Document · PDF

Programmabegroting 2024 Wijchen

Raad openbaar Wijchen 9 november 2023, gemeente wijchenBij agendapunt: 141511 Beslisnota programmabegroting 2024 Wijchen36.075 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

Pagina | 79| Programmabegroting 2024

2023 250.000 249,50 90,00 36,50 244,64 620,64 2023 375.000 374,25 135,00 54,75 244,64 808,64

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk

Paragraaf 2 Lokale heffingen

2024 250.000 256,99 90,37 43,01 270,52 660,89 2024 375.000 385,48 135,55 64,51 270,52 856,06

2023 500.000 499,00 180,00 73,00 244,64 996,64

2023 650.000 648,70 234,00 94,90 244,64 1.222,24

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk

2024 500.000 513,97 180,74 86,01 270,52 1.051,24

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk

2024 650.000 668,16 234,96 111,82 270,52 1.285,45

Woonlastenvergelijking De bruto woonlasten voor meerpersoons huishoudens met een eigen woning liggen landelijk gemiddeld op € 944 in 2023. Van alle gemeenten in Nederland staat Wijchen in 2023 op plaats 75 voor wat betreft de gemiddelde woonlasten per meerpersoonshuishouden (nummer 1 is de goedkoopste). Bij de berekening van de lokale lastendruk is rekening gehouden met de OZB, de rioolrechten en de afvalstoffenheffing. Het betreft de cijfers over 2023. De lastendruk van Wijchen voor 2024 stijgt ten opzichte van 2023. Naast de doorberekening van de inflatie is dit toe te schrijven aan de doorberekening van hogere kosten voor riool en afval aan de betreffende heffingen. Tabel 22: Vergelijking met een aantal omliggende gemeenten (2023)

Wijchen Beuningen Gemeentelijke woonlasten Eenpersoonshuishouden 2023 (2024) Meerpersoonshuishouden 2023 (2024) Rangnummer Meerpersoonshuishouden (nr. 1 heeft de laagste lasten)

Druten

Heumen Nijmegen

Nederland

827 (880) 863 (912)

883

799

888

1.040

Nb.

893

866

957

1.058

944

122

190

288

Bron: COELO atlas van de lokale lasten 2023

Kwijtscheldingsbeleid De kwijtschelding van gemeentelijke belastingen heeft, in het kader van het armoededebat, de afgelopen jaren ruim aandacht gekregen. Sinds 1 januari 1995 is het gemeenten en waterschappen toegestaan om een ruimer kwijtscheldingsbeleid te voeren dan in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 is geregeld. Waar de rijksregeling uitgaat van een percentage van 90% van de bestaanskosten mogen gemeenten dit met ingang van 1 januari 1996 vaststellen op maximaal 95% en met ingang van 1 januari 1997 op maximaal 100%. De gemeente Wijchen hanteert deze maximale bijstandsnorm. In de gemeente Wijchen wordt in voorkomende gevallen alleen kwijtschelding verleend van aanslagen onroerende zaakbelasting, afvalstoffenheffing (vastrecht) en de gebruikersheffing rioolrechten. Steeds meer gemeenten maken gebruik van het Inlichtingenbureau om vast te stellen welke burgers in aanmerking komen voor kwijtschelding van gemeentebelastingen. Met

Pagina | 80| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen

de geautomatiseerde kwijtscheldingstoets ondersteunt het Inlichtingenbureau gemeenten en waterschappen bij het toetsen van zowel een eerste aanvraag voor kwijtschelding als bij ‘ambtshalve verlenging’ van kwijtschelding. Dit gebeurt aan de hand van een door gemeenten en waterschappen opgestelde beslisboom, met instemming van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Unie van Waterschappen (Unie). In 2011 is aan alle kwijtscheldingsgerechtigden binnen de deelnemende gemeente voor het belastingjaar 2011 een brief verstuurd. Hierin zijn zij verzocht toestemming te geven aan de gemeenschappelijke regeling om vanaf 2012 het recht op kwijtschelding automatisch te toetsen via het inlichtingenbureau. Met deze toets is eenvoudig vast te stellen of iemands inkomen en vermogen is veranderd ten opzichte van het voorgaande jaar. De burger hoeft dan dus niet zelf opnieuw kwijtschelding aan te vragen. Naast de vervolgaanvragen mogen sinds 2016 ook initiële aanvragen voor de toets worden aangeleverd. Dat bespaart de uitvoeringsinstantie én de aanvrager nog meer administratieve lasten. Tevens bevatten de rapportages van het inlichtingenbureau steeds meer extra detailinformatie wanneer er een belemmering voor kwijtschelding wordt gevonden. De burger hoeft hierdoor minder informatie aan te leveren, waardoor de dienstverlening verbetert.

Pagina | 81| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen

Paragraaf 3: Weerstandsvermogen

Inleiding In deze paragraaf besteden we aandacht aan het weerstandsvermogen van de gemeente Wijchen in relatie tot de risico’s die de gemeente loopt. De risico’s kunnen specifiek benoemd zijn, maar ook algemeen van aard zijn. Een financieel weerstandsvermogen is de buffer die we kunnen inzetten als financiële tegenvallers zich voordoen. Het weerstandsvermogen relateren we daarom aan de risico’s die niet anderszins zijn ondervangen. Het minimaal gewenste weerstandsvermogen is mede afhankelijk van de grootte van de gemeente, de te onderkennen financiële risico’s en het reserve- en voorzieningenbeleid. We geven als eerste een beeld van de financiële positie van Wijchen volgend uit de verplichte kengetallen, gevolgd door een samenvatting van ons weerstandsvermogen in relatie tot onze risico’s. Hiertoe is het van belang de risico’s van de gemeente Wijchen te onderkennen en deze (financieel) te wegen. Dit zetten we af tegen de omvang en ontwikkeling van de algemene reserve. Kengetallen Onderstaande kengetallen geven een beeld van de financiële positie van de gemeente Wijchen. Tabel 23: Kengetallen gemeente Wijchen

Kengetallen:

JR 2022

Begroot Begroot 2023 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Begroot 2027

netto schuldquote

-4%

10%

13%

31%

32%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-16%

-3%

21%

22%

23%

solvabiliteitsratio

53%

55%

47%

45%

44%

structurele exploitatieruimte

-2%

-1%

grondexploitatie

-1%

belastingcapaciteit

104%

95%

In bovenstaande tabel houden we de categorisering aan, waarbij de arcering van groen als zijnde het minst risicovol, via oranje, tot rood wat de meest risicovolle situatie aanduidt. De nettoschuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De nettoschuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Voor Wijchen is dit relatief laag. Doordat we in het meerjarenperspectief rekening houden met aan te trekken leningen, stijgt dit wel enigszins, maar het blijft op een gezond niveau. Op het gebied van solvabiliteit scoort de gemeente Wijchen op de grens van “goed” (groen) en “matig” (oranje), wat op zichzelf niet alarmerend is en tevens nog te nuanceren valt. De solvabiliteit wordt berekend door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal (eigen vermogen + vreemd vermogen). In ons balanstotaal is onder het vreemd vermogen een aanzienlijk deel opgenomen voor leningen, welke niet voor eigen financiering zijn aangetrokken, maar door zijn verleend aan derden als gevolg van voormalige gemeentelijke taken. Dit verlaagt en vertroebelt daarmee in feite het

