Programmabegroting 2023 Wijchen
Tekst van het document
6.72a Jeugdzorg begeleiding 6.72b Jeugdzorg behandeling 6.72c Jeugdhulp dagbesteding 6.72d Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73a Pleegzorg 6.73b Gezinsgericht 6.73c Jeugdhulp met verblijf overig 6.74a Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf 6.74c Gesloten plaatsing 6.81 Geëscaleerde zorg 18+; Tot dit taakveld behoren alle opvang- en beschermd wonen-voorzieningen met inbegrip van eventuele maatwerkdienstverlening en maatwerkvoorzieningen voor personen die in de betreffende opvangvoorzieningen verblijven, zoals GGD veilig thuis. 6.81a Beschermd wonen (WMO)
Pagina | 52| Programmabegroting 2023
Programma 6
6.81b Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82 Geëscaleerde zorg 18-; Tot dit taakveld behoren maatregelen gericht op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugdigen 18- met inbegrip van maatwerk dienstverleningsmaatregelen voor jeugdigen die in de desbetreffende opvangvoorzieningen verblijven, zoals kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. 6.82a Jeugdbescherming 6.82b Jeugdreclassering Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV
Taakveld BATEN 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) 6.71b Begeleiding (WMO) 6.81 Geëscaleerde zorg 18+ TOTAAL BATEN
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.71a 6.71b 6.71c 6.71d 6.72 6.72a 6.72b 6.72c 6.72d 6.73a 6.73b 6.73c 6.74a 6.74b 6.74c 6.81 6.81a 6.81b 6.82 6.82a 6.82b
2022
2023
2024
2025
2026
99 6 10.544 0 331 0 0 30 11.010
2.455 6 10.695 57 0 235 40 0 13.489
2.456 6 10.773 57 0 235 40 0 13.568
520 6 10.863 58 0 235 40 0 11.723
521 6 11.054 59 0 235 40 0 11.916
LASTEN Samenkracht en burgerparticipatie 4.233 5.039 4.625 4.973 4.471 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 2.312 3.384 3.364 3.469 3.565 Inkomensregelingen 15.222 15.127 14.550 14.739 15.054 WSW en beschut werk 4.219 4.036 3.763 3.498 3.557 Arbeidsparticipatie 2.787 2.726 2.778 2.769 2.849 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 2.077 2.855 3.009 3.125 3.295 Maatwerkdienstverlening 18+ 9.120 0 0 0 0 Hulp bij het huishouden (WMO) 0 4.193 4.362 4.581 4.578 Begeleiding (WMO) 0 3.165 3.246 3.329 3.406 Dagbesteding (WMO) 0 1.002 1.027 962 987 Overige maatwerkarrangementen (WMO) 0 292 302 312 323 Maatwerkdienstverlening 1812.450 0 0 0 0 Jeugdhulp begeleiding 0 3.323 3.196 2.435 2.507 Jeugdhulp behandeling 0 1.320 1.351 1.384 1.413 Jeugdhulp dagbesteding 0 1.068 1.095 1.123 1.149 Jeugdhulp zonder verblijf overig 0 35 36 38 39 Pleegzorg 0 436 447 459 469 Gezinsgericht 0 522 535 549 562 Jeugdhulp met verblijf overig 0 2.727 2.795 2.736 2.797 Behandeling GGZ zonder verblijf 0 3.209 3.149 3.079 3.125 Crisis/LTA/GGZ-verblijf 0 876 888 899 910 Gesloten plaatsing 0 123 127 84 87 Geëscaleerde zorg 18+ 774 0 0 0 0 Beschermd Wonen (WMO) 0 28 29 30 32 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 0 183 188 191 194 Geëscaleerde zorg 182.011 0 0 0 0 Jeugdbescherming 0 734 753 773 792 Jeugdreclassering 0 138 142 147 152 TOTAAL LASTEN 55.207 56.541 55.759 55.683 56.313 Begroot resultaat baten en lasten -44.197
-43.053 -42.191 -43.960 -44.397 Inzet bestemmingsreserves 1.883 -204 -889 1.273 744 Begroot resultaat -42.314 -43.257 -43.080 -42.687 -43.653
Pagina | 53| Programmabegroting 2023
Programma 6
Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: Bedragen x € 1.000 6.1 Afs.R: Arbomaatregelen SCEC 6.1 Afs.R: Kulturhus Bergharen 6.1 Afs.R: MFA Huurlingsedam 6.1 Afs.R: Verduurzaming mozaiek 6.1 ER: Onderhoud Overige gebouwen 6.1 Afs.Res. Leefbaarheid Hernen Bergharen 6.1 BR: Revolverend fonds duurzaamheid 6.1 ER: exploitatiesaldo tijdelijk huisvesting 6.1 AR: Algemene reserve 6.1 ER: Corona compensatie 6.2 ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.3 ER: Corona compensatie 6.3 ER: WWB I-deel 6.5 BR: Integratie en participatie statushouders 6.5 ER: Corona compensatie ER: Corona compensatie 6.6 ER: Uitvoering WMO beleidsplan 6.6 6.71 AR: Algemene Reserve 6.71 BR: Eenmalige middelen 6.71 ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.71c ER: 2D`s WMO-JEUGD 6.72 ER: 2D`s WMO-JEUGD Totaal inzet bestemmingsreserves
2022 9 42 11 23 655 25 -12 0 30 165 95 0 163 100 142 16 168 30 50 5 0 167 1.883
2023 9 42 11 23 845 9 -12 -1.497 14 0 0 260 0 2 0 0 0 0 0 0 92
2024 0 42 11 23 434 25 -12 -1.504 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 92
2025 0 42 11 23 895 25 0 276 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0
2026 0 42 11 23 265 25 0 377 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0
0
0
0
0
-204
-889
1.273
744
Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 13 IZ 180 13 IZ 190 14 AZ 003 15 IZ 056 15 RZ 080 16 438 16 IZ 127 16 IZ 134 16 IZ 139 18 3 8268 19 21058 19 036842 20 42891 20 050325 20 47506 20 53890 20 56202 22 76730 22 79302 21 62331
Beleidsnota Beleidsnota “Kracht door verbinding”, ontwikkelopgaven voor de transities Jeugdzorg en AWBZ-taken Transitiearrangement jeugd regio Nijmegen Regionaal Werkbedrijf "sterke werkwoorden MGR" Langer zelfstandig wonen met dementie Uitgangspunten voor regionale aanbesteding doelgroepenvervoer Vrijwilligerswerk en makelaarsfunctie Wonen en zorg in de gemeente Wijchen Beleidsplan Wmo-Jeugd-Gezondheid 2016-2019 Visie op werk en inkomen Beleid participatie en re-integratie Masterplan Wijchen Werkt en de businesscase “Klaar voor de start” Beleidskader “Werk voorop!” Bezuinigingsvoorstel WMO en Jeugdhulp 2020 Dienstverleningsovereenkomst WerkBedrijf 2021-2022 Armoedebeleid 2020 Beleidsplan Schuldhulpverlening Wijchen 2021-2022 Beleidsplan Wmo, jeugd en gezondheid 2021 - 2024 Wijchen Begroting MGR 2023 Begroting BVO DRAN 2023 Betaalbaarheid Hulp bij het huishouden
Pagina | 54| Programmabegroting 2023
Programma 6
7 Volksgezondheid en milieu Algemeen We willen een veilige, gezonde en vitale gemeente zijn. We doen dit door een gezonde leefstijl te stimuleren en de milieukwaliteit van de leefomgeving te beschermen en bevorderen. We stimuleren en ondersteunen initiatieven die duurzaam bijdragen aan een gezonde leefstijl. We hebben hierbij extra aandacht voor kwetsbare groepen, waardoor we proberen gezondheidsverschillen te verkleinen. We streven naar een schone en aantrekkelijke leefomgeving met acceptabele milieurisico’s en voldoende grondstoffen, nu en in de toekomst. We nemen onze maatschappelijke verantwoordelijkheid in de gemeentelijke taakuitvoering, bijvoorbeeld bij het beheer van de openbare ruimte en openbare gebouwen. En we stimuleren de samenleving tot milieubewust en duurzaam handelen. De focus ligt op klimaatadaptatie, energietransitie en circulariteit. Duurzaamheid is een breed begrip en gaat verder dan energietransitie. Het gaat ook over klimaatadaptatie, water en droogte, afval en gezondheid. Hierin pakken we onze verantwoordelijkheid en we zetten actief op in. Samen met onze inwoners en de regio werken we aan onze plannen en zoeken we kansen in de transitie. Dat blijven we de komende jaren doen met realistische doelen volgens het landelijke tempo.
