Speelruimtebeleid 2016 - 2025

7.2 Bewonersinitiatieven De relatie tussen overheid en burger is niet statisch en beweegt mee met de ontwikkelingen in de maatschappij. De overheid neemt minder taken op zich en burgers nemen meer initiatieven. Het komt voor dat bewoners vragen om een nieuwe speelplek, of om uitbreiding van een bestaande speelplek. Vaak hebben ze ook al ideeën voor de speelplek. Aanvragen voor vernieuwing of uitbreiding van speelvoorzieningen De gemeente streeft naar een zo rechtvaardig mogelijke verdeling van speelplekken in de gemeente. Bij aanvragen voor vernieuwing of uitbreiding wordt gekeken of de gevraagde

Pagina 21 | Speelruimtebeleid Wijchen

invulling c.q. de uitbreiding past in het spreidingsbeleid. Dit gebeurd aan de hand van de normen die in hoofdstuk 5 en 6 zijn aangegeven. Ook wordt gekeken of de bestaande plek nog goed is (‘schoon, heel en veilig’) en aan de wettelijke eisen voldoet. De voor spelen beschikbare middelen moeten op een zo rechtvaardig mogelijke wijze worden aangewend. Soms kan een aanvraag voor vernieuwing niet worden toegewezen, omdat andere plekken ouder zijn en eerder aan de beurt zijn. Bewoners mogen van de gemeente verwachten dat de keuzes helder zijn en goed worden uitgelegd. Past een aanvraag voor vernieuwing of uitbreiding binnen de voorwaarden en is het budget toereikend, dan kan de aanleg vanuit het speelruimtebeleid in principe plaatsvinden. Naast het speelruimtebeleid wegen echter ook andere factoren mee in de beslissing de aanvraag al dan niet toe te kennen. Soms is er niet voldoende veilige ruimte, of moeten andere belangen zwaarder wegen. Deze afweging wordt per geval gemaakt en gebeurt in dialoog met de betrokkenen. Als een aanvraag wordt gehonoreerd, dan trekken bewoners en gemeente samen op bij het bepalen van de plaats en de inrichting van de speelvoorziening.

Aanvraag extra voorzieningen Als een aangevraagde speelvoorziening ‘secundair’ is boven de maximale invulling volgens de in hoofdstuk 5 en 6 genoemde normen, dan kan er geen geld worden gereserveerd voor jaarlijks onderhoud en afschrijving. Het onderhoudsbudget voor iedere speelplek is gerelateerd aan het geïnvesteerde kapitaal (speeltoestellen en valdempende ondergronden). Willen de bewoners dat een plek boven de norm wordt ingericht, dan zullen de bewoners zelf de middelen moeten genereren voor de aanschaf van de boventallige voorzieningen, het onderhoud gedurende de levensduur van het toestel, en eventueel ook de afschrijving van de extra toestellen volgens de richtlijnen die de gemeente hanteert. Wordt alleen onderhoud afgekocht, dan betekent dit dat aan het einde van de levensduur van het ‘boventallige’ toestel, de speelplek in principe weer teruggaat naar de oorspronkelijke categorie en de extra toestellen weer worden verwijderd. De bewoners kunnen voor de aanleg van ‘boventallige’ toestellen, inclusief beheerkosten, zelf fondsen werven, acties houden, sponsorlopen organiseren enz.