Pagina | 82| Programmabegroting 2024

Paragraaf 3 Weerstandsvermogen

solvabiliteitspercentage. Doordat we ervoor gekozen hebben niet langer te sparen voor vervangingen wegen en verlichting en een aantal grote investeringen aan het voorbereiden zijn, neemt de leningportefeuille toe en daalt het solvabiliteitspercentage. De structurele exploitatieruimte is tot 2026 ruim positief. Vanaf 2026 presenteren we een negatief structureel begrotingssaldo vanwege het gat in de algemene uitkering. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Hoe groter dit getal, hoe hoger het risico. De grondexploitaties van Wijchen vertegenwoordigen een beperkte boekwaarde, daarmee is het risico beperkt. De lokale lasten in Wijchen stijgen me met de inflatie. Het landelijke gemiddelde is in 2022 behoorlijk gestegen. De systematiek is dat de jaarrekening 2022 wordt vergeleken met het landelijke gemiddelde van 2021. Daarom kleurt het kengetal belastingcapaciteit 2022 oranje. We schatten in dat we vanaf 2024 onder het landelijke gemiddelde blijven. Het weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de capaciteit die de gemeente heeft om tegenvallers op te vangen. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen structureel en incidenteel weerstandsvermogen.

Structureel weerstandsvermogen Met de structurele weerstandscapaciteit bedoelen we de middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen. Zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. Bij een toets op de artikel-12 procedure (preventief toezicht door provincie) wordt vooral hiernaar gekeken. Hiertoe is ons structureel meerjarensaldo van belang. Hiervoor verwijzen we naar meerjarenramingen in het onderdeel “financiële begroting”. Ook de belastingcapaciteit is onderdeel van het structureel weerstandsvermogen. Dat wil zeggen, het bedrag waarmee we de OZB zouden moeten verhogen voordat we in aanmerking komen voor de artikel12-status. Daarnaast is ook de structurele post onvoorzien genoemd. In Wijchen is deze € 250k, omdat ons beleid is om de tegenvallers binnen de bestaande middelen op te vangen. Omdat Wijchen een solide incidenteel weerstandsvermogen heeft, toetsen we in eerste instantie aan ons structurele meerjarenperspectief. Dat is tot 2026 ruim positief. Incidenteel weerstandsvermogen Het incidentele weerstandsvermogen is bedoeld het vermogen om calamiteiten en andere eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken op het geldende niveau. Deze zijn dus sterk gerelateerd aan onze benoemde risico’s.

Uiteraard kunnen daar ook structurele elementen in zijn opgenomen. Het belangrijkste element van het incidenteel weerstandsvermogen is de algemene reserve. Ook stille reserves behoren hiertoe. Dit zijn bezittingen, die bij verkoop een waarde hebben, maar tegen een lagere waarde zijn gewaardeerd op onze balans. Bijvoorbeeld een pand dat meer waard is dan waarvoor het in de boeken staat. Het Wijchense beleid is, dat we ten aanzien van het incidentele weerstandsvermogen alleen kijken naar de algemene reserve. Deze moet voldoende zijn om de gewogen risico’s af te kunnen dekken, rekening houdend met een algemene ondergrens van € 46 per inwoner. De gewenste ondergrens van de algemene reserve stelt de gemeenteraad twee keer per jaar vast. Indien de algemene reserve lager is dan de gewenste ondergrens is een herstelplan noodzakelijk. Samenvatting en conclusie Zowel het structurele als het incidentele weerstandsvermogen in Wijchen zijn toereikend om de gewogen risico’s binnen het huidige meerjarenperspectief van 2024-2027 af te dekken.

Pagina | 83| Programmabegroting 2024

Paragraaf 3 Weerstandsvermogen

De minimumomvang van de algemene reserve bedraagt op basis van het aantal inwoners € 1,9 miljoen. Dit is bedoeld ter afdekking van algemene risico’s, die niet nader in deze paragraaf zijn gespecificeerd. De verderop in deze paragraaf beschreven risico’s leiden tot een totaal maximaal financieel risico van € 82 miljoen, na weging € 4,9 miljoen. Hiermee komen we op een af te dekken risicobedrag van € 6,8 miljoen. Met name de juridische claims maken een belangrijk deel uit van ons risicoprofiel. Gezien de beschreven risico’s blijft een substantieel weerstandsvermogen noodzakelijk. Op basis van de huidige meerjarenraming beoordelen we de hoogte van de stand van de algemene reserve als ruim toereikend. Reservepositie De reservepositie is de belangrijkste buffer voor het opvangen van risico’s die niet op andere wijzen zijn afgedekt, bijvoorbeeld door het afsluiten van een verzekering. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de reserves per einde boekjaar volgens de door de gemeenteraad vastgestelde jaarrekeningen en/of begrotingen. Tabel 24: Bedragen x € 1.000

Algemene reserve Bestemmingsreserves

Rekening Begroting Begroting 2022 2023 2024 27.649 22.382 20.930 37.137 39.892 38.952

De algemene reserve is bedoeld voor het financieel afdekken van de risico’s. Daartoe stelt de raad de ondergrens van de algemene reserve vast. Een eventueel surplus kunnen we bijvoorbeeld inzetten voor het realiseren van grote projecten. De bestemmingsreserves zijn afgezonderde bedragen voor specifieke doelen. Een aantal reserves is bedoeld ter afdekking van structurele lasten. Een aantal is voor incidentele projecten. Zolang er voor deze projecten nog geen onomkeerbare besluiten zijn genomen, kan de raad deze reserves in principe nog anders inzetten. De raad dient zich daarbij wel te realiseren dat daarmee ook het betreffende project (geheel of gedeeltelijk) niet meer kan worden gerealiseerd. De gemeenteraad heeft bij het vaststellen van de jaarrekening 2022 de ondergrens van de algemene reserve vastgesteld op € 5.797k, waarvan € 1.846k als minimale omvang. De matrix waarop deze ondergrens is gebaseerd hebben we nu geactualiseerd en is opgenomen onder het hoofdstuk risicomanagement van deze paragraaf. De stijging van het risicoprofiel komt door een mogelijk CAO onderhandelingsresultaat en ontwikkeling jeugdzorgkosten. Tabel 25: Bedragen x € 1.000

Algemene reserve Ondergrens risicoprofiel

Rekening Begroting Begroting 2022 2023 2024 27.649 22.382 20.930 5.797 5.642 6.755

Risicomanagement Het risicomanagement in Wijchen onderkent diverse risico categorieën. Naast de financiële risico’s zijn dit bijvoorbeeld ook risico’s met betrekking tot de continuïteit van dienstverlening en bedrijfsvoering, juridische risico’s, politiek-bestuurlijke risico’s en omgevingsrisico’s. Dit kunnen interne en externe risico’s zijn. Niet op elk risico hebben we als gemeente Wijchen evenveel invloed. In de programmabegroting ligt de focus op de risico’s die we in financiële zin lopen.

