden in NoordHolland. De kaart van de provincie is daartoe ingedeeld in 20 ensembles en 10 provinciale structuren. Van elk ensemble en elke structuur geeft de Leidraad eerst een beschrijving van de context, de ontstaansgeschiedenis en de dynamiek in het gebied. Vervolgens wordt een analyse gegeven van de drie belangrijkste provinciale kernwaarden, te weten landschappelijke karakteristiek, openheid en ruimtebeleving en ruimtelijke dragers. Onder landschappelijke karakteristiek zijn de landschapstypen en de kenmerken van het landschap beschreven. Bij openheid en ruimtebeleving gaat het om de beleving van de ruimte: de horizon, de vrije ruimte en de oriëntatiepunten. En onder ruimtelijke dragers worden de driedimensionale structuren en lijnen opgesomd die in het vlakke landschap het beeld bepalen en begrenzen, zoals bebouwingslinten, beplantingslijnen en dijken. Ten slotte wordt per ensemble en structuur, door middel van ‘ambities’ en ‘ontwikkelprincipes’ uiteengezet hoe ontwikkelingen de specifieke ruimtelijke kwaliteit kunnen versterken. Initiatief & Inspiratie omvat een digitale voorbeeldenbank, waar goede voorbeelden uit het (recente) verleden zijn opgenomen. Deze voorbeeldenbank is geen formeel onderdeel van de Leidraad, maar is bedoeld als referentiemateriaal.
Bij een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling in het landelijk gebied dient rekening gehouden te worden met de onder de ensembles en structuren beschreven ambities en ontwikkelprincipes. Hiervan kan, mits goed gemotiveerd, worden afgeweken. Bij afwijking van de ontwikkelprincipes en bij plannen met grote impact kunnen Gedeputeerde Staten de Adviescommissie Ruimtelijke Ontwikkeling (ARO) om een (vroegtijdige) adviesrol vragen. Er zijn bij de ambities en ontwikkelprincipes ook kansen opgenomen (gemarkeerd als ‘kans’). Deze zijn bedoeld ter inspiratie, en dienen te worden betrokken bij het ontwerp. De ontstaansgeschiedenis en de beschrijving van de drie kernwaarden – landschappelijke karakteristiek, openheid, ruimtebeleving – dienen ter inspiratie te worden betrokken in de uitwerking van de plannen. De juridische doorwerking van de Leidraad is verankerd in de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV), artikel 15. Het plangebied ligt in: 1. het ensemble van de Vechtstreek 2. in de structuur “Stelling van Amsterdam”. Ad 1 Ambities en ontwikkelingsprincipes voor de “Vechtstreek” (van toepassing voor het plangebied): • De karakteristiek van het veenlandschap met uitwaaierende lijnen en het veenpolderlandschap met plassen en evenwijdige lijnen is leidend. De ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij het inpassen van ruimtelijke ontwikkelingen binnen het verkavelingspatroon.
Voor het veenrivierenlandschap, dat op het plangebied van toepassing is wordt aanbevolen om de verkaveling haaks op de waterlopen te ontwikkelen. •
Het beschermen en reconstrueren van kaden en legakkers in de veenplassen. Er zijn geen kaden en legakkers binnen het plangebied meer aanwezig.
21
10
Gemeente Wijdemeren
Afbeelding 7: Uitsnede uit Prachtlandschap Noord-Holland, leidraad landschap en cultuurhistorie 2018
Toetsing aan de ambities en ontwikkelprincipes voor de Vechtstreek In het plangebied zijn geen waterlopen, kaden en legakkers aanwezig. Daardoor kan niet specifiek hierop ontworpen worden. Er is wel met de karakteristieken van het veenweidelandschap rekening gehouden. Dit heeft vooral te maken met de markante ligging tussen de Vecht en de Spiegelplas die ter hoogte van het plangebied het dichtst bij elkaar liggen. Door de huidige ligging van de gebouwen wordt deze bijzondere ligging aan het oog onttrokken. In het stedenbouwkundig ontwerp is daarom een structuur- en zichtlijn ingebouwd zodat aan beide zijden dit bijzondere landschappelijke fenomeen weer ervaarbaar wordt. Daarnaast wordt aan de oostzijde de waterloop, die net buiten het plangebied ligt, het projectgebied ingetrokken zodat deze zichtlijn meer cachet krijgt. De liniedijk zelf blijft onaangetast. De beleving van de dijk wordt door het voorgaande vergroot.