Speerpunten 7-a 7-b 7-c 7-d
Coalitie akkoord
Overige thema's
Omgaan met klimaatverandering Naar een energie neutrale en duurzame toekomst Afval: opgeruimd staat netjes Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg
7-a Omgaan met klimaatverandering Ons klimaat verandert en dat heeft invloed op ons dagelijks leven. Extremere perioden van hitte, neerslag en droogte komen steeds vaker voor. In bestaande en nieuwe wijken zorgen we ervoor dat we beter omgaan met de gevolgen van klimaatverandering, door een meer water robuuste en klimaatbestendige inrichting van de fysieke leefomgeving. Hiermee willen we bereiken dat minder situaties van wateroverlast, verdroging en hittestress ontstaan.
Pagina | 55| Programmabegroting 2023
Programma 7
Wat we gaan doen
Uitvoering in
We vinden het belangrijk dat inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zich voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering. Wij willen klimaatbewustzijn en zelfwerkzaamheid in de samenleving stimuleren. Bijvoorbeeld wat betreft vervangen van tegels door groen, aanleggen van groene daken of opvangen van regenwater in een regenton. Dit doen wij door: Gerichte en samenhangende communicatie over klimaatadaptatie. Hiertoe stellen we een actieplan op en sluiten we aan bij de regionale communicatiestrategie en campagne RAS. Klimaatadaptatie meenemen in de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties en zo mogelijk verfijnen. In wijken en dorpen en op bedrijventerreinen houden we rekening met gevolgen van klimaatverandering. Bijvoorbeeld door de aanleg van meer groen in de wijk, door water meer ruimte te geven, of (voor zover doelmatig) door het gebruik van grasbetontegels voor parkeerplaatsen. Dit doen wij door: Klimaatbestendig beheer van de openbare ruimte en voorzieningen (zie Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg) Klimaatbestendigheid als randvoorwaarde blijven hanteren bij ruimtelijke ontwikkelingen. In de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) werken we samen met andere gemeenten aan klimaatbestendigheid en de communicatie daar omheen voor zover dit doelmatiger is.
Dit doen wij door: - Deelname aan regioproces RAS, in bijzonder de 3 regionale speerpunten Communicatie, Klimaatkennis op orde en Klimaatbestendige prestatieafspraken.
Continu proces
Continu proces
2023
7-b Naar een energie neutrale en duurzame toekomst Energieneutraal begint met energiebesparing: wat je niet verbruikt hoef je ook niet op te wekken. De komende jaren zetten we verder in op energiebesparing. Ook maken we de overstap naar duurzame energiebronnen zoals zon en wind. Daarbij houden we aandacht voor de betaalbaarheid van de opgave voor alle inwoners. En nieuwe technieken bieden kansen voor onze economie. Dit alles kan Wijchen niet alleen, dus werken we lokaal en regionaal samen. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid in een regionale opgave, vastgelegd in de Regionale Energie Strategie (RES). Bij een nieuwe RES pakt Wijchen in gezamenlijkheid met de 15 gemeenten in de regio daar haar aandeel in. Windenergie, zoals de 3 windmolens op Bijsterhuizen, levert een belangrijke bijdrage aan de opgave. Daarbij is draagvlak van omwonenden en de rest van de samenleving van belang. We volgen met belangstelling de landelijke en provinciale ontwikkelingen over de plaatsing van windmolens in relatie tot onze gedragscode. Zonne-energie is ook noodzakelijk voor de energietransitie. Zonnepanelen op daken hebben de voorkeur boven zonneparken. Als zonne-akkers nodig zijn, pakken we deze in een groene buffer, met aandacht voor goede landbouwgronden en biodiversiteit. Wat we gaan doen
Uitvoering in
Nieuwe routekaart / Lokale energie strategie In 2023 stellen we een Lokale Energie Strategie op: een nieuwe routekaart voor realistische doelen en een energieneutrale toekomst. Tegelijkertijd zetten we een monitorings- en verantwoordingssysteem op voor het (controleren op het) behalen van de doelen. Elektriciteit - We werken mee aan het planMER traject en het opstellen van een bod in het kader van de Regionale Energie Strategie (RES) 2.0. We streven ernaar in 2023 het windpark bij Bijsterhuizen vergund te hebben zodat realisatie van de 3 windmolens kan beginnen. De gedragscode windenergie zal vervolgens geëvalueerd worden.
2023
Pagina | 56| Programmabegroting 2023
Programma 7
2023
-
We gaan zonnepark Bankhoef vergunnen en invulling geven aan de participatie en het gebiedsfonds. - Tevens kijken we naar de houdbaarheid van de zonnevisie en vullen deze daar waar nodig aan met nieuwe beleidsrichtingen en een agenda voor zon op daken. We onderzoeken met partners zoals Liander oplossingen voor de drukte op het elektriciteitsnet (netcongestie), zoals bijvoorbeeld de inzet van buurtbatterijen. Wonen Met het energieloket en energiecoaches blijven we inwoners stimuleren en ondersteunen om maatregelen te nemen om energie te besparen. Daarvoor zoeken we de samenwerking met partners zoals de ECL (energie coöperatie Leur) en leefbaarheidsgroepen. We gaan voor een proactieve en gebiedsgerichte benadering. Met het oog op de warmtetransitie stellen we op korte termijn een warmtevisie met actieplan vast. Inwoners en stakeholders worden betrokken bij de invulling van dit actieplan. De komende jaren werken we die verder uit en maken we wijkuitvoeringsplannen. - Voor de warmtetransitie onderzoeken we de mogelijkheden van nieuwe technologieën, zoals warmtewinning uit oppervlaktewater, het gebruik van waterstof en (industriële) restwarmte. De mogelijkheden van restwarmte van de ARN worden onderzocht. Werken - We stimuleren besparing van energie en de opwek van groene energie en spreken bedrijven daaropaan.
Binnen de GMR werken we mee aan het opzetten van een Regionaal Expertise Team voor bedrijven. Wijchen is al een Fairtrade gemeente. We verkennen of we verdere stappen kunnen nemen om een Global Goals gemeente te worden. We gaan verder met verduurzaming van onze gemeentelijke gebouwen en organisatie en maken een nadere uitwerking hiervan. We onderzoeken de implementatie van een CO2-prestatieladder. Zo geven we het goede voorbeeld.
2023
Continu proces
2023 2023
7-c Afval: opgeruimd staat netjes Gemeente en inwoners zorgen samen dat afval netjes opgeruimd wordt. We gaan door met het stimuleren van de huishoudelijke afvalscheiding. Hiermee willen we bereiken dat afvalstoffen weer als grondstof kunnen worden ingezet en de hoeveelheid te verbranden restafval wordt beperkt. Bij knelpunten zoeken we naar praktische oplossingen. Wat we gaan doen
Uitvoering in
Onze afvalinzameling blijven we verbeteren. Daarbij hebben we aandacht voor het stimuleren van afvalscheiding: kwalitatief en kwantitatief. Hiervoor is een communicatiecampagne opgezet. Voortzetten van de campagne “Weet wat je achterlaat”. Een plan van aanpak opstellen om afvalinzameling bij woningen met ruimtegebrek te verbeteren waardoor deze inwoners worden gestimuleerd om hun afval beter te scheiden. We starten een proef met een tijdelijk, roulerend inzamelpunt voor grofvuil in wijken. Hiermee wordt het voor inwoners makkelijker om dichtbij huis weg te brengen. We gaan in beeld brengen hoe deze proef eruit moet zien. We doen eerst een verkenning voordat de pilot wordt opgestart naar de haalbaarheid van deze inzameling (kosten en milieu winst) Zwerfafval gaan we tegen door in te zetten op bewustwording en het ondersteunen van initiatieven van inwoners om zelf zwerfafval op te ruimen. Voortzetten aanpak zwerfafval door inzet Beestenbende en vrijwilligers die zwerfafval opruimen etc. Indicator Hoeveelheid restafval in kg per inwoner
2023
Pagina | 57| Programmabegroting 2023
Programma 7
2024
Continu proces
Streefwaarde 90 kg per inwoner
7-d Doelmatigheid in verbrede rioleringszorg We dragen zorg voor het inzamelen, transporteren en verwerken van afvalwater, hemelwater en grondwater. Samen met waterschap, provincie en rijk geven wij zo invulling aan het kwalitatief en kwantitatief duurzaam waterbeheer. We beschermen de volksgezondheid en het milieu tegen maatschappelijk aanvaardbare (laagst mogelijke) kosten: ─ Voorkomen van verontreiniging van bodem, grond- en oppervlaktewater; ─ Voorkomen van persoonlijke en/of materiële schade als gevolg van afvalwater, hemelwater en grondwater; ─ Inzetten op doelmatigheid en kosteneffectiviteit. Hiervoor streven wij naar een kwantitatief (hydraulisch) en kwalitatief (milieutechnisch) goed functionerend stedelijk watersysteem. Dat betekent enerzijds een stedelijk watersysteem van voldoende capaciteit, anderzijds een in voldoende staat verkerend stedelijk watersysteem. Wat we gaan doen
Uitvoering in
Van de riolering afkoppelen van 1 ha openbaar verhard oppervlak, in samenloop met reconstructies van de openbare ruimte. Onderzoeken of de hemelwaterberging Woezik uitgebreid moet worden en zo ja de uitbreiding realiseren. Aanschaffen van nieuw beheerpakket. Ontsluiten van de publieke peilbuizen in het besturingssysteem TMX. Onderzoeken van het klimaatbestendig maken van de openbare ruimte. Indicator Hoeveelheid afgekoppeld openbaar verhard oppervlak.