Pagina | 84| Programmabegroting 2024

Paragraaf 3 Weerstandsvermogen

In deze begroting zijn de benoemde risico’s financieel vertaald en gewogen. Op basis van die weging is het bedrag bepaald dat als ondergrens van de algemene reserve moet gelden. Deze ondergrens wordt bij de vaststelling van een begroting en een jaarrekening opnieuw ter besluitvorming voorgelegd. De specifiek benoemde risico’s zijn hieronder benoemd. Een financiële samenvatting van de risico’s is opgenomen in de risicomatrix in bijlage 1. 3.1 Gemeenschappelijke regelingen 

3.1.1 MGR Regio Rijk van Nijmegen De risico’s zijn in een bijlage bij de begroting van de MGR beschreven. De beschreven risico's hebben betrekking op: 1. wet- en regelgeving en politiek bestuurlijke risico’s; 2. maatschappelijke risico’s; 3. middelen, organisatie, medewerkers en efficiency. Voor de verdeling van het risico’s naar gemeenten, wordt de inbreng (middelen) gehanteerd.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

456.000

459.000

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.1.2 De Meerval BV Contractueel is vastgelegd dat de gemeente Wijchen de exploitatietekorten draagt. Deze zijn door allerhande fluctuaties moeilijk te begroten. Daarmee is er feitelijk sprake van een openeinderegeling.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

21.000

0,2

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.1.3 GGD De GGD heeft een algemene reserve om haar eigen risico’s te ondervangen. Voor het gedeelte van de risico's die de algemene reserve van de GGD overstijgen, nemen wij ons aandeel in onze risicoparagraaf op. Het bedrag is gebaseerd op inwoneraantal en op deze manier als gewogen risico één op één overgenomen vanuit de GGD begroting. Daarom is hier de wegingsfactor 1 toegekend.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

111.258

173.180

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.1.4 Werkorganisatie Druten Wijchen De huidige CAO voor gemeentepersoneel loopt eind 2023 af. Inmiddels hebben de bonden geuit in te willen zetten op een loonsverhoging tussen de 4 en 10%. Uiteraard moet daar nog over onderhandeld worden. In de begroting van de WDW is uitgegaan van een loonstijging van 4,2%. Omdat de onderhandelingen nog moeten worden opgestart en we daar niet op vooruit kunnen lopen, nemen we het maximale risico op (uitgaande van 10% loonsverhoging).

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

1.352.000

0,50

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Pagina | 85| Programmabegroting 2024

Paragraaf 3 Weerstandsvermogen

3.2 Gemeentebegroting Met hieronder beschreven risico’s is geen rekening gehouden in de bedragen die in de reguliere begroting zijn opgenomen. 

3.2.1 Lopende Bouwgrondexploitaties Bij het opstellen van de MPG 2022 (Meerjaren Perspectief Grondexploitaties) is een nieuwe risicoanalyse gemaakt. Na het opstellen van de MPG is één risico toegevoegd i.v.m. het opstellen van een nieuwe grondexploitatie.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

3.400.000

0,13

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.2.2 Bouwgrondexploitaties in voorbereiding Onderstaande bouwgrondexploitaties zijn in voorbereiding. De kosten van deze voorbereidingskredieten worden meegenomen bij het vaststellen van een bouwgrondexploitatie. We nemen hier het risico op dat deze kosten niet verhaald kunnen worden binnen een positieve grondexploitatie, of dat de voorbereiding niet leidt tot het openen van een grondexploitatie in z’n geheel.

Wijchen West Hart van Zuid Kraanvogel Bijsterhuizen Graafseweg 615-617 CPO Steenuil, Wijksestraat en Rivierduin CPO Hoogbroek Alverna Onderzoek woningbouw Batenburg (tennisvelden) CPO Niftrik Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

850.000 450.000 200.000 150.000 60.000 30.000 30.000 35.000 50.000 1.855.000

850.000 450.000 150.000 150.000 60.000 30.000 0 0 50.000 1.740.000

0,25

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.2.3 Bouwleges We gaan in de begroting uit van ontvangsten in het kader van bouwleges. Structureel ramen we hiervoor € 825.000 aan opbrengsten. We nemen hier een risico van € 100k op, voor geval dat de begrote bedragen, bijvoorbeeld door uitstel van grote projecten, niet in z’n geheel ontvangen worden. Met de Wet KwaliteitsBorging (WKB) wordt een deel van de toezicht en controletaken van de gemeente overgebracht naar onafhankelijke marktpartijen. Initieel geldt dit enkel voor gebouwen en bouwwerken met een laag veiligheidsrisico. Dit zorgt voor een afname van leges inkomsten. Daarnaast komen nieuwe taken terug waarvoor geen leges geïnd mogen worden. Het risico wordt op jaarbasis ingeschat op € 150.000. Omdat de regeling naar verwachting wordt ingevoerd op 1 januari 2023, wordt hier 50% van dit bedrag opgenomen.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

250.000

0,5

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Pagina | 86| Programmabegroting 2024

Paragraaf 3 Weerstandsvermogen



3.2.4 Gemeentelijk vastgoed algemeen De gemeente beheert circa 68.000 m² gemeentelijk vastgoed. Dit vastgoed bestaat uit diverse elementen, zoals gebouwen voor sociaal culturele activiteiten, commercieel vastgoed en dienstgebouwen. Het risico op onvoorziene gebreken aan ons vastgoed schatten we in op € 200k. Een inspectierapport heeft aangetoond dat bij het kasteel de situatie stabiel is. Het risico bestond met name voor de poort (2013) en de toren (2016). Voor beide geldt dat gezien de vervolgmetingen, verdere monitoring noodzakelijk is alvorens over te gaan tot voorstellen.

Financieel risico gemeentelijk vastgoed:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

200.000

0,5

50.000

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00) Financieel risico kasteelpoort: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.2.5 Algemene Uitkering De uitkering uit het gemeentefonds wordt op basis van de circulaires doorgerekend. Het beeld van de verwachte uitkering kan sterk fluctueren. We houden rekening met een mogelijke onderuitputting op de rijksbegroting, wat direct gevolg heeft op de hoogte van de algemene uitkering voor gemeenten. Dit risico nemen we hier op.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

250.000

0,5

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.2.6 Sociaal domein Jeugd / WMO De Jeugd / WMO bevatten voor een groot deel openeinderegelingen, waarbij de gemeente verplicht is zorg te leveren. Het risico blijft bestaan dat de zorgvraag hoger blijkt dan aangenomen in de begroting. We schatten het risico in op 5% van de omvang 2d’s, rekening houdend met de egalisatiereserve 2d’s.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

850.000

0,25

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

3.3 Claims van derden Dit betreft nog niet afgeronde claims van derden. Hierbij is een inschatting gemaakt van de uitkomsten van de individuele claims. 

