Wijchen-West 2023_Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 6 Mitigatieplan soortenbescherming

Figuur 10.2. Locatie te handhaven iepen en lindes (rode contour) in het stedenbouwkundig ontwerp.

In de rest van het stedenbouwkundig ontwerp worden in de geplande groenstructuren ook iepen en lindes aangeplant in groenzones waardoor het aantal potentiële voortplantingslocaties voor de iepenpage toeneemt. Hierbij wordt gestreefd naar een oost-west en noord-zuid verbinding van iepen en lindes zodat de nu geïsoleerde populatie iepenpages verbindingen naar omliggende leefgebieden krijgt.

Blad 37 van 44

Wijchen West Mitigatieplan soortenbescherming projectnummer 0471193.101 30 november 2023 KlokGroep Bouw en Ontwikkeling BV

11

Poelkikker

11.1

Aanwezige beschermde waarden In het plangebied komt de poelkikker voor. Deze poelkikker is beschermd middels Artikel 3.5 van de Wet natuurbescherming. De ligging van het voortplantingswater is weergegeven op Figuur 11.1. Het belangrijkste landbiotoop wordt gevormd door een strook van 50 meter rond dit water (BIJ12, 2017). Bij de voorgenomen ontwikkeling van het plangebied wordt het leefgebied voor een deel aangetast. De waterloop waar poelkikker voor komt wordt deels gedempt en verlegd. Ook wordt van een deel van de waterloop het profiel aangepast. Daarnaast wordt een deel van het omliggende landbiotoop ontwikkeld tot woonwijk, waardoor landbiotoop verdwijnt. De ontwikkeling overtreedt door het effect op de poelkikker een aantal verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming. Daarom is een ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming nodig voor het mogen en kunnen uitvoeren van het voornemen.

Figuur 11.1. Voortplantingswater en landbiotoop (indicatief 50 meter zone) poelkikker.

11.2

Maatregelen leefgebied Doel en functie van de maatregel: Maatregel om de functionaliteit van de voortplantingsplaatsen te waarborgen, door het aanbieden van nieuw voortplantingswater en bijbehorend landbiotoop tijdens en na de uitvoering van de werkzaamheden.

Blad 38 van 44

Wijchen West Mitigatieplan soortenbescherming projectnummer 0471193.101 30 november 2023 KlokGroep Bouw en Ontwikkeling BV

Voorafgaand en tijdens de realisatie van Wijchen west wordt op verschillende manieren met het leefgebied van de poelkikker omgegaan. Onderstaand is een beschrijving opgenomen. Nieuwe watergang Om het verlies aan voortplantingswater te mitigeren wordt net ten zuiden van de spoorlijn een nieuwe watergang gerealiseerd (zie Figuur 11.2). Deze watergang krijgt natuurvriendelijke oevers en veel onderwaterbeplanting. De watergang wordt minimaal 1 jaar voordat de huidige voortplantingsplek gedempt wordt gerealiseerd. Om de natuurlijke ontwikkeling van de watergang te versnellen wordt de watergang geënt met plant en bodemmateriaal uit de huidige watergang. Dit enten wordt in het najaar gedaan zodat er geen poelkikkers meer in het water aanwezig zijn. Het enten wordt gedaan door met een graafmachine scheppen bodemmateriaal van de oude watergang over te brengen naar de nieuwe watergang. Daarbij moet opgelet worden dat niet ongewenst exoten mee overgeplaatst worden. Op dit moment zijn watercrassula en parelvederkruid in de te dempen watergang aanwezig. Langs de watergang wordt vervangend landbiotoop gerealiseerd. Dit bestaat uit structuurrijke begroeiing/ ruigte met daarin takkenhopen. Voor een deel is langs de nieuwe watergang reeds bestaand landbiotoop aanwezig. Watergangen met aangepast profiel Van een deel van de watergangen wordt het profiel aangepast.

Om de doorstroming te verbeteren wordt hier het natte profiel versmald. De ruimte die overblijft wordt ingericht als natuurlijke plas/dras zone. De watergangen worden daardoor veel geschikter voor de poelkikker als voortplantingswater met bijbehorend landbiotoop.

Blad 39 van 44

Wijchen West Mitigatieplan soortenbescherming projectnummer 0471193.101 30 november 2023 KlokGroep Bouw en Ontwikkeling BV

Figuur 11.2. Nieuwe watergang, watergang met aangepast profiel en te dempen watergang.

Nieuw leefgebied in compensatiegebied Ten westen van het plangebied wordt een compensatiegebied ingericht voor een aantal soorten. De das dient hierbij als paraplusoort. De inrichting van een natte zone langs de Niftrikse Wetering maakt onderdeel uit van deze plannen. De zone wordt ingericht conform het “model kamsalamander” (Gelderland, 2003). De inrichtingseisen van deze soort zorgen er voor dat de zone ook voor de poelkikker geschikt leefgebied wordt. Daardoor wordt extra leefgebied van deze soort gecreëerd. Daarnaast zorgt de inrichting er voor dat er vanuit het plangebied voor de poelkikker een verbinding ontstaat met natuurlijke gebieden ten westen van het plangebied. De inrichting van dit compensatiegebied is uitgewerkt in Hoofdstuk 1. De exacte inrichting van de strook langs de Niftrikse wetering wordt door het Waterschap uitgewerkt. Poelen in het compensatiegebied worden zodanig aangelegd dat in de zomer nog een laag van 50 centimeter in het diepste deel van de poel aanwezig is. De diepte van de poel wordt daarom 50 centimeter onder de gemiddelde laagste grondwaterstand gerealiseerd.

11.3

Manier van werken Doel en functie van de maatregel: Voldoen aan de zorgplicht (artikel 1.11 Wnb): maatregelen om doden en verwonden van individuen zo veel als redelijkerwijs mogelijk is te voorkomen. Waarborgen van de gunstige staat van instandhouding van de betreffende soort. Voorkomen van negatieve effecten op individuen tijdens uitvoering.

Blad 40 van 44

Wijchen West Mitigatieplan soortenbescherming projectnummer 0471193.101 30 november 2023 KlokGroep Bouw en Ontwikkeling BV

Amfibieschermen Om te voorkomen dat poelkikkers (en andere amfibieën) op het werkterrein terecht komen worden amfibieschermen geplaatst (zie Figuur 11.3). Deze schermen worden geplaatst rond het nieuw gerealiseerde voortplantingswater/landbiotoop en rond de plekken waar voortplantingswater gedempt of aangepast wordt. Op het moment dat de watergangen gedempt zijn kunnen de schermen verwijderd worden. De schermen rond de watergangen met het aangepaste profiel blijven staan totdat de gehele woonwijk ten zuiden van de spoorlijn is gerealiseerd. De schermen zorgen er op deze locaties voor dat de amfibieën niet op het werkterrein terecht komen tijdens de bouw van de wijk. Het amfibiescherm worden minimaal 50 centimeter hoog en minimaal 10 centimeter in de grond gegraven (Rijkswaterstaat, 2021). De schermen worden van een materiaal gemaakt waar amfibieën niet tegen op kunnen klimmen. Het scherm wordt regelmatig gecontroleerd. Op een aantal strategische locaties wordt eenzijdig zand tegen het scherm aangebracht tot boven aan de rand zodat amfibieën wel het werkterrein af kunnen maar niet meer op. Deze locaties zijn ook weergegeven op Figuur 11.3.

Figuur 11.3. Ligging amfibieschermen en opstappen.

Bij het uitvoeren van de werkzaamheden worden de volgende maatregelen uitgevoerd. Daarbij is de volgorde en de periode van het jaar van belang. Bij de voorgestelde aanpak wordt rekening gehouden met de kwetsbare periodes van de soort (BIJ12, 2017).

Blad 41 van 44

Wijchen West Mitigatieplan soortenbescherming projectnummer 0471193.101 30 november 2023 KlokGroep Bouw en Ontwikkeling BV

• •

•

•

•

•

In juli en september worden de oevers van het te dempen water geklepeld zodat poelkikkers er niet gaan overwinteren. Vervolgens worden in november/december de amfibieschermen aangebracht langs de watergangen die gedempt of vergraven worden. Langs dit raster wordt aan de landbiotoop kant om de 25 meter een emmer ingegraven. In de emmer wordt een plankje gelegd waar amfibieën onder kunnen kruipen zodat ze niet makkelijk opgegeten worden door bijvoorbeeld reigers. Daarnaast wordt een stok in de emmer gezet zodat muizen die in de emmer vallen kunnen ontsnappen. Langs het nieuwe water wordt ook amfibiescherm aangebracht. Binnen dit scherm wordt ook landbiotoop ingerasterd. Dit scherm is bedoeld om amfibieën in het nieuwe water te houden. In de periode maart / april worden kikkers weg gevangen met vangemmers. Deze emmers worden gedurende de periode een keer per dag geleegd. De amfibieën worden loslaten in het nieuw gerealiseerde water. Aan het einde van de periode worden de emmers verwijderd en de gaten dicht gegooid. Begin mei wordt het te dempen water gedempt onder ecologische begeleiding. Hierbij wordt het te dempen water aan twee zijden afgedamd. Het water wordt hieruit weg gepompt. Vissen en amfibieën die worden aangetroffen worden weggevangen en verplaatst. Vervolgens wordt een aarden wal vooruit geduwd door een graafmachine.

Voor deze aarden wal worden de laatste vissen, amfibieën, andere soorten weggevangen. Na het dempen kunnen de schermen rond het water worden verwijderd. Het deel van het water waar het profiel wordt aangepast wordt begin mei vanaf de oever de watergang gedempt tot de gewenste breedte. Voorafgaande aan de werkzaamheden wordt het werkterrein gecontroleerd op eventueel nog aanwezige amfibieën. Na de werkzaamheden blijven de amfibieschermen staan. Wel worden bij deze schermen nog opstappen gemaakt zodat amfibieën van af het werkterrein naar de aangepaste watergang kunnen.

Tabel 11.1. Planning activiteiten leefgebied poelkikker. Jaar 0 1 Maand n d m j Realiseren nieuw water Enten water Klepelen oevers Plaatsen schermen Wegvangen met emmers Dempen/aanpassen watergangen

Blad 42 van 44

j

a

s

o

n

d

2 j

f

m

a

m

Wijchen West Mitigatieplan soortenbescherming projectnummer 0471193.101 30 november 2023 KlokGroep Bouw en Ontwikkeling BV

12

Algemene zorgplicht Er wordt voor de realisatiefase een ecologisch werkprotocol opgesteld met daarin de voorschriften vanuit de ontheffing. In het werkprotocol wordt voor de hiervoor genoemde soorten en de overige (algemene) soortgroepen (bijvoorbeeld algemene broedvogels en foeragerende kleine zoogdieren) aangegeven welke handelingen juist wel of niet moeten worden uitgevoerd om geen verbodsbepalingen in het kader van de Wet natuurbescherming te overtreden. Tevens wordt aangegeven hoe onnodige schade aan soorten voorkomen kan worden (voortkomend vanuit de zorgplicht). Het werkprotocol wordt met de ontwikkelaar / aannemer / gemeente afgestemd en zijn verantwoordelijkheid gemaakt. Het protocol is hierdoor een werkbaar product en bij alle direct betrokken bekend. De werkzaamheden worden begeleid door een ecoloog.

Blad 43 van 44

Wijchen West Mitigatieplan soortenbescherming projectnummer 0471193.101 30 november 2023 KlokGroep Bouw en Ontwikkeling BV

Bronnen Antea Group, 2021. Natuurtoets Wijchen West. Toetsing Wet natuurbescherming en NNN t.b.v. een bestemmingsplan. Antea Group, 2022. Nader onderzoek beschermde soorten. Wijchen West Antea Group, 2023. Monitoring das, buizerd en sperwer. Wijchen West BIJ12, 2023. Kennisdocument huismus. BIJ12, 2017. Kennisdocument das. BIJ12, 2017. Kennisdocument poelkikker. BIJ12, 2017. Kennisdocument bever. Provincie Noord Brabant, 2017. Handreiking kleine marters in relatie tot soortenbescherming. Provincie Gelderland, 2003. Groene connecties. Ecologische verbindingen in Gelderland. Rijkswaterstaat, 2021. Leidraad faunavoorzieningen bij infrastructuur 2021. Tauw 2020. Nader soortgericht ecologisch onderzoek – fietspad Ravensteinseweg.

NDFF SOVON.nl RAVON.nl Netwerk groene bureau’s. Vivara Pro

Blad 44 van 44

De informatie die in ### is opgenomen is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor ### is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden is niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct melding te maken bij security@anteagroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan ### ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Beneluxweg 125 4904 SJ OOSTERHOUT Postbus 40 4900 AA OOSTERHOUT T. +31 6 22378459 E. robert.keizer@anteagroup.nl

www.anteagroup.nl

Copyright © 20223 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.