2023
Pagina | 58| Programmabegroting 2023
Programma 7
2023 2023 2023 2023 Streefwaarde 1 ha
Wat het kost Het Programma Volksgezondheid en milieu bestaat uit de volgende taakvelden: 7.1 Volksgezondheid; Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de gezondheid van de bevolking als geheel, van specifieke risicogroepen, van jeugd en van ouderen, zoals de GGD, schoollogopedie en lokaal gezondheidsbeleid. 7.2 Riolering; Tot dit taakveld behoren de gemeentelijke taken ten aanzien van afvalwater en de waterhuishouding. 7.3 Afval; Tot dit taakveld behoren de inzameling en verwerking van bedrijfs- en huishoudelijk afval. 7.4 Milieubeheer; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken ter bescherming van het milieu waaronder klimaatbeleid, waterbeleid, milieubeleid, MARN (Milieu en Afval Regio Nijmegen) en geluidsonderzoek. 7.5 Begraafplaatsen en crematoria; Tot dit taakveld behoren gemeentelijke taken op het terrein van de lijkbezorging en onderhoud van begraafplaatsen/crematoria. Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Taakveld BATEN Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria TOTAAL BATEN LASTEN Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat
2022
2023
2024
2025
2026
242 4.404 4.846 198 0 9.690
105 4.271 4.685 69 0 9.130
105 4.339 4.839 71 0 9.354
105 4.399 4.931 74 0 9.508
45 4.531 5.038 76 0 9.690
2.179 3.606 3.960 1.955 14 11.714 -2.024 -70 -2.094
2.143 3.491 4.275 1.771 19 11.699 -2.569 487 -2.082
2.218 3.551 3.878 1.761 19 11.428 -2.074 0 -2.074
2.292 3.597 3.956 1.810 20 11.675 -2.167 0 -2.167
2.369 3.641 4.047 1.810 21 11.889 -2.198 0 -2.199
36 70 35 -161 -50 -70
0 0
0 0
0 0
0 0
487 0 0 487
0 0 0 0
0 0 0 0
0 0 0 0
Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: 7.1 WMO Beleidsplan 7.2 ER: Reserve Rioolheffing 7.3 ER: Reserve afvalstoffenheffing 7.4 BR: Duurzaamheid 7.4 BR: Revolverend fonds duurzaamheid Totaal inzet bestemmingsreserves
Pagina | 59| Programmabegroting 2023
Programma 7
Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 12 RZ 121 13 RZ 206 14 RZ 016 15 RZ 063 16 RZ 092 17 1 3419 17 2 1266 17 6 498 / … 18 1 1344 18 2 13777 18 2 15830 18 1047 18 1048 21 80394 22 76655 22 76786 19 32035 19 30636 20 56202 21 47504 22 89926
Beleidsnota Verordening duurzaamheidsleningen Klimaatbeleidsplan 2013-2016 Afvalbeleidsplan 2014-2017 Verlenging duurzaamheidsleningen Nulmeting routekaart energieneutraal Wijchen 2040 Verordening Kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) omgevingsrecht gemeente Wijchen IBOR en rioolbeheer 2018-2022 Gemeentelijk rioleringsplan 2018-2022 / Beleidsplan water en riolering 20232027 Wijziging verordening stimuleringsregeling duurzame maatregelen Initiatiefvoorstel K8W VVD WL beleid behalen landelijke afvaldoelstellingen Zomerinzameling GFT Strategische Waternota 2019-2028 Milieubeleidsplan 2018-2021 Begroting ODRN 2023 Begroting MARN 2023 Begroting GGD 2023 Concept startnotitie Regionale Energie Strategie (RES) Toekomstbestendig wonen Beleidsplan Wmo, jeugd en gezondheid 2021 - 2024 Wijchen Definitief bod Regionale Energie Strategie 1.0 van Arnhem Nijmegen Stand van zaken en aanpak actieplan inzake Klimaatadaptatie Wijchen
Pagina | 60| Programmabegroting 2023
Programma 7
8 Wonen en bouwen Algemeen We willen dat iedereen zich in Wijchen thuis kan voelen en goed kan wonen. Daarom zitten we midden in een grote (versnellings-)opgave in de nieuwbouw. We zetten er op in om de komende 10 jaar 3000 woningen te realiseren. De woningbouwversnelling maken we mogelijk door het realiseren van harde plancapaciteit in bestaande plannen. We houden koers op lopende projecten zoals Wijchen West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid. Er blijft ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere initiatieven. Met name in de kleine kernen zorgt dat ervoor dat mensen in hun dorp kunnen blijven, of komen wonen. Bijvoorbeeld door te bouwen in collectief particulier opdrachtgeverschap (cpo). Naast kwantiteit is ook de kwaliteit van wonen en van de leefomgeving belangrijk. We streven naar variatie binnen nieuwbouwwijken en bestaande wijken. Dat betekent verschillende woningtypen, doelgroepen en prijsklassen. Zo blijven wijken op de lange duur veerkrachtig en leefbaar. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen kijken we welke bouwhoogte past bij de omgeving, en ook welke bouwhoogte een bijdrage kan leveren aan het realiseren van betaalbare woningen. Uitgangspunt is dat het woningbouwprogramma zoveel mogelijk aansluit bij de woonbehoefte van de verschillende doelgroepen, zoals starters, ouderen en één- en tweepersoonshuishoudens.
Voor het merendeel zijn dit sociale huurwoningen en betaalbare huur- en koopwoningen. We zetten ook in op levensloopgeschikte woningen en seniorenwoningen. Daarnaast zorgen we voor focus op de ontwikkeling van Wijchen als geheel door ook aandacht te hebben voor de kwaliteit van wonen in bestaande wijken en goede voorzieningen in de buurt. We ontwikkelen zoveel mogelijk energieneutraal en stimuleren circulair en natuur inclusief bouwen. We zorgen ervoor dat de buitenruimten levendig, aantrekkelijk en veilig zijn. Zo zorgen we voor meer mogelijkheden voor ontmoetingen in de buurt. Ouderen en inwoners met een zorgvraag moeten hier kunnen blijven wonen; kleinschalig en zoveel mogelijk onderdeel van de wijk. Daarbij staan we open voor nieuwe woonconcepten en woonvormen voor pre-mantelzorg.
Speerpunten 8-a 8-b 8-c 8-d
Coalitie akkoord
We gaan bouwen Sterke en prettige dorpen en wijken Goede voorzieningen in de buurt Investeren in het buitengebied
Pagina | 61| Programmabegroting 2023
Programma 8
Overige thema's
8-a We gaan bouwen De komende jaren bouwen we fors meer woningen. Zo snel mogelijk. Daarom geven we nu voorrang aan het realiseren van bestaande plannen, met tijdelijk minder aandacht voor nieuwe initiatieven. De afgelopen jaren is al veel voorbereid dus de komende jaren kan de schop de grond in. Daarbij staat de kwaliteit van de leefomgeving voorop. De woningen die we bouwen passen bij de toekomstige behoeften. Denk aan woningen voor starters, ouderen en een- en tweepersoonshuishoudens. We willen dat mensen die hier willen blijven wonen dat ook kunnen. Wat we gaan doen
Uitvoering in
Er komen de komende 10 jaar ongeveer 3000 nieuwe woningen bij. Voor de periode na 2030 verkennen we de opgave die voortkomt uit nieuwe prognoses en regionale afspraken. Daarnaast monitoren we de woningbouwopgave en plannen en werken we aan het realiseren van harde plancapaciteit (zachte plannen hard maken). We houden koers op lopende projecten Wijchen-West, Huurlingsedam, Kraanvogel, Tussen Kasteel en Wijchens Meer en Hart van Zuid. Bestemmingsplannen laatste fase Huurlingsedam en TKWM gaan ter vaststelling naar de raad. Er blijft ruimte voor collectieve wooninitiatieven en kleinere initiatieven, met name in de kleine kernen. De instrumenten uit het Instrumentarium voor behoud van goedkope en betaalbare huur- en koopwoningen passen we op projectniveau toe (maatwerk). We ontwikkelen zoveel mogelijk energieneutraal en stimuleren circulair en natuur inclusief bouwen. We wegen hierbij duurzaamheid en betaalbaarheid af. Bij woningbouwprojecten, niet zijnde de kleine particuliere initiatieven (kpi’s), verplichten wij ontwikkelende partijen om voorafgaand aan de planologische procedure een omgevingsdialoog met omwonenden en andere belanghebbenden te voeren. Hiermee anticiperen wij op de komende Omgevingswet. We verkennen aanvullende mogelijkheden voor woningsplitsing. We staan open voor initiatieven voor woningsplitsing.