3.3.1 juridische procedures Overige juridische procedures; zoals (bouw-) leges, belastingzaken- en aansprakelijkstellingen. Voor de verzekerde aansprakelijkheidsstellingen is financiële dekking in onze begroting. Voor overige aansprakelijkheidsstellingen en andere bezwaar- en beroepszaken is het risico bepaald op basis van individuele beoordeling van de posten. Om reden van vertrouwelijkheid en om onze positie in de procedures te beschermen, nemen wij hier alleen de totaaluitkomst op.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

8.540.000

8.200.000

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Pagina | 87| Programmabegroting 2024

Paragraaf 3 Weerstandsvermogen



3.3.2 Fiscaliteit Binnen de gemeente hebben we aandacht voor de fiscale beheersing, waarbij we binnen de belastingwetgeving opereren en bij grote opgaven fiscaal advies inwinnen en afstemming zoeken met de belastingdienst. In brede zin is de gemeente aansprakelijk voor fouten in loonbelastingopgaves, Btw aangiften, opgave Btw compensatiefonds, de VpB en de WKR. We hadden hiervoor de bestemmingsreserve risicoreserve fiscale aangelegenheden. In de praktijk is die reserve de laatste jaren niet aangesproken en kiezen we ervoor de reserve te laten vervallen. Via deze weg nemen we het risico nu op.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

1.000.000

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

3.4 Milieu Hieronder zijn de onderwerpen opgenomen waarop de gemeente aansprakelijk gesteld kan worden, of verplicht kan worden maatregelen te treffen, maar waarbij op dit moment nog geen concrete aansprakelijkstellingen zijn ontvangen. 

3.4.1 Claims van derden waarbij de gemeente op grond van haar handelen aansprakelijk wordt gesteld (stortlocaties en verontreinigingen) Risico’s ten aanzien van milieuaspecten in het kader van bodemverontreiniging. In Wijchen zijn nog een aantal voormalige stortlocaties aanwezig. De bekendste hiervan is de locatie aan de Heumenseweg 80 (voormalig stort Alverna). Voor de overige (stort)locaties zijn de risico's in het geheel niet gedekt, maar zijn de risico’s niet bijzonder groot. Daarnaast komen er vrijwel elk jaar wel enkele verontreinigingen aan het licht waarvan geen veroorzaker bekend is. De gemeente kan (indien deze verontreiniging op openbaarterrein wordt aangetroffen) hiervoor verantwoordelijk worden gesteld.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

200.000

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.4.2 Bestaande en nieuwe risico’s i.h.k.v. het Besluit Luchtkwaliteit en Externe Veiligheid. Woningen die liggen of komen te liggen in de overschrijding van de normen voor luchtkwaliteit, of gelegen zijn in risicocirkels van bedrijven vallend onder het Besluit Externe Veiligheid, kennen mogelijk een lagere waarde voor de OZB. Voorts kan deze wetgeving voor vertraging/afstel van bouwprojecten zorgen. Dit leidt dan tot lagere OZB-opbrengsten. Dit risico achten wij ongewijzigd.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

300.000

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.4.3 Aanpak saneringswoningen Sinds 2012 zijn de beheerders van de Rijksinfrastructuur verantwoordelijk voor het saneren van woningen die te veel geluidsoverlast ondervinden van spoor en de autosnelwegen A50, A73 en A326. Zij zijn daarmee verantwoordelijk voor het plaatsen van schermen of het treffen van geluidwerende voorzieningen aan deze woning. De gemeente is verantwoordelijk voor de projectmatige sanering van

Pagina | 88| Programmabegroting 2024

Paragraaf 3 Weerstandsvermogen

woningen langs gemeentelijke en provinciale wegen die bij het Rijk zijn aangemeld (A- en B-lijst). De kosten van deze saneringen zijn in principe voor het Rijk.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

100.000

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.4.4 Milieu bodemverontreiniging Hoewel al een groot deel van de Wijchense bodem in kaart is gebracht, blijft er altijd een risico aanwezig dat ergens bodemverontreiniging wordt aangetroffen die niet voorzien was.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

100.000

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

3.5 Uitgeleende gelden en garantstellingen De hier opgenomen onderwerpen houden verband met het niet kunnen aflossen van leningen, waarbij Wijchen het risico draagt. 

3.5.1 Verstrekte hypotheken aan ambtenaren Als onderdeel van het pakket arbeidsvoorwaarden zijn tot 1 januari 2009 hypotheken verstrekt aan medewerkers.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

1.003.000

1.496.000

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.5.2 Garanties geldleningen aan woningbouwcorporaties De gemeente staat garant voor tijdige betaling van rente en aflossing van leningen van woningbouwcorporaties afgesloten in het kader van de Woningwet. Met ingang van 1995 zijn deze risico's overgenomen door de Stichting Waarborgfonds. Deze stichting is de eerste risicodrager. De gemeente treedt uitsluitend op als achtervanger. Wijchen is tot op heden nog niet op een garantstelling aangesproken. Tot op heden zijn alle risico’s binnen het waarborgfonds opgevangen.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

59.150.000

0,01

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00) .



3.5.3 Garanties aan derden voor door hen afgesloten leningen. Voor een aantal maatschappelijke instellingen staat de gemeente (al dan niet samen met andere instanties) garant voor relatief hoge bedragen aan aangegane geldleningen.

Financieel risico sport

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

865.000

915.000

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Pagina | 89| Programmabegroting 2024

Paragraaf 3 Weerstandsvermogen

3.6 Overig 

3.6.1 COVID-19 --> crisis algemeen. Vanaf het ontstaan van de coronapandemie zijn gemeenten geconfronteerd met de financiële effecten hiervan. Meerkosten voor de bedrijfsvoering, handhaving, sluitingen van sportzalen, theater en het zwembad zijn voorbeelden hiervan. Er zijn ook minderkosten op het gebied van het niet doorgaan van evenementen. In 2020 en 2021 heeft het Rijk gemeenten gecompenseerd, waarmee er voor de gemeente Wijchen geen financieel nadeel is ontstaan. Inmiddels kunnen we spreken van het nieuwe normaal, waarbij we niet meer verwachten dat beperkingen worden opgelegd. We verlagen het risico, maar laten wel een bedrag staan in z’n algemeenheid voor mogelijk crisis.

Totaal

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

1.000.000

0,5

0,1

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



3.6.2 Vluchtelingen Oekraïne In februari 2022 is in Oekraïne de oorlog met Rusland uitgebroken. Dit leidt tot een vluchtelingenstroom, die ook Nederland bereikt. Hiervoor zullen werkzaamheden opgepakt moeten worden die prioriteit krijgen om vluchtelingen onderdak en begeleiding te bieden. Dit gaat leiden tot diverse kostenstromen, zoals het uitkeren van leefgeld en realiseren van leefruimte. We gaan er vanuit dat gemeenten en daarmee ook Wijchen hiervoor gecompenseerd gaan worden. Het risico bestaat dat de compensatie de totale inspanning niet volledig dekt. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)



Begroting 2024 500.000 0,25

Jaarrekening 2022 500.000 0,25

3.6.3 Databeveiliging De verdergaande digitale vastlegging van gegevens vraagt om alert te zijn op de risico’s die automatisering met zich meebrengt. Op basis van het vastgestelde Informatieveiligheidsbeleid werken we verder aan de realisatie van alle te nemen stappen. Daarnaast streven we ernaar te voldoen aan de AVG. We nemen hier het risico op voor schendingen van de privacy, datalekken of cyberincidenten en de mogelijke claims daardoor.

