Programmarapportage Mei 2023

Programmarapportage Mei 2023 P&C cyclus 2023: April: Rapportage op hoofdlijnen Mei: Programmarapportage Juni: Dashboardrapportage Juli: Perspectiefnota en jaarrekening September: Rapportage op hoofdlijnen Oktober: Dashboardrapportage November: Programmarapportage en Begroting December: Dashboardrapportage

1

Inhoudsopgave: 1.

Inleiding ......................................................................................................... 3

2.

Samenvatting ................................................................................................. 3

3.

Programma’s .................................................................................................. 6 3.0

Programma 0 Bestuur en ondersteuning ................................................................... 6

3.1

Programma 1 Veiligheid ......................................................................................... 11

3.2

Programma 2 Verkeer en Vervoer ........................................................................... 14

3.3

Programma 3 Economie ......................................................................................... 17

3.4

Programma 4 Onderwijs ........................................................................................ 19

3.5

Programma 5 Sport, Cultuur en recreatie ................................................................. 21

3.6

Programma 6 Sociaal Domein................................................................................. 28

3.7

Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................................. 44

3.8

Programma 8 Wonen en bouwen ............................................................................ 49

4.

Bouwgrond ....................................................................................................52

5.

Projecten .......................................................................................................53 5.1

Hart van Zuid ....................................................................................................... 53

5.2

Kraanvogel .......................................................................................................... 54

5.3

Wijchen West ....................................................................................................... 54

5.4

Herhuisvesting vluchtelingen .................................................................................. 55

5.5

Overige projecten/ kredieten 2023 .......................................................................... 56

5.6

Uitvoeringsprogramma 2023 .................................................................................. 58

Programmarapportage mei 2023

2

1. Inleiding Voor u ligt de Programmarapportage mei 2023. We rapporteren de jaareindeverwachting ten opzichte van de actuele begroting 2023. Het doel van de rapportage is om snel inzicht te krijgen in de stand van zaken voor het lopende jaar, met de financiën als uitgangspunt. De geactualiseerde begroting is daarbij leidend. In 2023 rapporteren we vier keer aan het college en de raad, aangevuld met dashboardrapportages op specifieke onderwerpen. Twee van vier rapportages zijn uitgebreider qua vorm en inhoud, waarin ook op programmaniveau de stand van zaken omtrent de beleidsvoornemens wordt gerapporteerd. Dit noemen we de Programmarapportage, waarvan dit de eerste in 2023 is. In deze rapportage geven we eerst een samenvatting met het verwachte resultaat ten opzichte van de begroting. Vervolgens geven we per programma de stand van zaken weer omtrent de voorgenomen beleidsvoornemens uit de Programmabegroting 2023 en een analyse op de verwachte budgetafwijkingen. Een aantal thema’s hebben we daarbij uitgebreider toegelicht. Vervolgens geven we inzicht in de projecten van grote omvang of politieke betekenis.

2. Samenvatting In de begroting 2023 is rekening gehouden met een positief resultaat van € 156k. Met de huidige jaareindeverwachtingen komen we uit op een negatief resultaat van € 2.433k, wat € 2.589k lager is dan begroot. Bedragen x 1.000

2023

Primitieve begroting

€ 86

Decembercirculaire

€ 70

Actuele begroting

€ 156

Verwacht jaarrekeningresultaat

-€ 2.433

Verwacht saldo t.o.v. begroting

-€ 2.589

In bovenstaande jaareindeverwachting zijn de gevolgen van de CAO en de bijstellingen mede daardoor van de gemeenschappelijke regelingen verwerkt. De compensatie vanuit de meicirculaire kunnen we pas verwerken, zodra die is uitgebracht. Dat verwachten we op z’n vroegst op 31 mei. In deze rapportage beoordelen we alle budgetten op afwijkingen ten opzichte van de begroting. In de tabel op pagina 5 zijn de verwachte afwijkingen van grote omvang ten opzichte van de begroting opgenomen, met een verwijzing naar het programma waarin we dit nader toelichten. In de programma’s geven we minimaal een toelichting op alle afwijkingen groter dan € 10k. Prijsstijgingen We zien op verschillende vlakken prijsstijgingen ontstaan, zoals in de bouw, gas- en electraprijzen en personele kosten vanwege nieuw afgesloten CAO’s. Dat zien we terug in begrotingswijzigingen 2023 zowel bij de WDW als bij andere gemeenschappelijke regelingen. In de begroting hadden we een stelpost loon- en prijsindex opgenomen van € 825k. Als we kijken naar de gevolgen van de CAO en inflatie op de WDW en andere gemeenschappelijke regelingen, dan leidt dit tot meerkosten van ruim € 2 miljoen. Daarnaast hebben we meerkosten op elektra € 0,7 miljoen en overige aanbestedingen € 0,3 miljoen. Hiermee ontstaat met de kennis van nu ook een negatief jaarrekeningsaldo.

We verwachten echter in de meicirculaire compensatie voor deze meerkosten, maar kunnen op dit moment niet inschatten of dat alle meerkosten volledig vergoedt.

Vluchtelingen Oekraïne, arbeidsmigranten en huisvesting Als gevolg van de oorlog in de Oekraïne is een grote vluchtelingenstroom op gang gekomen. In samenspraak met de Veiligheidsregio’s zijn er inmiddels veel opvangplekken voor ontheemde Oekraïners gerealiseerd. Daarnaast zijn er veel particulieren die als gastgezin voor de Oekraïners willen fungeren. Het oude gemeentekantoor is klaar gemaakt voor opvang. Dit leidt tot kosten in materiele en personele zin, waarbij we met de huidige regeling volledig gecompenseerd worden door het Rijk. Zie voor meer informatie het thema in paragraaf 3.6.

Programmarapportage mei 2023

3

Jeugdzorg en WMO De verwachting op de budgetten 2d’s is op basis van de eerste monitorrapportage tot stand gekomen en sluit aan op de informatienota 2d’s die wordt gepresenteerd aan de raad in juni. Op dit thema verwachten we nu een nadeel ten opzichte van de begroting van € 3,5 ton, wat we egaliseren met de daarvoor bestemde reserves. Dit komt voornamelijk door hogere tarieven dan aangenomen in de begroting. Zie voor meer informatie het thema jeugd en WMO in paragraaf 3.6. Munitax In 2023 lijkt het aantal bezwaarschriften meer dan te verdubbelen ten opzichte van vorig jaar. Dat leidt tot een capaciteitsvraagstuk binnen Munitax. Het in behandeling nemen van dit grote aantal bezwaren leidt onvermijdelijk tot extra kosten. Het is namelijk een wettelijk plicht om binnen het kalenderjaar alle bezwaren afgewikkeld te hebben. Voor Wijchen betekent dit naar verwachting € 672k voor extra inhuur, CAO ontwikkeling, hogere ICT kosten en proceskostenvergoedingen. Afwijkingen per programma In onderstaande grafiek geven we de afwijkingen ten opzichte van de begroting per programma weer. Voor een meer uitgebreide toelichting verwijzen we naar de analyses in de programma’s uit hoofdstuk 3. In de programma’s hebben we ook een aantal thema’s integraal uitgewerkt.

Specifiek voor de thema’s Jeugd/WMO en BUIG, bijzondere bijstand en stand van zaken vluchtelingen Oekraïne verwijzen we naar de thema’s in paragraaf 3.6. In paragraaf 3.0 lichten we het CAO effect op de Werkorganisatie Druten Wijchen toe en de gevolgen van de explosieve groei van het aantal bezwaarschriften bij Munitax. In 3.8 geven we een nadere toelichting op de bouwleges.

