Wijchen _ Beleidsplan water en riolering_def

Gewenste situatie (2050): • Het oppervlaktewatersysteem is van goede kwaliteit en minder kwetsbaar voor de gevolgen van klimaatverandering. • De inrichting, het beheer en het gebruik van het watersysteem is klimaatbestendig (regenwater-, droogte- en hittebestendig). • Overheid en bewoners spannen zich maximaal in om schade te voorkomen, zijn zich bewust van ieders verantwoordelijkheid en participeren in het zoeken naar oplossingen.

Ontwikkelingen: • Op basis van klimaatmodellen wordt voorspeld dat het aantal zware regenbuien de komende decennia sterk toeneemt, gematigde regenval afneemt en er ook vaker perioden van aanhoudende droogte zullen voorkomen. Dat geeft meer kans op slechte waterkwaliteit, tekort aan oppervlaktewater voor groen en landbouw én overlast en schade door inundatie. • Ten aanzien van de waterkwaliteit ligt de nadruk meer op mogelijke risico’s die er voor bepaalde functies zijn en minder op het hanteren van normen. Voor drinkwaterwinning is bijvoorbeeld schoner water nodig dan voor recreatief watergebruik. Daarnaast richten maatregelen zich steeds meer op het resultaat dan op het doen van een inspanning (van middel naar doel).

Het gehele document Visie op de Waterketen is op aanvraag beschikbaar

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Bijlage 2

Wettelijke kaders en zorgplichten

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Wettelijke kaders en zorgplichten (1/2)

De gemeentelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater zijn momenteel opgenomen in de Wet Milieubeheer en de Waterwet. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is dit opgenomen in artikel 2.16 Ow (lid1a).

g.

Stedelijk afvalwater is “huishoudelijk afvalwater of een mengsel daarvan met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater.”

Afvalwater Vanuit de Wet Milieubeheer (artikel 10.33) hebben we de verplichting een voorziening aan te bieden voor het inzamelen en transport van afvalwater. We houden hierbij vast aan de voorkeursvolgorde voor de verwijdering van afvalwater zoals opgenomen in artikel 10.29a Wm. a. b. c.

d.

e. f.

Ander afvalwater dan bedoeld in onderdeel d wordt als stedelijk afvalwater ingezameld en naar een RWZI getransporteerd

Het ontstaan van afvalwater wordt voorkomen of beperkt Verontreiniging van afvalwater wordt voorkomen of beperkt Afvalwaterstromen worden gescheiden gehouden, tenzij het niet gescheiden houden geen nadelige gevolgen heeft voor een doelmatig beheer van afvalwater Huishoudelijk afvalwater en daarmee vergelijkbaar afvalwater wordt ingezameld en naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) getransporteerd Ander afvalwater dan bedoeld in onderdeel d. wordt hergebruikt (zo nodig na retentie of zuivering bij de bron) Ander afvalwater dan bedoeld in onderdeel d (in de praktijk dus vooral hemelwater) wordt lokaal in het milieu teruggebracht (zo nodig na retentie of zuivering bij de bron)

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Wettelijke kaders en zorgplichten (2/2)

Hemelwater Vanuit de hemelwaterzorgplicht, conform artikel 3.5 van de Waterwet, hebben wij de verantwoordelijkheid voor een doelmatige inzameling van overtollig hemelwater uit de openbare ruimte. Wij hebben ook de zorgplicht voor de afvoer van hemelwater van particuliere percelen, voor zover dit niet redelijkerwijs van de perceeleigenaar kan worden verwacht.

Grondwater In artikel 3.6 van de Waterwet is opgenomen dat wij de zorgplicht hebben voor het in het openbaar gemeentelijk gebied treffen van maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor zover het treffen van die maatregelen doelmatig is en niet tot de zorg van waterschap of provincie behoort.

Belangrijk vertrekpunt in de wetgeving is dat de zorgplicht in eerste instantie bij de perceeleigenaar ligt. De perceeleigenaar draagt in eerste instantie zelf zorg voor het verwerken van hemelwater op het eigen perceel. Dit kan door hergebruik, infiltreren in de bodem of bergen in bijvoorbeeld een vijver. Wanneer dit redelijkerwijs niet mogelijk is (te hoge grondwaterstand en/of slechte infiltratiecapaciteit van de bodem), nemen wij de zorgplicht over mits doelmatig.

De zorgplicht heeft het karakter van een inspanningsverplichting. Dat wil zeggen dat wij niet verantwoordelijk zijn voor handhaving van het grondwaterpeil in bebouwd gebied, maar alleen een regierol vervullen. Gemeente, particulier, waterschap en provincie behouden dus ieder hun eigen verantwoordelijkheid. De zorgplicht werkt niet met terugwerkende kracht en kan dus niet leiden tot aansprakelijkheid voor schadesituaties uit het verleden.

