Document · PDF

Begroting 2023 gemeente Wijdemeren

gemeenteraad 14 december 2022, gemeente WijdemerenBij agendapunt: Begroting 2023 (Het voorstel is aangenomen met 13 stemmen voor en 6 stemmen tegen)34.368 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

Financiële toelichting

Relevante informatie

Wettelijke basis voor dit programma

Hieronder volgt een toelichting van de belangrijkste mutaties van de

Relevante beleidsstukken

Dit programma is niet gebaseerd op bijzondere wetgeving. Uiteraard is er

begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022, na wijziging als

Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer

wel uitgebreide wetgeving die randvoorwaardelijk is voor dit programma.

gevolg van de voorjaarsnota.

beschreven in:

Zoals de Omgevingswet en AVG, concurrentievervalsing en dergelijke.

• Plannen van aanpak Permanente Bewoning I en II (2005)

Lasten

• Geef economie de Ruimte (2006)

Betrokken partijen

De afname van de lasten van Openbaar groen en recreatie wordt

• Visie recreatie & toerisme (2009)

Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer:

veroorzaakt door een vermindering van de bijdrage met betrekking tot

• Horecanota (2006)

• Water: provincie Noord-Holland, HISWA/Recron, Recreatie Midden-

het gebiedsakkoord en het plassenschap. Daar staat een afname van

• Detailhandel structuurvisie (2007)

Nederland, het Plassenschap, de waterleidingbedrijven, Waterschap

de baten op deze onderdelen tegenover. Voor de beleidsprioriteit ‘visie

• De kern van Wijdemeren (2012)

Amstel, Gooi en Vecht en de gemeenten in Gooi en Vecht

recreatie en toerisme’ is incidenteel € 50.000 begroot voor 2023. Zie ook

• Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017)

het overzicht van realistische en noodzakelijke ontwikkelingen onder 4.

• De regionale detailhandelsvisie (2019)

ondernemersverenigingen onder andere Ondernemend Wijdemeren,

Economische zaken, recreatie en toerisme.

• Beleidskader vrijetijdslocaties gemeente Wijdemeren (2018)

winkeliersvereniging Meenthof en BIZ Nootweg, vastgoedeigenaren,

• Ambitiedocument ondernemersmanagement (2019)

regio Gooi- en Vechtstreek, Visit Gooi & Vecht, VNO NCW, KHN en

Baten

• Toekomstvisie bedrijventerreinen Wijdemeren (2020)

HISWA/Recron

Geen bijzondere/significante mutaties.

• Economische agenda 2030 (2022)

• Economie (marketing en toerisme): ondernemers en diverse

• Gebiedsakkoord: de 21 partijen die het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (GOV) hebben ondertekend

• Metropoolregio Amsterdam (MRA): de 35 partijen die participeren in het convenant MRA

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

SOCIAAL DOMEIN Programma 5 bestaat uit een deel van de taakvelden van de BBV taakveld categorieën 4 (Onderwijs), 5 (Sport, cultuur en recreatie) en 6 (Sociaal domein).

Beschrijving

Wat willen we bereiken?

Ons speerpunt in 2023 blijft het uitvoeren van onze taken op een

Onderwijs

kwalitatief gewenst niveau, binnen de beschikbare budgetten.

• Adequate huisvesting van scholen in Wijdemeren.

Doorlopend zetten we hiervoor zowel regionaal als lokaal

• Een integraal Huisvestingsplan.

verbeterplannen in. Daarnaast kijken we naar herijking van beleidskaders

• Intensieve samenwerking tussen scholen, gemeente en lokale/

en bepalen we een toekomstige stip op de horizon.

regionale organisaties op het gebied van onderwijs, kinderopvang, preventie en zorg.

• Voorkomen van voortijdig schooluitval en thuiszitten. • Versterken van de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt. • Een doorgaande leerlijn van kinderopvang tot en met school.

Sport, cultuur en recreatie • Inwoners worden of blijven vitaal, onder andere door sporten of bewegen.

• Eigen sportlocaties optimaal benutten zodat sport en ontspanning in kantines samengaan.

• Opstellen van een nieuwe cultuurnota.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

Sociaal domein

We gaan in overleg met de schoolbesturen een meerjarig

We organiseren bijeenkomsten voor kinderopvanglocaties en scholen

• Iedereen doet mee op alle terreinen van het sociaal domein.

integraal huisvestingsplan opstellen. Dit plan moet zorgen voor

om onderlinge samenwerking te bevorderen. Deze bijeenkomsten staan

• Versterken van de sociale cohesie en het karakter van onze dorpen.

toekomstbestendige huisvesting van het onderwijs. De financiële

in het teken van kennismaking, uitwisselen van ervaringen, bespreken

• Efficiënter inzetten van het maatschappelijk vastgoed en

consequenties hiervan worden aan de raad voorgelegd.

wat gezamenlijke doelen zijn en bespreken hoe samenwerking verder

kostendekkend in het beheer maken.

• Betere doorstroom van mensen uit de bijstand naar duurzame werkplekken.

• Inkomensregelingen voor inwoners met een inkomen tot maximaal 120% van het sociaal minimum.

• Voorkomen van problematische schulden.

vormgegeven kan worden.

Onderwijsbeleid en leerlingzaken We faciliteren bijeenkomsten waar betrokken partijen met elkaar in

Sportbeleid en activering

gesprek gaan over wat zij samen kunnen doen en voor elkaar kunnen

We zorgen voor een passend sport- en beweegaanbod.

betekenen op het gebied van preventie, onderwijs en veilig en gezond

We geven uitvoering aan het werkplan van de buurtsportcoaches.

opgroeien.

Buurtsportcoaches geven onder andere ondersteuning aan bewoners en

• Beheersen van de kosten in het sociaal domein.

verenigingen bij het organiseren van sport en beweegactiviteiten.

• Versterking van het bestaande netwerk jeugdhulp.

We geven uitvoering aan de regionale samenwerkingsagenda onderwijs.

We leggen de focus op het in beweging krijgen van ouderen door de

• Voorkomen van dak- en thuisloosheid en bieden van preventie en

We bedden de onderwijs-jeugdarrangementen (voorheen onderwijs-

inzet van een beweegcoach 60+. Met een vergrijzende bevolking is het

zorgarrangementen) structureel in ons beleid. We stellen een regionaal

belangrijk dat zij blijven sporten en bewegen.

perspectief.

• (Beschermd) Thuis wonen mogelijk maken en het beter verbinden van zorg, welzijn en veiligheid.

actieplan voortijdig schoolverlaten op, om te voorkomen dat jongeren vroeg stoppen met school.

We geven - in samenwerking met lokale partijen - uitvoering aan het sportakkoord en zorgen daarmee voor een passend sport- en

Wat gaan we daarvoor doen?

We nemen deel aan regionale werkgroepen en geven uitvoering aan

Onderwijshuisvesting

projecten, inclusief monitoring en evaluatie.

beweegaanbod.

We willen in 2023 het Integraal Kind Centrum (IKC) Talent Primair in de

We geven - in samenwerking met lokale partijen - uitvoering aan het

kern van Nieuw-Loosdrecht realiseren. In 2023 wordt gewerkt aan het

preventieakkoord (wordt verder uitgelegd bij gezondheid).

ontwerp, bestek en aanbesteding. In 2024 start de bouw.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

(Sport)accomodaties

We stimuleren eigen kracht en zelf oplossend vermogen en gebruik

We gaan onderzoek doen naar behoeftes binnen onze kernen en hoe

We stellen een aangepaste accommodatieregeling vast. We gaan de

van het sociale netwerk. We gaan meer naar alternatieve oplossingen

we ons maatschappelijk vastgoed hier op aan laten sluiten. Hierbij kijken

beheersituatie van de sporthallen herzien. Hier stellen we een meerjarig

zoeken. Zoals meer inzet van algemene voorzieningen, inzet van

we ook naar het aantal locaties en de mogelijkheid om maatschappelijk

visie voor op, in combinatie met verduurzaming van het maatschappelijk

ervaringsdeskundigen en het koppelen van vrijwilligers aan inwoners.

functies te combineren. Eerst willen we een overzicht creëren van het

vastgoed.

