Programmabegroting 2024 Wijchen

Pagina | 53| Programmabegroting 2024

Programma 6

Wat het kost 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie; Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen (waarvoor geen individuele beschikking van de gemeente nodig is) gericht op participatie, zoals dorp- en wijkcentra en leefbaarheidsgroepen. 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen; Tot dit taakveld behoren alle loketvoorzieningen (Lokale toegangspoort/ Integraal Deskundige Toeleiding) gericht op het identificeren van eigen kracht en het geleiden naar de juiste vorm van individuele ondersteuning (maatwerkvoorzieningen en - dienstverlening). 6.3 Inkomensregelingen; Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen, zoals bijstandsverlening, het besluit bijstandsverlening zelfstandigen en de bijzondere bijstand. 6.4 WSW en beschut werk; Tot dit taakveld behoren voorzieningen ter bevordering van maatschappelijke participatie die niet gericht zijn op doorstromen naar arbeid, zoals de sociale werkvoorziening, die de MGR voor Wijchen uitvoert. 6.5 Arbeidsparticipatie; Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen, die de MGR voor Wijchen uitvoert. 6.6 Maatwerkvoorzieningen WMO; Tot dit taakveld horen materiële voorzieningen om zelfstandig te kunnen functioneren (WMO) voor mensen met fysieke beperkingen die op basis van een beschikking verstrekt worden, zoals de WMO-woonvoorzieningen en WMOhulpmiddelen.

6.71a Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.71c Dagbesteding (WMO) 6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO) 6.72a Jeugdzorg begeleiding 6.72b Jeugdzorg behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81a Beschermd wonen (WMO) 6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering

Pagina | 54| Programmabegroting 2024

Programma 6

Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV

Taakveld BATEN 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.81a Beschermd Wonen (WMO) TOTAAL BATEN

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71a 6.71b 6.71c 6.71d 6.72a 6.72b 6.72c 6.72d 6.73a 6.73b 6.73c 6.74a 6.74b 6.74c 6.81a 6.81b 6.82a 6.82b

LASTEN Samenkracht en burgerparticipatie Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkomensregelingen WSW en beschut werk Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen (WMO) Hulp bij het huishouden (WMO) Begeleiding (WMO) Dagbesteding (WMO) Overige maatwerkarrangementen (WMO) Jeugdhulp begeleiding Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Pleegzorg Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Behandeling GGZ zonder verblijf Crisis/LTA/GGZ-verblijf Gesloten plaatsing Beschermd Wonen (WMO) Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) Jeugdbescherming Jeugdreclassering TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat

Pagina | 55| Programmabegroting 2024

2023

2024

2025

2026

2027

2.760 24 11.692 426 53 250 40 159 15.404

2.662 6 12.180 426 57 250 40 0 15.623

726 6 12.194 426 58 250 40 0 13.701

691 6 12.250 426 59 250 40 0 13.722

532 6 12.306 426 59 250 40 0 13.620

5.577 3.312 17.801 4.645 3.172 2.839 4.493 2.857 1.097 316 3.466 1.547 1.088 35 377 600 2.322 3.134 1.078 382 187 183 802 128 61.438 -46.034 1.076 -44.957

5.367 3.470 16.303 4.715 3.422 3.150 5.112 3.097 1.007 172 3.960 1.800 1.185 0 356 1.102 2.518 3.555 1.410 194 87 159 901 68 63.110 -47.487 -542 -48.029

5.402 3.567 16.292 4.422 3.451 3.507 5.567 3.182 939 176 3.073 1.850 1.220 0 366 1.133 2.589 3.501 1.426 98 90 161 926 69 63.008 -49.306 1.353 -47.954

4.991 4.560 3.659 3.705 16.435 16.513 4.466 4.449 3.538 3.631 3.643 3.719 5.337 5.467 3.265 3.340 964 985 179 181 3.051 3.125 1.855 1.901 1.253 1.286 0 0 376 385 1.163 1.192 2.658 2.724 3.459 3.474 1.441 1.456 101 104 92 92 163 166 951 971 71 73 63.113 63.498 -49.391 -49.879 888 591 -48.503 -49.288

Programma 6

Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: Bedragen x € 1.000 6.1 Afs.R: Arbomaatregelen SCEC 6.1 Afs.R: Kulturhus Bergharen 6.1 Afs.R: MFA Huurlingsedam 6.1 Afs.R: Verduurzaming mozaïek 6.1 Afs.Res. Leefbaarheid Hernen Bergharen 6.1 AR: Algemene Reserve 6.1 BR: Eenmalige middelen 6.1 BR: Revolverend fonds duurzaamheid 6.1 ER: exploitatiesaldo tijdelijk huisvesting 6.1 ER: Onderhoud Overige gebouwen 6.2 ER: Jeugd 6.2 ER: Corona compensatie 6.3 BR: Eenmalige middelen 6.3 ER: WWB I-deel 6.5 BR: Integratie en participatie statushouders 6.71c BR: Eenmalige middelen 6.71c ER: Jeugd 6.71c ER: WMO 6.71a ER: WMO 6.71b ER: WMO 6.71d 6.72a 6.72b 6.72c 6.73a 6.73b 6.73c 6.74a 6.74b 6.74c 6.82a 6.82b

ER: WMO ER: Jeugd ER: Jeugd ER: Jeugd ER: Jeugd ER: Jeugd ER: Jeugd ER: Jeugd ER: Jeugd ER: Jeugd ER: Jeugd ER: Jeugd Totaal inzet bestemmingsreserves

Pagina | 56| Programmabegroting 2024

Programma 6

2023 9 42 11 23 9 43 109 -12 -1.497 603 -165 50 1.031 184 2 29 92 65 285 -308 23 143 227 20 -58 79 -405 -75 201 258 68 -10 1.076

2024 0 42 11 23 25 0 0 -12 -1.504 780 0 0 0 0 2 0 92 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -542

2025 0 42 11 23 25 0 0 0 276 974 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.353

2026 0 42 11 23 25 0 0 0 377 408 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 888

2027 0 42 11 23 25 0 0 0 369 120 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 591

7 Volksgezondheid en milieu Algemeen We willen een veilige, duurzame, gezonde en vitale gemeente zijn. We moedigen een gezonde leefstijl aan en beschermen en verbeteren de kwaliteit van het milieu in de leefomgeving. Zo moedigen we ideeën aan die voor een lange tijd bijdragen aan een gezonde leefstijl en ondersteunen. We hebben hierbij extra aandacht voor kwetsbare groepen, waardoor we proberen de verschillen in gezondheid te verkleinen. We streven naar een schone en aantrekkelijke leefomgeving met toelaatbare milieurisico’s en voldoende grondstoffen, nu en in de toekomst. Dit betekent dat we het beheer van de openbare ruimte en de openbare gebouwen op orde moeten hebben. We stimuleren de samenleving tot milieubewust en duurzaam handelen. De focus ligt daarbij op het aanpassen aan de klimaatverandering, andere energiebronnen gebruiken en zaken hergebruiken. Duurzaamheid is een breed begrip en kent meer opgaven. Het gaat bij volksgezondheid en milieu vooral over energietransitie, klimaatadaptatie, water en droogte, afval en gezondheid. Hierin pakken we onze verantwoordelijkheid en we zetten actief op in. In het Strategisch Kompas staat dat we actief op zoek gaan naar andere energiebronnen. Hierbij volgen we het landelijke beleid en tempo. En zoeken we actief naar nieuwe ideeën en kansen.

Speerpunten 7-a 7-b 7-c 7-d

Coalitie akkoord

Overige thema's

Omgaan met klimaatverandering Naar een energie neutrale en duurzame toekomst Afval: opgeruimd staat netjes Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg

Pagina | 57| Programmabegroting 2024

Programma 7

7-a Omgaan met klimaatverandering Ons klimaat verandert en dat heeft invloed op ons dagelijks leven. Perioden van hele erge hitte, neerslag en droogte komen steeds vaker voor. In bestaande en nieuwe wijken zorgen we ervoor dat we beter omgaan met de gevolgen van klimaatverandering. We richten de fysieke leefomgeving in tegen krachtig water en passen deze aan de verandering van het klimaat aan. Hierdoor hebben we minder wateroverlast, verdroging en hittestress. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We vinden het belangrijk dat inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zich voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering. Dit doen wij door klimaatbewustzijn en zelfwerkzaamheid in de samenleving te stimuleren. In wijken en dorpen en op bedrijventerreinen houden we rekening met gevolgen van klimaatverandering. Bijvoorbeeld door de aanleg van meer groen in de wijk, door water meer ruimte te geven, of (voor zover doelmatig) door het gebruik van grasbetontegels voor parkeerplaatsen. In de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) werken we samen met andere gemeenten aan klimaatbestendigheid en de communicatie daar omheen (voor zover doelmatig).