Pagina 22 | Speelruimtebeleid Wijchen

8: Beheer en onderhoud speelvoorzieningen 8.1 Keuze speelvoorzieningen In Wijchen staan speelvoorzieningen van diverse materialen en leveranciers. De keuze voor nieuwe speelvoorzieningen is gericht op duurzame materialen (kunststof en metaal), weinig onderhoud en snelle reparaties. Speeltoestellen gaan gemiddeld 10 tot 20 jaar mee, afhankelijk van materiaal, locatie en gebruiksintensiteit. In 2006 is de afschrijvingstermijn op 12 jaar gesteld naar aanleiding van de samenstelling van het areaal. Vanaf 2009 is de afschrijvingstermijn van speeltoestellen van 12 naar 15 jaar opgehoogd. Speeltoestellen dienen daardoor langer behouden te worden met de bijbehorende reparaties. Het betekent voor met name de combinatietoestellen en houten toestellen dat er grootschaligere en duurdere reparaties nodig zijn. Voor 2003 werden merendeel houten speeltoestellen in Wijchen geplaatst, met de afschrijvingstermijn van 15 jaar is een bepaald percentage van de speeltoestellen inmiddels afgeschreven. Het landelijke gemiddelde van 20% wordt aangehouden als richtlijn voor het percentage afgeschreven speeltoestellen in Wijchen wat nu rond de 24% ligt. Het betekent dat 24% van de speeltoestellen afgeschreven is. De afschrijvingstermijn is bepaald om de onderhoudskosten laag te houden en de functie en uitstraling conform norm te behouden.

8.2 Toepassen typen ondergronden Wijchen is een groene gemeente. Veel speelvoorzieningen zijn geplaatst in parken en openbaar groen in de wijken. De ondergronden bestaan daardoor voornamelijk uit gras of boomschors. Hierop ligt ook de focus bij aanschaf van nieuwe speeltoestellen, waarbij gestreefd wordt naar zoveel mogelijk behoud van een grasondergrond. Dit vanwege de onderhoudskosten en behoud groene uitstraling. Op enkele locaties in Wijchen zijn kunstgrasondergronden aangelegd. Vanwege de locatie, vernatting en aanwezige bomen is hiervoor gekozen.

8.3 Standaard Programma van Eisen Voor de inrichting van speelvoorzieningen zijn vanuit beheer een aantal voorwaarden gesteld aan de inrichting en keuze speeltoestellen. Deze voorwaarden zijn: • • • • • • •

Duurzame materialen (kunststof en materiaal) toepassen. Maximaal 3 speeltoestellen bij steunspeelplekken en maximaal 6 speeltoestellen bij centrale speelplekken, uitgezonderd sportvoorzieningen zoals trapveld, baskets, tafeltennistafels of volleybalnetten. Ondergrond bij voorkeur gras, of anders boomschors. Speellocatie oppervlakte centrale speelplek is minimaal 300 m2 en een steunspeelplek is minimaal 70 m2. Hekwerk toepassen bij speelplek binnen 5 m van een weg, uitgezonderd waar een trottoir (met parkeerplaatsen) langs speelplek aanwezig is. Bij de centrale- en steunspeelplekken een bank en afvalbak plaatsen. Geen giftige en doornhoudende plantensoorten toepassen op en rondom speelplek.

Pagina 23 | Speelruimtebeleid Wijchen

9: Realisatie en financiële gevolgen In het rapport van ingenieursbureau OBB zijn drie financiële modellen opgenomen, te weten: Model 1 Huidige inventaris is leidend Dit model gaat ervan uit dat de huidige inventaris in stand moet blijven en berekent welke budgetten daarvoor nodig is. Model 2 Huidige budget is leidend Dit model gaat ervan uit dat het huidig budget beschikbaar is en blijft, waardoor de huidige inventaris zo goed mogelijk in stand gehouden dient te worden, maar areaalinkrimping onvermijdelijk is. Model 3 Uitvoeren basisvoorzieningenniveau Dit model gaat ervan uit dat het in de nota omschreven advies wordt gerealiseerd en berekent welke budgeten daarvoor nodig zijn. Hierbij wordt in model 3A uitgegaan van de quickscan. In model 3B worden ook de toestellen van de steunplekken niet meer vervangen. De uitwerking van deze modellen zijn terug te vinden in het rapport.