Ad 2 Ambities en ontwikkelingsprincipes voor “de Stelling van Amsterdam” (van toepassing voor het plangebied) Het plangebied valt binnen de Nieuwe Hollandse Waterlinie (grijze arcering) en de Stelling van Amsterdam (bruine arcering). Dit betekent dat er vanuit de provincie restricties zijn behorend bij werelderfgoederen (UNESCO), in dit geval de Waddenzee, de Beemster, de Stelling van Amsterdam en de Amsterdamse grachtengordel, als ook voor de bij UNESCO genomineerde Nieuwe Hollandse Waterlinie waarbij naar een gezamenlijke uitwerking wordt toegewerkt met de provincies Noord-Brabant, Gelderland en Utrecht. De Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam fungeren als groene en relatief open buffer aan de oostrand van de Randstad. Binnen deze linie werd het water als verdedigingswapen tegen de vijand gebruikt. Op kwetsbare delen bij water- of spoorwegen werden forten of andere verdedigingswerken gebouwd. De kernkwaliteiten zijn: - Een samenhangend systeem van forten, dijken, kanalen en inundatiekommen;
10
22
Gemeente Wijdemeren
- Een groen en overwegend rustig karakter; - Openheid. Doel is het behouden en ontwikkelen van deze kernkwaliteiten. Als concrete ambitie wordt vastgelegd: Het versterken van de waterlinies als structuurlijnen en als landschappen. Toetsing aan ambities en ontwikkelprincipes voor de Stelling van Amsterdam Zoals reeds bij de toetsing aan de ambities en ontwikkelprincipes voor de Vechtstreek wordt aangegeven, wordt door de huidige bebouwing de bijzonder ligging tussen Spiegelplas en Vecht aan het zicht onttrokken. In de planopzet wordt deze bijzondere ligging weer zichtbaar. Daarmee wordt ook voldaan aan de ambities en ontwikkelprincipes van de Stelling van Amsterdam, namelijk het versterken van de waterlinies als structuurlijnen en als landschappen. Strikt genomen is de kernkwaliteit van de Stelling van Amsterdam groen en openheid. In de bestaande situatie is die niet aanwezig. In de nieuwe situatie is sprake van een verbetering door de open opzet van het plan en het verbeteren van de zichtlijn. 3.3.6 Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen In het Gebiedsakkoord en Uitvoeringsprogramma Oostelijke Vechtplassen 2017-2027 wordt door diverse partijen, waaronder provincie en gemeente, gewerkt aan het Oostelijke Vechtplassengebied.
Dit gebied kent al jarenlang verschillende opgaven die onvoldoende worden aangepakt en opgelost, waaronder relevant voor het plangebied: - de potenties voor natuur- en landschapsbeleving niet ten volle benut worden en recreatieve routenetwerken voor wandelen, kanoën, fietsen en varen nog onvolledig zijn, hetgeen deels voortkomt uit nog niet uitgevoerde plannen zoals het fiets- en wandelpadenplan Noordelijke Vechtstreek plus de ontbrekende delen uit de kanoroutestructuur (Gooi en Vecht). Een gebiedsgerichte samenwerking met integrale planvorming en goede procesregie is in dit gebied noodzakelijk om tot resultaten en oplossingen te komen. Een transformatie in de recreatiesector is noodzakelijk. Hiervoor wordt de komende jaren het Vechtplassengebied verder ontwikkeld tot ‘vrijetijdslandschap’, zodat bewoners en bezoekers de unieke kwaliteiten (historisch landschap, natuur, cultuur, water) van het gebied volop kunnen beleven.
Dit vertaalt zich in de volgende opgaven: - Verbeteren van de recreatieve routestructuur in de Oostelijke Vechtplassen, zowel op land (fietsen wandelverbindingen) als water (routes voor sloepen, kano’s en roeiboten); - Het versterken en ontwikkelen van de unieke (landschappelijke, natuur, water, cultuurhistorische) kwaliteiten van het vrijetijdslandschap door legakkerherstel, maken doorzichten naar de plassen, benutten kwelwater en beleefbaar maken van de natuur.
Omgevingsverordening NH 2020 Op 22 oktober 2020 heeft Provinciale Staten de Omgevingsverordening NH 2020 vastgesteld. Deze Omgevingsverordening is per 16 november 2020 in werking getreden Zoals gebruikelijk bevat deze nieuwe Omgevingsverordening overgangsrecht. In artikel 12 is onder meer opgenomen dat het
23
10
Gemeente Wijdemeren
oude recht van toepassing blijft tot een besluit onherroepelijk wordt, als voor de inwerkingtreding van de betreffende bepaling van deze verordening een aanvraag om het besluit is ingediend en het besluit binnen 1 jaar daarna is genomen. Vast staat dat de aanvraag omgevingsvergunning voor 16 november 2020 is ingediend. Daarnaast is het aannemelijk dat binnen een jaar een besluit volgt zodat de Omgevingsverordening 20202 niet van toepassing is.
