CConstaterende datwijchen
Koppel je AI →

Commissievergadering Wijchen 1 oktober 2026

Voorbereidende vergadering · gemeente wijchen · 19:30 uurBron: portaal van de gemeente

Wat er is gezegd

Automatische ondertiteling · sprekers niet herkend

Of klik op een tijdcode hieronder om op dat moment te beginnen. De speler wordt dan geladen van Company Webcast.

Spraakherkenning maakt fouten in woorden en namen. Controleer citaten tegen de video of het officiële verslag.

▶ 0:00:22Het bestaat niet meer. Goedenavond allemaal.

▶ 0:28:00Mijn horloge. Dames en heren, zouden jullie allemaal willen gaan zitten?. Ja. Beste dames en heren, hier aan tafel, op de publieke tribune en thuis. Welkom bij deze commissievergadering. Mijn naam is Marieke van der Act en ik ben raadslid en vanavond voorzitter van deze commissievergadering. Voor mensen die nog niet zo vaak een vergadering van de raadscommissie bijwonen. Ik leg ik graag kort uit hoe wij vanavond vergaderen. Tijdens een commissievergadering wisselen politieke partijen hun ideeën, gedachten en visies uit over de onderwerpen die geagendeerd zijn. Wanneer een fractie ideeën heeft die afwijken van het voorstel dat aan de raad wordt voorgelegd. Zullen ze kijken of ze medestanders kunnen vinden bij de andere fracties. De commissieleden hebben voorafgaand aan deze commissievergadering technische vragen kunnen stellen aan de betrokken ambtenaren. En vanavond stellen ze hun politieke vragen aan elkaar en aan het college. De Agenda commissie heeft de

▶ 0:29:01spreektijd van deze vergadering bepaald op 9 minuten per fractie en 15 minuten voor het college voor het vragen. Half uur is er 3 minuten per fractie. Dan gaan we naar agendapunt twee. Mededelingen. Zijn er mededelingen? Dat is niet het geval. Agendapunt drie Het vaststellen van de agenda. Kunt u deze agenda vaststellen? Ja. Dan agendapunt vier het vaststellen van het concept verslag commissievergadering 3 september 2026 en de lijst besluitenadviezen en toezeggingen van 3 september 2026. Er zijn geen opmerkingen binnengekomen over het verslag en de lijst besluiten, adviezen en toezeggingen en deze kunnen daarmee ongewijzigd worden vastgesteld. Dan gaan we naar agendapunt vijf. Het gaat lekker snel. Het vraagt half uur. Er zijn vragen voor het vragenhalf uur aangekondigd. De heer Bijmans van het CDA en de heer Kersten van Kernachtig Wijchen hebben beide vragen over de verkeersveiligheid op de kruising Hoefsestraat, station Slaan en Ringlaan.

▶ 0:30:03Ik laat u bij de eerste vragen stellen en daarna kan het college de vragen beantwoorden. Meneer Heijmans?. Sorry, maar wel afgesproken dat Joost zou beginnen, dus geef ik eerst even het woord aan Joost. Dank u wel, meneer Bijbels, meneer Kersten. Ja, dank u wel, voorzitter. En ik had een mooie inleiding geschreven, maar ik begreep inmiddels dat de stoplichten het weer het weer doen. Kreeg ik van de heer Biemans vandaag een foto toegestuurd. Want de verkeerslichten op de kruising, hoe ze straat, station slaan en Ring Ringlaan zijn een periode buiten gebruik geweest en de gemeente verwacht in eerste instantie dat het een periode zou duren van 4 tot 8 weken,. En zij waarschuwden voor ernstige verkeershinder. Dat roept bij inwoners, maar ook bij onze fractie en de fractie van het CDA de nodige vragen en verbazing op. Zeker omdat deze kruising nog niet lang geleden is aangepakt. En extra opvallend en onhandig dat tegelijkertijd ook de Kasteellaan is afgesloten in verband met werkzaamheden.

▶ 0:31:03En daarom hebben wij de volgende vragen. Waarom is het onderhoud nodig en wanneer was bij de gemeente bekend dat de verkeerslichten in eerste instantie dus 4 tot 8 weken buiten gebruik zouden zijn? Waarom zijn inwoners en weggebruikers hierover pas op 22 september geïnformeerd? En waarom zou dit dan in eerste instantie 4 tot 8 weken moeten duren?. Nou ja, en dan had ik de vraag kan onderzocht worden of het niet sneller kan? Ja, de praktijk heeft bewezen dat het sneller kan. Deze drie vragen hebben wij voor nu. Dank u wel, meneer Kersten. Dan meneer Heijmans. Dank u wel, voorzitter. Ja, wij hadden ook een vraag aan het college van Wat gaat het college doen aan de onveilige situatie op deze kruising van de Hofstraat, John slaan, Ringlaan?. En welke maatregelen zijn overwogen om de verkeersveiligheid en doorstroming op de kruising te verbeteren? Of welke mogelijkheden ziet het college om nu alsnog maatregelen te nemen, zoals bijvoorbeeld de inzet van tijdelijke verkeerslichten? Maar aangezien ze het alweer doen. Maar we hebben nog graag even die antwoorden op deze vragen. Dank u wel.

▶ 0:32:07Dank u wel. En dan geef ik voor de beantwoording het woord aan wethouder Van Bronckhorst. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, voorzitter. Uhm. Laat duidelijk zijn dat uh, de storing in de verkeerslichten ook op t uh op het gemeentehuis het nodige stof hebben doen opwaaien. Want uiteindelijk werden wij ook niet echt blij van de situatie die daar ontstond op die kruispunt rond die hoofdstraat, Stationslaan en Ringlaan. Maar uiteindelijk, ja, zoals ze hier ook gemeld is, ze werken weer, ze zijn aan de gang gekregen en wel om de situatie die die was ontstaan. T Bleek namelijk zo te zijn dat het kruispunt op t moment als de fietsers groen licht kregen. Vanuit de akker in de straat. Dat is het kruispunt niet altijd vrij was, zoals de storing in de software. En daar zijn ze mee aan de slag gegaan. Met met de leverancier. Daar is ook gekeken van ja wel wat heeft die leverancier daar veel tijd voor nodig. En daar was inderdaad die tijd die hij noemde van 4 tot 8 weken zou daar voor nodig zijn. Er is nu weer 111 tijdelijke oplossing gevonden zeg maar, zodat ze weer aan de gang gekregen hebben. Dus de leverancier gaat aan de slag met de

▶ 0:33:07software. Dus er komt nog een een vervolg op. Waarom er de. De melding is gemaakt toen het bekend was via de socials. Het onderhoud in de GC Lane was gepland, dus het was ook een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Was ook gelijk het kermis weekend. Uh uh, waardoor die XL aan Uh ook nog afgesloten was in verband met de kermis. We hebben overwogen om om de de Ringlaan nog af te sluiten om te kijken. Ja. Is het dan handig om om om om in ieder geval een deel van de verkeersstroom weg te halen? Maar dat kwam door de. De maatregelen voor het onderhoud. Wat al langer gepland stond was dat ook niet. Uh, lag dat ook niet voor de hand? en ook de complexe situatie met Met de verkeerslichten voor het het wiegend sverkeer, maar ook met tussen twee spoorlijnen maakt het wel een situatie zoals die eigenlijk duurde. Maar gelukkig is er. Zijn er geen ongevallen gebeurd en. Is het weer opgelost. Zijn hiermee de vragen beantwoord?. Ja. Dan geef ik nu het woord aan de heer Lucassen van D66.

▶ 0:34:08Dank u wel, voorzitter. Voorzitter. In Wijchen West wordt gewerkt aan een nieuwe wijk. Dat betekent vooruitgang. Maar voor sommige mensen voelt die vooruitgang op dit moment vooral als verlies. De tuinders van Hof van West hebben na jarenlang zoeken naar een nieuwe plek, de moed opgegeven en heffen nu hun vereniging op. Dit terwijl het college ons heeft toegezegd dat het ons op de hoogte zou houden over de ontwikkelingen, zodat we konden voorkomen dat dit zou gebeuren. Maar hierover hebben wij nog niks gehoord van het college. Ook hebben wij unaniem een motie aangenomen die het college de opdracht geeft reizigers perspectief te geven door het realiseren van extra standplaatsen. Sommigen wachten namelijk al veertig jaar op perspectief. Zij willen simpelweg wonen op de manier die past bij hun cultuur in familieverband. Hier zien wij dat de deadline van de motie echt heel snel dichtbij komt. Voorzitter, Ik vraag mij dus af hoe dit college omgaat met toezeggingen en

▶ 0:35:09moties. Wij zien dat de deadline van verschillende toezeggingen gewoonweg is verstreken en die van de zojuist genoemde motie komt akelig dichtbij. Voorzitter. Beloftes of deadlines niet nakomen schaadt het vertrouwen in de democratie. Volgens mij hebben wij als commissie, raad en college een gezamenlijke verantwoordelijkheid om beloftes na te komen. En daarom wil ik van het college weten wanneer ze de achterstand op toezeggingen gaat wegwerken. En laten we vanavond meteen proberen een stap in de juiste richting te zetten voor de reizigers. En daarom wil ik weten van het college wanneer ze uiterlijk duidelijkheid krijgen over de locatie. En mogen wij ervan uitgaan dat de financiële gevolgen die nodig zijn om daadwerkelijk tot extra standplaatsen te komen, worden meegenomen in de aankomende begroting. Dit om te voorkomen dat we na een locatiekeuze niet opnieuw jaren verliezen. Voorzitter, wij willen voorkomen dat we straks opnieuw tegen

▶ 0:36:10mensen moeten zeggen we begrijpen dat u al jaren wacht, maar u moet nog langer geduld hebben. Tot zover. Dank u wel, meneer De Keyser,. Geef ik het woord aan wethouder Gerrits voor de beantwoording. Ja, dank u wel, voorzitter. Ik was even op zoek naar de vraag, maar ik denk wel dat ik hem. Meegekregen heb.. Ja, Uhm. Voorzitter, misschien is meneer Kees het toch een beetje abuis. U heeft als raad.. Beleid vastgesteld, recent. Beleid om de volgende stappen te zetten. En wij hebben bij de vaststelling van het beleid ook een doorkijk gegeven naar welke stappen daarna gezet moeten worden. En wij zijn daar volop mee bezig. Wij zijn op zoek naar locaties. Wij zijn in gesprek met betrokken bewoners en wij doen dat stap voor stap. We hebben destijds ook aangegeven dat dat nog best ingewikkeld, knap, ingewikkeld zou kunnen zijn. En dat wij zo nodig bij u terug zullen komen als het gaat om planologische procedures, om of om

▶ 0:37:12aanvullende budgetten. En ik denk dat we eerlijk moeten zijn, en dat zijn we destijds ook geweest toen u dat. Beleid heeft vastgesteld. Dit is geen eenvoudige opgave. Net zoals bij andere ruimtelijke zoektochten, zou ik bijna willen zeggen, en geldt ook voor deze zoektocht dat je rekening moet houden met Omstandigheden, landschap, belemmeringen die er zijn. En dat is de problematiek. Verzin het maar. En dat is. Of het nu over woonwagenbewoners gaat of over andere doelgroepen. Dat speelt bij elke ruimtelijk vraagstuk en daar zijn we gewoon vollenbak mee bezig. Voorzitter. Dus wij komen naar u terug. En intussen hebben wij constant contact gehad. Er zijn afspraken geweest met jongeren die nog thuis wonen, er zijn diverse huisbezoeken geweest. Nieuwe afspraken zijn en worden op dit moment ook gepland. Dus ik kan alleen zeggen er wordt aan gewerkt en conform afspraak conform afspraak met u en conform afspraak met de betreffende bewoners zijn wij stappen aan het zetten en komen wij daar op terug. Tot zover voorzitter.

▶ 0:38:16Ruimte voor een korte, verduidelijkende vraag. Ik heb één vraag nog niet beantwoord gekregen, dus ik kan nog niet echt alle een verduidelijkende vraag stellen daarover. Een vraag die ik ook al had gesteld is wanneer het college de achterstand op toezeggingen. Gaat wegwerken. Want er zijn gewoon toezeggingen, staan gewoon netjes nieuwe apps. Waar de deadlines zijn van zijn verstreken. Wethouder Gerrits en voorzitter, ik denk dat dat dit onderwerp behandeld moet worden bij de bespreking van de matslijst. Nog eenmaal wanneer de kiezer. Allereerst wordt de matslijst niet meer besproken, maar daarnaast toezeggingen met een deadline. Die zijn er niet voor niets. Dat staat los van de matslijst. En ik vraag het nu dus wanneer denkt het college toezeggingen netjes weg te werken?.

▶ 0:39:17Wethouder Gerrits laatste keer. Ja, ik heb mijn antwoord gegeven. Voorzitter. Zullen we de matslijst noteren om te agenderen om te bespreken kan dat?. De maatschappij soorten komt van het college en daar besluiten we in de commissie. Ja. Maar die moet eerst van het college. Die moet eerst van het college komen, heb ik net gehoord. Uhm. Dan gaan we door naar de laatste vraag van vanavond en die is van het van de heer Van t Schip van Wijchen. Lokaal. Ja, inderdaad. Sorry, excuus. Dank u wel. Inderdaad. Hart voor Wijchen. Ja, meerdere mensen maken dat uh die fout nog wel is. Maar uh. Nou ja, wij zijn nu echt t hart voor wiegen. Uhm. Laat ik beginnen met de subsidiegelden lokale partijen, want daar hebben we een vraag over. Voorzitter. In de meicirculaire 2026 is aangegeven dat er middelen voor

▶ 0:40:20lokale politieke partijen via het gemeentefonds zijn uitgekeerd, zodat de gemeente de subsidie nog in 2007 26 kunnen uitvoeren. De streefdatum van de inwerkingtreding van deze wet is 1 januari 2028.. De VNG heeft inmiddels een model subsidieregeling decentrale politieke partijen ontwikkeld om deze tijdelijke taak voor de gemeente snel uitvoerbaar te maken. Het. Het college moet deze regeling op en vaststellen, waarna de subsidie kan worden aangevraagd door alle lokale partijen en door alle lokale afdelingen van landelijke partijen die een zetel in de raad hebben. Wij verzoeken het college daarom een antwoord te geven op de volgende vragen. Wanneer wordt deze regeling door Wieger vastgesteld? En waarom is dat nog niet gebeurd?. Welke afwegingen neemt het

▶ 0:41:21college mee in de wijze van verdeling van de beschikbare middelen en het beheer daarvan. Gezien de korte tijd die over is voor de aanvraag en besteding van de gelden in 2026, komen de restbedragen weer beschikbaar in 2027. Zover. Voorzitter. Dank u wel, meneer Van der Schip. Voor de beantwoording geef ik u. Het woord aan wethouder Gerrits. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, uhm. De vraag van halverwege die uh en het onderwerp is ons zeer bekend. We. Wij zijn goed op de hoogte van de regeling van de modelverordening van VNG en we zijn op dit moment bezig om eindelijk de laatste hand te leggen aan een collegevoorstel. Dat wordt ambtelijk voorbereid, zodat de vertaling van de modelverordening van de VNG naar de lokale situatie en de aansluiting bij onze eigen verordeningen, dat dat juridisch en qua uitvoering allemaal klopt. Daar wordt aan gewerkt en ik schat in dat binnen nu en veertien dagen het besluit in het college ook is genomen, zodat de uitvoering ook

▶ 0:42:22kan plaatsvinden. Waarom niet eerder? Omdat dat gewoon. Werk vergt. En dat dat dat zijn we aan het uitvoeren. En ja, u vraagt ook wat het college in hun afwegingen meeneemt. Uiteraard zullen wij er op inzetten dat het een een transparante uitvoering betreft. Die nauw aansluit, of in ieder geval gebruik maakt van een VNG model verordening. Dan gaan we kijken hoe we daarmee omgaan. En de uitvoerbaarheid is voor ons ook. Dat zijn afwegingen die we meenemen als college in de besluitvorming. Maar zoals gezegd, het besluit en de behandeling heeft nog niet plaatsgevonden in het college. Ik verwacht dat dat binnen. Veertien dagen is. En uw vraag over de gelden van 2026. We gaan kijken hoe we die middelen kunnen betrekken bij het komend jaar of het jaar daarna, zodat die niet verloren gaan. Tot zover. Je vraagt daarmee beantwoord?.

▶ 0:43:24Jazeker voorzitter. En ik hoop voor de rest ook. Dat is fijn. Dan gaan we naar het volgende agendapunt. Agendapunt zes Meldingen en vragen over verbonden partijen. Zijn er vragen of mededelingen over verbonden partijen?. Dat is niet het geval. En dan gaan we naar agendapunt zeven en dat zijn de bespreekstukken. En dan beginnen we met de beslisnota Wijziging beleidsplan openbare verlichting. De gemeenteraad stelde in 2023 het beleid voor openbare verlichting vast met als uitgangspunt donker, donker, maar mogelijk. Licht waar nodig. Daarna is er een aantal wijken en een pilot uitgevoerd. Naar aanleiding van de evaluatie van de pilot nam de raad in oktober 2024 de motie Licht in de duisternis aan. Daarmee werd het college onder meer gevraagd om kritisch naar de uitvoering te kijken, aandacht te hebben voor veilige en goed zichtbare routes. De communicatie met inwoners te verbeteren en de mogelijkheden van telemanagement verder te onderzoeken. Vervolgens zijn inwoners opnieuw betrokken via vragenlijsten, gesprekken en

▶ 0:44:27ervaringsstraten. Dat heeft geleid tot voorliggend voorstel tot wijziging van het beleidsplan Openbare Verlichting. De wijzigingen gaan onder meer over telemanagement, verlichting in het buitengebied en de parken, verlichting bij speelplekken en hondenuitlaatplekken, verlichte fietsroutes en de overstap naar LED verlichting. Het college stelt de raad voor om het beleidsplan Openbare verlichting met deze wijzigingen vast te stellen. En dan gaan we nu over tot de beraadslaging. Dit agendapunt wordt in twee termijnen behandeld. In de eerste termijn krijgen de woordvoerders de gelegenheid om hun mening te geven over de nota, zonder daarbij onderbroken te worden door leden van andere fracties. Er kunnen ook politieke vragen aan het college worden gesteld die na de eerste termijn beantwoord zullen worden. In de tweede termijn gaan de commissieleden met elkaar in debat. Dat is het moment om te reageren op elkaars standpunten en vragen aan elkaar te stellen via interrupties. Welke fracties wensen over dit onderwerp het woord te voeren?. Dat zijn ze allemaal.. Dan

▶ 0:45:28geef ik het woord aan de VVD, Meneer Van der Ham. Dank u wel, voorzitter. Openbare verlichting lijkt misschien vooral over lantaarnpalen te gaan, maar achter iedere lantaarnpaal zit een keuze. Waar is verlichting nodig? Waar kan het donker blijven? En hoe zorgen we ervoor dat onze inwoners zich veilig voelen en kunnen verplaatsen?. De VVD kan zich vinden in het uitgangspunt donker waar mogelijk, licht waar nodig. Maar juist dat waar nodig vraagt om duidelijke keuzes. Voor ons staat daarbij de veiligheid van onze inwoners voorop. Want denk aan de eenzame fietser die s avonds in het donker naar huis fietst. De ene lantaarnpaal is verkeerskundig. Misschien niet noodzakelijk, maar voor die fietser betekent dat licht dat de omgeving beter te overzien is en dat de route net wat veiliger voelt. Dat gevoel staat vaak niet in de statistiek, maar doet er wel toe. Daarom vinden wij het belangrijk dat niet alleen wordt gekeken naar wat verkeerskundig noodzakelijk is, maar ook hoe veilig onze inwoners zich op hun plek voelen. De afwegingen hiervoor worden straks verder uitgewerkt in het licht kader. Dat kader wordt pas na dit besluit door het college

▶ 0:46:30vastgesteld. Voor ons is het belangrijk dat de uitgangspunten die wij vandaag vaststellen daarin herkenbaar terugkomen. Veiligheid is meer dan alleen wat technisch noodzakelijk is. Vragen aan het college. Kunnen we ervan uitgaan dat het op deze manier meegenomen wordt?. Uiteindelijk telt natuurlijk ook hoe dit beleid in de praktijk uitpakt. Daarom vinden wij het belangrijk dat we niet pas over jaren terugkijken, maar tussentijds evalueren. Werkt dat zoals bedoeld? Voelen inwoners zich nog veilig en leveren de gemaakte keuzes ook daadwerkelijk op wat we ervan verwachten?. We zijn benieuwd wat de andere fracties van dit voorstel vinden om het college te vragen om twee jaar na in werking te gaan van het beleidsplan, een praktische evaluatie te plannen. Dan onze fietsroutes. Uit de beantwoording van onze technische vragen blijkt dat de fietsroutes worden uitgerust met het telemanagementsysteem. Daar zijn we blij mee. Juist op fietsroutes tussen onze kernen vinden wij belangrijk dat als inwoners. Als we inwoners willen stimuleren om de fiets te pakken, zij zich ook veilig en veilig voelen op goed onderhouden fietsroutes. Wij vinden het goed dat het