2024

2024

2024

7-b Naar een energie neutrale en duurzame toekomst Energieneutraal begint met energiebesparing: wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. De komende jaren zetten we verder in op energiebesparing. Ook maken we de overstap naar duurzame energiebronnen, zoals zon en wind en mogelijk nieuwe technieken. Daarbij houden we aandacht voor de betaalbaarheid van de opgave voor alle inwoners. En nieuwe technieken bieden kansen voor onze economie. Dit alles kan Wijchen niet alleen, dus werken we lokaal en regionaal samen. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid in een regionale opgave, vastgelegd in de Regionale Energie Strategie (RES). Bij een nieuwe RES pakt Wijchen in gezamenlijkheid met de 15 gemeenten in de regio daar haar aandeel in. Windenergie, zoals de 3 windmolens op Bijsterhuizen, levert een belangrijke bijdrage aan de opgave. Daarbij is draagvlak van omwonenden en de rest van de samenleving van belang. We volgen met belangstelling de landelijke en provinciale ontwikkelingen over de plaatsing van windmolens in relatie tot onze gedragscode. Zonne-energie is ook noodzakelijk voor de energietransitie. Zonnepanelen op daken hebben de voorkeur boven zonneparken. Als zonne-akkers nodig zijn, pakken we deze in een groene buffer, met aandacht voor goede landbouwgronden en biodiversiteit. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Uitvoeringsprogramma Lokale energie strategie In 2024 stellen we een uitvoeringsprogramma Lokale Energie Strategie vast waarin we de doelen, middelen en de interne en externe samenwerking handen en voeten geven. Ook hebben we uiterlijk medio 2024 een monitorings- en verantwoordingssysteem klaar voor het (controleren op het) behalen van de doelen. Elektriciteit - We stellen begin 2024 de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0 vast binnen onze gemeente en verankeren onze bijdrage in de Omgevingsvisie. We streven ernaar in 2024 het windpark bij Bijsterhuizen vergund te hebben, zodat realisatie van de 3 windmolens kan beginnen. De gedragscode windenergie is in 2023 geëvalueerd en in 2024 worden de aanbevelingen uitgewerkt. We gaan voor zonnepark Bankhoef helpen invulling te geven aan de participatie en het gebiedsfonds. Tevens gaan we helpen in de onderhandeling met Liander om de aansluiting op het elektriciteitsnet te

2024

Pagina | 58| Programmabegroting 2024

Programma 7

2024

verzekeren. De nieuwe zonnevisie wordt in 2024 vertaald naar uitvoering van nieuwe beleidsrichtingen en een agenda voor zon op daken. We gaan in pilots aan de slag met diverse oplossingen voor de drukte op het elektriciteitsnet (netcongestie), zoals bijvoorbeeld de inzet van buurtbatterijen of een smart energy hub bij bedrijventerrein Bijsterhuizen. Ook zullen we in samenwerking met Liander in drie wijken in Wijchen het aantal transformatorhuizen uitbreiden en zwaardere kabels aanbrengen zodat het elektriciteitsnet toekomstproof wordt.. Wonen Met het energieloket en energiecoaches blijven we inwoners stimuleren en ondersteunen om maatregelen te nemen om energie te besparen. Dat doen we in samenwerking met partners zoals de ECL (energie coöperatie Leur), MeervoorMekaar en leefbaarheidsgroepen. We gaan voor een proactieve en gebiedsgerichte benadering en ontzorging. - Met het oog op de warmtetransitie is het actieplan warmte en haar actielijnen uitgewerkt in de Lokale Energiestrategie en voeren we die de komende jaren uit in een campagne, ontzorging en met wijkuitvoeringsplannen. - Voor de warmtetransitie stellen we aan de hand van de onderzoeken naar collectieve warmtesystemen die in 2023 zijn uitgevoerd, een bronnenstrategie per wijk op. Hierin leggen we vast welke warmtebronnen en welke warmte-oplossingen voor welk deel van Wijchen gemaakt worden.

Daarmee zal de bronnenstrategie de basis vormen voor de verdere uitvoering van de warmtetransitie in Wijchen Werken - We stimuleren besparing van energie en de opwek van groene energie en spreken bedrijven daarop aan. We zetten hiervoor faciliteiten in, zoals het Energieloket Zakelijk Wijchen, een zakelijke duurzaamheidslening en adviezen van het Regionaal Expertiseteam Energie van de Groene Metropoolregio. Daarnaast maken we met de ODRN afspraken voor handhaving bij bedrijven die maatregelen moeten uitvoeren van de Erkende Maatregelen Lijst (EML). We gaan verder met verduurzaming van onze gemeentelijke gebouwen en organisatie en door de implementatie van een CO2-prestatieladder. Zo geven we het goede voorbeeld.

-

Continu proces

2024

2024

7-c Afval: opgeruimd staat netjes Gemeente en inwoners zorgen samen dat afval netjes opgeruimd wordt. We gaan door met het stimuleren van de huishoudelijke afvalscheiding. Hiermee willen we bereiken dat afvalstoffen weer als grondstof kunnen worden ingezet en de hoeveelheid te verbranden restafval wordt beperkt. Bij knelpunten zoeken we naar praktische oplossingen. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Onze afvalinzameling blijven we verbeteren. Daarbij hebben we aandacht voor het stimuleren van afvalscheiding: kwalitatief en kwantitatief. Hiervoor is een communicatiecampagne opgezet.  Voortzetten van de campagne “Weet wat je achterlaat”.  Een plan van aanpak opstellen om afvalinzameling bij woningen met ruimtegebrek te verbeteren, waardoor deze inwoners worden gestimuleerd om hun afval beter te scheiden. We starten een proef met een tijdelijk roulerend inzamelpunt voor grofvuil in wijken. Hiermee wordt het voor inwoners makkelijker om dichtbij huis grofvuil weg te brengen. We doen eerst een verkenning tweede helft 2023, voordat de pilot wordt opgestart naar de haalbaarheid van deze inzameling (kosten en milieu winst). Zwerfafval gaan we tegen door in te zetten op bewustwording en het ondersteunen van initiatieven van inwoners om zelf zwerfafval op te ruimen. Voortzetten aanpak zwerfafval door inzet Beestenbende en vrijwilligers die zwerfafval opruimen etc.

2024

Pagina | 59| Programmabegroting 2024

Programma 7

2024

2024

7-d Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg We dragen zorg voor het inzamelen, transporteren en verwerken van afvalwater, hemelwater en grondwater. Samen met waterschap, provincie en rijk geven wij zo invulling aan het kwalitatief en kwantitatief duurzaam waterbeheer. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Van de riolering afkoppelen van 1 ha openbaar verhard oppervlak, in samenloop met reconstructies van de openbare ruimte. Onderzoeken of de hemelwaterberging Woezik uitgebreid moet worden en zo ja, de uitbreiding realiseren. Onderzoeken van het klimaatbestendig maken van de openbare ruimte. Onderzoek ombouw mechanische naar vrij verval riolering

2024 2024 2024 2024

Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 16 RZ 092 17 1 3419 22 4038 18 2 13777 18 2 15830 18 1047 18 1048 19 32035 19 30636 20 56202 21 47504 22 89926 23 1126830

Beleidsnota Nulmeting routekaart energieneutraal Wijchen 2040 Verordening Kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) omgevingsrecht gemeente Wijchen Beleidsplan water en riolering 2023-2027 (Z/21/067634) Initiatiefvoorstel K8W VVD WL beleid behalen landelijke afvaldoelstellingen Zomerinzameling GFT Strategische Waternota 2019-2028 Milieubeleidsplan 2018-2021 Concept startnotitie Regionale Energie Strategie (RES) Toekomstbestendig wonen Beleidsplan Wmo, jeugd en gezondheid 2021 - 2024 Wijchen Definitief bod Regionale Energie Strategie 1.0 van Arnhem Nijmegen Stand van zaken en aanpak actieplan inzake Klimaatadaptatie Wijchen Actieplan Klimaatadaptatie (campagne Een groener Wijchen)