Afwijking per programma 7 -166

-353

-8

327 -391

-420

-225

-1.361

Programmarapportage mei 2023

4

Onderwerp

0

CAO gemeentepersoneel Reisdocumenten IRvN bijdrage Vrijval stelpost indexatie Munitax bezwaarschriften VRGZ Verkeersmaatregelen Energiekosten openbare verlichting Prijsstijging aanbesteding groenbestek Juridische kosten Diosa Bijstandsuitkeringen WSW indexatie GGD indexatie Electrakosten riool Leges bestemmingsplannen Kostenverhaal bouwplannen Inkomsten bouwleges

-€ 1.465k € 78k -€ 111k € 825k -€ 673k

Overig

-€ 16k -€ 1.361k

Totaal

1

2

3

Programma 4

5

6

7

8

-€ 202k € 117k -€ 477k -€ 260k -€ 32k -€ 100k -€ 333k -€ 124k -€ 94k

€ 36k -€ 166k

€ 7k -€ 353k

Programmarapportage mei 2023

-€ 8k -€ 8k

€ 7k € 7k

-€ 99k -€ 391k

€ 13k -€ 420k

-€ 7k -€ 225k

€ 60k € 75k € 198k -€ 6k € 327k

5

3. Programma’s 3.0

Programma 0 Bestuur en ondersteuning

Speerpunten: 0.a

Vertrouwen in elkaar We zien een trend van een dalende opkomst bij verkiezingen. Het vertrouwen in de politiek en overheid staat overal onder druk. In Wijchen willen we deze trend keren. De gemeente wil dichter bij haar inwoners staan. De gemeente moet nog beter benaderbaar, aanspreekbaar en zichtbaar zijn. De komende jaren zetten we daar meer op in. We nodigen alle fracties in de gemeenteraad uit om dit samen met ons op te pakken. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording Het versterken van participatie, cocreatie en We werken aan een nieuw participatie en accounthouderschap is hier onderdeel in. Met cocreatiekader. Deze is eind 2023 klaar. Hierin het college, raad en samenleving onderzoeken werken we tevens uit hoe we dichtbij de we hoe we nog beter kunnen worden in mensen, wijk- en kerngericht, gaan werken. participatie. De resultaten hiervan worden vastgesteld in een nieuw ‘participatie en cocreatie kader’. We versterken onze inzet op participatie o.a. Eind 2023 is duidelijk met welk digitaal platform met een nieuw digitaal participatie instrument/ en hoe we hierin gaan werken. platform om inwoners zo vroeg en zo goed mogelijk te betrekken bij de opgaven.

Met de WDW academie investeren we in het ontwikkelen van goede vaardighouden, houding en gedrag voor onze medewerkers.

Binnen de WDW academie bieden we verschillende activiteiten hierop o.a. trainingen bestuurlijke en strategische advisering en dienstverleningsvaardigheden zoals Masterclass Socrates, Deep Democracy en Werken vanuit de bedoeling. Er zijn in 2023 51 leeractiviteiten en 449 ingeschreven geweest (stand van zaken april 2023). Meer dan 70% van de medewerkers maakt gebruik van de WDW academie.

0.b

Betrouwbare dienstverlening Contact met de gemeente moet prettig en duidelijk zijn. Heb je een vraag? Dan vind je het antwoord gemakkelijk online, of krijg je snel telefonisch of schriftelijk antwoord. Een fysieke afspraak maken kan natuurlijk ook. Ook als dat antwoord is dat er meer tijd nodig is om de vraag te beantwoorden. Zo weet je waar je aan toe bent. De gemeente neemt zorgen serieus en denkt in oplossingen. Inwoners begrijpen heel goed dat niet alles kan, want er zijn verschillende belangen en beperkte middelen. Juist daarom is open en snelle communicatie belangrijk. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording We werken aan de uitvoering van het In de Agenda Dienstverlening zijn 10 programma Dienstverlening ‘Dienstverlening deelprojecten opgenomen. Daarvan lopen 6 dichtbij’. We werken met 5 leidende projecten zoals het opstellen van een nieuw dienstverlenings-principes. Participatie en Cocreatie kader, het verbeteren van onze dienstverlenende vaardigheden, het realiseren van een Omnichannelstrategie, het realiseren van de Hybride Newswroom, Datagedreven werken en de Chatbot. vier projecten zijn getemporiseerd of staan in de uitvoering later gepland. O.a. vanwege de Corona- en Oekraïne crisis en vacatures/ tekort aan medewerkers. Dit zijn Digitale Balie, monitoring klantsignalen, onderzoek openingstijden en Mijn overheid. De oriëntatie hierin is al wel gestart.

Zodra er mensen beschikbaar zijn, gaan we hier dit najaar en in Programmarapportage mei 2023

6

We investeren in digitale innovatie en realiseren een chatbot en livechat op de website van Wijchen. Ook gaan we met digitale balie en beeldbellen en monitoring van klantsignalen aan de slag.

We onderzoeken door wie en hoe de kantoren en openingstijden nu gebruikt worden en wat de te verwachtte ontwikkeling in gebruik is. We gebruiken hiervoor de resultaten van de Inwoners- en Ondernemerspeiling en zetten een aanvullend onderzoek intern en extern uit.

2024 mee aan de slag. Er wordt hard gewerkt aan de realisatie van de virtuele assistent/ chatbot op de website. Wij hopen dat deze medio 2023 live gaat. Alles wat mensen met selfservice verder helpt, scheelt in telefonie en mailverkeer. Deze tijd kunnen we weer besteden aan de meer complexe vragen, zaken. De projecten Digitale balie en beeldbellen en monitoring van klantsignalen zijn getemporiseerd. Wij hopen dat dit najaar en in 2024 op te kunnen pakken. De Inwoners- en ondernemerspeiling is uitgezet waarbij we ook vragen hebben gesteld over het toekomstig gebruik van het gemeentehuis. Het onderzoek openingstijden is wel voorbereid, maar getemporiseerd zoals bovenstaand is vermeld. Wij hopen dit najaar en in 2024 op te kunnen pakken.

0.c

Krachtige partner in de regio In onze regio is de gemeente Wijchen een sterke gemeente en een goede buur. Juist door samen te werken kunnen we elkaar versterken. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid en is een teamspeler in de regio. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording Met de Groene metropoolregio werken we aan Na de accordering van de regioagenda en de de verstedelijkingsstrategie, wonen, werk en opgaven in 2022 zijn de eerste resultaten van bereikbaarheid, en nieuwe opgaven op het de 5 opgaven binnen de Groene Metropool. Ook gebied van klimaatadaptatie, duurzaamheid, de regionale gebiedsuitwerking (subregio) RvN energietransitie, circulariteit en gezondheid. levert inzichten op die input geven aan het VLGG, de regio arrangementen en de input voor NOVEX met het Rijk. Met de gemeenten van het Rijk van Nijmegen In 2023 zal het Bestuurlijk Regionaal onderzoeken we verdergaande samenwerking Ecosysteem door Berenschot en Uni Groningen om Wijchen en de regio sterker te positioneren. worden onderzocht. Daarnaast wordt een Lokale Ontwikkelstrategie in het kader van het EU programma LEADER gemaakt. Deze beide acties vormen de input voor het verbeterspoor Ommelandagenda RvN waarin ook de provincie participeert. Wijchen is hiervan bestuurlijk opdrachtgever. 0.d

Financieel gezond De financiën van de gemeente Wijchen zijn op orde. We gaan zorgvuldig met belastinggeld om en zijn daar transparant over. Onze woonlasten behoren tot de laagste van de regio en daar zijn we trots op. Maar we zijn ons ervan bewust dat onverwachte ontwikkelingen kunnen vragen om lastige financiële keuzes. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording De begroting moet sluitend zijn. We geven niet We maken ons nu op voor de Perspectiefnota, meer geld uit dan er binnenkomt. De waarin we de kaders voor de Begroting 2024 onroerendezaakbelasting (OZB) wordt niet uitwerken. Vervolgens maken we in de gebruikt als sluitpost. zomerperiode de Begroting 2024 op, welke in november voorligt in de raad. 0.e

Een strategische visie voor Wijchen 2035 (Strategisch kompas) Het strategisch kompas Wijchen 2035 geeft de koers aan in wat we in de verschillende opgaven willen bereiken de komende jaren. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording In 2023 wordt er gestart met de uitvoering van Het Strategisch Kompas is met het kernteam en de genoemde acties in het strategisch kompas. de verschillende betrokken beleidsmedewerkers verder uitgewerkt in verschillende stappen. Deze stappen worden telkens geborgd in de P&C Cyclus. De eerste nieuwsbrief is in maart Programmarapportage mei 2023

7

2023 verschenen. Hiermee zijn ook de inwoners, ondernemers en partners geïnformeerd over hoe we hieraan werken.