▶ 0:47:31college per kern ook een tweede fietsroute kan aanwijzen. We begrijpen nu alleen dat er nog geen concrete routes in beeld zijn, maar ook dat de criteria voor een eventuele nieuwe fietsroute nog helemaal niet zijn vastgesteld. Bovendien kunnen daar kosten uit voortkomen die nu niet in het plan zijn meegenomen. Ruimte geven aan het college is prima, maar de raad moet grip houden op de keuzes en de financiële gevolgen. We willen daarom vragen om de raad betrokken te houden wanneer deze routes daadwerkelijk worden aangewezen, zeker wanneer daar extra investeringen mee gemoeid zijn. De vraag aan de wethouder of dat idee kan bevestigen. Tot slot de financiën. Verduurzaming van onze openbare verlichting is verstandig. Zeker als we zien dat vanaf 2027 € 84.000 extra wordt gereserveerd voor elektriciteitskosten, waardoor die post oploopt naar € 210.000 per jaar. Dat maakt voor ons de vraag hoe we omgaan met energieverbruik alleen maar belangrijker. Investeren in verduurzaming kan geld kosten, maar niets doen kost ook geld. Voor de Wijchense VVD. Gaat het daarom om doelmatig investeren? Geld inzetten waar

▶ 0:48:33we energie en op termijn belastinggeld kunnen besparen?. Voorzitter. Uiteindelijk gaat het niet om die lantaarnpaal. Het gaat om de inwoner die eronder loopt of fietst. Tot zover. Dank u wel, meneer Van Dam. Dan het woord voor Hart voor Wijchen. Mevrouw Gubbels uit Nagels. Dank u wel, voorzitter. Voor Hart voor Wijchen staat één uitgangspunt centraal Onze inwoners moeten zich veilig kunnen voelen. Goede verlichting draagt bij aan een gevoel van veiligheid van onze inwoners, zodat die zich ook in de donkere uren veilig kunnen verplaatsen. Inwoners participeren. Participatie hoort bij ons hoort wat ons betreft zeker bij het beleid. Inwoners weten vaak goed, zelfs beter, welke plekken er niet veilig zijn of slecht verlicht. Daarom is ook zeker de mening en inbreng van onze inwoners erg belangrijk. Er zijn al veranderingen doorgevoerd die wij als positief ervaren. Maar het kan nog beter. Zelf werk ik in de zorg en als

▶ 0:49:35ik na een avonddienst naar huis ga, pak ik de auto omdat ik op de fiets ga. Als ik dan op plekken kom daar is weinig of geen straatverlichting en het geeft mij een gevoel van onveiligheid. Daarom zou het beter zijn om op meerdere lichtmans masten sensoren te plaatsen, zodat ook de kwetsbare mensen zich veilig voelen. Oplaad. Ook plaatsen wij vraagtekens bij het voorgestelde uitschakelen van verlichting op speelplekken na 22.00u. In de praktijk maken veel inwoners na 22.00u nog gebruik van de openbare ruimte. Mensen die de hond uitlaten. Jongeren die terugkomen van het sporten. Inwoners die na hun dienst naar huis gaan. Is na 00.00u niet beter. Ik vraag het college daarom om te kijken of 00.00u beter aansluit bij dit daadwerkelijk gebruik. Wij begrijpen zeker het uitgangspunt. Donker waar mogelijk, licht waar nodig. Maar veiligheid voor onze inwoners moet voorop blijven staan in woonwijken. Speelplekken. Veelgebruikte

▶ 0:50:36wandel fietsroutes is verlichting. Niet alleen voor de verkeersveiligheid, maar zeer zeker ook voor de sociale veiligheid. Kan het college toezeggen dat bij toekomstige vervangen of reconstructies de veiligheid rondom woonwijken, speelplekken, belangrijke wandel fietsroutes en buitengebied expliciet wordt meegewogen en dat de verlichting daar niet automatisch wordt verwijderd? Tot slot. Laten we verlichting afstemmen. Stemmen op het werkelijke gebruik van de openbare ruimte. Als inwoners er nog zijn, moet er verlicht worden. Tot zover. Dank u wel, mevrouw Gubbels. Hoefnagels van de fractie van het CDA. Mevrouw Hoogta. Dank u wel, voorzitter. Ja, wij vinden dit een heldere en duidelijke beslisnota. Vooral ook heel blij met het wasbord overzicht, zodat we precies weten en kunnen zien wat er nou verandert ten opzichte van de oorspronkelijke beslisnota.

▶ 0:51:38Ook heel blij dat de uitgangspunten donker waar het mogelijk is licht waar nodig overeind blijven, want. Raad en commissieleden hebben. En inmiddels is dat denk ik alweer twee, drie jaar geleden, toen een buitengewoon verhelderende, zou ik willen zeggen. Excursie gevoerd in het donker in Wijchen. En toen werd al snel duidelijk dat meer licht eigenlijk niet altijd automatisch ook veiliger betekent. En dat,. Sterker nog, minder licht vaak zorgt voor beter zicht. En het is ook, want dat hoor ik al een paar fracties zeggen nee, licht is niet automatisch veiliger. Sterker, dat kan ook een enorme schijnveiligheid zijn, want je bent gewoon een prooi als je vol licht in het donker naar huis fietsen. Ik fiets regelmatig in het donker naar huis. Ik woon een beetje in het buitengebied en voor mij mag het echt wel donker blijven. Dus de de. De de Wasbord lijst. De verbeteringen kunnen wij als fractie omarmen. Dan ontvingen we

▶ 0:52:41vandaag ook nog een mail vanuit de Leefbaarheidsgroep. Daaruit maken wij op dat die ook positief gestemd is. Wel flink aantal kanttekeningen van. In onze ogen behoorlijk technische aard. Dat lijkt mij meer. Aan de ambtenaren en aan de uitvoering. Maar wij zijn toch een beetje een lekenbestuur en niet in staat om dit soort technische details. Helemaal goed te beoordelen. Zover mijn eerste termijn. Dank u wel, mevrouw Hoofdeling in de fractie van Emilia. Meneer Joost. Dank u wel, voorzitter. Toen ik de nota over de openbare Verlichting even kritisch las, ging bij mij figuurlijk het licht uit. En om zeker te weten dat ik echt niet verkeerd gelezen had, dacht ik ik gebruik even control heb en typ het woord veiligheid in. Die functie gaf helaas geen resultaten en dat is volgens Emilia precies wat er mis is met deze nota. De gemeente zegt zelf dat veiligheid het belangrijkste punt is bij keuzes over openbare verlichting. Maar in de auto in de nota staat het niet beschreven. Naar aanleiding van onze gestelde technische vragen kregen wij ook het financiële beheerplan nog even te

▶ 0:53:44lezen. Deze waren het doorsturen naar andere fracties en daaruit bleek dat er gestuurd wordt om een reductie. Doel van 9% van het areaal ten behoeve van het energieverbruik. Waarom is dit een langetermijn uitgangspunt? Blijkbaar zijn onze duurzaamheidsdoelstellingen belangrijker dan het waarborgen van sociale en verkeersveiligheid. In de ogen van de media is dat de omgekeerde wereld. Emilia wil niet dat er bij situaties zomaar verlichting verwijderd wordt. Onder beslispunt één staat dat verlichting verwijderd wordt wanneer geen sprake is van een onveilige situatie. Nou zullen daar waarschijnlijk criteria aan hangen. Daar ben ik nu niet zo benieuwd naar, maar wel wanneer deze criteria concreet leiden tot de conclusie dat de bestaande lichtmast verwijderd mag worden. En welke ondergrens geldt hierbij voor sociale veiligheid, verkeersveiligheid en veiligheidsbeleving? Graag een reactie van het college. Tevens staat in de nota dat wandel en fietsroutes die niet worden aangemerkt als hoofdroute, niet verlicht worden, tenzij het college besluit de route als secundaire hoofdroute aan te wijzen. Aangezien het niet in de nota vermeld staat, hoor ik graag van het college welke voorwaarden gelden om zo'n secundaire hoofdroute aan te wijzen. Wat Emilia betreft horen alle routes, namelijk

▶ 0:54:45verlichting, verlicht te zijn en is er geen onderscheid tussen primaire en secundaire routes. Voor de eigenaar is de primaire route de route die de inwoner het prettigst vindt, omdat ze deze kent en al jaren loopt. Die route is een gevoel van veiligheid voor de inwoner. Volgens Emilia hoort sociale en verkeersveiligheid dat absoluut de uitgangspunten zijn van openbare verlichting. Duurzaamheid hoort hierbij in acht genomen te worden, maar is absoluut van secundair belang als het gaat om veiligheid. Inwoners moeten zich in hun dorp overal veilig kunnen voelen. Of dat het nu gaat om een doorgaande weg, een verbindende fietsroute of een achterafpaadje in de wijk. Inwoners moeten in gemeente Wijchen het gevoel hebben dat ze overal veilig zijn, ongeacht waar ze lopen, fietsen of rijden. Inwoners denken daar ook hetzelfde over, zoals enkele jaren geleden wel bleek toen in delen van wie je letterlijk het licht uitging. En ik hoor de vragen al komen. Nee, dat betekent niet dat Emilia niks geeft om duurzaamheid. Integendeel. Ontwikkelingen zoals het gebruik van telemanagement bij lichtmasten, het plaatsen van sensoren op locaties waar het kan en het vervangen van de bestaande armaturen door LED verlichting passen perfect bij onze opvatting dat duurzaamheid in acht genomen moet worden bij sociale en verkeersveiligheid. Eerder genoemde zijn efficiënte manieren van besparing op

▶ 0:55:46elektriciteit en daarmee kosten, zonder dat het een effect heeft op het sociale en verkeersveiligheid. Maar het lukraak verwijderen van lichtmasten omdat er ook een andere fiets of wandelroute is waar net iets vaker mensen langskomen. Daar passen wij voor. Wat de media betreft mogen lichtmasten enkel verwijderd worden wanneer met concreet bewijs kan worden getoond dat het marginale effect van een lichtmast niet leidt tot een onaanvaardbare verslechtering van de totale verlichting van de straat. Of in Jip en Janneke taal als een straat of pad. Bij verwijdering van de lichtmast en niet onaanvaardbaar donkerder van wordt, mag de lichtmast verdwijnen. Volgens Emilia hoort sociale en verkeersveiligheid bij openbare verlichting het uitgangspunt te zijn, en is het verwijderen van lichtmasten alleen onder specifieke voorwaarden mogelijk. Tot zover. Dank u wel voor uw betoog, meneer Joost. Gaan we naar de fractie van D66, meneer Reichelt?. Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, Ik neem u even mee naar het buitengebied van of erna. En het toeval wil dat ik weet dat u daar ook regelmatig komt. En u weet hoe mooi het daar is. Regelmatig zijn mijn gezin en ik daar ook als het er helemaal donker is, zoals mijn dochter.

▶ 0:56:51Na haar werk al regelmatig reeën, vossen en zelfs een keer een bever tegengekomen. En zelf ben ik ook al eens vossen en een das tegengekomen, al zou die laatste ook op de grens van Heumen en Wijchen geweest kunnen zijn. Dat zou dus een asielzoeker kunnen zijn. Voorzitter. Ik ben blij dat deze dieren er zijn en dat ik ze ook in het donker tegenkom. De fractie van D66 onderschrijft namelijk het uitgangspunt van het licht Beleidsplan Donker waar mogelijk en licht waar nodig. De afgelopen jaren hebben we echter ook gezien wat er gebeurt als je zo'n uitgangspunt iets te letterlijk neemt, en er te snel en zonder voldoende communicatie toepast. Het plan was goed, maar de uitvoering was slecht. Om die reden heeft mijn fractie vooral beoordeeld of de uitgangspunten voor de uitvoering nu beter zijn. Een belangrijk

▶ 0:57:52aandachtspunt van mijn fractie was of communicatie en participatie nu voldoende zijn geweest. Qua participatie heeft het college duidelijk zijn beste beentje voorgezet. Er is een enquete geweest en er zijn op verschillende plekken lichte ervaringsstraten ingericht, waar ook ervaringen zijn opgehaald. Op het gebied van communicatie wil mijn fractie benadrukken dat het belangrijk is dat de inwoners betrokken blijven. Juist ook op het moment dat in een bepaalde wijk de verlichting wordt vervangen. Want dan wordt het pas echt concreet voor veel inwoners. Het onderwerp leent zich ook erg goed voor een intensief niveau van participatie. Dus wat betreft de fractie van D66 wordt het hoogste participatieniveau ingezet. Kan de wethouder hierop een toezegging doen?. Samenvattend lijkt het erop dat de volledige motie door het college wordt uitgevoerd. En is mijn fractie blij dat deze wethouder het licht heeft gezien.

▶ 0:58:54Dank u wel, meneer Reinhold, geef ik het woord aan de fractie van Pro. Mevrouw Smeets. Dank u wel, voorzitter. Wij staan achter de voorgestelde wijzigingen van het beleidsplan. Ook wij denken dat het tot een beter voorstel heeft geleid en zijn, net als een aantal andere commissieleden al aangaven, ook blij dat het uitgangspunt wel donker waar mogelijk ligt, waar nodig overeind is gebleven. En ja, we zien ook terug dat uit de vragenlijsten en gesprekken met inwoners eigenlijk steeds dezelfde zorgen naar voren kwamen, met name rond de veiligheid bij het uitlaten van honden in het donker en de veilige fiets verbindingen tussen de kernen en Wijchen. En wij vinden het goed om te zien dat deze signalen ook serieus zijn genomen. En daarnaast vinden wij natuurlijk duurzaamheid, energiebesparing en aandacht voor flora en fauna belangrijk. En we zien in. Het beleidsplan een goede.

▶ 0:59:55Balans terug tussen enerzijds. Veilig kunnen verplaatsen in je eigen leefomgeving en anderzijds ruimte voor duurzaamheid en flora en fauna. Maar daarbij wil ik wel benadrukken dat wij het veiligheidsgevoel net zo goed van belang vinden, ook al is het iets subjectiefs, en leidt meer verlichting niet automatisch tot een objectieve toename van de sociale veiligheid. Dit veiligheidsgevoel doet er wel toe, want het bepaalt wel hoe jij je voelt als je fietst. Ook al is het niet zo dat het door weer licht automatisch dus bijdraagt aan de veiligheid. Als je zo voelt is het nog steeds van belang. Dus in die zin hebben wij ook dezelfde vraag die collega Van Dam ook al noemde aan het college van de woorden nog secundaire hoofd fietsroutes aangewezen. Uhm. Werd ook al eerder door de media genoemd. Wat zijn de criteria voor die secundaire hoofd fietsroutes? En zijn

▶ 1:00:59er al bepaalde routes op het oog? Kan het college daar iets over zeggen? Uhm. Ja, even kijken en voor de rest vinden het verstandig dat de bestaande verlichting niet onnodig snel wordt verwijderd, maar dat de plannen nu zijn aangepast om pas te gaan verwijderen op het moment dat het ook echt,. Ja, het nodig is. Uhm. En d'r werd ook al eerder geopperd door de heer Van Dam om tussentijds te evalueren. Dat hebben wij inderdaad ook niet teruggelezen in het plan, dus zou het college daar nog iets over kunnen zeggen Of dit al in de planning staat, een tussentijdse evaluatie en of er dus nog bijgestuurd kan worden?. Uhm ja. Tot slot, voorzitter, zijn we positief met de wijzigingen? We zien dat er goed geluisterd is naar inwoners. We zien een goede balans tussen tussen duurzaamheid, biodiversiteit, leefbaarheid en veiligheid. En we zien ook met belangstelling de verdere uitwerking van het

▶ 1:02:00beleid tegemoet, in het licht kader dat er nog aan komt. Tot zover, voorzitter. Dank u wel, mevrouw Smeets. Dan geef ik nu het woord aan de fractie van Kernachtig aan mevrouw Kuijpers. Dank u, voorzitter. Sociale veiligheid betekent dat mensen zich veilig voelen in hun omgeving. Iedereen ervaart dat anders. Verlichting speelt een cruciale rol in het verhogen van de veiligheid in de openbare ruimte. Dat er veel waarde wordt gehecht aan de sociale veiligheid, bleek toen de verlichtingspilot in de woning draaide. Door de uitvoering ontstond op verschillende plaatsen in de wijk afwisselend verlichte en donkere zones, wat als onwenselijk en onveilig werd ervaren. Hier is eerder over gesproken en gemeenteraad kwam met een oproep aan het college en vroeg om een plan van aanpak voor verdere uitvoering van het beleidsplan. Via een informatienota zijn we als raadsleden geïnformeerd dat het college met de oproep aan de slag is gegaan. Ook is er een gespecialiseerd adviesbureau ingeschakeld waardoor de raad om was gevraagd.

▶ 1:03:02Dit en onder andere de input die opgehaald is uit de ervaringsstraten heeft tot bijschaving van het Beleidsplan Openbare Verlichting geleid. Met de vanavond voorgestelde wijzigingen als resultaat. Het openbaar verlichtingsplan dat al in 2023 door de raad werd vastgesteld, was ambitieus. Maar voor verdere invoering hiervan vinden we als partij dat we moeten luisteren naar onze inwoners en hun wensen en zorgen serieus moeten nemen. Dit vernieuwde beleidsplan sluit volgens Kernachtig Wijchen nog steeds aan bij de doelen die vooraf zijn gesteld Duurzaamheid minder licht, overlast. Maar door de voorgestelde aanpassingen sluit het beter aan bij wat inwoners belangrijk vinden. De buitenruimte is van ons allemaal en wij willen als partij dat iedereen zich veilig blijft voelen woelen in onze mooie gemeente. Men moet in de avond nog steeds de hond uit kunnen laten zonder angst. Kinderen moeten heerlijk buiten kunnen spelen, ook al is het schemerig. Zonder kleerscheuren van A naar B komen. Kortom, wij denken dat we er een paar dingen bij te stellen, er een mooi beleidsplan ligt voor de toekomst en wat de komende jaren verder kan

▶ 1:04:06worden uitgerold in heel Wijchen. Voorzitter, we gaan akkoord met de wijzigingen A tot en met G in het plan en zullen deze beslisnota steunen. Maar we willen nog wel iets meegeven voor vaststelling van het uiteindelijke lichtplan. Betrek bij veranderingen in onze woonwijken en kernen onze inwoners gelijk vanaf het begin. Plaats essentiële zaken in huis aan huisbladen en meld duidelijk wanneer er gestart wordt in wijken of buitengebied. Zo creëren we draagvlak en betrokkenheid. Verder hoop ik dat we ons niet blindstaren op alle kaders. Mocht er in een wijk of kern een gezamenlijk gevoel van onveiligheid heersen. Echter extra licht nodig is men hierover met de gemeente in gesprek kan blijven. Tot slot nog een vraag aan het college. Tijdens de Perspectiefnota 2026 is de motie Veilig Openbare Ruimte aangenomen. Hierin werd gevraagd om sociaal onveilig ervaren plekken in kaart te brengen, de uitkomsten hiervan inzichtelijk te maken en aan te geven welke maatregelen mogelijk en wenselijk zijn ter verbetering. Zou

▶ 1:05:07de wethouder kunnen aangeven of deze motie ook tot uiting komt in het lichtplan? Tot zover. Dank u wel, mevrouw Kuipers. Dan geef ik dadelijk het woord aan het college voor de beantwoording van de politieke vragen. Heeft het college behoefte aan een schorsing? Ja. Vijf minuutjes. Zeven minuutjes. Zeven. Zeven. We gaan voor 8 minuten. Zie ik jullie zo terug?.