Financieel risico:

Begroting 2024

Jaarrekening 2022

250.000

0,25

Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Pagina | 90| Programmabegroting 2024

Paragraaf 3 Weerstandsvermogen

Paragraaf 4: Onderhoud kapitaalgoederen Met het onderhoud van kapitaalgoederen is een substantieel deel van onze begroting gemoeid. Deze paragraaf geeft meer inzicht in omvang en besteding. Tabel 26: Beheerplannen

1 2 3 4 5 6 7

Beheerplan

Looptijd

Wegen Openbare verlichting (OVL) Civiele kunstwerken (bruggen/duikers) Groen Riolering Watergangen/Baggeren/Beschoeiingen Gebouwen

2023-2027 2023-2027 2023-2027 2023-2027 2023-2027 2021-2040 2023-2043

Onderdeel van programma 2 2 2 5 7 5 div.

De onderdelen 1 tot en met 6 uit bovenstaande tabel vormen de kapitaalgoederen in de openbare ruimte en vertegenwoordigen een structureel budget van ruim € 9,2 miljoen. Integraal beheer openbare Ruimte (IBor) Afspraken over het beheer van de openbare ruimte zijn vastgelegd in de onlangs vastgestelde nota IBor 2023 t/m 2027. In onderstaande tabel staan per discipline de beheerniveaus weergegeven voor de zichtbare openbare ruimte. Tabel 27: Beheerniveaus Openbare Ruimte

Discipline

Bomen Groen Gazon Grasbermen Verharding Meubilair Reiniging Onkruid op verhard Riolering en Water Kunstwerken

Winkel gebied

Bedrijven terrein

Buitengebied en kerkdorpen

Woon gebied

C B B B B B B B B B

C C C C C C C B C C

C B B C C B B B B B

Hoofd structuur

C C C C B B C B C C

Onderstaand een korte beschrijving wat er verstaan wordt onder een bepaald kwaliteitsniveau. A+= Intensief: netjes, visitekaartje, perfecte uitstraling, veilig en veel gebruiksgemak A = Aandacht: netjes, hoge beeldkwaliteit, functioneel B = Normaal: netjes, functioneel, veilig en voldoende gebruiksgemak C = Extensief: functionaliteit staat voorop, instandhouding, waarborging veiligheid en afscherming * Met de vaststelling van het IBor-plan 2023-2027 is afgesproken dat met machinale groenonderhoud m.u.v. de zone winkelgebied op niveau C en het handmatige groenonderhoud op niveau B onderhouden wordt.

Het machinaal onderhoudsbestek (groen, onkruid, vegen) is in 2022 opnieuw aanbesteed voor een periode van 3 jaar. Het bestek loopt van 2023 tot en met 2025. Het contract met de huidige firma voor het onderhoud van de openbare verlichting (ovl) is een jaar verlengd. Deze wordt in 2024 nog een jaar verlengd. Met de ambtelijke fusie zijn de beheerpakketten van Druten en Wijchen geharmoniseerd. In 2024 wordt verder uitvoering gegeven aan harmonisering, procesafspraken BGT-BOR en het

Pagina | 91| Programmabegroting 2024

Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen

objectenhandboek. Hiermee wordt een start gemaakt voor een organisatie brede aanpak voor het op peil houden van de areaalgegevens. Beleidsindicatoren Indicator Klanttevredenheidsonderzoek Aantal klachten Aantal burgerparticipatiecontracten Afhandeling meldingen buiten normtijd Aantal ontevreden melders

Begroot 2023

Werkelijk 2023

Begroot 2024

7,0 6.786 319 40% 3%

7.149 483 48% 3%

Nvt 7.000 500 45% 3%

Financiële aspecten /Uitvoeringsprogramma Voor het opstellen en de afstemming van de verschillende civiel- en cultuurtechnische projecten hanteren we een integrale planning, genaamd jaarlijks uitvoeringsprogramma (JUP). In deze planning zijn benodigde (integrale) vervanging en werkzaamheden voor groot onderhoud van en aan wegen, riolering, kunstwerken, openbare verlichting, bomen en groen opgenomen. Voorgaande jaren werd het uitvoeringsprogramma door het college vastgesteld. Vanaf 2024 vindt u dit JUP integraal aan het einde van deze paragraaf. Voor de diverse disciplines zijn structurele onderhoudsbudgetten beschikbaar, die de gewenste beheerniveaus garanderen. Om de kosten gelijkmatig in de tijd te spreiden zijn egalisatiereserves gevormd. De onderscheiden posten binnen de openbare ruimte worden hieronder toegelicht. De afzonderlijke onderdelen nader belicht 1- Wegen Areaal /Kengetallen Asfaltverharding Geluidsreducerend asfalt Elementenverharding beton Elementenverharding gebakken Betonverhardingen Verharde bermen Halfverharde paden Totaal

1.375.056 48.244 985.282 359.296 16.708 61.640 44.940 2.891.166

m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

Beleidskader Het doel van de totale onderhoudsstrategie is om verhardingen in een redelijke tot goede onderhoudstoestand te brengen en te houden, dusdanig dat geen enkele verharding in een onderhoudstoestand ‘onvoldoende’ verkeert of komt te verkeren. Hiermee wordt tevens voorkomen dat weggebruikers onveilige situaties tegenkomen. Het is de taak van de wegbeheerder om de veiligheid van de wegen te bewaken, zodat de kans op ongelukken geminimaliseerd wordt. Een goede staat van het wegennet is immers van belang voor zowel de duurzaamheid als voor de veiligheid. Tweejaarlijks wordt de onderhoudstoestand van de verhardingen in kaart gebracht door middel van een Globale Visuele Inspectie, conform de wegbeheersystematiek van het C.R.O.W. Dit betekent dat alle wegvakonderdelen van asfalt, elementen en beton worden beoordeeld op ernst en omvang van alle schadebeelden. Op basis van de inspectiegegevens wordt de kwaliteit van het Wegenareaal ingedeeld conform de C.R.O.W. Zowel de levensduur als de uitkomsten van de bovengenoemde inspecties zijn de input voor het jaarlijks op te stellen Uitvoeringsprogramma.

Pagina | 92| Programmabegroting 2024

Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen

Financiële aspecten Investeringen in wegen betreffen maatschappelijk nut en worden geactiveerd en afgeschreven in 68 jaar voor wegen met riolering en in 90 jaar voor wegen zonder riolering. Voor beheer en onderhoud bestaan genormeerde budgetten in de begroting. Het budget met de noemer projecten wordt gereserveerd als dekking voor het uitvoeringsprogramma voor wegvervanging. Daarnaast hebben we een egalisatiereserve gekoppeld aan de normbudgetten voor het onderhoud van wegen en civiele kunstwerken welke een egaliserend karakter heeft over de jaren. Achterstallig onderhoud wegen Tweejaarlijks worden de wegen geïnspecteerd. De laatste inspectie dateert uit 2022. Hieruit zijn geen verrassingen gekomen. We verwachten de komende jaren veel deklagen te moeten vervangen, vooral in de buitengebieden. In 2024 vindt de nieuwe inspectieronde plaats. 2- Openbare Verlichting Areaal /Kengetallen Aantal lichtmasten ≥ 8m Aantal lichtmasten < 8m Overige voorzieningen Aantal armaturen Waarvan % Led

