Document · PDF

Notitie ecologie planMER RES GMR Arnhem-Nijmegen - bijlage V

Raad openbaar Wijchen 1 februari 2024, gemeente wijchenBij agendapunt: 129638 beslisnota raad Onderzoek naar een gedragen visie op wind- en zonne-energie in Wijchen17.273 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

20 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Afbeelding 4.1 Beoordeling Natura 2000 - overige effecten voor 120 m windturbines op kaart

Afbeelding 4.2 Beoordeling Natura 2000 - overige effecten voor 166 m windturbines op kaart

21 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Zonnevelden Het zoekgebied voor zonnevelden binnen het alternatief Natuur ligt geheel buiten Natura 2000-gebied, maar op enkele plekken wel binnen een zone van 1,5 km van Natura 2000 waardoor het effect op dit criterium als licht negatief (0/-) wordt beoordeeld. Voor alle overige alternatieven geldt dat minstens een deel van het zoekgebied is gelegen binnen Natura 2000, en zelfs binnen aangewezen habitattypen van deze gebieden. Deze krijgen daarom een sterk negatieve beoordeling (--). Voor de overige gebieden geldt ten aanzien van de ontwikkeling van zonnevelden een neutrale (0) beoordeling. Hierbij is eveneens nader onderzoek nodig bij concrete projecten. De beoordeling is visueel weergegeven op afbeelding 4.3.

Afbeelding 4.3 Beoordeling Natura 2000 - overige effecten voor zonnevelden op kaart

Overzicht effectbeoordeling Onderstaande tabel geeft een overzicht van de eindbeoordeling per alternatief voor dit criterium (meest negatieve oordeel is bepalend). Voor een overzicht van de beoordeling per (deel)zoekgebied wordt verwezen naar de kaarten in bijlage II.

22 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Tabel 4.1 Effectbeoordeling voor Natura 2000 120 m windturbines

166 m windturbines

Zonnevelden

Alternatief*

1.0

effecten op Natura 2000-gebied stikstofdepositie

0/-

effecten op Natura 2000-gebied - overige effecten

0/-

* Alternatieven: 1.0 = RES 1.0, LS = Landschap, NA = Natuur, LO = Leefomgeving

4.2

Effectanalyse- en beoordeling effecten op GNN

4.2.1

Effecten GNN

Bij de realisatie van windturbines en/of zonnevelden binnen de grenzen van het GNN, kunnen effecten op de kernkwaliteiten van dit provinciaal natuurgebied optreden. Het gaat dan om effecten zoals verlies van de openheid en rust, afname leefgebied van bepaalde doelsoorten (bijvoorbeeld weidevogels). Windturbines Voor windturbines is geen sprake van een sterk negatieve (--) beoordeling, omdat nader onderzoek nodig is om te bepalen wat de kernkwaliteiten zijn van het GNN. Hiermee kan bepaald worden of voldaan kan worden aan de voorwaarden uit de Omgevingsverordening. Voor ligging binnen GNN geldt een negatieve (-) beoordeling, omdat de kernkwaliteiten mogelijk worden aangetast. Voor het plaatsen van windturbines in verkenningsgebieden voor windenergie in het GNN dient het oppervlak van natuur dat verloren gaat voor 200 % gecompenseerd te worden. Deze gebieden zijn beoordeeld als licht negatief (0/-) voor windturbines. Dit geldt ook voor een zone van 1,5 km rond GNN gebied, in verband met de externe werking. Zonnevelden Voor zonnevelden geldt dat het voornaamste effect optreedt als gevolg van ruimtebeslag. Dit valt te mitigeren/compenseren door elders het betreffend GNN-gebied uit te breiden en/of te versterken (kwaliteitsimpuls geven met natuurinrichtingsmaatregelen). Voor zonnevelden geldt een negatieve (-) beoordeling bij ligging binnen GNN.

Een licht negatieve (0/-) beoordeling is van toepassing van ligging in een zone van 1,5 km rond GNN. De overige gebieden zijn voor zonnevelden beoordeeld als neutraal (0) voor dit criterium.