We zetten in op het realiseren van levensloopgeschikte woningen en seniorenwoningen. We stimuleren ook bewoners van bestaande woningen om hun woning toekomstbestendig te maken (duurzaamheid en levensloopbestendigheid). We zetten in op het verminderen van de druk op de woningmarkt, bijvoorbeeld door het realiseren van flexwonen. Indicator Aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen in 2023
Continu proces
Continu proces
Continu proces Continu proces
Continu proces Continu proces
Continu proces Continu proces
Continu proces Streefwaarde 250
8-b Sterke en prettige dorpen en wijken We bouwen niet zomaar. De kwaliteit van onze dorpen en wijken staat voorop. We bewaren het dorpse karakter van Wijchen en de kernen. Dat betekent leefbare buurten met voldoende groen, waarin mensen elkaar ontmoeten en iets voor elkaar over hebben. Wat we gaan doen
Uitvoering in
Kwaliteit staat voorop. We streven naar variatie binnen nieuwbouwwijken en in bestaande wijken. Voor bestaande wijken werken we verder aan het toekomstbestendig maken van de woningvoorraad, bijvoorbeeld in WijchenZuid. Dat betekent verschillende woningtypen, doelgroepen en prijsklassen. Bij elk woningbouwplan kijken we welk woningbouwprogramma passend is op de locatie en invulling geeft aan de lokale en gemeente brede woningbehoefte. Bij nieuwe gebiedsontwikkelingen kijken we welke bouwhoogte past bij de omgeving (maatwerk). We geven invulling aan de in 2022 vastgestelde Woonzorgvisie. We staan open voor nieuwe woonconcepten en woonvormen voor pre-mantelzorg.
Continu proces
Pagina | 62| Programmabegroting 2023
Programma 8
Continu proces Continu proces
8-c Goede voorzieningen in de buurt Voor een goede leefbaarheid is het belangrijk dat er voorzieningen in de buurt zijn. Denk aan ruimte voor groen, speelplekken voor onze jeugd, en dorpshuizen of wijkcentra om elkaar te ontmoeten. Wat we gaan doen
Uitvoering in
We bevorderen ontmoeten in nieuwe en bestaande wijken, o.m. door in nieuwe en bestaande wijken en dorpen te gaan voor levendige buitenruimten, die aantrekkelijk en veilig zijn. In Hart van Zuid werken we op basis van de gebiedsvisie verder aan een toekomstbestendig voorzieningenhart, met voldoende groen en ruimte voor ontmoeting. Daarbij blijven we de inwoners betrekken. Het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer biedt een kwaliteitsimpuls aan het centrum. We gaan door op de ingeslagen weg, met een bruisend centrum en voldoende parkeerplekken. Dit doen we uiteraard samen met inwoners en ondernemers.
Continu proces Continu proces Continu proces
8-d Investeren in het buitengebied Ons buitengebied is mooi, en dat houden we graag zo. Dat doen we door de ruimte op een verstandige manier te gebruiken, waarbij we het landschap behouden en versterken en versnippering tegengaan. Wat we gaan doen
Uitvoering in
We zijn terughoudend met bouwen in het buitengebied. Slechte bermen in het buitengebied blijven we aanpakken. Duurzame veehouderij stimuleren wij door duurzaamheidsinitiatieven te faciliteren. We geven agrariërs ruimte voor nieuwe perspectieven voor de toekomst. We werken aan een gebiedsvisie voor het buitengebied, waarbij we nadrukkelijk oog hebben voor eventuele transformatie.
Continu proces Continu proces Continu proces
Pagina | 63| Programmabegroting 2023
Programma 8
Continu proces
Wat het kost Het Programma Wonen en bouwen bestaat uit de volgende taakvelden: 8.1 Ruimtelijke ordening; Tot dit taakveld behoren taken op grond van de Wet ruimtelijke ordening, zoals het bijstellen en actualiseren van bestemmingsplannen en de vergoedingen planschade. 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen); Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitaties. 8.3 Wonen en bouwen; Tot dit taakveld behoren gebiedsontwikkeling, woningvoorraad en huisvestingsvoorziening, waaronder ook de bouwleges. Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV 8.1 8.2 8.3
8.1 8.2 8.3
Taakveld BATEN Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen TOTAAL BATEN LASTEN Ruimte en leefomgeving Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat
2022
2023
2024
2025
50 322 1.274 1.646
40 0 880 920
40 1.543 880 2.463
40 0 880 920
40 0 881 921
978 1.088 1.719 3.785 -2.139 -10 -2.149
1.059 576 1.632 3.268 -2.348 25 -2.323
1.105 79 1.687 2.870 -408 25 -383
1.165 82 1.758 3.005 -2.085 36 -2.049
1.182 85 1.838 3.105 -2.184 0 -2.184
-10 -10
25 25
25 25
36 36
0 0
Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: 8.1 ER: Actualiseren omgevingsplannen Totaal inzet bestemmingsreserves
Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 13 RZ 148 15 AZ 143 16 1 1701 16 2192 17 1 1086 20 54326 20 54326 20 54326 19 25085 20 43403 20 54858 21 045515 22 77480 21 59350
Beleidsnota Centrumvisie Verordening startersleningen Herijking visie Oostflank, westflank, centrum Grondnota en grondexploitatiebeleid Woonvisie "Thuis in Wijchen" 2025 Legesverordening 2021 Verordening precariobelasting 2021 Verordening marktgelden 2021 Vaststelling Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI) Woondeal regio Arnhem Nijmegen Woonagenda Subregio Nijmegen e.o. 2020-2030 Grondprijzenbrief 2021 Wijchen Begroting Bijsterhuizen 2022 Gebiedsvisie en ontwikkelstrategie Wijchen West
Pagina | 64| Programmabegroting 2023
2026
Programma 8
PARAGRAFEN
Pagina | 65| Programmabegroting 2023
Paragrafen
Paragraaf 1: Overhead, algemene dekkingsmiddelen en overige baten en lasten Inleiding In deze paragraaf geven we meer inzicht in de posten overhead, algemene dekkingsmiddelen en overige baten en lasten, welke in programma 0 zijn opgenomen. Overzicht Overhead De kosten overhead hebben betrekking op het deel van het personeel dat zich niet rechtstreeks bezighoudt met de producten, maar dat ondersteunend is in het proces. Ook personeel gerelateerde kosten als opleidingen en BHV vallen hieronder. Daarnaast worden hier de kosten voor huisvesting en ICT verantwoord. Per 2018 is de werkorganisatie Druten Wijchen in werking getreden. Hierin is de overhead grotendeels primair ondergebracht. Wat binnen overhead achter is gebleven in Wijchen zijn de kosten voor de gemeentesecretaris, een deel van de huisvestingskosten. We zien stijging van de kosten vanaf 2023 door uitbreiding van personeel (Integraal plan WDW), meerkosten vanwege het Informatiebeleidsplan (ICT) en hogere (afschrijvings)kosten vanwege de investering in het kasteel. Tabel 1: Weergave van het taakveld Overhead (x € 1.000)
Overhead Personeel(s gerelateerd) ICT Huisvesting Totaal Overhead (taakveld 0.4) Inzet reserves Totaal overhead incl. reserves
Begroting 2022 7.544 2.643 1.494 11.681 533 11.148
Begroting 2023 8.041 2.944 1.882 12.867 640 12.227
Meerjarenramingen 2024 2025 8.112 8.492 3.019 3.092 1.678 1.660 12.809 13.244 432 408 12.377 12.836
2026 8.897 3.127 1.593 13.617 336 13.281
Overzicht vrij besteedbare dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen presenteren we in onderstaande tabel. De OZB en de uitkeringen uit het Gemeentefonds zijn de grootste onderdelen daarvan. Deze middelen kennen in tegenstelling tot heffingen als het rioolrecht of de afvalstoffenheffing geen vooraf bepaald bestedingsdoel. De (wettelijk) niet vrij besteedbare heffingen evenals de specifieke uitkeringen worden in de programma’s, waarvan ze voor een deel de kosten dekken, verantwoord onder de baten. Tabel 2: Weergave van de dekkingsmiddelen (x € 1.000)
Taak veld 0.5 0.5 0.61 0.62 0.64 0.7
Dekkingsmiddelen Treasury - Resultaat financieringen Treasury - Dividend OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Onvoorzien Totale algemene dekkingsmiddelen
Begroting 2022
Begroting 2023
Meerjarenramingen 2024 2025
1.001
941
634
929
956
93 6.099 3.532 365
93 6.355 3.629 368
93 6.585 3.720 377
93 6.822 3.813 391
93 7.002 3.897 402
73.148
75.867
80.324
83.225
80.462
0
0
0
0
0
84.238
87.253
91.732
95.272
92.811
Pagina | 66| Programmabegroting 2023 Paragraaf 1 Overhead en dekkingsmiddelen
2026
0.5 Treasury Het taakveld Treasury is in tabel 2 gesplitst in het financieringsresultaat en dividend. Het financieringsresultaat betreft het renteresultaat op aangetrokken en uitgezette leningen, zie paragraaf 6 voor de specificatie. 0.61/0.62/064 Lokale heffingen In paragraaf 3 “Lokale heffingen” van de programmabegroting wordt nader ingegaan op het algemeen beleid van de lokale heffingen en de belastingcapaciteit van de gemeente Wijchen. De onderstaande lokale heffingen zijn daar opgenomen. Onroerend Zaak Belasting (OZB)*, Toeristenbelasting*, Hondenbelasting, Rioolrechten, Afvalstoffenheffing/ reinigingsrechten, Reclamebelasting* Precariobelasting* De met * gemarkeerde belastingen vrij besteedbaar. 0.7 Gemeentefonds (algemene uitkering) De omvang van de inkomsten uit het Gemeentefonds is herleid uit de septembercirculaire 2022. Zie voor toelichting Programma 0-f. Onvoorzien Er is, conform wettelijk voorschrift een bedrag opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Met het vaststellen van de begroting, bekrachtigt de raad het standpunt, dat tegenvallers binnen bestaande middelen worden opgevangen. In de vastgestelde financiële verordening is opgenomen dat een structureel resultaat begroot dient te worden. Dit bedrag dient als buffer voor onvoorziene kosten.