▶ 1:15:30Heel fijn. Dan geef ik het woord aan wethouder Van Bronckhorst voor de beantwoording van de vragen. Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter. Allereerst dank voor de commissie voor. Het vertrouwen in. In het nieuwe. In de aanpassingen die we hebben voorgesteld, die we voorstellen in het beleidsplan. Daar hebben we het ook voor gedaan de afgelopen periode. Om. Om u daarin mee te nemen. Ik loop even de vragen langs die ik gekregen heb van uh van de. In de volgorde van de partijen, zoals ze ook het woord hebben gekregen van de VVD, kreeg ik een aantal vragen met betrekking tot uh. Waarom het kader wat uh vastgesteld wordt, uh na vaststelling van het beleid, uiteindelijk de uitgangspunten die hier in het beleid staan, die worden zeker meegenomen in het uitvoeringsplan van het van het licht kader waar we uh, straks een besluit over nemen als college, maar waar de raad ook zeker weer over geïnformeerd zal gaan worden. Een aantal mensen hadden de vraag over evaluatie waar. Meer partijen. VVD stelde die ook om een evaluatie na twee jaar voor Is voor te

▶ 1:16:31gaan doen. We hebben de vorige periode of. Bij het vorige plan is er een amendement. Uh, die was toen nog van Wiegel, ook al dacht ik van harte van wie? Ik weet dat van Wiegel, Lokaal toen en die en die stelde toen voor om een evaluatie te doen na drie jaar. Ja, die staat. Als u zegt ja, we willen dat anders dan, dan zou dat moeten worden aangepast. Maar in de basis hebben we gezegd van. Is die toen aangegeven van een evaluatie na drie jaar?. Een aantal vragen ging ook over uhm ja, over de secundaire routes. Welke criteria en hoe gaan we daarmee om, uiteindelijk? Uhm ja,. Op t moment als de de een een secundaire route in in beeld komt, of t nou een fietsroute of een wandelroute is, dan is dat altijd ook iets wat we. Ja, dat zal financiële consequenties hebben. Dat staat ook in de nota en daar gaan we ook voor. Komen we weer terug bij u, want uiteindelijk zal daar. De raad is daar, uh ook uh de de budgethouder voor en die zal ons daar ook weer de middelen voor beschikbaar moeten stellen. Dus uiteindelijk, mocht dat financiële consequenties hebben voor welke welke keuze ook gemaakt worden, konden al bij u. Welke criteria uiteindelijk? Ja, het is ook een stukje uitvoering en ook te kijken van van hoe

▶ 1:17:34gaan wij. Die, die, die secundaire routes, uhm welke criteria daarvoor gebruiken? Ja, dat zal afhankelijk zijn van de intensiteit verkeersveiligheid. Misschien signalen van inwoners of van leefbaarheidsgroepen. Netwerk groepen die, zoals die tegenwoordig heten, daar dat zal. Die zullen daar in een afweging gemaakt worden en op basis daarvan zullen wij met een voorstel naar u komen om te kijken of we een een extra route kunnen toevoegen tussen de kern. Op dit moment is het eigenlijk de. De uitgangspunt dat tussen alle kernen een. Een verlichte fietsroute is. Mocht daar een secundaire route en een tweede route aan toegevoegd moeten worden, dan komen we weer weer bij u terug. Uhm ja, de vraag van om om speeltuinen na 10.00u nog te verlichten. Ja, wij zijn hier van uitgegaan dat na 10.00u geen gebruik meer gemaakt wordt van de speeltuin waar die eigenlijk voor bedoeld zou zijn. En dat willen we eigenlijk ook zo houden. Op het moment dat we m dan doorlichten tot en tot 12.00u dan. Dan weet ik niet of het doel van de speeltuin nog wel wel in en in beeld is, maar uiteindelijk willen wij die speeltoestellen na 10.00u uh.

▶ 1:18:36Uh de verlichting uitschakelen. Bij hondenvelden blijft die verlichting wel 2407 uur branden, maar dan met de sensor, dus die zal op t moment. Als t donker is zal honden veldjes altijd verlicht blijven. Uhm even. Ja. De vraag van Emilia. De kosten? Ja, uiteindelijk. De kosten zijn gestegen. We hebben t t beleid en de uitgangspunten van t beleid waar die zijn. We hebben in 2023, daar zal ik een keer dit aantal jaartal genoemd hebben we die kosten op basis van de van de van de voor de kennis van van van energielasten energieprijzen, maar ook van van de het tempo waar we toen in wilden gaan verlengen. Tot aan 2030 zijn daar de kosten op gebaseerd. We hebben inmiddels ook gezegd we pas in dit tempo aan. We zijn ook in een in een wereld terecht gekomen waar ook de energiekosten van een andere orde zijn. Dus vandaar ook die stijging van. De energielasten. En daarbij hadden wij in het eerste beleidsplan ook het voornemen om meer masten te verwijderen. Dat is nu ook veranderd, dus ze blijven meer masten gehandhaafd dan bij het eerste plan, dus

▶ 1:19:40dat geeft ook extra kosten voor. Energie. Criteria bij verwijderen. Ja, dat is criteria bij verwijderen van masten. Want ja, wat kan daar een rol spelen? Dat zij ja, dat zijn toch ja, technische randvoorwaarden die daarvoor gelden en die zullen in het uh. In het kader zullen die worden meegenomen. Dat. Dat zijn echt richtlijnen die daarvoor gelden met betrekking tot verkeersveiligheid, maar ook het gevoel van veiligheid. Signalen van. Van inwoners. Die zullen daarin meegenomen worden. Ja, de. De. De meest interessante. Die kwam eigenlijk wel van D66. Van van die stelde voor om uh. Althans die vroeg mij om om toe te zeggen dat we de hoogste uh vorm van participatie toe gaan voeren. Op t moment als wij uh in in een wijk aan de slag gaan. De participatie hebben wij voor het grootste gedeelte nu al aan de voorkant gedaan bij met uh met inwoners. We hebben een enquete gedaan. We hebben die ervaring straten ingericht. We hebben gesprekken gevoerd met met uh, met leefbaarheidsgroepen. Ook leefbaarheidsgroepen zijn bij t halfjaarlijkse overleg geïnformeerd. En met die input uh zijn we nu aan de slag gegaan

▶ 1:20:40om met een licht kader aan de slag te gaan. De moment als we uh de de wijk ingaan. Als we een dorp ingaan en kernen gaan, dan gaan wij inwoners natuurlijk met een huis aan huisbrief informeren dat we aan de slag gaan met de verlichting. We gaan ze uitnodigen voor een informatieavond waarin eigenlijk de uitgangspunten zoals we die in het kader hebben opgepakt, gaan gaan toelichten aan de inwoners. Wat daar de de de consequenties van zijn. En ja, dat is natuurlijk de website. Die blijft ook in de lucht. Waar inwoners ook kunnen kijken waar welke keuzes wij gemaakt hebben. Op t moment als wij de. De. De. De. De hoogste vorm van participatie. Dat is dus meebeslissen. Ja, ik. Ik hoor hier in de raad ook al verschillende geluiden van, waarbij de ene partij zegt van mij mag het helemaal donker worden en de andere partij zegt ja, alle routes moeten verlicht zijn, want de mensen moeten altijd overal veilig zijn. Dat geeft al. Ja. Welk? Welke? Welk dilemma? Wij kunnen voor. Ja waar we voor kunnen komen te staan op het moment als wij. Die hoogste vorm van participatie gaan doen. Dus we hebben het kader zoals we het straks gaan uitrollen. Daar worden inwoners uitvoerig over geïnformeerd. Mocht er dan

▶ 1:21:43nog eens een keer een lantaarnpaal extra of of naar links of naar rechts moet, die ruimte is er wel, maar. Maar de kaders voor uh, In een woonwijk, voor een industrieterrein, voor t buitengebied, die worden op basis van. Van het nieuwe beleid worden die gehanteerd in in en in de. In de totale uitrol is ook de vraag die we straks moeten doen aan. Bij de aanbesteding natuurlijk. Dan zal ook uh de. De. De aannemer op basis van van beleid en kaders eens een voorstel moeten doen. Uhm de routes de evale ja de evaluatie heb ik gehad en verkeer en achterwielen nog. De laatste vraag die ging over uh, de motie die is ingesteld bij beide bij de perspectiefnota van van juli. Uhm, laat dat duidelijk zijn. Uh, toen uh. In juli was de de. De voorbereiding voor deze nota. Die was al al al een heel eind afgerond. Maar als u door de. Door de regels heen leest en. En het gaat dan om de. De veiligheid in de openbare ruimte, dan kunt u zien dat we daar wel degelijk rekening met. De sociale veiligheid heeft een. Een plek gekregen in. In het verlichtingsplan de. De. De. De fietsroutes, de de de

▶ 1:22:45wandelroutes. Ook de de hoofd wandelroutes een paar keer die hebben een plek gekregen. Uh Hondenveldjes hebben een plek, dus uiteindelijk is daar wel al rekening mee gehouden. Althans al al vooruitlopend op die motie. Is daar al gekeken naar de sociale veiligheid waar wij, uh, de opdracht voor gekregen hadden om daar meer aandacht voor te hebben? Dus daar hebben we ook op ingezet hoe die motie straks verder wordt ingevuld? Ja, dat is aan mijn collega en dan heb ik volgens mij de vragen beantwoord. Dank u wel, wethouder Van Bronckhorst. Ik check even of alle vragen beantwoord zijn. Mevrouw Smeets van Pro. Microfoon. Ik heb nog een verduidelijking. Vragend. Ehm. Mag ik die stellen?. Dat mag. Ehm. Dat gaat over de hoofd en secundaire routes. En. Want daarvoor. Ik breng een tegenstrijdigheid in. Enerzijds hoor ik het college zeggen dat ze daarvoor terugkomen bij ons als er secundaire routes worden aangewezen.

▶ 1:23:48Maar anderzijds hoor ik ook terug dat dit wordt meegenomen in het licht kader. En het licht kader komt alleen ter informatie richting de raad. Uhm. Dus. Dus hoe moet ik dat zien? Zeg maar hoe? Op welke manier en hoe worden die voorgelegd, die secundaire routes?. Duidelijk, meneer. Wethouder Van Bronckhorst. Ja, want wat ik aangaf bij secundaire routes. Uiteindelijk wordt daar de keuze voor gemaakt. De college stelt een secundaire route vast, maar er zal ongetwijfeld een financiële component aan vast zitten en op basis daarvan komen wij terug bij uw raad om daar de financiële middelen voor uh uh te te beschikbaar te stellen om die route in te richten met lantaarnpalen. Dan zie ik nog een verduidelijkende vraag van meneer Richard van D66. Ja, dank u wel, voorzitter. Begrijp ik goed dat. Het het antwoord van de wethouder, dat dat mag interpreteren als een toezegging dat er maatwerk mogelijk is in de uitvoering?.

▶ 1:24:48Wethouder Van Bronckhorst. Ja, maar wat ik aangaf van van maatwerk mogelijk is of op basis van op het moment dat wij een wijk ingaan, dan wordt. Er wordt 111 lichtplan uitgerold op basis van het bestaande kader. Mocht er dan een, een, een, 111 inwonersgroep zijn die die vindt van nou, die lantaarnpaal, die mag iets naar links of naar rechts. Dat zou kunnen, maar het is niet zo als we zeggen van van de legale. Voor het buitengebied is in de basis,. Zoals die wordt vastgesteld, dat wij die kruispunten gaan verlichten of die bochten gaan verlichten. Enkel in de in in het buitengebied. Als ze dan zei ja, we willen ook een hele straat nog verlicht hebben. In het buitengebied, Dat past niet in het kader. En dat is dan wel, ja, in hoeverre dat dan maatwerk is. Maar het is niet zo dat de inwoners nog heel veel ruimte hebben, zeg maar om het totale lichtplan mee te besluiten, maar wel om op lantaarnpaal niveau. Zijn daarmee de vragen allemaal beantwoord? Dat is het geval. Dan gaan we door naar de tweede termijn en dan geef ik het woord weer aan de fractie van de

▶ 1:25:49VVD, meneer Van Dam. Dank u wel, voorzitter, en dank aan het college voor de duidelijke beantwoording. Mijn vraag aan de andere fracties is voor. Een tussentijdse evaluatie is door de wethouder reeds naar tevredenheid beantwoord. De evaluatie na drie jaar is voor ons een goed uitgangspunt. We zijn erg blij met de toezegging dat de uitgangspunten van vanavond zullen worden meegenomen in het te vormen light kader. Voor de VVD draait het voorstel uiteindelijk om een goede balans tussen veiligheid, duurzaamheid en verantwoord omgaan met gemeenschapsgeld. Voor ons staat voorop dat de veiligheid niet alleen op papier moet kloppen. Zoals we in onze eerste termijn aangaven, gaat het ook om de eenzame fietser die s avonds veilig thuis wil komen. We willen daarom dat sociale veiligheid daadwerkelijk meeweegt in de keuzes die straks in het licht kader worden gemaakt. We vinden het goed dat er ruimte komt om per kern een tweede route aan te wijzen, en zijn verheugd te horen dat de wijzigingen aan de raad zullen worden voorgelegd. Voor wat betreft de financiën, de hogere reservering voor elektriciteit laat zien dat de energieverbruik niet alleen een duurzaamheidsvraagstuk is, maar ook een financieel vraagstuk. Daarom moeten we wat ons betreft niet kijken naar zoveel mogelijk

▶ 1:26:51techniek, maar naar slimme investeringen die daadwerkelijk energie besparen en op langere termijn financieel verstandig zijn. Voor ons wordt dit bevestigd door de keuzes die het college voorstelt in deze nota. Voorzitter, als we die uitgangspunten vasthouden. Veiligheid van onze inwoners, duidelijke keuzes en verstandig omgaan met gemeenschapsgeld. Dan hebben we wat ons betreft de juiste basis voor de verdere uitvoering. Tot zover. Dank u wel, meneer Van Dam. Geef ik het woord aan Hart voor Wijchen? Mevrouw Gubbels Hoefnagels. Dank u wel, voorzitter. Dank aan het college voor de beantwoording van de vragen. Voor ons blijft vooral één punt belangrijk. Inwoners moeten zich veilig kunnen voelen, ook in de donkere uren. Wij begrijpen dat er gekeken moet worden naar duurzaamheid en minder verlichting. Dat vinden wij ook belangrijk. Maar veiligheid moet daarbij niet vergeten worden. Voor ons is het simpel laten we verlichting afstemmen op het daadwerkelijk gebruik. Als inwoners er nog zijn, moet er verlicht worden. Dank u wel. Tot zover. Dank u wel, mevrouw Gubbels. Hoefnagels geef ik het woord aan de fractie van het CDA. Mevrouw

▶ 1:27:51Hoogteijling. Dank u wel. Voorzitter. Ook dank voor de duidelijke antwoorden van de wethouder. Ja, ik zat te bedenken. Het is jammer dat een deel van deze raad en commissie is natuurlijk nieuw en heeft die excursie destijds niet bij kunnen wonen. En dat was echt,. Voor mij althans, een eyeopener om te ervaren dat donker eerder veiliger aanvoelt dan maximale verlichting. En ik snap heel goed, en dat wil ik ook erkennen dat. Sociale veiligheid is, daar valt niet over te twisten, want dat voelt voor ieder natuurlijk weer anders. Maar de reflex dat licht altijd veilig is,. Daar zouden we wel een beetje van af moeten. En misschien toch voorzichtig onze inwoners daarin mee moeten nemen. En dat gebeurt ook met deze, met dit beleid. Interruptie van meneer Van Dam. Mevrouw Hoofdpijn en ik spreek een klein beetje uit eigen ervaring van lang, lang geleden. Maar kunt u zich voorstellen dat er ook mensen zijn die zich

▶ 1:28:53minder veilig voelen in het donker en van lantaarnpaal naar lantaarnpaal fietsen?. Mevrouw. Hoofdleiding. En nu komen we op het punt sociale veiligheid over. En net als over smaak valt niet te twisten en daarom, maar dat is echt onuitvoerbaar, zou je alle inwoners het gunnen om een keer. Daadwerkelijk. Dus die excursie die we gehad hebben, dat gaf echt heel veel inzicht. Dat je denkt verrek als als dit licht gediend wordt, dan zie ik eigenlijk veel beter dan in het volle licht wat waardoor je bijna verblind. Raakt. Dus het uit het automatisme licht is altijd beter. Daar. Daar moeten we echt een beetje van af, want. Dat is gewoon niet zo. En. Maar goed, er valt niet over te, te te twisten. Ik zou niet graag vol in de spotlight. En u weet trouwens waar ik woon. Ik fiets

▶ 1:29:54daar altijd, dus ik nodig u uit om eens een keertje mee te fietsen. Ze heeft. Nog een interruptie. Van meneer Joost?. Voorzitter. Begrijp ik hieruit goed dat mevrouw Hoofd Teylingen met heel Wijchen straks op de fiets door het donkere deel van Wijchen heen wil om aan te tonen dat schijnveiligheid daadwerkelijk een ding is?. Mevrouw Hoofdeling, dat is niet nodig, want er liggen een heel duidelijk beleid. En de titel van dit beleid geeft ook aan. Donker. Waar het kan, ligt. Waar het nodig is. En volgens mij is daar op deze manier prima met de de de uitkomst en resultaat vanuit de pilot prima verwerkt. Maar ik wil vooral even pleiten dat we niet met z'n allen in de reflex schieten van dat licht altijd beter is. En. De onveiligheid voor vrouwen wordt lang niet altijd veroorzaakt door gebrek aan licht, maar heeft meestal een andere oorzaak. Dat was in tweede termijn. Ja, dat was mijn tweede termijn. Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan meneer Joost

▶ 1:30:56van Emilia. Ja, dank je wel, voorzitter. Voorzitter. Op bepaalde zaken vinden wij dat we niet moet bezuinigen om aan geld te bezuinigen. Voor Emilia is de openbare verlichting zo'n zo'n aspect. De sociale en verkeersveiligheid blijven bij ons voorop staan. Wij blijven er daarom bij dat alle routes verlicht moeten worden. Daarnaast, zoals de wethouder het proces rond het aanwijzen van secundaire routes schetst, klinkt dat in onze oren als een zeer inefficiënt en arbeidsintensief proces om steeds terug te keren naar de raad. Wij zouden daarom ook liever zien dat beslispunt één volledig geschrapt wordt, zodat het licht op de route die de inwoner beschouwt als hoofdroute aan blijft. Ook voor beslispunt één B voelen wij nog steeds niks. Dit is in onze ogen alleen acceptabel wanneer er concreet bewijs is waarmee aangetoond kan worden dat de straat en niet onaanvaardbaar donkerder van wordt. Tot zover. Mag ik daaruit opmaken dat u een amendement. Overweegt?. Dat gaan we nog intern in de fractie bespreken, maar waarschijnlijk wel. Dank u wel. Dan geef ik het woord aan D66, meneer Reichelt. Ja, voorzitter, dank u wel. Ik heb nog een paar puntjes? Ja, ik had eigenlijk de vraag van de VVD nog openstaan over de

▶ 1:31:59tussenevaluatie. Nou, die heeft de wethouder beantwoord na drie jaar. Is helemaal prima, want voor die evaluatie voelden wij ook. En ja, eigenlijk voordat het debatje er net begon over de schijnveiligheid die het CDA benoemde, had ik daar al een notitie over gemaakt. Uhm. En ook tussen de twee termijn in hebben we dat intern hier nog over gehad. Uhm. Wij sluiten ons daarbij aan dat dat uh uh, dat het op momenten ook voor schijnveiligheid kan zorgen. Uh. Want t is zo dat de aanvallen zitten in het donker en het doelwit heeft goed, uh licht.. En dat maakt dat het soms schijnveiligheid is als er meer licht is. Uhm. En wat mij betreft, wat mijn fractie betreft is het huidige voorstel juist een mooie balans tussen duurzaamheid en veiligheid. Tot zover. Dank u wel, meneer Egel. Geef ik het woord aan mevrouw Smeets van mevrouw Van Pro.

▶ 1:33:01Dank u wel, voorzitter. Ja, wij uhm steunen de Uh beslisnota. Die voorlichten ook. En uh, wat betreft de evaluatie. Uh, zijn we blij om te horen dat dat amendement er al ligt en dat die evaluatie er in ieder geval naar drie jaar komt? Maar wij zouden toch ook graag zien dat het college ook tussentijds en dan doelen we meer jaarlijks. Uh, in ieder geval ambtelijk evalueren hoe het gaat, wat de ervaringen zijn, dat we geen tweede moeten krijgen, dat het toch niet helemaal is uitpakt zoals het bedoeld is. Dus we hopen meer een plan do check act cyclus die gewoon meegenomen wordt in de uitvoering, zodat we niet achteraf weer alles moeten. Even moeten repareren en me dat pas na drie jaar achter komen. Dus ja, die toezegging horen we nog wel te horen. En ja, als dat wordt gedaan, dan vinden we het prima om als raad over drie jaar weer een evaluatie

▶ 1:34:04tegemoet te zien. Tot zover, voorzitter. Dank u wel, mevrouw Smeets, geef ik het woord aan Kernachtig en mevrouw Kuijpers. Dank u, voorzitter. Ik heb eigenlijk niks meer voor de tweede termijn. Rest mij nog om het college te bedanken voor de beantwoording van alle vragen vanavond. En uhm,. Ook de Leefbaarheidsgroep te bedanken voor de mail die wij zojuist hebben ontvangen. Dank u wel, mevrouw Kuijpers. Dan wil ik nog vragen of het college nog feitelijke onjuistheden heeft gehoord. Wethouder van me. Ik heb uh, geen feitelijke onjuistheden gehoord, maar ik heb wel gevraagd nog wel een vraag uh gekregen om een om een toezegging te doen buiten de evaluatie om. En ik kan de Raad uh toezeggen, wel dat wij. Gedurende een project wel wel de raad willen informeren hoe het gelopen is, hoe een plan gelopen is, hoe inwoners reageren op het plan om te kijken of dat dan. Om daarmee tegemoet te komen. Dank u wel. Heel mooi. Dan constateer ik dat er

▶ 1:35:08wellicht een amendement is aangekondigd. Dus het advies van de commissie is om deze nota als bespreekstuk te agenderen voor de raadsvergadering van 15 oktober. En dan gaan we naar de tweede nota van vanavond. Is er nog behoefte om te stoelen dansen? Dan is daar nu de tijd voor en dan ga ik de nota vast een beetje. Aankondigen. Ik zit een beetje. Ja, meneer Vrolijks, als u ook gaat zitten.