Vertrekpunt hierbij zijn de voorkeursvolgordes voor: • Waterkwantiteit: vasthouden – bergen – afvoeren • Waterkwaliteit: schoonhouden – scheiden – schoonmaken

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Bijlage 3

Overzicht overstorten gemengd en VGS

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Overzicht overstorten gemengd en verbeterd gescheiden stelsel (VGS)

Het rioleringssysteem is in andere plannen gedetailleerd weergegeven. Het betreffen: • • • • • • • • • • • •

Waterhuishoudingsplan Huurlingsedam fase 1 Wijchen, Grontmij 17 juli 2008 Herzien Basisrioleringsplan kern Wijchen, TAUW 17 januari 2014 Waterhuishoudingsplan Beuningsesteeg Wijchen, RE-Infra 7 februari 2014 Waterhuishoudingsplan MOB-complex fase 1 Wijchen, RE-Infra 13 mei 2015 Basisrioleringsplan Batenburg, Royal Haskoning 28 maart 2016 Waterhuishoudingsplan Huurlingsedam fase 2 Wijchen, Sweco 23 november 2016 Waterhuishoudingsplan MOB-complex fase 2-3 Wijchen, RE-Infra 10 maart 2017 Basisrioleringsplan Hernen, Royal Haskoning 30 april 2018 Waterhuishoudingsplan Bijsterhuizen Wijchen, Arcadis 27 juni 2019 Systeemoverzicht Stedelijk Water Balgoij, TAUW 21 juli 2022 Systeemoverzicht Stedelijk Water Bergharen, TAUW 21 juli 2022 Systeemoverzicht Stedelijk Water Niftrik, TAUW 21 juli 2022

Neem voor meer informatie contact op met de gemeente Wijchen.

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Bijlage 4

Doelen toetsen aan huidige situatie

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Doelen toetsen aan huidige situatie

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Voorbeeld voor afvalwater Technische staat • De voorzieningen voor inzameling, transport en zuivering van stedelijk afvalwater verkeren in een zodanige technische staat dat deze kunnen functioneren waarvoor ze zijn aangelegd.

Doel. Zie hoofdstuk: ‘Wat willen we bereiken’

 Periodieke inspectie en onderhoud van het riool vindt plaats conform planning van het beheerplan.  Ingrijpmaatstaven voor stabiliteit, waterdichtheid en afstroming blijven binnen de kwaliteitscriteria van de gemeente. Vertaling schadebeelden uit rioolinspecties naar maatregelen vindt plaats op basis van risicobewuste aanpak. Hierbij maken we onderscheid tussen reparatie, renovatie en/of vervanging.  Beheerdata zijn op orde. De gegevens van de objecten leggen wij vast en houden we bij in het beheerpakket voor het verkrijgen en behouden van inzicht. Indicatoren passend bij het doel om de voortgang en werkwijze aan te geven

De kleur van het stoplicht geeft de voortgang weer .

Loopt goed

Zorgplichten

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Ambitie

Afvalwater

Hemelwater

Grondwater

Oppervlakte water

Doelen toetsen aan huidige situatie

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Doelen afvalwater Technische staat • De voorzieningen voor inzameling, transport en zuivering van stedelijk afvalwater verkeren in een zodanige technische staat dat deze kunnen functioneren waarvoor ze zijn aangelegd:  Periodieke inspectie en onderhoud van het riool vindt plaats conform planning van het beheerplan.  Ingrijpmaatstaven voor stabiliteit, waterdichtheid en afstroming blijven binnen de kwaliteitscriteria van de gemeente. Vertaling schadebeelden uit rioolinspecties naar maatregelen vindt plaats op basis van risicobewuste aanpak. Hierbij maken we onderscheid tussen reparatie, instandhouding en/of vervanging.  Beheerdata zijn op orde. De gegevens van de objecten leggen wij vast en houden we bij in het beheerpakket voor het verkrijgen en behouden van inzicht. • Afvalwater kan ongehinderd afstromen:  Het vuilwaterriool is berekend op de eigenschappen, samenstelling en hoeveelheid afvalwater (Ow).  De verloren berging is maximaal 10% per rioolstreng.  De in- en uitslagpeilen van de gemalen dienen gelijk of lager te zijn ingesteld dan de binnen onderkant van het aanvoerriool.

Zorgplichten

Ambitie

Afvalwater

Bedrijfszekerheid • De bedrijfszekerheid van rioolgemalen is gewaarborgd en we beperken hiermee de kans op calamiteiten:  Het gemiddeld aantal storingen van rioolgemalen is minder dan 2 keer per jaar. Per individueel rioolgemaal is het aantal storingen minder dan 5 keer per jaar.  Storingen zijn binnen 48 uur na signalering verholpen, overlast dient binnen 24 uur verholpen te zijn; voor hoog risico locaties geldt een termijn van binnen 2 uur ter plekke zijn.  Er is een systeem ingericht dat helpt om storingen te verhelpen.  Alle gemalen in de gemengde en vuilwaterstelsels met een overstort zijn voorzien van een dubbele pompopstelling die elkaars reserve zijn.  Gemalen in gemengde en vuilwaterstelsels zijn voorzien van een centraal signaleringssysteem voor storingen.