Ook gaan we op meerdere terreinen kijken hoe netwerkversterking in de

maatschappelijk vastgoed. Op basis van dit overzicht stellen we een

praktijk vorm gegeven kan worden.

visie op om maatschappelijk vastgoed kostendekkend te maken of het

Cultuurpresentatie We stellen in 2023 een nieuwe cultuurnota op.

maatschappelijk rendement te optimaliseren. We zetten de kennis en ervaring van maatschappelijke partners in om onderlinge samenwerking te versterken en alternatieven in de

Inkomensregelingen

Samenkracht en burgerparticipatie

informele zorg te ontwikkelen of meer te benutten. Waar nodig,

We maken afspraken met Tomin, regiogemeenten en Almere voor

We zorgen voor een goede start van statushouders binnen de gemeente

worden vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties op maat en vraaggericht

een aantal trajecten met loonkostensubsidie en een leerwerktraject.

en volgen daarin de wettelijke richtlijnen. Hiervoor wordt onder andere

ondersteund door de sociaal makelaar. Op verzoek creëren we

We zetten binnen de regio de uitvoering van Werken aan Werk en

een plan van aanpak opgesteld (PIP), zetten we budgetcursussen in,

randvoorwaarden om ontmoetingen en initiatieven van inwoners te

Perspectief op Werk voort.

realiseren we ontmoetgroepen en zorgen voor een financiële ontzorging

stimuleren.

in de eerste zes maanden van de uitkering zodat statushouders goed kunnen ‘landen’ en ingeburgerd raken.

We willen voorkomen dat minimaregelingen niet of niet voldoende We stimuleren een gezonde leef- en beweegstijl in Wijdemeren.

gebruikt worden. Daarom vergroten we de bekendheid van deze regelingen door publicatie in de lokale kranten en op onze website en

In samenwerking met de buitendienst blijven we participatie in de

door ketenpartners en sociale partners te infomeren. We zijn ook kritisch

openbare ruimte en faciliteren we dit via De Appelboom-werkwijze.

op onze regelingen en het wel of niet in stand houden hiervan. Eind 2022 hebben we onderzoek naar alle regelingen gedaan. De uitkomsten gebruiken we voor een evaluatie en betrekken we in ons nieuw integraal beleidskader.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

Begeleide participatie

We onderscheiden de volgende terreinen waarop beperkingen worden

We kijken naar het normenkader voor Huishoudelijke Hulp en de

We bieden ruimte voor lokaal maatwerk in trajecten en zetten lokale

gemeten:

mogelijkheden om aanvragen terug te dringen. We doen onderzoek naar

activering en re-integratieactiviteiten voort. We hebben oog voor

• Zelfredzaamheid (in staat tot bewegen en verplaatsen, communicatie,

de invoering van een inkomenstoets voor de Huishoudelijke hulp.

samenhang met andere problematiek zoals laaggeletterdheid en

het nemen van besluiten, oplossen van problemen, dagelijkse routine

formulieren. Beschikkingen en de website zijn voor iedereen begrijpelijk.

kunnen organiseren, geld beheren, administratie et cetera).

• Gedragsproblemen (destructief gedrag, dwangmatig gedrag, lichamelijk We onderhouden onze samenwerkingsafspraken door regelmatig

en/of verbaal agressief, seksueel overschrijdend gedrag et cetera).

overleg. We faciliteren opdrachten waar meerdere partners een

• Psychisch functioneren (concentratie, geheugen en denken, perceptie

verantwoordelijkheid in krijgen, zodat samenwerking in de praktijk meer gestalte krijgt. We ondersteunen onze inwoners met inzet van

van de omgeving).

• Oriëntatiestoornissen (oriëntatie in tijd, plaats en persoon).

vrijwilligers, mantelzorgers, informele en formele zorg om de participatie

We blijven kritisch op onze interne processen en kwaliteitsbewaking. Hiervoor gaan we werkprocessen aanscherpen en richtlijnen invoeren, onder andere voor begeleiding en dagbesteding.

We zetten in 2023 de pilot ontmoetgroep lichte dagbesteding voort. Wel onder voorbehoud dat de aangevraagde subsidie bij de provincie (‘Versterken maatschappelijk veld’) wordt toegekend.

te bevorderen. We sluiten aan bij het regionale mantelzorgbeleid en

In de Wmo is het uitgangspunt dat in alle gevallen eerst de

integreren dit beleid in het nog op te zetten lokale integrale beleidskader.

mogelijkheden van eigen netwerk, voorliggende en algemene

We ontwikkelen in samenwerking met partners in het veld alternatieven

voorzieningen wordt onderzocht.

voor dagbesteding en begeleiding om de toestroom van indicaties te

Arbeidsparticipatie

verminderen.

We geven de Tomingroep een rol als leer-werkbedrijf en zetten

Op basis van intern onderzoek kan blijken dat een inwoner van

instrumenten in als loonkostensubsidie en begeleiding. We bieden ruimte

Wijdemeren ondersteuning nodig heeft van de gemeente. In dat geval kan

We vergroten de uitstroom jeugd en Wmo door meer inzicht te krijgen

voor lokaal maatwerk en zetten lokale re-integratie activiteiten voort.

een maatwerkvoorziening worden ingezet. Welke maatwerkvoorziening

in zorgstapelingen, doorverwijzingen, kwaliteit van verwijzing en

wordt ingezet, hangt af van het resultaat dat inwoner en gemeente

beoordeling van de inzet zorg. Ook gaan we hiervoor en regionale

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

wensen te behalen. Bij het verstrekken van maatwerkvoorzieningen

contracten beter benutten. We sturen op oplossingen en zoeken binnen

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) heeft tot doel om

geldt dat de gemeente toetst of de voorziening duurzaam, passend

het bestaande netwerk naar lichtere vormen van zorg.

cliënten te laten participeren in de samenleving.

en proportioneel is. Een voorbeeld van een maatwerkvoorziening is bijvoorbeeld een scootmobiel, huishoudelijke hulp of aanpassing in huis.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

Maatwerkdienstverlening 18+

Maatwerkdienstverlening 18-

Vanuit de uitvoering van de Wmo zoomen we in op de individuele

Onder dit taakveld behoren vormen van jeugdhulp die door de

melding voor begeleiding. We zijn in samenwerking met consulenten,

gemeente als individuele (niet vrij toegankelijke) voorziening worden

wijkteammedewerkers en de kwaliteitsmedewerker een werkgroep

aangemerkt, waaronder:

begeleiding gestart. In deze werkgroep is gezocht naar meer

• Jeugd 18- uitgaven via de regio.

eenduidigheid in aanpak van meldingen. We zijn nu bezig met het

• Jeugd 18- uitgaven vanuit de gemeente zoals PGB en bovenregionale

daadwerkelijk vaststellen van een richtlijn en format waar beide teams

uitvoeringskosten.

mee kunnen werken. Centraal hierbij is dat we iedere melding vanuit dezelfde visie oppakken, eenduidig beoordelen welke inzet past, doelen

We stimuleren dat de partijen die binnen de gemeente met jeugdhulp te

en resultaten specifiek maken en aandacht hebben voor een prognose

maken hebben met elkaar in gesprek gaan over wat zij samen kunnen

van de Wmo-inzet op de middellange en lange termijn.

doen en voor elkaar kunnen betekenen op het gebied van preventie, veilig en gezond opgroeien. Kwetsbare gezinnen krijgen in een vroeg

We voeren het projectplan begeleiding uit. In 2023 versterken

stadium de ondersteuning die nodig is via het project Kansrijke Start.

we de samenwerking met voorveldpartners en verbeteren we de werkprocessen. We voeren het projectplan jeugd uit. We maken daarbij

We onderzoeken hoe de inzet van jeugdhulp tot stand komt. Op basis

een analyse van zorgstapelingen en verbeteren de werkprocessen.

van de uitkomsten van het onderzoek gaan we onze werkprocessen hiervoor vastleggen.