Pagina | 60| Programmabegroting 2024

Programma 7

Wat het kost Het Programma Volksgezondheid en milieu bestaat uit de volgende taakvelden: 7.1 Volksgezondheid; Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen, zoals de GGD, schoollogopedie en lokaal gezondheidsbeleid. 7.2 Riolering; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. 7.3 Afval; Tot dit taakveld behoren de inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval. 7.4 Milieubeheer; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu waaronder klimaatbeleid, waterbeleid, milieubeleid, MARN (Milieu en Afval Regio Nijmegen) en geluidsonderzoek. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging en onderhoud van begraafplaatsen/crematoria. Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

Taakveld BATEN Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria TOTAAL BATEN

2023

2024

2025

2026

2027

424 4.238 4.712 1.533 0 10.907

345 4.600 5.115 789 0 10.849

345 4.689 5.587 798 0 11.418

218 4.721 5.607 63 0 10.608

60 4.741 5.853 65 0 10.718

LASTEN Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat

2.620 3.804 4.154 3.574 19 14.170 -3.263 311 -2.952

2.603 3.774 4.228 2.892 21 13.518 -2.669 0 -2.669

2.697 3.851 4.664 2.926 22 14.161 -2.743 0 -2.743

2.655 3.873 4.642 2.171 22 13.364 -2.756 0 -2.757

2.572 3.888 4.857 2.209 23 13.548 -2.829 0 -2.830

19 -1 293 311

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: 7.1 BR: Eenmalige middelen 7.2 ER: Onderhoud Overige gebouwen 7.3 ER: Reserve afvalstoffenheffing Totaal inzet bestemmingsreserves

Pagina | 61| Programmabegroting 2024

Programma 7

8 Wonen en bouwen Algemeen We willen dat iedereen zich in Wijchen thuis voelt en goed woont. Daarom is woningbouw één van de belangrijkste onderwerpen. Zowel in nieuwe wijken als bestaande wijken hebben we volop aandacht voor de kwaliteit van wonen en leven. In het Strategisch Kompas hebben we bepaald dat we willen groeien naar 45.000-50.000 inwoners. De eerste 10 jaar willen we meer dan 3000 woningen bouwen. We versnellen de woningbouwopgaven met de bouw van Wijchen-West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid. Ook is er ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere plannen. Met name in de kleine kernen zorgt dat ervoor, dat mensen in hun dorp kunnen blijven of komen wonen. Denk hierbij aan bouwen in collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). We vinden ook de kwaliteit van wonen en van de leefomgeving belangrijk. We streven naar variatie binnen nieuwbouwwijken en bestaande wijken. Dat betekent een goede mix van het soort woningen, hoe duur deze zijn en voor wie ze bedoeld zijn. Zo blijven wijken veerkrachtig en leefbaar. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen kijken we of de bouwhoogte past bij de omgeving en helpt bij het bouwen van betaalbare woningen. Bij het ontwikkelen van de woningen kijken we naar de woonbehoefte van de mensen waarvoor we bouwen, zoals starters, ouderen en één- en tweepersoonshuishoudens.

Dit zijn vooral sociale huurwoningen en betaalbare huur- en koopwoningen, of levensloopgeschikte woningen en seniorenwoningen. We ontwikkelen zoveel mogelijk energieneutraal en stimuleren circulair en natuur inclusief bouwen. We vinden ook de kwaliteit van wonen en goede voorzieningen in de buurt heel belangrijk. We zorgen ervoor dat de buitenruimten levendig, aantrekkelijk en veilig zijn. Zo zorgen we voor meer mogelijkheden voor ontmoetingen in de buurt. Ouderen en inwoners met een zorgvraag moeten hier kunnen blijven wonen; kleinschalig en zoveel mogelijk als onderdeel van de wijk. Daarbij staan we open voor nieuwe woonconcepten en woonvormen voor pre-mantelzorg.

Speerpunten 8-a 8-b 8-c 8-d 8-e 8-f

Coalitie akkoord

We gaan bouwen Sterke en prettige dorpen en wijken Goede voorzieningen in de buurt Investeren in het buitengebied Inzetten op flexwoningen Omgevingswet

Pagina | 62| Programmabegroting 2024

Programma 8

Overige thema's

8-a We gaan bouwen De komende jaren bouwen we fors meer woningen. Zo snel mogelijk. Daarom geven we nu voorrang aan het realiseren van bestaande plannen. Wat we gaan doen

Uitvoering in

Voor de komende periode hebben we al voldoende plannen voor ruim 2000 woningen tot en met 2030. Voor de periode na 2030 verkennen we de opgave en werken we de strategie verder uit. Deze strategie sluit aan op de verstedelijkingsstrategie in de Groene Metropoolregio. We monitoren de woningbouwopgave en -plannen en werken aan het realiseren van harde plancapaciteit (zachte plannen hard maken). We geven voorrang aan lopende plannen. We houden koers op lopende projecten Wijchen-West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid. Er blijft ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere initiatieven, met name in de kleine kernen. In Wijchen West willen we meer proactief zijn in het realiseren van ongeveer 100 woningen in vijf CPO’s. Met instrumenten als zelfbewoningsplicht, koopconstructies, kleine nietuitbreidbare woningen, zorgen we voor behoud van goedkope en betaalbare huur- en koopwoningen. Dit passen we op projectniveau toe (maatwerk). We werken aan een integraal beleid om invulling te geven aan de ambities op het vlak van circulariteit in de Woondeal 2.0. We helpen bij initiatieven voor woningsplitsing en andere mogelijkheden binnen de bestaande woningvoorraad.

2024

2024 Continu proces Continu proces Continu proces

2024 Continu proces

8-b Sterke en prettige dorpen en wijken We bouwen niet zomaar. De kwaliteit van onze dorpen en wijken staat voorop. We bewaren het dorpse karakter van Wijchen en de kernen. Dat betekent leefbare buurten met voldoende groen, waarin mensen elkaar ontmoeten en iets voor elkaar over hebben. Onze unieke en mooie dorpsgezichten en karakteristieke panden beschermen en behouden we. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We werken aan een fonds om investeringen in de woonopgaven van bestaande wijken en kernen mogelijk te maken. Bij elk woningbouwplan kijken we welk woningbouwprogramma passend is op de locatie en invulling geeft aan de lokale en gemeente brede woningbehoefte. Daarbij kijken we ook welke bouwhoogte past bij de omgeving (maatwerk). We geven invulling aan de Woonzorgvisie en staan open voor nieuwe woonconcepten. Pre-mantelzorg woonvormen faciliteren we door middel van de beleidsregels zorg-voor-elkaar-woning.

2024 Continu proces

Continu proces

8-c Goede voorzieningen in de buurt Voor een goede leefbaarheid is het belangrijk dat er voorzieningen in de buurt zijn. Denk aan ruimte voor groen, speelplekken voor onze jeugd en dorpshuizen of wijkcentra om elkaar te ontmoeten. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We bevorderen het ontmoeten in nieuwe en bestaande wijken, o.m. door in nieuwe en bestaande wijken en dorpen te gaan voor levendige buitenruimten, die aantrekkelijk en veilig zijn. In Hart van Zuid werken we op basis van de gebiedsvisie verder aan een toekomstbestendig voorzieningenhart, met voldoende groen en ruimte voor ontmoeting. Daarbij blijven we de inwoners betrekken. Het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer biedt een kwaliteitsimpuls aan het centrum. We gaan door op de ingeslagen weg, met een bruisend centrum en voldoende parkeerplekken. Dit doen we samen met inwoners en ondernemers.

Continu proces

Pagina | 63| Programmabegroting 2024

Programma 8

Continu proces Continu proces

8-d Investeren in het buitengebied Ons buitengebied is mooi en dat houden we graag zo. Dat doen we door de ruimte op een verstandige manier te gebruiken, waarbij we het landschap behouden en versterken en versnippering tegengaan. Wat we gaan doen

Uitvoering in

We zijn terughoudend met bouwen in het buitengebied. Duurzame veehouderij stimuleren wij door duurzaamheidsinitiatieven te faciliteren. We geven agrariërs ruimte voor nieuwe perspectieven voor de toekomst. We werken aan een gebiedsvisie voor het buitengebied, waarbij we nadrukkelijk oog hebben voor eventuele transformatie.