Hemelwater

Grondwater

Oppervlakte water

Doelen toetsen aan huidige situatie

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Doelen afvalwater Nieuwe aanleg • Voldoen aan wet- en regelgeving:  We volgen het bouwbesluit.  We volgen onze eigen gemeentelijke ontwerpstandaarden.  Mogelijkheden van de Omgevingswet gebruiken we om meer maatwerk aan te brengen in onze huidige regelgeving. • Toekomstgericht beleid voeren en vooruitstrevend omgaan met de zorgplichten:  Ontvankelijk zijn voor nieuwe ontwikkelingen, zoals het op andere wijze zuiveren of hergebruiken van afvalwater (alternatieve sanitatie), rio- en aquathermie.  Leren van pilots (voorbeeld Groesbeek) om in de toekomst medicijnresten af te vangen en bij de bron te scheiden. Vuiluitworp • De vuiluitworp vanuit het afvalwatersysteem via overstorten naar oppervlaktewater in het geval van (hoos)buien is beperkt:  De vuiluitworp uit gemengde rioolstelsels moet kleiner of gelijk zijn aan de doelstellingen voor de oppervlaktewaterkwaliteit, zoals bepaald in overleg met de waterkwaliteitsbeheerder.  Overstorten van gemengde stelsels zijn voorzien van meetregistratie.  We hebben oog voor gezondheidsrisico’s bij water op straat bij hoosbuien.

Zorgplichten

Ambitie

Afvalwater

Aansluitingen en wijze van inzameling • Op het afvalwatersysteem zitten nagenoeg geen (foutieve) aansluitingen die de werking van het systeem (inzameling en zuivering) belemmeren:  Bij inspectie controleren we op foutieve aansluitingen.  We verrichten alleen onderzoek naar foutieve aansluitingen op basis van klachten / meldingen, visuele waarnemingen en/of vermoeden op basis van draaiuren gemalen. • Afvalwater in het buitengebied verwerken we op doelmatige wijze:  Nieuwe IBA’s passen we alleen toe mits doelmatig.  De afvoer van hemelwater of grondwater via drukriolering en/of decentrale sanitatie-installaties is niet toegestaan. • Er is zicht op het aanbod van bedrijfsafvalwater op het openbaar stelsel:  Er is inzicht in welk bedrijf wat loost.  Er is inzicht in waar kansen en mogelijkheden liggen om de verwerking van bedrijfsafvalwater te verbeteren.

Hemelwater

Grondwater

Oppervlakte water

Doelen toetsen aan huidige situatie

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Doelen hemelwater Technische staat • We zorgen dat systemen voor inzameling van hemelwater, berging en afvoer van hemelwater in een zodanige technische staat verkeren, dat deze kunnen functioneren waarvoor ze zijn aangelegd:  Ingrijpmaatstaven voor stabiliteit en afstroming (en waterdichtheid) blijven binnen de kwaliteitscriteria van de gemeente. Vertaling schadebeelden uit rioolinspecties naar maatregelen vindt plaats op basis van risicobewuste aanpak.

Zorgplichten

Ambitie

Afvalwater

Afvoercapaciteit • Bij herinrichting of nieuwe aanleg leggen we de openbare ruimte zo aan, dat er bij hoosbuien geen overlast en schade ontstaat op privaat terrein door water vanaf de openbare ruimte:  Voor ondergrondse infra gaan we uit van een afvoercapaciteit van T=2 van de toekomst.  Bij alle projecten in de openbare ruimte verkennen we de mogelijkheden om hemelwater lokaal op te slaan en te vertragen. • We hebben aandacht voor bestaand gebied waar sprake is van wateroverlast en nemen, als dat nodig is, passende maatregelen:  Kwetsbare locaties zijn in beeld op basis van stresstesten (of vergelijkbaar) en praktijkervaring.  Bij onderhoud en vervanging op deze locaties verkennen we de mogelijkheden om hemelwater lokaal op te slaan en te vertragen door gebruik te maken van meekoppelkansen.  We zetten extra in op het vergroenen van de private en publieke ruimte om de wateroverlast en-schade te beperken.  Bij bestaande bouw stimuleren we het afkoppelen van hemelwater op eigen terrein.  Inwoners, bedrijven en instellingen zijn zelf verantwoordelijk voor het voorkomen of beperken van schade door wateroverlast en schade vanaf het eigen terrein.

Hemelwater

Grondwater

Oppervlakte water

Doelen toetsen aan huidige situatie

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Doelen hemelwater Scheiden hemelwater en afvalwater • Vuilwater wordt zoveel als mogelijk gescheiden van hemelwater ingezameld en gescheiden aangeboden aan de zuivering:  Bij elke reconstructie in de openbare ruimte nemen we het scheiden van hemel- en afvalwater mee.  We zoeken naar zoveel als mogelijk prikkels om inwoners of particulieren te stimuleren om maatregelen te nemen. • Hemelwater wordt verwerkt zoals voorgeschreven in de voorkeursvolgorde voor het verwerken van hemelwater:  We hanteren bij alle ruimtelijke projecten de voorkeursvolgorde die beschreven staan op pagina 10.  We gebruiken bij voorkeur bovengrondse oplossingen. We zoeken naar integrale oplossingen waardoor we de ruimte voor bovengrondse oplossingen multifunctioneel gebruiken.

Zorgplichten

Ambitie

Afvalwater

Aansluitingen en wijze van inzameling • Er zijn geen vuilwateraansluitingen op het hemelwatersysteem aangesloten:  Daar waar deze zijn geconstateerd, wordt gehandhaafd. • Risico’s op vervuiling van afgekoppelde oppervlakken worden beperkt:  We gebruiken duurzame, milieuvriendelijke en niet uitlogende materialen. • We zorgen voor de inzameling van hemelwater van particulieren wanneer zij het hemelwater niet op eigen terrein kunnen vasthouden of bergen:  Bij nieuwbouw verplichten we het verwerken van hemelwater op eigen terrein. We differentiëren daarin per grootte van de bouwontwikkeling.  Bij nieuwbouw verplichten we het verwerken van hemelwater op eigen terrein. We differentiëren daarin per gebied.