We formuleren een opdracht die we ons als gemeente stellen aan de toegang tot zorg voor Wmo en jeugd. Deze opdracht integreren we in het nog op te stellen integraal beleidskader sociaal domein.

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Geëscaleerde zorg 18+

We zetten de ervaring en deskundigheid van opgeleide

Volksgezondheid

Een groot deel van gemeentelijke taken op het gebied van geestelijke

ervaringsdeskundigen en lotgenoten zoveel mogelijk in om kwetsbare

De taken in het kader van Volksgezondheid zijn grotendeels belegd

gezondheids- en verslavingszorg, aanpak van huiselijk geweld en

inwoners en hun naasten te helpen bij hun herstel.

bij de Regio Gooi en Vechtstreek. De taken worden uitgevoerd door

kindermishandeling, beschermd wonen, maatschappelijke opvang én vrouwenopvang gaan over bescherming en opvang. In het beleidsplan

Overhead

de GGD en door Jeugd en Gezin (Jeugdgezondheidszorg). Lokaal zijn Inwoners wonen zoveel mogelijk thuis in een veilige omgeving.

bescherming en opvang dat in 2022 is vastgesteld hebben we drie

we verantwoordelijk voor de huisvesting van de consultatiebureaus. Daarnaast werken we als gemeente op het gebied van veiligheid en

hoofddoelen benoemd. Een van die doelen is de intensivering van

We werken samen in het creëren van huisvesting voor verschillende (ook

samenwerking tussen Sociaal Domein en Veiligheid. De hoofddoelen zijn

bijzondere) doelgroepen.

in het beleidsplan in twintig punten uitgewerkt. We richten ons daarbij in de eerste plaats op preventie.

PARAGRAFEN

gezondheid samen met de GGD en Jeugd en Gezin.

We maken afspraken met Jeugd & Gezin over de invulling van de Het hebben van werk wordt, ook voor onze kwetsbare inwoners, zo

huisbezoeken aan kwetsbare gezinnen zodat zij in een vroeg stadium de

veel als mogelijk nagestreefd. Wanneer werk (tijdelijk) niet haalbaar

ondersteuning krijgen die nodig is. Prenatale huisbezoeken zijn daarbij

We gaan huisuitzetting voorkomen door in te zetten op vroegsignalering

is, kunnen inwoners rekenen op een nuttige dagbesteding en

de eerste schakel in de aanpak van een kansrijke start en optimale

van schulden en snelle financiële ondersteuning. We bieden hulp bij het

ontmoetingsactiviteiten die dichtbij in de wijken worden georganiseerd.

ontwikkelingskansen voor jonge kinderen.

leren omgaan met financiën als onderdeel van het (blijven) huren onder voorwaarden.

Geëscaleerde zorg 18Hieronder valt Veilig Thuis, Jeugdreclassering en de Jeugdmaatregelen.

We bieden - in samenwerking met de gemeenten in onze regio -

Deze taken zijn belegd bij de Regio Gooi en Vechtstreek. Wel werkt het

voldoende tijdelijke (kleinschalige) opvang mogelijkheden. We realiseren

sociaal wijkteam intensief samen met Veilig Thuis en de Gecertificeerde

daarbij een dekkend hulp- en begeleidingsaanbod voor dak- en

Instelling.

thuislozen. We continueren maatschappelijke en jongerenopvang en realiseren kleinschalige opvanginitiatieven voor gezinnen in de wijken.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Sociaal Domein

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Wat mag het kosten? SOCIAAL DOMEIN

PARAGRAFEN

Overhead

(bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

Begroting 2022 na VJN

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-23.118

-22.254

-23.575

-24.085

-23.922

-23.685

Baten

6.045

4.459

4.697

4.634

TOTAAL

-17.073

-17.795

-18.878

-19.451

-19.288

-19.051

Onderwijhuisvesting

-884

-1.002

-1.242

-1.046

-1.122

-1.004

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-733

-869

-787

-813

-814

-813

Sportbeleid en activering

-325

-195

-226

-240

Sportaccommodaties

-569

-676

-852

-748

-889

-792

Cultuurpresentatie

-80

-98

-114

Musea

-98

-21

-50

-253

-39

-25

Cultureel erfgoed

-5

-11

-10

Media

-355

-356

-372

-660

-377

-372

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-172

-95

-105

-104

-1.582

-1.681

-1.968

-2.203

-2.214

-2.220

-591

-677

-745

Inkomensregelingen

-5.688

-4.661

-4.571

-4.568

Begeleide participatie

-654

-646

-591

-559

-560

-547

Arbeidsparticipatie

-575

-481

-364

-340

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

-761

-716

-1.181

-1.186

-1.192

-1.202

Maatwerkdienstverlening 18+

-3.946

-4.092

-606

-605

Maatwerkldienstverlening 18-

-4.554

-4.535

-5.165

-5.243

-5.343

-5.342

Geëscaleerde zorg 18+

-109

-40

-36

Geëscaleerde zorg 18-

-635

-547

-564

Volksgezondheid

-802

-855

-865

-867

-868

-864

Hulp bij huishouden (WMO)

-1.866

Begeleiding (WMO)

-1.115

-1.128

-1.126

-1.127

Dagbesteding (WMO)

-175

-180

Maatschappelijke- en vrouwenopvang

-5

-23.118

-22.254

-23.575

-24.085

-23.922

-23.685

LASTEN PER TAAKVELD

Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams

TOTAAL

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Sociaal Domein

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Wat mag het kosten? SOCIAAL DOMEIN

PARAGRAFEN

Overhead

(bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

Begroting 2022 na VJN

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Onderwijhuisvesting

212

235

288

225

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

155

209

119

Sportbeleid en activering

120

Sportaccommodaties

123

222

226

Cultuurpresentatie

Musea

Samenkracht en burgerparticipatie

101

187

278

Wijkteams

4.920

3.388

3.548

Maatwerkvoorzieningen (WMO)

228

Maatwerkdienstverlening 18+

205

200

Maatwerkldienstverlening 18-

125

6.045

4.459

4.697

4.634

-17.073

-17.795

-18.878

-19.451

-19.288

-19.051

Onttrekking aan reserve

454

539

816

657

647

490

Toevoeging aan reserve

-65

-16.684

-17.256

-18.062

-18.794

-18.641

-18.561

BATEN PER TAAKVELD

Inkomensregelingen

Geëscaleerde zorg 18+ TOTAAL RESULTAAT

SALDO

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

Financiële toelichting

Dit bedrag is als volgt opgebouwd: Toename van de kosten voor

Hieronder volgt een toelichting van de belangrijkste mutaties van de

Maatwerkvoorzieningen € 465.000, Maatwerkdienstverlening 18-

begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022, na wijziging als

€ 630.000, Hulp bij huishouden € 1.866.000, Begeleiding

gevolg van de voorjaarsnota.

€ 1.115.000 en Dagbesteding € 175.000. De afname van de kosten bij Maatwerkdienstverlening 18+ bedraagt € 3.486.000.

Lasten De totale lasten nemen in 2023 met ruim € 1.300.000 toe ten opzichte

Overige grote stijgingen vinden plaats in de taakvelden

van 2022. De stijging is in hoofdzaak terug te voeren tot de ontwikkeling

Onderwijshuisvesting € 240.000, Sportaccommodaties € 176.000 en

van de zorgkosten Jeugdwet en Wmo voor in totaal afgerond

Samenkracht en burgerparticipatie € 287.000. Op de vele posten die

€ 1.350.000. Deze kosten zijn als onvermijdelijk te beschouwen. In deze

het sociaal domein rijk is, zijn ook diverse budgetten naar beneden

toename bedraagt het aandeel loon – en prijsstijgingen € 690.000. De

bijgesteld. Per saldo nemen de uitgaven ten opzichte van de begroting

autonome groei wordt geraamd op € 460.000.