1.795 8.780 50 10.608 30

Stk Stk Stk Stk %

Beleidskader Een nieuw beleidsplan OVL is vastgesteld in juni 2023. Het uitgangspunt is ‘Donker waar mogelijk, licht waar nodig.’ In het beleidsplan staan de speerpunten genoemd waarbij met de inrichting en het onderhoud van de openbare verlichting rekening gehouden dient te worden. Het accent ligt op duurzaamheid en energiebesparende maatregelen. Het ingezette beleid ten aanzien van het toepassen van LED verlichting en dynamisch dimmen waar mogelijk, wordt gecontinueerd en uitgebreid. Daarnaast wordt in samenspraak met inwoners en bedrijven geïnventariseerd of het aantal lichtpunten verminderd kan worden. Financiële aspecten Voor beheer en onderhoud bestaan genormeerde budgetten. Investeringen betreffen maatschappelijk nut en worden geactiveerd en afgeschreven. Daarnaast is er een egalisatiereserve voor het onderhoud van de openbare verlichting. Op deze manier borgen wij de instandhouding van de OVL op de lange termijn. In het IBor-plan hanteren we als afschrijvingstermijn voor masten 45 jaar en voor armaturen 25 jaar. Voor het nieuwe beleids- en beheerplan zijn benodigde middelen reeds beschikbaar gesteld. Achterstallig onderhoud Er is achterstand op diverse onderhoudsmaatregelen en vervangingen. Met het nieuwe beleidsplan is ook een beheerplan gemaakt, waarmee achterstallig onderhoud wordt weggewerkt.

3- Civiele kunstwerken Areaal /Kengetallen Brug (hout) Brug vast = Viaduct Geluidswerende constructies Tunnel (auto) Tunnel (fietser-voetganger) Faunarasters Kademuur (staal) Walbescherming

Pagina | 93| Programmabegroting 2024

42 15 6 1 4 37 17 18

St St St St St St St St

Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen

(=Beschoeiing) Hek Steigers Muur metselwerk Strekdam (visplek De Meer)

2 5 61 10

St St St St

Beleidskader Afgelopen jaren is het onderhoud aan de kunstwerken conform het vastgestelde kwaliteitsplan (Ibor) uitgevoerd. Dit is het gevolg van de inspecties en keuringen die wij doen. Grootschalige vervangingen nemen wij mee in het JUP. Financiële aspecten Investeringen in civiele kunstwerken betreffen maatschappelijk nut en worden geactiveerd en afgeschreven. Voor beheer en onderhoud bestaan genormeerde budgetten in de begroting. Hieraan gekoppeld hebben we de egalisatiereserve voor onderhoud van wegen en civiele kunstwerken welke een egaliserend karakter heeft over de jaren. Achterstallig onderhoud Op korte termijn wordt onderhoud uitgevoerd aan de paddenschermen langs de Zandbergseweg en het dassenraster langs de Broekstraat. Voor 2024 gaan we kleinschalig onderhoud uitvoeren aan het fietsbruggetje op de Boskantse Broekstraat (richting Nederasselt). 4- Groen Areaal /Kengetallen Bomen Bosplantsoen Bos Bos en natuur Sierplantsoen Hagen Gazon Ruw Gras & Bermen

32.096 562.100 40.524 525.189 185.060 27.327 1.255.514 1.328.265

St m2 m2 m2 m2 m2 m2 m2

Beleidskader Voor onderhoud en vervanging van openbaar groen zijn het beleidsplan Natuur en biodiversiteit (2021) samen met de groenstructuurplannen Kleine Kernen (2004) en Wijchen (2008) de leidraad voor renovaties van het openbaar groen. Ecologisch beheer en onderhoud wordt uitgevoerd conform het vastgestelde Ecologisch groenbeheerplan. Verzoeken voor grondverkoop of –verhuur en ontwikkelingsplannen worden ook beoordeeld aan de hand van deze plannen. Aanvullend zijn er beleidsregels uitgifte groenstroken opgesteld. Groen en beplantingen Gebieden waar ecologisch groenbeheer wordt toegepast, blijven we uitbreiden op verzoek van en samen met inwoners. Zoals het Oosterpark, de hoofdwegen en het buitengebied. Uitbreidingslocaties zijn het park Noord, de spoorzone en Kerkeveld. Monitoring van de biodiversiteit in de bermen samen met inwoners is nog in ontwikkeling. Burgerparticipatie Bewoners blijven betrokken bij de ontwikkeling van renovatieplannen en het dagelijks onderhoud van de openbare ruimte zoals bij Abersland en Vormerseweg. Er zijn vrijwilligers die meehelpen in het groen en bij het opruimen van zwerfafval. Bomenonderhoud Voor het dagelijks beheer van de bomen zijn in het IBor duidelijke randvoorwaarden

Pagina | 94| Programmabegroting 2024

Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen

gesteld. Deze randvoorwaarden en het vastgesteld beeldkwaliteitsniveau bepalen de mate van renovaties en keuzes van inrichtingen van het openbaar groen. Gewerkt wordt aan een integraal boombeheerplan met daarin inzichtelijk het dagelijks onderhoud en benodigde vervangingen voor de komende jaren. Financiële aspecten Voor beheer en onderhoud bestaan genormeerde budgetten in de begroting. Het budget met de noemer renovatie groen wordt gereserveerd als dekking voor het uitvoeringsprogramma. Hieraan gekoppeld hebben we de egalisatiereserve Groenbeheer die een egaliserend karakter heeft over de jaren. Achterstallig onderhoud Jaarlijks worden conform het jaarlijks uitvoeringsprogramma diverse onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Door diverse omstandigheden, zoals implementatie beleidsthema’s als biodiversiteit, 1 boom kappen en 2 bomen planten en klimaatadaptatie, is er een pas op de plaats gemaakt met de vervanging van bomen. De komende jaren komt hier een uitgewerkt uitvoeringsplan voor. 5- Riolering Areaal /Kengetallen Lengte vrijvervalriolering Lengte persleiding Lengte drukriolering Lengte vacuümriolering Aantal Putten Aantal gemalen Aantal pompputten Aantal IBA’s Aantal wadi’s Aantal randvoorzieningen

229,5 16,8 89 9 6.054 40 517 14 31 11

Km Km Km Km Stk Stk Stk Stk Stk Stk

Beleidskader Beleidsplan water en riolering. Eind 2022 is het nieuwe Beleidsplan water en riolering (Bwr) voor de periode 20232027 opgesteld. Het Bwr is een beleidsplan waarin is aangegeven op welke wijze de gemeente invulling geeft aan haar wettelijke taken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater en hoe zij dit bekostigt. Het nieuwe Bwr is samen met de gemeenten Beuningen, Druten, Heumen, Nijmegen en West Maas & Waal opgesteld. Doel van de samenwerking was door middel van harmonisering van beleid te komen tot minder kostenstijging, meer kwaliteit en minder kwetsbaarheid in de (afval)waterketen. Deze harmonisering betekent nadrukkelijk niet dat de deelnemende gemeenten hun bevoegdheden hebben verloren. Integendeel, iedere gemeente is verantwoordelijk gebleven voor het eigen beleid en heeft het nieuwe Bwr afzonderlijk vastgesteld. Het nieuwe Bwr bevat een gemeenschappelijk deel (op hoofdlijnen geharmoniseerd beleid) en een individueel deel (specifieke uitwerking van beleid naar maatregelen). Rioolbeheerplan Aan de basis van het Beleidsplan water en riolering staat het Rioolbeheerplan (RBP) voor de periode 2023-2027. Het RBP is een operationeel plan dat inzicht geeft in de omvang van het te beheren (verbrede) rioleringsareaal en de maatregelen voor de (duurzame) instandhouding hiervan.