Werkorganisatie Druten Wijchen In de uitputting van de budgetten zien we op dit moment geen aanleiding om de begroting aan te passen. Het bedrijfsvoeringsbudget actualiseren we voor de zomervakantie nogmaals om tijdig te kunnen bijsturen. Op het vlak van ICT lopen momenteel discussies over prijsindexatie van bestaande contracten. Dit werken we richting de tweede Bestuursrapportage in het najaar verder uit. Vooral vanwege de nieuwe CAO voor gemeenten moeten we de begroting bijstellen over 2023. Op 5 april is de nieuwe CAO Gemeenten definitief vastgesteld en van toepassing vanaf 2 januari 2023. Allereerst is er een stijging van € 240 doorgevoerd en vervolgens een stijging van 2%. Gemiddeld komt dit uit op een stijging van bijna 9%, waar we in de begroting rekening hebben gehouden met 2,3%. Het effect van de nieuwe CAO is al opgenomen in de ontwerpbegroting voor 2024 en verder. Personeelskosten (Bedragen x 1.000) Binnen de verdeelsleutel Druten (35,2%) Wijchen (64,8) Totaal binnen de verdeelsleutel

Begroot

Benodigd na CAO aanpassing

Uitzetting

€ 9.432 € 17.364 € 26.796

€ 9.987 € 18.384 € 28.371

€ 554 € 1.021 € 1.575

Buiten de verdeelsleutel Druten Loonkosten Inhuur wijkbeheer Totaal buiten de verdeelsleutel Druten

€ 1.858 € 472 € 2.330

€ 2.016 € 542 € 2.558

€ 157 € 70 € 227

Buiten de verdeelsleutel Wijchen Loonkosten Inhuur wijkbeheer Totaal buiten de verdeelsleutel Wijchen

€ 4.087 € 854 € 4.941

€ 4.399 € 980 € 5.379

€ 312 € 126 € 438

€ 34.067

€ 36.308

€ 2.241

Totaal

Munitax In 2022 heeft Munitax extra personeel moeten inzetten om het toenemende aantal bezwaarschriften te kunnen behandelen. Aan het einde van het jaar was een derde van de bezwaarschriften nog niet afgewikkeld. In 2023 lijkt het aantal bezwaarschriften meer dan te verdubbelen ten opzichte van vorig jaar. Dat leidt tot een capaciteitsvraagstuk binnen Munitax. Het in behandeling nemen van dit grote aantal bezwaren leidt onvermijdelijk tot extra kosten. Het is namelijk een wettelijk plicht om binnen het kalenderjaar alle bezwaren afgewikkeld te hebben. Voor Wijchen betekent dit naar verwachting € 672k voor extra inhuur, CAO ontwikkeling, hogere ICT kosten en proceskostenvergoedingen. Overigens is deze trend landelijk zichtbaar en werkt het ministerie aan een structurele oplossing. De wethouders financiën hebben als bestuurlijk opdrachtgever verzocht om een benchmark op zowel financiën als kwaliteit. Dit wordt door Munitax bij een extern bureau weggezet en in de loop van dit jaar uitgevoerd. In de oplossingensfeer t.a.v. de no-cure-no-pay bureaus wordt verder gedacht aan: Zelfbezwaarmaken.nl Het gebruik van dit platform draagt bij aan een vermindering van bezwaarschriften via no cure no pay-bureaus. Het platform biedt inwoners de mogelijkheid om heel eenvoudig bezwaar te maken.

Geen ingewikkelde procedures, moeilijke vragen, DigiD of andere belemmeringen om laagdrempelig bezwaar in te dienen. Met één formulier waarop alle informatie kan worden ingevuld. Dit formulier voldoet aan alle eisen.

Programmarapportage mei 2023

8

Gemakkelijker bezwaar maken In 2023 maakt de inwoner op de nieuwe website op een eenvoudige manier bezwaar. De website biedt hiertoe een duidelijke instructie. Deze oplossing zit nog wel achter DigiD, wat een extra drempel is in vergelijking met het bezwaar maken via een no cure no pay-bureau. Munitax bekijkt hoe het maken van een bezwaarschrift nog makkelijker gemaakt kan worden. Verder onderzoekt Munitax de mogelijkheid van een ‘QR-code’ op het aanslagbiljet die direct verwijst naar de juiste plek om zelf bezwaar te maken. Ook kan een app voor het eenvoudig meesturen van foto’s van de woning bij het bezwaar een bijdrage leveren. Een inpandige opname van een taxateur is dan niet nodig. Robotisering Een mogelijkheid om de werklast aan de achterkant te verlagen is robotisering. Een robot die helpt bij het inboeken van bezwaarschriften is software die zelfstandig bezwaarschriften kan beoordelen en inboeken. De robot haalt zelf de ‘grieven’ uit een bezwaarschrift zodat er geen of weinig handwerk nodig is in het inboekproces.

Financieel:

TV 0.10 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.61 0.62 0.64 0.7 0.8

TV 0.1 0.1

0.2

0.2

0.2

0.2

Taakveld Mutaties met reserves Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en Overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Resultaat

Begroot -1.863 2.696 -222 4 30.329 -1.033 -6.348 -3.629 -359

(Bedragen x € 1.000) JEV Saldo -1.863 0 2.694 2 -308 86 8 -4 32.589 -2.260 -1.029 -4 -6.347 -1 -3.629 0 -355 -4

-75.964

-75.964

0

826 -55.564

0 -54.203

826 -1.361

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) CAO verhoging leidt tot hogere personeelskosten griffie. 0 -21 Volgens de begroting van de groene Metropool zijn de uitgaven voor 2023 exclusief de verbonden regio € 289.461. Het begrote bedrag 0 23 bedraagt € 312.570. Voor de basisregistratie personen zijn op basis van de uitgaven van de voorgaande jaren het budget aan uitgaven naar beneden 0 18 bijgesteld met € 20k. Aan legesontvangsten ontvangen we iets minder, namelijk € 2k. Per saldo resteert een voordeel van € 18k. Voor de rijbewijzen is op basis van de uitgaven van de voorgaande jaren het budget aan uitgaven naar boven bijgesteld met € 22k. Aan 0 -16 legesontvangsten ontvangen we iets meer, namelijk € 6k. Per saldo resteert een nadeel van € 16k. Voor de reisdocumenten is op basis van de uitgaven van de voorgaande jaren het budget aan uitgaven naar boven bijgesteld met 0 76 € 50k. Aan legesontvangsten ontvangen we echter veel meer, namelijk € 126k. Per saldo resteert een voordeel van € 76k. Voor de burgerlijke stand is op basis van de uitgaven van de voorgaande jaren het budget aan uitgaven naar beneden bijgesteld 0 8 met € 7k. Aan legesontvangsten ontvangen we iets meer, namelijk € 1k. Per saldo resteert een voordeel van € 8k.

Programmarapportage mei 2023

9

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) De uitgaven voor de verkiezingen voor provincie en waterschap 0.2 vallen hoger uit dan begroot, maar dit dekken we uit de reserve 0 0 verkiezingen. Voor een boetebeding zijn kosten gemaakt, hiervoor zijn er 0.3 0 -4 structureel geen middelen begroot. Op basis van de huidige inzichten in de exploitatie van het kasteel in Wijchen dient o.a. het budget voor de schoonmaakkosten, alsmede de raming voor de (huur)opbrengsten te worden verhoogd. Per saldo 0.4 resulteert dat in een eenmalige nadelige bijstelling van de 0 -10 exploitatieraming voor 2023. Bezien zal worden of dit tekort vanaf 2024 structureel kan worden gedekt uit tariefverhogingen en of andere opbrengst verhogende maatregelen/activiteiten. Op basis van de concept herziene begroting 2023 van de IRvN, welke tegelijk met de jaarrekening 2022 en de begroting 2024 van de IRvN 0.4 in de gemeenteraad van juni 2023 zal worden behandeld, dient de -111 0 raming van het Wijchense aandeel daarin voor 2023 structureel te worden verhoogd. 0.4 Meerkosten werving en selectie (gemeentesecretaris). 0 -25 Aan onze gemeentelijke panden verwachten we minder aan 0.4 0 48 bouwkundig onderhoud kwijt te zijn dit jaar. 0.4 Hierdoor is de onttrekking aan de reserve onderhoud ook lager. 0 -48 Extra huurinkomsten Museum binnen het kasteel.