3.3.7 Provinciale woonvisie 2010-2020 De Provinciale Woonvisie 2010-2020 is erop gericht in 2020 te beschikken over voldoende woningen met een passende kwaliteit en in een aantrekkelijk woonmilieu. De speerpunten van de Provinciale Woonvisie 20102020 zijn: 1. 2. 3.
Verbeteren van de afstemming tussen vraag en aanbod voor alle consumenten, en specifiek voor doelgroepen die minder kansen hebben op het vinden van een geschikte woning; Verbeteren van de mate waarin voorzieningen in de woonomgeving aansluiten bij de vraag van bewoners; Verbeteren van de duurzaamheid van het woningaanbod en de woonomgeving.
In de woonvisie benadrukt de provincie met name het belang van een passende kwaliteit woningbouw. Dat is alleen mogelijk als er op regionaal niveau een goede afstemming komt tussen alle partijen die zijn betrokken bij het bouwen van woningen. De provincie zet zich vooral in als procesleider, aanjager en expert. Vanuit die rol is de provinciale woonvisie opgesteld en wordt er vervolgens aangestuurd op het maken van bestuurlijke afspraken in de zogenaamde Regionale actieprogramma's. In deze regionale actieprogramma's zullen de speerpunten en opgaven uit de woonvisie nader worden uitgewerkt. Het wellicht belangrijkste instrument dat de provincie actief inzet is die van het monitoren. Monitoring van ontwikkelingen en trends is hiermee een belangrijke input om beleidsacties uit te zetten. De woonvisie gaat uit van een demografische ontwikkeling waarbij in Noord-Holland Noord de bevolkingsgroei afneemt. De woonvisie gaat uit van een langzame afname van de bevolking na 2025. De gevolgen op de woningmarkt zullen met enige vertraging merkbaar zijn. Verwacht wordt dat na 2030 het aantal huishoudens en dus de woningbehoefte niet meer toeneemt. Vergrijzing leidt tot een vraag naar woningen en woonomgevingen waar mensen langdurig zelfstandig kunnen blijven wonen en deelnemen aan de maatschappij. De provincie zet in op voldoende geschikte woningen voor senioren.
Noord-Holland Noord is daarnaast aantrekkelijk voor jongeren vanwege betaalbare woningen, de prettige leefomgeving en het wonen nabij werken. Om starters en jongeren op de woningmarkt betere kansen te geven blijft de betaalbaarheid van de woningen belangrijk. Verder stelt de Provinciale woonvisie de consument centraal. De provincie wil de keuzevrijheid van bewoners vergroten. Dit betekent dat er ruimte moet worden gegeven aan (specifieke) woonwensen. Het gaat daarbij niet alleen om de woning maar ook om de woonomgeving. Toetsing voor het plangebied Het onderhavig plan richt zich op jonge gezinnen en kent tevens een sociale component. Naast oog voor betaalbare woningen is het speerpunt ten aanzien van jonge gezinnen mede ingegeven op de leefbaarheid van de kern Nederhorst te waarborgen. Samen met de andere in- en uitbreidingslocaties levert het een goede bijdrage aan een evenwichtige en een gevarieerde opbouw van de woningvoorraad in de regio.
24
10
Gemeente Wijdemeren
3.3.8 Conclusie provinciaal beleid In de stedenbouwkundige visie is duidelijk rekening gehouden met UNESCO werelderfgoed en de leidraad cultuur en landschap. De kenmerkende openheid van het gebied komt terug in het plan door het doorzicht naar water te creëren. Hiermee voldoet het plan aan de landschappelijke kernkwaliteiten behorende bij het gebied.