Continu proces Continu proces 2024

8-e Inzetten op flexwoningen Wat we gaan doen

Uitvoering in

We zetten in op het verminderen van de druk op de woningmarkt, bijvoorbeeld door het realiseren van flexwonen.

Continu proces

8-f Omgevingswet Het jaar 2024 staat voor onze gemeente in het teken van ingrijpende veranderingen op het gebied van het omgevingsrecht. De Omgevingswet, die op 1 januari 2024 van kracht wordt, is een cruciale stelselherziening. Deze wet heeft als primair doel om 26 bestaande wetten en ongeveer 1200 regelingen te vervangen en zo alle regels met betrekking tot de fysieke leefomgeving te integreren. Een belangrijk aspect van deze wet is, dat ze de overheid in staat stelt om de grote maatschappelijke opgaven op het gebied van een gezonde leefomgeving aan te pakken. Deze opgaven variëren van duurzaamheid tot ruimtelijke kwaliteit en van natuurbehoud tot economische ontwikkeling. De overgang naar de Omgevingswet vereist niet alleen een beleidswijziging, maar ook een transformatie van onze operationele werkwijzen. We staan voor de uitdaging om een integrale benadering en cyclische verbetering te omarmen, waardoor we effectiever kunnen inspelen op de maatschappelijke behoeften en uitdagingen van onze gemeenschap. Parallel aan de implementatie van de Omgevingswet werken we actief aan onze Omgevingsvisie. Deze visie vormt de spil voor al onze lange termijn doelstellingen met betrekking tot de fysieke leefomgeving en legt de basis voor ons Omgevingsplan.

In dit plan zullen alle beleidsregels voor de fysieke leefomgeving samenkomen om onze doelen op het gebied van duurzaamheid, leefbaarheid en welzijn te verwezenlijken. Hoewel we tot 2032 de tijd hebben om het Omgevingsplan te voltooien, begrijpen we dat dit een omvangrijke inspanning vereist. De transitie naar het Omgevingsplan gaat per 1 januari 2024 van start. Om deze overgang soepel te laten verlopen, hebben we het genoegen u te melden dat het ministerie middelen beschikbaar heeft gesteld ter ondersteuning. In 2023 ontvangen we ongeveer 257.000 euro, gevolgd door 163.000 euro in 2024 en 187.000 euro in 2025. We stellen voor om deze financiële middelen te reserveren voor de implementatie van de Omgevingswet en de ontwikkeling van onze Omgevingsvisie, Omgevingsplan en optionele Omgevingsprogramma’s. Een gedetailleerdere toelichting hierover volgt in een raadsnota die gepland is voor december 2023. Het is van cruciaal belang dat we in 2024 goed voorbereid zijn op deze wetswijzigingen en dat we actief werken aan het aanpakken van de maatschappelijke opgaven om de kwaliteit van leven voor onze inwoners te waarborgen. Hiermee kunnen we onze gemeente duurzaam ontwikkelen en een positieve impact hebben op de maatschappij waarin we actief zijn.

Pagina | 64| Programmabegroting 2024

Programma 8

Wat we gaan doen

Uitvoering in

Afronding implementatie van de Omgevingswet per 1 januari 2024 Realisatie van de (eerste versie) Omgevingsvisie in 2024 Advies omtrent het werken met Omgevingsprogramma’s Start realisatie Omgevingsplan

2024 2024 2024 Continue proces

Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 13 RZ 148 16 1 1701 17 1 1086 20 052299 20 046928 21 59350 21 063850 22 098659

Beleidsnota Centrumvisie Herijking visie Oostflank, westflank, centrum Woonvisie "Thuis in Wijchen" 2025 Verordening Starterslening gemeente Wijchen 2020 Gebiedsvisie Kraanvogel Gebiedsvisie en ontwikkelstrategie Wijchen West Woonzorgvisie Wijchen 2021-2025 Woondeal 2.0 regio Arnhem-Nijmegen

Pagina | 65| Programmabegroting 2024

Programma 8

Wat het kost Het Programma Wonen en bouwen bestaat uit de volgende taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening; Tot dit taakveld behoren taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening, zoals het bijstellen en actualiseren van bestemmingsplannen en de vergoedingen planschade. 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen); Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitaties. 8.3 Wonen en bouwen; Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening, waaronder ook de bouwleges. Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV 8.1 8.2 8.3

8.1 8.2 8.3

Taakveld BATEN Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen TOTAAL BATEN LASTEN Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat

2023

2024

2025

2026

2027

214 69 1.078 1.361

175 0 1.096 1.271

125 262 1.096 1.483

125 1.093 1.097 2.315

125 749 1.119 1.993

1.098 596 2.075 3.769 -2.408 20 -2.388

1.154 104 1.839 3.097 -1.827 25 -1.802

1.200 55 1.891 3.146 -1.663 36 -1.627

1.195 56 1.939 3.190 -875 0 -875

1.201 56 1.952 3.209 -1.217 0 -1.217

20 20

25 25

36 36

0 0

0 0

Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: 8.1 ER: Actualiseren bestemmingsplannen Totaal inzet bestemmingsreserves

Pagina | 66| Programmabegroting 2024

Programma 8

PARAGRAFEN

Pagina | 67| Programmabegroting 2024

Paragrafen

Paragraaf 1: Overhead, algemene dekkingsmiddelen en overige baten en lasten Inleiding In deze paragraaf geven we meer inzicht in de posten overhead, algemene dekkingsmiddelen en overige baten en lasten, welke in programma 0 zijn opgenomen. Overzicht Overhead De kosten van overhead hebben betrekking op het deel van het personeel dat zich niet rechtstreeks bezighoudt met de producten, maar dat ondersteunend is in het proces. Ook personeel gerelateerde kosten als opleidingen en BHV vallen hieronder. Daarnaast worden hier de kosten voor huisvesting en ICT verantwoord. Per 2018 is de werkorganisatie Druten Wijchen in werking getreden. Hierin is de overhead grotendeels primair ondergebracht. Wat binnen overhead achter is gebleven in Wijchen zijn de kosten voor de gemeentesecretaris en een deel van de huisvestingskosten. Tabel 1: Weergave van het taakveld Overhead (x € 1.000)

Overhead Personeels gerelateerd ICT Huisvesting Totaal Overhead (taakveld 0.4) Inzet reserves Totaal overhead incl. reserves

Begroting 2023 10.271 2.944 1.807 15.022 -582 14.440

Begroting 2024 9.253 3.177 1.911 14.341 -668 13.673

Meerjarenramingen 2025 2026 9.308 9.515 3.262 3.340 1.842 1.697 14.412 14.552 -426 -327 13.986 14.225

2027 9.594 3.418 1.852 14.864 -473 14.391

Overzicht vrij besteedbare dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen presenteren we in onderstaande tabel. De OZB en de uitkeringen uit het Gemeentefonds zijn de grootste onderdelen daarvan. Deze middelen kennen, in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht of de afvalstoffenheffing, geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De (wettelijk) niet vrij besteedbare heffingen, evenals de specifieke uitkeringen, worden in de programma’s, waarvan ze voor een deel de kosten dekken, verantwoord onder de baten. Tabel 2: Weergave van de dekkingsmiddelen (x € 1.000)

Taak veld 0.5 0.5 0.61 0.62 0.64 0.7

Dekkingsmiddelen Treasury - Resultaat financieringen Treasury - Dividend OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Onvoorzien Totale algemene dekkingsmiddelen

Begroting 2023

Begroting 2024

Meerjarenramingen 2025 2026

841

1.039

1.276

1.758

1.567

93 6.407 3.954 364

93 6.660 4.035 408

93 6.910 4.148 402

93 7.162 4.260 414

93 7.408 4.367 422

77.383

83.414

86.885

82.637

85.349

0

0

0

0

0

89.042

95.649

99.714

96.323

99.205

Pagina | 68| Programmabegroting 2024 Paragraaf 1 Overhead en dekkingsmiddelen

2027

0.5 Treasury Het taakveld Treasury is in tabel 2 gesplitst in het financieringsresultaat en dividend. Het financieringsresultaat betreft het renteresultaat op aangetrokken en uitgezette leningen, zie paragraaf 5 voor de specificatie. 0.61/0.62/064 Lokale heffingen In paragraaf 2 “Lokale heffingen” van de programmabegroting wordt nader ingegaan op het algemeen beleid van de lokale heffingen en de belastingcapaciteit van de gemeente Wijchen. De onderstaande lokale heffingen zijn daar opgenomen.  Onroerend Zaak Belasting (OZB)*,  Toeristenbelasting*,  Hondenbelasting,  Rioolrechten,  Afvalstoffenheffing/ reinigingsrechten,  Reclamebelasting  Precariobelasting* De met * gemarkeerde belastingen vrij besteedbaar. 0.7 Gemeentefonds (algemene uitkering) De omvang van de inkomsten uit het Gemeentefonds is herleid uit de septembercirculaire 2023. Zie voor toelichting Programma 0-f. Onvoorzien Er is, conform wettelijk voorschrift een bedrag opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Met het vaststellen van de begroting, bekrachtigt de raad het standpunt, dat tegenvallers binnen bestaande middelen worden opgevangen. In de vastgestelde financiële verordening is opgenomen dat een structureel resultaat begroot dient te worden. Dit bedrag dient als buffer voor onvoorziene kosten.