In programma 5 0.4 0 32 staat hier ook en hogere subsidie tegenover. Vanwege de CAO afspraken gaat de bijdrage aan de WDW fors omhoog in 2023 en verder. De CAO bedraagt gemiddeld 9%, waar in 0.4 0 -1.465 de begroting met 2,3% is gerekend. In de meicirculaire verwachten we (gedeeltelijke) compensatie voor alle indexaties. Extra kosten Munitax i.v.m. de explosieve groei van het aantal 0.4 0 -673 bezwaarschriften, CAO gevolgen en inflatie. Op basis van de 1e Rapportage 2023 van Munitax (gegevens t/m. 10.64 2-2023) dient de raming van de opbrengst hondenbelasting iets te -4 0 worden verlaagd. Vrijval stelpost indexatie. Dit valt weg tegenover de uitzettingen 0.8 0 825 gepresenteerd op de overige taakvelden binnen de exploitatie. Overig 0 -14 TV

TOTAAL

Programmarapportage mei 2023

-115

-1.246

10

3.1

Programma 1 Veiligheid

Speerpunten: 1.a Samen opletten Politie en gemeentelijke boa’s hebben een belangrijke taak in de handhaving. Zij kunnen niet altijd overal aanwezig zijn. Het moet vanzelfsprekend zijn dat mensen elkaar kunnen aanspreken op gedrag. En dat buurtbewoners samen een oogje in het zeil houden. Goed gedrag is de norm; ongewenst gedrag pakken we aan. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording We zorgen dat de boa’s gerichter handhaven. De samenwerking tussen BOA's en politie is Dit doen we door de APV aan te passen als het geprofessionaliseerd. De BOA's gaan meer nodig is. De samenwerking tussen de politie en integraal werken: denk bijvoorbeeld aan een de boa’s professionaliseren we verder. Overleg wijk BOA, BOA met accent ondermijning of met politie, boa’s en portefeuillehouder zetten jeugd. Ook is het overleg met politie, BOA's en we voort. portefeuillehouder voortgezet. Het is belangrijk dat buurtbewoners zichzelf ook Het is belangrijk dat buurtbewoners zichzelf ook verantwoordelijk voelen voor de veiligheid en verantwoordelijk voelen voor de veiligheid en leefbaarheid in hun buurt. We onderzoeken hoe leefbaarheid in hun buurt. We onderzoeken hoe we dat versterken. We faciliteren en stimuleren we dat versterken. We faciliteren en stimuleren initiatieven die bijdragen aan leefbaarheid en initiatieven die bijdragen aan leefbaarheid en veiligheid.

Denk hierbij aan de Week van de veiligheid. De Week van de Veiligheid wordt Veiligheid en WhatsApp buurtpreventie. Samen georganiseerd in week 41. met collega’s en partners houden we onze ogen en oren open in de samenleving. Als het nodig is, gaan we met inwoners in gesprek. We volgen het landelijk beleid rond het afsteken We volgen het landelijk beleid rond het afsteken van vuurwerk. Het draaiboek voor de van vuurwerk. Het draaiboek voor de jaarwisseling wordt jaarlijks bijgewerkt. jaarwisseling wordt jaarlijks bijgewerkt. Jongerenoverlast is een probleem van alle We zetten preventief in om jongerenoverlast tijden. Samen met haar partners probeert de zoveel mogelijk te beheersen. Denk aan gemeente om de overlast zo veel mogelijk te straatcoaches, BOA's, jongerenwerk en beheersen. We zetten daarbij in op preventie en jongerencoach. Het Jeugd Veiligheid Overleg repressie. Preventief zetten we jongerenwerkers wordt gecontinueerd. Er wordt gewerkt met het en straatcoaches in. Zij houden overlast 7 stappenmodel. Er gaat intensiever gevende jeugd in de gaten en praten als het samengewerkt worden met nodig is met ouders en/of verzorgers. Ze onderwijsinstellingen om hen te betrekken bij schakelen hulp in van professionals. Repressief de aanpak. houden de partners een oogje in het zeil. Ook werken we samen met de politie, justitie, bureau Halt en leerplicht.

Alle ontwikkelingen rondom jongerenoverlast bespreken we maandelijks in het JOS (Jongeren Op Straatoverleg). In 2023 en 2024 betrekken we onderwijsinstellingen in onze aanpak. En professionaliseren we de samenwerking tussen partners in het JOS. 1.b

Stevige aanpak van criminaliteit Samen staan we sterk tegen criminaliteit. Samen met ondernemers en inwoners werken we aan onze veiligheid. En gaan we als het mogelijk is ondermijning tegen. Dit doen we door het thema onder de aandacht te brengen bij inwoners en ondernemers. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording De veiligheid op bedrijventerreinen heeft onze Het Keurmerk Veilig Ondernemen wordt door aandacht. We blijven ons inspannen om het het centrummanagement en de Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) te bedrijventerreinen georganiseerd. Zij werken behouden. In 2023 toetsen we het KVO. daarin samen met gemeente, politie en Hiervoor benaderen we partners om de brandweer. De veiligheid op bedrijventerreinen veiligheid op diverse vlakken te bewaken. De heeft de aandacht. We blijven ons inspannen bedrijventerreinen zijn onderdeel van de om het KVO te behouden. In samenwerking integrale controles. Het ondermijningsteam met partners zullen we de veiligheid op diverse Tweestromenland (OTSL) bereidt de controles vlakken blijven bewaken door het uitvoeren van voor en voert ze uit. controles.

Programmarapportage mei 2023

11

Ondermijning pakken we aan. Daarbij gaat extra aandacht uit naar het buitengebied. Bijvoorbeeld door leegstand in het buitengebied tegen te gaan en het behalen (en houden) van het Keurmerk Veilig Buitengebied. We plannen integrale controles op de bedrijventerreinen. Zo krijgen en houden we zicht op ondermijnende criminaliteit. Bij de aanpak van ondermijning werken we samen met gemeenten in de regio. Daarmee voorkomen we een waterbedeffect. In 2023 blijven we actief deelnemen aan het OTSL. Hierbij voeren we onder andere integrale controles uit in de gemeente. In overleg met de politie bestrijden we zichtbare criminaliteit op straat, zoals drugshandel en drugsgebruik. We voeren gerichte acties uit samen met onze veiligheidspartners. Denk hierbij aan verkeerscontroles, postacties en bedrijfscontroles. We blijven ons ook beschermen tegen cyberdreigingen door te investeren in digitale veiligheid. We nemen deel aan de Week van de Cyberveiligheid. Ook nemen we deel aan een regionale werkgroep cybercrime. En we organiseren bijeenkomsten en acties om bewustwording te creëren. We werken nog meer regionaal samen op het gebied van veiligheid. Dat doen we op thema’s als Bibob, zorg en veiligheid, ondermijning, verkeer en cybercriminaliteit. Hierbij volgen we het Integraal Veiligheidsplan (IVP).

Er wordt een informatiebijeenkomst georganiseerd voor inwoners en ondernemers in het buitengebied. Naar verwachting ontvangen we eind 2023 het Keurmerk Veilig Buitengebied. Daarnaast wordt er een integrale handhavingscontrole in het buitengebied opgezet die gericht zijn op de APV en Wet Natuurbescherming. Ook wordt actief ingezet op het weerbaarder maken van inwoners en ondernemers. We werken met een gezamenlijke themagerichte aanpak. Denk hierbij aan garageboxen en opslagplaatsen, vastgoedfraude en Veilig Buitengebied. In Tweestromenland willen we intern de kennis vergroten over het herkennen van signalen van ondermijning. Signalen worden actief opgepakt. We sluiten aan bij bestaande projecten zoals Donkere Dagen Offensief, Week van de Veiligheid en de thema's genoemd in de verkeerskalander van de Politie. Dit is een geprioriteerd thema voor de komende jaren. In de veiligheidskalender besteden we aandacht aan het thema. Daarmee maken we inwoners en ondernemers bewust van de gevolgen. We zetten preventieve acties op om inwoners en ondernemers weerbaarder te maken. Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 is vastgesteld door de gemeenteraad. Het bijbehorende uitvoeringsprogramma gaat naar het College ter besluitvorming en ter informatie naar de gemeenteraad.