▶ 1:36:09Ja. Ik had het eerst verkeerd gedaan. Wat een commotie. Ja, meneer Vrolijks gaat ook zitten. Meneer Vrolijk Ik ga nog steeds niet zitten. Goed, dan gaan we verder met het tweede bespreekstuk van vanavond en dat is de informatienota Boom Groeiplaatsen en boomkroonvolume in Wijchen. Niet alleen het aantal bomen is van belang, maar ook de omvang en de kwaliteit van de boom. Kronen. Grote volwassen bomen dragen in belangrijke mate aan bij aan Bij. Aan verkoeling. Biodiversiteit en klimaatbestendigheid. En door middel van het digitaliseren van het bomenbestand. Het opnemen van het boomkroonvolume en het opstellen van een boomkansenkaart. Wordt inzichtelijk wat de waarde van het huidige bomenbestand is en waar kansen liggen om bomen duurzaam te laten groeien. Omdat de verdere uitwerking hiervan in de toekomst ook politieke keuze kan vragen,

▶ 1:37:10heeft de agendacommissie deze informatie ter beschikking. Bespreking geagendeerd en welke fracties wensen er over dit onderwerp het woord te voeren? Dat zijn ze allemaal. En dan beginnen we bij de fractie van Pro. Meneer Burgers. Dank u wel, voorzitter. U verrast me. Voorzitter. Uhm. Nou uh. Allereerst complimenten aan t college, want de manier waarop we hier naar bomen wordt gekeken in deze informatie nodig, is voor ons echt een eyeopener. Niet alleen kijken naar hoeveel bomen we hebben, maar vooral naar wat wat een bootboom daadwerkelijk kan betekenen. Hoe groot kan hij worden? Heeft hij voldoende ruimte boven en onder de grond? En hoeveel boomkroonvolume kan zo'n boom uiteindelijk ontwikkelen? Fijn woord. Dat is informatie waar wij als raad echt mee uit de voeten kunnen. De nota maakt duidelijk waarom het belangrijk is. Één grote boom kroon levert veel meer dan op dan tien kleine boomkronen. We hebben het hier wel

▶ 1:38:12eens gehad over. Als er één boom weg gaat, zetten we twee kleine boompjes ernaast. Maar dat is toch wel een ander verhaal als je dit artikel leest, hè? Euh. Dat betekent dat het beschermen van goede bestaande bomen en het zorgen voor goede groeiplaatsen minstens zo belangrijk is als alleen maar nieuwe bomen planten. Dat sluit precies aan wat aan bij wat deze informatie nota ons laat zien. Ongeveer 80% van onze bomen staan voor de komende vijftien jaar op een geschikte groeiplaats. Dat zijn ongeveer 24.000 bomen. Tegelijk zijn er ruim 5500 bomen waarbij actie nodig is om ze goed te kunnen laten doorgroeien. Maar er is nog een tweede kant. We hebben een gedigitaliseerd boombestand. We kennen het boomkroonvolume en we hebben een boom kansenkaart. Daarmee kunnen we veel gerichter bepalen waar bomen een goede toekomst hebben. Dat betekent voor ons overigens niet zoveel mogelijk boompjes

▶ 1:39:14neerzetten. Juist deze nota leert ons dat we anders moeten kijken. Het gaat om meer bomen en meer boomkroonvolume. Om de juiste boom op de juiste plek. Om bestaande bomen die goed staan de kans te geven verder te groeien. En om bij nieuwe bomen vanaf het begin voldoende ruimte te reserveren, zodat ze niet na twintig of dertig jaar alweer een probleem worden. En natuurlijk kan het boomkroonvolume in een bepaalde periode teruglopen. Soms moeten oude of zieke bomen worden vervangen. De noten laat zelfs zien dat wanneer grote groepen bomen tegelijkertijd worden vervangen, dit een forse terugval in boomkroonvolume kan geven. Daarom is gefaseerd vervangen heel verstandig. Voorzitter. Uh. Voorzitter. Wij zien in deze informatie nota daarom niet alleen een analyse van ons bomenbestand, maar wij zien vooral een kans om nu te handelen. Niet wachten tot alle plannen voor 2028 2029 klaar zijn, maar

▶ 1:40:16kijken wat we nu al verstandig en verantwoord kan. Daarom zal Pro Wijchen bij deze informatie nota een motie indienen die het college oproept om al in het eerstvolgende planseizoen te beginnen met extra bomen aanplant, daarbij goed te kijken naar de ontwikkelingen van het boomkroonvolume en kan ze bij reconstructies en herinrichting direct mee te nemen. Voorzitter. Als we Wijchen als. Als we willen dat Wijchen groener wordt, is één ding zeker. Bomen groeien niet sneller door te wachten. Zover. Voorzitter. Dank u wel, meneer Burgers. Dan geef ik het woord aan de fractie van D66. Mevrouw Jansen. Voorzitter. Het is goed dat het college verder kijkt dan het aantal bomen. Een boom telt pas echt mee als hij de ruimte krijgt om te groeien. Een grote, gezonde kroon geeft schaduw, helpt tegen hitte en biedt leefruimte aan dieren. Die aandacht voor boomkroonvolume en groeiplaatsen steunt D66 wieken. Maar een

▶ 1:41:19groene gemeente is niet automatisch een groene wijk. Het coalitieakkoord spreekt over een gezonde leefomgeving met voldoende groen. Die ambitie moet het eerst omgezet worden in daden. Waar de nood het hoogst is in versteende buurten, in hete straten en op plekken waar inwoners weinig eigen groen hebben, bijvoorbeeld in wijken met veel huur huurhuizen. Daarom twee vragen aan de wethouder. Wilt u voor nieuwe wijken streven naar minstens 30% boomkroonbedekking?. En wilt u per wijk in beeld brengen hoe Wijchen scoort op de 330 300 richtlijn? De richtlijn houdt in drie bomen in het zicht vanuit ieder huis 30% boomkroonbedekking en bereikbaar groen binnen 300 meter. D66 Wijchen heeft een indicatieve boomkroonkaart gemaakt. Dat is geen officiële meting, maar de verschillen tussen wijken springen eruit. Ik vind het jammer dat de gemeentelijke

▶ 1:42:20boomkansenkaart nog niet met de raad is gedeeld. Kan de wethouder ons alsnog inzicht geven in die kaart en de gebruikte criteria?. Maar kaarten alleen vergroenen, geen straat. Als we. Als we. Als we weten waar schaduw ontbreekt, moeten we daar ook beginnen. Daarom kondig ik een motie aan en die motie gaat waarschijnlijk heten Spreidingswet voor bomen. De titel is met een knipoog. De opdracht is serieus. Geen bestaande. Geef bestaande bomen ruimte. Om groot te worden. Zorg bij nieuwe aanplant voor goede groeiplaatsen en investeer als eerst in wijken met de minste boomkroonvolume. En wie weet kan er wel samengewerkt worden met andere groene partijen in deze raad, die ook met een motie willen komen. En kunnen we samen een hele mooie boom kroon motie maken. Dus ja, dit is een uitnodiging. Want wat we moeten doen met z'n allen in deze gemeente

▶ 1:43:20is stap voor stap toewerken naar 30% boomkroonbedekking, zoals ook de landelijke het landelijke doel is. Voor elke eigenaar en voor elke. Voor elke Wagenaar. Een boom in het zicht. En natuurlijk ook voor de Wiegische natuur. Dank u wel. Dank u wel, mevrouw Jansen. Geef ik het woord aan de fractie van de Milia? Meneer Donk?. Ja, dank u wel, voorzitter. Bomen zijn onmisbaar voor een gezonde, groene en prettige leefomgeving. Dat is de belangrijkste boodschap van deze informatie nota die we graag onderschrijven. Juist nu we te maken hebben met klimaatverandering, is het belangrijk dat we onze bomen de kans geven om tot een volledige waarde te ontwikkelen. De cijfers van deze nota laten zien dat we daarin nog wel wat stappen moeten zetten. Ongeveer 80% van onze bomen staat de komende vijftien jaar op een geschikte groeiplaats. Dat is positief, maar tegelijkertijd ruim duizendvijfhonderd bomen die in hun huidige situatie niet tot hun volledige potentie kunnen

▶ 1:44:21uitgroeien. Bij een deel is verbetering van de groeiplaats nodig, bij andere bomen vervanging door een beter passende soort aan de orde. Het vinden van de juiste boom en groeiruimte combinatie kan gevonden worden in het Handboek Bomen, is er te lezen in de nota. Dat komt op mij over als het Handboek Bomen voor Dummies. En rekent mij gerust tot een dummy, want van bomen heb ik weinig verstand. Maar ik vraag me wel af wanneer dat boek dan uitgebracht is en er niet eerder kon worden ingespeeld op de nu noodzakelijke ingrepen. Er moet volgens Europese wetgeving, we moeten volgens Europese wetgeving zorgen voor een minimaal gelijkblijvend boomkroonvolume. Vanaf 2030 dient dat zelfs toe te nemen. Omdat in de gaten te houden is nu een integraal beheersysteem met de stoplichten kaart. Heel handig en heel duidelijk, ook voor dummies. Voor die 5500 bomen is er actie nodig en dat vraagt om een zorgvuldige en vooral toekomstgerichte aanpak. Wat ik echter mis is dat we met al die nieuwe informatie vervolgens daadwerkelijk gaan doen. We

▶ 1:45:24krijgen nu een boom kansen kaart en veel meer inzicht in groeiplaatsen en boom boomkroonvolume. Maar gaat dat straks ook daadwerkelijk meewegen bij herinrichten van en andere ruimtelijke keuzes? Of blijft het vooral een beheerinstrument? En hoe wordt die doorwerking dan geborgd? Voorzitter. Wij vinden het van belang dat er daarbij goed gekeken wordt naar bomen die vandaag een probleem geven. Schrijnend is te zien dat in de nota vermeld wordt dat de eik van 100 tot 150 jaar oud in de kasteeltuin de meest optimale boom vorm heeft. En zijn we daar dan extra zuinig op? Nou, niet echt dus. Herinnert u zich nog de oproep van Emilia in de commissievergadering van 11 juni om de bomen in de kasteeltuin extra te beschermen, en met name de kermis er niet te laten plaatsvinden?. In de eigen stukken van het college staat dat het gebruiksdruk en bodemverdichting tot bodemverdichting heeft geleid, Dat maatregelen rond evenementen acceptabel, maar niet optimaal voor bomen zijn en dat herstel niet

▶ 1:46:25kan worden gegarandeerd. Ik wil van het college graag weten hoe zij objectief gaan vaststellen of de afgesproken bescherming rond evenementen daadwerkelijk voldoende werkt, en wat er gebeurt als blijkt dat dat niet zo is. Nu hebben we kennisgenomen van het niet nakomen van afspraken en vergunningen. Waarom praten we nog nu nog over dit bomenplan? Als we onze juwelen in de eigen kasteeltuin al niet eens opkomen om die te redden? Ook al bent u van mening dat dit besluit buiten de kaders van deze nota valt, roep ik toch het college op om nu een concrete datum te noemen en op korte termijn het evenementenplan aan te bieden. Dat is wat Emilia betreft onlosmakelijk verbonden met het behoud van bomen op kwetsbare plaatsen. Tot zover mijn eerste termijn. Dank u wel, meneer Dolk. Dan fractie van het CDA. Mevrouw Hoogteijling. Ik sla de eerste termijn even over. Voorzitter. Helemaal goed. Dan fractie van Hart voor Wijchen. Wie mag ik het woord geven? Meneer van t Schip?.

▶ 1:47:27Dank u wel. Sorry. Dank u wel, voorzitter. Ja, voorzitter. Wij zijn blij met de gedane inventarisatie met betrekking tot de staat van ons bomenbestand. Dat geeft ons een idee waar ze staan, waar we staan,. Maar nog niet wat het gaat kosten. De nota lijkt sterk uit te gaan van de aanname dat meer groei, ruimte voor de bomen altijd de beste klimaatadaptatie oplossing is. En daarmee mis ik een brede afweging van alternatieven. Wanneer wordt geconcludeerd dat voor duizend bomen. Extra ruimte nodig is? Kan dat gevolgen hebben voor parkeerplaatsen, wegen en andere functies in de openbare ruimte? Met andere woorden, dit beleid kan grote financiële gevolgen hebben. Mijn vraag aan het college zijn. Daarom krijgen we Europese subsidie of überhaupt subsidie voor deze verbeteringsslag. Welke

▶ 1:48:27alternatieven zijn onderzocht om schaduw, verkoeling en klimaatadaptatie te realiseren op locaties waar bomen moeilijk kunnen uitgroeien? Is bijvoorbeeld gekeken naar overkappingen van parkeerterreinen met zonnepanelen die die niet alleen schaduw bieden, maar ook duurzame energie opwekken. Ik krijg uit deze nota vooral de indruk dat er wordt geredeneerd vanuit de boom als dé oplossing, terwijl de vraag zou moeten zijn welke maatregel levert op deze locatie het beste maatschappelijke resultaat op, tegen de laagste kosten en met de minste ruimtebeslag?. Die afweging zie ik nog onvoldoende terug. Zover mijn eerste termijn. Voorzitter. Dank u wel, meneer Van der Schip. Dan geef ik het woord aan de fractie van de VVD. Mevrouw Van T. Verder. Dank u wel, voorzitter. Deze nota over boomgroei plaatsen en boomkroonvolume. Volume. Laat zien dat we serieus werken aan een groene en toekomstbestendige leefomgeving.

▶ 1:49:31De wijze VVD waardeert het dat het college de raad hierover informeert. De digitalisering van het bomenbestand, het opnemen van het boomkroonvolume en de ontwikkeling van de Boomkrans kaart bieden daarvoor een goede basis. Daarnaast sluit deze nota aan bij de ambities van ons coalitieakkoord het behouden en versterken van groen. Investeren in klimaatadaptatie en meer bomen in de openbare ruimte. Het spreekt ons aan dat niet het aantal bomen centraal staat, maar de kwaliteit en toekomstbestendigheid ervan. De juiste boom op de juiste plek, zodat investeringen ook op de lange termijn waarde toevoegen voor inwoners en leefomgeving. Tegelijkertijd roept de nota bij onze fractie ook enkele vragen op. De eerste gaat over kabels en leidingen. In de nota lezen wij expliciet dat hierover geen uitspraken zijn gedaan, terwijl elders in de nota juist wordt aangegeven dat ondergrondse groeiruimte essentieel is voor gezonde bomen en dat aanwezige kabels en leidingen het verbeteren van groeiplaatsen ingewikkeld kunnen maken. Kan het college toelichten hoe zij de invloed van bestaande en toekomstige kabels en leidingen wil betrekken bij de verdere uitwerking van het groenbeleid en

▶ 1:50:31toekomstige investeringen in groeiplaatsen? Hoe kijkt het college ernaar. Om hier aanvullend onderzoek naar te doen, zodat we niet investeren in groeiplaatsen die later alsnog onder druk komen te staan? Tweede vraag betreft nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De nota biedt waardevolle inzichten in de kwaliteit van bestaande boom groeiplaatsen en de kansen voor verbetering. Kan het college aangeven hoe deze kennis straks betrekt bij de. Hoe. Zij deze kennis straks betrekt bij nieuwe woningbouw en andere ontwikkelprojecten? De wieg is. VVD vindt het belangrijk dat we voorkomen dat nu bomen worden geplant op een plek waarvan later blijkt dat zij hier niet kunnen volgroeien. Dus hoe borgt de gemeente dat deze informatie niet in de bureaulade blijft liggen, maar ook bij elke ontwikkeling, klein of groot, even erbij gepakt wordt? We zien de verdere uitwerking in programma Leefomgeving met belangstelling tegemoet. Tot zover. Dank u wel, mevrouw Van Twelen. En dit was de eerste keer dat mevrouw Van Teeffelen sprak in de commissie. Dus ik wil u feliciteren met uw maidenspeech. En dan geef ik tenslotte het woord aan de fractie van Kernachtig. Meneer Robbe. Dank u wel, voorzitter. En het gezegde is het kan zijn dat

▶ 1:51:33al het gras voor je voeten is weggemaaid. Ik doe nu even of alle bomen voor je zijn weg gezaagd, maar dat is niet zo. Dank u wel en ik moet zeggen dat ik het ook heel fijn vond iedere bijdrage van alle fracties te horen, want bomen gaan ons enorm aan het hart. En uh, ik heb voor mijzelf, uh ontdekt in onze fractie dat wij als raadsleden, uh en als partij iedere dag bijleren. En zeker bij deze informatie. Nota Bomen, kansen, kaart en boomkroonvolume. Krijg het maar eens goed je mond uit. En dat heeft ermee te maken dat we dit nog niet echt gewend zijn. We hebben de afgelopen weken als fractie en met onze achterban hierover gesproken. En dat zegt iets over hoe belangrijk wij bomen vinden als kernachtig Wijchen. Ook de bomen in de kasteeltuin. En wij reageren heel positief op deze informatie nota. En we zijn blij te lezen dat we als Wijchense gemeenschap met zijn allen beschikken over bijna 30.000 bomen. En je kunt uitrekenen hoeveel economische, materiële waarde die hebben. Uhm. Zoekt u maar eens op AI. Op maatschappelijke waarde natuurlijk. Een ecologische waarde, Die is echt

▶ 1:52:35enorm. En het is ook geweldig dat heel veel daarvan 80% het goed doet. En er zijn een aantal aandachtsbomen, inderdaad die 6000. Maar laten we niet net doen alsof dat nieuw is. Iedere dag zorgen onze. Medewerkers ervoor dat bomen die eventueel risico dragen of wat en wat dies meer zij, dat dat wordt opgelost. Helaas worden daardoor soms bomen gekapt, maar. Daar moeten ze vooral mee doorgaan. Dus het is niet zo dat dit nu nieuw beleid is. Er wordt natuurlijk iedere dag gewoon gewerkt aan de bomen. Gelukkig ook bij geplant. Maar ja, dat had misschien achteraf soms wel eens wat slimmer gekund en ik hoop dat dat in de toekomst zeker gebeurt. Voorzitter. Dankzij de nota realiseren wij ons dat het voortaan niet meer alleen gaat over aantallen bomen. Het is al eerder gezegd, maar vooral om het boomkroonvolume. En dat is voor ons wel deels een schok. En ook even wennen, want kernachtig Wijchen komt nog uit het tijdperk. We geven het eerlijk toe we waren groen, maar niet gek. Maar we zijn wel één boom. Kappen is twee terugzetten, maar dat kan de prullenbak in.

▶ 1:53:36Het betekent dus echt iets voor onze partij, maar ook voor het college. Want ook in het coalitieprogramma is het aantal bomen uitgangspunt. Dus onze eerste vraag aan de wethouder is betekent de introductie van het boomkroonvolume ook dat het college voortaan hiervan wil uitgaan? Wij kunnen ons dat voorstellen. Graag uw reactie. En wat is dan de ambitie? Gaan we er alleen voor? Er is ook wat over gezegd, net om het op peil te houden. Het boomkroonvolume tot twintig, dertig. Of streven we ook naar groei?. En het mooie is. Dat doet de natuur zelf. Als we niks doen, groeien de bomen tussen de twee en de 3%. Ieder jaar gaat dat boomkroonvolume omhoog. En ik heb het voor u uitgerekend. Dat is ongeveer 200.000 kuub. Dat is niet zomaar wat. Dat is 200.000 kuub. Dat is gigantisch veel. Moeten we natuurlijk niet tussendoor die bomen gaan omzagen. En onze vraag aan de wethouder is kunt u aangeven welke ambities het college hierin heeft? Wat ons betreft is een betaalbare en haalbare

▶ 1:54:39groei gewenst de komende jaren al. En voorzitter, wij zien dus nu door de bomen het bos weer. En kernachtig Wijchen vindt het belangrijk om dat we onze bomen koesteren, goed onderhouden en de levensduur maximaliseren. Maar dan lezen we de planning van de volgende stap. Het programma Leefomgeving moet nog komen en het bomen beheersplan. Respectievelijk over 1,5 jaar en het beheersplan operationeel in 2029. Onze laatste vraag aan de wethouder. Is het mogelijk om dit te versnellen?. Al volgend jaar het programma Leefomgeving en snel daarna het boom beheerplan? Of kan het wellicht ook andersom? Dank u wel. Dank u wel, meneer Gobb. Dan kijk ik naar het college of zij behoefte hebben aan een schorsing. Vijf, 5 minuten. Gaan we 5 minuten schorsen? Zie ik u weer om. 9.02u?