Overzicht Overige baten/ lasten Binnen het taakveld 0.8 overige baten lasten worden de stelposten en bijzondere baten en lasten verantwoord. Tabel 3: Weergave van het taakveld 0.8 (x € 1.000)
Taak veld 0.8
Dekkingsmiddelen Overige baten en lasten
Begroting 2022 2.896
Begroting 2023 -826
Meerjarenramingen 2024 2025 -939 -987
2026 -1.051
De inkomst in 2022 betreft de winstneming bouwgrond, verminderd met de stelpost voor loon- en prijsontwikkeling. Vanaf 2023 hebben we hier enkel stelposten loon- en prijsontwikkelingen opgenomen. Overzicht Vennootschapsbelasting Tabel 4: Weergave van het taakveld 0.9 (x € 1.000)
Taak veld 0.9
Dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting
Begroting 2022 0
Begroting 2023 0
Meerjarenramingen 2024 2025 0 0
2026 0
Vanaf 2016 moeten gemeenten en andere overheden vennootschapsbelasting (VPB) betalen over de winst die ze met hun ondernemingsactiviteiten maken. Tot en met 2021 voerden wij geen winstgevende ondernemingsactiviteiten uit en betaalden wij geen VPB. Recente ontwikkelingen in de rechtspraak hebben tot gevolg dat reclameactiviteiten en verstrekken van personeelshypotheken, beide van toepassing bij onze gemeente, in het kader van de VPB worden gekwalificeerd als een onderneming in fiscale zin. Dit betekent dat eventuele winst die wordt behaald met deze activiteiten is belast. De wijze van fiscale resultaatbepaling is nog onderhanden. Derhalve wordt voor deze belastingplicht in de begroting 2023 nog geen bedrag opgenomen.
Pagina | 67| Programmabegroting 2023 Paragraaf 1 Overhead en dekkingsmiddelen
Paragraaf 2: Lokale heffingen Inleiding In artikel 8 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is geregeld dat de paragraaf lokale heffingen een verplicht onderdeel is van de begroting. Deze paragraaf moet volgens artikel 10 van het BBV ten minste de volgende onderdelen bevatten: -
-
De geraamde inkomsten; Het beleid ten aanzien van de lokale heffingen; Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij de berekening van de tarieven van de heffingen, die ten hoogste kostendekkend mogen zijn, wordt bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd; Een aanduiding van de lokale lastendruk; Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid.
We beschrijven allereerst de algemene kaders en beleidsuitgangspunten. Vervolgens gaan we in op de heffingen van leges. Daarbij besteden we aandacht aan de kostenopbouw en de kostendekkendheid. Daarnaast geven we aan welke belastingen we in Wijchen heffen. Per belastingsoort schetsen we de kaders en gaan we in op de tariefsopbouw en de grondslag voor de belastingheffing en de totaal begrote (netto)opbrengst per belasting. We gaan ook in op ons kwijtscheldingsbeleid. Tot slot van deze paragraaf nemen we voorbeeldaanslagen lokale heffingen op voor een meerpersoonshuishouden zonder honden, om zo een vergelijking te kunnen maken van de tarief ontwikkelingen voor de individuele huishoudens. Algemeen De bevoegdheid tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van een gemeentelijke belasting berust bij de raad. Een dergelijk besluit wordt genomen door het vaststellen, wijzigen of intrekken van een daartoe bestemde verordening. Het belastinggebied van een gemeente is begrensd. De Gemeentewet bepaalt limitatief welke belastingen een gemeente mag heffen. Daarnaast kan bij wet aan de gemeente de bevoegdheid worden toegekend om een bepaalde belasting te heffen. Een voorbeeld hiervan vormt de afvalstoffenheffing die zijn wettelijke grondslag vindt in de Wet Milieubeheer.
Wijchen werkt samen met de gemeenten Beuningen, Druten, Heumen en Berg- en Dal op het gebied van de uitvoering van de Wet WOZ en de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen. Met een centrumgemeente-constructie in de zin van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) zijn de bevoegdheden op het gebied van de uitvoering overgedragen aan de gemeente Beuningen. Het Belastingkantoor Beuningen verricht zijn werkzaamheden onder de naam Munitax. Welke belastingen en rechten worden in de gemeente Wijchen geheven? De heffingsambtenaar legt belastingen dwingend op zonder dat daar een aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Rechten worden geheven op basis van artikel 229 van de Gemeentewet en artikel 15:33 van de Wet milieubeheer. Tegenover deze heffingen staat wel een aanwijsbare tegenprestatie. Bovendien mag het totaal van de verwachte inkomsten uit rechten het totaal van de verwachte uitgaven niet overschrijden. De gemeente Wijchen heft de onderstaande belastingen en rechten: leges (artikel 229 Gemeentewet); marktgelden (artikel 229 Gemeentewet); onroerende zaakbelastingen (artikel 220 tot en met artikel 220i Gemeentewet);
Pagina | 68| Programmabegroting 2023 Paragraaf 2 Lokale heffingen
toeristenbelasting (artikel 224 Gemeentewet); hondenbelasting (artikel 226 Gemeentewet); rioolheffing (artikel 228a Gemeentewet); reinigingsheffing (artikel 15:33 Wet milieubeheer); reclamebelasting (artikel 227 Gemeentewet); precariobelasting (artikel 228 Gemeentewet); bedrijven investeringszone (Wet op de bedrijveninvesteringszones)
Ontwikkelingen 2023
Verwachting stijgend aantal bezwaarschriften Het aantal bezwaarschriften neemt de laatste jaren nog steeds toe. Veel van de bezwaren en beroepsschriften worden ingediend door ‘no cure no pay’ bureaus. De afhandeling van deze geschriften kost ongeveer drie keer zo veel behandelingstijd. De verwachting is dat het aantal bezwaar- en beroepschriften verder toeneemt.
Modelverordening rioolheffing De VNG heeft een nieuwe ‘Modelverordening Riool- en waterzorgheffing’ geïntroduceerd. Deze is bedoeld om de huidige ‘Modelverordening Rioolheffing’, waarop onze ‘Verordening op de heffing en invordering van rioolheffing Wijchen 2022’ is gebaseerd, te vervangen. Deze nieuwe modelverordening sluit beter aan bij de bredere invulling van de gemeentelijke watertaken. Momenteel onderzoeken wij of de gemeente de overgang naar deze nieuwe modelverordening dient te maken. Wij willen hierbij zorgvuldig te werk gaan. Wij zijn samen met Munitax bezig om een impactanalyse te maken van de voorgestelde wijzigingen. Na deze inventarisatie worden de belangen van onze belastingplichtigen zorgvuldig afgewogen tegen de achtergrond van de verschillende onderdelen van de belastingheffing. Op basis hiervan komen wij in de loop van 2023 met een voorstel. Mocht vervolgens worden besloten om daadwerkelijk de overgang naar de nieuwe modelverordening te maken, dan willen wij de nieuwe belastingplichtigen daarmee niet overvallen, maar ze tijdig informeren over de nieuwe belastingplicht. Daarom blijven we voor het jaar 2023 vooralsnog uitgaan van het systeem van onze ‘Verordening op de heffing en invordering van rioolheffing Wijchen 2022’.