Hemelwater

Grondwater

Oppervlakte water

Doelen toetsen aan huidige situatie

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Doelen grondwater Technische staat • De voorzieningen voor inzameling en verwerking van overtollig grondwater verkeren in een zodanige technische staat, dat deze kunnen functioneren waarvoor ze zijn aangelegd:  De gemeente heeft een goed beeld van de omvang en kwaliteit van het areaal.  De grondwaterstand op het particulier terrein is de verantwoordelijkheid van de eigenaar/gebruiker. • Het beheer van de grondwatervoorzieningen doen wij risicobewust.

•

Voor (tijdelijke) grondwateronttrekkingen (bronneringswater) is het waterschap en/of de provincie bevoegd gezag. Wij zijn bevoegd gezag voor lozingen op de riolering:  Lozingen van bronneringswater vinden bij voorkeur plaats in de bodem, op oppervlaktewater of hemelwatersystemen. Bij uitzondering en na goedkeuring van de gemeente mag er geloosd worden op de gemengde riolering.

Regierol • Ten aanzien van het grondwater hebben we een heldere regiefunctie. Voor vragen over grondwater en grondwaterproblematiek zijn wij een duidelijk aanspreekpunt voor inwoners en bedrijven:  We zijn een aanspreekpunt voor inwoners en bedrijven. Het informeren van onze inwoners maakt onderdeel uit van de loketfunctie.  De grondwaterstand op het particulier terrein is de verantwoordelijkheid van de eigenaar/gebruiker.

Zorgplichten

Ambitie

Afvalwater

Hemelwater

Grondwater

Oppervlakte water

Doelen toetsen aan huidige situatie

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Doelen grondwater Grondwater over- en onderlast • De aanwezige structurele grondwateronderlast (droogte) is zo beperkt mogelijk:  Bij de aanpak van droogte benaderen we grondwater vanuit het natuurlijke systeem. We handelen vanuit de potentie van het bodem- watersysteem.  Waar mogelijk vergroten we de sponswerking van de bodem en nemen we maatregelen om water langer vast te houden om droogte te beperken (pagina 10). • Daar waar het grondwater niet voldoet aan de grenswaarden*, er sprake is van structurele grondwateroverlast en dat nadelige gevolgen heeft, werken we mee aan doelmatige en effectieve grondwater maatregelen in de openbare ruimte:  We spreken van structurele overlast: • Tenminste jaarlijks geregistreerd. • En tenminste 1 maand continu. • En niet tijdelijk zijn (tenminste 2 jaar achtereenvolgens). • En stabiel of toenemend zijn.  We hanteren voor meldingen van overlast de beslisboom grondwateroverlast. We treffen alleen maatregelen mits deze doelmatig zijn en/of de ervaren overlast/schade niet het gevolg is van rivierwaterstanden.  We hebben globaal inzicht in grondwaterstanden middels een grondwatermeetnet.

Zorgplichten

Ambitie

Afvalwater

Nieuwe aanleg • Per gebied hanteren we eisen ten aanzien van de aanleghoogte van vloeren bij nieuwbouw:  Per gebied hanteren we eisen ten aanzien van de aanleghoogte van vloeren. We hanteren hierbij de volgende minimale ontwatering**: • Woningen zonder kruipruimte 0,5 m • Woningen met kruipruimte 1,0 m • Tuinen / groenvoorzieningen 0,5 m • Hoofdwegen 1,0 m • Secundaire wegen en woonstraten 0,7 m • Bij nieuwbouwontwikkelingen houden we rekening met grondwaterstanden om tot een robuuste inrichting te komen:  We werken volgens de beslisboom grondwater over- en onderlast. * De grenswaarden voor grondwater gaan we in de komende planperiode gezamenlijk vorm geven (zie ‘Wat gaan we doen’). ** Deze ontwateringsdiepten zijn landelijke richtlijnen en in onze praktijk niet altijd haalbaar. In de komende planperiode gaan we hier gezamenlijk studie naar doen (zie ‘Wat gaan we doen’).

Hemelwater

Grondwater

Oppervlakte water

Doelen toetsen aan huidige situatie

Loopt goed

Blijvend aandacht nodig

Actie nodig

Doelen oppervlaktewater Berging- en of afvoercapaciteit • De hoeveelheid (bergingsruimte) in oppervlaktewater blijft minimaal gelijk en wordt zo veel mogelijk verruimd:  Binnen onze beleidsmogelijkheden realiseren we zoveel mogelijk oppervlaktewater vanuit onze werkwijze voor het verwerken van hemelwater.

Relatie oppervlaktewater en grondwater • We voorkomen (binnen onze beleidsverantwoordelijkheid) dat door niet goed functionerend oppervlaktewater toekomstige grondwater over- of onderlast ontstaat:  We onderhouden in afstemming met het waterschap onze systemen.