9.1 Voorstel beleidsuitvoering Vanaf 2008 is er een inhaalslag gemaakt bij de vervanging van speeltoestellen en het verwijderen van secundaire speelplekken. Hierdoor liggen de meeste speelplekken goed verspreid over de wijken. Willen we de huidige speelplekken behouden dan is er volgens de quickscan structureel fors meer budget voor vervanging nodig. Daarnaast blijkt uit de quickscan dat de kinderaantallen schommelen waardoor speelplekken de ene keer gewenst en de andere keer overbodig zijn. Het opheffen, verplaatsen en realiseren van speellocaties brengt hoge kosten met zich mee en is feitelijk geen reële optie. Met het aanwijzen van centrale- en steunspeelplekken willen we de focus leggen op het behoud van duurzame passende speelvoorzieningen. Op basis van de demografische opbouw van de wijk en de normen uit de hoofstukken 5 en 6 is een keuze gemaakt voor het aantal centrale- en steunspeelplekken per buurt.

Wijk

Buurt

Alverna Balgoij Batenburg Bergharen Hernen Niftrik Woezik

Alverna Balgoij Batenburg Bergharen Hernen Niftrik Saltshof Veenhof Centrum Valendries Uilenboom Wijchen Noord Oost

Centrum Wijchen Oost Wijchen Noord

Pagina 24 | Speelruimtebeleid Wijchen

Huidige aantal plekken 2 2 2 3 2 1 8 2 1 4 2 6

Centrale plek

Steunplekken

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1

1 1 1 1 1 2 2 1 2 1 2

Extra Steunplekken*

1

1

1 2

Totaal aantal plekken 2 2 2 3 2 1 4 3 1 4 2 5

Achterlo

Wijchen West Zuid I

Zuid II Zuid III

Zuid IV Zuid V Zuid VI Kerkeveld I Kerkeveld II

Wijchen Noord West Hofsedam Heilige Stoel Homberg Kraaijenberg Hof van Hagevoort Aalsburg Blauwe Hof De Weertjes De Grippen Zevendreef Zesakkers Abersland Kronenland Sluiskamp Oudelaan Diepvoorde Huissteden De Ververt Hoogmeer De Geer Elsland Diemewei De Meren De Gamert De Flier De Lingert Huurlingsedam

5

1

2

1

4 4 3 5

1 1 1 1

2 2 2 2

3 3 3

1 1 1

2 2 2

3 3 3

6 5

1 1

2 2

3 3

6

1

2

3

8

1

2

3

1

2

3

1

2

3

1

2

1 1

1

4 3 4 3 4

4 3

1

Kerkeveld III 5 1 2 1 Huurlingsedam 3 1 2 Totaal 107 28 49 11 * Per 200 kinderen t/m 12 jaar in een buurt of kerkdorp komt er een steunplek bij.

4 3 4 3 88

Hergebruik secundaire speeltoestellen Doordat we terug gaan van 107 naar 88 speelplekken (inclusief de 10 openbare schoolpleinen) worden de toestellen op secundaire speelplekken overbodig. Deze toestellen zullen worden hergebruikt op de te behouden speelplekken. Hierdoor kan een groot percentage van de achterstallige vervanging in een korte periode aangepakt en opgevangen worden en kan hiermee een aantal speelplekken worden verbeterd/aangevuld voor de kinderen, jeugd of jongeren. Daarnaast zullen er ook secundaire speeltoestellen worden verwijderd op speelplekken waar er op dit moment te veel staan. Het hergebruik van deze speeltoestellen zal per speelplek worden bekeken. Zo zal een speeltoestel dat net is geplaatst (2014 en 2015) nog niet direct worden weggehaald en zullen afgeschreven speeltoestellen niet meer worden gerepareerd maar worden verwijderd en komen daarmee te vervallen. Dit zullen we binnen twee jaar realiseren. Speeltoestellen Het totaal speeltoestellen in de gemeente Wijchen bedraagt 497 in de huidige situatie. Het aantal toestellen zal worden verlaagd naar 378 (inclusief de speeltoestellen op de 10 openbare schoolpleinen). Dit als gevolg van het laten vervallen van 19 speelplekken.