4.2.2

Beoordeling alternatieven

Onderstaand is per type energietechniek (windturbines en zonnevelden) op kaart (afbeelding 4.4, 4.5 en 4.6) aangegeven welke deelgebieden binnen het plangebied een sterk negatieve (--), negatieve (-) dan wel een neutrale (0) beoordeling krijgen voor het criterium effecten op GNN. In bijlage II zijn de verschillende alternatieven op deze beoordelingskaarten geprojecteerd. Windturbines Binnen het alternatief Natuur zijn de zoekgebieden voor windturbines allen buiten GNN gelegen, waardoor directe effecten op de kernkwaliteiten niet aan de orde zijn. Voor dit alternatief geldt voor beide

23 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

windturbinetypen (120 m en 166 m) een licht negatieve (0/-) beoordeling, gezien de ligging binnen 1,5 km rond GNN. Het alternatief RES 1.0 kent zoekgebieden binnen GNN. Het gaat echter enkel om zoekgebieden gelegen binnen verkenningsgebied voor windturbines. De effecten op de kernkwaliteiten van het GNN worden hier op voorhand als beperkt ingeschat. Voor dit alternatief geldt de beoordeling negatief (0/-). Voor alle overige alternatieven geldt dat minstens een deel van het zoekgebied voor windturbines is gelegen binnen GNN, buiten het verkenningsgebied voor windturbines. Deze krijgen daarom de beoordeling negatief (-), omdat aantasting van de kernkwaliteiten van het GNN ook met toepassing van mitigerende maatregelen niet op voorhand is uit te sluiten.

Afbeelding 4.4 Beoordeling effecten op GNN-gebieden voor 120 m windturbines op kaart

24 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Afbeelding 4.5 Beoordeling effecten op GNN-gebieden voor 166 m windturbines op kaart

Zonnevelden Het zoekgebied voor zonnevelden binnen het alternatief Natuur ligt geheel buiten GNN, maar binnen een zone van 1,5 km rond GNN, waardoor het effect op dit criterium als licht negatief (0/-) wordt beoordeeld. Voor alle overige alternatieven geldt dat minstens een deel van het zoekgebied is gelegen binnen GNN. Deze krijgen daarom een negatieve beoordeling (-). De beoordeling is visueel weergegeven op afbeelding 4.6. Voor alle overige alternatieven geldt dat minstens een deel van het zoekgebied is gelegen binnen GNN. Deze krijgen daarom een negatieve beoordeling (-).

25 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Afbeelding 4.6 Beoordeling effecten op GNN-gebieden voor zonnevelden op kaart

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de eindbeoordeling per alternatief voor dit criterium (meest negatieve oordeel is bepalend). Voor een overzicht van de beoordeling per (deel)zoekgebied wordt verwezen naar de kaarten in bijlage II.

Tabel 4.2 Effectbeoordeling voor criterium GNN (incl. EVZ’s) 120 m windturbines

166 m windturbines

Zonnevelden

Alternatief*

1.0

effecten op GNNgebieden

0/-

* Alternatieven: 1.0 = RES 1.0, LS = Landschap, NA = Natuur, LO = Leefomgeving

4.3

Effectanalyse- en beoordeling effecten op GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebieden)

4.3.1

Effecten GO (inclusief EVZ ganzenrustgebieden)

Bij realisatie van een windturbines en/of zonnevelden binnen de grenzen van de GO, kunnen effecten op de kernkwaliteiten van dit GO optreden. Door het nemen van gepaste mitigerende en compenserende maatregelen zijn negatieve effecten weliswaar veelal te voorkomen. Zo is het van belang dat bij de realisatie van windturbines, er voldoende onverstoord rust- en foerageergebied voor doelsoorten (bijvoorbeeld ganzen) resteert en/of wordt teruggebracht. Ook is het bij de realisatie van windturbines belangrijk dat de

26 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

exacte locatie en opstelling zodanig wordt gekozen dat deze minimale impact heeft op de doelsoorten van het GO, zoals rustende ganzen (bijvoorbeeld niet in aanvliegroute). Over het algemeen geldt dat alternatieven met windturbines en/of zonnevelden binnen GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebied), mits het nemen van gepaste mitigerende en compenserende maatregelen, haalbaar zijn. Deze alternatieven krijgen de beoordeling licht negatief (0/-). Op projectniveau dient nader onderzocht te worden of voldaan kan worden aan de voorwaarden zoals benoemd in hoofdstuk 3.