Water(bodem)kwaliteit • De waterkwaliteit is de verantwoordelijkheid van het waterschap, wij zorgen ervoor dat we geen afbreuk doen aan die kwaliteit:  De waterkwaliteitsbeheerder richt zich op het functioneel gebruik van het water en de bijbehorende kwaliteitsdoelen. Samen met het waterschap richten wij ons op zichtbaar, bereikbaar en veilig water.  Klimaatadaptatie is ook gericht op het voorkomen van overlast door opwarming en verslechtering van de waterkwaliteit.  Vermesting van oppervlaktewater voorkomen we zoveel mogelijk. We richten ons hierbij op vogels, hondenpoep en bladval. • De gemeente zet in op het vergroten van de belevings- en gebruikswaarde van het oppervlaktewater voor inwoners en bezoekers. We geven bij voorkeur op een zo natuurlijk mogelijke manier, vorm aan stedelijk oppervlaktewater:  We geven bij voorkeur op een zo natuurlijk mogelijke manier, vorm aan stedelijk oppervlaktewater.

Zorgplichten

Ambitie

Afvalwater

Hemelwater

Grondwater

Oppervlakte water

Bijlage 5

Evaluatie

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

nr. V7

blz hoofdstuk 33 6.3

omschrijving Opheffen overstort Kraaijenberg 71e straat

Toelichting Uitvoering uitgesteld naar najaar 2017, wat is nu de stand van zaken?

status Voltooid

O1

33 6.4

Actualiseren BRP's

2014: Kern Wijchen 2016: Batenburg 2017: Hernen

Voltooid

O2

33 6.4

Waterkwaliteitsspoor

Uitgesteld

O3

33 6.4

Incidentenplan

O4

33 6.4

foutieve en illegale rioolaansluiting

Het onderzoek geldt alleen voor de kernen die wel aan eenduidige basisinspanning voldoen. Vanwege tijdgebrek is dit onderzoek doorgeschoven naar komende planperiode. Voltooiing medio 2017. Vanuit de samenwerking afvalwaterketen wordt het ontwikkelde model Incidentenplan Riolering uniform voor de hele Werkeenheid Regio Nijmegen (behalve Nijmegen). Hierbij wordt gebruik gemaakt van het model van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. De illegale bedrijfslozing Celsiusstraat is nog niet tot perceelniveau getraceerd.

O10

34 6.4

Toetsingskader rioolaansluitingen

M1

36 6.5

rioolvervangingen

M2 M3 O1

37 6.5 38 6.5 45 8.2

Groot onderhoud gemalen (elektrisch en mechanisch) Groot onderhoud gemalen (bouwkundig) waterkwaliteitsspoor

O2

waterkwaliteitsspoor

O3

45 8.2

O4

45 8.2

O5

45 8.2

O6

46 8.2

Voltooid

In 2018 opgeleverd voor de regio. Aansluitend geïmplementeerd in Piketregeling.

Voltooid

Illegale lozing Celciusstraat in 2018 getraceerd. Uitkomst handhavingszaak onbekend (ODRN). Ging over Verordening rioolaansluiting Wijchen (en Druten). In 2020 afgebroken. Hoppenhofstraat in 2021 opgeleverd. Oude Klapstraat in 2020 opgeleverd. Ringlaan e.o. in 2021 opgeleverd.

Afgebroken Uitgesteld: Voltooid Hoppenhofstraat e.o. (Batenburg) Oude Klapstraat (Wijchen) Ringlaan (Wijchen) Uitgesteld: Opvoergemaal (vijzel) Kraaijenberg 71e straat vervanging (Wijchen) Uitgesteld: Opvoergemaal (vijzel) Kraaijenberg 71e straat renovatie (Wijchen) De rioolstelsels van de kernen Balgoij, Batenburg, Bergharen en Hernen voldoen aan de eenduidige Uitgesteld basisinspanning (toegestane vuiluitworp). Komende planperiode wordt onderzocht wat de werkelijke invloed van de overstorten zijn op de kwaliteit van het oppervlaktewater. Het rioolstelsel van de kern Wijchen voldoet nog niet aan de eenduidige basisinspanning (toegestane Gestart vuiluitworp). Om dat te bereiken moet in de kern Wijchen op autonome basis 39 ha worden afgekoppeld of 6.300 m3 rioolberging worden aangelegd of een combinatie van beide. Betwijfeld wordt of de nadelige invloed van de overstorten op de oppervlaktewaterkwaliteit in verhouding staat deze buitengewoon hoge investering. Daarom wordt in deze planperiode volgens het denkstappenmodel (zie bijlage B3) onderzocht, wat de werkelijke invloed van de overstortingen zijn op de kwaliteit van het oppervlaktewater en of kosten effectievere investeringen mogelijk zijn.

actualiseren Basisrioleringsplannen (BRP's)

BRP’s moeten geregeld worden geactualiseerd vanwege de ontwikkelingen van woon/bedrijfsgebieden (in- en Voltooid/in uitbreidingen). In de planperiode van dit GRP worden de BRP’s van de kernen Balgoij, Bergharen en uitvoering Bijsterhuizen fase 2 t/m 4 geactualiseerd. Ombouw mechanische riolering naar vrijvervang riolering In gebieden met een geringe woningdichtheid is in het verleden mechanische riolering (druk/vacuüm) Uitgesteld aangelegd. Door inbreiding (woningverdichting) wordt mechanische riolering op den duur minder doelmatig. Het onderzoek heeft tot doel na te gaan in hoeverre en wanneer het rendabel is om de mechanische riolering om te bouwen naar vrijverval riolering. Maaiveldanalyse wateroverlast Bij buien die zwaarder zijn dan waarop het rioolstelsel is ontworpen, kan de neerslag niet snel genoeg naar het Voltooid rioolstelsel afstromen. Het water blijft dan op straat staan. In de BRP’s is dit inzichtelijk gemaakt. Maar omdat een gebied zelden vlak ligt, stroomt overtollige water vaak over het oppervlak naar lager gelegen gebieden. Wateroverlast kan dus ook op plaatsen optreden waar de BRP’s dat niet berekenen. Het onderzoek heeft tot doel na te gaan waar bij een overbelasting van het rioolstelsel het overtollige water terecht komt. Klimaatbestendigheid openbare ruimte