1.c

Crisisbeheersing op lange termijn In het geval van langdurige crises werken we met een kernteam. Het kernteam voert namens de gemeente de regie tijdens de crisis. Het kernteam werkt samen met de Veiligheidsregio en de lokale actieteams. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording We ontwikkelen beleid om onze organisatie en We ontwikkelen beleid om onze organisatie en gemeenschap weerbaar te maken tegen gemeenschap weerbaar te maken tegen langdurige crises, zoals de coronacrisis en de langdurige crises, zoals de coronacrisis en de Oekraïne crisis. Zo spelen we sneller en Oekraïne crisis. Zo spelen we sneller en passend in op maatschappelijke ontwikkelingen. passend in op maatschappelijke ontwikkelingen. We bereiden onze organisatie voor op We bereiden onze organisatie voor op langdurige crises. In geval van een langdurige langdurige crises. In geval van een langdurige crisis vormen we een kernteam. Het kernteam crisis vormen we een kernteam. Het kernteam draagt zorg voor de interne en externe draagt zorg voor de interne en externe organisatie. En het werkt integraal samen met organisatie. En het werkt integraal samen met externe partners, zoals de Veiligheidsregio en externe partners, zoals de Veiligheidsregio en lokale actieteams. Ook reageert het kernteam lokale actieteams. Ook reageert het kernteam op nieuwe maatregelen van de Rijksoverheid.

op nieuwe maatregelen van de Rijksoverheid. Zo bereiden we ons voor op toekomstige Zo bereiden we ons voor op toekomstige crisissituaties. crisissituaties.

Programmarapportage mei 2023

12

Financieel:

TV 1.1 1.2

TV

1.1

1.2 1.2 1.2

Taakveld Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Resultaat

Begroot 2.622 170 2.793

(Bedragen x € 1.000) JEV Saldo 2.824 -202 134 36 2.959 -166

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting Structureel Incidenteel (min is nadeel) Op basis van de concept herziene begroting 2023 van de VRGZ, welke tegelijk met de jaarrekening 2022 en de begroting 2024 van de VRGZ in de gemeenteraad van juni 2023 wordt behandeld, dient -202 0 de raming voor 2023 structureel te worden verhoogd. Dit in verband met geactualiseerde loon-/prijsontwikkelingen. Een dwangsom is definitief opgelegd, in de begroting was hier nog 0 40 geen rekening mee gehouden. Vergunningen voor evenementen en standplaatsen worden meerjarig 0 -16 uitgegeven waardoor voor 2023 minder leges worden ontvangen. De verwachte opbrengst voor precariobelasting zal in 2023 in lijn liggen met de opbrengsten van 2022, zijnde € 36k, begroot was 0 12 vooralsnog € 24k. -202 36

Programmarapportage mei 2023

13

3.2

Programma 2 Verkeer en Vervoer

Speerpunten: 2.a Ruimte voor fietsers en voetgangers Langzaam vervoer past bij uitstek bij de schaal en het dorpse karakter van Wijchen. Het is ook nog eens gezond en milieuvriendelijk. Daarom willen we fietsen en wandelen aantrekkelijker maken, zonder daarbij autogebruik te ontmoedigen. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording We geven meer ruimte aan voetgangers en Dit pakken we op als reguliere advisering. fietsers. Dit nemen we mee bij projecten en advisering. Dit is in afweging met andere belangen. We investeren in parkeerplekken voor fietsen en Dit wordt meegenomen bij TKWM. infrastructuur voor e-bikes in het centrum. Dit is onderdeel van maatregel 15 van het MUP Maatregel 13; actualisatie parkeerbeleid wordt en de actualisatie van het parkeerbeleid rond de zomer gestart. Dit is na afronding van maatregel 13 MUP. maatregel 3; actualisatie wegencategorisering. Hier is in 2023 al budget voor. In de openbare ruimte hebben we doorlopend Er is doorlopend aandacht voor de extra aandacht voor toegankelijkheid voor toegankelijkheid van alle weggebruikers. mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers. We spannen ons in voor een snelfietsroute langs Er is een onderzoek gestart naar de Niftrik naar Oss en het vrij liggend fietspad Snelfietsroute langs Niftrik naar Oss. Dit is in langs de Ravensteinseweg.

samenwerking met Rijkswaterstaat, provincies Gelderland en Noord-Brabant en gemeente Oss. Fietspad Ravensteinseweg wordt, mits de raad hiervoor extra budget vrijgesteld, in de zomer van 2024 gerealiseerd. We onderzoeken de fietsverbinding Batenburg – Planvorming loopt. Budget voor 2023 Niftrik. beschikbaar. Specifieke MUP maatregelen: Er is een werkbudget van € 25.000 beschikbaar - Upgrade fiets- en wandelnetwerk maatregel 9 voor kleine aanpassingen ter verbetering van MUP. fiets- en wandelnetwerk. - Bewaakte fietsenstalling centrum maatregel 15a MUP (onderdeel van parkeerbeleid, maatregel 13 MUP) 2.b

Gastvrij voor de auto Wijchen heeft een goede bereikbaarheid voor de auto en gratis parkeermogelijkheden. Dat willen we behouden, terwijl we proberen om auto’s minder dominant in het straatbeeld te maken. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording We zorgen voor goede bereikbaarheid van het Dit wordt meegenomen bij TKWM. centrum met voldoende gratis parkeerplekken. Dit nemen we mee in de planvorming van TKWM. We implementeren het dynamisch Dit project is opgestart en is in de parkeerverwijssysteem centrum Wijchen. onderzoeksfase. Er is budget voor beschikbaar. Bij nieuwbouwprojecten onderzoeken we of we Dit wordt meegenomen bij maatregel 13; anders om kunnen gaan met parkeren. actualisatie parkeerbeleid. Dit wordt rond de zomer gestart. Dit is na afronding van maatregel 3; actualisatie wegencategorisering. Hier is in 2023 al budget voor. We zetten ons in voor voldoende openbare Reguliere advisering. laadpalen voor elektrische auto’s, door advisering over locaties en het proactief plaatsen van laadpalen. We blijven ons inzetten voor het aanpakken van Ambtelijk en bestuurlijk zijn we aangehaakt bij verkeersknelpunten zoals knooppunt Bankhoef. de A50 en andere regionale projecten. Dit heeft doorlopend onze aandacht. We blijven aangehaakt bij de MIRT-A50 maar ook de N845. Programmarapportage mei 2023

14

De bereikbaarheid van bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Wijchen Oost krijgt extra aandacht. Specifieke MUP maatregelen: - Actualisatie wegcategorisering maatregel 3 MUP - Snelheid binnen en buiten bebouwde kom maatregel 5 en 6 MUP (volgt na maatregel 3) - Actualisatie parkeerbeleid en parkeernormen maatregel 13 en 14 MUP. - Parkeren bedrijventerreinen maatregel 16 MUP.

Diverse onderzoeken lopen. Hier wordt na afronding budget voor aangevraagd. Maatregel 3; actualisatie wegcategorisering is gestart. Naar verwachting is dit voor de zomerreces door de raad vastgesteld. Daarna kan maatregel 5 en 6 worden opgepakt. Ook de actualisatie van het parkeerbeleid en -normen worden navolgend aan maatregel 3 uitgevoerd. Maatregel 16 is hier onderdeel van.