4.3.2

Beoordeling alternatieven

Onderstaand is per type energietechniek (windturbines en zonnevelden) op kaart (afbeelding 4.7, 4.8 en 4.9) aangegeven welke beoordeling geldt voor het criterium effecten op GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebieden). In bijlage II zijn de verschillende alternatieven op deze beoordelingskaarten geprojecteerd. Windturbines Binnen het alternatief Natuur zijn de zoekgebieden voor windturbines allen buiten GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebieden) gelegen, waardoor effecten op de kernkwaliteiten niet aan de orde zijn. Voor beide windturbinetypen (120 m en 166 m) geldt de beoordeling neutraal (0). Voor alle overige alternatieven geldt dat minstens een deel van het zoekgebied voor windturbines is gelegen binnen GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebieden). Door het nemen van gepaste mitigerende en compenserende maatregelen zijn negatieve effecten veelal te voorkomen. Zo is het van belang dat bij de realisatie van windturbines, er voldoende onverstoord rust- en foerageergebied voor doelsoorten (bijvoorbeeld ganzen) resteert en/of wordt teruggebracht. Ook is het bij de realisatie van windturbines belangrijk dat de exacte locatie en opstelling zodanig wordt gekozen dat deze minimale impact heeft op de doelsoorten van de GO, zoals rustende ganzen (bijvoorbeeld niet in aanvliegroute).

Over het algemeen geldt dat alternatieven met windturbines en/of zonnevelden binnen GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebied), mits het nemen van gepaste mitigerende en compenserende maatregelen, haalbaar zijn. Deze krijgen daarom een licht negatieve (0/-) beoordeling.

27 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Afbeelding 4.7 Beoordeling effecten op GO - voor 120 m windturbines op kaart

Afbeelding 4.8 Beoordeling effecten op GO - voor 166 m windturbines op kaart

28 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Zonnevelden Het zoekgebied voor zonnevelden binnen het alternatief Natuur ligt geheel buiten GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebieden), waardoor het effect op dit criterium als neutraal (0) wordt beoordeeld. Voor alle overige alternatieven geldt dat minstens een deel van het zoekgebied is gelegen binnen GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebieden). Deze krijgen daarom een negatieve beoordeling (-).

Afbeelding 4.9 Beoordeling effecten op GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebieden) - voor zonnevelden op kaart

Tabel 4.3 Effectbeoordeling voor criterium GO (inclusief EVZ’s en ganzenrustgebied) 120 m windturbines

166 m windturbines

Zonnevelden

Alternatief*

1.0

Effect GO (inclusief EVZ ganzenrustgebieden)

0/-

* Alternatieven: 1.0 = RES 1.0, LS = Landschap, NA = Natuur, LO = Leefomgeving

29 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

4.4

Effectanalyse- en beoordeling beschermde soorten

4.4.1

Effecten windturbines

Bij de realisatie van windturbines, zijn vogels en vleermuizen de belangrijkste risicosoorten. Effecten treden met name op tijdens de gebruiksfase doordat de draaiende rotorbladen aanvaringsslachtoffers veroorzaken onder vogels en vleermuizen en een verstorende werking kunnen hebben op vogels (door onder andere geluid en slagschaduw). Effecten op vogels Windturbines kunnen negatieve gevolgen hebben voor vogels. Er is kans op directe sterfte door aanvaring met de rotorbladen of de mast. Daarnaast kunnen de windturbines de leefgebieden van vogels verstoren. Op basis van deze kaart is te zien dat het relatieve risico voor vogels in het plangebied schommelt tussen 4 % en 65 % van het landelijk risico. Het risico voor vogels binnen het plangebied is relatief hoog (bovengemiddeld voor de regio, namelijk > 36%) in het oosten van de regio, in de zone langs de Waal en de Nederrijn. De haalbaarheid voor de realisatie van windturbines wordt in deze hoog-risico zones (relatief risico > 36%) laag ingeschat. De verwachting is zelfs met het nemen van maatregelen, negatieve effecten op de lokale populaties niet voldoende zijn te mitigeren. Effecten op vleermuizen Het risico op aanvaringsslachtoffers onder vleermuizen is afhankelijk van de soort vleermuis en de locatie en opstelling (zoals het windturbinetype, grootte en het aantal) van de windturbines.