Toelichting Ging over opheffen gemengde overstort op C-water van klein laaggelegen onderbemalingsgebied. Eerst is onderzoek verricht naar mogelijkheden. Wordt uitgevoerd zodra reconstructie onderbemalingsgebied. BRP kern Wijchen abusievelijk in tabel blijven staan. BRP is in 2014 geactualiseerd, komt pas weer in 2024 aan bod. BRP kern Batenburg in 2016 geactualiseerd. BRP kern Hernen in 2018 geactualiseerd. Lage prioriteit.

Door de klimaatverandering vallen er steeds vaker buien, waarop de bestaande rioolstelsels niet zijn Nog niet ontworpen. Als rioolstelsels overbelast raken, blijft tijdelijk water op straat staan. Het is niet doelmatig om gestart daarvoor ondergrondse maatregelen te treffen (bestaande rioolstelsels aan te passen). Daarom wordt gezocht naar het verwerken van de overtollige neerslag boven de grond (in de openbare ruimte). Het onderzoek heeft tot doel na te gaan of daarvoor voldoende ruimte in openbaar gebied aanwezig is en eventueel welke bovengrondse aanpassingen daarvoor nodig zijn.

Lage prioriteit (zie hierboven).

Denkstappenmodelonderzoek 2021 gestart.

Water- en rioleringsplan Bijsterhuizen in 2018 opgeleverd. SSW Balgoij, Bergharen en Niftrik in 2021 gestart. Lage prioriteit.

Maaiveldanalyse wateroverlast in 2021 opgeleverd.

Wordt in 2022 uitgevoerd.

nr. V1

blz hoofdstuk 46 8.3

omschrijving Jaarlijks afkoppelen (samenloop met recontructies)

Toelichting status Het jaarlijks van de riolering afkoppelen van 1 ha verhard oppervlak in samenloop met Voltooid weg/rioolreconstructies wordt daarom ook in deze planperiode gecontinueerd. (€ 150.000) Het rioolstelsel van kern Wijchen voldoet nog niet aan de eenduidige basisinspanning (toegestane Nog niet vuiluitworp). Om dat te bereiken moet in kern Wijchen op autonome basis 39 ha worden afgekoppeld of gestart 6.300 m3 rioolberging worden aangelegd of een combinatie van beide. Autonome investering jaarlijks beprkt ot maximaal 5% van de geraamde investeringssom (€ 500.000) Afgelopen planperiode is een begin gemaakt met de verruiming van de A-watergang achter BBB Zesweg. Met Nog niet het waterschap is afgesproken om de verruiming gefaseerd uit te voeren, onder voortdurende monitoring van gestart de waterstanden. Mocht daaruit blijken dat deze te hoog stijgen, dan moet alsnog fase 2 van de verruiming in uitvoering worden gebracht. Uit de voorgaande planperiode kan het daarvoor gereserveerde en gedekte bedrag van € 100.000,- worden ingezet (geactiveerd).

Toelichting

V2

46 8.3

autonoom afkoppelen of verruimen

V3

46 8.3

Verruiming A-watergang achter BBB Zesweg fase 2

V4

47 8.3

Stelselaanpassing Hernen

Als gevolg van een laagte in het gebied loopt kern Hernen bij hevige buien verhoogd risico op overlast en Gestart schade. De problemen concentreren zich rond de Loffertweg, Eikenweg, Bloemlustweg en Dorpsstraat. Om het risico terug te dringen wordt 600 m3 extra rioolberging aangelegd of 1,7 ha verhard oppervlak afgekoppeld of een combinatie van beide. Aldus wordt de frequentie van water-op-straat teruggebracht van 1 maal per 2 jaar (standaard) naar 1 maal per 5 jaar. Tegelijkertijd wordt de openbare ruimte zodanig ingericht dat overtollig water niet de woningen kan binnenstromen.

Wordt 1e kwartaal 2022 opgeleverd.

V5

47 8.3

Plaatsing debietmeters gemalen

Loopt mee bij jaarlijks groot onderhoud gemalen.

47 8.3

Automatische datavalidatie en data-uitwisseling

In het kader van meten aan de rioolstelsels worden debietmeters geplaats bij de gebiedsgemalen die in deze planperiode gerenoveerd of vervangen worden. In het kader van doelmatig waterketenbeheer is het wenselijk dat de meetdata tussen waterketenpartners probleemloos en waar mogelijk automatisch onderling uitgewisseld kunnen worden. Daarvoor is het ook nodig om de meetdata van de gemeente voor verzending automatisch te valideren.

V6

Voltooid

Wacht op uitkomst Denkstappenmodelonderzoek.

Wordt in 2022 uitgevoerd.

In uitvoering Is gestagneerd vanwege bedenkingen beveiliging data.