Pagina 25 | Speelruimtebeleid Wijchen

9.2 Financiële gevolgen Eenmalige kosten Er is voor gekozen de centrale- en steunspeelplekken niet in één keer maar in twee jaar te realiseren in 2016 en 2017, aangezien elk speeltoestel kosten voor inspectie en onderhoud met zich meebrengt zolang het op een speelplek staat. Daar waar extra speeltoestellen gewenst zijn, wordt gebruik gemaakt van toestellen die secundair zijn. Dit is niet voldoende om alle achterstallige vervangingen op te pakken en alle speelplekken te verbeteren voor de kinderen, jeugd en jongeren. Deze investering zal worden betaald uit het vervangingsbudget. Structurele kosten We hebben jaarlijks een structureel bedrag nodig van € 40.641,- voor onderhoud en € 48.828,- voor vervanging. Hiermee blijven we binnen het huidige budget. Daarnaast is er jaarlijks een structureel bedrag van € 5.000,- nodig om de reserve “vervangen speeltoestellen openbare schoolpleinen” te kunnen voeden. Deze reserve zal alleen worden aangesproken als het benodigde vervangingsbedrag, waartoe samenwerkingsstichting Kans & Kleur een inspanningsverplichting heeft door middel van acties/fondsenwerving, sponsoring enz., niet toereikend is. In 2020 wordt het speelruimtebeleid geëvalueerd. In deze evaluatie wordt nagegaan of er nieuwe ontwikkelingen hebben plaatsgevonden die invloed hebben op de speelruimte, de gehanteerde normering en wat de financiële consequenties hiervan zijn.

Verdeling structurele budget t/m 2016

Verdeling structurele budget 2016 en verder

Onderhoud

€ 83.452,-

Onderhoud

€ 40.641,-

Vervanging

€ 22.187,-

Vervanging

€ 48.828,-

Optimaliseren speelplekken (achterstallig + verbeteren speelplekken)

€ 11.170,-

Reserve “vervangen speeltoestellen openbare schoolpleinen”

€ 5.000,-

Totaal

€ 105.639,-

Totaal

€ 105.639,-

Pagina 26 | Speelruimtebeleid Wijchen

Bijlage: Aanvulling speelruimtebeleid 2015-2025 betreffende sportvoorzieningen voor de leeftijdsgroep 12-19 jaar. Inleiding In de raadvergadering van 12 mei 2016 is het speelruimtebeleid vastgesteld. In dezelfde vergadering is een motie aangenomen om voor de begrotingsvergadering van 3 november 2016 een aanvulling op het speelbeleid, gericht op “vrije speel- en sportvoorzieningen” voor de leeftijdsgroep 12-19 jaar voor te leggen. Dit staat hieronder weergegeven. Steunspeelplekken, centrale speelplekken en balspelvoorzieningen Zoals in de beleidsnota “speelruimtebeleid Wijchen” staat aangegeven komt er naast de steunspeelplekken in elke buurt/ kerkdorp een centrale speelplek voor de leeftijdsgroep van 0 tot 19 jaar. Deze speelplekken zullen waar nodig worden verbeterd/ aangevuld voor jongeren. Hier is rekening mee gehouden met de verdeling van het structurele budget. Na verbetering/ aanvulling van deze speelplekken zijn er voldoende speelvoorzieningen voor de jongeren op buurtniveau. Mocht een buurt niet beschikken over een bepaalde speelvoorziening/ balspelvoorziening dan zijn deze jongeren niet gebonden aan een buurt in tegenstelling tot de doelgroep 0 tot 12 jaar. Op dit moment zijn er 52 trapveldjes en 23 basketvelden.