Overzicht Overige baten/ lasten Binnen het taakveld 0.8 overige baten lasten worden de stelposten en bijzondere baten en lasten verantwoord. Tabel 3: Weergave van het taakveld 0.8 (x € 1.000)

Taak veld 0.8

Dekkingsmiddelen Overige baten en lasten

Begroting 2023 23

Begroting 2024 -167

Meerjarenramingen 2025 2026 -190 -233

2027 -129

Bovenstaande bedragen hebben enkel betrekking op stelposten loon- en prijsontwikkelingen. Overzicht Vennootschapsbelasting Tabel 4: Weergave van het taakveld 0.9 (x € 1.000)

Taak veld 0.9

Dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting

Begroting 2023 0

Begroting 2024 0

Meerjarenramingen 2025 2026 0 0

2027 0

Vanaf 2016 moeten gemeenten en andere overheden vennootschapsbelasting (VPB) betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. Ontwikkelingen in de rechtspraak hebben tot gevolg dat reclameactiviteiten en verstrekken van personeelshypotheken, beide van toepassing bij onze gemeente, in het kader van de VPB worden gekwalificeerd als een onderneming in fiscale zin. Dit betekent dat eventuele winst die wordt behaald met deze activiteiten is belast. Onder protest hebben wij t/m 2021 de VpB op deze onderdelen betaald (+/- € 20k). Wij zijn van mening dat dit ten onrechte is en nemen derhalve nog geen bedrag op in de begroting.

Pagina | 69| Programmabegroting 2024 Paragraaf 1 Overhead en dekkingsmiddelen

Paragraaf 2: Lokale heffingen

Inleiding In artikel 8 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is geregeld dat de paragraaf lokale heffingen een verplicht onderdeel is van de begroting. Deze paragraaf moet volgens artikel 10 van het BBV ten minste de volgende onderdelen bevatten: -

-

De geraamde inkomsten; Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van de tarieven van de heffingen, die ten hoogste kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd; Een aanduiding van de lokale lastendruk; Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.

We beschrijven allereerst de algemene kaders en beleidsuitgangspunten. Vervolgens gaan we in op de heffingen van leges. Daarbij besteden we aandacht aan de kostenopbouw en de kostendekkendheid. Daarnaast geven we aan welke belastingen we in Wijchen heffen. Per belastingsoort schetsen we de kaders en gaan we in op de tariefsopbouw en de grondslag voor de belastingheffing en de totaal begrote (netto)opbrengst per belasting. We gaan ook in op ons kwijtscheldingsbeleid. Tot slot van deze paragraaf nemen we voorbeeldaanslagen lokale heffingen op voor een meerpersoonshuishouden zonder honden, om zo een vergelijking te kunnen maken van de tarief ontwikkelingen voor de individuele huishoudens. Algemeen De bevoegdheid tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van een gemeentelijke belasting berust bij de raad. Een dergelijk besluit wordt genomen door het vaststellen, wijzigen of intrekken van een daartoe bestemde verordening. Het belastinggebied van een gemeente is begrensd. De Gemeentewet bepaalt limitatief welke belastingen een gemeente mag heffen. Daarnaast kan bij wet aan de gemeente de bevoegdheid worden toegekend om een bepaalde belasting te heffen. Een voorbeeld hiervan vormt de afvalstoffenheffing die zijn wettelijke grondslag vindt in de Wet Milieubeheer.

Wijchen werkt samen met de gemeenten Beuningen, Druten, Heumen en Berg- en Dal op het gebied van de uitvoering van de Wet WOZ en de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen. Met een centrumgemeente-constructie in de zin van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) zijn de bevoegdheden op het gebied van de uitvoering overgedragen aan de gemeente Beuningen. Het Belastingkantoor Beuningen verricht zijn werkzaamheden onder de naam Munitax. Welke belastingen en rechten worden in de gemeente Wijchen geheven? De heffingsambtenaar legt belastingen dwingend op zonder dat daar een aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Rechten worden geheven op basis van artikel 229 van de Gemeentewet en artikel 15:33 van de Wet milieubeheer. Tegenover deze heffingen staat wel een aanwijsbare tegenprestatie. Bovendien mag het totaal van de verwachte inkomsten uit rechten het totaal van de verwachte uitgaven niet overschrijden. De gemeente Wijchen heft de onderstaande belastingen en rechten:  leges (artikel 229 Gemeentewet);  marktgelden (artikel 229 Gemeentewet);

Pagina | 70| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen

       

onroerende zaakbelastingen (artikel 220 tot en met artikel 220i Gemeentewet); toeristenbelasting (artikel 224 Gemeentewet); hondenbelasting (artikel 226 Gemeentewet); rioolheffing (artikel 228a Gemeentewet); reinigingsheffing (artikel 15:33 Wet milieubeheer); reclamebelasting (artikel 227 Gemeentewet); precariobelasting (artikel 228 Gemeentewet); bedrijven investeringszone (Wet op de bedrijveninvesteringszones)

Ontwikkelingen 2024 

Modelverordening rioolheffing De nieuwe modelverordening ‘Riool- en waterzorgheffing’, die vorig jaar is geïntroduceerd, wordt op dit moment niet toegepast. De nieuwe verordening was door gemeenten en ook door Munitax als niet uitvoerbaar verklaard. Hierdoor is besloten om op dit moment niet de nieuwe verordening te implementeren, maar te wachten totdat de VNG een uitvoerbare verordening publiceert. Tegen die tijd zullen wij u hier verder over informeren.



Benchmark Munitax Eind 2023 ronden we een benchmark af in opdracht van Munitax. In die benchmark wordt Munitax getoetst op kwaliteit en kosten ten opzichte van het DVO en vergeleken met andere belastingsamenwerkingen. Van daaruit willen we in 2024 het gesprek verder aangaan over het optimaliseren van onze belastingoplegging.

Lokale Heffingen De lokale heffingen zijn gebaseerd op de gewenste opbrengsten, die in de voorliggende begroting en dus in deze paragraaf zijn opgenomen. De tarieven die hierbij zijn vermeld en afhankelijk zijn van de WOZ-waarden, zullen nog een wijziging ondergaan. Dit komt omdat de definitieve WOZ-waarden ontwikkelingen nog niet bekend zijn. Bij de behandeling van de voorstellen over belastingverordeningen is dat wel het geval. De tarieven zullen dan ook op basis daarvan, definitief worden vastgesteld. Voor de duidelijkheid, alleen de tarieven die in de vastgestelde verordeningen staan, zijn dus geldig. 

Onroerende zaakbelastingen De grondslag voor de onroerende zaakbelasting is de WOZ-waarde. De voorlopige tarieven voor 2024 zijn: Tabel 5: ontwikkeling van de tarieven OZB (inclusief correctie n.a.v. waardestijging)

Soort OZB Woning eigenaar Niet-woning eigenaar Niet-woning gebruiker Totaal

Tarief 2023 (% van de WOZwaarde) 0,0998% 0,2535% 0,1964%

Tarief 2024 (% van de WOZwaarde)* 0,1028% 0,2611% 0,2023%

Gewenste opbrengst 2024 (netto x € 1.000) 6.660 2.361 1.674 10.696

* Bij de berekening van de tarieven voor 2024 is nog geen rekening gehouden met de verwachte waardeontwikkeling van onroerende zaken (WOZ).