2022 toe met afgerond € 1.300.000.

Door een aanpassing in het IV3-model in 2023 vinden er

Baten

verschuivingen plaats tussen de taakvelden Maatwerkvoorzieningen,

De totale baten nemen toe met € 238.000. De toename op het taakveld

Maatwerkdienstverlening 18- en 18+, Hulp bij huishouden, Begeleiding

Inkomensregelingen is € 160.000. De toename van € 91.000 op het

en Dagbesteding. Op deze taakvelden bedraagt de toename van kosten

taakveld Samenkracht en burgerparticipatie betreft een hogere SPUK-

per saldo € 765.000.

uitkering ten behoeve van inburgering.

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

Relevante informatie Relevante beleidsstukken Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in:

• Nota maatschappelijke agenda (MAG) 2018-2021, integraal beleidsdocument, gestoeld op eerdere beleidsnota’s jeugd/Wmo

• De verordening beslistermijn schuldhulpverlening Wijdemeren 2021 • Beleidsregels beschut werk 2015

• Samenwerkingsovereenkomst Bibliotheek en de gemeenten Eemnes, Gooise Meren, Weesp en Wijdemeren 2023-2024

• (Regionale) Beleidsnota bescherming en opvang t/m 2025

• Beleidsregels loonwaardebepaling 2015

• Subsidiebeleidskader 2022-2025

• Startnota ‘Goed ouder worden in Wijdemeren’ (9 februari 2022)

• Beleidsregels bijzondere bijstand 2017

• Algemene Subsidieverordening Wijdemeren 2021

• Verordening maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 (inclusief

• Beleidsregels verwijtbaarheid en bestuurlijke boete 2015

• Deelverordening incidentele subsidies Wijdemeren 2021

• Beleidsregels BBZ 2020

• Subsidiebeleid lokale basisscholen 2021

• Verordening leerlingenvervoer 2019 + uitvoeringsregels

• Regionale woonvisie tot 2040 en Woonvisie Wijdemeren t/m 2024

Regeling mantelzorgwaardering Wijdemeren)

• Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2020 • Verordening jeugdhulp gemeente Wijdemeren 2018

leerlingenvervoer 2019

• Verordening SMI (sociaal medische indicatie) 2013

• Verordening onderwijshuisvesting 2015

• Beleidsregels jeugdhulp 2018

• Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid 2003

• Beleidsplan armoede en schuldhulpverlening Wijdemeren 2019 - 2022

• Verordening subsidie voorschoolse educatie en peuteropvang 2022

(inclusief minimabeleid)

• Verordening re-integratie, loonkostensubsidie en studietoeslag Wijdemeren 2015

• Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren 2015

• Beleidsregels handhaving wet kinderopvang • Collegevoorstel 2021 t.b.v. uitvoering Nationaal Programma Onderwijs (NPO)

• Convenant eerste opvang onderwijs 2022 • Samenwerkingsovereenkomst Talent Primair 2017

• Verordening individuele inkomenstoeslag Wijdemeren 2021

• Afsprakennotitie voorschoolse educatie 2020-2024

• Handhavingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Wijdemeren

• Cultuurnota 2018-2021

2016

• Prestatieafspraken Wijdemeren en woningbouwvereniging tot 2023 • Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek 2019 (moet in 2023 opnieuw worden vastgesteld)

• Woonakkoord provincie NH (tot 2040)

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Wettelijke basis voor dit programma • Wet gemeentelijke anti-discriminatievoorzieningen

• Jeugdwet

• Wet inburgering

• Wet op het primair onderwijs

• Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen

• Wet gemeentelijke schuldhulpverlening

• Wet op het voortgezet onderwijs

• Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE)

• Wet banenafspraak

• Wet passend onderwijs

• Wet maatschappelijke ondersteuning

• Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen (Wet SUWI)

• Wet op de expertisecentra

• Participatiewet (inclusief Wet taaleis)

• Huisvestingswet

• Leerplichtwet 1969

• Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte

• Mediawet

• Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB) • Wet op het onderwijstoezicht • Wet publieke zorg

werkloze werknemers (IOAW)

• Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte

• Woningwet • Bibliotheekwet

gewezen zelfstandigen (IOAZ)

Betrokken partijen Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer:

• Ouderenorganisaties

• Schoolmaatschappelijk werk

• Inwoners en ondernemers

• Bibliotheek Gooi en Meer

• Kinderopvangorganisaties

• Sport- en cultuurverenigingen

• Digi &Taalhuis

• Consultatiebureau en Regionaal Bureau Leerlingenzaken

• Zorg- en welzijnsorganisaties

• Kursusproject

• Woningbouwcorporaties

• Zorg en Veiligheidshuis, regiogemeenten en de Regio Gooi

• Vluchtelingenwerk

• Huurderorganisaties

• Werkgeversservicepunt

• Vereniging Sport en Gemeenten

• COA

• Re-integratie-advies

• Buurtsportcoaches

• Aanbieders Inburgeringscursussen

• Metropoolregio Amsterdam (MRA)

• Beheersstichtingen

• Ondernemend Wijdemeren

• Basisscholen en andere onderwijsorganisaties

• Dieren opvangorganisaties

en Vechtstreek

PARAGRAFEN

Overhead

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

NATUUR EN MILIEU Programma 6 bestaat uit een taakveld van de BBV taakveld categorie 7 (Volksgezondheid en milieu).

Beschrijving

Wat willen we bereiken?

Het programma natuur en milieu gaat over het behoud van een

• Samenhang, versnelling en financiering van duurzaamheid.

gezonde leefomgeving. Daarbij spelen een aantal grote transities een

• Energietransitie: in 2050 is de gemeente Wijdemeren klimaatneutraal.

centrale rol. Denk bijvoorbeeld aan de energietransitie en de transitie

• In 2050 is onze gemeente waterrobuust, klimaatadaptief en biodivers

naar een circulaire economie. Deze transities én de handhaving van milieuthema’s zijn noodzakelijk om onze gezonde leefomgeving te

ingericht.

• We streven met de inzet van gezondheidbeschermende en

behouden. Daarnaast is er een duidelijke samenhang met biodiversiteit,

-bevorderende interventies naar gezondheidswinst voor álle inwoners

ecologie, stikstof, bomen, faunapassages en bermbeheer. De transities

en onze meest kwetsbare inwoners in het bijzonder.

in dit programma vragen om een integrale benadering. Daarom zijn er

• We willen dat alle relevante beleidsdomeinen bijdragen aan de

verbindingen met alle andere programma’s en beleidsvelden binnen

gezondheid van inwoners en dat gezondheid integraal onderdeel

de gemeente. Verbinden, stimuleren en mogelijk maken staan in dit

wordt van andere beleidsplannen.

programma centraal.

• We willen dat inwoners zo lang mogelijk in goed ervaren gezondheid leven.

• Vanuit het perspectief van Positieve Gezondheid streven we ernaar dat inwoners zoveel mogelijk regie kunnen voeren op hun leven, ook op momenten dat het even wat minder gaat.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

Wat gaan we daarvoor doen?