Lokale Heffingen De lokale heffingen zijn gebaseerd op de gewenste opbrengsten, die in de voorliggende begroting en dus in deze paragraaf zijn opgenomen. De tarieven die hierbij zijn vermeld en afhankelijk zijn van de WOZ-waarden, zullen nog een wijziging ondergaan. Dit komt omdat de definitieve WOZ-waarden ontwikkelingen nog niet bekend zijn. Bij de behandeling van de voorstellen over belastingverordeningen is dat wel het geval. De tarieven zullen dan ook op basis daarvan, definitief worden gesteld. Voor de duidelijkheid, alleen de tarieven die in de vastgestelde verordeningen staan, zijn dus geldig.
Onroerende zaakbelastingen De grondslag voor de onroerende zaakbelasting is de WOZ-waarde. De voorlopige tarieven voor 2023 zijn: Tabel 5: ontwikkeling van de tarieven OZB (inclusief correctie n.a.v. waardestijging)
Soort OZB Woning eigenaar Niet-woning eigenaar Niet-woning gebruiker Totaal
Tarief 2022 (% van de WOZwaarde) 0,1074% 0,2486% 0,1911%
Tarief 2023 (% van de WOZwaarde) 0,0985% 0,2561% 0,1968%
Pagina | 69| Programmabegroting 2023 Paragraaf 2 Lokale heffingen
Gewenste opbrengst 2023 (netto x € 1.000) 6.355 2.159 1.470 9.984
De basis voor de meerjarenraming van de OZB is het jaar 2022. De opbrengsten OZB worden jaarlijks gecorrigeerd voor de verwachte prijscompensatie. We gaan daarbij uit van de percentages uit de meicirculaire 2022. Daarnaast houden we rekening met een verwachte toename van het aantal woningen als gevolg van nieuwbouw en wordt bij de bepaling van de tarieven rekening gehouden met de waardeontwikkeling van onroerende zaken (WOZ). Voor 2022 heeft Munitax voor de woningen een voorlopige waardestijging van 12,3% doorgegeven en voor de nietwoningen 0%. Zodra deze cijfers definitief bekend zijn, zullen de tarieven worden herrekend en ter vaststelling aan de gemeenteraad, in zijn vergadering van december 2022, worden voorgelegd. In onderstaande tabel wordt het meerjarenperspectief weergegeven van de gewenste inkomsten OZB. Tabel 6: ontwikkeling van de opbrengsten OZB
x € 1.000
2023
2024
2025
2026
Totaal Begroting 2022 Mutatie Perspectiefnota 2022 Actuele begroting 2022
9.955 34 9.989
10.192 118 10.310
10.387 253 10.640
10.586 318 10.904
Berekening 2023: Basis (raming opbrengst 2022)
9.626
9.626
9.626
9.626
69
140
213
242
289
289 250
289 250 257
289 250 257 234
9.984
10.305
10.635
10.898
-5
-5
-5
-6
Nieuwbouw/woningtoename
Index 2023 Index 2024 Index 2025 Index 2026 Totaal Begroting 2023 Mutatie t.o.v. begroting 2022
%/aantal
T.m. 2025: 250 won. p/jr. Daarna 100 p/jr
3,0% 2,5% 2,5% 2,2%
Reinigingsheffingen We streven ernaar dat onze inwoners hun afval kwalitatief en kwantitatief goed (blijven) scheiden om zoveel mogelijk grondstoffen terug te winnen. Het taakveld afval is altijd een dynamisch dossier, maar de huidige crisis maakt het nog complexer. Wij hebben nog steeds het motto “de vervuiler betaalt” hoog in het vaandel en willen dit verder verankeren in de toekomst. Het diftar-systeem zetten we in 2023 voort, waarbij we de huidige grondslagen van de tarieven in stand houden. Dit betekent dat de systematiek van toerekenen van kosten naar vaste en variabele heffing gehandhaafd blijft, evenals het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. Waarbij de voor compensatie in aanmerking komende btw wordt meegerekend in het tarief conform artikel 229, eerste lid, aanhef en onderdelen a en b, van de Gemeentewet en artikel 15.33 van de Wet milieubeheer. De middelen die gegenereerd worden uit de reinigingsheffingen zijn derhalve niet vrij aanwendbaar maar dienen ter dekking van kosten voor afvalinzameling en verwerking. Bij diftar bestaat de tariefstelling uit een variabel en een vast gedeelte. De hoogte van het variabele gedeelte wordt bepaald door het aantal aanbiedingen van de container voor restafval (of aantal inworpen in de verzamelcontainer) en de omvang
Pagina | 70| Programmabegroting 2023 Paragraaf 2 Lokale heffingen
van deze container. Met het vaste tarief worden de algemene kosten van het taakveld afval, de kosten van de overige afvalstromen en de toe te rekenen kosten van andere taakvelden, zoals beschreven in deze paragraaf gedekt. Het variabele tarief wordt bepaald door de variabele kosten (inzameling en verwerking restafval) te delen door het te verwachten aantal aanbiedingen. Er bestaan hierbij drie mogelijkheden: 240 liter container, 140 liter container en 50 liter zak (ondergrondse verzamelcontainer). Naar verhouding is bij elk van de drie mogelijkheden het tarief gelijk. D.w.z. per aanbieding betaald iemand met een 240 liter minicontainer ca. 1,7 keer zoveel als iemand met een 140 liter minicontainer (240 liter/140 liter). Het positieve saldo uit de jaarrekening 2021 storten we in de voorziening afvalinfrastructuur zodat deze voorziening weer voldoende draagkracht heeft om alle inzamelmiddelen te vervangen als dat nodig is. Tabel 7: tariefstelling Reinigingsheffingen 2022 i.r.t. 2021
Jaartal Vast tarief Variabel tarief Woonzorgcomplex
Minicontainer 240 liter 2022 2023 173 178 7,94 8,67
Minicontainer 140 liter 2022 2023 173 178 4,63 5,06
Afvalzak (50 liter) 2022 173 1,65 79,20
2023 178 1,80 86,40
Tabel 8: Grondslag tariefstelling (x€ 1000):
Begroot 2023
Taakveld 7.3 Afval: Directe kosten, inclusief (omslag)rente excl. BTW Taakveld 7.3 Afval: Directe inkomsten excl. BTW Bruto kosten taakveld(en) vóór inzet reserves
3.791
3.883
-551 3.240
-755 3.129
Taakveld 0.10 Mutaties reserves: Afdekking vanuit reserves
0
0
3.240
3.129
210
210
53
59
53
63
61
58
Netto kosten taakveld(en) Toe te rekenen kosten: Taakveld 6.3 Inkomensregelingen: Kwijtschelding afvalstoffenheffing Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer: Schoonhouden wegen 1/3 deel van de integrale kosten Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer: Zwerfafval 1/3 deel van de integrale kosten Taakveld 0.4 Overhead: Overhead inclusief (omslag-)rente Toe te rekenen compensabele BTW op de directe kosten en opbrengsten Totale kosten
613
578
4.229
4.096
Opbrengst heffingen
4.229
4.096
100,0% 100,0%
100,0% 100,0%
Dekkingspercentage vóór inzet reserves Dekkingspercentage na inzet reserves
Begroot 2022
Rioolheffing Ons uitgangspunt bij het bepalen van het tarief is dat we een solide beleid voeren, waarin inkomsten en uitgaven op een lange termijn in balans zijn en waarin we doelmatig omgaan met de beschikbare middelen.