▶ 2:03:30Zijn jullie allemaal weer gaan zitten. En dan geef ik het woord aan wethouder Van Bronckhorst. Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter. Uhm ja. Boomkroonvolume. bomen. Kansen kaart boom. Groeiplaatsen. Belangrijke bij deze informatie nodig ook om te voldoen aan die Europese regels straks in 2030, om zeker. Deze volumes niet te laten verminderen. Ik hoor veel complimenten voor het stuk. Ook ook. Passend bij het coalitieakkoord zoals dat door de coalitiepartijen is, uh, voorgedragen. Uhm. Ja, want wat nodig is om meer bomen te planten uiteindelijk. We hebben als, als, als als college ook die ambitie om om Om zeker te kijken naar die vergroening, ook conform ook het uh t coalitieakkoord. Maar we moeten ook wel kijken wat wat realistisch is, welke beperkingen hebben, waar plek is voor bomen te plaatsen. En

▶ 2:04:31dat is ook wel een uitdaging waar wij als college ook mee worstelen. We hebben ook in naar. Op het moment. Als wij. Willen groeien, dan moet. Soms is die plek er niet, Soms moeten we op zoek naar compensatie plaatsen. Maar ook om in de openbare ruimte of of ruimte aankopen om bomen bij te gaan plaatsen. Maar uiteindelijk willen we ook bij nieuwe wijken uh, die groei van t of die vergroening wel laten plaatsvinden. Want inderdaad, die die bomen die wij planten, die dragen wel bij aan ja, en aan die, die klimaatadaptatie, aan die uh, die biodiversiteit, maar ook aan die hittestress om dat tegen te gaan. Want er gaat niets boven een boom. En da's ook eigenlijk ook direct uh antwoord op de vraag van Van Hart van Wijchen. Uh, dit gaat over bomen en op alle andere uh uhm uhm uh alternatieven die bereikbaar zijn om schaduw te creëren. Ja, die hebben niet het effect. Wat wat een boom heeft. Uhm,. De vraag van D66 om om uh, om te kijken of of er 30% uh bomen in nieuwe uh wijken kunnen realiseren. Ja, uiteindelijk is dat wel het advies en ook het streven. Maar dat is ook een politieke keuze. En die

▶ 2:05:33keuze die je, die ligt nog niet vast, maar die zou straks. Bij het vaststellen van het programma Leefomgeving zou dat wel een uitgangspunt kunnen zijn. Dus ik zou. Uiteindelijk willen we wel uh, de uh, zoveel mogelijk groen in wijken uh aanbrengen en realiseren. Maar ja, dit blijft wel een keuze en die is nog niet uh geborgd in, in, in in in beleid. En dat zou kunnen in de in de programma leefomgeving. Op t moment dat ie daar een besluit uh overneemt. En wat betreft de boom kansen kaart. Wij hebben dat ook. Uh. Gisteren of eergisteren heb ik nog gesproken met met uh met Bert Boombeheer. De. Die willen we zeker aan u doen toekomen op t moment. Als de data uh compleet is. En op dit moment is die data nog niet compleet en zijn alle bomen nog niet in kaart gebracht. Op t moment. Als dat in orde is, gaan we die zeker met u delen, want t is eigenlijk wel een mooi boekwerk. En als, en daar mogen we best trots op zijn, wat we allemaal in huis hebben. Uhm. Ja uh. Media die stellen wat vragen over, over uh, ook over de bomen in de kasteeltuin. Ja, laat duidelijk zijn, daar heeft u als raad al een besluit over genomen. Daar gaan we mee aan de slag.

▶ 2:06:36Die die monumentale bomen in de in de kasteeltuin, ja, bij de kernen zullen niet helemaal goed gaan. Dan had u ook uh. Heeft u goed gelezen dat we allemaal goed gelezen? Maar uiteindelijk ligt daar wel besluit onder al. En daar gaan we mee aan de slag om die groeiplaatsen bij die bomen te verbeteren. Daar gaan we hekjes omheen zetten. En op het moment als dat daar dan dan is die bomen, die zijn, dan beschermt die monumentale bomen. Daar is al besluitvorming over geweest. Uhm ja, halverwege de herfst. Ja, op subsidie. Of er subsidie voor mogelijk is? Uhm ja, uiteindelijk bij al die nieuwe plannen, uh, proberen wij uh, subsidiemogelijkheden te vinden, te zoeken. En als ze d'r zijn, maken we daar ook gebruik van. En ook bij wij bij heel veel. Vergroeningsactiviteiten waar we ook de vergroening van t bedrijventerrein ook zien. Daar zat ook een forse subsidie aan. Dus op t moment dat die subsidies d'r zijn en we kunnen daar gebruik van maken, dan gaan we d'r zeker gebruik van maken. Maar op dit moment is het niet zo dat er een subsidie klaarligt voor de gemeente om met aan de slag te gaan met met de uitwerking voor om te voldoen aan die Europese richtlijnen?. Ja, de overkappingen of de alternatieven, die heb ik benoemd. Uhm

▶ 2:07:39ja, de de kabels en leidingen VVD noemde daar uh noemde die ook en dat is ook wel 111 enorm knelpunten op dit moment. Uh. Voor voor bomen. We hebben in in uhm uh, met name ook een berg haren hebben bomen weg moeten halen die ook niet meer terug te plaatsen zijn. Dus daar krijgen we de vraag, ook van inwoners. Die boom zou toch gecompenseerd worden? Maar op t moment als er een boom weggehaald wordt en die staat op kabels en leidingen. En of het nou de, de, de, de, ja noem maar op, welke kabels en leidingen allemaal in de grond zitten, dan is het niet logisch om daar weer een nieuwe boom neer te zetten. Die boom dan. Dan komen we weer in in in de knoop met onze ambitie om die die groeiplaatsen in orde te hebben. En voor we te weten komt daar weer een een kabelaar of een een aannemer langs die weer 111 leiding moet graven, een kabel moet trekken. Dat dat dat helpt niet voor de voor de juiste plek voor die boom, maar uiteindelijk in nieuwe wijken. Als er Wijchen-West ja, uiteindelijk wordt, wordt dat wel als uitgangspunt gegeven van ja, waar komen de kabels en leidingen te liggen, Dan moeten we aan de andere. Als de aan aan de linkerkant van de weg komen, dan moeten we aan de rechterkant de bomen gaan zetten. Maar dat is wel 111 uitdaging, zeker in

▶ 2:08:42bestaande wijken en. En ik hoorde ook al zeggen van ja, is die plek overal wel ok? Met wat? Met parkeren, met met inrichting van wijken? Ja, uiteindelijk. Bomen vragen ruimte. We hebben ook die groeiplaatsen nodig. Moet ik wel zeggen. Hoeveel straten zijn er wel traditioneel ingericht? Met, met, met de stoep, met het parkeervak, met een weg en weer een stoep? Is dat nog wel wel de de toekomst waar we naar toe moeten? Of moeten we naar die groei dan het moet plaatsen toe of straten toe waar we meer groeien in groen, in de in de straat komt en ook ruimte voor voor bomen daarbij. In kans krijgt. En dat die groen leerbaar wijken, ja, dat dat is eigenlijk ook die die groen aan het moet. Straat waar we mee aan de slag willen om Om die ruimte te. In die. Want er gaat niets boven een. Een. Ja, wat straks ook al zei bij hittestress een boom is dat wel het meest voor de hand liggend in nu niet meest voor de hand liggend. Dat is de oplossing. Uh, de planning versnellen? Uh. Voor de ja programma lever je Uiteindelijk moet t, maar wel in de juiste volgorde uh passeren en en en de de bomen het boom beheerplan. Dat maakt

▶ 2:09:44onderdeel uit van het programma Leefomgeving. En dan moeten we eerst het programma Leefomgeving vaststellen en daarna gaan we met met met de boom beheerplan bij u komen. Dus die volgorde om die te wisselen? Ja, dat, dat is niet echt logisch, want het één volgt het ander op. Uhm, dus die volgorde, dat vraagt wel een zorgvuldige uitwerking. En volgens mij heb ik dan. De vragen beantwoord om aan de slag te gaan met het. Planten van bomen,. Dacht ik. Dan zet maar snel de microfoon uit, want u uw tijd loopt weg. We zullen voor het laatste bespreekstuk er nog 3 minuten bij plussen, want anders heeft wethouder Van Dam gewoon helemaal geen tijd meer. Maar deze wethouder had ook wel veel vragen. We hebben geteld. Het waren veel vragen. Zijn de vragen allemaal beantwoord?. Ik zie hier meneer Goor. Dank wethouder wethouder voor de beantwoording. Maar heel even kan het versneld. Want omdraaien was. Was ook een vraag. Maar kan

▶ 2:10:45het versneld? Dus kunnen we eerder. Nadenken over hoe we er naar willen kijken in het vervolg. Wethouder Van Bronckhorst. Ja. Nou versnellen. Ik neem van mij aan dat de de de programma leefomgeving wel aandacht heeft op t uh op t gemeente kantoor waar waar verschillende disciplines bij betrokken zijn. T Is een nieuwe, nieuwe manier van werken om te komen tot een, tot een, tot een plan om om daar uh te zeggen Ja, d'r moet een, een een, een versnellen en er wordt volop aan gewerkt. En ze doen hun best om daar dan mee naar buiten te komen. Mocht het klaar zijn, dan komen we naar je toe. Maar om. Om het te versnellen, om t om, dat hebben ze. Ik kan wel eens navragen of dat mogelijk zou zijn, maar ik. Ik heb m'n twijfels. En dan was er nog een verduidelijkende vraag van meneer Dolk. Ja, dank u wel. Uhm. Ik had de vraag gesteld of het college bereid is om een concrete datum te noemen voor een evenementenbeleid, omdat we vinden dat dat onlosmakelijk verbonden is met belasting van bomen in de kasteeltuin. Een duidelijk antwoord heb ik niet gehoord. Wethouder Van Bronckhorst. Nee, uiteindelijk heb ik daar ook geen antwoord op gegeven. Ik heb gezegd ja, de bomen in de kasteeltuin, de

▶ 2:11:46monumentale bomen, daar is besluitvorming over. U heeft over plaatsgevonden en dat staat los van het evenementenbeleid. Want als wij de bomen beschermd hebben zoals wij hebben, uh vastgelegd, zoals u hebt vastgelegd. Er staat los van, van van van een evenementenbeleid. Was er nog een korte vraag van mevrouw Jansen? Ja. Verduidelijkende vraag. Gaan we dat nog?. Graag. U heeft al antwoord gegeven. De wethouder heeft al antwoord geven op uh, de 30% groei dat het uitgangspunt is voor nieuwe wijken. Maar ik had het over de. Dertig 300 regel. Hoe kijkt u naar de drie? Hoe kijkt het college naar drie bomen? Vanuit ieder huis gezien en 300 meter tot een afstand groen. Voor iedere inwoner tot een groene plek. Wilt u dat ook meenemen in nieuwe wijken? Dat was mijn vraag. Wethouder Van Bronckhorst. Ja, zoals ik gezegd heb. Ja, het college is qua bouw vergroening van wijken wel heel erg ambitieus en daar zal dit onderdeel van uitmaken. Maar dat is wel een uitdaging. Als er plek voor

▶ 2:12:49is, gaan we dat zeker doen. En dat zou ook weer van die 30%, zoals u hebt voorgesteld. Ja, het zou mooi zijn als we die straks ook kunnen borgen in in het programma Leefomgeving. Zijn daarmee alle vragen beantwoord?. Volgens mij wel. En dan gaan we door naar de tweede termijn en dan beginnen we weer bij meneer Burgers van Pro. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, wethouder, voor de beantwoording van de vragen. Één opmerking bij uw beantwoording Uh. Kijk, we hebben Boom. Groeiplaatsen hebben we in beeld. Uh. En met. Of we nou met t beheerplan op één zetten of op twee zetten. Eén ding komt eruit. Er moeten bomen bijkomen voor de lange termijn. En hoe langer we daarmee wachten. Ja, de bomen die we niet poten kunnen niet groeien, dus we moeten volgens mij gewoon aan de slag door op die boom groeiplaatsen die we kennen, daar bomen neerzetten. Zou helemaal mooi zijn als wat D66 zei en ik vond het erg aardig zullen zijn. Er is nog

▶ 2:13:53een andere groene partij, zei ze van. Die misschien wel mee wil denken met ons, maar dat je dan ook kijkt van hé, waar kunnen we die bomen het best neerzetten? Op de plaatsen in wijken waar het nu minder is? Het zal lastig zijn. Dat vertelt u ook erbij met met de de leidingen en noem maar op. Maar als we daar mogelijkheden hebben, kijkt daar vooral zeer serieus naar. Uh. Ja, dat is eigenlijk de kern waar we naartoe willen. Ik We vinden t echt een ontzettend fijn uh informatie nota. Echt uh een uh eye opener. Uh. Die we die die we hierbij gebruiken van hier moeten we op deze manier naar kijken. Maar we moeten wel aan de slag. We moeten hier echt, echt mee aan de slag. En ik vond dan ook teleurstellend van Hart voor Wijchen. Die zei ja. Alsof een boom overal de oplossing voor is. En we kunnen toch ook een uh een plat dak maken boven een auto of iets dergelijks? Ah,. Niet van deze tijd. Zo'n

▶ 2:14:54opmerking vind ik echt niet van deze tijd. En uh, waar heeft u het over? Uh. Interesse van meneer Van t Schip?. Ja meneer Burgers, het is jammer dat u t bagatelliseert en niet luistert wat ik vraag en zeg, want u weegt helemaal geen kosten mee voor dit. U zegt plant maar en ga maar aan de gang. Maar over kosten hoor ik u helemaal niet. Hoe denkt u daarover. Meneer Burgers?. Dank u wel, voorzitter. Uh, nou ik, Ik bagatelliseer het niet. Uh kijk, uh uh. U had t over het overkappen van parkeerterreinen. K Heb u ook niet over een kostenplaatje daarover gehoord, wat dat gaat kosten. Maar dit terzijde. Het is volgens mij is vriend en vijand nu toch wel over eens dat we het voor uh. De biodiversiteit voor de klimaatadaptatie. Kijk eens wat voor van zomer we gehad hebben in wijken waarin geen

▶ 2:15:55bomen staan is t uh zes zeven graden warmer als ergens anders. En u?. Uh, nou doet t uh toch wel heel erg uh voor nou ja, en wat kost dan nou die boom poten?. Vervolg interruptie van meneer Van der G. Ik vraag me af waar u de feiten vandaan hebt. Dat er 60% meer warmte is in die wijken waar geen waar geen bomen zijn of wat dan ook. Staat het ergens genoteerd?. Meneer Burgers. Ik dank u wel, voorzitter. Ik. Ik zei dat het in. In wijken waar weinig. Waar veel verstening is, het zomaar zes graden warmer kan zijn. Die 60% zes graden warmer kan zijn. Euh. Dit wilde ik even. Die opmerking wilde ik even maken. Euh, de VVD die zegt ook van ja, is er dan subsidie voor? Euh, zijn die mogelijkheden daar? Ja zou natuurlijk fantastisch zijn. Zou ook zeer terecht zijn als er subsidies uh. Uh. Nee. Oh, die kwam. Uh.

▶ 2:16:57Oh, die meneer van t Schip. Excuses, die kwam van u. Uh dan uh, moet ik u aan de ene kant? Uh hè, wat ik net gezegd heb, Maar nu toch een compliment geven. Dat zou natuurlijk fantastisch zijn als als dat er zou kunnen zijn. Maar we moeten met z'n allen echt aan de slag om die vergroening, om die boom, kroon, volume, uh uh. Te laten groeien. Daar zijn we ook nog eens een keer Europees. U heeft een interruptie van meneer Dolk. Uhm. Dank u, voorzitter. De vraag aan de heer Burgers is van Als. Als die. Dat Boomerang volume zo moet groeien. Hoe dat dan strookt met de eerdere uh instemming van Uh Pro voor evenementen in de kasteeltuin?. Meneer Burgers?. Dank je wel, voorzitter. Uh uh, daar wil ik toch heel graag op. Ik vind het echt ontzettend jammer dat u dit grote stuk wat we hier hebben. We hebben het over alle bomen hier in Wijchen waar we het over 25 of 30.000 bomen. En dat gaat u

▶ 2:18:00nou terugbrengen naar een kleine discussie. Hele belangrijke, daar gaat het niet om. Waar we t al vaak over gehad hebben hier. Maar laten we het nou één keer over die 29.999 andere bomen hebben, wat enorm belangrijk is hier in Wijchen. En u wil dit weer terug gaan brengen naar naar. Naar deze discussie vind ik echt heel erg jammer. Laten we nu hierover hebben over deze informatie nota. Waar het gaat over alle bomen in Wijchen en waarin we ook heel hard moeten werken. Dat we vanaf 2030 ook gaan groeien in boomkroonvolume. En dan zullen we alle zeilen voorbij moeten zetten. En ik ben het helemaal met de heer Robbe eens. Ja, de discussie die we hier wel eens gehad hebben van oh, we halen een hele grote boom weg en zetten er twee kleine boompjes naast en dan hebben we het goed gedaan. Ja, die discussie. Uh, als die boom waar u het over heeft hier wegvalt, dan moeten we waarschijnlijk honderd bomen voor terugzetten om zelf de boom boom kroon volume uh te krijgen. Dus

▶ 2:19:02uh, het is veel groter als dat we even bedenken. Uh. Voorzitter. Tot zover. Dank u wel, meneer Burgers. Gaan we naar mevrouw Jansen D66?. Ja, dank u wel, voorzitter. Ik hoor bij de heer Burgers en bij de heer Groba. Eigenlijk hele mooie ambities. Ook zij zijn van plan om te versnellen, niet te wachten tot 2029 2030. Dat vind ik heel fijn om te horen. Ik hoor ook bij de heer Burgers dat hij met mij de mening deelt dat we dat waar mogelijk moeten doen In wijken waar nu de hittestress het hoogst is en de minste boomkroonvolume is. Denk bijvoorbeeld aan de wijk De Homberg, waar veel verstening is, veel huurhuizen zijn. En ik snap dat het niet zomaar op de parkeerplaats kan, daar voor de Aldi of tussen de Aldi en de Albert Heijn in, want dan groeit die boom niet. Dat heeft u allemaal kunnen lezen in de nota. Ook de VVD geeft hier heel terecht aan

▶ 2:20:04liggen allerlei kabels en leidingen in de grond. Daar moeten we rekening mee houden, zegt de wethouder ook en zeker bij het plaatsen van nieuwe bomen. Maar in Homberg zijn er bijvoorbeeld ook speeltuintjes, veldjes. Misschien kunnen er daar bomen bij, bomen die hopelijk al wat groter zijn. En zoals de heer Burgers ook aangeeft. En volgens mij staat het in het rapport vijf graden. Nee, dat is vijf graden door een hoger boomkroonvolume, maar inderdaad zes graden warmer. In. Wijken waar veel verstening is. Nou, ik kan u vertellen, ik woon tegenwoordig op een plek waar een hele mooie boom voor mijn slaapkamerraam staat. Maar toen ik nog studeerde woonde ik op de Sint Annastraat, waar in de wijde omtrek geen boom te bekennen was. En het was gruwelijk heet daar in Nijmegen. U merkt het ook als u van ons mooie groene Wijchen in het in versteende gebieden komt, bijvoorbeeld in het midden van het centrum van Nijmegen. Nou, daar is het hartstikke warm en daar gaan we de veertig graden in aantikken. Vaak genoeg in het in de zomer. Nou en dat gebeurt ook echt wel. In in. In wijken waar weinig bomen staan,.

▶ 2:21:06Zoals de Homberg. Delen van de vogeltjes, buurdelen van Wijchen Zuid. Het zijn vaak sociale huur. Wijken ook. Laten we daar waar het kan. Waar een boom ook mooi groot kan worden. Laten we daar. Echt wel als eerste deelt. Boom kroon volume gaan oplossen. Daarnaast, ik begrijp de opmerking van Emilia over de kasteel tuin. Mijn partij heeft ook vragen gesteld over de tent, het omgaan met bomen, de kermis. Die bomen moeten absoluut behouden blijven, die. Mentale bomen. Volgens mij erkent de heer Burgers dat ook door te zeggen als die boom verloren gaat, moeten we er honderd terugzetten. En dat ik onderschrijf daarin. Eigenlijk beide partijen. Ik denk dat we het daar ook met elkaar eens zijn en. En ook denk ik dat de kermis en hoe het deze keer gaan is misschien een wake up. De optie van meneer Robbe?. Ja. Dank u wel, voorzitter.

▶ 2:22:06Het is een. Positief bedoelde interruptie, maar om even het gesprek over die ontzettend mooie eik hier. Even af te ronden. Heeft u in het document gelezen dat ie dat ie als voorbeeld wordt gesteld. Antwoord is ja. Tweede. Heeft u ook gezien dat ie 100 tot 150 jaar oud is? En uhm, weet u dan allemaal dat deze boom nou net gezond is en nog gezond genoeg om nog jaren vooruit te kunnen? Dus als u deze als voorbeeld stelt, dan heeft u daarmee aangetoond dat kennelijk ook evenementen door al die jaren heen voldoende in de kasteeltuin zouden kunnen. Dank u wel. Bent u het daar mee eens? Dat moet ik dan geloof ik vragen. Maar geef het woord terug aan mevrouw Jansen. Dank, voorzitter. Ik denk, zoals eerder al benadrukt is, we hebben nu geen debat over de kasteeltuin. Dat gaan we ook niet doen. Ik wil best antwoord geven op uw vraag. Deze specifieke boom is volgens het rapport

▶ 2:23:07gezond. Uit andere rapporten is gebleken dat het met andere bomen in de kasteeltuin heel erg slecht gesteld is, en dat dat komt door de verdichting van de ondergrond en dat komt door evenementen. Maar nogmaals, die discussie hebben wij hier vanavond niet. We hebben het nu over het boomkromvolume van de terecht door de burgers gezegd. 29.999. Andere bomen. En deze boom natuurlijk. Dus ik zie niet helemaal de relevantie van de vraag van de heer Golb op dit moment. Mag ik. U mag door en ik ben het met u eens dat we bij. Bij het stuk moeten blijven. De kasteeltuin is een ander dossier. Wilt u uw tweede termijn vervolgen?. Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had nog een heel klein stukje. Daarnaast denk ik dat het belangrijk is dat we. Kijken hoe het wel kan. Ik begrijp de wethouder die zegt het is soms erg lastig, soms kunnen we geen boom terugplaatsen op die

▶ 2:24:10specifieke plek. Laten we vooral kijken waar het wel kan. Dat wordt volgens mij al ontzettend kundig in kaart gebracht door de ambtenaren die daar mee bezig zijn. En ik wacht dan ook met smart op de. Kansen kaart als die af is. Waarin dus wel gekeken wordt hoe het wel kan. Dank u wel. Dank u wel, mevrouw Jansen, geef ik het woord aan meneer Dolk van Emilia. Ja, dank u wel, voorzitter. Misschien een beetje tegen tegen de lijn van het verhaal in, maar ik wil graag de steun uitbrengen aan Pro en Kernachtig Wijchen. Voor wat betreft de planning van de activiteiten, Zoals door de wethouder ook aangegeven. Er is een volgorde in die gevolgd moeten worden om in 2028 een begroting aan te vragen voor de activiteiten rondom de bomen. Maar ik zou toch willen pleiten om daar naar te kijken, om dat op een zo kort mogelijke termijn te doen. Wat? Wat weerhoudt ons om in ieder geval bomen die nu onderhoud en vervanging nodig hebben om daarmee aan de slag te gaan en niet te

▶ 2:25:12wachten tot de begroting van 2028. Dat ten eerste, en dan noemt kernachtig Wijchen een bomenaantal van 30.000 in Wijchen. Dat is hartstikke mooi. En als je dan bedenkt dat we iets meer dan 40.000 inwoners hebben, dan komt bij mij gelijk het idee naar boven. Ik meen dat er wel gemeenten zijn in Nederland die dat al hebben. Waarom hebben we niet één boom per inwoner?. En dat is een hele forse doelstelling. Dat is meer dan een paar honderd bomen erbij voor de voor de kasteel eik. Maar. Dat zou wat. Interruptie van mevrouw Jansen. Ik vind het idee van de heer Dolk ontzettend sympathiek. Sympathiek. Van dertig naar 40.000 bomen te gaan. Echter, in de nota valt duidelijk te lezen dat het aantal bomen niet per se bijdraagt aan de biodiversiteit, maar het boomkroonvolume. Dus we hebben vooral meer grote bomen nodig. Dus hoe ziet de heer Dolk zijn voorstel in het licht van de informatie in deze nota.

▶ 2:26:12Geef ik het woord terug aan meneer Dolk. Ja, dank u, voorzitter. Dat kan natuurlijk beide kanten op gaan. Je kan het zoeken in aantallen en ook de aantallen zullen bijdragen in het kroonboomkroonvolume. Dus uh, dat is toch een uh? Uh t is een uh spontaan geboren idee om uh dat uh te onderzoeken of dat dat mogelijk is. Interruptie van meneer Robbe. Dank u wel, voorzitter, en dank ook voor het idee. Wij hadden hetzelfde idee, maar uh. Toen zeiden een aantal mensen bij ons uh en die geef ik u, uh, de. De vraag is rekent u ook mee met de uh, de tuinen van de mensen zelf, dus de eigen verantwoordelijkheid van de burgers. En in het collegeakkoord hebben we daar iets over gezegd en uhm ja uh D. Dus de vraag is als u daar. Als u daar rekening mee houdt, uh, stelt u dan nog dezelfde opmerking, want ik denk dat we er dan aardig komen. Meneer Dolk?. Ja, dat, dat is natuurlijk koffiedik kijken wat al eerder gezegd is. Uhm, ik ben ook een dummie voor wat betreft

▶ 2:27:14wetenschap over bomen, dus ik weet niet hoeveel bomen er in particuliere tuinen staan. Dat is ook niet gerapporteerd, wordt niet meegenomen dus ik weet niet of het dan van dertig naar veertig of misschien wel 50.000 gaat. Dat geen idee, maar het is een suggestie om om te kijken van het is ook een leuk idee als er nieuwe inwoners bijkomen, om dan daarvoor ook weer extra bomen te planten. Maar dat ter overweging nemend. Voor de rest wil ik de kasteeldiscussie laten voor wat het is. Ik vind het jammer kijken niet alleen naar die ene eik. Ik heb die ene eik als voorbeeld genomen omdat ie in het uh in de nota specifiek naar voren is gekomen als een voorbeeld boom. En ik weet dat er een een uh besluitvorming heeft plaatsgevonden over bescherming van die bomen met. Bomen eromheen of afrastering eromheen. Maar we allemaal gezien bij de kermis dat dat is weggehaald, beschadigd is, belast, extra belast is. En dat is dan voor ons toch een enorm punt van zorg dat ondanks dat er besluitvorming is om die bomen te redden, dat niet wordt gehandhaafd. Tot zover.

▶ 2:28:18Dan geef ik het woord aan mevrouw Hoogtijling van het CDA. Dank u wel, voorzitter. Ja, de. De reden dat ik de eerste termijn even heb laten gaan was. We hebben dit gewoon beschouwd als een informatienota. En de reactie van de wethouder was voor ons heel duidelijk en bevestigd. Ook het moment waarop politieke keuzes worden gemaakt naar aanleiding van deze informatienota. En die volg nog. Dus ik. Ik kan het enthousiasme van iedereen best waarderen, maar ik vind ook een beetje eh. Ik denk ook niet dat we de hele kasteel discussie over overnieuw moeten doen. Maar ik denk ook echt als je werkelijk wat geeft om bomen, hadden we natuurlijk nooit meer evenementen toe moeten staan. Want bomen van meer dan honderd jaar oud, die heb je niet zomaar terug. Dus het is een informatienota. Dit is nog niet het moment voor politieke keuzes. Die komen nog. En hier geven we vooral de uitgangspunten mee. En het is. Heel makkelijk roepen dat we overal meer bomen bij moeten komen. En natuurlijk zou dat ook onze wens zijn, maar.

▶ 2:29:22Dat moet wel via de koninklijke weg. Zo werkt het nou eenmaal in dit in deze gemeente. Interruptie van meneer Burgers. Dank u wel, voorzitter. Maar de koninklijke weg is toch ook om nu met een motie te komen en te zeggen van goh, laten we. Laten we op tijd hiermee starten. Laten we hier eerder mee starten als dat we een hele lange periode. Uhm, nou ja, allerlei uh uh beheersplannen maken terwijl we weten dat er meer bomen moeten komen. Mevrouw Hoofdleiding Ja, ik denk dat dat dan toch een beetje een motie voor de bühne is, omdat de wethouder volgens mij heel duidelijk is geweest dat dit uh. Vastgelegd of ik weet niet hoe je. Hoe je dat zegt in het plan Leefomgeving. Dat dat de plek is waarin je de informatie uit deze nota vertaald naar. In politieke keuzes naar beleid. Het is een informatieve interruptie van meneer Burgers. Ik begrijp, mevrouw, dat u wilt wachten met

▶ 2:30:25het planten van bomen. Mevrouw Oosterlinck Nee, natuurlijk niet. Het zijn uw woorden. U legt mij woorden in de mond die ik niet gezegd heb, maar ik vind gewoon we hebben hier uh uh. U bent zelf wethouder geweest. U weet hoe het werkt. Dit is een informatie nota. We zijn allemaal geïnformeerd over hoe uh, de stand van zaken die is met betrekking tot boomkroonvolume. En de volgende stap is dat dat vertaald wordt naar het plan leefomgeving. Ik weet even niet hoe ik het goed zeg en een motie gaat dat niet versnellen. Laatste interruptie van meneer Burgers. Dan een interruptie van mevrouw Jansen. Ik begrijp het betoog van mevrouw Hoofdeling waarin zij zegt het gaat hier om het informatienota. Echter, wat wat wij als D66 missen en wat ik ook bij andere partijen terug hoor, is niet alleen die versnelling, maar ook. Het niet alleen maar op gemeentelijk niveau focussen, maar ook op wijkniveau kijken. Waar is het nu het hardst nodig? En als we dat nu meegeven aan het

▶ 2:31:26college of over twee weken in de raad? Kan dat ook?. Dat is de. Vraag geworden in het onderzoek. De vraag is is mevrouw Hoogteyling wel bereid? Of is het CDA wel bereid om mee te denken, om te onderzoeken,. Specifiek te richten op meer bomen en volume in wijken waar het boomvolume nu heel laag is?. Mevrouw Hoofdeling. Nee, ik begrijp uit deze informatie nota dat wat hierin staat, dat dat de uitgangspunten zijn voor. Voorplan Leefomgeving. Uh. En volgens mij is deze nota heel erg duidelijk wat wat er bij moet komen aan boomkroonvolume. Maar natuurlijk zijn we niet tegen groene wijken, laat dat duidelijk zijn. En ook. Een aantal partijen hebben het al genoemd. Bomen zijn de beste. Airconditioned natuurlijke airconditioners. Interruptie van mevrouw Jansen. U hebt mij ook zeker niet horen zeggen dat het CDA tegen Groene Wijk is. Ik ga er absoluut van uit dat CDA daarvoor is. Mijn vraag aan u is misschien moet

▶ 2:32:29ik het beter stellen. Zou u het college niet mee willen geven dat zij in hun onderzoek zich extra richten op wijken waar de verstening en de hittestress op dit moment het grootst is, en het boomkanvolume het laagst. Mevrouw Hoofdleiding. Ja, ik zou willen adviseren hou hem nog even in uw achterzak, want ik ben heel erg benieuwd hoe dat plan leefomgeving eruit komt te zien. En wellicht wordt u daarin op uw wenken bediend. En dan kunt u alsnog. Als u zegt van nou uh, t zit er niet in, kunt u dat gewoon meegeven. De laatste interruptie van mevrouw Jansen met een andere vraag. Uhm. Ik ben benieuwd waar u de aanname vandaan houdt dat wij waarschijnlijk al op onze wenken bediend worden in het Plan Leefomgeving, want dat staat op dit moment niet in de informatienota dat er extra focus ligt op wijken waar boomvolume het laagst is. Mevrouw Hoogsteling We hebben het vandaag niet over politieke keuzes. We hebben vandaag uh spreken we, en daar ben ik wel een

▶ 2:33:33beetje verwonderd dat hier een debat over plaatsvindt. Gewoon over een informatienota. Er liggen hier geen politieke keuzes voor en er komt nog van alles aan. Dat was uw tweede termijn. Ja, dat was wel mijn tweede termijn. Dan gaan we door naar de fractie van Hart voor Wijchen. Meneer Van der Schip. Dank u wel, voorzitter. Ja, nog even terugkomen op op de antwoorden dan. En wat ik hier gehoord heb.. Ik hoor. Kernachtig weer zeggen van ja, we zouden moeten versnellen. En als dat kan binnen de huidige begroting, zou ik zeggen doe het maar. Ik ben bang dat dat niet zomaar kan. Ik denk dat het in de begrotingsvergadering naar voren moet komen. Er wordt te makkelijk naar mijn mening gekeken naar bestaande wijken om dat te vergroenen. En sommige wijken zal er gaan, maar er zijn heel veel wijken waar dit helemaal niet mogelijk is. Dat staat ook typisch in het rapport

▶ 2:34:37van hè. Er is een. Interruptie van mevrouw Jansen. Waarop baseert. Baseert u de aanname dat het vergroenen in sommige wijken niet mogelijk is? Want ik heb dat persoonlijk niet gelezen in het rapport. Het zal misschien lastig zijn, maar ik vraag me af hoe. Hoe ziet de heer van het schip dat. Mij lijkt? Iedere boom in een versteende wijk is er één. En natuurlijk moet hij op een plek waar hij dan groot kan worden. Maar. Waar baseert de heer Van Schip die aanname op? Dat het niet mogelijk is. Meneer Van der Schip?. Het staat letterlijk in het rapport. Dat er plaatsen zijn waar de groeiplaatsen heel moeilijk te verwezenlijken zijn, want we praten over boomkroonvolume. Dat is daar niet te creëren in zo'n wijk, ook al wegen veiligheid. Als je smalle straten hebt, dan willen ze wel groen hebben, maar er moeten ook bussen doorheen en vrachtwagens. Daar moet je allemaal rekening

▶ 2:35:38mee houden.. En. Dan de regeling vanuit Europa. Dan denk ik ja, dat is mooi, dat ze dat zeggen van meer volume en dat zal niet gauw iedereen op tegen zijn. Maar dan vind ik ook dat er geld tegenover moet staan en. Maar ja, dat heb de wethouder al gezegd van op dit moment is er geen subsidie beschikbaar, maar ik zou er wel. Proberen door te drukken om dat wel te krijgen. We praten hier over klimaatverandering die we moeten, ja de adaptatie daarvoor zorgen en waar we meestal. Grootste probleem mee hebben is verdroging. En. Ik weet niet of dit de boom boom kroon volume. Het is al antwoord. En daar volledig bij gaat helpen. Maar het zal wel zeker helpen en zeker in het

▶ 2:36:41gevoel. Interruptie van mevrouw Hoogteyling. Ik kan het toch niet helemaal laten, Maar bent u ermee bekend dat groen en bomen juist verdroging tegengaan? op allerlei manieren. Meneer van t Schip. Ja, daar ben ik van op de. Sorry, daar ben ik van op de hoogte. Maar dat wil nog niet zeggen als we een droogte periode zoals nu gehad hebben, dat de bomen nog voortijdig hun bladeren laten vallen en dat er van schaduwwerking niet veel overblijft. En daar moeten we ook naar kijken van andere alternatieven die. Vervolgens interruptie van mevrouw Oosterling. Vast te houden. Denk aan wadi's, maar ik mocht niet over al te. Vervolgen interruptie van verhoogde helling. Ik kan het weer niet laten. Bent u er niet van op de hoogte dat bomen er juist ook voor zorgen, Voor zorgen dat er minder CO2 en alles uh. Uh. Of dat ons klimaat verbetert door door bomen, waardoor die problemen die u net

▶ 2:37:42beschrijft zich minder voordoen?. Meneer van t Schip. Daar ben ik van op de hoogte en de. De vraag is of dat. Als we over voldoende bomen. Plaatsen, dat er dan ook nul CO2 uitstoot hebben. Dat geloof ik niet, maar. De. Dat zal zeker helpen. Maar er zijn alternatieven om die bomen ook voor. Te voorzien van voldoende water En dat zijn alternatieven. En ik kijk ook naar de kosten, want. De kosten moeten om. Om deze verbetering. Te doen. Die moeten wel aanwezig zijn op dit moment. De reactie van mevrouw Jansen. Ik vraag me af uhm. Uiteraard kost het planten van bomen geld, maar de andere maatregelen die de heer van het schip voorstelt kosten denk ik meer geld,

▶ 2:38:43zoals bijvoorbeeld zonnepanelen, dak boven een parkeerplaats. Dat is denk ik wel duurder dan een paar bomen. Uh. Ziet u dan niet bomen als de goedkoopste oplossing en de meest rendement volle oplossing?. Meneer van t Schip?. Dank u, voorzitter. Nou, dat kan ik niet. Dat weet ik niet, maar het staat ook niet in het rapport, dus ik kan het niet goed beoordelen wat beter of duurder is. Ik vraag alleen, kijk holistisch naar het probleem en niet als de boom als enige oplossing.. En met name waar geen groeiplaatsen mogelijk zijn. Kijk naar alternatieven met U hebt het zelf genoemd, kabels onder de grond et cetera, waar je die bomen niet kunt terugplaatsen, dan kan je het wel ergens anders plaatsen. Maar daar heeft die wijk dus helemaal niks aan.. Uhm. Laatste interruptie van mevrouw Jansen. Is de heer Van het Schip het dan met mij eens, voorzitter, dat er toch wel op wijkniveau gekeken moet worden naar vergroening met

▶ 2:39:45aandacht voor de meest versteende wijken of wijken waar bomen weggehaald worden. Meneer, hoor ik dat de heer Van t Schip zojuist zeggen? Of hoor ik dat verkeerd?. Nou, ik ben. Daar ben ik absoluut niet op tegen om daarnaar te kijken. Maar denk nou niet van dat gaat ook gebeuren, want. Er zijn allerlei problemen waar de mensen die er verstand van hebben naar moeten kijken. Nou, ik ben geïnteresseerd in het plannen van een leefomgeving. Bedankt voor deze input. Ik denk dat dat belangrijk is om het dan verder te bespreken. En zover mijn mijn tweede termijn. Sorry. Dank u wel, meneer Van der Schip, geef ik het woord aan mevrouw Van Twelen van de VVD. Dank u wel, voorzitter. Dank aan het college voor de beantwoording van onze vragen. Het is goed om te horen dat de nieuwe wijken en nieuwe ontwikkelingen rekening wordt gehouden met het plaatsen van bomen en de beschikbare Groei groeiruimte van deze bomen, waarbij ook rekening

▶ 2:40:45wordt gehouden met het plaatsen en de ligging van kabels en leidingen, zodat we daar in de toekomst niet meer te maken krijgen met benoemde knelpunten. Voor de VVD is het belangrijk dat groen beleid niet los wordt gezien van de andere opgave in de openbare ruimte, zodat het zo, zoals infrastructuur en woningbouw maar juist integraal wordt afgewogen. We zijn benieuwd naar het programma Leefomgeving en de voorgenomen moties nemen wij mee naar de fractie om een weloverwogen beslissing te maken. En ondanks dat dit mijn eerste keer is, heb ik de kasteel tuin inmiddels al vele keren voorbij horen komen. Het enige wat ik weet is dat wellicht die ene eik in ieder geval wel voor vergroening heeft gezorgd tijdens de kermis. Tot zover. Ja. Dan geef ik het woord aan meneer Robbe van Kernachtig. Dank u wel, voorzitter. En. Ik heb de wethouder. Mooie antwoorden horen geven en ook horen uitleggen dat er gebruik gemaakt wordt van subsidieregeling. En dat is maar goed ook, want het zou wel heel jammer zijn, want onze provincie heeft namelijk heel veel geld ter beschikking gesteld om de provincie te vergroenen. Helaas

▶ 2:41:48stond er wel vandaag in de krant dat er een rekenkamer onderzoek was van de provincie, waarin het toch niet helemaal gelukt was, Maar er is geld voor beschikbaar. Tegelijkertijd geef ik toe dat is ook belastinggeld. Dus laten we niet doen alsof we het over de balk willen gooien, want dat willen we niet. Maar bijdrage van bomen aan het vergroenen. En trouwens ook het Om katten. Van agrarische grond naar natuur. Ja, daar hebben we eigenlijk allemaal wel baat bij. Dus volgens mij iedereen het over eens. Ook wel in deze,. Deze raadzaal. Dus wij zijn nog steeds blij met deze informatie nota. We zijn trouwens eigenlijk in principe wel eens met het CDA dat je zegt ja, maar die zouden toch helemaal niet hoeven bespreken? Maar toen wij hem zagen dachten wij oeps, oké, de bomen groeien vanzelf. Ik herhaal het nog een keer. Dat gaat echt. De groei is er. Maar eigenlijk lazen wij in de informatienota dat we, nou ja, een soort van genoegen nemen met. Gelijk blijven tot 2030, dat heeft de wethouder niet gezegd. Maar wij wilden in ieder geval het signaal afgeven dat dat