De basis voor de meerjarenraming van de OZB is het jaar 2023. De opbrengsten OZB worden jaarlijks gecorrigeerd voor de verwachte prijscompensatie. We gaan daarbij uit van de percentages uit de meicirculaire 2023. Daarnaast houden we rekening met een verwachte toename van het aantal woningen als gevolg van nieuwbouw en wordt bij de bepaling van de tarieven rekening gehouden met de waardeontwikkeling van de onroerende zaken (WOZ). Voor 2024 moeten we van Munitax nog de verwachte waardeontwikkeling aangeleverd krijgen. Zodra deze

Pagina | 71| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen

cijfers bekend zijn, zullen de tarieven worden herrekend en ter vaststelling aan de gemeenteraad, in de vergadering van december 2023, worden voorgelegd. In onderstaande tabel wordt het meerjarenperspectief weergegeven van de gewenste inkomsten OZB. Tabel 6: ontwikkeling van de opbrengsten OZB

x € 1.000

2024

2025

2026

2027

Totaal Begroting 2023 Mutatie Perspectiefnota 2023 Actuele begroting 2023

10.305 429 10.734

10.635 463 11.098

10.899 563 11.462

11.169 647 11.816

Berekening 2024: Basis (raming opbrengst 2023)

10.324

10.324

10.324

10.324

62

125

190

257

310

310 299

310 299 299

310 299 299 285

10.696

11.059

11.422

11.775

-38

-39

-40

-41

Nieuwbouw/woningtoename Index 2024 Index 2025 Index 2026 Index 2027 Totaal Begroting 2024 Mutatie t.o.v. begroting 2023



%/aantal

T/m 2027: 240 won. p/jr.

3,0% 2,8% 2,7% 2,5%

Reinigingsheffingen We streven ernaar dat onze inwoners hun afval kwalitatief en kwantitatief goed (blijven) scheiden om zoveel mogelijk grondstoffen terug te winnen. Het taakveld afval is altijd een dynamisch dossier. Wij hebben nog steeds het motto “de vervuiler betaalt” hoog in het vaandel en willen dit verder verankeren in de toekomst. Het diftar-systeem zetten we in 2024 voort, waarbij we de huidige grondslagen van de tarieven in stand houden. Dit betekent dat de systematiek van toerekenen van kosten naar vaste en variabele heffing gehandhaafd blijft, evenals het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. Waarbij de voor compensatie in aanmerking komende btw wordt meegerekend in het tarief conform artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b, van de Gemeentewet en artikel 15.33 van de Wet milieubeheer. De middelen die gegenereerd worden uit de reinigingsheffingen zijn derhalve niet vrij aanwendbaar maar dienen ter dekking van kosten voor afvalinzameling en verwerking. Bij diftar bestaat de tariefstelling uit een variabel en een vast gedeelte. De hoogte van het variabele gedeelte wordt bepaald door het aantal aanbiedingen van de container voor restafval (of aantal inworpen in de verzamelcontainer) en de omvang van deze container.

Met het vaste tarief worden de algemene kosten van het taakveld afval, de kosten van de overige afvalstromen en de toe te rekenen kosten van andere taakvelden, zoals beschreven in deze paragraaf gedekt. Het variabele tarief wordt bepaald door de variabele kosten (inzameling en verwerking restafval) te delen door het te verwachten aantal aanbiedingen. Er bestaan hierbij drie mogelijkheden: 240 liter container, 140 liter container en 50 liter zak (ondergrondse verzamelcontainer). Naar verhouding is bij elk van de drie mogelijkheden het tarief gelijk. D.w.z. per aanbieding betaald iemand met een 240 liter minicontainer ca. 1,7 keer zoveel als iemand met een 140 liter minicontainer (240 liter/140 liter).

Pagina | 72| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen

Het positieve saldo uit de jaarrekening 2022 hebben we bij de perspectiefnota bestemd voor de campagne weet wat je achterlaat en de uitbreiding van de inzamelmiddelen voor incontinentie materiaal. Tabel 7: tariefstelling Reinigingsheffingen

Jaartal Vast tarief Variabel tarief Woonzorgcomplex

Minicontainer 240 liter 2023 2024 178 195 8,33 9,44

Minicontainer 140 liter 2023 2024 178 195 4,86 5,51

Afvalzak (50 liter) 2023 178 1,73 83,04

2024 195 1,96 94,08

Tabel 8: Grondslag tariefstelling (x€ 1000):

Begroot 2024

Taakveld 7.3 Afval: Directe kosten, inclusief (omslag)rente excl. BTW Taakveld 7.3 Afval: Directe inkomsten excl. BTW Bruto kosten taakveld(en) vóór inzet reserves

3.855

4.083

-755 3.101

-591 3.492

Taakveld 0.10 Mutaties reserves: Afdekking vanuit reserves

0

0

3.101

3.492

210

140

59

73

63

60

58

64

Netto kosten taakveld(en)



Begroot 2023

Toe te rekenen kosten: Taakveld 6.3 Inkomensregelingen: Kwijtschelding afvalstoffenheffing Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer: Schoonhouden wegen 1/3 deel van de integrale kosten Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer: Zwerfafval 1/3 deel van de integrale kosten Taakveld 0.4 Overhead: Overhead inclusief (omslag-)rente Toe te rekenen compensabele BTW op de directe kosten en opbrengsten Totale kosten

572

616

4.062

4.445

Opbrengst heffingen

4.062

4.445

Dekkingspercentage vóór inzet reserves Dekkingspercentage na inzet reserves

100% 100%

100% 100%

Rioolheffing Ons uitgangspunt bij het bepalen van het tarief is dat we een solide beleid voeren, waarin inkomsten en uitgaven op een lange termijn in balans zijn en waarin we doelmatig omgaan met de beschikbare middelen. Voor de rioolheffing geldt als uitgangspunt dat de opbrengst van de rioolheffing 100% van de kosten dekt. De hoogte van de heffing is gebaseerd op de kosten voortvloeiend uit en gerelateerd aan het beleidsplan Water en Riolering voor de periode 2023 -2027. Daarbij wordt, conform art. 228a derde lid Gemeentewet, in het tarief de voor compensatie in aanmerking komende btw meegerekend. Onze rioolheffing berekenen we als percentage over de WOZ-waarde. We maken hierbij onderscheid naar eigenaren en gebruikers, alsook naar woningen en nietwoningen. We hebben de middelen nodig om invulling te kunnen geven aan onze (verbrede)zorgplichten voor afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater zoals deze in het beleidsplan zijn opgenomen.

Pagina | 73| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen

Tabel 9: ontwikkeling van de tarieven rioolrecht

Soort Rioolheffing

Tarief 2023 Tarief 2024* (% van de (% van de WOZ-waarde) WOZ-waarde) 0,0360% 0,0361% 0,0146% 0,0172% 0,0948% 0,0952% 0,0362% 0,0427%

Woning eigenaar Woning gebruiker Niet-woning eigenaar Niet-woning gebruiker

* Bij de berekening van de tarieven voor 2024 is nog geen rekening gehouden met de verwachte waardeontwikkeling van onroerende zaken (WOZ). Zodra Munitax de waardeontwikkeling heeft verstrekt, zullen de tarieven worden herrekend en zullen deze aan de gemeenteraad, in zijn vergadering van december 2023, ter vaststelling worden voorgelegd. Tabel 10 Kosten en opbrengsten rioolheffing (bedragen x € 1.000)

Soort rioolheffing

Kostentoedeling 2024 *

Woning eigenaar Woning gebruiker Niet-woning eigenaar Niet-woning gebruiker Totaal kosten in de heffing te betrekken Dekkingsgraad

€ 2.316 € 1.080 € 831 € 361

51% 24% 18% 7%

Heffings-opbrengst 2024 (netto) € 2.316 51% € 1.080 24% € 831 18% € 361 7%

€ 4.588

€ 4.588 100%

* Inclusief toerekenbare btw-componenten en kwijtschelding.