Toezicht’. Zij krijgen daarmee inzicht in hun energieverbruik én in de

Bij het herinrichten van de openbare ruimte is klimaatadaptatie een

Milieubeheer

maatregelen die genomen moeten worden om energie te besparen.

vast uitgangspunt (zie ook programma 3). Om eenduidig de openbare ruimte in te richten en handvatten te bieden aan initiatiefnemers gaan

In 2023 zetten wij in op een programma Duurzaamheid en Groen. Met het opstellen van een Omgevingsprogramma willen we voldoen aan de

In 2021 heeft de gemeente Wijdemeren de Transitievisie Warmte

we het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) herzien. Deze

landelijke doelstellingen duurzaamheid voor 2030 en 2050. De financiële

vastgesteld. Vooruitlopend op een eerste wijkuitvoeringsplan start

wordt opgesteld vanuit de uitgangspunten klimaatadaptatie, circulair en

middelen die hiervoor benodigd zijn, komen uit de Brede Doeluitkering

de gemeente met het verkennen van de mogelijke alternatieven voor

biodiversiteit.

gelden Klimaatakkoord. In lijn met het coalitieakkoord starten wij

warmte in vier zogenaamde verkenningsbuurten. De gemeente is samen

in 2023 met een Wijdemeerse ‘denktank’. Doel is om inwoners te

met de Energiecoöperatie en Waternet gestart met het betrekken

Circulair inkopen

enthousiasmeren, te informeren en initiatieven op het gebied van

van inwoners op wijkniveau. Waternet heeft de eerste verkennende

In 2023 streven we er naar dat minimaal 10 procent van onze inkoop

duurzaamheid te faciliteren.

onderzoeken naar aquathermie uitgevoerd. De Energiecoöperatie gaat

circulair is. In 2025 streven we naar 50 procent en in 2030 naar de

met de bewoners in gesprek over de toekomstige warmteoplossing voor

volle 100 procent. Aan de hand van de roadmap circulair inkopen

Daarnaast gaan we in 2023 actief inspelen op het proces van de

hun wijk. Daarbij wordt het isoleren van woningen en het opwekken van

en ondernemerschap werken wij binnen de eigen organisatie aan

overdracht van provinciale bodemtaken. De overgedragen taken brengen

zonne-energie gestimuleerd.

circulariteit. Circulair inkopen maken wij een vast onderdeel in alle

wij bij voorkeur onder bij de Omgevingsdienst Flevoland Gooi en

budgetaanvragen.

Vechtstreek (OFGV). We nemen nu aan dat het Rijk op de overheveling

We continueren de samenwerking met Energiecoöperatie Wijdemeren.

van het budget voor deze taken geen korting toepast.

We gaan in 2023 de doorontwikkeling van de Energiecoöperatie

Effectief inzamelen van grond- en afvalstoffen krijgt daadwerkelijk

stimuleren, om zo nog beter invulling te geven aan duurzaamheid.

vorm in Wijdemeren. Op verschillende plekken kijken we wat fysiek

Daarnaast gaan we aan de slag met energiebesparing bij bedrijven.

Daarnaast zetten we regionaal de samenwerking met het

mogelijk is om het beleid uit te voeren. Daarnaast we willen het

We willen overtredingen op het gebied van de Wet Milieubeheer

Energiedienstenbedrijf (EDB) voort. We dagen het EDB bijvoorbeeld uit

zwerfafval minimaliseren. Onder andere met gelden uit de inzameling

(Activiteitenbesluit) en de Richtlijn Energie-Efficiëntie (EED) voorkomen.

om een passend aanbod voor warmteoplossingen te realiseren.

en recycling van huishoudelijk verpakkingsafval, voeren we hiervoor

Vanaf 2023 willen we hier actief op sturen. Samen met de OFGV passen we vanaf 2023 het systeem ‘Stimulerend Toezicht’ toe. We zetten in op deelname van veertig ondernemers (grootverbruikers) aan ‘Stimulerend

Appelboomprojecten uit die inwoners betrekken bij hun leefomgeving.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

INLEIDING

Veiligheid

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

Natuur en Milieu

Wat mag het kosten? NATUUR EN MILIEU

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Ruimtelijke Ontwikkeling

(bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

Financiële toelichting Hieronder volgt een toelichting van de belangrijkste mutaties van de begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022, na wijziging als

na VJN

Lasten

-844

-660

-1.132

-741

-740

-728

Baten

300

TOTAAL

-753

-660

-832

-741

-740

-728

gevolg van de voorjaarsnota.

Lasten In de lasten is in 2023 een incidentele uitgave opgenomen voor uitkeringen energiearmoede € 300.000 (specifieke uitkeringen

LASTEN PER TAAKVELD Mileubeheer

-844

-660

-1.132

-741

-740

-728

TOTAAL

-844

-660

-1.132

-741

-740

-728

gemeenten en provincies (SPUK). Voor diverse programma’s op het gebied van duurzaamheid is voor 2023 € 125.000 meer begroot dan in 2022.

BATEN PER TAAKVELD Mileubeheer

300

Deze uitgaven worden gedekt door onttrekking aan de reserve

TOTAAL

300

duurzaamheid.

-753

-660

-832

-741

-740

-728

150

-753

-660

-682

-678

-690

-703

RESULTAAT Onttrekking aan de reserve RESULTAAT

Baten Tegenover de onder de lasten genoemde uitkering voor energiearmoede staat een extra bate van € 300.000.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Relevante informatie

Wettelijke basis voor dit programma

Relevante beleidsstukken

De wettelijke basis is vastgelegd in:

Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer

• Wet Natuurbescherming

beschreven in:

• Kader richtlijn water (KRW) en Waterwet

• Omgevingsvisie (2021)

• Wet milieubeheer en activiteitenbesluit milieubeheer

• Duurzaamheidsagenda (2018)

• Klimaatakkoord en Klimaatwet

• Grondstoffenvisie (2021) • Regionale energiestrategie 1.0 (2021)

Betrokken partijen

• Laadpalenbeleid (2019)

Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer:

• Nota klimaatadaptatie (2020)

• Provincie Noord-Holland

• Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen (2017)

• Regio Gooi en Vechtstreek

• Roadmap circulair inkopen en opdrachtgeverschap (2019)

• Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV)

• Visie op weg naar Aardgasvrij (2021)

• Regiogemeenten

• Toekomstvisie Bedrijventerreinen (2021)

• Inwoners en ondernemers

• Gemeentelijk Rioleringsplan (2017)

• Metropoolregio Amsterdam (MRA) • GAD Gooi en Vechtstreek • Energiecoöperatie Wijdemeren • Nutsbedrijven en netwerkbeheerders • Woningcoöperaties

PARAGRAFEN

Overhead

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

RUIMTELIJKE ONTWIKKELING Programma 7 bestaat uit de taakvelden van de BBV taakveld categorie 8 (Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing).

Beschrijving

Wat willen we bereiken?

Het is belangrijk dat we in alle kernen voldoende bouwen om de vitaliteit

• Realiseren van woningbouwopgave passend bij ons dorpse karakter en

van de dorpen te behouden en te versterken. We willen bouwen met

binnen de vastgestelde kaders.

beleid: geen grote ontwikkelingen in het buitengebied of aan de randen

• Afronden van projecten, zoals Nedervecht.

van de dorpen. We zoeken naar een evenwicht tussen alle belangen:

• Ter Sype, zoveel mogelijk woningen.

woningbouw, bedrijvigheid en recreatie en natuurontwikkeling. En staan

• Gedragen stappen zetten in project Porseleinhaven.

open voor onderzoek om bestaande bebouwing anders te gebruiken.

• Groenewoud: versnellen op saneren.

We luisteren naar onze inwoners en betrekken hen bij beleid en uitvoering. We gaan bestaand participatiebeleid voor ruimtelijke plannen bijstellen en zo nodig verbreden. We onderzoeken op welke wijze wij sociale koop in de toekomst kunnen borgen. Eveneens nemen we de gebiedsmaatregelen stikstof mee in ruimtelijke ontwikkelingen.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

Wat gaan daarvoor doen?

In 2020 zijn we gestart met een kansenkaart om potentiële

Wonen en bouwen

Ruimtelijke ordening

(her)ontwikkelingslocaties in beeld te brengen. In 2023 onderzoeken

De gemeente Wijdemeren is een groene gemeente waar veel mensen

In 2023 willen we alle aanvragen die nog onder de oude Provinciale

we de verkoop van de grond van twee locaties voor woningbouw. We

willen wonen. Er is een tekort aan betaalbare, duurzame en toegankelijke

regeling vallen (de PRV) juridisch op een zorgvuldige wijze afronden.

onderzoeken daarnaast actief welke gronden voor woningbouw in

woningen. We zetten ons in om de woningvoorraad uit te breiden

Vervolgens gaan we in 2023 alle ruimtelijke procedures inrichten en

aanmerking komen en onder welke voorwaarden dit mogelijk is.

om aan de vraag naar woningen te voldoen. Bouwen voor senioren,

vervolmaken, zoals deze gaan gelden onder de Omgevingswet.

jongeren en jonge gezinnen heeft de voorkeur. Glaspoort (een joint venture van ABP en KPN) is begonnen met het

In 2021 is de omgevingsvisie vastgelegd. We willen in 2023 de

aanleg van glasvezel in grote delen van Wijdemeren. In februari 2022 zijn

Om het tekort aan woningen op te lossen, kijken we naar verdichting

omgevingsvisie evalueren, herzien en aanvullen aan de hand van

ze begonnen in Loosdrecht. Vervolgens krijgen Nederhorst, Kortenhoef

in de kernen. Het is bekend dat hiervoor ook weinig ruimte is in

programma’s. Dit doen we door te onderzoeken hoe in de afgelopen

en Ankeveen een glasvezelnetwerk. De provider verwacht in 2024 gereed

Wijdemeren. Ontwikkeltrajecten die al enige tijd op de plank liggen zoals

periode de omgevingsvisie sturing heeft geboden bij ruimtelijke plannen.

te zijn.

Ter Sype, Groenewoud/VLEK krijgen prioriteit.

Grondexploitatie

Op Ter Sype worden zoveel mogelijk woningen gebouwd, daar waar

Project Porseleinhaven: het plan voorziet in nieuwe woningen en

door onderzoek kan worden aangetoond dat een aanvaardbaar woon-

commerciële functies aan een aantrekkelijk plein aan het water.

en leefklimaat kan worden gerealiseerd.

Vooruitlopend op deze evaluatie is er vanuit de raad en het college behoefte aan een hoofdstuk voor natuur en milieu, recreatie en toerisme.

We stellen een plan van een aanpak op voor het maken van het omgevingsplan. Dit gaat dan om actualisatie, het verwerken van het tijdelijk deel naar het definitieve deel en de verwerking van

We stimuleren de bouw van gelijkvloerse woningen voor onze oudere

initiatieven. Ook passen we de Legesverordening aan. Omdat 2023 een

inwoners. Ook informeren we hen over de verhuismogelijkheden. Zo

overgangsjaar is, monitoren wij de kosten en de verhouding tot de leges

willen we doorstroming bevorderen, zodat deze woningen beschikbaar

extra scherp.

komen voor andere doelgroepen. Ook hebben we oog voor jongeren die in onze gemeente willen blijven wonen.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

INLEIDING

Veiligheid

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

Natuur en Milieu

Wat mag het kosten? RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Ruimtelijke Ontwikkeling

(bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-4.277

-4.258

-4.121

-2.497

-2.495

-2.493

Baten

3.616

2.509

2.089

584

545

TOTAAL

-661

-1.749

-2.032

-1.913

-1.950

-1.948

Overhead

Financiële toelichting Hieronder volgt een toelichting van de belangrijkste mutaties van de

gevolg van de voorjaarsnota.

Lasten De afname van de lasten op het gebied van ruimtelijke ordening worden in hoofdzaak veroorzaakt door een afname van de kosten voor

LASTEN PER TAAKVELD Ruimtelijke ordening

-1.465

-1.175

-749

-703

-655

-654

Grondexploitatie (niet bedrijven)

-2.138

-1.418

-1.505

-41

-674

-1.665

-1.867

-1.794

-1.799

-1.798

-4.277

-4.258

-4.121

-2.497

-2.495

-2.493

TOTAAL

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022, na wijziging als

na VJN

Wonen en bouwen

PARAGRAFEN

BATEN PER TAAKVELD

bestemmingsplannen. Hier staat een afname van de baten van € 200.000 tegenover. De stijging van de lasten op het taakveld wonen en bouwen betreft met name een stijging van de salarislasten.

Baten De afname van de baten voor wonen en bouwen betreft een daling van

Ruimtelijke ordening

465

336

135

Grondexploitatie (niet bedrijven)

1.637

1.418

1.505

Wonen en bouwen

1.514

755

449

TOTAAL

3.616

2.509

2.089

584

545

RESULTAAT

-661

-1.749

-2.032

-1.913

-1.950

-1.948

Onttrekking aan de reserve

366

355

344

233

Toevoeging aan de reserve

-56

-350

-250

SALDO

-351

-1.744

-1.938

-1.680

-1.932

-1.943

leges en andere rechten (WABO).

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Relevante informatie

Wettelijke basis voor dit programma

Relevante beleidsstukken

De wettelijke basis is vastgelegd in:

Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer

• Gemeentewet

beschreven in:

• Wet ruimtelijke ordening

Overhead

• Huisvestingsverordening • Handboek Inrichting Openbare ruimte (HIOR)

Betrokken partijen

• Welstandsnota

Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer:

• Monumentennota

• Inwoners en ondernemers

• Erfgoednota

• Iedereen die van de gemeente grond wil kopen, huren, pachten of

• Nota zichtbare handhaving • (Regionale) Woonvisie • Woonvisie Wijdemeren 2021-2024

gebruiken

• Aanwonenden van de betreffende weggedeeltes (sanering wegverkeerslawaai)

• Notitie woonboten

• Eigenaren van woningen (sanering wegverkeerslawaai)

• Nota snippergroen

• Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&A)

• Nota grondbeleid 2020 - 2024

• Regio Gooi en Vechtstreek

• Beleidsregels landgoederen Wijdemeren 2004

• Metropoolregio Amsterdam (MRA)

• Beleidsregels paardenbakken 2006

• Provincie Noord-Holland

• Omgevingsvisie Wijdemeren 2040 (structuurvisie)

• Provincie Utrecht

• Bouwkostenbeleid 2014

• Nood- en hulpdiensten

• Nota plattelandswoningen

• Scholen

• Regionaal actie programma wonen2 (2017-2020)

• Veilig Verkeer Nederland (VVN)

• Mobiliteitsplan • Beleidsregel parkeernormen Wijdemeren

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

ALGEMENE BATEN & LASTEN, DEKKINGSMIDDELEN EN ONVOORZIEN Betreft de ontvangsten uit de algemene uitkering en de diverse belastingen.

Lasten De sterke toename van de post ‘Overige baten en lasten’, met name in het meerjarig perspectief, wordt veroorzaakt door de hier verantwoorde

Financiële toelichting

stelpost salarisontwikkeling, prijsontwikkeling en de kapitaallasten

Hieronder volgt een toelichting van de belangrijkste mutaties van de

volgende uit het investeringsplan.

begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022 na de voorjaarsnota.

Baten De algemene uitkering neemt ten opzichte van de begroting 2022 na de Voorjaarsnota met EUR 1.556.000 toe. Door de verhoging van tarieven onroerendzaakbelastingen stijgen de belastingopbrengsten van woningen en niet- woningen met in totaal EUR 881.000. Het tarief voor de onroerendzaakbelasting woningen stijgt met 8 procent. Het tarief voor de onroerendzaakbelasting ‘Eigenaren niet-woningen’ wordt met 15 procent verhoogd en het tarief voor ‘gebruikers niet- woningen’ met 10 procent. Deze verhogingen zijn allemaal inclusief 4 procent inflatiecorrectie.