In de beleidsnota is aangegeven dat de bestaande balspelvoorzieningen in stand worden gehouden en nieuwe voorzieningen alleen gefaciliteerd worden onder bepaalde voorwaarden (zie pag. 21 van de beleidsnota). Jongerenontmoetingsplekken In de gemeente Wijchen zijn momenteel 9 jongerenontmoetingsplekken (JOP’s) met daarbij eventueel een sportvoorziening. De verdeling is als volgt:

AZC Pauwstraat Hoefsestraat Klapstraat

JOP x x x x

Campusterrein Oosterpark Balgoij Batenburg Hernen Bergharen

x x x x x

met sportvoorziening trapveld sportkooi met trapveld en basketbalveld sportkooi met trapveld, basketbalveld en skatebaan sportkooi met trapveld en basketbalveld trapveld en basketbalveld naast de voetbalvelden trapveld en basketbalveld trapveld en basketbalveld

In maart 1999 is er een JOP-notitie opgesteld. Het beoogde effect van deze nota bestond uit: − bijdragen tot algemeen verbeteren opgroeien jongeren; − bijdragen tot beheersen overlastproblematiek; − bevorderen betrokkenheid Wijchense inwoners; − snelle procedure voor tegemoetkoming aan wensen jongeren. In deze nota zijn uitgangspunten geformuleerd en uitgewerkt: 1. Ontmoeten is een wezenlijk onderdeel van het ontwikkelproces. 2. Ontmoeten is een belangrijke aanzet tot maatschappelijke participatie. 3. JOP’s kunnen alleen worden ingericht en geplaatst in onderling overleg met alle betrokkenen (participatie en communicatie).

Pagina 27 | Speelruimtebeleid Wijchen

4. Een JOP moet passen binnen de in de notitie geschetste richtlijnen. Specifieke uitgangspunten: - voldoen aan ruimtelijke basisvoorwaarden: veiligheid gegarandeerd; - herbergzaam en samenhang met andere voorzieningen; - spreiding en bereikbaarheid conform richtlijnen. 5. De JOP’s zijn in overeenstemming met hogere regelgeving (APV). 6. De afstandsnormen bedragen: - minimaal 40 meter van woonhuizen; - inspraak: afstand van miximaal 250 meter wordt in de jurisprudentie als redelijk gehanteerd ten aanzien van het indienen van bezwaar. 7. Budgettaire dekking moet aanwezig zijn. 8. Convenant (afspraken) per JOP moet worden opgesteld. De JOP-notitie is oud, maar zeker niet verouderd. De uitgangspunten zijn nog steeds actueel. De laatste jaren proberen we een JOP te combineren met een (buurt overstijgende) sportvoorziening. Naast rondhangen speelt deze leeftijdsgroep ook nog buiten, een potje voetbal, skaten of basketballen. Aandacht hiervoor is belangrijk voor de lichamelijke en sociale ontwikkeling van de jeugd. Het doel is jongeren uit te nodigen tot beweging. Uit eerdere verzoeken en gesprekken met de LBG’s, Meer Voormekaar en jongeren is naar voren gekomen dat er behoefte is aan een JOP op de Campus en een sportvoorziening van 12 tot 19 jaar in Wijchen-zuid. Dit is dan ook meegenomen in de beleidsnota.

Er zijn geen concrete signalen dat er behoefte is aan een sportvoorziening in Wijchen-west. Mocht dit in de toekomst wel het geval zijn dan zal bekeken worden wat de mogelijkheden hiervoor zijn. Voor Wijchen Zuid en Oost (Pauwstraat, Hoefsestraat, Klapstraat en Campusterrein) zijn er voldoende sportvoorzieningen aanwezig. Hier hoeft dus geen aanvulling plaats te vinden. Voor een JOP op de campus is er ruimte binnen de reguliere budgetten. Als het gaat om de sportvoorziening in Wijchen-zuid kan dit niet binnen de huidige budgetten bekostigd worden. Dit zal afgewogen moeten worden bij de meerjarenbegroting 2017-2021. In de voorliggende meerjarenbegroting 2017-2021 is een structureel bedrag opgenomen van € 10.000,-. Indien er positief wordt besloten op dit beleid dan zal er dus ook parallel de middelen onder nieuw beleid goedgekeurd worden.

Pagina 28 | Speelruimtebeleid Wijchen