3.4
Regionaal beleid
3.4.1. Regionale woonvisie Voor de regio Gooi- en Vechtstreek, waartoe ook de gemeente Wijdemeren behoort, is de Regionale Woonvisie 2016-2030 vastgesteld. De visie beoogt: • • • • •
Inzicht te geven in de gezamenlijke missie en ambities van de regiogemeenten op het gebied van wonen; Een kader te bieden voor lokaal woonbeleid (woonvisies en prestatieafspraken) Een basis te bieden voor afspraken met andere overheden, waaronder de provincie NoordHolland in het Regionaal Actieprogramma Wonen ((RAP 2016 t/m 2020) Een uitvoeringskader te geven voor afspraken met ontwikkelaars en investeerders De uitgangspunten te geven voor een regionale samenwerkingsagenda op het gebied van wonen voor gemeenten, corporaties en andere partners uit de regio
De visie bevat een aantal thema’s die nader zijn uitgewerkt. Het betreft: - de inclusieve regio, een woonregio voor iedereen - de bouwende regio, bouwopgave en transformatie - de vernieuwende regio, vernieuwing van de bestaande woningvoorraad - de zorgzame regio, wonen met zorg - de duurzame regio, naar een duurzame toekomst Voor wat betreft de toevoeging van nieuwbouw is in de regionale woonvisie opgenomen dat 9250 nieuwbouwwoningen nodig zijn tot 2030. Een derde van deze woningen dient binnen het betaalbare segment te worden gerealiseerd. Dat betekent voor koopwoningen een verkoopprijs van maximaal € 180.000,-- (prijspeil 2016). Verder is bepaald dat minimaal 20 % woningtoevoegingen dient plaats te vinden door transformaties.
3.4.2 Regionaal Actieprogramma Wonen 2016 – 2020 Het Regionale Actieprogramma Wonen 2016-2020 voor de regio Gooi en Vechtstreek van 15 augustus 2017 heeft als doel om te komen tot een regionaal woonbeleid in kwantitatieve en kwalitatieve zin, waarbij op regionaal niveau de afstemming tussen vraag en aanbod centraal staat. Een regionaal programma kan een robuust kader bieden voor lokale differentiatie en het maken van afspraken daarover. Afstemming van het
25
10
Gemeente Wijdemeren
woonbeleid op regionaal niveau is nodig om een passende verdeling van woningtypen en woonmilieus tot stand te brengen die past bij de vraag van de consumenten. Als belangrijkste regionale thema's zijn aangemerkt: betaalbaarheid, toegankelijkheid en duurzaamheid. Het regionale actieprogramma bestaat naast de inleiding uit een aantal hoofdstukken. -
Een beschrijving van de provinciale beleidscontext en een beschrijving van de regionale context
-
Het regionaal kwantitatief woningbouwprogramma
-
De projectvoorstellen
Voor het bouwprogramma gaat de regio voor de periode van 2015-2020 uit van 750 nieuwbouwwoningen per jaar en van 175 transformaties per jaar. Van 2020-2030 gaat het om 550 nieuwbouwwoningen per jaar en 140 transformaties. Met het onderhavige woningbouwplan wordt door de gemeente invulling gegeven aan de regionale woningbouwopgave, waarbij voor de gemeente als geheel een evenwichtige verdeling in woningtypen en categorieën wordt aangehouden. In het onderhavige plan richt zich met name op een onderscheidend woonmilieu in een rustige omgeving met woningen die geschikt zijn voor enerzijds jonge gezinnen en anderzijds voor de sociale huur. Het voorliggende plan is een goed voorbeeld van een transformatie: een bestaande bedrijfsbestemming wordt gesaneerd en getransformeerd in een aantrekkelijke woonwijk, die een voortzetting is van een bestaande woonfunctie aan het lint van de Dammerweg. De kwaliteiten van de locatie bieden een kans om de sanering en de transformatie ook daadwerkelijk ter hand te kunnen nemen.
3.5
Gemeentelijk beleid
3.5.1 Omgevingsvisie Wijdemeren 2040 De Omgevingsvisie Wijdemeren is door de gemeenteraad van Wijdemeren vastgesteld op 16 september 2021. In deze Omgevingsvisie zijn drie kernopgaven benoemd, te weten: 1. Vitale en gezonde leefomgeving, 2. Ruimte voor ondernemerschap en bereikbaarheid en 3. Waardevol landschap. Vervolgens zijn er diverse gebiedsgerichte uitwerkingen van deze kernopgaven opgesteld. Zo zijn de gebiedsopgaven ‘kernen en linten’ met betrekking tot de woongebieden, ‘werklocaties’ met betrekking tot de werkgebieden, en ‘buitengebied’ met betrekking tot natuur- en landbouwgebieden benoemd en beschreven. Bij elke gebiedsopgave zijn de integrale ambities op een rij gezet in samenhang met milieu, gezondheid en veiligheid. Bij het opstellen van deze omgevingsvisie heeft het wensbeeld van de samenleving van Wijdemeren in 2040 centraal gestaan. De Omgevingsvisie gaat de huidige structuurvisie vervangen zodra de nieuwe Omgevingswet in werking treedt. Tot die tijd heeft de omgevingsvisie de status van structuurvisie in het kader van art. 2.1 Wet op de ruimtelijke ordening.