Bijlage 6

Exploitatielasten

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Exploitatielasten

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Bijlage 7

Vervangingsinvesteringen

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Vervangingsinvesteringen

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Bijlage 8

Verklarende woordenlijst

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Verklarende woordenlijst

Afkorting Betekenis BBB

Berg Bezink Bassin

VNG

Vereniging Nederlandse Gemeenten

BBV

Besluit Begroting Verantwoording (voor provincies en gemeenten)

Wgw

Wet gemeentelijke watertaken

Wm

Wet milieubeheer

Ww

Waterwet

Bro

Basisregistratie ondergrond

BRP

Basisrioleringsplan

DWA

Droogweerafvoer (vuilwater)

GRP

Gemeentelijk RioleringsPlan

HWA

Hemelwaterafvoer

IBA

Individuele Behandeling Afvalwater

KDP

Kostendekkingsplan

RAS

Regionale Adaptatie Strategie

RWA

Regenweerafvoer (DWA + HWA)

Rwzi

Rioolwaterzuiveringsinstallatie

SWW

Systeemoverzicht stedelijk water

VAT

Voorbereiding, administratie en toezicht

VGRP

verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Verklarende woordenlijst

Begrip

Begripsomschrijving

Afkoppelen

Hemelwaterafvoer wordt afgekoppeld van het (vuilwater)rioolstelsel. In plaats daarvan wordt het in de bodem geïnfiltreerd, afgevoerd naar oppervlaktewater via oppervlakkige afstroming, of aangesloten op een apart hemelwaterriolering.

Stedelijk afvalwater

Huishoudelijk afvalwater of een mengsel daarvan met bedrijfsafvalwater, afvloeiend hemelwater, grondwater of ander afvalwater.

Afvoerend oppervlak

Het op de riolering afwaterend verhard oppervlak en daken.

Basisinspanning

Een gemengd rioolstelsel mag niet meer vuil lozen dan een theoretisch referentiestelsel. De maatstaf uit de basisinspanning voor gemengde rioolstelsels is 50 kg CZV/(ha.j) gemeentebreed getotaliseerd over alle gemengde rioolstelsels.

Basisrioleringsplan (BRP)

Plan waarin de resultaten van rioleringsberekeningen met composietbuien en meerjarige neerslag zijn weergegeven. Met de berekeningen worden de rioolbuiscapaciteiten en de vuiluitworp op oppervlaktewater getoetst en verbetervoorstellen gedaan.

Bedrijfsafvalwater

Afvalwater dat niet afkomstig is, of vergelijkbaar is, met het afvalwater van particuliere huishoudens.

Berging

De waterbergende inhoud van de riolering uitgedrukt in m³ of mm ten opzichte van het afvoerend oppervlak.

Decentrale sanitatie installatie

Installatie bestemd voor het zuiveren van huishoudelijk afvalwater, waarbij scheiding van afvalwaterstromen aan de bron plaatsvindt en na bewerking of zuivering van het afvalwater grondstoffen en schoon water worden teruggewonnen die vervolgens worden gerecycled. Een IBA is hier een voorbeeld van.

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Verklarende woordenlijst

Begrip

Begripsomschrijving

Doelmatig

• • •

De goede dingen doen: maatregelen dienen effectief te zijn (met de maatregelen worden de problemen voorkomen of aanzienlijk beperkt of opgelost) De dingen goed doen: maatregelen dienen efficiënt te zijn er worden geen maatregelen in openbaar gebied getroffen als alternatieven op een niet openbare probleemlocatie goedkoper of effectiever zijn. Een goede verhouding tussen kosten rendement: de kosten van de maatregelen dienen in verhouding te staan met de nadelige gevolgen.

Droogweerafvoer (DWA)

Afvalwater dat in een droogweersituatie via het rioolstelsel wordt afgevoerd.

Foutaansluiting

Wanneer een object niet op het juiste deel van het riool is aangesloten: • afvalwater wordt geloosd in een hemelwaterriool • of hemelwater en/of grondwater wordt geloosd in een exclusief vuilwaterriool.

Gemengd riool(stelsel)

Riool(stelsel) waarbij het afvalwater gemengd met hemelwater door één leidingstelsel wordt getransporteerd.

Gescheiden riool(stelsel)

Rioolstelsel waarbij het hemelwater en/of grondwater rechtstreeks naar oppervlaktewater of een infiltratievoorziening wordt afgevoerd. Het vuilwater wordt via een separate leiding afgevoerd naar de afvalwaterzuiveringsinstallatie.

Hemelwater

Iedere vorm van water die uit de atmosfeer valt en de grond bereikt. Dit bevat dus regen, maar ook sneeuw en hagel.

Hemelwaterafvoer

De hoeveelheid neerslag die per tijdseenheid in een neerslagsituatie via het rioolstelsel wordt afgevoerd.

Hemelwaterriool-(stelsel)

Riool(stelsel) alleen bestemd voor de inzameling en afvoer van hemelwater.

Huishoudelijk afvalwater

Water vervuild door huishoudelijke werkzaamheden en menselijke stofwisseling. Huishoudelijk afvalwater bestaat uit een mix van urine, fecaliën, spoelwater, etensresten, bad- douche- en afwaswater.