De af te dekken kosten, inclusief toegerekende compensabele Btw, bedragen € 4.588k. De gewenste opbrengst zit, uitgaande van de berekende tarieven voor 2024, op hetzelfde bedrag, zodat de dekkingsgraad 100% is. Daarbij is ook rekening gehouden met een inschatting van oninbare heffingen en verminderingen, die ook binnen het tarief afgedekt mogen worden. Onder de eigenaarsheffingen dekken we de kosten van de initiële aanleg, vervanging en groot onderhoud. Met de gebruikersheffingen dekken we de overige kosten gerelateerd aan ons verbrede zorgplicht. Gemengde kosten worden naar rato toegerekend. Tabel 11: Grondslag tariefstelling x € 1000:

Taakveld 7.2 Riolering: Directe kosten, inclusief (omslag)rente excl. BTW Taakveld 7.2 Riolering: Directe inkomsten excl. BTW Taakveld 0.10 Mutaties reserves: Afdekking vanuit reserves Netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten: Taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer: 1/3 deel kosten van schoonhouden wegen Taakveld 6.3 Inkomensregelingen: Kwijtschelding rioolheffing Taakveld 0.4 Overhead: Kosten inclusief (omslag-)rente Toe te rekenen BTW op de directe kosten en opbrengsten

Begroot 2024 3.773 -12 3.761

73 40 154 560

Totale kosten

4.588

Opbrengst heffingen

4.588

Dekkingspercentage

100%

Pagina | 74| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen



Hondenbelasting De opbrengsten uit het heffen van hondenbelasting worden als een algemeen dekkingsmiddel gezien en mogen dus vrijelijk worden besteed. In de gemeente Wijchen worden, net als in veel alle gemeenten, deze belastingopbrengsten ingezet ter voorkoming van hondenoverlast en strookt de heffing met het principe “de vervuiler betaald”. De hondenbelasting in Wijchen is kostendekkend. Met name door de plaatsing van afvalbakken voor de honden in Hernen, de hogere doorbelasting van de WDW voor onderhoud aan uitlaatplaatsen en de hogere doorbelasting van Munitax, zorgt ervoor dat de tarieven stijgen met 14,4%. Deze tarieven ontwikkelen zich als volgt: Tabel 12: ontwikkeling van de tarieven hondenbelasting

Aantal honden

2023 € 77,60 142,65 335,20

Eerste hond Tweede en volgende hond Kennel

2024 € 88,80 163,20 383,50

Hoewel de hoogte van de hondenbelasting in Wijchen niet wettelijk beperkt is door de gemaakte kosten, kiest Wijchen wel voor deze systematiek. Voor de bepaling van de hoogte van de hondenbelasting is de toerekening in tabel 13 toegelicht. De kosten die ten grondslag liggen aan de heffing zijn als volgt opgebouwd: Tabel 13: Grondslag tariefstelling x € 1000:

Begroot 2024 Taakveld 5.7 Openbaar groen en recreatie: Directe kosten Hup, inclusief (omslag)rente excl. BTW Taakveld 0.64 Belastingen overig: Directe kosten, inclusief (omslag)rente excl. BTW Taakveld 0.10 Mutaties reserves: Afdekking vanuit reserves Netto kosten taakveld(en)



229 74 0

Toe te rekenen kosten: Taakveld 0.4 Overhead: Overhead inclusief (omslag-)rente Toe te rekenen BTW op de kosten Totale kosten

64 24 391

Opbrengst heffingen

391

Dekkingspercentage

100%

Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Heffing van de toeristenbelasting geschiedt op basis van aangifte. Conform de vastgestelde beslisnota in oktober 2021 zijn de tarieven voor toeristenbelasting extra verhoogd naar respectievelijk € 2,00 per overnachting en € 1,00 per overnachting op een vaste standplaats. Dit is onder voorbehoud van de afweging door de gemeenteraad bij de behandeling van deze begroting. We verlenen een vrijstelling voor overnachtingen van scouts die op een scoutingterrein overnachten. Het afgeronde tarief wordt in rekening gebracht, conform raadsbesluit. Als nieuw beleid stellen we voor het tarief voor overnachtingen bij festivals gelijk te stellen aan het standaard tarief van € 2,00, omdat we dit meer zien in het segment van hotels qua verblijfsduur en prijs dan een camping.

Pagina | 75| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen

Tabel 14: ontwikkeling van de tarieven toeristenbelasting

Tarief per overnachting Tarief per overnachting op vaste standplaats Tarief per overnachting op een festival



2023 afgerond € 1,50

2024 afgerond € 2,00

€ 0,75

€ 1,00

Nvt

€ 2,00

Reclamebelasting De reclamebelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Een gebruiker van een pand binnen een door de Gemeenteraad vastgesteld gebied is deze belasting verschuldigd als hij een reclame-uiting op zijn pand voert. We heffen reclamebelasting voor een drietal zones. Dit zijn: Wijchen Centrum, Bedrijventerrein Wijchen-Oost en Bedrijventerrein Bijsterhuizen. Het tarief voor Wijchen Centrum is een percentage van de WOZ-waarde van het pand. Voor de overige zones is ook de WOZ-waarde van het pand als grondslag gekozen, maar zijn de tarieven gestaffeld. De tarieven voor 2024 zijn in eerste aanleg voorlopig en alleen nog maar gebaseerd op de ontvangen conceptbegrotingen 2024 van de stichtingen. Enerzijds komt dat omdat de ontwikkeling van de WOZ-waarden nog niet bekend zijn en anderzijds omdat we deze, zoals gebruikelijk, in overleg met de 3 stichtingen willen bepalen. Uiteindelijk is het aan de gemeenteraad om de tarieven bij de belastingverordeningen in december 2023 definitief vast te stellen. Tabel 15: ontwikkeling tarieven reclamebelasting Wijchen Centrum

2023 Minimum bedrag per WOZ-object Drempelbedrag WOZ-waarde Tarief per € 1.000 WOZ-waarde boven drempelbedrag Maximumbedrag per WOZ-object Gewenste opbrengst in €

€ 325,00 € 136.000 € 2,39 € 945,00 € 129.000

2024* € 336,00 € 136.000 € 2,47 € 978,00 € 127.000

Tabel 16: ontwikkeling tarieven Bedrijventerrein Bijsterhuizen

WOZ-waarde van: € 0,00 € 111.001 € 277.001 € 554.001 € 1.107.001 € 2.215.001 € 3.322.001 € 4.430.001 € 5.535.001 Meer dan € 11.074.000

Tot € 111.000 € 277.000 € 554.000 € 1.107.000 € 2.215.000 € 3.322.000 € 4.430.000 € 5.535.000 € 11.074.000 --------

2023

2024*

€ 100 € 200 € 325 € 730 € 1.015 € 1.215 € 1.625 € 2.030 € 2.840 € 3.245

€ 105 € 210 € 335 € 755 € 1.045 € 1.255 € 1.675 € 2.090 € 2.925 € 3.345

2023

2024*

€ 135 € 190 € 275 € 435 € 600 € 765 € 985 € 1.310 € 1.640 € 2.035

€ 135 € 190 € 275 € 435 € 600 € 765 € 985 € 1.310 € 1.640 € 2.035

Tabel 17: ontwikkeling tarieven bedrijventerrein Wijchen-Oost

WOZ-waarde van: € 0,00 € 107.001 € 214.001 € 319.001 € 532.001 € 799.001 € 1.064.001 € 1.596.001 € 2.130.001 Meer dan € 3.194.000

Tot € 107.000 € 214.000 € 319.000 € 532.000 € 799.000 € 1.064.000 € 1.596.000 € 2.130.000 € 3.194.000 --------

* Nog te bepalen in overleg met de betreffende stichtingen

Pagina | 76| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen



Marktgelden De tarieven zijn verhoogd met een prijsindex van 3%, Dit is hetzelfde percentage als die we in de kostenontwikkeling hebben opgenomen. Daarbij is rekening gehouden met de mate van kostendekkendheid van de marktgelden. Tabel 18: marktgelden

Marktgelden x € 1,Vaste standplaatsen per strekkende meter per kwartaal Vermeerdering luifel bij standplaats Vermeerdering auto/cabine Vermeerdering per marktdag voor promotiedoeleinden Dag- en standwerkersplaatsen per marktdag Elektriciteit per marktdag per aansluiting dag- en standwerkersplaats

2023 23,25 2,35 10,55 4,05 13,45 4,05

2024 23,95 2,40 10,85 4,15 13,85 4,15



Precariobelasting De precariobelasting wordt geheven van degene die, al dan niet met vergunning of na een melding, het voorwerp of de voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond heeft of diens opvolger, dan wel van degene ten behoeve van wie dat voorwerp of die voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond aanwezig zijn. De tarieven verhogen we met een prijsindex van 3%. Dit is hetzelfde percentage als die we in de kostenontwikkeling hebben opgenomen.