PARAGRAFEN

Overhead

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Sociaal Domein

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Wat mag het kosten? ALGEMENE BATEN EN LASTEN

PARAGRAFEN

Overhead

(bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

Begroting 2022 na VJN

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

-860

-935

-749

-2.423

-5.113

-6.687

Baten

37.085

40.536

42.839

44.946

47.341

46.256

TOTAAL

36.225

39.601

42.090

42.523

42.228

39.569

-106

-107

Treasury

-1

OZB woningen

-4

-9

OZB niet-woningen

Belastingen overig

-804

-529

-562

-561

Overige baten en lasten

-102

-290

-70

-1.745

-4.435

-6.009

TOTAAL

-860

-935

-749

-2.423

-5.113

-6.687

OZB woningen

6.049

6.125

6.828

6.858

6.888

6.918

OZB niet-woningen

1.574

1.628

1.806

Belastingen overig

210

190

196

29.094

32.050

33.606

35.934

38.300

37.186

450

350

100

TOTAAL

37.085

40.536

42.839

44.946

47.341

46.256

RESULTAAT

36.225

39.601

42.090

42.523

42.228

39.569

Onttrekking aan reserve

Toevoeging aan reserve

-455

-700

-524

35.770

38.901

41.566

41.999

41.704

39.045

LASTEN PER TAAKVELD Beheer overige gebouwen en gronden

Algemene uitkering gemeentefonds

BATEN PER TAAKVELD Beheer overige gebouwen en gronden Treasury

Algemene uitkering gemeentefonds Overige baten en lasten

SALDO

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

BEGROTING

Natuur en Milieu

PROGRAMMAPLAN

Ruimtelijke Ontwikkeling

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Relevante informatie Relevante bedrijfsstukken • Financiële verordening • Nota reserves en voorzieningen • Nota paragraaf risicomanagement • Nota afschrijvingsbeleid

Wettelijke basis voor dit programma • Gemeentewet • Besluit begroting en verantwoording (BBV) • Gemeenschappelijk Financieel Toezicht Kader (GTK)

Betrokken partijen • Provincie Noord-Holland • Rijk

PARAGRAFEN

Overhead

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

Sociaal Domein

PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Overhead

OVERHEAD Overhead uit een taakveld van de BBV taakveld categorie 0 (Bestuur en ondersteuning).

Wat willen we bereiken?

We versterken onze rol als aantrekkelijke werkgever door het borgen van

Op basis van onder andere de uitkomsten van het organisatieonderzoek

de ingezette organisatieontwikkeling. We zorgen voor een structureel

van bureau Necker van Naem, hebben we een plan van aanpak

ontwikkelingstraject en bieden opleidingen aan die nodig zijn voor de

Onder overhead verstaan wij het geheel van taken en activiteiten gericht

opgesteld. We investeren in de formatie en inrichting van met name

uitoefening van taken, waarmee we voldoen aan de geldende wet- en

op de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces.

de bedrijfsvoeringonderdelen, de sturing in de organisatie, de

regelgeving.

Globaal gaat het dan om de kosten van de Bedrijfsvoering (huisvesting,

samenwerking tussen teams en het samenspel tussen organisatie,

facilitair, ICT, overig), directie en teammanagement.

college en raad. Succesbepalende factoren zijn:

We zorgen dat we als werkgever zichtbaar worden voor nieuwe

1. De basis op orde qua formatie, werkprocessen, systemen en financiële

medewerkers dan wel jong professionals. Hierbij maken we gebruik

middelen.

2. Oplossingsgericht werken voor en met management en medewerkers.

gemaakt van Employee Value Prosition (EVP), werkgeversmerk (branding) en recruitment Marketing.

3. Een moderne en gezonde werkomgeving. 4. Inbedding van onze waarden & principes.

We zorgen voor een adequate flexibele schil waardoor we als ambtelijke

5. Een toekomstgerichte gemeente.

organisatie wendbaar zijn ten tijde van ziekte, vacatures dan wel extra tijdelijke taken.

Wat gaan we daar voor doen? We gaan de administratieve last in de ambtelijke organisatie verminderen

In de rol als werkgever sluiten we aan bij de behoefte van de moderne

door het borgen van de digitale selfservice voor medewerkers en HR-

medewerker en voldoen aan de richtlijnen vanuit de landelijke overheid

gerelateerde managementinformatie. Hierbij onderzoeken we of we de

en verplichtingen vanuit de CAO.

huidige samenwerkingen al dan niet willen voortzetten.

BEGROTING 2023

Bestuur en Burgerzaken

Veiligheid

INLEIDING

Openbare Ruimte

LEESWIJZER

Economische zaken Recreatie en Toerisme

PROGRAMMAPLAN PROGRAMMAPLAN

BEGROTING

Sociaal Domein

Natuur en Milieu

Ruimtelijke Ontwikkeling

PARAGRAFEN

Algemene Baten & Lasten, dekkingsmiddelen en onvoorzien

Wat mag het kosten?

Overhead

(bedragen x € 1.000)

OVERHEAD

Rekening 2021

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

na VJN

Lasten

-9.063

-10.396

-13.035

-11.308

-11.352

-11.230

Baten

-9.040

-10.378

-13.016

-11.289

-11.333

-11.211

109

141

767

122

216

102

-8.931

-10.237

-12.249

-11.167

-11.117

-11.109

TOTAAL Toevoeging uit reserve RESULTAAT

Financiële toelichting

Baten

Wettelijke basis voor dit programma

Hieronder volgt een toelichting van de belangrijkste mutaties van de

Geen bijzondere/significante mutaties.

Het beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer beschreven in:

begroting 2023 ten opzichte van de begroting 2022, na wijziging als gevolg van de voorjaarsnota.

Relevante informatie

• Gemeentewet

Relevante bedrijfsstukken

• Algemene wet bestuursrecht

Lasten

Het (interne) beleid voor de uitvoering van dit programma is onder meer

De toename van de lasten wordt voor een groot deel veroorzaakt door

beschreven in:

Betrokken partijen

een toename van de kosten van inhuur derden (de zgn. flexibele schil).

• IV-Visie (gemeentelijke visie op informatievoorziening, 2019)

Betrokken partijen bij dit programma zijn onder meer:

Als uitgangspunt is hiervoor genomen 10 procent van de loonsom. Dit

• Uitvoeringsplan IV-visie 2019-2022

• Gemeente Hilversum

betekent een toename ten opzichte van de begroting 2022 van bijna

• Ambitiedocument toekomstige huisvesting

• Inwoners en ondernemers

€ 1.200.000. Ten aanzien van de salarissen is een stijging van 4 procent begroot. Voor verschillende ontwikkelingen is ruim € 800.000 opgenomen in 2023. Hiervan is ruim € 300.000 structureel. Zie ook het overzicht van realistische en noodzakelijke ontwikkelingen onder Overhead.

BEGROTING 2023

INLEIDING

1. Lokale heffingen

LEESWIJZER

BEGROTING

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

PROGRAMMAPLAN

3. Onderhoud kapitaalgoederen

4. Financiering

PARAGRAFEN

5. Bedrijfsvoering

6. Verbonden partijen

7. Grondbeleid

1. LOKALE HEFFINGEN Deze paragraaf geeft een overzicht van de belastingen en rechten die de gemeente oplegt aan burgers, ondernemingen, organisaties en toeristen. De ontwikkelingen in het gemeentelijk belastinggebied worden geschetst en de voorstellen voor aanpassing van belastingen en rechten worden toegelicht. Ook is er aandacht voor het kwijtscheldingsbeleid.

Beleidskader

Preventief toezicht

Gemeentelijke heffingen bestaan uit ongebonden heffingen en

Preventief toezicht en de artikel 12 status worden met enige regelmaat in

heffingen die gebonden zijn aan bepaalde leveringen en diensten van de

één adem genoemd. Ten onrechte. Als een gemeente onder preventief

gemeente.

toezicht staat is er (nog) geen sprake van een artikel 12 status. Preventief toezicht is een verscherpte vorm van toezicht op gemeenten. Een

Ongebonden heffingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen

gemeente valt altijd onder preventief toezicht als de begroting en

van de gemeente. In Wijdemeren zijn dit onroerende zaakbelastingen

de meerjarenraming niet structureel en reëel in evenwicht zijn. Ook

woningen en niet-woningen (OZB), roerende ruimtebelastingen (RRB of

wanneer de stukken zonder toestemming te laat zijn ingezonden, geldt

ook RZB), hondenbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting.

preventief toezicht. Bij deze vorm van toezicht moet de provincie de begroting en eventuele wijzigingen hierop goedkeuren. Dit betekent

Voor de gebonden heffingen is kenmerkend, dat de geraamde

dat de gemeente wordt beperkt bij het uitvoeren van de begroting. De

opbrengsten niet hoger mogen zijn dan de geraamde lasten van de

provincie maakt afspraken met de gemeente over het al dan niet vragen

leveringen en diensten. In Wijdemeren gaat het om afvalstoffenheffing,

van toestemming voor uitgaven en/of het aangaan van verplichtingen.

rioolheffingen, leges en lijkbezorgingsrechten.