2.c

Goed bereikbaar met openbaar vervoer Ook met trein en bus is Wijchen goed te bereiken. Met de bouw van Wijchen-West komt de mogelijkheid voor een tweede treinstation in beeld. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording Een kwartiersdienst van de trein richting Den Conform. Bosch blijven we op de regionale en landelijke agenda zetten. Onderzoek naar de mogelijkheden in Samen met partners zetten we in op een samenwerking met de partners (connexxion, buurtbus tussen Wijchen en Druten. provincie, buurtbusvereniging) is gestart. Haalbaarheid onderzoek loopt in samenwerking Met buurtbusvereniging en Provincie Gelderland met buurtbusvereniging en Provincie wordt de haalbaarheid besproken. Gelderland. Specifieke MUP maatregelen: Haalbaarheid onderzoek loopt in samenwerking - OV-verbinding Druten-Wijchen maatregel 19 met buurtbusvereniging en Provincie MUP Gelderland. 2.d

Veilig verkeer en minder overlast Iedereen moet veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. Zowel feitelijk als gevoelsmatig nog veiliger dan op dit moment Of je nu naar school gaat, op weg naar je werk bent, of een ommetje maakt. Overlast door geluid, stank en trillingen pakken we aan. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording Om overlast te voorkomen leiden we Dit is navolgend aan maatregel 3/ 7 en zal niet landbouwverkeer zo veel mogelijk om de in 2023 opgepakt worden. bebouwde kom heen. Bij maatregel 3 MUP: actualisatie wegcategorisering hoort bij maatregel 7 MUP: Visie landbouwverkeer. Gevaarlijke verkeerssituaties en plekken met Dit pakken we op waar het zich voordoet veel geluidsoverlast onderzoeken we en pakken betalen we uit bestaande kredieten. we aan. Er vindt een onderzoek plaats om de De verwachting is dat het onderzoek in het geluidsoverlast van gemeentelijke wegen in vierde kwartaal 2023 gereed is. beeld te brengen en om aan de raad een voorstel voort te leggen hoe deze kunnen worden aangepakt. We zetten ons in voor een variant van de A50 Conform. met de minste overlast voor omwonenden. We geven extra aandacht aan We zetten ons in om de Lekker Anders Dag verkeersveiligheid rond scholen en sportclubs. door te zetten. Dit heeft doorlopend onze aandacht en sluit aan Conform. op maatregel 28 MUP. We doen een proef met de ‘groene flitspaal’, Dit is nog niet opgepakt.

Er zitten veel waarmee we rustig rijden belonen en juridische haken en ogen aan de ‘groene buurtbewoners geld voor hun wijk sparen. De flitspaal’. mogelijkheid gaan we onderzoeken en stellen hier advies over op. Specifieke MUP maatregelen: Maatregel 1, 4 en 7 zijn uitbesteed aan een - Onderzoek sluipverkeer maatregel 1 MUP. extern adviesbureau. - Onderzoek/aanpak grijze wegen maatregel 4 Programmarapportage mei 2023

15

MUP. - Snelheid buiten bebouwde kom maatregel 5 MUP (60km inrichting). - Visie landbouwverkeer maatregel 7 MUP. - Deelname aan het Regionaal werkplan verkeersveiligheid maatregel 27 MUP.

Maatregel 5 is nog niet opgepakt. Maatregel 27 heeft doorlopend onze aandacht.

Financieel:

TV 2.1 2.2 2.5

TV

2.1

2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1 2.1

Taakveld Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Resultaat

Begroot 3.452 255 32 3.739

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) We herstellen de Homberg 10/11e straat. Daarnaast voeren we werkzaamheden uit aan Bijsterhuizen 30, zodat dit gecombineerd kan worden met lopende werkzaamheden. Dit onderhoud wordt verrekening met de egalisatiereserve. Vorig jaar al grote onderhoudsronde gedaan en veel werk zit bij het asfaltbestek in. Dit jaar voeren we meer onderhoud uit dan het normbedrag, dit wordt verrekend met de egalisatiereserve. Extra planmatig onderhoud en Bijsterhuizen 30e straat en Homberg 10/11 onttrekken we uit de reserve wegen en kunstwerken. We voeren in 2023 minder inspecties uit. Verkeersmaatregel Bijsterhuizen kosten ongeveer 100k van de 200k die beschikbaar is. En daarnaast nemen we wat minder kleine verkeersmaatregelen. Groene snelheidsmeter is nog geen concreet plan voor. De andere MUP maatregelen zijn opgepakt of gepland. We verwachten een nadeel aan leges en contributies.

(Bedragen x € 1.000) JEV Saldo 3.805 -353 255 0 32 0 4.092 -353

Structureel Incidenteel

0

-150

0

15

0

-72

0

207

0

5

0

117

0

17

0

-17

2.1 Diverse kleine verschillen.

0

-1

2.1 Voor bewegwijzering is extra nodig voor preventief onderhoud. We hebben extra inkomsten voor de aanleg van inritten, deze dekken 2.1 de extra gemaakte kosten uit 2022 deels af. Vanwege de extreem gestegen tarieven verwachten we een nadeel op energiekosten, met name op de openbare verlichting. We willen 2.1 dit in de toekomst omlaag brengen door binnen het nieuwe beleidsplan openbare verlichting volledig in te zetten op LED.

0

-18

0

21

0

-477

0

-353

Programmarapportage mei 2023

16

3.3

Programma 3 Economie

Speerpunten: 3.a

Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers We zijn trots op de vele kleine en grote ondernemers in onze gemeente. Zij zijn onze banenmotor, en dat willen we graag zo houden. De komende jaren blijven we werken aan een goed ondernemersklimaat. Er zijn economische ontwikkelingen die invloed kunnen hebben op de uit te voeren plannen. Zoals inflatie, de dreiging van een loon-prijs spiraal en een mogelijke recessie. Dit kan tot gevolg hebben dat we extra acties moeten nemen.

Belangrijk zijn onder andere goede bereikbaarheid en digitale infrastructuur. We geven ruimte door overbodige regels weg te nemen. Duurzame innovaties bieden kansen voor het bedrijfsleven én dragen bij aan een beter klimaat. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording Vitalisering bedrijventerrein Wijchen-Oost. We hebben bijgedragen aan de start van Spark!. We gaan samen met ondernemers beginnen aan het vergroenen van de openbare ruimte op het bedrijventerrein. We willen in 2023 een impuls geven aan de verkeersveiligheid en uniformiteit van de Einstein- en Edisonstraat. Ondersteunen duurzaamheids- en circulaire We hebben bijgedragen aan het digitale initiatieven met ondernemers. energieloket dat 2023 opent. We ondersteunen Ondersteunen lokale initiatieven in de ruil- en het initiatief om Smart Energie Hubs te deeleconomie. realiseren op Wijchen Oost en Bijsterhuizen. We Mede opzetten van een regionaal ondersteunen het plan om een Ondernemersloket over duurzaamheid. waterstoftankstation te realiseren op Bijsterhuizen. Participatietrajecten met ondernemers bij We betrekken ondernemers bij de genoemde nieuwe ontwikkelingen zoals bij ontwikkeling ontwikkelingen maar ook denken we via het van bedrijventerrein Wijchen-Oost en binnen economisch netwerk samen na over Tussen Kasteel en Wijchens Meer. economische ontwikkelingen in de gemeente en de regio. 3.b

Vitale winkelcentra Wijchen heeft verschillende wijkwinkelcentra. En in het hart een sterk en bruisend centrum, met een gevarieerd aanbod aan winkels, vele horecagelegenheden, en mooie evenementen. Dit willen we zo houden en waar mogelijk versterken. Daarbij houden we oog voor het tegengaan van leegstand. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording In samenwerking met ondernemers en het CMW We streven ernaar om voor de zomer een plan uitvoering geven aan de Detailhandel te hebben, waarmee we na de zomer aan slag Structuurvisie. kunnen. We doen onderzoek naar de toekomst van de Het onderzoek is afgerond. We gaan samen met warenmarkt en geven uitvoering aan de de ondernemers aan de markt en de aanbevelingen. marktkooplieden aan de slag met de aanbevelingen. 3.c

Economische en toeristische visie We willen een levendige, innovatieve en duurzame economie. Dit bereiken we door gezamenlijk te investeren in een excellent ondernemers- en vestigingsklimaat. Door samen te werken en duurzaam te ondernemen leveren we een bijdrage aan het prettig ondernemen, werken, wonen, recreëren voor ondernemers, inwoners van gemeente Wijchen en bezoekers. Deze ambitie willen we waarmaken aan de hand van de volgende vier strategielijnen: innovatie, aantrekkingskracht, samenwerking en duurzaamheid. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording Dit doen we door regelmatig te overleggen met We werken samen met ondernemers om CMW, vereniging van pandeigenaren in het leegstand in het centrum en op centrum van Wijchen en bedrijventerreinen tegen te gaan. bedrijventerreinverenigingen. Programmarapportage mei 2023

17

We ronden de onderzoeken naar de mogelijkheden tot uitbreiding van de bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen af. We hebben een actieve rol in het toekomstbestendig houden van de winkelgebieden in onze gemeente. We dragen bij aan projecten om het bedrijfsleven op bedrijventerrein Wijchen oost en het Maaswaalcollege met elkaar te verbinden. Stimuleren groei en het gebruik van recreatievoorzieningen zoals een dekkend recreatief wandelroutenetwerk, bewegwijzering, afspraken over het gebruik van routes over particulier terrein, het promoten van het netwerk online. Het recreatief netwerk verduurzamen door met elektrische fiets- voetveren te varen.