Het RBP dient mede als input voor de financiële onderbouwing van het nieuwe Beleidsplan water en riolering. Financiële aspecten De kosten verbonden aan de riolering dekken we middels de rioolheffing af. Initiële investeringen worden als economisch nut geactiveerd. De

Pagina | 95| Programmabegroting 2024

Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen

vervangingsinvesteringen worden ten laste van de voorzieningen gebracht. Voor beheer en onderhoud bestaan genormeerde budgetten in de begroting. Daarnaast zijn er twee voorzieningen ten behoeve van de vervangingsinvesteringen. Jaarlijks wordt er, conform het beleidsplan water en riolering, toegevoegd aan de voorzieningen om ook op lange termijn de vervangingen te borgen. Daarnaast bestond nog een egaliserende reserve om behaalde efficiency resultaten terug te kunnen geven aan de burger in de heffing of extra voorzieningen. Deze reserve is conform BBV en Bwr in 2022 omgezet naar een egaliserende voorziening Achterstallig onderhoud Aan de hand van rioolinspecties geven we input aan het meerjaren uitvoeringsprogramma (MUP) en jaarlijks uitvoeringsprogramma (JUP). De afgelopen 10 jaar zijn alle riolen in Wijchen geïnspecteerd en vervangingen conform uitgevoerd. Eind 2023 wordt een nieuw reinigings- en inspectieplan voor de riolering opgesteld. 6- Watergangen Areaal /Kengetallen Lengte B-Watergangen Lengte C-Watergangen Oevers vijvers, plassen, etc Ontv.plicht A-watergangen

13 83 6 36

Km Km km Km

Beleidskader Het Baggerplan 2021-2040 vormt het beleidskader voor het beheer en onderhoud van het oppervlaktewater in eigendom van de gemeente. Waterschap Rivierenland is de waterbeheerder voor het grondgebied van de gemeente Wijchen. De gemeente en het waterschap streven naar een watersysteem met een goede waterkwaliteit. Daarnaast is het van belang dat neerslag en kwel kan worden opgevangen (geborgen) en afgevoerd. De gemeente Wijchen is opgedeeld in vier afwateringseenheden:  Het peilgebied Quarles van Ufford: ten noorden van de Nieuwe Wetering en ten oosten van de A50. Het gebied watert in noordwestelijke richting af en omvat de kern Bergharen.  Het peilgebied Bloemers: ten zuiden van de Nieuwe Wetering en omvat het noordelijke deel van kern Wijchen en de kernen Hernen, Leur en Batenburg. Het gebied watert in westelijke richting af op de Maas via de Nieuwe Wetering naar het gemaal Bloemers bij Appeltern.  Het peilgebied Citters I: omvat het zuidelijk deel van kern Wijchen en de kern Niftrik. Het gebied watert af op de Maas via de Niftrikse Wetering naar het gemaal Citters I.  Het peilgebied Citters II: ten zuiden Citters I, grenzend aan de Maas en omvat kern Balgoij. Het gebied watert af op de Maas via de Balgoijse Wetering naar het uitwateringsgemaal Citters II in de Loonse Waard.

Als eigenaar van B- en C-wateren heeft de gemeente het beleid te willen baggeren binnen het onderhoudsprofiel. Het watersysteem wordt hiermee op orde gehouden en voldoet aan de legger van het waterschap. Het onderhoud van de waterpartijen en watergangen is opgenomen in het baggerplan, dat is vastgesteld in het voorjaar 2022. Daarin is planmatig aangegeven op welk moment aan een waterpartij onderhoud gepleegd moet worden. Aan de hand van detailinspecties wordt input gegeven aan het meerjaren uitvoeringsprogramma (MUP) en jaarlijks uitvoeringsprogramma (JUP).

Pagina | 96| Programmabegroting 2024

Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen

Financiële Aspecten Vanuit het taakveld Riolering wordt een voorziening gevormd voor het Baggeren van Waterpartijen en beschoeiingen. De dotatie is gebaseerd op de gepresenteerde kosten uit het Baggerplan. Voor de C-watergangen is de keuze gemaakt om eerst een nader onderzoek in te stellen naar de benodigde maatregelen. Dit onderzoek heeft in 2023 plaats gevonden. Hieruit is gebleken dat er geen planmatig onderhoud nodig is voor de C –watergangen en er hoeft enkel incidenteel onderhoud plaats te vinden. Achterstallig onderhoud Er is momenteel geen sprake van achterstallig onderhoud. Wel is er onduidelijkheid over het Wijchens Meer. Het Wijchens Meer is gedeeltelijk een A-watergang waarover de gemeente een ontvangstplicht heeft voor het bij baggeren vrijkomende slip. De kosten daarvan komen voor rekening van de gemeente. Het grootste deel van het Wijchens meer is C-watergang met een dikke sliblaag. Het gaat hier om grote hoeveelheden slib waarvan de verwerkingskosten zijn meegenomen in het nieuwe baggerplan. De kosten verbonden aan de daadwerkelijke baggerwerkzaamheden worden meegenomen in de begroting 2025. 7- Gebouwen Areaal /Kengetallen Gebouwen bedrijfsvoering Wijkcentra/MFA’s Sportzalen/sporthallen Woningen Monumenten Kunstwerken Overige

3 14 7 3 3 51 16

Stk Stk Stk Stk Stk Stk Stk

Mutaties Het Pro-college heeft hun tijdelijke locatie op Veenhof 1712 (voormalige Paschalisschool) inmiddels verlaten. Dit pand wordt nu beheerd door Ad-Hoc, een leegstandbeheerder. De panden aan de Graafseweg 615 en 617 worden zo snel mogelijk overgedragen aan de projectontwikkelaar. Vanwege tijdelijke verhuizingen worden de volgende gebouwen toegevoegd aan de vastgoedportefeuille: Huissteden 1401 (tijdelijk locatie van Sociaal Wijkteam) per augustus 2024 en Leemweg 121 (uitwijklocatie voor Culturele broedplaats) per september 2023. In de nabije toekomst worden de volgende gebouwen afgestoten: Graafseweg 615-617 Zo spoedig mogelijk MFA West Augustus 2024, Oude Gemeentekantoor Wijchen Onbekend Wijkcentrum Zuid en Huissteden 1401 Omstreeks 2027 Veenhof 1712 Omstreeks 2027 Beleidskader Gemeentelijk vastgoed is geen doel maar een middel om bepaalde doelen te verwezenlijken. In het eerste kwartaal van 2019 is een eerste stap gezet en is het basisdocument voor vastgoedbeleid door de gemeenteraad vastgesteld (dd. 8 maart 2019 met kenmerk 261989). Aspecten die hierin benoemd zijn: - de kerntaak van de gemeente ten aanzien van vastgoed; - de verschillende deelportefeuilles; - De spelregels ten aanzien van: o financiën o verhuur o onderhoud