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Verklarende woordenlijst

Begrip

Begripsomschrijving

Hydraulische berekening

Berekening om de capaciteit van een rioolbuis en het systeem als geheel te bepalen. Bepalen of er voldoende ruimte is om al het aangeboden water af te voeren.

Inbreiding

Het bouwen binnen de grenzen van een bestaande woonkern.

Inundatie

Overstroming door oppervlaktewater

Kennisbank Riolering

Vakliteratuur aangeboden door Stichting RIONED. Het biedt de algemeen geaccepteerde uitgangspunten, methoden en technieken over alle aspecten van het vakgebied stedelijk waterbeheer.

Lozingspunt

Het punt waar afvalwater het in beschouwing genomen rioolstelsel in- of uitstroomt.

Nooduitlaat

Constructie voor de lozing van afvalwater in het oppervlaktewater bij calamiteiten en/ of bij bijzondere onderhoudssituaties.

Onderhoud

Objecten in goede staat houden, zodanig dat het de functie kan vervullen. Het zorgt er niet voor dat de technische levensduur wordt verlengd.

Overstorting

De lozing van (gemengd) rioolwater via een overstortdrempel op oppervlaktewater.

Overstortput

Rioolput voorzien van een overstortdrempel naar een oppervlaktewater.

Pompovercapaciteit

Het deel van de pompcapaciteit dat beschikbaar is voor de hemelwaterafvoer.

Randvoorziening

Voorziening als onderdeel van het rioolstelsel, die als doel heeft de lozing van vuil uit het rioolstelsel in oppervlaktewater te verminderen. Een BBB is hier een voorbeeld van.

relinen

Methode om riolering te herstellen door de binnenkant in een laagje kunststof te hullen. Hierbij hoeft de grond niet opengebroken te worden. Dit betreft over het algemeen een levensduur verlengende maatregel.

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Verklarende woordenlijst

Begrip

Begripsomschrijving

Regionale adaptatiestrategie (RAS)

Gezamenlijke strategie voor de aanpak van klimaatadaptatie, die richting geeft aan de prioriteiten in de regio en de gewenste ontwikkelingen op hoofdlijnen.

Riolering

Het geheel aan voorzieningen voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater met uitzondering van zuiveringstechnische werken.

Rioolgemaal

Voorziening waarmee het rioolwater wordt over- of doorgepompt.

Rioolstelsel(s)

Samenhangend geheel van riolen, rioolputten en bijbehorende voorzieningen voor de inzameling en het transport van stedelijk water.

Rioolwaterzuiveringsinrichting (rwzi)

Het totaal van de grond, gebouwen en apparatuur voor de zuivering van stedelijk afvalwater.

Risicobewust beheer

Beheer van de riolering obv de kwaliteit (in plaats van obv technische levensduur).

Stedelijk afvalwater

Huishoudelijk afvalwater of een mengsel van huishoudelijk met bedrijfsafvalwater.

Stichting RIONED

Koepelorganisatie voor stedelijk waterbeheer

SSW

Het SSW beschrijft alle deelsystemen van het stedelijk watersysteem, het functioneren hiervan, de beoordeling van het functioneren en eventuele maatregelen. Het gaat om het systeem functioneren, ofwel de samenhangende riolerings-, oppervlaktewater- en grondwatersystemen en voorzieningen in de bebouwde omgeving in beheer bij gemeente, bewoners, bedrijven en waterschap. Niet uitsluitend gebaseerd op modelsimulaties, maar ook op beschikbare metingen, meldingen, klachten, ervaringen en inspectie- en andere onderzoeksresultaten.

Uitbreiding

Bouwen aan de buitengrenzen van een bestaande woonkern.

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8

Verklarende woordenlijst

Begrip

Begripsomschrijving

VAT-kosten

Alle kosten die gemaakt worden voor voorbereiding van een project en de kosten van administratie en toezicht in de fasen realisatie en nazorg van een project.

Voorzieningen BBV

De gemeente moet het geld dat via de rioolheffing wordt geint uitgeven aan taken die invulling geven aan de zorgplichten. Om te voorkomen dat niet uitgegeven gelden verdwijnen naar Algemene Middelen wordt gebruikt gemaakt van voorzieningen. De meest gebruikte opties hierin zijn: - egalisatievoorziening (44.2 BBV), met als doel het opvangen van schommelingen in het tarief -Spaarvoorziening (44.1 lid d BBV), met als doel het sparen voor grote uitgaven/investeringen in de toekomst.

Verbeterd gescheiden rioolstelsel

Een gescheiden rioolstelsel met als verbetering dat de vuiluitworp naar oppervlaktewater of een infiltratievoorziening beperkt wordt door de eerste hoeveelheid afstromend hemelwater (de first flush) af te voeren naar de rwzi.

Verbreed Gemeentelijk Riolerings(- en Water)plan

Plan als bedoeld in de Wet milieubeheer. Hierin is het gemeentelijk beleid ten aanzien van de zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater beschreven. Bevat een overzicht van het rioolstelsel en het beheer en onderhoud met de kostenconsequenties (het kostendekkingsplan).

Vuiluitworp

Het totaal aan stoffen (niet zijnde water) geloosd uit een rioolstelsel in het oppervlaktewater via overstortputten en/of lozingspunten.

Vuilwaterriool(stelsel)

Riool(stelsel) alleen bestemd voor de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater, niet zijnde neerslag.

B1

B2

B3

B4

B5

B6

B7

B8