Beide trajecten lopen nog maar zullen dit jaar afgerond worden. Dit doen we door invulling te geven van de aanbevelingen uit de detailhandelsstructuurvisie in samenspraak met de werkgroep van ondernemers. We hebben regulier overleg met de initiatiefnemers van Spark! Dit project is eind april opgestart met als doel het VMBO van het Maaswaalcollege te verbinden aan technische bedrijven op Wijchen oost. Het dekkend recreatief wandelroutenetwerk wordt dit jaar gerealiseerd.

Vanaf het vaarseizoen 2023 zijn de voetveren in Batenburg en Niftrik elektrisch.

Financieel:

TV 3.1 3.2 3.3 3.4

TV 3.3 3.4

Taakveld Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Resultaat

Begroot 527 0 -459 136 204

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) Er is éénmalig een extra subsidie verstrekt in 2023 t.b.v. netwerkbijeenkomsten en marketing. Nadeel op toerisme (bijdrage aan Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen). Totaal

Programmarapportage mei 2023

(Bedragen x € 1.000) JEV Saldo 528 -1 0 0 -458 -1 142 -6 211 -8

Structureel Incidenteel 0

-2

0

-6

0

-8

18

3.4

Programma 4 Onderwijs

Speerpunten: 4.a

Fijn opgroeien met goed onderwijs De jeugd heeft de toekomst. Daarom blijven we investeren in het onderwijs. We zetten actief in op kansengelijkheid voor kinderen. Het is belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. We streven naar Integrale Kind Centra (IKC’s) binnen multifunctionele accommodaties. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording Het vormen van IKC is in eerste instantie een keuze en verantwoordelijkheid van het onderwijs en de kinderopvang. De gemeente We spannen ons in voor de realisatie van IKC’s kan faciliteren vanuit haar zorgplicht voor in Wijchen-Zuid, en Wijchen-West. Ontwikkeling onderwijshuisvesting. Dat laatste doen we door MFA’s Westwijzer en Hart van Zuid, uitbreiding het bouwen van nieuwe MFA’s. Voor genoemde Maaswaal College. Huisvesting voor de nieuwe MFA stellen we een Programma van Eisen op. basisschool Kans en Kleur. Voor de uitbreiding van het MWC hebben we een bouwvoorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Dit doen we met behulp van een bestaand We stimuleren dat kinderen te voet of met de project. De ‘Lekker Anders Dag’. Dit loopt in het fiets naar school komen. huidige contract tot en met schooljaar 2023/ 2024. We zijn bezig met de verlenging. Bij onveilig parkeergedrag rond scholen zetten Bij onveilig parkeergedrag rond scholen zetten we extra toezicht of handhavingsmaatregelen we extra handhaving in. in.

Denk hierbij aan intensievere controles door toezicht en handhaving en / of politie. We stimuleren het behoud van de scholen in de Behoud kleine scholen is onderdeel van kleine kernen. Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. 4.b

Onderwijs ondersteuning voor iedereen Een goede opleiding is belangrijk voor de toekomst van onze jongeren. Maar niet alle leerlingen doorlopen even makkelijk hun schooljaren. Voor leerlingen met wie het niet goed gaat op school, zorgen we voor voldoende ondersteuning. Onze leerplichtambtenaren zijn de gesprekspartner voor scholen, leerlingen en ouders. Zij vormen ook de toegangspoort naar hulp als een leerling uit dreigt te vallen. Dit doen we met lokale en regionale partners. Zo zorgen we dat leerlingen minder uitvallen in het onderwijs. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording Het Maaswaal College blijft samen met de Aanpak ziekteverzuim VO wordt uitgevoerd. gemeente betrokken bij het programma 'Aanpak ziekteverzuim VO'. Regionaal werken we samen op een verbeterde Regionaal werken we samen met VO en MBO instroom en doorstroom van leerlingen, aan de aan planvorming. versterking van de zorgteams in het VO en MBO en aan een sluitend aanbod van tijdelijke opvangvoorzieningen. De inzet van leerplichtambtenaren is gericht op Dit is opgenomen als reguliere aanpak. terugkeer naar school. We hebben met primair en VO scholen afspraken gemaakt over de beschikbaarheid van maatschappelijk werkers. We leveren vaste Er is voldoende aanbod van medewerkers en uren aan de scholen.

De schoolmaatschappelijk werk in het primair en maatschappelijk werkers zijn verbonden met voortgezet onderwijs. het SWT en in dienst bij de gemeente Wijchen. De samenwerking verloopt goed volgends de onderwijs besturen. We zetten jeugdartsen binnen VO en MBO in via het regionaal samenwerkingsverband ter We versterken de inzet van jeugdartsen ter vermindering van het ziekteverzuim. vermindering van het ziekteverzuim in het VO. Verantwoording hiervan wordt in regionaal PFO besproken. Programmarapportage mei 2023

19

4.c

Een aanbod voor alle peuters Het voorschoolse aanbod draagt bij aan de brede ontwikkeling van het jonge kind. We zetten in dat peuters naar een voorschoolse voorziening gaan. Voor ouders die geen recht hebben op kinderopvangtoeslag via de Belastingdienst is er gesubsidieerd aanbod. Peuters met (een risico op) een taalachterstand krijgen een extra aanbod voorschoolse educatie om hun kansen op een succesvolle en passende schoolcarrière te vergroten. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording We geven De Eerst Stap een subsidie voor het Gerealiseerd. voortzetten van het gesubsidieerd aanbod en de voorschoolse educatie. We actualiseren ons Gerealiseerd. Het nieuwe OAB beleid is op 30 onderwijsachterstandenbeleid voor de nieuwe maart 2023 door de raad vastgesteld. beleidsperiode 2023-2026. Hierbij gaan we extra inzetten op het versterken van de educatieve kwaliteit. Daarbij gaan we ook samenwerken met kinderdagverblijven en de bibliotheek. In 2022 verstrekten we aan de bibliotheek In uitvoering. (penvoerder) een bijdrage voor Leesoffensief Wijchen vanuit de NPO-middelen. Het Leesoffensief wordt in schooljaren 2022-2023 en 2023-2024 uitgevoerd.

4.d

Versterken van basisvaardigheden bij volwassenen Wie beschikt over voldoende basisvaardigheden zoals kunnen lezen, schrijven, rekenen en met een computer kunnen werken, staat sterker en gezonder in het leven. Daarom zorgen we voor voldoende aanbod aan cursussen en vergroten we het aantal vindplaatsen. Dit doen we zowel lokaal als samen met onze partners in de regio. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording Samen met partners in de gemeente werken we Bibliotheek Wijchen werkt aan de certificering aan het opzetten van een Digi-Taalhuis in om een Digi-Taalhuis op te kunnen zetten. Wijchen. Voor de coördinatie van de activiteiten Vervolgstappen kunnen pas worden gezet na en de toeleiding van laaggeletterden naar certificering. passend aanbod, stellen we een taalhuiscoördinator aan.

