CConstaterende datwijchen
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2022

Raad openbaar Wijchen 11 november 2021, gemeente wijchenBij agendapunt: 66407 Programmabegroting Wijchen 202233.113 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

€0

€0

€0

nvt

hoofdstuk

9

Sloopmelding

€0

€0

€0

nvt

hoofdstuk

10

Niet genoemde beschikking

€0

€0

€0

Kostendekking Titel 2

€ 810.941

€ 550.880

€ 907.743

66,7%

Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn

directe kosten

overhead

baten

Kosten dekking

nvt

hoofdstuk

1

Horeca

€ 2.924

€ 2.477

€ 1.180

21,9%

hoofdstuk

2

Organiseren evenementen of markten

€ 23.536

€ 19.942

€ 10.004

23,0%

hoofdstuk

3

Prostitutiebedrijven

€0

€0

€0

nvt

hoofdstuk

4

Splitsingsvergunning woonruimten

€0

€0

€0

nvt

hoofdstuk

5

Vergunning verblijfsruimte

€0

€0

€0

nvt

hoofdstuk

6

Winkeltijdenwet

€ 117

€ 99

€ 21

9,5%

hoofdstuk

7

Kinderopvang

€ 4.234

€0

€ 4.000

94,5%

€ 30.810

€ 22.519

€ 15.205

28,5%

€ 774.733 €1.288.703

65,5%

Kostendekking Titel 3 Kostendekking totale tarieventabel

Pagina | 86| Programmabegroting 2022

€1.192.633

Paragraaf 3

Recapitulatie Titel 1, 2 en 3

Totaal Kostendekking Titel 1 Kostendekking Titel 2 Kostendekking Titel 3

directe kosten

overhead

baten

Kosten dekking

€ 350.882

€ 201.335

€ 365.754

66,2%

€ 810.941

€ 550.880

€ 907.743

66,7%

€ 22.519

€ 15.205

28,5%

€ 774.733 €1.288.703

65,5%

€ 30.810

Kostendekking totale tarieventabel

€1.192.633

Overzicht van de geraamde inkomsten In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de begrote inkomsten gemeentelijke heffingen. Tabel 20: Overzicht geraamde netto inkomsten (x € 1.000)

Onroerende zaakbelastingen Toeristenbelasting Hondenbelasting Rioolheffing Leges bouwvergunningen Marktgelden Reinigingsheffing Precariobelasting Reclamebelasting Bedrijven Investerins Zone (BIZ) Totale opbrengst

2021 9.473 49 345 4.080 872 16 4.362 17 373 80 19.667

2022 9.694 94 349 4.217 825 24 4.229 24 416 80 19.952

2023 9.955 94 355 4.245 825 24 4.333 24 416 80 20.351

2024 10.192 125 360 4.271 825 24 4.427 24 416 80 20.744

2025 10.387 125 364 4.303 825 24 4.502 24 416 80 21.050

Lokale lastendruk Op basis van de voorgestelde tarieven kan een vergelijking worden gemaakt tussen de lokale lastendruk voor woningen in 2022 ten opzichte van 2021. De belastingsoorten OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishouden) zijn in dit overzicht meegenomen. Bij deze vergelijking wordt uitgegaan van onroerende zaken met een WOZ-waarde van respectievelijk € 215k, € 321k, € 428k, en € 536k (prijspeil 2021). De voorbeeldaanslagen 2022 zijn berekend op basis van een woningwaarde van 2021, gecorrigeerd voor de door Munitax voorlopig berekende waardestijging (woningen + 13,2%; niet-woningen +1,5%). Hierdoor zijn de gevolgen voor de Wijchense huishoudens beter vergelijkbaar. Voorbeeldaanslagen Hieronder treft u de voorbeeldaanslagen aan, waarbij we de totale woonlasten berekenen voor een meerpersoonshuishouden, uitgaande van de in de tabel genoemde WOZwaarden. Voor de afvaltarieven is rekening gehouden met gemiddeld 8 ledigingen per jaar. Tabel 21: Voorbeeldaanslagen

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom

2021 200.000 238,40 81,00

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom

2022 226.400 242,21 83,99

Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk 2021 Eenmalige lastenverlichting Totaal 2021

43,40 248,68 611,48 0,00 611,48

Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk 2022 Eenmalige lastenverlichting Totaal 2022

43,47 236,52 606,19 0,00 606,19

Pagina | 87| Programmabegroting 2022

Paragraaf 3

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk 2021 Eenmalige lastenverlichting Totaal 2021

2021 300.000 357,60 121,50 65,10 248,68 792,88 0,00 792,88

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk 2022 Eenmalige lastenverlichting Totaal 2022

2022 339.600 363,32 125,99 65,20 236,52 791,03 0,00 791,03

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk 2021 Eenmalige lastenverlichting Totaal 2021

2021 400.000 476,80 162,00 86,80 248,68 974,28 0,00 974,28

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk 2022 Eenmalige lastenverlichting Totaal 2022

2022 452.800 484,43 167,99 86,94 236,52 975,88 0,00 975,88

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk 2021 Eenmalige lastenverlichting Totaal 2021

2021 500.000 596,00 202,50 108,50 248,68 1.155,68 0,00 1.155,68

Aanslag gemeentelijke belastingen WOZ-waarde OZB – eigendom Rioolrecht eigendom Rioolrecht gebruik Afvalstoffenheffing meerpersoons Structurele lastendruk 2022 Eenmalige lastenverlichting Totaal 2022

2022 566.000 605,54 209,98 108,67 236,52 1.160,71 0,00 1.160,71

Woonlastenvergelijking De bruto woonlasten voor meerpersoons huishoudens liggen landelijk gemiddeld op € 811 in 2021. Eenpersoonshuishoudens zijn gemiddeld € 74 goedkoper uit dan meerpersoonshuishoudens. Van alle gemeenten in Nederland staat Wijchen in 2021 op plaats 88 voor wat betreft de gemiddelde woonlasten per meerpersoonshuishouden (nummer 1 is de goedkoopste). Bij de berekening van de lokale lastendruk is rekening gehouden met de OZB, de rioolrechten en de afvalstoffenheffing. Het betreft de cijfers over 2021. Voor 2022 blijft de lastendruk van Wijchen ten opzichte van 2021, behoudens de doorberekening van de inflatie, nagenoeg gelijk. Tabel 22: Vergelijking met een aantal omliggende gemeenten (2021)

Wijchen Beuningen Gemeentelijke woonlasten Eenpersoonshuishouden 2021 (2022) Meerpersoonshuishouden 2021 (2022) Rangnummer Meerpersoonshuishouden (nr. 1 heeft de laagste lasten)

Heumen Nijmegen

Nederland

725 723 757 754

832

684

800

767

737

843

746

866

786

811

88

204

69

235

116

Bron: COELO atlas van de lokale lasten 2021

Pagina | 88| Programmabegroting 2022

Druten

Paragraaf 3

Kwijtscheldingsbeleid De kwijtschelding van gemeentelijke belastingen heeft, in het kader van het armoededebat, de afgelopen jaren ruim aandacht gekregen. Sinds 1 januari 1995 is het gemeenten en waterschappen toegestaan om een ruimer kwijtscheldingsbeleid te voeren dan in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 is geregeld. Waar de rijksregeling uitgaat van een percentage van 90% van de bestaanskosten mogen gemeenten dit met ingang van 1 januari 1996 vaststellen op maximaal 95% en met ingang van 1 januari 1997 op maximaal 100%. De gemeente Wijchen hanteert deze maximale bijstandsnorm sinds 1998. In de gemeente Wijchen wordt in voorkomende gevallen alleen kwijtschelding verleend van aanslagen onroerende zaakbelasting afvalstoffenheffing (vastrecht) en de gebruikersheffing rioolrechten. Steeds meer gemeenten maken gebruik van het Inlichtingenbureau om vast te stellen welke burgers in aanmerking komen voor kwijtschelding van gemeentebelastingen. Met de geautomatiseerde kwijtscheldingstoets ondersteunt het Inlichtingenbureau gemeenten en waterschappen bij het toetsen van zowel een eerste aanvraag voor kwijtschelding als bij ‘ambtshalve verlenging’ van kwijtschelding. Dit gebeurt aan de hand van een door gemeenten en waterschappen opgestelde beslisboom, met instemming van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Unie van Waterschappen (Unie).

In 2011 is aan alle kwijtscheldingsgerechtigden binnen de deelnemende gemeente voor het belastingjaar 2011 een brief verstuurd. Hierin zijn zij verzocht toestemming te geven aan de gemeenschappelijke regeling om vanaf 2012 het recht op kwijtschelding automatisch te toetsen via het inlichtingenbureau. Met deze toets is eenvoudig vast te stellen of iemands inkomen en vermogen is veranderd ten opzichte van het voorgaande jaar. De burger hoeft dan dus niet zelf opnieuw kwijtschelding aan te vragen. Naast de vervolgaanvragen mogen sinds 2016 ook initiële aanvragen voor de toets worden aangeleverd. Dat bespaart de uitvoeringsinstantie én de aanvrager nog meer administratieve lasten. Tevens bevatten de rapportages van het inlichtingenbureau sinds dit jaar extra detailinformatie wanneer er een belemmering voor kwijtschelding wordt gevonden. De burger hoeft hierdoor minder informatie aan te leveren, waardoor de dienstverlening verbetert. Er is in de begroting rekening gehouden met een stijging van kwijtschelding, mede in verband met corona.

Pagina | 89| Programmabegroting 2022

Paragraaf 3

Paragraaf 4: Weerstandsvermogen

Inleiding In deze paragraaf besteden we aandacht aan het weerstandsvermogen van de gemeente Wijchen in relatie tot de risico’s die de gemeente loopt. De risico’s kunnen specifiek benoemd zijn, maar ook algemeen van aard zijn. Een financieel weerstandsvermogen is de buffer die we kunnen inzetten als financiële tegenvallers zich voordoen. Het weerstandsvermogen relateren we daarom aan de risico’s die niet anderszins zijn ondervangen. Het minimaal gewenste weerstandsvermogen is mede afhankelijk van de grootte van de gemeente, de te onderkennen financiële risico’s en het reserve- en voorzieningenbeleid. We geven als eerste een beeld van de financiële positie van Wijchen volgend uit de verplichte kengetallen, gevolgd door een samenvatting van ons weerstandsvermogen in relatie tot onze risico’s. Hiertoe is het van belang de risico’s van de gemeente Wijchen te onderkennen en deze (financieel) te wegen. Dit zetten we af tegen de omvang en ontwikkeling van de algemene reserve. Kengetallen Onderstaande kengetallen geven een beeld van de financiële positie van de gemeente Wijchen. Tabel 23: Kengetallen gemeente Wijchen

Kengetallen:

JR 2020

Begroot 2021

Begroot 2022

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

netto schuldquote

8%

22%

22%

39%

44%

38%

netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-7%

7%

9%

26%

32%

28%

solvabiliteitsratio

51%

44%

44%

38%

37%

39%

structurele exploitatieruimte

0%

1%

2%

1%

0%

1%

grondexploitatie

-2%

1%

-2%

-4%

-1%

-1%

belastingcapaciteit

102%

97%

93%

93%

93%

93%

In bovenstaande tabel houden we de categorisering aan, waarbij de arcering van groen als zijnde het minst risicovol, via oranje, tot rood wat de meest risicovolle situatie aanduidt. De nettoschuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De nettoschuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Voor Wijchen is dit relatief laag. Doordat we in het meerjarenperspectief rekening houden met aan te trekken leningen, stijgt dit wel enigszins, maar het blijft op een gezond niveau. Op het gebied van solvabiliteit scoort de gemeente Wijchen “matig” (oranje), wat op zichzelf niet alarmerend is en tevens nog te nuanceren valt. De solvabiliteit wordt berekend door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal (eigen vermogen + vreemd vermogen). In ons balanstotaal is onder het vreemd vermogen een aanzienlijk deel opgenomen voor leningen, welke niet voor eigen financiering zijn aangetrokken, maar door zijn verleend aan derden als gevolg van voormalige gemeentelijke taken. Dit verlaagt en vertroebelt daarmee in feite het solvabiliteitspercentage. Doordat we ervoor gekozen hebben niet langer te sparen voor vervangingen wegen en verlichting neemt de leningportefeuille toe en daalt het solvabiliteitspercentage.

Pagina | 90| Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

De structurele exploitatieruimte is in 2020 nog iets onder nul. Met voorliggende begroting is de structurele ruimte weer positief. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Hoe groter dit getal, hoe hoger het risico. De grondexploitaties van Wijchen hebben een boekwaarde van net iets boven of onder de nul euro, daarmee is het risico beperkt. Vanwege de OZB stijging in 2020 stegen we vanaf 2020 naar een tarief dat iets hoger lag dan het landelijk gemiddelde tarief. In 2021 en 2022 zijn de lokale lasten in Wijchen gelijk gebleven, maar is het landelijke gemiddelde behoorlijk gestegen. Daarom kleurt dit kengetal vanaf 2022 weer groen. Het weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de capaciteit die de gemeente heeft om tegenvallers op te vangen. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen structureel en incidenteel weerstandsvermogen. Structureel weerstandsvermogen Met de structurele weerstandscapaciteit bedoelen we de middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen. Zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van de bestaande taken. Bij een toets op de artikel-12 procedure (preventief toezicht door provincie) wordt vooral hiernaar gekeken. Hiertoe is ons structureel meerjarensaldo van belang.

Hiervoor verwijzen we naar meerjarenramingen in het onderdeel “financiële begroting”. Ook de belastingcapaciteit is onderdeel van het structureel weerstandsvermogen. Dat wil zeggen, het bedrag waarmee we de OZB zouden moeten verhogen voordat we in aanmerking komen voor de artikel12-status. Daarnaast is ook de structurele post onvoorzien genoemd. In Wijchen is deze € 250k, omdat ons beleid is om de tegenvallers binnen de bestaande middelen op te vangen. Omdat Wijchen een solide incidenteel weerstandsvermogen heeft, toetsen we in eerste instantie aan ons structurele meerjarenperspectief. Deze is vanaf 2022 voor alle jaarschijven positief. Incidenteel weerstandsvermogen Het incidentele weerstandsvermogen is bedoeld het vermogen om calamiteiten en andere eenmalige tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van taken op het geldende niveau. Deze zijn dus sterk gerelateerd aan onze benoemde risico’s. Uiteraard kunnen daar ook structurele elementen in zijn opgenomen. Het belangrijkste element van het incidenteel weerstandsvermogen is de algemene reserve. Ook stille reserves behoren hiertoe. Dit zijn bezittingen, die bij verkoop een waarde hebben, maar tegen een lagere waarde zijn gewaardeerd op onze balans. Bijvoorbeeld een pand dat meer waard is dan waarvoor het in de boeken staat.

Het Wijchense beleid is, dat we ten aanzien van het incidentele weerstandsvermogen alleen kijken naar de algemene reserve. Deze moet voldoende zijn om de gewogen risico’s af te kunnen dekken, rekening houdend met een algemene ondergrens van € 43 per inwoner. De gewenste ondergrens van de algemene reserve stelt de gemeenteraad twee keer per jaar vast. Indien de algemene reserve lager is dan de gewenste ondergrens is een herstelplan noodzakelijk. Samenvatting en conclusie Zowel het structurele als het incidentele weerstandsvermogen in Wijchen zijn toereikend om de gewogen risico’s binnen het huidige meerjarenperspectief van 2022-2025 af te dekken. De minimumomvang van de algemene reserve bedraagt op basis van inwoners € 1,8 miljoen. Dit is bedoeld ter afdekking van algemene risico’s, die niet nader in deze

Pagina | 91| Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

paragraaf zijn gespecificeerd. De in paragraaf 4 beschreven risico’s leiden tot een totaal maximaal financieel risico van € 78 miljoen, na weging € 10,7 miljoen. Hiermee komen we op een af te dekken risicobedrag van € 12,4 miljoen. De financiële impact van de beschreven risico’s ten opzichte van de laatste update, de jaarrekening 2020, is een kleine toename van de gewenste ondergrens van € 0,3 miljoen. Met name de juridische claims maken een belangrijk deel uit van ons risicoprofiel. Gezien de beschreven risico’s blijft een substantieel weerstandsvermogen noodzakelijk. Op basis van de huidige meerjarenraming beoordelen we de hoogte van de stand van de algemene reserve als toereikend. Reservepositie De reservepositie is de belangrijkste buffer voor het opvangen van risico’s die niet op andere wijzen zijn afgedekt, bijvoorbeeld door het afsluiten van een verzekering. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van de reserves per einde boekjaar volgens de door de gemeenteraad vastgestelde jaarrekeningen en/of begrotingen. Tabel 24: Bedragen x € 1.000

Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2022 19.066 18.453 16.803 33.202 30.989 29.231

Algemene reserve Bestemmingsreserves

De algemene reserve is bedoeld voor het financieel afdekken van de risico’s. Daartoe stelt de raad de ondergrens van de algemene reserve vast. Een eventueel surplus kunnen we bijvoorbeeld inzetten voor het realiseren van grote projecten. De bestemmingsreserves zijn afgezonderde bedragen voor specifieke doelen. Een aantal reserves is bedoeld ter afdekking van structurele lasten. Een aantal is voor incidentele projecten. Zolang er voor deze projecten nog geen onomkeerbare besluiten zijn genomen, kan de raad deze reserves in principe nog anders inzetten. De raad dient zich daarbij wel te realiseren dat daarmee ook het betreffende project (geheel of gedeeltelijk) niet meer kan worden gerealiseerd. De gemeenteraad heeft bij het vaststellen van de jaarrekening 2020 de ondergrens van de algemene reserve vastgesteld op € 12.116k, waarvan € 1.729k als minimale omvang. De matrix waarop deze ondergrens is gebaseerd hebben we nu geactualiseerd en is opgenomen onder het hoofdstuk risicomanagement van deze paragraaf. Tabel 25: Bedragen x € 1.000

Rekening Begroting Begroting 2020 2021 2022 19.066 11.825 16.803 12.116 9.411 12.432

Algemene reserve Ondergrens risicoprofiel

Risicomanagement Het risicomanagement in Wijchen onderkent diverse risico categorieën. Naast de financiële risico’s zijn dit bijvoorbeeld ook risico’s met betrekking tot de continuïteit van dienstverlening en bedrijfsvoering, juridische risico’s, politiek-bestuurlijke risico’s en omgevingsrisico’s. Dit kunnen interne en externe risico’s zijn. Niet op elk risico hebben we als gemeente Wijchen evenveel invloed. In de programmabegroting ligt de focus op de risico’s die we in financiële zin lopen.

Pagina | 92| Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

In deze begroting zijn de benoemde risico’s financieel vertaald en gewogen. Op basis van die weging is het bedrag bepaald dat als ondergrens van de algemene reserve moet gelden. Deze ondergrens wordt bij de vaststelling van een begroting en een jaarrekening opnieuw ter besluitvorming voorgelegd. De risicomatrix is als bijlage opgenomen. De specifiek benoemde risico’s zijn hieronder benoemd. Een financiële samenvatting van de risico’s is opgenomen in de risicomatrix in bijlage 1. 4.1 Gemeenschappelijke regelingen 

4.1.1 MGR Regio Rijk van Nijmegen De risico’s zijn in een bijlage bij de begroting 2022 van de MGR beschreven. De beschreven risico's hebben betrekking op: 1. wet- en regelgeving en politiek bestuurlijke risico’s; 2. maatschappelijke risico’s; 3. middelen, organisatie, medewerkers en efficiency. Voor de verdeling van het risico’s naar gemeenten, wordt de inbreng (middelen) gehanteerd. Het maximale risico is opgenomen in de begroting 2021 van de MGR. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Jaarrekening 2020 342.000 1,0

4.1.2 De Meerval BV Contractueel is vastgelegd dat de gemeente Wijchen de exploitatietekorten draagt. Deze zijn door allerhande fluctuaties moeilijk te begroten. Daarmee is er feitelijk sprake van een openeinderegeling. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 343.000 1,0

Begroting 2022 21.000 0,2

Jaarrekening 2020 21.000 0,2

4.1.3 GGD De GGD heeft een algemene reserve om haar eigen risico’s te ondervangen. Voor het gedeelte van de risico's van de GGD die de algemene reserve overstijgen in de begroting 2022 van de GGD, nemen wij ons aandeel op. Het bedrag is gebaseerd op inwoneraantal en op deze manier als gewogen risico één op één overgenomen vanuit de begroting 2022 GGD. Daarom is hier de wegingsfactor 1 toegekend. Begroting 2022 140.853 1,0

Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Jaarrekening 2020 88.729 1,0

4.2 Gemeentebegroting Met hieronder beschreven risico’s is geen rekening gehouden in de bedragen die in de reguliere begroting zijn opgenomen. 

4.2.1 Bouwgrondexploitatie, MIO-projecten en gronden niet in exploitatie Bij het opstellen van de MPG 2020 (Meerjaren Perspectief Grondexploitaties) is een nieuwe risicoanalyse gemaakt. Na het opstellen van de MPG is één risico toegevoegd i.v.m. het opstellen van een nieuwe grondexploitatie. Begroting 2022 5.875.000 0,075

Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Pagina | 93| Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

Jaarrekening 2020 5.875.000 0,075

4.2.2 Bouwleges We gaan in de begroting uit van ontvangsten in het kader van bouwleges, structureel ramen we hiervoor € 825.000 aan opbrengsten. We nemen hier een risico van € 100k op, voor geval de begrote bedragen bijvoorbeeld door uitstel van grote projecten niet in z’n geheel ontvangen worden. Met de Wet KwaliteitsBorging (WKB) wordt een deel van de toezicht en controletaken van de gemeente overgebracht naar onafhankelijke marktpartijen. Initieel geldt dit enkel voor gebouwen en bouwwerken met een laag veiligheidsrisico. Dit zorgt voor een afname van leges inkomsten. Daarnaast komen nieuwe taken terug waarvoor geen leges voor geïnd mogen worden. Het risico wordt op jaarbasis ingeschat op € 150.000, omdat de regeling naar verwachting wordt ingevoerd op 1 juli 2022 wordt hier 50% van dit bedrag opgenomen.

Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 200.000 0,5 50.000 0,1

Jaarrekening 2020 200.000 0,5 50.000 0,1

4.2.4 Algemene Uitkering De uitkering uit het gemeentefonds wordt op basis van de circulaires doorgerekend. Het beeld van de verwachte uitkering kan sterk fluctueren. We houden rekening met een mogelijke onderuitputting op de rijksbegroting, wat direct gevolg heeft op de hoogte van de algemene uitkering voor gemeenten. Dit risico nemen we hier op. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Jaarrekening 2020 100.000 0,5

4.2.3 Gemeentelijk vastgoed algemeen De gemeente beheert circa 68.000 m² gemeentelijk vastgoed. Dit vastgoed bestaat uit diverse elementen zoals gebouwen voor sociaal culturele activiteiten, commercieel vastgoed en dienstgebouwen. Het risico op onvoorziene gebreken aan ons vastgoed schatten we in op € 200k. Een inspectierapport heeft aangetoond dat bij het kasteel de situatie stabiel is. Het risico bestond met name voor de poort (2013) en de toren (2016). Voor beide geldt dat gezien de vervolgmetingen, verdere monitoring noodzakelijk is alvorens over te gaan tot voorstellen. De kasteeltoren is meegenomen in de renovatie van het kasteel en is derhalve niet meer opgenomen als risico. Financieel risico gemeentelijk vastgoed: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00) Financieel risico kasteelpoort: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 175.000 0,5

Begroting 2022 250.000 0,5

Jaarrekening 2020 250.000 0,5

4.2.5 Sociaal domein Jeugd / WMO De Jeugd / WMO bevatten voor een groot deel openeinderegelingen, waarbij de gemeente verplicht is zorg te leveren. Het risico blijft bestaan dat de zorgvraag hoger blijkt dan aangenomen in de begroting. We schatten het risico in op 5% van de omvang 2d’s. Financieel risico gemeentelijk vastgoed: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Pagina | 94| Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

Begroting 2022 925.000 0,25

Jaarrekening 2020 750.000 0,25

4.2.6 Bijstandsreductie Masterplan “Wijchen Werkt!” In 2019 heeft raad het Masterplan “Wijchen Werkt!” vastgesteld, waarmee bijstandsreductie werd nagestreefd. We zijn in 2019 gestart met 723 bijstandsontvangers. De doelstelling was om 25% extra uitstroom te realiseren met Wijchen Werkt. Afhankelijk van de economische situatie en het welslagen van dit project bestaat het risico dat de doelstelling niet gehaald wordt. Met het stopzetten van Klaar voor de Start per 1 januari 2022 hebben we geen verwachte daling van het bestand meer in de begroting verwerkt. We houden nu rekening met een stijging van het bestand, daarmee is het risico niet meer actueel.

Financieel risico gemeentelijk vastgoed: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 0 0

Jaarrekening 2020 158.000 0,25

4.3 Claims van derden Dit betreft nog niet afgeronde claims van derden. Hierbij is een inschatting gemaakt van de uitkomsten van de individuele claims. 

4.3.1 Overige juridische procedures Overige juridische procedures; zoals (bouw-) leges, belastingzaken- en aansprakelijkstellingen. Voor de verzekerde aansprakelijkheidsstellingen is financiële dekking in onze begroting. Voor overige aansprakelijkheidsstellingen en andere bezwaar- en beroepszaken is het risico bepaald op basis van individuele beoordeling van de posten. Om reden van vertrouwelijkheid en om onze positie in de procedures te beschermen, nemen wij hier alleen de totaaluitkomst op. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 7.750.000 0,98

Jaarrekening 2020 7.750.000 0,98

4.4 Milieu Hieronder zijn de onderwerpen opgenomen, waarop de gemeente aansprakelijk gesteld kan worden of verplicht kan worden maatregelen te treffen, maar waarbij op dit moment nog geen concrete aansprakelijkstellingen zijn ontvangen. 

4.4.1 Claims van derden waarbij de gemeente op grond van haar handelen aansprakelijk wordt gesteld (stortlocaties en verontreinigingen) Risico’s ten aanzien van milieuaspecten in het kader van bodemverontreiniging. In Wijchen zijn nog een aantal voormalige stortlocaties aanwezig. De bekendste hiervan is de locatie aan de Heumenseweg 80 (voormalig stort Alverna). Voor de overige (stort)locaties zijn de risico's in het geheel niet gedekt, maar zijn de risico’s niet bijzonder groot. Bovendien vallen deze tot aan de invoering van de Omgevingswet nog onder de verantwoordelijkheid van de provincie. Daarna worden ze naar de gemeente overgeheveld. Vrijwel elk jaar ontstaan er wel enkele verontreinigingen waarvan geen veroorzaker bekend is. De gemeente kan hierdoor verantwoordelijk worden van een nieuwe bodemverontreiniging. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 200.000 0,1

Jaarrekening 2020 200.000 0,1

4.4.2 Bestaande en nieuwe risico’s i.h.k. van het Besluit Luchtkwaliteit en

Pagina | 95| Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

Externe Veiligheid. Woningen die liggen of komen te liggen in de overschrijding van de normen voor luchtkwaliteit of gelegen zijn in risicocirkels van bedrijven vallend onder het Besluit Externe Veiligheid kennen mogelijk een lagere waarde voor de OZB. Voorts kan deze wetgeving voor vertraging/afstel van bouwprojecten zorgen. Dit leidt dan tot lagere OZB-opbrengsten. Dit risico achten wij ongewijzigd. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Jaarrekening 2020 300.000 0,1

4.4.3 Aanpak saneringswoningen Sinds 2012 zijn de beheerders van de Rijksinfrastructuur verantwoordelijk voor het saneren van woningen die teveel geluidsoverlast ondervinden van spoor en de autosnelwegen A50, A73 en A326. Zij zijn daarmee verantwoordelijk voor het plaatsen van schermen of het treffen van geluidwerende voorzieningen aan deze woning. De gemeente is verantwoordelijk voor de projectmatige sanering van woningen langs gemeentelijke en provinciale wegen die bij het Rijk zijn aangemeld (A- en B-lijst). De kosten van deze saneringen zijn in principe voor het Rijk. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 300.000 0,1

Begroting 2022 100.000 0,1

Jaarrekening 2020 100.000 0,1

4.4.4 Milieu bodemverontreiniging Hoewel al een groot deel van de Wijchense bodem in kaart is gebracht, blijft er altijd een risico aanwezig dat ergens bodemverontreiniging wordt aangetroffen die niet voorzien was. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 100.000 0,1

Jaarrekening 2020 100.000 0,1

4.5 Uitgeleende gelden en garantstellingen De hier opgenomen onderwerpen houden verband met het niet kunnen aflossen van leningen, waarbij Wijchen het risico draagt. 

4.5.1 Verstrekte hypotheken aan ambtenaren Als onderdeel van het pakket arbeidsvoorwaarden zijn tot 1 januari 2009 hypotheken verstrekt aan medewerkers. We merken dat steeds meer hypotheken vervroegd worden afgelost. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 1.712.000 0,1

Jaarrekening 2020 2.202.000 0,1

4.5.2 Garanties geldleningen aan woningbouwcorporaties De gemeente staat garant voor tijdige betaling van rente en aflossing van leningen van woningbouwcorporaties afgesloten in het kader van de Woningwet. Met ingang van 1995 zijn deze risico's overgenomen door de Stichting Waarborgfonds. Deze stichting is de eerste risicodrager. De gemeente treedt uitsluitend op als achtervanger. Wijchen is tot op heden nog niet op een garantstelling aangesproken. Tot op heden zijn alle risico’s binnen het waarborgfonds opgevangen.

Pagina | 96| Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00) .

Begroting 2022 57.469.000 0,01

Jaarrekening 2020 52.630.000 0,01

4.5.3 Garanties aan derden voor door hen afgesloten leningen. Voor een aantal maatschappelijke instellingen staat de gemeente (al dan niet samen met andere instanties) garant voor relatief hoge bedragen aan aangegane geldleningen. Er zijn een aantal nieuwe garantstellingen aan sportverenigingen afgegeven.

Financieel risico overig: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00) Financieel risico sport Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 0 0,1 1.561.000 0,1

Jaarrekening 2020 213.000 0,1 789.000 0,1

4.6 Overig 

4.6.1 Wijziging legger door het Waterschap De legger is in het 3e kwartaal van 2016 vastgesteld. Door introductie van een ruimtereservering voor toekomstige dijkverbetering en een zogenaamde bouwgrens waarbinnen geen nieuwbouw is toegestaan, kan planschade ontstaan doordat beperkingen aan eigendommen worden opgelegd. In 2018 en in het eerste halfjaar 2019 zijn geen planschadegevallen voorgekomen. Waterschap Rivierenland heeft in 2017 op verzoek van de gemeente Wijchen de kasteelgracht Wijchen van de legger C-wateren verwijderd. Daarmee zijn ook de verplichtingen (Keur) komen te vervallen die zijn verbonden aan de status van Cwateren. De kasteelgracht staat niet in verbinding met enig ander oppervlaktewater en wordt kunstmatig op peil gehouden. In de huidige situatie vervult de kasteelgracht de functie als cultuurhistorisch en landschappelijk water en als opvang voor neerslag afkomstig van het kasteel en een gedeelte van de spoorstraat.

Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 100.000 0,5

Jaarrekening 2020 100.000 0,5

4.6.2 COVID-19 crisis. Vanaf het ontstaan van de corona pandemie zijn gemeenten geconfronteerd met de financiële effecten hiervan. Meerkosten voor de bedrijfsvoering, handhaving, sluitingen van sportzalen, theater en het zwembad zijn voorbeelden hiervan. Er zijn ook minderkosten op het gebied van het niet doorgaan van evenementen. In 2020 heeft het Rijk gemeenten gecompenseerd, waarmee er voor de gemeente Wijchen geen financieel nadeel is ontstaan. Ook voor 2021 schatten we dat resultaat zo in. De lange termijn effecten zijn nog steeds onzeker. Gaan de vaccinaties hun werk doen? Ontwikkelt de economie zich weer in een stijgende lijn, of gaan we meer mensen in de bijstand krijgen? We nemen in dit kader een risico op voor een aantal onderwerpen, waarvan we weten dat het tot meerkosten leidt als Nederland weer ‘op slot gaat’. Daarbij gaan we er in dat geval vanuit dat er geen compensatie van het Rijk meer tegenover staat.

Pagina | 97| Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

Sluiting zwembad Extra kosten bedrijfsvoering, waaronder handhaving Meerkosten sociaal domein Cultuur Afval Toename (bijzondere) bijstandsuitkeringen Totaal corona Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Begroting 2022 300.000 100.000 300.000 100.000 100.000 100.000 1.000.000

Jaarrekening 2020

0,5

0,5

980.000

4.6.3 Haltes openbaar vervoer Momenteel lopen er gesprekken om de busroutes aan te passen. Dit heeft een gevolg voor de huidige bushaltes. Mogelijk moeten we bestaande haltes verplaatsen en/of nieuwe haltes aanschaffen. Financieel risico: Wegingsfactor: (tussen 0,00 en 1,00)

Pagina | 98| Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

Begroting 2022 100.000 0,5

Jaarrekening 2020 0 0

Paragraaf 5: Onderhoud kapitaalgoederen Met het onderhoud van kapitaalgoederen is een substantieel deel van onze begroting gemoeid. Deze paragraaf geeft meer inzicht in omvang en besteding. Tabel 26: Beheerplannen

1 2 3 4 5 6 7

Beheerplan

Looptijd

Wegen Openbare verlichting (OVL) Civiele kunstwerken (bruggen/duikers) Groen Riolering Watergangen/Baggeren Gebouwen

2018-2022 2018-2022 2018-2022 2018-2022 2018-2022 2014-2023 2014-

Onderdeel van programma 2 2 2 5 7 5 div.

De onderdelen 1 tot en met 6 uit bovenstaande tabel vormen de kapitaalgoederen in de openbare ruimte en vertegenwoordigen een structureel budget van circa € 7,5 miljoen. Integraal beheer openbare Ruimte (IBor) Afspraken over het beheer van de openbare ruimte zijn vastgelegd in de nota IBor 2018 t/m 2022. In onderstaande tabel staan per discipline de beheerniveaus weergegeven voor de zichtbare openbare ruimte. Tabel 27: Beheerniveaus Openbare Ruimte

Discipline wonen

werken

Zones fietsen

winkelen

Wegen

B

C

B

Onkruidbestrijding

B

B

Wegmeubilair

B

Civiele Kunstwerken Groen Reiniging

B

Buitenge bied C

Ontsluit. wegen B

B

B

B

B

C

B

B

C

C

B

C

B

B

C

C

B/C*

B/C*

B/C*

B

B/C*

B/C*

C

C

B

B

C

C

Onderstaand een korte beschrijving wat er verstaan wordt onder een bepaald kwaliteitsniveau. A+= Intensief: netjes, visitekaartje, perfecte uitstraling, veilig en veel gebruiksgemak A = Aandacht: netjes, hoge beeldkwaliteit, functioneel B = Normaal: netjes, functioneel, veilig en voldoende gebruiksgemak C = Extensief: functionaliteit staat voorop, instandhouding, waarborging veiligheid en afscherming * Met de vaststelling van het IBor-plan 2018-2022 is afgesproken dat met machinale groenonderhoud m.u.v. de zone winkelgebied op niveau C en het handmatige groenonderhoud op niveau B onderhouden wordt.

In het voorjaar van 2019 is het machinaal groenonderhoud opnieuw aanbesteed. Dit contract heeft een looptijd van 3 jaar en kan met 1 jaar worden verlengd. Het bestek eindigt uiterlijk in februari 2023. Het contract voor het onderhoud van de OVL is in juli 2021 opnieuw aanbesteed. Met de firma van Gelder is een contract tot 1 juli 2024 afgesloten.

Pagina | 99| Programmabegroting 2022

Paragraaf 5

Met de ambtelijke fusie zijn de beheerpakketten van Druten en Wijchen geharmoniseerd. Eind 2020 is de conversie van de gegevens voltooid. Momenteel wordt daar de laatste hand aan gelegd. Beleidsindicatoren Indicator

Werkelijk 2020

Begroot 2021

Begroot 2022

6,8 6955 236 45% **

7,0 6.000 304 20% 3%

7,0 6.000 304 20% 3%

Klanttevredenheidsonderzoek Aantal klachten Aantal burgerparticipatiecontracten Afhandeling meldingen buiten normtijd Aantal ontevreden melders

Financiële aspecten /Uitvoeringsprogramma Voor het opstellen en de afstemming van de verschillende civiel- en cultuurtechnische projecten hanteren we een integrale planning genaamd uitvoeringsprogramma. In deze planning zijn zowel de wegen, de riolering, kunstwerken, openbare verlichting als groenprojecten opgenomen. Het uitvoeringsprogramma wordt jaarlijks door het college vastgesteld. Daarbij presenteren we eveneens een doorkijk van de eerste 4 jaren parallel aan de begrotingsperiode. Voor de diverse disciplines zijn structurele jaarbudgetten beschikbaar, die de gewenste beheerniveaus garanderen. Om de kosten gelijkmatig in de tijd te spreiden zijn voorzieningen en reserves gevormd. De onderscheiden posten binnen de openbare ruimte worden hieronder toegelicht. De afzonderlijke onderdelen nader belicht 1- Wegen Areaal /Kengetallen Asfaltverharding Elementenverharding Overige

14.225 13.225 445

Are Are Are

Totaal

27.895

Are

Beleidskader Het doel van de totale onderhoudsstrategie is om verhardingen in een redelijke tot goede onderhoudstoestand te brengen en te houden, dusdanig dat geen enkele verharding in een onderhoudstoestand ‘onvoldoende’ verkeert of komt te verkeren. Hiermee wordt tevens voorkomen dat weggebruikers onveilige situaties tegenkomen. Het is de taak van de wegbeheerder om de veiligheid van de wegen te bewaken, zodat de kans op ongelukken geminimaliseerd wordt. Een goede staat van het wegennet is immers van belang voor zowel de duurzaamheid als voor de veiligheid. Tweejaarlijks wordt de onderhoudstoestand van de verhardingen in kaart gebracht door middel van een Globale Visuele Inspectie conform de wegbeheersystematiek van het C.R.O.W. Dit betekent dat alle wegvakonderdelen van asfalt, elementen en beton worden beoordeeld op ernst en omvang van alle schadebeelden. Op basis van de inspectiegegevens wordt de kwaliteit van het Wegenareaal ingedeeld conform de C.R.O.W. Zowel de levensduur als de uitkomsten van de bovengenoemde inspecties zijn de input voor het jaarlijks op te stellen Uitvoeringsprogramma. Financiële aspecten Investeringen in wegen betreffen maatschappelijk nut en worden geactiveerd en

Pagina | 100| Programmabegroting 2022

Paragraaf 5

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=wdw&id=a74513e6-f076-4f35-b795-1f1aa4427f6e