Pagina | 97| Programmabegroting 2024

Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen

o aankopen en afstoten o leegstand Vervolgens is een aanvullend beleidskader opgesteld dat handvatten biedt om weloverwogen en integrale keuzes te maken om te borgen dat de gemeente Wijchen haar gebouwen doelmatig en efficiënt inzet. Deze nota is in mei 2020 door de raad vastgesteld. Daarbij is een meerjaren-portefeuilleplan uitgewerkt waarin een beeld wordt geschetst van de beoogde vastgoed ingrepen voor de middellange termijn (2020-2030). Het beleid is dat het gemeentelijk vastgoed op conditieniveau 3 (met selectieve neerschudding naar 4 op de bouwkundige aspecten) wordt onderhouden. Onze monumenten houden we in onderhoudsconditie 2. Dit is gebaseerd op de NEN 2767. Het onderhoudsplan voor de komende 20 jaar wordt jaarlijks geactualiseerd door onze adviseurs conform de NEN2767 methodiek. Financiële aspecten Investeringen in nieuwe gebouwen worden geactiveerd en lineair afgeschreven in 40 jaar, verbouw in 20 jaar. Kapitaallasten van vervangingsinvesteringen worden in de meerjarenraming opgenomen. Vervangingen van installaties worden uit de onderhoudsreserve gedekt. Voor beheer en onderhoud bestaan genormeerde budgetten in de begroting. Er wordt in deze periode incidenteel gekeken naar eventuele overschrijdingen in budgetten vanwege de gestegen prijzen voor bouwmaterialen. De dotaties in de reserve onderhoud volstaan als dekking voor de lange termijnplanning.

De reserve heeft hiermee een egaliserend karakter over de jaren. Achterstallig onderhoud In verband met de voorgenomen nieuwbouw van MFA Westwijzer wordt aan dit gebouw beperkt onderhoud uitgevoerd. Voor de overige gebouwen geldt dat er geen sprake is van achterstallig onderhoud bij het gemeentelijke vastgoed.

Het Uitvoeringsprogramma 2024 vervangingen Openbare ruimte. Tabel 28: uitvoeringsprogramma, bedrag in euro’s

Project

Wegen

Alverna Heumenseweg Alverna Heumenseweg Alverna Weg ter Horst Batenburg ‘t Heufke Bergharen Molenweg Bergharen Schaarsestraat Hernen Fierdeweg / Ruffelsweg Hernen Fierdeweg / Ruffelsweg Leur Meerenburg Wijchen centrum Wijchen De Grippen / Weertjes Wijchen Elckerlycweg Wijchen Esdoornstraat Wijchen Everardusplein Wijchen fietspad Het Zadel Wijchen Homberg 29e straat Wijchen Industriegebied oost

€ 432.000 € 125.000

€ 40.000 -

€ 432.000 € 40.000 € 125.000

€ 111.000

€ 103.000 € 617.000

€ 2.000 -

€ 25.000 -

€ 103.000 € 27.000 € 617.000

€ 40.000

€ 50.000 -

€ 10.000 -

€ 2.000 € 5.500

€ 6.500 € 3.000

€ 8.500 € 60.000 € 8.500

€ 30.000

€ 119.000 € 10.000 € 100.000 € 50.000 € 504.000

€ 5.000 -

€ 5.000 € 10.000 € 2.000

€ 2.000 € 4.000 € 50.000

€ 126.000 € 24.000 € 100.000 € 55.000 € 556.000

Pagina | 98| Programmabegroting 2024

Civiele Kunstwerken

Riool

Groen

Bomen

OVL

Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen

Totaal

Project

Wijchen klein onderhoud asfalt Wijchen klein groenprojecten Wijchen Kraaijenberg 90e straat Wijchen Oosterweg Wijchen renovatie bomen Wijchen Saltshof 25e straat Wijchen Stationslaan Aalsburg-Blauwe Hof Wijchen Valendrieseweg Wijchen halfverharding Wijchens meer

Wegen

Civiele Kunstwerken

Riool

Groen

Bomen

OVL

Totaal

€ 30.000

€ 40.000

€ 20.000

€ 5.000

€ 25.000

€ 158.000 -

€ 5.000 € 30.000

€ 40.000 € 15.000 € 7.500

€ 158.000 € 40.000 € 20.000 € 37.500

€ 30.000 € 70.000 € 86.000

€ 5.000 -

€ 35.000 € 70.000 € 86.000

Pagina | 99| Programmabegroting 2024

Paragraaf 4 Onderhoud kapitaalgoederen

Paragraaf 5: Financiering Begripsbepaling Het doel van deze paragraaf is om de raad te informeren over het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico’s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma’s. Treasury is het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Meer concreet gaat het om financiering van het beleid tegen zo gunstig mogelijke voorwaarden. Inleiding Vanaf 2001 is de Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido) van kracht. Het doel van deze wet is onder andere om op een verantwoorde, prudente en professionele wijze de inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (financieringsactiviteiten) van de gemeente middels een statuut te regelen. Gelijktijdig met het aanbieden van de begroting 2017 heeft de raad het huidige financieringssstatuut vastgesteld. Daarin staan onze eigen regels inzake de algemene doelstellingen en de te hanteren richtlijnen en limieten, alsmede de administratieve organisatie van de financieringsfunctie.

Wettelijke voorschriften Deze paragraaf moet voldoen aan het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) In artikel 13 van het BBV staat: De paragraaf betreffende de financiering bevat in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden wordt toegerekend en de financieringsbehoefte.

Beleid omtrent financiering en rentevisie De hoofdpunten van het beleid omtrent financiering, zijn opgenomen in het financieringsstatuut. Daarin staat dat we zoveel als mogelijk risico’s afdekken en proberen te voorkomen. Zo zijn we geen bank en gaan we niet beleggen om rendement te halen. Voor het hanteren van rentepercentages voor toekomstige leningen en/of roodstand baseren we ons op de toetsingskaders van de provincie en visies van de grote banken in Nederland en de Bank Nederlandse gemeenten (BNG). Daarbij hanteren we het voorzichtigheidsprincipe (want risicomijdend). Dit resulteert erin, dat we aan de bovenkant van de bandbreedte gaan zitten voor de rentepercentages die we gebruiken bij de verwachte herfinancieringen en roodstand. Risicobeheer Het risicobeheer is ook in ons financieringsstatuut geregeld. Daarin staan de volgende algemene uitgangspunten: - De gemeente mag leningen of garanties uit hoofde van de “publieke taak” uitsluitend verstrekken aan door de Gemeenteraad goedgekeurde derde partijen, waarbij vooraf de financiële positie en de kredietwaardigheid van de betreffende partij wordt getoetst. De gemeente is geen bank van lening en zal pas in uiterste instantie over gaan tot het verstrekken van leningen; - De gemeente mag aan mede-overheden geld uitlenen wat ze niet meteen nodig heeft.

Daarbij geldt dat er geen risico gelopen mag worden en dat het niet met het doel is om rendement te maken door het lopen van overmatig risico. Beleggen is niet toegestaan; - Het gebruik van derivaten is niet toegestaan.

Pagina | 100| Programmabegroting 2024

Paragraaf 5 Financiering

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=74862b01-7b5c-4c0b-81f8-fb2a3121f8d3