▶ 2:42:49echt niet de bedoeling is. Nou, volgens mij is dat zeker niet de bedoeling van het college en wij zien met veel belangstelling de moties tegemoet, omdat we denken dat we wellicht daarmee dat nog extra steun kunnen geven. Er is nog een interruptie van mevrouw Jansen zag het. En nog één laatste vraag ook aan de heer Robbe. U wilt zelfs versnellen. Dat vind ik een hele positieve ontwikkeling. Wilt u bij die versnelling dan waar mogelijk de nadruk leggen op wijken waar het boomkroonvolume op dit moment het laagst is?. Meneer Robbe?. Nou, met versnellen bedoel ik zeker de natuurlijke groei die we al hebben. Uh uh handhaven. Daarmee gaan we al groeien, fors groeien, enorm veel waarde toevoegen. En ja, het is heel belangrijk dat het goed verdeeld is over de ook arme en rijke wijken en de arme wijken. Ja, dat kun je ook in alle stukken lezen. Nou niet toevallig deze stukken. Als je daar verder wat op doorleest. Die hebben de grote oude bomen. En die zijn nog geplant in een tijd dat de verdichting of dat er de wegen

▶ 2:43:51breed of smaller waren, et cetera et cetera. Dus ze kunnen goed groeien, hebben goede groeiplaatsen. En in de nieuwere wijken is dat vaak minder zo. En in de wijken waar heel veel verstening is ook. En dus is het belangrijk om te kijken wat je daar aan maatregelen kunt treffen. En u vindt ons aan uw zijde als het gaat om de 330 300. Uh, laten we zeggen ja. Regel. Ja. Dat was uw tweede termijn, meneer Van Gogh zeker. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, meneer Gobba, voor uw bijdrage. En daarmee komen we aan het einde van dit bespreekstuk. Ik denk dat we boomkroonvolume, dat dat het nieuwe favoriete galgje woord is geworden. Ik wil nog even vragen of het college feitelijke onjuistheden heeft geconstateerd. Dat is niet het geval en dan constateer ik dat er moties zijn aangekondigd. Het advies van de commissie is om deze nota als bespreekstuk te agenderen voor de raadsvergadering van 15 oktober. En dan gaan we snel door naar het laatste stuk van vanavond. En dat is de. Oh ja, dan mogen we. Dan mocht de stoelendans weer. Ja, doe de stoelendans. Wacht ik

▶ 2:44:52heel even totdat de volgende sprekers hier zijn. Oké, dan gaan we door met het derde en laatste bespreekstuk de informatienota Vetbuik regeling regulering. Sorry

▶ 2:45:54Centrum Wijchen. In januari 2026 riep de raad het college op de juridische ontwikkelingen rond een fatbike verbod te volgen. En zodra een verbod juridisch mogelijk zou zijn, met een concreet voorstel naar de raad te komen. Het college geeft in deze nota aan dat een specifiek vetbike verbod op dit moment juridisch niet mogelijk is, omdat de wet geen onderscheid maakt tussen fatbikes en andere fietsen. Deze nota stond eerder op de agenda van de Raad van 17 september en is toen doorgeschoven naar deze cyclus. Daar gaan we nu over tot de beraadslaging. Welke fracties willen hierover het woord voeren? Dat zijn ze allemaal. Uhm. En dan beginnen we bij de fractie van Kernachtig Wijchen, meneer Kersten. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, voorzitter. Om te beginnen dank aan het college voor deze informatie nota en de nota komt voort uit een eerdere motie die begin dit jaar samen met CDA en VVD indiende naar aanleiding van overlast in het centrum van Fatbikes. Inwoners. Ondernemers voelen zich onveiliger en minder prettig in ons centrum door de Fatbike.

▶ 2:46:57Om te beginnen ook een compliment aan het college, want aan het eerste verzoek van de motie, namelijk de raad tussentijds informeren over ontwikkelingen rondom een fatbike verbod, is gehoor gegeven. Dat geeft een helder overzicht van de stand van zaken en dank daarvoor. Met name de ontwikkelingen van het Rijk met betrekking tot de aanpak fatbikes die nopen tot aandacht en in het bijzonder de inzet op handelingsinstrumenten voor gemeenten. Voorzitter. Dan mijn vragen over deze nota en reden tot agendering, want verderop in de nota wordt wat ons betreft verder verder gegaan dan alleen het informeren over de actuele stand van zaken. Er worden actief argumenten aangedragen waarom een fatbike verbod volgens het college niet zou werken. Zie bijvoorbeeld argument drie, vier en zeven. En de nota gaat daarna nog een stap verder. Er wordt bij de gevolgen geschetst dat er geen fatbike verbod komt, en dit lijkt toch haaks te staan op het tweede verzoek van onze aangenomen motie. Is dit dan een definitief standpunt van het college? En

▶ 2:47:58ik hoor hierover graag opheldering. Kernachtig wil duidelijk horen uit het college dat als er een fatbike verbod juridisch mogelijk is, dit in het centrum van Wijchen ook zo snel mogelijk komt. Mogelijk komt conform onze aangenomen motie. Tot slot heb ik nog een vraag over de handhaving, want uit technische beantwoording en informatie uit de nota blijkt dat onze BOA's op dit moment in het meest gunstige geval, slechts twee keer per jaar controleren, specifiek op fatbike overlast. Voorzitter. Denkt het college dat zij de overlast met deze twee controles tempert. En zo niet, wat acht het college nodig om meer te controleren op fatbike overlast, in het bijzonder in het centrum. Tot zover. Netjes. Binnen de tijd. Wil ik het woord geven aan de heer Merkers van Pro. Ja, dank u wel, voorzitter. En in tegenstelling tot de vorige spreker is dit volgens ons een prima informatienota die weergeeft wat er op dit moment mogelijk is of misschien juist niet mogelijk is. Er wordt gemonitord. Als ontwikkelingen zijn op landelijk gebied

▶ 2:48:58en er een juridische basis ontstaat, dan kan er een voorstel worden voorgelegd. Dus pas als het kabinet met nieuwe mogelijkheden komt, dan kan de gemeente hierop handelen. Tot zover. Dan wil ik het woord geven aan D66. Mevrouw Beke. Dank u wel, voorzitter. De beantwoording van de motie is helder. Het vermijden van fatbikes in het centrum gaat juridisch niet lukken. Een fatbike is een fiets. D66 is voor het meegaan met landelijke campagne. Gedragsveranderingen kost tijd en levert wel het meeste op. Dit geldt niet alleen voor mensen op een fatbike. Dit geldt eigenlijk voor iedereen. Laten we het simpel houden en elkaar aanspreken op gedrag, zonder gelijk op sancties of BOA's over te gaan. Ik werd tijdens mijn wandeling naar het kasteel bijna omver gereden door drie jongens op een fiets, specifiek een vetbike. Maar het gaat dan om hard rijden. Dicht langs me heen rijden en geen rekening houden met andere mensen. En hierin zie je dat het gedrag de overlast geeft. Want ook als ze op een omafiets zouden zitten met hetzelfde gedrag, is het overlastgevend.

▶ 2:50:01Dus laten we niet door te kort, te kort door de bocht gaan, maar benoemen waar het om gaat gedrag, sociale veiligheid en het aandurven spreken van elkaar. Gaat het college de landelijke campagne implementeren in de gemeente? De campagne benadrukt onder meer het naleven van verkeersregels, het voorkomen van risicovol gedrag, zoals met meerdere personen op een fiets rijden en de verantwoordelijkheid van ouders om hun kinderen aan te spreken. Op gedrag. De technische staat van de fiets te controleren. Aansluiten bij deze landelijke campagnes. Effectief en efficiënt. De boodschappen middelen zijn al ontwikkeld en sluiten aan bij het landelijk beleid. Dit vergroot de herkenbaarheid en impact zonder dat direct extra handhavingscapaciteit nodig is. Tot zover. Dank u wel, mevrouw Beke. Dan wil ik graag het woord geven aan meneer Verbeten van Emilia. Dank u wel, voorzitter. Bij Emilia proberen wij ook dit dossier op basis van feiten te benaderen. En feit is in ieder geval dat een fatbike qua technische inrichting. Het is al vaker gezegd, het is gewoon

▶ 2:51:01een normale e-bike. Een tweeledig tweewieler voertuig met trapondersteuning dat volgens de wet is voorzien van een motor met 250 watt vermogen en die maximaal 25 kan rijden. Nu kunnen we van alles vinden van een fatbike, maar feit is dat de fatbike een e-bike is. En ik kan u nu alvast verklappen dat het optuigen van een aparte categorie voor fatbikes vanuit de Rijksoverheid geen eenvoudige klus zal zijn. Fabrikanten hebben nu al aangekondigd fietsen te gaan leveren met smallere banden. Het ziet er maar acht millimeter minder vet uit, maar het is een eenvoudige oplossing om een wetgeving te omzeilen. Wil je het goed aanpakken, dan zal je moeten denken aan helmplicht, leeftijdsgrens en in EU verband een goede type goedkeuring. Als we alles rond dit dossier gaan afpellen, dan kunnen we stellen dat de rijder de schuldige is en niet de fatbike. Buurman en buurman op een tandem zetten is gevaarlijk. Een elektrische fiets is op zich niet zo gevaarlijk. Wel als deze dus door de eigenaar wordt opgevoerd en hij of zij met vijftig kilometer per uur tegen het verkeer in gaat rijden.

▶ 2:52:04De oplossing voor Wijchen Centrum is een fietsverbod. Want als gevaarlijk rijgedrag ook bij gewone fietsen en e-bikes voorkomt, dan moet de maatregel zich in het centrum niet op het type fiets richten, maar op het fietsen zelf. Een fietsverbod voor de Touwslagersbaan Burgstraat, een deel van de Spoorstraat komen aan de BOOG en Markt, een instrument dat Wijchen deels al toepast tijdens de weekmarkt met een fietsverbod in het centrum. Kunnen BOA's wel participeren in handhaving en wordt het een stuk veiliger in het kernwinkelgebied. Fietsers kunnen hun fiets aan de hand meenemen het centrum in en beter en veiliger nog parkeren in bewaakte stallingen. Geheel in lijn met de discussie Wijchen 2030 waarin centrumondernemers dit idee ook al omarmden. Hoeveel vliegen wil je in één klap vangen? Samenvattend voorzitter Emilia omarmt de visie van het college in deze nota, maar wil een stap verder. Een veilige stap rond een discussie die al ontstond voordat de eerste fatbike op de markt kwam. Niet meer fietsen in het kernwinkelgebied. En hiervoor komen wij met een motie. Tot zover.

▶ 2:53:07Prachtig. Binnen de tijd dan. De fractie van het CDA. Meneer Beijmans. Ja, dank u. Wel, voorzitter. Ja, het vet bike fatbike verbod Vandaag, morgen of nooit. De raad heeft met onze motie niet gevraagd om een onderzoek naar wat er misschien ooit mogelijk wordt, maar we hebben gevraagd om actie tegen overlast en onveilige situaties in ons centrum. De vraag die vandaag voorligt, is wat mij betreft ook veel belangrijker, en die stelde ik ook al bij de perspectiefnota. Wat gaan we wel doen? Want waar regels en mogelijkheden er al zijn, mogen inwoners en ondernemers ook verwachten dat de gemeente ze benut. De raad heeft in januari een duidelijke motie aangenomen. We zagen overlast en onveilige situaties in het centrum. En we wilden dat college actief aan de slag ging met de mogelijkheden om dit aan te pakken. De CDA fractie leest dat er een specifiek fatbike verbod op dit moment juridisch niet mogelijk is. Maar daarmee zijn we er ons. Wat ons betreft niet, want het college schrijft zelf dat het probleem vooral zit in het gedrag. Te hard rijden, roekeloos rijden en andere hinder.

▶ 2:54:10En juist daar ligt volgens ons een belangrijke taak. In het centrum geldt een maximumsnelheid van vijftien km per uur. En tegelijkertijd lezen we dat de politie daar niet op handhaaft en dat BOA's hiervoor BOA's hiervoor geen bevoegdheid hebben. En dan ontstaat een lastige situatie. We hebben regels. Inwoners en ondernemers ervaren overlast. Maar er is nauwelijks zichtbare handhaving. De oplossing kan wat ons betreft daarom niet alleen zijn aansluiten bij een landelijke campagne en één of twee keer per jaar een actie uitvoeren,. Dan één of twee acties per jaar is wat ons betreft geen structurele aanpak van een probleem dat zich iedere dag voordoet. Wij vragen het college daarom om verder te gaan. Ten eerste, maak werk van structurele aanwezigheid en handhaving in het centrum. Het college geeft zelf aan dat hiervoor capaciteit kan worden vrijgemaakt. We willen daarom inzicht in wat daarvoor nodig is en welke capaciteit en kosten daarmee gemoeid zijn. En ten tweede, blijf niet alleen afwachten tot het Rijk met nieuwe regelgeving komt. Het kabinet werkt aan een wettelijke basis voor vetvrije zones. En wij verwachten dat Wijchen dan klaar er

▶ 2:55:11voor is. Zodra die mogelijkheid er is, moet er niet opnieuw maanden worden onderzocht wat we zouden kunnen doen. Wat moet er een concreet voorstel liggen? En dat sluit ook rechtstreeks aan bij de motie die we deze raad hebben aangenomen. Zodra een juridische basis ontstaat, moet het college zo snel mogelijk een concreet voorstel komen. En tot slot. Wij vinden het belangrijk dat ondernemers en inwoners merken dat de gemeente dit serieus neemt. Niet alleen met communicatie, maar ook door zichtbaar aanwezig te zijn en daadwerkelijk op te treden waren. Dat kan. Voorzitter. Wij vragen vandaag niet om een juridisch onhaalbaar fatbike verbod. We vragen om iets anders. Gebruik de mogelijkheden die er vandaag al zijn. Bereid de mogelijkheden van morgen voor en kom met concrete keuzes terug naar de raad. Dus vandaag en morgen. En niet, nooit. Wat gaan we wel doen? Want de veiligste en prettig centrum ontstaat niet alleen door goede regels. Het vraagt ook om zichtbaarheid, handhaving en doorpakken. En graag voordat de eerste gewonden vallen. Dat is wat wij van het college verwachten. Dank u wel. Dank u wel, meneer Biemans. Dan de fractie van harte. Voor wie? Meneer Vrolijks. Dank u wel. Dank u wel, voorzitter.

▶ 2:56:14Brilletje op. Uhm. De motie van Kernachtig Wijchen VVD CDA van 29 januari vroeg om fatbike verbod in verband met overlast. Het college had aangegeven dat een algemeen of lokaal verbod op dat moment juridisch niet haalbaar was, en dat ook de Amsterdamse aanpak nog juridisch onderzocht moet worden. Dat is na acht maanden nog steeds het geval en tevens brengt de Enschedesche aanpak eveneens nog weinig vooruitgang. Jammer genoeg. Het blijft over dat je inderdaad waar je nu mee zit. Wat je wel kan doen, dat je als de vatbaar keer asociaal rijgedrag gedrag vertoont, of harder als vijftien kilometer per uur in het centrum rijdt, hij of zij bekeurd kan worden. Maar de politie handhaaft hier niet op en de boa's moeten daarvoor bevoegd zijn en ze niet enkel aanspreken op gedrag. Als we resultaten nu willen boeken, dan zullen de boa's allereerst vaker zichtbaarder en aanspreekbaar in het centrum moeten zijn. Ik zit bijna elke dag in t

▶ 2:57:17zaterdag, vind t supergezellig. Ik heb. Ik zie nooit een boa. En uh da's een vraagje.. Uhm, ik heb nog een vraag van uh zijn die boa's bevoegd om uh in in die beide gevallen uh te bekeuren?. En tot slot halverwege volgt vooralsnog de feedback. Uh verbod uh uh uh, het landelijke beleid hierin. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, meneer Vrolijks. En dan geef ik tenslotte het woord aan de fractie van de VVD. Minister Raven. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter. In januari heb ik kernachtig Wijchen, de VVD en CDA gezamenlijk de motie over een mogelijk fabrieksverbod ingediend. Aanleiding waren de overlast en onveilige situaties die in het centrum worden ervaren. We wisten toen ook al dat een specifiek verbod juridisch ingewikkeld lag. De informatie nota geeft daar nu meer duidelijkheid over. een specifiek vetbike verbod is op dit moment juridisch nog niet haalbaar. Tegelijkertijd zijn er landelijk ontwikkelingen die in de toekomst mogelijk meer ruimte bieden.

▶ 2:58:19Ik ga er dan ook vanuit dat die landelijke ontwikkelingen ons de weg wijzen, dat de deur in deze motie niet dicht zit en dat het college de ontwikkelingen actief blijft volgen. Wat ons daarnaast opvalt, is de conclusie van het college dat het probleem breder is dan alleen de fatbike. De overlast ontstaat vooral door gedrag en klachten gaan over e-bikes, fatbikes en gewone fietsen. Dat klinkt ons bekend in de oren. In juli hebben we met de motie. Doe eens normaal man. Het vraagstuk juist breder getrokken. Daarin hebben we gevraagd om een gemeente brede bewustwordingsaanpak voor veilig verkeersgedrag, waarbij ook scholen, ondernemers en mensen en maatschappelijke partners betrokken worden. Afgesproken is dat de raad daar voor eind 2026 over wordt geïnformeerd. In deze informatie nota zien we daar al een aantal elementen van terug. Het college wil aansturen of aansluiten bij de landelijke gedragscampagne. BOA's gerichte acties laten uitvoeren en kijken naar aanvullende activiteiten met scholen. Daarom horen we graag van de wethouder. Is dit al onderdeel van de uitvoering

▶ 2:59:19van de motie? Doe eens normaal man! Of volgt voor het einde van het jaar nog een bredere gemeentelijke aanpak?. Want als die bredere aanpak nog volgt, mag het college wat de VVD betreft de gashendel wat verder opendraaien. En dan bedoelen we uiteraard figuurlijk anders dan sommige wegpiraten op een vetbike of elektrische fiets op ons marktplein. Dan kom ik bij de handhaving. Deze nota maakt duidelijk dat BOA's niet in algemeenheid kunnen handhaven op snelheid en illegale fatbikes, en dat de politie slechts beperkt optreedt. Er is echter wel een tijdelijk verbod en wellicht geeft dat een opening, want we kunnen en moeten mensen bewust maken van normaal gedrag. Maar er zullen helaas altijd mensen zijn die daar weinig boodschap aan hebben. Daarom een tweede en derde vraag aan de wethouder Wat kunnen we op dit moment daadwerkelijk doen tegen gevaarlijk en hinderlijk fietsgedrag. Kunnen we bijvoorbeeld onderzoeken of het bestaande fietsverbod uitgebreid kan worden naar andere plekken met vergelijkbare drukte of veiligheidsrisico's? En ziet het college nog een gat tussen wat we willen aanpakken en wat de

▶ 3:00:20politie en boa's daadwerkelijk kunnen handhaven? Dank u wel, voorzitter. Dank u wel, meneer Schäfer. En dan is het rondje alweer rond. En dan kijk ik even naar het college of die even willen schorsen. Ja, 5 minuten. Is oké.