Pagina | 71| Programmabegroting 2023 Paragraaf 2 Lokale heffingen
Voor de rioolheffing geldt als uitgangspunt dat de opbrengst van de rioolheffing 100% van de kosten dekt. De hoogte van de heffing is gebaseerd op de kosten voortvloeiend uit en gerelateerd aan het beleidsplan Water en Riolering voor de periode 2023 -2027. Daarbij wordt, conform art. 228a derde lid Gemeentewet, in het tarief de voor compensatie in aanmerking komende btw meegerekend. Onze rioolheffing berekenen we als percentage over de WOZ-waarde. We maken hierbij onderscheid naar eigenaren en gebruikers, alsook naar woningen en nietwoningen. We hebben de middelen nodig om invulling te kunnen geven aan onze (verbrede)zorgplichten voor afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater zoals deze in het beleidsplan zijn opgenomen. De VNG heeft een nieuwe ‘Modelverordening Riool- en waterzorgheffing’ geïntroduceerd. Onder “Ontwikkelingen 2023” aan het begin van deze paragraaf hebben we aangegeven hier in 2023 op terug te komen. Tabel 9: ontwikkeling van de tarieven rioolrecht
Soort Rioolheffing
Woning eigenaar Woning gebruiker Niet-woning eigenaar Niet-woning gebruiker
Tarief 2022 Tarief 2023* (% van de (% van de WOZ-waarde) WOZ-waarde) 0,0373% 0,0359% 0,0193% 0,0145% 0,0884% 0,0956% 0,0430% 0,0363%
* Bij de berekening van de tarieven voor 2023 is rekening gehouden met de voorlopige verwachte waardeontwikkeling van onroerende zaken (WOZ). Zodra Munitax de definitieve waardeontwikkeling heeft verstrekt, zullen de tarieven worden herrekend en zullen deze aan de gemeenteraad, in zijn vergadering van december 2022, ter vaststelling worden voorgelegd. Tabel 10 Kosten en opbrengsten rioolheffing (bedragen x € 1.000)
Soort rioolheffing Woning eigenaar Woning gebruiker Niet-woning eigenaar Niet-woning gebruiker Totaal kosten in de heffing te betrekken Dekkingsgraad
Kostentoedeling 2023 * € 2.289 € 907 € 788 € 275
54% 21% 18% 6%
Heffings-opbrengst 2023 (netto) € 2.289 54% € 907 21% € 788 19% € 275 6%
€ 4.259
€ 4.259 100%
* Inclusief toerekenbare btw-componenten en kwijtschelding.
De af te dekken kosten, inclusief toegerekende compensabele Btw, bedragen € 4.259k. De gewenste opbrengst zit, uitgaande van de berekende tarieven voor 2023, op hetzelfde bedrag, zodat de dekkingsgraad 100% is. Daarbij is ook rekening gehouden met een inschatting van oninbare heffingen en verminderingen, die ook binnen het tarief afgedekt mogen worden. Onder de eigenaarsheffingen dekken we de kosten van de initiële aanleg, vervanging en groot onderhoud. Met de gebruikersheffingen dekken we de overige kosten gerelateerd aan ons verbrede zorgplicht. Gemengde kosten worden naar rato toegerekend. Tabel 11: Grondslag tariefstelling x € 1000:
Taakveld 7.2 Riolering: Directe kosten, inclusief (omslag)rente excl. BTW Taakveld 7.2 Riolering: Directe inkomsten excl. BTW Taakveld 0.10 Mutaties reserves: Afdekking vanuit reserves Netto kosten taakveld(en)
Pagina | 72| Programmabegroting 2023 Paragraaf 2 Lokale heffingen
Begroot 2023 4.098 -593 -26 3.479
Toe te rekenen kosten: Taakveld 2.1 Verkeer en Vervoer: 1/3 deel kosten van schoonhouden wegen Taakveld 6.3 Inkomensregelingen: Kwijtschelding rioolheffing Taakveld 0.4 Overhead: Kosten inclusief (omslag-)rente Toe te rekenen BTW op de directe kosten en opbrengsten
59 40 135 546
Totale kosten
4.259
Opbrengst heffingen
4.259
Dekkingspercentage
100%
Hondenbelasting De opbrengsten uit het heffen van hondenbelasting worden als een algemeen dekkingsmiddel gezien en mogen dus vrijelijk worden besteed. In de gemeente Wijchen worden, net als in veel alle gemeenten, deze belastingopbrengsten ingezet ter voorkoming van hondenoverlast en strookt de heffing met het principe “de vervuiler betaald”. De hondenbelasting in Wijchen is kostendekkend. Met name door een toename van het aantal honden, dit laatste op basis van de gegevens van Munitax, dalen de tarieven met 1,3% en ontwikkelen deze zich als volgt: Tabel 12: ontwikkeling van de tarieven hondenbelasting
Aantal honden Eerste hond Tweede en volgende hond Kennel
2022 € 78,65 144,60 339,80
2023 € 77,60 142,65 335,20
Hoewel de hoogte van de hondenbelasting in Wijchen niet wettelijk beperkt is door de gemaakte kosten, kiest Wijchen wel voor deze systematiek. Voor de bepaling van de hoogte van de hondenbelasting is de toerekening in tabel 13 toegelicht. De kosten die ten grondslag liggen aan de heffing zijn als volgt opgebouwd: Tabel 13: Grondslag tariefstelling x € 1000:
Begroot 2023 Taakveld 5.7 Openbaar groen en recreatie: Directe kosten Hup, inclusief (omslag)rente excl. BTW Taakveld 0.64 Belastingen overig: Directe kosten, inclusief (omslag)rente excl. BTW Taakveld 0.10 Mutaties reserves: Afdekking vanuit reserves Netto kosten taakveld(en)
207 62 0
Toe te rekenen kosten: Taakveld 0.4 Overhead: Overhead inclusief (omslag-)rente Toe te rekenen BTW op de kosten Totale kosten
63 20 352
Opbrengst heffingen
352
Dekkingspercentage
100%
Toeristenbelasting De toeristenbelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Heffing van de toeristenbelasting geschiedt op basis van aangifte. Voor 2023 zijn, conform de door de gemeenteraad in oktober 2021 vastgestelde Beslisnota Toeristenbelasting, de tarieven voor 2023 gelijk gehouden aan die van 2022. Daarnaast is, eveneens
Pagina | 73| Programmabegroting 2023 Paragraaf 2 Lokale heffingen
conform de beslisnota, in het financiële meerjarenperspectief vanaf 2024 voorlopig rekening gehouden met een extra verhoging van deze tarieven naar respectievelijk € 2,00 per overnachting en € 1,00 per overnachting op een vaste standplaats. Dit onder voorbehoud van een afweging daarvan door de gemeenteraad bij de behandeling van de begroting 2024 te zijner tijd. We verlenen een vrijstelling voor overnachtingen van scouts die op een scoutingterrein overnachten. Het afgeronde tarief wordt in rekening gebracht, conform raadsbesluit. Tabel 14: ontwikkeling van de tarieven toeristenbelasting
Tarief per overnachting Tarief per overnachting op vaste standplaats
2022 afgerond € 1,50
2023 afgerond € 1,50
€ 0,75
€ 0,75
Reclamebelasting De reclamebelasting is een algemeen dekkingsmiddel. Een gebruiker van een pand binnen een door de Gemeenteraad vastgesteld gebied is deze belasting verschuldigd als hij een reclame-uiting op zijn pand voert. In 2023 heffen we reclamebelasting voor een drietal zones. Dit zijn: Wijchen Centrum, Bedrijventerrein Wijchen-Oost en Bedrijventerrein Bijsterhuizen. Het tarief voor Wijchen Centrum is een percentage van de WOZ-waarde van het pand. Voor de overige zones is ook de WOZ-waarde van het pand als grondslag gekozen, maar zijn de tarieven gestaffeld. De tarieven voor 2023 zijn in eerste aanleg voorlopig en alleen nog maar gebaseerd op de ontvangen conceptbegrotingen 2023 van de stichtingen. Enerzijds komt dat omdat de ontwikkeling van de WOZ-waarden nog niet bekend zijn en anderzijds omdat we deze, zoals gebruikelijk, in overleg met de 3 stichtingen willen bepalen. Uiteindelijk is het aan de gemeenteraad om de tarieven bij de belastingverordeningen in december 2022 definitief vast te stellen. Tabel 15: ontwikkeling tarieven reclamebelasting Wijchen Centrum
2022 Minimum bedrag per WOZ-object Drempelbedrag WOZ-waarde Tarief per € 1.000 WOZ-waarde boven drempelbedrag Maximumbedrag per WOZ-object Gewenste opbrengst in €
€ 325,00 € 136.000 € 2,39 € 945,00 € 128.000
2023* € 325,00 € 136.000 € 2,39 € 945,00 € 127.000
Tabel 16: ontwikkeling tarieven Bedrijventerrein Bijsterhuizen
WOZ-waarde van: € 0,00 € 109.001 € 272.001 € 544.001 € 1.088.001 € 2.177.001 € 3.265.001 € 4.354.001 € 5.440.001 Meer dan € 10.884.000
Tot € 109.000 € 272.000 € 544.000 € 1.088.000 € 2.177.000 € 3.265.000 € 4.354.000 € 5.440.000 € 10.884.000 --------
Pagina | 74| Programmabegroting 2023 Paragraaf 2 Lokale heffingen
2022
2023*
€ 100 € 200 € 325 € 730 € 1.015 € 1.215 € 1.625 € 2.030 € 2.840 € 3.245
€ 105 € 210 € 335 € 755 € 1.045 € 1.255 € 1.675 € 2.090 € 2.925 € 3.345
Tabel 17: ontwikkeling tarieven bedrijventerrein Wijchen-Oost
WOZ-waarde van: € 0,00 € 105.001 € 210.001 € 314.001 € 523.001 € 785.001 € 1.046.001 € 1.569.001 € 2.093.001 Meer dan € 3.139.000
Tot € 105.000 € 210.000 € 314.000 € 523.000 € 785.000 € 1.046.000 € 1.569.000 € 2.093.000 € 3.139.000 --------
2022
2023*
€ 135 € 190 € 270 € 435 € 600 € 760 € 980 € 1.305 € 1.635 € 2.025
€ 135 € 190 € 270 € 435 € 600 € 760 € 980 € 1.305 € 1.635 € 2.025
* Nog te bepalen in overleg met de betreffende stichtingen
Marktgelden De tarieven zijn verhoogd met een prijsindex van 3%, Dit is hetzelfde percentage als die we in de kostenontwikkeling hebben opgenomen. Daarbij is rekening gehouden met de mate van kostendekkendheid van de marktgelden. Tabel 18: marktgelden
Marktgelden x € 1,Vaste standplaatsen per strekkende meter per kwartaal Vermeerdering luifel bij standplaats Vermeerdering auto/cabine Vermeerdering per marktdag voor promotiedoeleinden Dag- en standwerkersplaatsen per marktdag Elektriciteit per marktdag per aansluiting dag- en standwerkersplaats
2022 22,60 2,30 10,25 3,95 13,10 3,95
2023 23,25 2,35 10,55 4,05 13,45 4,05
Precariobelasting De precariobelasting wordt geheven van degene die, al dan niet met vergunning of na een melding, het voorwerp of de voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond heeft of diens opvolger, dan wel van degene ten behoeve van wie dat voorwerp of die voorwerpen onder, op of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond aanwezig zijn. De tarieven verhogen we met een prijsindex van 3%. Dit is hetzelfde percentage als die we in de kostenontwikkeling hebben opgenomen.