Financieel:

TV 4.1 4.2 4.3

Taakveld Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Resultaat

Begroot -177 1.724 1.061 2.609

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel) 4.3 We verwachten een voordeel op leerlingenvervoer DRAN. Overig Totaal

TV

Programmarapportage mei 2023

(Bedragen x € 1.000) JEV Saldo -177 0 1.728 -4 1.051 11 2.602 7

Structureel Incidenteel 0 0 0

11 -4 7

20

3.5

Programma 5 Sport, Cultuur en recreatie

Speerpunten: 5.a Samen actief en sportief Sport is belangrijk voor lichaam en geest. We zijn daarom trots op ons actieve verenigingsleven met de vele vrijwilligers. Die blijven we ondersteunen. Ook zoeken we naar nieuwe manieren om sporten en bewegen te stimuleren. Daarbij vinden we het belangrijk dat iedereen hier gebruik van kan maken, ongeacht leeftijd, inkomen, of een eventuele beperking. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording 1. Jeugd. De activiteiten hebben plaats gevonden. 1.1. Met behulp van de combinatieWe gaan de invulling van de Brede Regeling functionarissen versterken we o.a. de Combinatiefuncties samen met Kans & Kleur samenwerking tussen onderwijs en herijken. In 2023 of 2024 zullen we de sportverenigingen en vergroten we de combinatiefunctionarissen anders in gaan diversiteit van het school- en naschoolse zetten. Hoe dit er op hoofdlijnen uit gaat zien aanbod. zal in 2023 duidelijk zijn. 1.2. Via Sjors Sportief hebben alle basisschoolkinderen de kans om zich op een laagdrempelige manier te oriënteren in diverse takken van sport, zonder meteen lid te worden van een Wijchense sportvereniging. 1.3. Inzetten van de mobiele fitnessvoorziening (sportcontainer) worden gerealiseerd in Wijchen. Door middel van een jaarkalender zal de sportcontainer telkens op verschillende plekken in de Wijchen worden neergezet waar o.a. de jongeren gebruik van kunnen maken. 2.

Senioren. Bij het lokaal sportakkoord waar o.a. Samen met de doelgroep, de sportverenigingen Meervoormekaar, GGD, sportverenigingen en en externe maatschappelijke partners (o.a. Seniorenvereniging Oud-Fit bij aangesloten zijn Stichting Meer Voormekaar, wordt gekeken naar passende activiteiten voor Seniorensportvereniging Oud-Fit, GGD) worden deze doelgroep. De eerste acties worden op dit projecten opgezet om een passend sport- en moment uitgewerkt. De bedoeling is dit in 2023 beweegaanbod te creëren. verder uit te werken en hier meer partijen bij te betrekken. 3. Mensen met een beperking. Dit doen we door Uniek Sporten in te zetten als Iedereen moet kunnen meedoen aan sport- en er een hulp vraag is vanuit de (beginnende) beweegactiviteiten. Hier worden de sporters of bij een vereniging die aanbod wil sportverenigingen en relevante organisaties bij genereren voor deze doelgroep. Waar mogelijk betrokken. We zetten hiervoor in: worden hier verenigingen bij betrokken die al - De geldterugregeling. een aanbod hebben of andere relevante - Kindregeling. organisaties. - Uniek Sporten. 4. Subsidies. Gerealiseerd We hebben de mogelijkheid subsidie te verlenen voor initiatieven die sport stimuleren uit het sport-stimuleringsbudget. 5. Lokaal sportakkoord.

In uitvoering Naast de concrete ambities uit het Lokaal sportakkoord kunnen initiatiefnemers aanvragen indienen die bekostigd kunnen worden uit het uitvoeringsbudget (dit budget is van de Wijchense gemeenschap, niet van de gemeente). De kerngroep, een vertegenwoordiging van de lokale(sport)verenigingen en maatschappelijke instellingen, waar ook de gemeente deel van uit maakt beoordelen deze aanvragen. 6. We verkennen de mogelijkheden om een In uitvoering

Programmarapportage mei 2023

21

buurtsportcoach in te zetten zodat sport- en beweegaanbod toegankelijker wordt voor alle leeftijden. Samen met de verschillende partners (o.a. sportverenigingen, schoolbesturen, Meervoormekaar enz.) gaan we onderzoeken/ verkennen waar behoefte aan is en of het haalbaar is. Dan zal ook duidelijk worden of dit bijvoorbeeld een buurtsportcoach, combinatiefunctionaris of verenigingsondersteuner moet worden. 7. Sportevenementen krijgen onze steun, omdat ze zorgen voor verbinding en Wijchen op de kaart zetten. 8. We streven naar voorzieningen voor jongeren van alle leeftijden. Met jongeren en ouders verkennen we waar behoefte aan is. Bijvoorbeeld een pumptrack, pannakooi of skatebaan. Hoe om te gaan met de speelvoorzieningen in de gemeente is opgenomen in het speelruimtebeleid. Dit wordt gecontinueerd. Mochten er initiatieven komen vanuit de inwoners dan denken we graag mee. 8.1 Voor kinderen ontwikkelen we een klim- en speelbos. We bekijken waar dit een plek kan krijgen. 9. Beheer en exploitatie maatschappelijk vastgoed Voorzieningen bieden voor een compleet aanbod van activiteiten dat bijdraagt aan een prettig leefklimaat. 9.1 We stimuleren breder gebruik van sportparken. Ook overdag, zodat andere doelgroepen hier gebruik van kunnen maken. 9.2 Zwembad De Meerval krijgt een renovatie met beperkte uitbreiding. Bouwvoorbereiding renovatie en uitbreiding gaan we in 2023 mee beginnen.

9.3 We ondersteunen dit op allerlei manieren, waaronder het beschikbaar stellen van accommodaties. Ontwikkeling MFA’s Hart van Zuid en Westwijzer.

Als dit speelt denken we hier in mee. In uitvoering, continu proces.

In uitvoering. Met Stichting Het Mozaïek treffen we voorbereidingen zodat we het beheer van de MFA’s in de kern Wijchen, waar nodig in overleg met de beheerders van de MFA’s, vanaf oktober 2023 kunnen we uitbesteden aan de stichting. Continue proces. In de eerste helft van 2023 stellen we een Programma van Eisen op voor de renovatie en uitbreiding. Dit PvE passen we aan de toegenomen eisen van duurzaam energiegebruik. We zijn in voorbereiding op het bouwen van nieuwe MFA’s met daarin sportzalen en wijkvoorzieningen. Voor de genoemde MFA’s met sportzalen en wijkvoorzieningen stellen we een Programma van Eisen op.

5.b

Zuinig op onze kunst, cultuur en historie In onze kunst en cultuur zien we onze lokale identiteit terug. Daar hechten we veel waarde aan. We vinden het ook belangrijk om aandacht te houden voor de rijke historie van Wijchen en al haar kernen. Daarom blijven we hierin investeren en houden we dit voor iedereen toegankelijk. In 2023 doen we (begroting) Verantwoording We beschermen onze cultuurhistorische Nog niet bekend. waarden en steunen initiatieven die de lokale historie in beeld brengen. Het cultuurhistorisch beleid wordt gecontinueerd. De beleidsnota cultuurhistorie en de kerkenvisie worden opgenomen in de omgevingsvisie. Erfgoed uit het Post ’65 tijdperk wordt geïnventariseerd. De verordening Stimuleringsfonds Wonen & De verordening Stimuleringsfonds Wonen & Monumenten 2008 wordt herzien. Monumenten 2008 wordt in het najaar van 2023 herzien. We gaan eigenaren voorlichten en begeleiden Eigenaren van monumenten worden in het Programmarapportage mei 2023

22

bij het verduurzamen van hun monumenten. We steunen initiatieven voor kunst en cultuur. Zoals de creatieve broedplaats. Theater ‘t Mozaïek en museum Kasteel Wijchen koesteren we. We verstrekken een budgetsubsidie aan ’t Mozaïek en aan Museum Kasteel Wijchen. Lokale evenementen, groot en klein, blijven wij ondersteunen. We subsidiëren een aantal evenementen. Daarnaast faciliteren we evenementen, bijvoorbeeld door het uitlenen van materialen (dranghekken e.d.) of het gebruiken van voorzieningen (stroomkasten, wateraansluitingen en rioolafvoersystemen).

najaar van 2023 gericht voorgelicht over de mogelijkheden om hun woning/gebouw te verduurzamen en hierin begeleid. Continue proces. Gerealiseerd.