▶ 3:09:44En dan geef ik het woord aan wethouder Van Dam. Dank u, voorzitter. Allereerst hartelijk dank. Aan. Deze. Commissie voor de. Bemoedigende woorden en steun. Die ik hoor voor de. Gedragscampagnes waar we graag op willen gaan. Aansluiten vanuit onze gemeente. Als het gaat over gedrag. Op de fiets in zijn algemeenheid. Ik heb. Verschillende. Vragen. Gehoord deze avond en ik ga daar. Zo goed als mogelijke op antwoorden. En daar begin ik bij de heer Kersten van Kernachtig Wijchen,. Waarbij u eigenlijk de vraag stelt of het een definitief standpunt van de gemeente is dat er geen fatbike verbod komt. Nee, absoluut niet. Het standpunt van de gemeente op dit moment is dat het gewoon juridisch niet houdbaar is en we dit dus nu niet kunnen en tegelijkertijd leest, kunt u ook lezen in de nota dat wij onze ogen en oren hiervoor openhouden zodra die mogelijkheden

▶ 3:10:45er wél zijn. En daarnaast had u een wat retorische vraag of we met de twee keer per jaar hand extra handhaving, specifiek op fatbikes. Daarmee eigenlijk de overlast kunnen temperen, was volgens mij het woord. Dat is wat retorisch. Dat is maar twee keer op 365 dagen. Dus ik denk dat u het antwoord daar wel mee weet. En tegelijkertijd is dat ook wat we op dit moment met de beschikbare capaciteit binnen beschikbaar budget kunnen. Dus wanneer daar wensen zijn om daar meer tijd en aandacht aan te besteden, dan zie ik de. Mogelijkheden via de begroting denk ik tegemoet. En dat zal voor is een antwoord op meerdere vragen denk ik. Vanuit D66 de vraag gaat het college de campagne implementeren? Nou, u heeft hem al voorbij kunnen zien komen op de verschillende social media, want we zijn daar inderdaad meteen bij aangehaakt op het moment dat we landelijke campagnes

▶ 3:11:45gestart en hebben wij daar de kanalen voor ingezet. Dus dat gaan wij zeker doen. Dan vanuit Emilia de Heer verbeten. Die. Maakt eigenlijk de opmerking Het was niet per se een vraag, maar ik wil hem toch eventjes noemen als oplossing om het hele centrum fietsvrij te maken. Dat gaat echt wel verder dan het voorstel dat nu in deze informatie nota staat, waarin we willen onderzoeken om het marktplein fietsvrij te maken. Dat wilde ik even specifiek voor u benoemen. Dat daar geen verwarring over kan ontstaan in wat u verwacht van het college. De heer Bijmans. Die maakt eigenlijk de opmerking oproep om meer werk te maken van de structurele aanwezigheid van handhaving in het centrum. Maar ook daarvoor geldt. Daar is dus echt structureel meer geld voor nodig. Ik kan me daar heel veel bij voorstellen, maar met de huidige capaciteit, huidig

▶ 3:12:45budget, is die ruimte er niet. En zal daar ruimte voor moeten worden gecreëerd. En de heer Vrolijks, Die had het over de zichtbaarheid van BOA's en maakte de opmerking Dat was een vraag, maar de vraag hebben wij niet begrepen, dus wellicht dat dat dadelijk nog komt. Als het niet al verder is beantwoord. De VVD vroeg of de uitvoering rondom de gedragscampagne of wat we nu met de gedragscampagne landelijk aan het doen zijn, ook al de uitvoering van de motie bij de perspectiefnota is. Nee, dat is niet de volledige uitvoering. Het hakt er wel heel erg mooi op in denk ik. Maar het college komt nog met een separaat voorstel om die motie verder uit te werken. En wat kunnen we op dit moment doen aan hinderlijk gedrag? Het fietsverbod verder uitbreiden? Nou, daarom doen we ook de oproep aan uw commissie en raad. Ons om op pad te sturen met de opdracht om een onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een fietspot op het marktplein. Dat is dat voorstel wat voorligt.

▶ 3:14:03Nee, volgens mij heb ik alles gehad en wij sluiten aan bij de landelijke overheid en de plannen van de heer Karremans. Dank u wel. Wethouder Van Dam dan? Volgens mij waren de vragen van meneer Vrolijks vrij technisch van aard, Maar wilt u ze nog even?. U kon het niet goed verstaan. Wat ik zei, ging maar over die boa's. Ik zit elke dag in het centrum en ik zie ze nooit. En er zijn heel veel mensen die zien. Die zien die boa's gewoon niet. En uhm,. Kan je daar iets aan doen? Of hoe? Uh,. Die is gewoon goed betaald. Uh en en ze moeten ook. Ik snap dat je keuzes moet maken en dat snap ik allemaal wel, maar ik denk als je daar uh, regelmatig boa's rond ziet lopen, dan kom je met je vetbakje, ga je niet zo vaak meer langs. Wethouder van Dam. Ja, onze BOA's zijn actief door heel de gemeente Wijchen. Dus ja, die zijn niet alleen maar in het centrum. Maar wanneer we echt centrum BOA's zouden willen, die daar dus elke dag rondlopen, dan is daar extra capaciteit voor nodig. En dan is het ook. Microfoon uitzetten meneer Vrolijks.

▶ 3:15:05Dan is het wel ook goed om te weten dat de boa's. Dus niet op snelheid kunnen bekeuren, maar enkel op bijvoorbeeld fietsen in voetgangersgebied. Geen licht voeren en het telefoongebruik op de fiets. Het is wel belangrijk om dat even helder te hebben. Dus niet op snelheid. Zijn er nog vragen niet beantwoord?. Nee, Dan gaan we door naar de tweede termijn en dan begin ik met meneer Kersten van Kernachtig Vliegen. Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter. Ook dank aan de wethouder voor duidelijk antwoord. Ja, Zelf hadden wij toch wel. Moeite met het hoe het in eerste instantie opgeschreven. Ook reactie van de burgemeester in de Gelderlander. Gelezen. Waar toch wel wat wat wat. Uit uitwijking werden gemaakt. Ja, dat dit het zou zijn, dat er geen verbod zou komen, ook al zou dat juridisch mogelijk zijn. Dus blij met die woorden van de wet houden. Nogmaals, dat is voor mij nog het zwijgen. Ik denk nog steeds voor de andere indieners van de motie destijds echt ontzettend belangrijk dat als dat

▶ 3:16:09mogelijk is, dat dat verbod er ook gaat komen. Ja, goed, het totale fietsverbod, daar hebben we de vorige keer destijds u deze moties ingediend, ook over gehad. Daar is op dit moment geen voorstander van. Dat heeft alles te maken, ook met de bereikbaarheid van het centrum, wat we ontzettend belangrijk vinden. Personen die slecht ter been zijn, bijvoorbeeld de korte afstand die moet worden afgelegd, wat wat ook weer zorgt voor dat bruisende. Dus daarin is ons standpunt onveranderd. Tot slot denk ik de BOA's,. Meer genoemd hier door diverse partijen. Ik denk dat dat een terecht zorgenkindje is. Ik heb diverse moties al ingediend die te maken hebben met veiligheid. Denk aan afval, overlast, maar ook nu hier de fatbikes. Ook mijn collega Helga Jansen heeft een motie ingediend over de risicoanalyse die gedaan wordt. Omtrent dit onderwerp. Nou ja, ze gaan. Het college gaat als het goed is daarna ook aan de slag met het VTH onderzoek, dat wij goed inzichtelijk kunnen krijgen als raad. Waar ligt dat probleem nou precies met de inzet van onze

▶ 3:17:10BOA's? Maar ik denk dat er een probleem op dit moment is dat dat dat zeer breed wordt geconstateerd en dat dat delen wij ook. Tot zover, voorzitter en wij wachten op de uitwerking. Als het Rijk en uw Karremans ook zover is. Dank u wel, meneer Kersten. Dan geef ik het woord aan meneer Merkers van Pro. Ja, dank u wel, voorzitter. Pro Wijchen vindt het belangrijk dat mensen in het centrum met de fiets goed kunnen bereiken. En we zijn het eens met het college en ook andere fracties dat het probleem vooral in het gedrag van de mensen zit. Of ze nou fatbike, een elektrische fiets of een gewone fiets gebruiken, het gaat erom dat je je fatsoenlijk gedraagt. En nu is een fatbike verbod niet haalbaar en is het wachten op eventuele stappen van de rijksoverheid en boa's. Kunnen mensen die zich niet kunnen gedragen gewoon aanspreken? En laten we dat ook vooral blijven doen. Tot zover. Dank u wel, meneer Merkers. Dan gaan we naar D66. Mevrouw Beke. Dank u wel, voorzitter. Ja, mijn fractie is blij met de reactie van de

▶ 3:18:13wethouder. Het implementeren van de campagne. Daarin. Ik heb ze nog niet voorbij zien komen op de kanalen, maar ik zal beter op gaan letten. Herhaling is namelijk een belangrijke sleutel tot gedragsverandering. Dus met herhaling op socials en op andere plekken wordt het nog beter. Nou, succes dus. Tot zover mijn reactie. Op de valreep een interruptie van meneer Weimar. Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, mevrouw Beke, u had het in uw eerste betoog over drie jongens die op de fatbike zich asociaal gedroegen. Ik was even benieuwd. Heeft u ze aangesproken en wat hun reactie dan was in een jaar. Mevrouw Beke. Dank u wel, voorzitter. Ik vraag me af in hoeverre dat relevant is. Ik heb ze inderdaad op dat moment niet aangesproken, want ik was onderweg naar het kasteel en alle ik was al wat aan de late kant,. Maar ik denk wel dat dat mede een signaal is dat we inderdaad te weinig elkaar hierop aanspreken en op. Daarin helpen om nieuw gedrag aan te leren. Dus

▶ 3:19:14zeker zal dat iets zijn voor een volgende keer. Dan geef ik het woord aan de fractie van Emilia, meneer Verbeten. Dank u wel, voorzitter. Ik heb zoveel aantekeningen gemaakt dat ik het nu een beetje uit de losse pols moet gaan doen.. Een paar opmerkingen die ik uit het eerste termijn hoorde, met name van het CDA, had met name heel strak over handhaving en en boa's. En. We hebben recent een schriftelijke vraag gesteld over de veiligheid in kasteel tuin. Nou, wat heel duidelijk naar voren komt is dat dat handhaving gewoon erg lastig is. Er is weinig capaciteit, dus daar moeten we op dit moment. Hoe graag we ook willen, niet te gek veel van verwachten. VVD voorzitter heeft het wat ons betreft goed begrepen. We moeten kijken naar hoe wij de fiets. Niet moeten gaan uitfaseren, het centrum, maar hoe we het het fietsgebruik in het centrum gewoon echt kunnen gaan terugdringen. En. En ik dacht afgelopen week bij mezelf van ja, hoe, hoe, hoe kan ik hier nou een goed verhaal over houden?. Want

▶ 3:20:17je kan wel roepen van wat ik nu ook hoor vanuit Kernachtig Wijchen en ook vanuit de Partij van de Arbeid van. Ja, de bereikbaarheid per fiets moet optimaal blijven in het centrum van Wijchen. Nou, ik heb de koe bij de horens gevat en ik heb een een e-bike gepakt. En ik ben met die e-bike vanaf de rand van de touwslagers baan naar de markt gereden, van de rand van de Burgstraat naar de markt gereden en aan de rand van de Spoorstraat naar de markt gereden. En dat heb ik eerst met mijn e-bike gedaan, met de maximale snelheid die toegestaan is van vijftien kilometer per uur. En ik ben daarna ben ik gaan lopen. Diezelfde stukken. Weet u wat tijdsverschil is en is geen ingewikkelde technische vraag. Meneer Kersten, ik probeer het een beetje eenvoudig te houden. Het tijdsverschil tussen die stukjes lopen en die stukjes fietsen. Is 45 seconden gemiddeld. Dus dan is de vraag van wat is nou eigenlijk het probleem als het. Gaat om interruptie van meneer Kersten?. Ja, voorzitter. De heer Verbeet heeft veel tijd over. Daar gaat mijn vraag

▶ 3:21:18overigens niet over. Ik hoorde verbeteren daarvoor zeggen. We moeten Het fietsgebruik moeten wij gaan terugdringen in het centrum. Dat zijn nogal woorden en daarmee zeg je dus eigenlijk ja, het centrum zoals wij dat nou kennen. Goed bereikbaar, bruisend. Het stimuleren van die fietsen om bij dat centrum te komen, mensen die slecht ter been zijn en die dat eventueel niet zouden kunnen. Dat is uw vraag, meneer Kerst. Nou ja,. Heeft de heer Verboten Goed nagedacht wat die woorden dan gevolgen kunnen hebben voor mensen die slecht ter been zijn, of voor de gevolgen voor dat bruisende centrum wat wij nu kennen. Meneer Van Beek, daar kan ik heel makkelijk antwoord op geven. Volgens mij, als je heel erg slecht ter been bent, dan is het ook heel erg lastig om goed en lekker te kunnen fietsen. Dus dat hoeft niet echt een argument te zijn dan. Daarbij, je kan hartstikke goed met de fiets naar het centrum van Wijchen rijden en vanaf daar lekker flaneren door het kernwinkelgebied. Daar gaat hartstikke goed, daar kun je mooi lopen doen. Voor de winkeliers is het ook heel plezierig, want je hebt langer de tijd dat je even langs die winkels kunt lopen. Dus de kans dat dan een consument ook

▶ 3:22:18nog even een bezoek brengt aan de winkel, is alleen maar groter. En je moet ook kijken hoe men dat bij andere gemeentes van dezelfde statuur heeft gedaan als Wijchen, waar men dat fietsverbod er gewoon heeft neergelegd. En dat gaat verschrikkelijk goed. En ik denk dat we daar gewoon op basis van best practices bij andere gemeentes hele mooie stappen kunnen gaan zetten. En dat is eigenlijk de reden waarom ik wil gaan nadenken over een motie van Laten we het eens even gaan onderzoeken. We hebben er in het verleden vaker over gesproken. Ik kan me herinneren, in een heel ver verleden, dat een wethouder van het CDA daar gruwelijk op tegen was, maar dat men inmiddels ook wel tegen op een andere manier dat dit soort zaken kan gaan kijken. Dus het wil helemaal niet zeggen dat je een verbod moet gaan opleggen om naar Wijchen Centrum te fietsen. Nee, op het moment dat je goede plekken hebt bij de ingangen van het centrum van Wijchen om te kunnen parkeren met je fiets. En je kan vervolgens die laatste meters tot aan de markt lekker wandelen. Ik denk dat dat niet alleen de verkeersveiligheid ten goede komt, maar ook het gebruik kunnen maken van de prachtige winkels die we hebben liggen. Zodat je doordat je er langer kunt gaan rond flaneren en

▶ 3:23:20meer tijd kan pakken. En echt. U mag het nameten. Het scheelt per straat 45 seconden gemiddeld. Tot zover, voorzitter. Dank u wel, meneer Van Beek. Ik heb goed gehoord dat u een motie aankondigde, heren. Dan geef ik nu het woord aan meneer Bijkans van het CDA. Ja, dank u wel, voorzitter. Bedankt voor de antwoorden. College. Uhm ja, op zich duidelijk verhaal. Ja, Volgens mij wil D66 vooral een campagne om het gedrag te veranderen. Ja, daar geloven wij wat minder in. Dan zijn we nog eerder voorstander voor een om te kijken naar om te onderzoeken. In ieder geval naar een fietsverbod op de markt. Wij denken altijd van ja, wat wij of verbeteren ook aangeeft. Gewoon fietsen tot aan de markt en daar parkeren en dan dat laatste stukje lopen of met de fiets aan de hand nog even lopen. Daar gaat natuurlijk. Interruptie van mevrouw Beke. Dank u wel, voorzitter. En in hoeverre zouden dan gedragsveranderingen samen kunnen gaan met het fietsverbod? Want bij beiden verwacht je ander gedrag. En dat kan alleen maar met

▶ 3:24:23gedragsverandering. En daarop ook een motivering van hoe kunnen we met elkaar daarmee omgaan?. Meneer Bijmans?. Ja, ik zeg alleen we verwachten dat niet veel van. Maar wat mij betreft mogen natuurlijk meedoen met de landelijke campagne en volgens mij kost dat weinig, zoals ik het een beetje gelezen heb en kun je daar natuurlijk op meedraaien, maar ik verwacht daar niet veel van. Dan zou ik liever kijken naar concrete actie zoals Fietsersbond om dat te onderzoeken. In ieder geval hoe de wieken aren daarover denken of de ondernemers en kijken wat daar mogelijk is. Dan kunnen we ook alle fiets nietjes vervangen door bomen en dan hebben we ook weer iets aan de boom. Gedaan. Dus ja, vandaar. En dat was mijn tweede termijn. Dan geef ik het woord aan meneer Vrolijks van Hart voor Wijchen. Ja, jammer dat we met het fatbike verbod dat het niks wordt. En ik zou tegen iedereen willen zeggen als wij wielen veilig willen houden, dan hebben wij gewoon zullen we geld vrij moeten maken voor boa's. Er zit niks anders op. Politie krijgen we steeds

▶ 3:25:26minder hulp van en we moeten het zelf gaan fixen. En binnenkort hebben we dat uitje met z'n allen dat we daar gaan kijken. Dus dan wordt het wel goed.. Dank u. Dank u meneer. Vrolijk schreef ik het woord aan meneer Schaaf van de VVD. Dank u, voorzitter. Als eerste dank aan het college voor de antwoorden, want die lijken toch perspectief te geven om in ieder geval iets te gaan doen. Wat ons betreft. Daarnaast is het fijn om te horen dat er wederom brede herkenning is voor het gedragsprobleem. Ik vertaal dit naar blijvende steun voor de motie Doe eens normaal man,. Maar wij neigen er ook naar om een extra motie in te dienen rondom onderzoek naar het verbeteren en uitbreiden van de bestaan van het bestaande fietsverbod op de markt. Uiteraard juichen wij meer handhaving ook toe en wij zullen daar met de begroting wat mee gaan doen, want dat is de weg daarvoor. Zoals de wethouder al aangaf. En vanuit de eerste termijn neem ik hierin ook nog mee dat andere partijen hier toch wel wat voor gaan voelen. Dus wellicht kunnen we samen optrekken, ook

▶ 3:26:26richting Emilia. Want als een fiets verkoper oproept tot een fietsverbod, dan zit het in ieder geval met de integriteit wel goed. En dan is denk ik de urgentie ook. Interruptie van de heer Kersten. Ja. De heer Reijnen kondigt sorry gaven excuus kondigt aan dat hij mogelijk iets wil gaan doen met BOA inzet richting de begroting voor volgend jaar. Is het niet veel verstandiger dat we even af gaan wachten? De risicoanalyse die nu wordt uitgevoerd door het college, dat daarna vervolgens gaan kijken naar wat is op dit moment de stand. Van de BOA inzet en dat we daarna eventueel gaan acteren. Mocht er tekorten zijn, mochten er problemen zijn die er volgens mij allemaal gevoelsmatig wel voelen, maar dat we dat ook even op papier kunnen hebben. Dat er exact, of in ieder geval zo goed mogelijk kunnen weten wat is nou mogelijk? Is het niet veel beter dat we daar op wachten voordat we al een schot voor de boeg gaan nemen?. Meneer Schraven?. Dank u wel, voorzitter, en dank u wel voor de vragen, heer Kersten. Het verbaast me wel een beetje dat u aan de ene kant heel erg voor de muziek vooruitloopt en zegt van hé, er gaat niks gebeuren in de weg wijs. En nu zegt van hé, we moeten heel even gaan wachten op andere

▶ 3:27:26maatregelen. Volgens mij zijn er meerdere wegen naar naar Rome en ik denk niet dat we dit tegen hoeven te houden. Ik hoorde u volgens mij ook zeggen dat twee keer per jaar handhaven dat dat te weinig is. Nou proberen wij in ieder geval iets te doen om meer te gaan doen en zegt u? HO, wacht, dat moeten we niet gaan doen. Spreekt u uzelf misschien een beetje tegen? Dus ik denk dat wij er wel iets mee gaan doen. En in welke vorm, Dat gaan we nog zien. Zover zijn we nog niet, maar wij vinden dat er in ieder geval iets moet gebeuren. Vervolg interruptie van de heer Kersten. Ja, wordt ik toch een beetje uitgedaagd, voorzitter. En dan trap ik natuurlijk gewoon lekker in. Uhm, volgens mij spreekt met een vraag zeker. Volgens mij spreekt de heer Schaven zich dan tegen, want we hebben een motie ingediend. We gaan onderzoeken wat nou de stand van zaken is en daar gaan we eventueel op acteren. En heer Schaaf doet nou het tegenovergestelde. Hij gaat nu wel acteren, dat kondigt hij aan, terwijl de motie nog niet is uitgevoerd. Dus nogmaals, is het dan niet verstandiger dat we wachten op de uitvoering van die motie, waar we volgens mij allebei achter staan? Allebei constateren we ook hetzelfde probleem, maar dat er dan exact weten we in ieder geval zo goed mogelijk weten. Wat moet er nou precies gebeuren

▶ 3:28:30Omtrent onze BOA inzet. Meneer Schraven. Dank u, voorzitter. Dank u, heer Kersten. Ik begrijp u, ik snap u, maar ik denk dat het een het ander niet hoeft uit te sluiten. Dus volgens mij kunnen beide paden gewoon blijven bestaan. Dank u wel. Tot zover. Dan zijn we aan het einde gekomen, ook van dit bespreekstuk. Zijn er nog feitelijke onjuistheden geconstateerd? Dat is niet het geval. Dan zijn we aan het einde gekomen van deze commissievergadering. Mijn eerste commissievergadering als voorzitter. Hartelijk dank voor. U. Dank u wel. Hartelijk dank voor uw deelname aan de discussie. Een belangstelling voor de tribune en thuis. Ik ben vergeten te zeggen dat deze geagendeerd wordt omdat de moties zijn aangekondigd. Voorzitter, wij willen u graag complimenteren met uw mede voorzitterschap. Klopt dat?. Dat klopt, ja. Proficiat dus. Dank u. Dank u wel. Nog een fijne avond.

Vorige: Raad Informatiebijeenkomst openbaar Wijchen 29 september 2026 Volgende: Raad openbaar Wijchen 15 oktober 2026 Alle vergaderingen van wijchen

Automatisch verwerkt. Het officiële verslag is leidend. Bron: https://wijchen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/c363ef68-c149-44d4-89df-0bdd90054664

Sprak je in of word je genoemd en wil je je naam hier niet terugzien? Vraag verwijdering aan.