Bedrijven Investerings-Zone (BIZ) Met ingang van 2021 heft de gemeente een belasting van een selectie van de gebruikers en/of eigenaren van de niet-woningen gelegen in de BI-zone (bijdrageplichtigen). De opbrengst gaat naar de Vereniging van Pandeigenaren Wijchen Centrum en is bestemd om deze vereniging meer financiële slagkracht te geven om te investeren in een aantrekkelijk centrum voor Wijchen. De verordening die ten grondslag ligt aan de heffing geldt voor 5 jaar en loopt vanaf 1 januari 2021 tot en met 31 december 2025. Het tarief ligt ook voor 5 jaar vast en bedraagt 0,19% van de WOZ waarde, met een minimum van € 270 en een maximum van € 540.
Leges In onderstaande tabel geven we per hoofdstuk van de legestabel de begrote kosten en opbrengsten weer. Hieruit blijkt dat er per titel geen overdekking bestaat op de leges. De personeelskosten maken onderdeel uit van de directe kosten en zijn op basis van ureninzet toegerekend aan de verschillende hoofdstukken. In het overzicht zijn naast de directe kosten op de verschillende onderdelen, de overheadkosten toegerekend op basis van een vaste opslag per fte. We streven naar 100% kostendekkend, maar zijn hierin beperkt door de gemaximeerde legestarieven vanuit het Rijk. Zie in de volgende tabel de mate van kostendekkendheid.
Pagina | 75| Programmabegroting 2023 Paragraaf 2 Lokale heffingen
Tabel 19: Legestabel 2023 Titel 1 Algemene dienstverlening
directe kosten
overhead
baten
Kosten dekking
hoofdstuk
1
Burgerlijke stand
€ 30.847
€ 11.205
€ 74.000
176,0%
hoofdstuk
2
Reisdocumenten en Ned. ID kaart
€ 115.466
€ 44.592
€ 123.506
77,2%
hoofdstuk
3
€ 129.747
€69.572
€ 183.517
92,1%
hoofdstuk
4
Rijbewijzen Verstrekkingen uit de Basis Registratie Personen
€ 4.912
€ 2.508
€0
0,0%
hoofdstuk
5
Verstrekkingen uit het kiezersregister
€0
€0
€0
Nvt
hoofdstuk
6
Vervallen
€0
€0
€0
Nvt
hoofdstuk
7
Bestuursstukken
€0
€0
€0
Nvt
hoofdstuk
8
Vastgoedinformatie
hoofdstuk
9
Overige publiekszaken
hoofdstuk
10
hoofdstuk
11
hoofdstuk hoofdstuk
€0
€0
€0
€ 6.084
€ 30.760
€ 25.846
Gemeentearchief
€0
€0
€0
nvt
Huisvestingswet
€0
€0
€0
nvt
12
Vervallen
€0
€0
€0
nvt
13
Leegstandswet
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
14
Gemeentegarantie
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
15
Marktstandplaatsen
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
16
Vervallen
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
17
Kansspelen
€ 765
€ 618
€ 843
60,9%
hoofdstuk
18
Telecommunicatie
€ 33.355
€ 26.939
€ 12.565
20,8%
hoofdstuk
19
Verkeer en vervoer
€ 31.485
€ 6.849
€ 8.431
22,0%
hoofdstuk
20
Diversen
€0
€0
€0
Kostendekking Titel 1
€ 352.551
€ 193.143
€ 428.707
78,5%
Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning
directe kosten
overhead
baten
Kosten dekking
hoofdstuk
1
hoofdstuk hoofdstuk
Nvt 70,2%
nvt
€0
€0
€0
2
Begripsomschrijvingen Vooroverleg/beoordelen conceptaanvraag
nvt
€ 127.207
€ 102.738
€ 191.084
81,3%
3
Omgevingsvergunning
€ 637.458
€ 455.642
€ 717.826
65,7%
hoofdstuk
4
Verhoging
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
5
Teruggaaf
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
6
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
7
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
8
Intrekking omgevingsvergunning Wijziging omgevingsvergunning agv wijziging project Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
9
Sloopmelding
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
10
Niet genoemde beschikking
€0
€0
€0
nvt
Kostendekking Titel 2
€ 764.666
€ 558.380
€ 908.910
68,7%
Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn
directe kosten
overhead
baten
Kosten dekking
hoofdstuk
1
Horeca
€ 2.666
€ 2.153
€ 1.642
34,1%
hoofdstuk
2
Organiseren evenementen of markten
€ 22.662
€ 18.303
€ 13.916
34,0%
hoofdstuk
3
Prostitutiebedrijven
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
4
Splitsingsvergunning woonruimten
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
5
Vergunning verblijfsruimte
€0
€0
€0
nvt
hoofdstuk
6
Winkeltijdenwet
€ 57
€ 46
€ 29
27,8%
hoofdstuk
7
Kinderopvang
Kostendekking Titel 3 Kostendekking totale tarieventabel
€ 4.361
€0
€ 4.000
91,7%
€ 29.746
€ 20.502
€ 19.587
39,0%
€ 772.024 €1.357.203
70,7%
€1.147.072
Pagina | 76| Programmabegroting 2023 Paragraaf 2 Lokale heffingen
Recapitulatie Titel 1, 2 en 3 directe kosten
Totaal Kostendekking Titel 1
overhead
baten
Kosten dekking
Kostendekking Titel 3
€ 352.661 € 193.143 € 428.707 € 764.666 € 558.380 € 908.910 € 29.746 € 20.502 € 19.587
78,5% 68,7% 39,0%
Kostendekking totale tarieventabel
€1.147.072
70,7%
Kostendekking Titel 2
€ 772.024 € 1357.203
Omgevingswet De bovenstaande legestabel 2023 heeft nog betrekking op de situatie zonder invoering van de Omgevingswet. Op dit moment (half september 2022) is er nog onvoldoende duidelijkheid of de wet per 1 januari 2023 wel of niet wordt ingevoerd. Op 1 november 2022 neemt de Eerste Kamer hierover een beslissing. We zijn wel al volop bezig met de voorbereidingen voor het geval de invoering van de Omgevingswet doorgaat. Bij het doorgaan van de invoering leggen we in december 2022, bij de vaststelling van de legesen belastingverordeningen 2023, de gewijzigde tabel aan u voor. Overzicht van de geraamde inkomsten In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de begrote inkomsten gemeentelijke heffingen. Tabel 20: Overzicht geraamde netto inkomsten (x € 1.000)