Zolang er nog geen verbeterplan is ingediend, kan de gemeente die onder preventief toezicht staat uitgaven doen tot het niveau van de laatst vastgestelde begroting, in dit geval 2022. Een gemeente die onder preventief toezicht staat en geen kans ziet een structureel sluitende begroting te realiseren, kan overgaan tot het aanvragen van de artikel 12 status.

BEGROTING 2023

INLEIDING

1. Lokale heffingen

LEESWIJZER

BEGROTING

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

PARAGRAFEN

PROGRAMMAPLAN

3. Onderhoud kapitaalgoederen

4. Financiering

5. Bedrijfsvoering

6. Verbonden partijen

7. Grondbeleid

Redelijk peil 2023 en belastingcapaciteit

Bij het opmaken van het dekkingsplan wordt gekeken naar het

Uitgangspunten in 2023

De financiële verhoudingswet bepaalt dat de eigen inkomsten van

gemiddeld gewogen OZB-tarief. Dit wordt afgeleid van het tarief dat

In de onderstaande tekst is sprake van een viertal stijgingspercentages.

een gemeente een bepaald redelijk peil moeten hebben, wil zij in

wordt gehanteerd bij een aanvraag van een artikel 12 status.

Namelijk 4, 8, 10 en 15 procent. De inflatiecorrectie 2023 is geraamd op

aanmerking komen voor een aanvullende uitkering op basis van artikel

4 procent (septembercirculaire 2022). In de stijging van de tarieven met

12 van voornoemde wet. Hierbij wordt voornamelijk gekeken naar

Het Rijk heeft bepaald dat alvorens in aanmerking te kunnen komen voor

respectievelijk 8, 10 en 15 procent is de inflatiecorrectie van 4 procent

het gemiddelde percentage waarmee de gemeente de waarde van de

een artikel 12 status het gemiddeld gewogen OZB-tarief 2023 van een

verdisconteerd.

woningen en niet-woningen belast.

gemeente minimaal 0,1729 procent moet bedragen. Het gemiddelde

• De raming van de opbrengsten uit onroerende zaakbelastingen

OZB-tarief in onze gemeente moet ten opzichte van 2022 nog met

woningen wordt voor 2023 verhoogd met 8 procent. Zie ook de

Het gemiddeld gewogen OZB-tarief is voor 2023 nog niet te bepalen,

gemiddeld 30 procent stijgen om dit zogenaamde ‘Redelijk peil’ te

toelichting bij ‘De heffingen’ onder 1.

omdat daartoe de juiste gegevens niet aanwezig zijn. Voor belastingjaar

bereiken. Omgerekend naar de situatie van de gemeente Wijdemeren

2022 zijn die gegevens er wel. Het gemiddeld gewogen tarief komt uit op

betekent dit dat de opbrengsten uit onroerendzaakbelastingen ten

niet-woningen wordt ten opzichte van 2022 respectievelijk met 15

0,1324 procent.

opzichte van 2022 eerst nog met afgerond € 2.600.000 moeten worden

procent verhoogd voor ‘eigenaren niet-woningen’ en met 10 procent

verhoogd om in aanmerking komen voor de artikel 12 status.

voor ‘gebruikers van niet-woningen’. Het Rijk kort gemeenten via de

• De raming van de opbrengsten uit onroerende zaakbelastingen

algemene uitkeringen voor de gerealiseerde belastingopbrengsten uit de OZB. Met ingang van 2023 is deze korting voor niet woningen verhoogd met een percentage tussen de 60 en 70 procent.

• De tarieven voor de roerende zaakbelasting zijn, wettelijk verplicht, gelijk aan die van de OZB.

• De tarieven van de overige ongebonden heffingen worden voor 2023 met 4 of 8 procent verhoogd.

• Bij de gebonden heffingen streven we naar kostendekking. Verderop in dit document vindt u terug wat dit concreet voor de diverse heffingen in 2023 betekent.

BEGROTING 2023

INLEIDING

1. Lokale heffingen

LEESWIJZER

BEGROTING

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

PARAGRAFEN

PROGRAMMAPLAN

3. Onderhoud kapitaalgoederen

4. Financiering

5. Bedrijfsvoering

6. Verbonden partijen

Geraamde inkomsten

7. Grondbeleid

(bedragen x € 1.000)

De volgende tabellen geven een overzicht van de werkelijke, respectievelijk OPBRENGSTEN ONGEBONDEN HEFFINGEN

Werkelijk 2020

Werkelijk 2021

Geraamd 2022

Geraamd 2023

Onroerende zaakbelastingen

6.498

7.623

7.753

8.633

Roerende ruimtebelastingen

opbrengst 2021 en de voorlopige opbrengst 2022, verhoogd met

Toeristenbelasting

198

290

317

8 procent. Zie de uitgangspunten.

Forensenbelasting

267

607

684

Hondenbelasting

112

120

123

TOTAAL

7.135

8.707

8.944

9.830

Afvalstoffenheffing

2.705

2.962

3.376

3.454

Rioolheffing

3.205

2.957

2.940

Leges

1.026

1.826

972

719

290

302

320

7.226

8.047

7.608

7.433

geraamde bruto opbrengsten over de jaren 2020 tot en met 2023.

• De raming 2023 van de opbrengsten uit onroerende zaakbelasting is gebaseerd op de voorlopige opbrengst 2022 verhoogd met 8 procent. Zie de uitgangspunten.

• De raming van de roerende zaakbelasting is gebaseerd op de

• De raming 2022 van de opbrengsten hondenbelasting is gebaseerd op de realisatie 2021 en de voorlopige opbrengst 2022. Deze basis is verhoogd met 8 procent. Zie de uitgangspunten.

• De toeristen- en forensenbelasting worden in het jaar volgend op het betreffende boekjaar opgelegd. De raming 2023 van de landtoeristenbelasting is gebaseerd op de opbrengsten van de over 2020 en 2021 opgelegde aanslagen. De tarieven voor landtoeristenbelasting worden alleen verhoogd met de verwachte inflatiecorrectie van 4 procent. De tarieven van de watertoeristenbelasting worden eveneens verhoogd met 4 procent. In de loop van 2023 wordt de huidige verordening geactualiseerd op basis van de uitkomsten van een inventarisatie, die door een externe partij in 2022/2023 wordt uitgevoerd.

• De heffingssystematiek van de forensenbelasting is met ingang van 2022 gewijzigd . Zie onder 4.

Lijkbezorgingsrechten TOTAAL

BEGROTING 2023

INLEIDING

1. Lokale heffingen

LEESWIJZER

BEGROTING

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing

PARAGRAFEN

PROGRAMMAPLAN

3. Onderhoud kapitaalgoederen

4. Financiering

5. Bedrijfsvoering

6. Verbonden partijen

7. Grondbeleid

De heffingen

verhoogd met 60 tot 70 procent. In absolute zin betreft dit een extra

Het idee is om de tarieven van de forfaitaire heffing

Zie ook de toelichting hiervoor over preventief toezicht, redelijk peil en

korting op de algemene uitkering ten opzichte van 2022 met € 700.000.

watertoeristenbelasting in 2024 meer aan te sluiten bij de landelijke

belastingcapaciteit.

Om de afname van de netto opbrengsten van de niet-woningen in enige

werkwijze. Hierbij wordt mede gebruik gemaakt van de inventarisatie,

mate te compenseren, worden de tarieven 2023 ‘niet-woningen’ extra

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12034940/1