Bedrijven Investerings-Zone (BIZ) Met ingang van 2021 heft de gemeente een belasting van een selectie van de gebruikers en/of eigenaren van de niet-woningen gelegen in de BI-zone (bijdrageplichtigen). De opbrengst gaat naar de Vereniging van Pandeigenaren Wijchen Centrum en is bestemd om deze vereniging meer financiële slagkracht te geven om te investeren in een aantrekkelijk centrum voor Wijchen. De verordening die ten grondslag ligt aan de heffing geldt voor 5 jaar en loopt vanaf 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025. Het tarief ligt ook voor 5 jaar vast en bedraagt 0,19% van de WOZ waarde, met een minimum van € 270 en een maximum van € 540.



Leges In onderstaande tabel geven we per hoofdstuk van de legestabel de begrote kosten en opbrengsten weer. Hieruit blijkt dat er per titel geen overdekking bestaat op de leges. De personeelskosten maken onderdeel uit van de directe kosten en zijn op basis van ureninzet toegerekend aan de verschillende hoofdstukken. In het overzicht zijn naast de directe kosten op de verschillende onderdelen, de overheadkosten toegerekend op basis van een vaste opslag per fte. We streven naar 100% kostendekkend, maar zijn hierin beperkt door de gemaximeerde legestarieven vanuit het Rijk. Zie in de volgende tabel de mate van kostendekkendheid.

Tabel 19: Legestabel 2024 Paragraaf Paragraaf 1.1 Paragraaf 1.2 Paragraaf 1.3

Paragraaf 1.4 Paragraaf 1.5

Omschrijving Burgerlijke stand totaal Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart totaal

Directe kosten

Overhead kosten

Kosten totaal

€ 37.822

€ 12.481

€ 50.303

€ 51.800

103%

€ 390.505

€ 106.146

€ 496.651

€ 373.506

75%

Rijbewijzen totaal Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens totaal Bestuursstukken totaal

€ 124.108

€ 49.636

€ 173.744

€ 183.517

106%

€ 17.739

€ 9.960

€ 27.699

€ 470

2%

€-

€-

€-

€-

NVT

Pagina | 77| Programmabegroting 2024

Paragraaf 2 Lokale heffingen

Totaal opbrengsten

Kostendekking

Paragraaf 1.6 Paragraaf 1.7 Paragraaf 1.8 Paragraaf 1.9 Paragraaf 1.10 Paragraaf 2.1 Paragraaf 2.2 Paragraaf 2.3

Paragraaf 2.4 Paragraaf 2.5 Paragraaf 2.6 Paragraaf 2.7 Paragraaf 2.8

Vastgoedinformatie totaal Overige publiekszaken totaal Gemeentearchief totaal Bijzondere wetten totaal Diversen totaal Algemene bepalingen totaal Voorfase totaal Activiteiten met betrekking tot bouwwerken totaal Activiteiten met betrekking tot cultureel erfgoed en werelderfgoed totaal Milieubelastende activiteiten totaal Lozingsactiviteiten totaal Aanlegactiviteiten totaal Overige activiteiten totaal

€-

€-

€-

€-

NVT

€ 8.501

€ 5.300

€ 13.800

€ 22.200

161%

€-

€-

€-

€-

NVT

€ 36.951

€ 2.479

€ 39.430

€ 38.111

97%

€-

€-

€-

€-

NVT

€-

€-

€-

€-

NVT

€ 59.743

€ 37.247

€ 96.991

€ 70.476

73%

€ 931.550

€ 560.154

€ 1.491.704

€ 1.059.871

71%

€-

€ -

€-

€-

NVT

€-

€-

€-

€-

NVT

€-

€-

€-

€-

NVT

€ 17.096

€ 10.659

€ 27.755

€ 22.258

80%

€ 7.525

€ 4.692

€ 12.217

€ 9.250

76%

€-

€-

€-

€-

NVT

€-

€-

€-

€-

NVT

€-

€-

€-

€-

NVT

Paragraaf 2.11

Maatwerkvoorschriften totaal Gelijkwaardigheid totaal Overige tarieven totaal

Paragraaf 2.12

Modaliteiten totaal

€ 59.656

€ 2.414

€ 62.070

€ 4.568

7%

Paragraaf 2.13

Vermindering totaal

€-

€-

€-

€-

NVT

Paragraaf 2.14

Teruggaaf totaal

Paragraaf 3.1

Horeca totaal

Paragraaf 3.2

Seksbedrijven totaal Winkeltijdenwet totaal Organiseren evenement of markt totaal

Paragraaf 2.9 Paragraaf 2.10

Paragraaf 3.3 Paragraaf 3.4 Paragraaf 3.5 Paragraaf 3.6 Paragraaf 3.7

Standplaatsen totaal Huisvestingswet 2014 totaal In dit hoofdstuk niet benoemd besluit totaal

Totaal

€-

€-

€-

€-

NVT

€ 3.328

€ 2.075

€ 5.404

€ 5.270

98%

€-

€-

€-

€-

NVT

€-

€-

€-

€-

NVT

€ 5.455

€ 3.401

€ 8.856

€ 8.637

98%

€ 2.219

€ 1.383

€ 3.602

€ 3.513

98%

€-

€-

€-

€-

NVT

€ 5.962

€ 865

€ 6.826

€ 6.196

91%

€ 1.708.161

€ 808.891

€ 2.517.052

€ 1.859.643

74%

Recapitulatie 1, 2 en 3 Totaal Kostendekking Hoofdstuk 1 Kostendekking Hoofdstuk 2 Kostendekking Hoofdstuk 3 Kostendekking totaal

Pagina | 78| Programmabegroting 2024

Directe kosten

Overhead

Baten

Kostendekking

€ 615.627

€ 186.001

€ 669.604

84%

€ 1.075.570

€ 615.166

€ 1.166.423

69%

€ 16.964

€ 7.724

€ 23.616

96%

€ 1.708.161

€ 808.891

€ 1.859.643

74%

Paragraaf 2 Lokale heffingen

Omgevingswet De bovenstaande legestabel 2024 heeft betrekking op de situatie met invoering van de Omgevingswet. Op dit moment (half september 2023) is bekend geworden dat de Wet kwaliteitsborging bouw deels wordt uitgesteld. De wet wordt in tweeën geknipt. Vanaf 1 januari 2024 treed het deel ‘nieuwbouw’ in werking en per 1 juli het deel ‘verbouw’. Overzicht van de geraamde inkomsten In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de begrote inkomsten gemeentelijke heffingen. Tabel 20: Overzicht geraamde netto inkomsten (x € 1.000)

Onroerende zaakbelastingen Toeristenbelasting Hondenbelasting Rioolheffing Leges bouwvergunningen Marktgelden Reinigingsheffing Precariobelasting Reclamebelasting Bedrijven Investerings Zone (BIZ) Totale opbrengst

2023 10.361 94 348 4.226 999 24 4.022 36 389 80 20.580

2024 10.696 215 391 4.588 1.017 24 4.445 36 410 80 21.901

2025 11.059 215 386 4.676 1.017 24 4.696 36 410 80 22.598

2026 11.422 215 397 4.708 1.018 24 4.992 36 410 80 23.302

2027 11.775 215 406 4.728 1.040 24 5.196 36 410 80 23.910

Lokale lastendruk Op basis van de voorgestelde tarieven kan een vergelijking worden gemaakt tussen de lokale lastendruk voor woningen in 2024 ten opzichte van 2023. De belastingsoorten OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishouden) zijn in dit overzicht meegenomen. Bij deze vergelijking wordt uitgegaan van onroerende zaken met een WOZ-waarde van respectievelijk € 250k, € 375k, € 500k en € 650k. De voorbeeldaanslagen 2024 zijn, in afwachting van de gegevens van Munitax, berekend op basis van een woningwaarde/prijspeil van 2023. Dit omdat de voorlopige tarieven voor 2024 daar ook nog op gebaseerd zijn. Voorbeeldaanslagen Hieronder treft u de voorbeeldaanslagen aan, waarbij we de totale woonlasten berekenen voor een meerpersoonshuishouden, uitgaande van de in de tabel genoemde WOZwaarden. Voor de afvaltarieven is rekening gehouden met gemiddeld 8 ledigingen per jaar. Tabel 21: Voorbeeldaanslagen

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk