Perspectiefnota 2025
Tekst van het document
Hfst. 11
x € 1.000 Nieuw beleid structureel
Pagina | 24| Perspectiefnota 2025
2025 -4
2026 -87
2027 -161
2028 -161
2029 -161
Incidenteel meerjarenperspectief In onderstaande tabel is het incidenteel meerjarenperspectief weergeven vanaf de Begroting 2025. Voor een nadere onderbouwing van de mutaties, verwijzen we u naar hoofdstuk 11. In hoofdstuk 12 geven we een totaaloverzicht van alle incidentele posten, inclusief de eerder vastgestelde onderwerpen. 17) Incidenteel perspectief.
X € 1.000 Saldo Programmabegroting 2025 Incidentele effecten Programmarapportage Mei 2025 4.03 Jeugd inzet egalisatiereserve 4.04 WMO inzet egalisatiereserve Leges bouwvergunningen Onderhoud gebouwen Procesbegeleider Griffie Werving en selectie nieuwe griffier Overig
2025
2026 0
-504
2027
2028
37
-8
-20 -20 Pm pm -10
pm pm -10
pm
-1.143
27
-8
2029 0
464 -24 -441 -165 -111 -22 -3
Perspectiefnota 2025: Bestaand beleid (hoofdstuk 11)
-176
Vrijval reserves (hoofdstuk 13) Vrijval reserve naar algemene reserve
416 -416
Nieuw beleid (hoofdstuk 11) Leven met Water Plan van aanpak bestaande wijken rondom het voorzieningenhart Hart van Zuid Ruimtelijk perspectief landschap DrutenWijchen-Nijmegen-Heumen Masterplan Das Externe ondersteuning implementatie beleidsplan openbare verlichting Scouting Woezik verbouwing Emilia van Nassau, historische roman Maatregelen hervormings-agenda jeugd Voorbereiding hoogspanning station Speel-o-theek Mozaïek
-50 -200
Saldo
-803
Pagina | 25| Perspectiefnota 2025
-524
-25 pm -15
-50
-50
0
MIO (Meerjaren Investerings Overzicht) Met dit MIO geven we inzicht in de financiële aspecten van de grote projecten binnen de gemeente Wijchen. Vooral de afdekking van nog niet gedekte projecten, die een keuze noodzakelijk maken in prioritering van projecten, is van belang. Gedekte projecten. Onderstaande tabel geeft een overzicht van projecten die financieel vertaald zijn in de begroting. Daarbij maken we onderscheid in projecten die al door de raad zijn geaccordeerd en projecten die in voorbereiding zijn, maar waarvoor de investeringsbudgetten voor de feitelijke aanvang van het project nog door de raad beschikbaar dienen te worden gesteld. 1)
Nr.
1 2
(MIO) Meerjaren Investerings Overzicht (x € 1.000)
Projectnaam Begroot Gedekt Door de raad geaccordeerde projecten
Financieringsbron
Fietspad Balgoij Batenburg
825
825
Afgedekt door kapitaallasten
Fietspad Ravensteinseweg
534
534
Afgedekt door kapitaallasten
Fietspad in de Lymen
656
656
Verduurzamen Mozaïek
9.452
9.452
Wijchen West Westwijzer
13.700
13.700
Afgedekt door kapitaallasten Kapitaallasten, (deels) afgedekt door lagere nutskosten en subsidie en risicoreserve grote projecten. Afgedekt door kapitaallasten (€ 10,75 miljoen en € 3 miljoen bijdrage derden).
Uitvoering maatregelen Edisonstraat- Einsteinstraat
1.177
1.177
Parkeergarage TKWM
6.150
6.150
AZC Bovenplanse infra Wijchen West Totaal geaccordeerde projecten
21.000
21.000
6.350
6.350
59.844
59.844
Gewenste projecten in opstart MFA Hart van Zuid 15.080 Aanpassing Maaswaal 842 college
Afgedekt door reserve grote projecten (€ 4.305k en vrijval verliesvoorziening € 1.845k) Afgedekt door bijdrage COA Afgedekt vanuit grondexploitatie Wijchen West
15.080
Afgedekt door kapitaallasten
842
Afgedekt door kapitaallasten
3
Nieuwbouw zwembad
13.172
0
4
Ontwikkeling MFA Hernen Totaal gewenste projecten in opstart
3.300
3.300
32.394
19.222
Pagina | 26| Perspectiefnota 2025
Afgedekt door kapitaallasten
€ 231k structureel nog af te dekken voor kapitaallasten en exploitatie Afgedekt door kapitaallasten
Gewenste projecten Wensen van het college en wensen en opdrachten van de raad houden de bestuurlijke wereld dynamisch. We blijven dan ook de komende jaren werken aan ideeën en wensen waar nu nog geen concrete besluitvorming over heeft plaatsgevonden. 1. Ontwikkeling MFA Hart van Zuid;
Aanleiding: de voorzieningen in het centrum een impuls geven en nieuwe huisvesting voor de school, heeft prioriteit in IHP-onderwijs. Geraamde investering: € 15,1 miljoen. Status: gebiedsvisie is opgesteld, een voorbereidingskrediet voor het vervolg is aangevraagd.
2. Aanpassing Maas Waal College;
Aanleiding: bouwkundig slechte staat van Leemweg, verduurzaming Veenseweg, samenvoegen op 1 locatie, heeft prioriteit in IHP-onderwijs. Geraamde investering: € 842k Status: voorbereidingskrediet is op 30 maart 2023 vrijgegeven. Uitvoering verwacht in 2025.
3. Nieuwbouw zwembad;
Aanleiding: het ontwikkelen van een visie op het zwembad is opgenomen in het coalitieakkoord. Een meningsvormende nota is door de raad behandeld met het voorkeursscenario voor nieuwbouw. Geraamde investering: € 13 miljoen. Status: Voorbereidingskrediet voor nieuwbouw is onderweg naar de raad. Daaruit zal een kredietaanvraag voortkomen.
4. Ontwikkeling MFA Hernen; Aanleiding: functioneel verbeteren en verduurzamen, heeft prioriteit in IHP-onderwijs. Geraamde investering: € 3,3 miljoen (uitgaande van nieuwbouw). Status: Nog niet opgestart.
Onderstaande gewenste projecten zijn in voorbereiding, maar nog niet financieel vertaald in voorliggende begroting.: - Kraanvogelstraat;
Aanleiding: Visie en planvorming is opgestart om het gebied te transformeren naar een levendig woongebied. Geraamde investering: Voorbereidingskrediet van € 200k is aangevraagd om te komen tot een grondexploitatie. Status: De gronden van fase 1b zijn aangekocht om de transformatie van fase 1 Kraanvogel af te ronden. Aangezien er in fase 1a geen sociale opgave wordt gerealiseerd is het doel om in fase 1b een 100% sociaal programma te realiseren. Er lopen momenteel verkennende gesprekken met Talis en Plurijn voor (een combinatie van) wonen en woon/zorg van ca 40 eenheden.
- Hart van Zuid gebiedsontwikkeling;
Aanleiding: We werken aan een nieuw Hart van Wijchen-Zuid. Een fijne omgeving waar het ook in de toekomst prettig wonen en leven is. Waar inwoners elkaar ontmoeten, winkelen, sporten, zorg kunnen krijgen en naar school kunnen gaan. Op 30 mei 2024 heeft de gemeenteraad nadere uitgangspunten vastgesteld voor het op te stellen masterplan. Aan de hand hiervan is een ontwerp voor het masterplan gemaakt. Dit ontwerp leggen we voor participatie aan inwoners en andere belanghebbenden. Op basis daarvan kan het plan worden vervolmaakt waarna het voor besluitvorming aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Geraamde investering: We verwachten € 3,5 miljoen bij te moeten dragen voor de gebiedsontwikkeling Hart van Zuid. Status: Voorbereidingskrediet is vrijgegeven door de raad, besluitvorming volgt in q3 2025.
- Uitbreiding bedrijventerrein Bijsterhuizen;
Aanleiding: Er is behoefte aan uitbreiding bedrijventerreinen. We onderzoeken de mogelijkheid tot uitbreiding bij Bijsterhuizen en de vorm waarin we dit zouden kunnen doen. Geraamde investering: Uitgangspunt minimaal budget neutraal. Status: Aanvraag tot uitbreiding is door de provincie positief beoordeeld. Een voorbereidingskrediet is vrijgegeven door de raad voor verdere uitvoering aan het onderzoek.
Pagina | 27| Perspectiefnota 2025
- Havenweg Wijchen;
Aanleiding: Vlak voor het zomerreces in 2024 heeft uw gemeenteraad ingestemd met de aankoop van een perceel van het (voormalige) bedrijf Floor aan de Havenweg. Daarmee is een langlopend juridisch conflict beëindigd. Met de aankoop van het terrein ontstaat er schuifruimte om de sport in het plangebied Havenweg – Leemweg te versterken en toekomstbestendig te maken. Ook ontstaan er hierdoor kansen voor woningbouw op vrijkomende locaties. Met de combinatie van beide ontwikkelingen wordt een maatschappelijke meerwaarde gecreëerd. Status: Voorbereidingskrediet vastgesteld om te komen tot een gebiedsvisie en grondexploitatie.
- School de Bonte Boomhut in de Groene Geest; Aanleiding: Binnen het plangebied Wijchen West voorzien we de bouw van een nieuwe school ‘de Bonte Boomhut’. Dit nemen we mee in de actualisatie van het IHP. Geraamde investering: € 10 miljoen. Status: Nog niet opgestart.
- Verduurzamen gemeentelijke gebouwen
Aanleiding: Nederland werkt aan een circulaire en CO2-neutrale gebouwde omgeving in 2050. Dit doet zij met regelgeving, beleid en uitvoeringsinstrumenten. De doelstellingen van het Klimaatakkoord vragen om actie: 55% CO2-reductie in 2030 en een CO2-neutrale gebouwde omgeving in 2050. Samen met bedrijven en organisaties heeft de overheid in het Klimaatakkoord (2019) besloten hoe Nederland een reductie van 55% in 2030 en 95% in 2050 gaat behalen. Geraamde investering: Nog niet bekend Status: Planvorming is in ontwikkeling. Momenteel nemen we waar mogelijk verduurzamingsmogelijkheden mee bij het groot onderhoud van onze panden. N.B. In het voorgaande Integraal Huisvesting Plan (IHP) onderwijs zijn drie scholen genoemd die in de volgende periode van vier jaar (2025 – 2028) aandacht behoeven. Dit zijn Roncalli, Sint Jozef en de Viersprong. Eind 2025 verwachten we het geactualiseerde IHP waarin de benodigde investeringen op korte en lange termijn worden opgenomen, ook kijkend naar nieuwe leerlingenprognoses.
Voor de investeringsprojecten heeft de raad een risicoreserve ingesteld, waarmee prijsontwikkelingen kunnen worden afgedekt. Inmiddels zijn er een aantal raadsbesluiten genomen waarmee inzet is gepleegd vanuit deze reserve:
Risicoreserve grote projecten Tussen Kasteel en Wijchens Meer Kraanvogel Aanvullend krediet Pro College Verduurzaming Mozaïek Kraanvogel 1a Openbare ruimte Kraanvogel 1b aankoop gronden Restant na raadsbesluiten Hart van Zuid gebiedsontwikkeling Restant
Bedrag € 10.000.000 € -2.819.971 € -154.894 € -200.000 € -1.073.619 € -75.000 € -918.435 € 4.758.082 € -3.500.000 € 1.258.082
Voor het Hart van Zuid is een raadsbesluit in voorbereiding waarmee aanspraak wordt gedaan op € 3,5 miljoen uit de risicoreserve grote projecten.
Pagina | 28| Perspectiefnota 2025
Bouwgrondexploitaties Op basis van de conceptnota grondexploitaties bij de jaarrekening 2024 zijn de begrote winstnemingen begin 2025 als hieronder weergegeven berekend. Uitgebreide onderbouwingen zijn te vinden in de Meerjaren Prognose Bouwgrondexploitaties (MPG), die we gelijktijdig hebben aangeboden met de jaarrekening 2024. Verwachte exploitatieresultaten bouwgrond (x € 1.000) Nr. 1 2 3 4 5 6
1 2
Complex TKWM CPO Duurzaam Wonsick Kleinschalige woningbouw Batenburg CPO Bergharen “de Steenuil” Wijchen-West* Afgewikkelde projecten Totaal exploitaties
Voorziening TKWM (balans) Kleinschalige woningbouw Batenburg Totaal voorzieningen Totaal Begroting
Totaal 307 41 -198
2024
2025
2026
2027
>2028 307
41 -198
197
197
3.260 0 3.607
3.260 -198
161
161
198
198
359 3.966
41
197
0
3.567
359
0
0
0
0
161
41
197
0
3.567
De verliesvoorziening Tussen Kasteel en Wijchens Meer valt in de jaarrekening 2024 vrij, omdat we een klein positief eindresultaat verwachten. In voorbereiding zijn grondexploitaties Havenweg, Hart van Zuid, Kraanvogel 1b, Uitbreiding Bijsterhuizen en CPO Batenburg Noord. In 2025 verwachten we grondexploitatie Wonsick financieel af te sluiten.
Pagina | 29| Perspectiefnota 2025
Totaalbeeld In onderstaande tabel treft u een samenvatting aan van de hiervoor genoemde structurele en incidentele effecten op de meerjarenbegroting. 2)
Totaal begrotingssaldo Perspectiefnota (x €1.000)
(bedragen x €1.000)
2025
2026
2027
2028
2029
Structureel saldo (hoofdstuk 4)
1.572
1.472
1.407
-515
-174
Incidenteel saldo (hoofdstuk 5)
-803
-1.143
27
-8
0
41
197
0
0
0
810
526
1.434
-523
-174
Bouwgrondexploitaties (hoofdstuk 6) Totaal Perspectiefnota
Bovenstaande bedragen zijn op basis van bestaand beleid, inclusief het in deze Perspectiefnota aangevraagde nieuw beleid, evenals de uitkomst van de meicirculaire.
Pagina | 30| Perspectiefnota 2025
Provinciaal toezicht In haar rol van financieel toezichthouder heeft de provincie Gelderland tot taak de financiële positie van de gemeente Wijchen te toetsen aan de op dit moment geldende wet- en regelgeving. De provincie heeft als toetsingskader om in aanmerking te blijven komen voor repressief toezicht: •
•
Uw begroting is structureel en reëel in evenwicht. De structurele baten dekken ieder jaar ten minste de structurele lasten en de ramingen zijn realistisch. Dit evenwicht geldt voor uw begroting inclusief nieuw beleid. Wij nemen dit mee in onze beoordeling. Als uw begroting niet structureel en reëel in evenwicht is, dan dient aannemelijk te zijn dat het structureel en reëel evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren (uiterlijk in 2029) tot stand zal worden gebracht. Als u de jaarrekening en begroting op tijd inzendt. De jaarrekening vóór 15 juli 2025 en de begroting vóór 15 november 2025.
We voldoen op dit moment aan bovenstaande toets van de provincie, omdat we een structureel positief resultaat voor 2026 verwachten. Daarnaast voldoen we aan het uitgangspunt van het minimaal benodigde positieve resultaat. Dit criterium uit de financiële verordening is ingesteld ter afdekking van het verplicht opnemen van een post voor onvoorzien in de begroting. Wij hebben ervoor gekozen om deze post niet op te nemen aan de kostenkant van de begroting, maar te voorzien door een resultaatsnorm. De toezichthouder heeft tevens een aantal richtlijnen meegeven, gezien de bijzondere situatie van de kortingen op het gemeentefonds, de oplossingen uit de Voorjaarsnota en de ontwikkelingen jeugdzorg. -
Alle inkomsten uit het gemeentefonds zijn structureel, evenals de kortingen vanaf 2028. De aangekondigde maatregelen om de kosten van het jeugdzorgstelsel te beheersen, mag je als stelpost verwerken in de begroting. Daarbij gaat het om de eigen bijdrage op jeugdzorg en het sturen op trajectduur. De hogere besparing op de hervormingsagenda vanwege indexering (macro € 507 miljoen) moet worden vertaald in concrete maatregelen. Hiervoor mogen gemeenten geen stelpost opnemen.
We voldoen aan bovenstaande richtlijnen. Onderstaande uitgangspunten hebben wij gehanteerd: - Alle bedragen uit het gemeentefonds zien wij als structureel. - CDOKE gelden hebben we gecontinueerd en budgetneutraal opgenomen voor het gehele meerjarenperspectief. - We hebben de taakmutatie op inkomsten eigen bijdrage jeugdzorg voor 75% als te verwachten baten opgenomen in de begroting vanaf 2028. - We hebben de taakmutatie ‘sturen op trajectduur één op één vertaald als stelpost negatieve kosten. - We hebben aan de kostenkant niks gedaan met de taakmutatie ‘indexatie besparing hervormingsagenda’. - We verwerken de septembercirculaire integraal in de begroting. We nemen nu geen voorschot op de compensatie jeugdtekorten 2023-2024. We gaan ervan uit dat de verdeling van deze compensatie in de septembercirculaire wordt verwerkt. - We hebben geen stelpost onderuitputting opgenomen. - We hebben geen inzet van het surplus van de algemene reserve toegepast in het structurele meerjarenperspectief. De inzet die we in 2025 hadden begroot, trekken we in met de Perspectiefnota.
Pagina | 31| Perspectiefnota 2025
Budgetmutaties structureel bestaand beleid Onderstaande posten zijn mutaties op bestaand beleid ten opzichte van de actuele meerjarenbegroting. Dit betreffen uitzettingen die onontkoombaar zijn, of door areaaluitbreidingen worden veroorzaakt. Daarnaast nemen we een aantal structureel extra opbrengsten op en ramen we budgetruimte af. Ook laten we een aantal budget neutrale mutaties zien, waarmee we de baten en lasten op het juiste niveau in de begroting opnemen. Nr. 9.1
9.2 9.3
9.4
9.5
Onderwerp Toelichting Budgetruimte Regionaal Op verzoek van de gemeenten heeft het ROB ondersteunings-bureau: besparingsmodelijkheden onderzocht. We verwerken hier de besparingen voorgestelde bezuinigingen, waar in het regionale PFO overeenstemming over is verkregen. Contract accountant Op 22 mei 2025 heeft de gemeenteraad een nieuwe accountant aangewezen. De aanbesteding valt gunstig uit t.o.v. het voorgaande contact. Opbrengst Op basis van het huidige aantal bezoekers aan Down the toeristenbelasting Rabbit hole en een inschatting op basis van ervaringscijfers van hotels rondom Nijmegen, schatten we de inkomsten uit toeristenbelasting voor de komende jaren hoger in. Vrijval stelposten Voor MFA Hart van Zuid, MFA Westwijzer en MFA Hernen exploitaties MFA's hebben we stelposten opgenomen ter afdekking van hogere onderhoud- en exploitatielasten, vanaf het moment van oplevering van deze MFA's. Gezien de huidige verwachte oplevermomenten kunnen we deze stelposten deels vrij laten vallen in de eerste jaren. Mantelzorg-waardering Wettelijk is geregeld dat de gemeente jaarlijks haar mantelzorgers moet waarderen. De vorm hiervoor staat vrij. Dit wordt geregeld in een verordening. We verlagen het bedrag van het mantelzorgcompliment van € 150 euro naar € 50 per jaar. Dit sluit ook meer aan op hoe dit in de regio wordt gedaan.
Dit geeft ruimte om de mantelzorgmiddelen anders in te zetten. Subtotaal budgetruimte
Uitzettingen 9.6 Wegen
2025
2026
2027
2028
2029
€0
€ 24.000
€ 24.000
€ 24.000
€ 24.000
€0
€ 47.000
€ 47.000
€ 47.000
€ 47.000
€0
€ 105.000
€ 105.000
€ 105.000
€ 105.000
€0
€ 355.600
€ 300.000
€ 200.000
€0
€0
€ 60.000
€ 60.000
€ 60.000
€ 60.000
€ 0 €591.600 €536.000 €436.000 €236.000
Uitbreiding voor het onderhoud van wegen door de oplevering van de bouwgrondexploitatie fase 4
Pagina | 32| Perspectiefnota 2025
€0
-€ 38.540
-€ 38.540
-€ 38.540
-€ 38.540
Nr.
Onderwerp
Toelichting 2025 2026 2027 2028 2029 Huurlingsedam. Hiervoor nemen we de onderhouds- en vervangingskosten op ad 20.500 m2 a € 1,88. 9.7 Brandputten Uitbreiding van het aantal brandputten; 15 stuks a € 200 per €0 -€ 3.000 -€ 3.000 -€ 3.000 -€ 3.000 jaar. 9.8 Paden Hup's De wandelpaden in de hondenuitlaatplaatsen (hup)zijn € 0 -€ 10.500 -€ 10.500 -€ 10.500 -€ 10.500 voorzien van gemalen waddenzeeschelpen. Het is echter al enkele jaren wettelijk niet meer toegestaan om deze schelpen nog te winnen. Schelpen uit de Noordzee zijn niet geschikt om in paden te verwerken. De afgelopen jaren is met restmateriaal minimaal onderhoud aan de paden uitgevoerd. De kwaliteit van veel paden is nu echter dermate slecht dat groot onderhoud nu dringend noodzakelijk is. Voorgesteld wordt om alle paden (in 2025) te vervangen door een alternatief materiaal (GrouwStabiel). De totale investeringskosten hiervan ramen we nu op € 150.000. 9.9 Paden Hup's t.l.v. Het vervangen van de wandelpaden in de €0 € 10.500 € 10.500 € 10.500 € 10.500 hondenbelasting hondenuitlaatplaatsen komt ten laste van de hondenbelasting. 9.10 Kosten inhuur De inhuur van medewerkers voor het groenonderhoud wordt -€ 135.000 -€ 140.000 -€ 145.000 -€ 150.000 -€ 155.000 medewerkers duurder i.v.m. uitstroom binnen het sociale wijkbeheer werkvoorzieningsschap.
Mensen met een baanindicatie, in de participatiewet, statushouders en indicatie beschut worden ondergebracht bij een Payroll bedrijf. Hun uurtarief is vergelijkbaar met de aannemerij. Om aan voldoende medewerkers te komen zijn wij ook genoodzaakt om in te huren via uitzendbureaus. De loonkosten stijgen met 7,5%, inclusief de indexering is dat 9%. 9.11 Baggeren kasteelgracht Dotatie aan de voorziening baggeren waterpartijen. Het €0 -€ 8.000 -€ 8.000 -€ 8.000 -€ 8.000 budget voor het verwijderen van het blad uit de kasteelgracht was in het verleden bij de wijkbeheerder ondergebracht. Omdat deze werkzaamheden eens in de 7 jaar worden uitgevoerd, is besloten bij het vaststellen van het huidige baggerplan, dat dit beter ondergebracht kan worden in de voorziening baggeren. In het huidige baggerplan is dit per abuis niet meegenomen. In het eerstvolgende baggerplan wordt dit toegevoegd aan het plan. 9.12 Rattenbestrijding Door de aangepaste wetgeving rattenbestrijding (verbod op -€ 10.000 -€ 10.000 -€ 10.000 -€ 10.000 -€ 10.000 gifgebruik) is de rattenbestrijding lastiger geworden en arbeidsintensiever.
Pagina | 33| Perspectiefnota 2025
Nr. Onderwerp 9.13 Uitbreiding Areaal OVL 9.14 Camerabeheer HTR / JWR
9.15 Beeldmateriaal
9.16 Beeldmateriaal
9.17 Naar voren halen investeringsbudget IBOR
9.18 Babsen 9.19 Leges Babsen 9.20 Bestedingsplan Robuuste toegang
9.21 Bestedingsplan Robuuste toegang via egalisatiereserve
Toelichting 2025 2026 2027 2028 Vanwege de oplevering van de bouwgrondexploitaties -€ 16.155 -€ 16.155 -€ 16.155 -€ 16.155 Huurlingsedam fase 3 + 4, voegen we 250 stuks lichtmasten toe als areaaluitbreiding. We hebben vijf camera's op het Station Wijchen. De kosten -€ 6.000 -€ 6.000 -€ 6.000 -€ 6.000 voor storingen, vervanging firewall, eventueel switch, vervanging camera's (Hikvision i.v.m. Chinese invloed/hackgevaar) incl. nieuwe NVR recorder, huur hoogwerker liggen structureel hoger dan begroot. Vervaardiging van de luchtfoto's is (in regio-verband) is -€ 5.400 -€ 5.400 -€ 5.400 -€ 5.400 opnieuw Europees aanbesteed voor 4 jaar. Kosten vallen hoger uit dan voorgaande jaren. Daarnaast hogere vervaardigingskosten voor het maken van Cycloramabeelden. Doordat een andere partij de aanbesteding voor de -€ 2.000 -€ 2.000 -€ 2.000 -€ 2.000 vervaardiging van (obliek)luchtfoto's heeft gewonnen. Is het noodzakelijk om een extra abonnement af te nemen, omdat anders de beelden van de laatste 5 jaar niet meer gebruikt kunnen worden. Historische beelden zijn o.a. van belang voor WOZ, BAG en Handhaving. Investeringskrediet voor vervanging vangrail, damwand en €0 -€ 6.600 -€ 6.600 -€ 6.600 brug (kunstwerken) voor in totaal € 190.000. In het IBOR was voor het jaar 2025 niet voorzien (pas na 2029) in de vervanging van deze kunstwerken.
Schouw heeft ervoor gezorgd dat deze versneld vervangen moeten worden om de veiligheid te waarborgen. De kosten van Babsen (Buitengewoon Ambtenaar van de € 0 -€ 17.000 -€ 17.000 -€ 17.000 Burgerlijke Stand) zijn niet voldoende opgenomen in de begroting. Hiertegenover staan ook (deels) hogere leges voor €0 € 10.000 € 10.000 € 10.000 burgerlijke stand. Op 20 mei stelde het college het bestedingsplan Robuuste € 509.000 -€ 167.706 -€ 166.416 -€ 149.385 toegang vast. We ramen hier het meerjarig bestedingsplan Robuuste toegang. Dit is onderdeel van de lokale aanpak hervormingsagenda Jeugd. Reeds (incidenteel) beschikbaar gestelde middelen zetten we hier meerjarig in. Over de jaren heen is dit budgetneutraal. Het uitsmeren van de middelen bestedingsplan robuuste -€ 400.000 € 140.000 € 140.000 € 120.000 toegang egaliseren we met de reserve jeugd.
Pagina | 34| Perspectiefnota 2025
2029 -€ 16.155 -€ 6.000
-€ 5.400
-€ 2.000
-€ 6.600
-€ 17.000 € 10.000 -€ 25.493
€0
Nr. Onderwerp 9.22 Professioneel beheer Maatschappelijjk vastgoed 9.23 Onderhoud fiets- en wandelroutenetwerk
9.24 Regionaal ondersteunings-bureau en regioprogramma Jeugd 2026
9.25 Prenatale zorg
9.26 Peuterspeelzaal 9.27 Voetveren geen opbrengsten 9.28 Promotie 9.29 RN7
Toelichting Volgens de Notitie Beheer en exploitatie Maatschappelijk vastgoed, vastgesteld door de raad 21-10-2021, regelen we professioneel betaald beheer op Multifunctionele accommodaties. Specifiek voor MFA De Suikerberg en De Westwijzer. Op verzoek van de gemeenten in de GMR gaat het Routebureau Arnhem Nijmegen voor de gemeenten het beheer en onderhoud verzorgen van de fiets- en wandelroutenetwerken. Het Routebureau heeft hiervoor een kostenberekening gemaakt. Dit leidt tot een noodzakelijke kostenuitzetting voor de gemeente inclusief indexering. Het Regionaal ondersteuningsbureau (ROB) heeft een financiële vooruitblik gegeven over de verwachte kosten 2026 en verder. Dit geldt ook voor het regioprogramma Jeugd 2026. Dit leidt met name bij het regioprogramma Jeugd tot een kostenstijging als gevolg van het wegvallen van de (meerjarige) dekking van de regionale Blokhuismiddelen. Daarnaast worden de bijdragen geïndexeerd conform afspraak. We zetten regionaal de subsidie prenatale zorg in. Dit is een preventieve aanpak, waarbij er ingezet wordt op een goede en gezonde start van het kind en de jonge ouders. Kosten hiervan zijn de afgelopen jaren niet geïndexeerd. Daarnaast vond dekking plaats vanuit de SPUK IZA, waarvan nog niet zeker is of deze doorloopt in 2026. Vrijval structurele budgetruimte peuterspeelzalen.
Het verenfonds bestaat sinds 2025 niet meer, daarom vervalt deze bijdrage. Bijdrage Wijchen = promotie is in 2024 ten onrechte afgeraamd. Gemeenten hebben conform de Mediawet een instandhoudingsplicht voor de lokale publieke omroep. Dat betekent dat het college van B&W verantwoordelijk is voor de bekostiging van de lokale omroep. Als lokale omroepen al zijn opgegaan in een streekomroep, dan zorgen de betreffende gemeenten gezamenlijk voor de bekostiging. Deze financiering loopt via het Gemeentefonds, waarvoor het ministerie van BZK verantwoordelijk is.
Pagina | 35| Perspectiefnota 2025
2025 €0
2026 -€ 30.000
2027 -€ 30.000
2028 -€ 30.000
2029 -€ 30.000
-€ 4.000
-€ 4.120
-€ 4.244
-€ 4.371
-€ 4.502
€0
-€ 17.000
-€ 17.000
-€ 17.000
-€ 17.000
€0
-€ 5.000
-€ 5.000
-€ 5.000
-€ 5.000
€0
€ 6.000
€ 6.000
€ 6.000
€ 6.000
€0
-€ 6.135
-€ 6.135
-€ 6.135
-€ 6.135
€0
-€ 5.350
-€ 5.350
-€ 5.350
-€ 5.350
€0
-€ 5.000
-€ 5.000
€0
€0
Nr. Onderwerp 9.30 Padelbanen Haanenbergh
Toelichting Conform bestaand beleid breiden op verzoek van de vereniging het RSA uit met de nieuwe padelbanen. Na realisatie van de banen worden deze onderhouden door de Stichting Groene Grasvelden. De gemeente betaalt 55% van de kosten. Er wordt een jaarlijkse storting gedaan in de RSA reserve tennis t.b.v. de vervanging van de toplaag van de banen. De gemeente draagt 66% bij, de vereniging 33%.
Subtotaal uitzettingen Budget neutrale aanpassing bestaand beleid 9.31 Vervangen stamriool Eerder was, in 2018, gepland om gelijktijdig met het project Europaplein TKWM een deel van het stamriool Europaplein te vervangen. Gezien de ligging van dit riool is na onderzoek gebleken dat vervangen geen optie is. Geadviseerd wordt om deze leidingen te relinen met een constructieve liner. Dit is vergelijkbaar met een vervanging. Door aanzienlijke prijsstijgingen en noodzakelijke bijkomende kosten, bijvoorbeeld het verpompen van rioolwater om de uitvoering mogelijk te maken, is er aanvullend krediet nodig. Het aanvullend krediet kan gedekt worden uit de Voorziening Riolering. 9.32 Dekking vervangen Dekking extra kosten stamriool uit voorziening riool stamriool Europaplein (egalisatievoorziening). 9.33 Boomonderhoud- en Voor een robuust bomenbestand is een goede groeiplaats vervanging een vereiste. Om de kwaliteit van de groeiplaatsen in beeld te krijgen en waar de mogelijkheden zijn voor verbetering, is een nulmeting nodig. 9.34 Dekking Dekking nulmeting bomenbestand uit reserve groen. boomonderhoud en vervanging 9.35 Plan van aanpak Bij uitwerken plan van aanpak voor afvaldumpingen is handhaving externe ondersteuning nodig. Totaalplan wordt samen met afval(dumpingen) Druten opgesteld. Aanvraag Wijchen is 65% van totaalkosten. 9.36 Dekking plan van Dekking vanuit afvalvoorziening.
aanpak handhaving afval
Pagina | 36| Perspectiefnota 2025
2025 €0
2026
2027 -€ 3.200
2028 -€ 3.200
2029 -€ 3.200
-€ 69.555 -€337.006 -€344.040 -€347.136 -€348.375
-€ 123.000
€ 123.000 -€ 60.000
€ 60.000 -€ 6.500
€ 6.500
Nr. Onderwerp 9.37 Afronding campagne Weet Wat je achterlaat 9.38 Dekking afronding campagne Weet Wat je achterlaat 9.39 Onderhoudsprojecten asfaltbestek 2026
9.40 Dekking onderhoudsprojecten asfaltbestek 2026 9.41 Project Heumenseweg bomen herplantplicht provincie (project 21184) 9.42 Dekking Project Heumenseweg - bomen herplantplicht provincie (project 21184) 9.43 Operationeel vervangingsplan riolering (vrijverval) 9.44 Dekking operationeel vervangingsplan riolering (vrijverval) 9.45 Huisvestingskosten Sociaal team inbrengen in de WDW. 9.45 Huisvestingskosten Sociaal team inbrengen in de WDW.
Toelichting Om de campagne netjes af te ronden zijn er dit jaar nog kosten. Raad is hierover geïnformeerd d.m.v. de informatienota ‘263424 geen budget aanvraag Weet Wat Je Achterlaat 2025’. Dekking vanuit de afvalvoorziening.
2025 -€ 4.285
2028
2029
€ 135.454
€ 138.840
€ 142.311
-€ 187.000
€ 187.000
Onderzoeksfase en kappen van de bomen binnen dit project is afgerond. Herplanting moet nog plaatsvinden. We hebben een offerte onderliggend aan het opgenomen bedrag.
-€ 90.000
Dekking vanuit reserve groen.
€ 90.000
Er dient een operationeel vervangingsplan vrijvervalriolering te worden opgesteld om het meerjarenplan voor vervangingen te actualiseren. Op basis van dit geactualiseerde plan wordt ook de Voorziening Riolering aangepast. Dekking vanuit de voorziening tariefsegalisatie.
-€ 22.000
Pagina | 37| Perspectiefnota 2025
2027
€ 4.285
Verwachte onderhoudsprojecten 2026 zijn hoger dan geraamd in eerdere begroting. Extra uitgaven m.n. in gebieden waar veel aanpassingen kabels en leidingen zijn geweest. Onderhoud is nodig om te blijven voldoen aan het vastgestelde kwaliteitsniveau volgens het IBOR-beleid. Dekking vanuit reserve wegen.
We brengen de huisvestingskosten van het sociaal team Wijchen budgetneutraal in, in de WDW. Dit betreft het aframen van het budget huurkosten Mozaïek. We brengen de huisvestingskosten van het sociaal team Wijchen budgetneutraal in, in de WDW. Dit betreft het ophogen van de bijdrage aan de WDW m.b.t. deze huurkosten.
2026
€ 22.000 € 132.021
-€ 132.021 -€ 135.454 -€ 138.840 -€ 142.311
Nr. Onderwerp 9.46 Beschermd Wonen
9.47 Dekking Beschermd Wonen
9.48 Statushouders WI2021 inburgering 9.49 Dekking statushouders WI2021 inburgering 9.50 Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB 2025) 9.51 Dekking OAB 2025
Toelichting De doordecentralisatie van beschermd wonen van centrumgemeenten naar alle gemeenten en een bijbehorend woonplaatsbeginsel staat gepland voor 1 januari 2027. Het is nog onduidelijk of dit ook daadwerkelijk doorgaat op de geplande datum. 2025 en 2026 is een tussenjaar, daarvoor krijgen we middelen vanuit de centrumgemeente. Uitbetaling als voorschot. Definitieve verrekening vindt plaats op basis van jaarrekening. E.e.a. onder voorbehoud goedkeuring door de gemeenteraad Nijmegen. De doordecentralisatie van beschermd wonen van centrumgemeenten naar alle gemeenten en een bijbehorend woonplaatsbeginsel staat gepland voor 1 januari 2027. Het is nog onduidelijk of dit ook daadwerkelijk doorgaat op de geplande datum. 2025 en 2026 is een tussenjaar, daarvoor krijgen we middelen vanuit de centrumgemeente. In 2025 en 2026 worden er meerdere niet voorziene uitgaven BW en MO verwacht. Stelpost Voorlopig extra inkomsten Specifieke uitkering (SPUK) wet inburgering 2021 Stelpost Voorlopig extra bestedingsruimte Specifieke uitkering (SPUK) wet inburgering 2021 Stelpost Voorlopig extra inkomsten Specifieke uitkering (SPUK) Oderwijsachterstandenbeleid gelden 2025
2025
2026 2027 2028 2029 -€ 368.963 -€ 494.138 -€ 579.252 -€ 579.252
€ 368.963
€ 494.138
€ 579.252
€ 579.252
€ 426.796
€ 426.796
€ 426.796
€ 426.796
-€ 426.796 -€ 426.796 -€ 426.796 -€ 426.796 € 106.047
Stelpost Voorlopig extra bestedingsruimte Specifieke uitkering van het rijk (SPUK) Onderwijsachterstandenbeleid gelden 2025.
€ 106.047
€ 106.047
€ 106.047
-€ 106.047 -€ 106.047 -€ 106.047 -€ 106.047
Subtotaal Budget neutraal
€0
€0
€0
€0
€0
Subtotaal budgetruimte
€ 0 €591.600 €536.000 €436.000 €236.000
Subtotaal uitzettingen
-€ 69.555 -€337.006 -€344.040 -€347.136 -€348.375
TOTAAL BESTAAND BELEID
-€ 69.555 € 254.594 € 191.960
Pagina | 38| Perspectiefnota 2025
€ 88.864 -€112.375
Nieuw beleid structureel Onderstaande posten betreffen nieuw beleid voor 2025 en verder. Met het vaststellen van de Perspectiefnota accordeert de raad deze uitzettingen. Nr.
Onderwerp
Toelichting
10.1 Fietsstraat Alverna - In de informatienota "Hoogwaardige fietsroutes TKWM Alverna - TKWM", hebben we aangekondigd bij de Perspectiefnota een aanvraag te doen voor de fietsstraat Alverna - TKWM. Het aanleggen van een fietsstraat tussen Alverna en TKWM vanaf de Graafseweg via de Leemweg, Acasiastraat en Lindenstraat naar de Meester van Coothlaan. Investering 2026, eerste afschrijving 2027. 10.2 Uitvoeren In de informatienota "Hoogwaardige fietsroutes aanbevelingen Alverna - TKWM", hebben we de verbeteringen overige fietsroutes beschreven op de fietsroute Alverna - TKWM. Alverna - TKWM Het aanpakken van diverse kleine knelpunten op de fietsroutes via de Valendrieseweg en de Oosterweg. Investering 2025 van €80.000, eerste afschrijving 2026. 10.3 Structurele bijdrage Het winkelcentrum van Wijchen is het hart van CMW Wijchen. Het centrum verhoogd de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van de gehele gemeente. Afgelopen drie jaar is er door de gemeente een totale financiële bijdrage gedaan van €75.000,-. Op 8 april was het congres Wijchen Centrum 2030. Komende jaren gaan we aan de slag met de actiepunten van deze avond. Zowel het CMW als pandeigenaren innen gelden bij hun achterban. Het is van cruciaal belang dat we als gemeente structureel gaan bijdragen aan een toekomstbestendig centrum om te transformeren naar een place to be naar een place to live. 10.4 Lease-auto's t.b.v.
In 2024 zijn meerdere rechercheurs blootgesteld rechercheurs IBO aan onveilige werksituaties. Hierbij gaat het vooral om het achtervolgen en klemrijden van de rechercheurs in hun privéauto’s door
Pagina | 39| Perspectiefnota 2025
Bedrag investering -€1.814.500
-€ 80.000
2025
2026
2027
2028
2029
-€ 49.230
-€ 49.230
-€ 49.230
-€ 2.776
-€ 2.776
-€ 2.776
-€ 2.776
-€ 17.500
-€ 17.500
-€ 17.500
-€ 17.500
-€ 11.033
-€ 11.033
-€ 11.033
-€ 11.033
Nr.
Onderwerp
10.5 Speelbos Wijchen (Park Noord)
10.6 3x3 basketbalveld
10.7 Subsidie indexatie: Dorpshuizen en wijkcentra
Toelichting betrokkenen in zaken die betrekking hebben op fraude met bijstandsuitkeringen. Het is echter van groot belang zorg te dragen dat medewerkers hun werk zo goed mogelijk kunnen uitvoeren. Dat betekent: een veilige werkomgeving, de juiste spullen of kleding en al het andere wat nodig is om jouw werk gezond en veilig te doen. Daarbij speelt, hoe meer risico medewerkers lopen bij het uitoefenen van hun werk, hoe meer maatregelen de werkgever moet nemen. In dit verband is al eerder geopperd om over te gaan op het inzetten van leaseauto’s voor medewerkers ‘in de buitendienst’ bij het IBO. Gezien de omstandigheden is het nu zover om hiertoe over te gaan. De kosten die hiermee verband houden worden de deelnemende gemeenten in rekening gebracht. In het collegeprogramma is een speelbos opgenomen. In januari 2025 is aan de raad een informatienota voorgelegd over de realisatie van dit speelbos. Daarin is opgenomen dat bij de integrale afweging van de perspectiefnota een besluit wordt genomen of er budget beschikbaar wordt gesteld. De investering in 2026 bedraagt € 150k, de kapitaal- en beheerslasten bedragen structureel € 19k. Initiatiefnemers vanuit basketbalvereniging Wyba hebben het plan opgepakt om een 3x3 basketbalveld (Ilse Arts court) te realiseren in 2025 op de bestaande sportkooi op de campus (naast de beachvelden).
Het is openbaar toegankelijk en voor iedereen te gebruiken, ongeacht fysieke beperking. Het onderhoud, beheer en vervanging komt bij de gemeente te liggen. Het normbedrag van € 7.000 voor beheerkosten, zoals genoemd in artikel 14 van de ASV, is sinds 2008 niet geïndexeerd. Beheerders geven aan dat dit bedrag niet meer aansluit bij de huidige
Pagina | 40| Perspectiefnota 2025
Bedrag investering
2025
2026
2027
2028
2029
-€ 19.000
-€ 19.000
-€ 19.000
-€ 1.750
-€ 1.750
-€ 1.750
-€ 1.750
-€ 27.000
-€ 27.000
-€ 27.000
-€ 27.000
-€ 150.000
-€ 25.000
Nr.
Onderwerp
10.8 Subsidie indexatie: Dorpshuizen en wijkcentra (volwassenen activiteiten)
10.9 Subsidie indexatie: Dorpshuizen en wijkcentra (jeugd activiteiten)
10.10 Subsidie indexatie: Vrijwilligers bedank dag
10.11 Taalcafé Wijchen
Toelichting realiteit. Tijdens het overleg met het platform van dorpshuizen is dit duidelijk bevestigd. Bij indexatie volgens de CPI zou het bedrag in 2024 op € 10.205,- per wijkcentrum uitkomen. We hebben de ophoging van het bedrag per dorpshuis gefaseerd: met € 1.400 in 2026 en nog eens € 1.600 in 2027. De normbedragen voor activiteiten in artikel 15 zijn sinds 2014 niet geïndexeerd, terwijl dorpen groeiden en nieuwe wijken zijn ontstaan. Ook is de bevolkingssamenstelling veranderd. Kleine kernen maken bovendien relatief meer kosten per activiteit. De huidige verdeelsleutel doet hier onvoldoende recht aan. Een aangepaste sleutel én indexatie zorgen voor een eerlijkere verdeling van middelen vanaf 2026. De normbedragen voor activiteiten in artikel 15 zijn sinds 2014 niet geïndexeerd, terwijl dorpen groeiden en nieuwe wijken zijn ontstaan. Ook is de bevolkingssamenstelling veranderd. Kleine kernen maken bovendien relatief meer kosten per activiteit. De huidige verdeelsleutel doet hier onvoldoende recht aan. Een aangepaste sleutel én indexatie zorgen voor een eerlijkere verdeling van middelen vanaf 2026. De subsidie voor de Vrijwilligersbedankdag is sinds 2019 niet meer geïndexeerd, terwijl de kosten sindsdien zijn gestegen. Tegelijkertijd neemt het aantal vrijwilligers af, wat het belang van waardering onderstreept.
De belangstelling voor de bedankdag neemt toe: het aantal aanmeldingen stijgt en er is inmiddels een wachtlijst ontstaan. Een verhoging van de subsidie draagt bij aan de organisatie van deze dag. Er is een Taalcafé voor niet-inburgeringsplichtige inwoners die blijvend willen werken aan het verbeteren van hun taalvaardigheid. Er is extra
Pagina | 41| Perspectiefnota 2025
Bedrag investering
2025
-€ 4.000
2026
2027
2028
2029
-€ 5.375
-€ 5.375
-€ 5.375
-€ 5.375
-€ 5.375
-€ 5.375
-€ 5.375
-€ 5.375
-€ 3.500
-€ 3.500
-€ 3.500
-€ 3.500
-€ 8.000
-€ 8.000
-€ 8.000
-€ 8.000
Nr.
Onderwerp
10.12 Loopbaan oriëntatie en talentontwikkeling kwetsbare vmboleerlingen
10.13 Borgstelling sportverenigingen
Toelichting geld nodig om het aanbod te behouden voor de 30 tot 40 wekelijkse deelnemers. In het regionaal programma basisvaardigheden is afgesproken dat er lokaal informeel aanbod is voor verbetering van basisvaardigheden in de strijd tegen laaggeletterdheid. Het Taalcafé is een dergelijk aanbod. De gemeente heeft zich eerder gecommitteerd aan dat regionaal programma. Een alternatief voor deze inwoners is lokaal niet aanwezig. Vmbo-leerlingen met een beperkt eigen netwerk, beperkte basisvaardigheden en weinig vertrouwen in hun eigen mogelijkheden hebben baat bij gericht aanvullend aanbod ter voorbereiding op de arbeidsmarkt. Gerichte begeleiding verkleint het risico op mismatches in vervolgonderwijs, uitval en werkloosheid. Vroege ondersteuning helpt hen talenten te ontdekken, bewuste keuzes te maken en werknemersvaardigheden te ontwikkelen. Dit vergroot kansengelijkheid en economische zelfstandigheid. We werken samen met lokale ondernemers, wat de lokale economie versterkt en bijdraagt aan het oplossen van tekorten in cruciale sectoren zoals zorg, techniek, retail en horeca. Dit sluit aan bij de ambities uit het Strategisch Kompas 2035. In de het treasurystatuut is opgenomen dat de raad partijen moet goedkeuren waaraan we borgstellingen verlenen bij het aantrekken van geldleningen.
Om het proces tot het verlenen van borgstellingen aan sportverenigingen te versoepelen, stellen we voor dat zodra de Stichting Waarborgfonds Sport een toets heeft gedaan en daarbij een positief advies geeft, het college mag besluiten tot het verstrekken van een borgstelling. Bij de actualisatie van het treasurystatuut nemen we dit punt mee. Financieel heeft het op voorhand geen
Pagina | 42| Perspectiefnota 2025
Bedrag investering
2025
€0
2026
2027
2028
2029
-€ 5.000
-€ 10.000
-€ 10.000
-€ 10.000
€0
€0
€0
€0
Nr.
Onderwerp
10.14 Zwemles B en C toevoegen aan kindregeling
10.15 Nieuwe agenda dienstverlening 2025-2028
Toelichting consequenties. Op het moment dat het college borgstellingen verleend, dan nemen we dit op in ons risicoprofiel. Bij de Kindregeling zien we dat 0% van de kinderen zelfstandig doorstroomt naar diploma B, tenzij ze via Stichting Leergeld extra ondersteuning krijgen. Dit betekent dat kinderen uit kwetsbare gezinnen slechts een basisniveau van zwemvaardigheid behalen, wat niet voldoet aan de nationale norm voor zwemveiligheid (het volledige ABC). Momenteel hebben we in onze begroting 35 kinderen opgenomen die via de kindregeling gebruik maken van de regeling bekostiging zwemles voor diploma A. We onderzoeken richting de begroting 2026 of dit nog voldoende voldoet of dat er een wijziging nodig is op de huidige kindregeling op dit onderwerp. We proberen de nieuwe agenda dienstverlening 2025-2028, die op dit moment wordt voorbereid, kostenneutraal te realiseren. Het kan zijn dat er de komende jaren toch aanvullende middelen voor de uitvoering nodig zijn. Hierin volgt dan een apart voorstel. Daarom vermelden we dit als p.m.
TOTAAL
Pagina | 43| Perspectiefnota 2025
Bedrag investering
2025
2026
2027
2028
2029
Pm
Pm
Pm
Pm
Pm
Pm
Pm
Pm
-€ 4.000 -€ 87.309 -€160.539 -€160.539 -€160.539
Posten incidenteel Onderstaande posten betreffen mutaties op incidentele ramingen t.o.v. de actuele meerjarenbegroting. (Min is nadeel) Nr.
Onderwerp
Toelichting
Nieuw beleid 11.1 Leven met Water
In het project Leven met Water herdenken vijf gemeenten de Watersnood van 1926 langs de thema's verleden, heden en toekomst. Centraal staat hierbij de regie en coördinatie op de initiatieven vanuit bewoners en instellingen rondom deze herdenking en bewustwording van water in onze regio. Op 15 april stelde het college de opzet van het project via een kern-, groei- en parallel ontwikkelprogramma vast, waarbij de financiering van de eerste € 25k gedekt was en voor het restant nog integraal afgewogen moest worden. 11.2 Plan van aanpak In het plan van aanpak bestaande wijken rondom het bestaande wijken voorzieningenhart Hart van Zuid gaan we samen met rondom het Talis en de andere wijkprofessionals aan de slag om de voorzieningenhart leefbaarheid te verbeteren. Daartoe zetten we in op Hart van Zuid een sociaal spoor om de overlast aan te pakken en de sociale cohesie te bevorderen en een fysiek spoor ten behoeve van het optimaliseren van de kwaliteit van de leefomgeving. Dit laatste pakken we op samen met bewoners en heeft betrekking op achterpaden, schuttingen, muren, afval etc. We komen met een voorstel om het woonfonds hiervoor in te zetten.
11.3 Ruimtelijk perspectief Vanuit onze ambities voor 'Meer landschap, meer stad' landschap Drutenonderzoeken we in 2025 in GMR-RvN-verband het Wijchen-Nijmegenruimtelijke perspectief voor het landschap tussen Heumen Druten-Beuningen-Wijchen-Nijmegen. Globaal is dit ten noorden van Wijchen. De logische vervolgstap is hetzelfde te doen voor het overige landschap rondom Wijchen: van Druten tot Heumen; met o.a. de groene ontwikkelingszone Heumen-Horssen en het vennengebied. En hier procesgeld voor te reserveren. 11.4 Masterplan Das Uitwerken van een gemeente breed Masterplan in relatie tot de ruimtelijke ontwikkeling en de aanwezigheid van de Das in Wijchen. Verschillende
Pagina | 44| Perspectiefnota 2025
2025
2026
2027
-€ 25.000
Pm
-€ 15.000
-€ 50.000
-€ 50.000
2028
2029
Nr.
Onderwerp
11.5 Externe ondersteuning implementatie OVL beleidsplan
11.6 Scouting Woezik verbouwing
11.7 Emilia van Nassau, historische roman
Toelichting maatschappelijk belangrijke ontwikkelingen in Wijchen zitten hierdoor nu op slot. Bestuurlijke overleggen met Das en Boom en de provincie Gelderland geven aanleiding om een masterplan uit te werken. Budget is nodig om externe expertise in te huren. Na de zomer komt het College met een concreet voorstel. Conform motie raad 24-244650. De gemeenteraad heeft op 17 oktober 2024 naar aanleiding van de evaluatie van de pilot "licht waar nodig, donker waar mogelijk" in de wijken Veenhof, Saltshof, Woezik en Hof van Hagevoort in de motie “Licht in de duisternis” haar steun uitgesproken voor de uitgangspunten zoals vastgesteld in het beleidsplan. Daarnaast is het college gevraagd een extern verlichtingsbureau de plannen van de gemeente en het alternatief plan van de lbg Woezik te vergelijken en daartoe met een advies te komen. Ook is het college gevraagd, om voor een verdere uitrol een gedegen projectstructuur op te zetten. Begin 2025 is een externe projectleider gevraagd een projectstructuur op te zetten voor de verdere uitrol en heeft een verlichtingsbureau een rapportage opgesteld, waarin voorgestellen worden gedaan voor gebiedsgerichte aanpak, op basis van een op te stellen plan (het zgn. lichtkader).
Voor het opstellen van het lichtkader (€ 70k), de projectleiding (€ 80k) en een zorgvuldig communicatietraject (€ 50k) zijn kosten verbonden, die niet voorzien waren binnen het oorspronkelijk plan. Scouting Woezik vraagt een projectsubsidie aan voor de renovatie van de blokhut. Hiermee wordt een duurzame ruimtelijke voorziening bedoeld. Deze subsidie kan op basis van Hoofdstuk 7, artikel 32, van de subsidieregeling gemeente Wijchen worden verleend. Scouting Woezik zorgt voor cofinanciering. Emilia van Nassau was de belangrijkste bewoner van Kasteel Wijchen. Emilia is een icoon voor Wijchen en een voorbeeld voor velen. We komen Emilia in het Wijchense wel tegen, maar haar bekendheid is desondanks gering. We willen via een historische
Pagina | 45| Perspectiefnota 2025
2025
2026
-€ 200.000
-€ 20.000
-€ 20.000
2027
2028
2029
Nr.
Onderwerp
Toelichting roman haar bekendheid onder Wijchenaren vergroten, en haar meer als toeristische promotie benutten. Het boek zet Wijchen in de etalage. Budget voor aanschaf en bijdrage in schrijver honorarium. 11.8 MFA Hart van Zuid Het voorbereidingskrediet om te komen tot de uitgangspunten voor de bouw van het gemeentelijk vastgoed in het plangebied Hart van Zuid wordt afgerond in 2025. Om in 2028 te kunnen starten met de bouw van het gemeentelijk vastgoed is een aanvullend voorbereidingskrediet van 200K nodig om te kunnen komen tot een PVE met bijbehorende ramingen. 11.9 MFA Hart van Zuid Het voorbereidingskrediet wordt gedekt uit de dekking kapitaallasten structurele kapitaallasten voortkomend uit de investering. 11.10 Maatregelen We richten ons op het realiseren van het robuust hervormings-agenda sociaal team en stevige sociale basis. Dit betekent jeugd meer vrij toegankelijke zorg passend bij de vragen van bewoners ontwikkelen en het investeren in capaciteit en kennis van het sociaal team om zelf zorg te gaan bieden. We hebben een hogere inzet van Welzijn nodig om de ontwikkeling van stevige sociale basis te kunnen realiseren. Deze inzet zal zich terugverdienen door minder inzet van zorgproducten. Structureel zal dit leiden voor een verschuiving van middelen van de achterkant (geïndiceerde zorg) naar de voorkant (vrij toegankelijk aanbod).
Ook zullen we deze middelen aanwenden om voldoende beleidscapaciteit te hebben om deze verandering te kunnen vormgeven. 11.11 Voorbereiding Het Rijk (als bevoegd gezag en TenneT als hoogspanning station initiatiefnemer) heeft besloten dat er een hoogspanningsstation moet worden gerealiseerd in Wijchen om de knelpunten in het landelijk netwerk op te lossen. De start van het project is half juni met de publicatie van het voornemen tot participatie. Deze ontwikkeling heeft grote gevolgen voor Wijchen, met name voor de (landelijke)omgeving, voor inwoners en gebruikers, etc. Hiervoor moeten wij als gemeente snel kunnen bijschakelen op kennis, inhoud, participatie en
Pagina | 46| Perspectiefnota 2025
2025
2026
2027
2028
2029
-€ 200.000
€ 200.000
-€ 50.000
Pm
Pm
Pm
Pm
Pm
Nr.
Onderwerp
Toelichting proces en daarvoor hebben we externe deskundigheid nodig op de verschillende aspecten. Dit traject loopt door tot 2028, waarna het vergunningentraject door de gemeente zal moeten worden opgepakt. Het Rijk heeft in eerste instantie aangegeven geen vergoeding hier tegenover te stellen. We zijn met hen hierover nog in gesprek. Daarom nemen we voor 2025 een bedrag op, maar zetten we de jaren 2026 en verder op PM. Hier komen we bij de begroting op terug. 11.12 Speel-o-theek Mozaïek In mei 2025 is de evaluatie van de effecten van de verhuizing van de speel-o-theek naar de locatie bibliotheek. De speel-o-theek ontving 2024 en 2025 per jaar € 15.000 subsidie voor huisvestingskosten. De speel-o-theek dient zich gedurende die periode maximaal in te spannen om het aantal leden en uitleningen toe te laten nemen om eigen inkomsten te vergroten en financieel minder afhankelijk te worden. Voor de jaren 2026 en 2027 nemen we incidenteel geld op. In 2027 evalueren en beoordelen we of Speel-otheek zelfstandig verder kan. Totaal uitzettingen nieuw beleid
2025
2026
2027
-€ 10.000
-€ 10.000
-€ 325.000 -€ 115.000
-€ 10.000
Bestaand beleid 11.13 Munitax deelnemersbijdrage
Munitax heeft de begroting 2026 vastgesteld. Omdat het hoge aantal beroepsschriften voortkomend uit de piek aan bezwaarschriften van 2023, nog altijd aanhoudt, blijft de begroting van Munitax op het niveau van 2024 en 2025. Gezien het feit dat er een afweging gemaakt wordt om over te stappen naar de BSR en de meerkosten verband houden met een incidentele piek aan bezwaarschriften, bezien we de extra bijdrage vooralsnog als incidenteel voor 2026. 11.14 Herstellen gevels MFA Begin 2025 is een Trespa plaat van de gevel gekomen, Suikerberg de ophangconstructie van deze platen is ondeugdelijk aangebracht. Het gevaar bestaat dat een andere plaat ook naar beneden zou komen. Voor nood zijn tijdelijk langere schroeven toegepast, maar dit is een
Pagina | 47| Perspectiefnota 2025
-€ 378.000
-€ 191.000
2028
€0
2029
€0
Nr.
Onderwerp
Toelichting lapmiddel. Daarnaast zijn er warmte-/koudeklachten aan de gevels die we ook willen oplossen. We onderzoeken of we mogelijk kosten kunnen verhalen. Later zullen we nog met een voorstel komen voor verduurzaming van het gebouw. 11.15 Ecologisch onderzoek Er dient een ecologisch onderzoek plaats te vinden Kasteelgracht in/rondom de kasteelgracht. Dit i.v.m. het onderhoud en baggeren in de toekomst. 11.16 Bestedingsruimte In 2025 starten we in het kader van Integraal zorgakkoord gezondheidspreventie en beweging met het project Fitcoins, een deel van de uitgaven zal in 2026 worden gemaakt. Dit wordt gedekt vanuit de doorgeschoven bestedingsruimte die in 2024 is ontstaan door het IZA. 11.17 VMBO On Stage Regio Eerder is een meerjarige subsidie toegekend voor de Nijmegen jaren 2024 t/m 2026. Voor 2026 blijkt hiervoor nog geen middelen te zijn vrijgemaakt. Met de toekenning ontstaat een juridische verplichting. Er is geen budgetruimte om dit op te vangen binnen de reeds gealloceerde middelen. 11.18 STORM aanpak STORM is een suïcide aanpak. Dit wordt regionaal ingezet als onderdeel van het regioprogramma jeugd. Destijds is besloten deze aanpak t/m 2026 in te zetten. De kosten in 2026 vallen hoger uit vanwege stijgende loonkosten. 11.19 VTH We werken aan een nieuw VTH beleid en proces vanuit de wettelijke verplichting en aanbevelingen uit eerder rekenkameronderzoek.
Doel is om VTH-proces gelijk te trekken met de verplichte beleidscyclus uit de Omgevingswet. Voor effectief beleid en proces moeten we periodiek een risico- en gebiedsanalyse laten uitvoeren. Het aangevraagde bedrag is voor om de analyse te maken en voor externe advisering m.b.t. implementatie van de uitkomst. 11.20 Tijdelijke uitbreiding In maart 2025 heeft de gemeenteraad met de griffie beslisnota tijdelijke uitbreiding griffie besloten de formatie op de griffie tijdelijk uit te breiden, Om alle noodzakelijke werkzaamheden in de aanloop naar de verkiezingen tijdig en volledig uitvoeren. Hiermee wordt ervoor gezorgd dat van de “oude” raad op een
Pagina | 48| Perspectiefnota 2025
2025
2026
-€ 7.500 € 23.000
-€ 23.000
-€ 5.000
-€ 11.000
-€ 10.000
-€ 79.500
2027
2028
2029
Nr.
Onderwerp
11.21 Padelbanen Haanenbergh
Toelichting goede manier afscheid kan worden genomen en dat de installatie van de nieuwe raad effectief en efficiënt verloopt. € 38k is benodigd voor de verlenging van de huidige griffier en het overige deel (€ 41.500) voor de inhuur van de projectondersteuner. TPV Haannenbergh wil 2 extra padelbanen realiseren en heeft de gemeente gevraagd om een bijdrage vanuit het beleidskader 'Investeringen buitensport'.
Totaal Incidenteel bestaand beleid
Pagina | 49| Perspectiefnota 2025
2025
2026
2027
2028
2029
-€ 17.000
-€ 175.500 -€ 523.500
€0
€0
€0
Incidenteel totaalbeeld Incidenteel meerjarenperspectief (x € 1)
2025
Programmabegroting 2020 Ondernemers Awards
-7.500
Begroting 2023 Actieplan communicatie klimaatadaptatie Integraal plan WDW
-60.000 -35.640
Perspectiefnota 2023 Vervangende nieuwbouw MFA Westwijzer Vervangende nieuwbouw MFA Westwijzer Extra FTE toezicht kabels en leidingen Wijchen schaatst Kosten verplaatsing weekmarkt i.v.m. Wijchen Schaatst STORM aanpak 2024-2026 Begroting 2024 Rekenkamer Archiefwet Samen actief en sportief. Startup Wijchen Speel-o-theek Tijdelijke huisvesting Basisschool Zuiderpad Geluidmetingen bij evenementen in centrum Wijchen Openbare laadpalen Opkomst bevorderende activiteiten Perspectiefnota 2024 Verlenging Pilot Mantelzorgmakelaar Munitax Opbrengst bouwleges Kosten bouwleges Nieuwbouw zwembad De Meerval Integrale aanpak bedrijven terrein Oost: Omgevingsplan Bedrijventerrein Wijchen Oost Integrale aanpak bedrijventerrein Oost: Vergroenen bedrijventerrein Onttrekking algemene reserve Begroting 2025 Subsidie reclamebelasting Bijsterhuizen Ondernemers Awards Wijchen verschuiving Uitgaven reisdocumenten Externe juridische ondersteuning Tijdelijke huisvesting Kraaijenberg / Oudelaan Onderzoek kruispunt Randweg Noord Schoenaker
Pagina | 50| Perspectiefnota 2025
2026
2027
2028
2029
-7.500
-19.440
-50.000 -20.000 -31.500 -14.000 -6.500 -20.119
-17.800 -55.000 -60.000 -5.000 -15.000 -70.000
-42.300
-60.000 -5.000 -70.000
-70.000
-15.000 -10.000 -4.900
-36.630 -350.000 355.000 -150.000 -75.000
217.000 217.000 -150.000 -150.000 -275.000
-17.403
-40.000
-30.000
7.500
-7.500
7.500
-7.500
-30.000 -30.000
-30.000
0
0
-22.500
-1.250
70.000
-50.000 820.000
-19.000
-30.000
Incidenteel meerjarenperspectief (x € 1) 4 Padelbanen: Schaarweide en Grootven investeringssubsidie De Blije Dries MFA Noorderlicht Onttrekking algemene reserve
-70.000 -25.000 217.492
Programmarapportage mei 2025 4.03 Jeugd egalisatiereserve 4.04 WMO egalisatiereserve Leges bouwvergunningen Onderhoud gebouwen Procesbegeleider Griffie Werving en selectie nieuwe griffier Overig
464.000 -24.000 -441.000 -165.000 -111.000 -22.000 -4.000
Perspectiefnota 2025 bestaand beleid Munitax deelnemersbijdrage Herstellen gevels MFA Suikerberg Ecologisch onderzoek Kasteelgracht Bestedingsruimte Integraal zorgakkoord VMBO On Stage Regio Nijmegen STORM aanpak VTH beleid Tijdelijke uitbreiding griffie en verlenging griffier 3 mnd Padelbanen Haanenbergh Nieuw beleid Leven met Water Plan van aanpak bestaande wijken rondom het voorzieningenhart Hart van Zuid Ruimtelijk perspectief landschap DrutenWijchen-Nijmegen-Heumen Masterplan Das Externe ondersteuning implementatie beleidsplan openbare verlichting Scouting Woezik verbouwing Emilia van Nassau, historische roman MFA Hart van Zuid Maatregelen hervormings-agenda jeugd Voorbereiding hoogspanning station Speel-o-theek Mozaïek
TOTAAL Incidenteel
Pagina | 51| Perspectiefnota 2025
2025
2026
2027
2028
2029
-17.000
-378.000 -191.000 -7.500 23.000
-23.000 -5.000 -11.000 -10.000 -79.500 -17.000
-25.000 pm -15.000 -50.000
-50.000
-200.000 -20.000 -20.000 Pm pm -10.000
pm pm -10.000
pm
-803.500 -1.142.490
27.000
-7.500
-50.000
0
Reserves In onderstaande tabel hebben we het verloop van de reserves weergegeven. Daarbij hebben we de eerste beoordeling gedaan of er reserves deels of in z’n geheel kunnen vrijvallen. De herhalen we bij het opmaken van de begroting. Naam Algemene Reserve
2024
2025
2026
2027
2028
2029
25.441 27.739 27.222 27.161 27.161 27.161
BR: Legaat v. Cooth
160
160
160
160
160
160
BR: Stimuleringsfonds volkshuisv. Hoevelaken
82
82
82
82
82
82
BR: Beeldende kunst
30
30
30
30
30
30
BR: de stroming
0
0
0
0
0
0
BR: Eenmalige middelen
984
0
0
0
0
0
BR: Renovaties Sportvelden
821
1.203
1.525
1.921
2.153
2.153
5
5
5
5
5
5
BR: Landschapsontwikkelingplan (LOP)
365
327
317
292
290
290
BR: Duurzaamheidslening
458
458
458
458
458
458
BR: Groenvoorziening Loonse waard
45
45
45
45
45
45
BR: Groenpercelen Bijsterhuizen
150
150
150
150
150
150
BR: Duurzaamheid
587
587
587
587
587
587
BR: Startersleningen
110
110
110
110
110
110
BR: Vervangen speeltoestelling openbare speelpleinen
25
30
35
40
45
45
BR: Personeelsformatie (15 AZ 126a)
270
270
270
270
270
270
BR: Cultuurhistorie
20
0
0
0
0
0
BR: Integratie en participatie statushouders
334
332
330
328
326
326
BR: RSA Tennis
151
9
34
59
140
140
BR: Revolverend fonds duurzaamheid
105
105
105
105
105
105
5.729
1.258
1.258
1.258
1.258
1.258
BR: calamiteiten maatschappelijke accommodaties
17
11
11
11
11
11
BR: Woonfonds bestaande wijken
500
500
500
500
500
500
BR Cultuur ontwikkelingsfonds
160
157
157
157
157
157
BR: Cultuur
73
52
52
52
52
52
BR: Dorpsontwikkelingsplannen
BR: risicoreserve grote projecten
ER: Actualiseren omgevingsplannen
58
40
0
0
0
0
ER: Gymmaterialen
416
384
344
311
402
402
ER: WMO
750
750
750
750
750
750 0
ER: WWB I-deel
0
0
0
0
0
ER: Verkiezingen
0
100
100
0
0
0
ER: Onderhoud Overige gebouwen
2.002
1.310
1.348
1.632
2.125
3.587
ER: gemeentelijke monumenten
157
157
157
157
157
157
0
0
0
0
0
0
1.843
1.719
1.579
1.439
1.319
1.319
ER: Egalisatiereserve tarieven hondenbelasting ER: Jeugdwet ER: Openbare verlichting
333
333
333
333
333
333
ER: wegen en civiele kunstwerken
1.307
1.307
1.120
1.120
1.120
1.120
ER: Groen
1.499
1.349
1.349
1.349
1.349
1.349
0
0
0
0
0
0
3.009
3.009
3.009
3.009
3.009
3.009
560
560
560
560
560
560
Afs.R: Brandweerkazerne
2.522
2.409
2.295
2.182
2.068
1.955
Afs.R: Kulturhus Bergharen
1.040
998
957
915
874
832
609
582
555
529
502
475
1
0
0
0
0
0
ER: Corona compensatie ER: Exploitatiesaldo tijdelijke huisvesting Vluchtelingen ER: Beschermd wonen
Afs.R: Gemeentewerf Afs.R: Herhuisvesting Molenhuis
Pagina | 52| Perspectiefnota 2025
Naam Afs.R: MFA Huurlingsedam
2024
2025
2026
2027
2028
2029
300
289
279
268
257
246
Afs.R: Sportzaal achterlo
11
9
8
6
5
3
Afs.R: 3e Hockeyveld Campus Wijchen
331
310
289
269
248
227
5.140
4.953
4.766
4.580
4.393
4.206
Afs.R: Kunstgrasveld Diosa
293
263
234
205
175
146
Afs.R: Renovatie crossbaan Wycross
123
117
112
106
100
95
Afs.R: Gemeentekantoor
5.023
4.668
4.312
3.957
3.601
3.245
Afs.R: Verduurzaming Mozaiek
1.319
1.296
1.273
1.250
1.185
1.120
Afs.R: Automatische beregening
135
127
120
112
105
97
Afs.R: Leefbaarheid Hernen Bergharen
475
450
425
400
375
350
Afs.R: Centrale Sporthal
Afs.R. RSA
1.206
1.114
952
959
1.271
1.271
Afs.R. Oosterpark
254
239
224
209
193
178
Afs.R: Ventilatiesysteem Leemweg 121
40
37
33
30
27
23
6.150
6.150
5.996
5.843
5.689
5.535
200
195
195
190
185
180
Afs.R: Bouw parkeergarage TKWM Afs.R: Pro College Totaal bestemmingsreserves
48.287 41.105 39.895 39.290 39.311 39.704
Voorstel tot vrijvallen van reserves: - Eenmalige middelen (€ 141k) v.w.b. extra middelen uit het gemeentefonds die langer dan twee jaar geparkeerd zijn voor een eventuele aanspraak daarop. - Dorpsontwikkelingsplannen (€ 5k), het restant van deze reserve staat al jaren geparkeerd zonder enige aanspraak erop. Gezien het bedrag laten we de reserve vrijvallen en heffen we de reserve op. - Personeelsformatie (€ 270k). We hebben het budget voor frictiekosten ingebracht bij de WDW, waar ook een reserve gevormd is hiervoor. Gezien de beperkte omvang van personeel dat achterblijft in Wijchen is deze reserve overbodig.
Pagina | 53| Perspectiefnota 2025
Samenvatting begrotingswijziging per programma In onderstaande tabel zijn alle wijzingen ten opzichte van de primitieve begroting 2025 per programma weergegeven. Bij iedere wijziging staat de verwijzing naar het raadsbesluit of de locatie in deze Perspectiefnota weergegeven. (Min is voordeel). (Bedragen x € 1.000) Programma Omschrijving
2025
2026
2027
2028
2029
0
Actuele begroting 2025
87.122
82.331
85.055
88.400
89.555
0
4.01 Meicirculaire
1.666
4.920
5.003
2.091
2.572
0
4.01 Prijsindexatie
0
35
-139
-276
-251
0
4.05 Gemeenschappelijke regelingen
858
616
616
616
616
0
4.06 OZB inkomsten
455
519
522
551
565
0
4.09 Kapitaallasten
-35
-239
67
-79
163
0
4.10 structurele budgetmutaties
0
40
40
40
40
0
4.11 structureel programmarapportage
712
0
0
0
0
0
4.12 Vrijval inzet surplus algemene reserve
-1.000
0
0
0
0
0
5 incidenteel programmarapportage
-135
0
0
0
0
0
5 Incidentele mutaties
0
-458
0
0
0
TOTAAL PROGRAMMA 0
89.643
87.764
91.165
91.343
93.260
1
Actuele begroting 2025
-4.565
-4.725
-4.899
-5.083
-5.222
1
4.01 Prijsindexatie
0
6
-20
-23
-34
1
4.05 Gemeenschappelijke regelingen
19
-33
-33
-33
-33
1
4.11 structureel programmarapportage
3
0
0
0
0
1
5 incidenteel programmarapportage
0
0
0
0
0
1
5 Incidentele mutaties
0
-10
0
0
0
TOTAAL PROGRAMMA 1
-4.543
-4.762
-4.952
-5.139
-5.289
2
Actuele begroting 2025
-6.282
-5.932
-6.159
-6.647
-6.777
2
4.01 Prijsindexatie
0
-1
2
2
2
2
4.09 Kapitaallasten
334
240
67
-95
-93
2
4.10 structurele budgetmutaties
-22
-70
-70
-70
-70
2
4.11 structureel programmarapportage
1
0
0
0
0
2
4.13 structureel nieuw beleid
0
-3
-52
-52
-52
2
5 incidenteel programmarapportage
0
0
0
0
0
2
5 Incidenteel nieuw beleid
-200
0
0
0
0
TOTAAL PROGRAMMA 2
-6.169
-5.766
-6.212
-6.862
-6.990
-840
-622
-625
-665
-660
3
Actuele begroting 2025
3
4.01 Prijsindexatie
0
-1
-2
-3
-4
3
4.10 structurele budgetmutaties
0
100
100
100
100
Pagina | 54| Perspectiefnota 2025
Programma Omschrijving
2025
2026
2027
2028
2029
3
4.11 structureel programmarapportage
2
0
0
0
0
3
4.13 structureel nieuw beleid
0
-18
-18
-18
-18
3
5 incidenteel programmarapportage
0
0
0
0
0
3
5 Incidentele mutaties
0
0
0
0
0
3
5 Incidenteel nieuw beleid
-25
-35
0
0
0
3
TOTAAL PROGRAMMA 3
-863
-576
-545
-586
-582
4
Actuele begroting 2025
-3.876
-4.672
-4.698
-5.428
-5.573
4
4.01 Prijsindexatie
0
-2
-3
-5
-6
4
4.09 Kapitaallasten
30
553
23
676
430
4
4.11 structureel programmarapportage