De hoogste risico’s voor aanvaring onder vleermuizen, en dus hoogste risico’s voor overtreding Wnb, zijn te verwachten rond natuurgebieden (Natura 2000, GNN/GO) en structuren in het landschap die een vliegroute en/of foerageergebied voor vleermuizen vormen. Denk daarbij aan bomenrijen en hagen, bossen en bosranden, waterlopen en oevers, en de kustzone [lit. 5]. In reviewstudies geeft men vaak de algemene aanbeveling om uit voorzorg een afstand van ongeveer 200 m te vrijwaren rond deze zones waar regelmatig relatief veel vleermuizen aanwezig zijn (vliegroutes/foerageergebied) [lit. 6,7,8,9]. Bij de realisatie van windturbines binnen deze 200 m zone zijn negatieve effecten, ook mits het nemen van maatregelen, naar verwachting niet voldoende te mitigeren om aantasting van de lokale populatie te voorkomen.

4.4.2

Effecten zonnevelden

Bij de realisatie van zonnevelden zijn de grootste effecten te verwachten voor vogels. Dit is dan ook de belangrijkste risicogroep voor dit type projecten. Aanleg van zonnevelden of het plaatsen van zonnepanelen kan de betreffende locatie geheel of gedeeltelijk ongeschikt maken als leefgebied voor vogels. Het gaat om verlies en aantasting van foerageer-, broed-, rust- en slaapplaatsen op land en water. Dit risico is het hoogst in belangrijke vogelgebieden, zoals Natura 2000 Vogelrichtlijngebieden, weidevogelgebieden en ganzenrustgebieden (zie ook beoordeling van deze natuurgebieden in voorgaande paragrafen). Effecten op de lokale populatie zijn echter veelal te mitigeren (bijvoorbeeld opstelling en locatie afstemmen op belangrijke vogelgebieden) en/of te compenseren (bijvoorbeeld uitbreiden of kwaliteitsimpuls geven leefgebied elders).

4.4.3

Beoordeling alternatieven

Onderstaand is per type energietechniek (windturbines en zonenvelden) op kaart (afbeelding 4.10, 4.11 en 4.12) aangegeven welke deelgebieden binnen het plangebied welke beoordeling krijgen voor het criterium effecten op beschermde soorten (vogels en vleermuizen). In bijlage II zijn de verschillende alternatieven op deze beoordelingskaarten geprojecteerd.

30 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Windturbines Voor alle alternatieven voor windturbines geldt dat er sprake is van een aanvaringsrisico. Met de beschikbare informatie is geen eenduidige beoordeling te geven die passend is bij het detail- en schaalniveau van dit planMER. Alle alternatieven zijn daarom licht negatief (0/-) beoordeeld. Door deze beoordeling wordt voorkomen dat gebieden middels dit planMER mogelijk ten onrechte worden aangemerkt als niet geschikt voor windturbines. Bovendien wordt op deze manier recht gedaan aan het feit dat negatieve effecten op beschermde soorten niet zijn uit te sluiten bij de ontwikkeling van windturbines. Hierbij geldt wel de algemene opmerking dat meer vleermuizen zijn te verwachten rond natuurgebieden (Natura 2000, GNN/GO) en structuren in het landschap die een vliegroute en/of foerageergebied voor vleermuizen vormen. Bij de realisatie van windturbines binnen 200 m van bijvoorbeeld bomenrijen, hagen, bossen, bosranden, waterlopen en oevers is de kans op negatieve effecten dus groter. Een neutrale (0) beoordeling is niet van toepassing in dit planMER omdat negatieve effecten niet kunnen worden uitgesloten door de ontwikkeling van windturbines.

Afbeelding 4.10 Beoordeling effecten op beschermde soorten (vogels en vleermuizen) voor 120 m windturbines op kaart

31 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Afbeelding 4.11 Beoordeling effecten op beschermde soorten (vogels en vleermuizen) voor 166 m windturbines op kaart

Zonnevelden Bij de realisatie van zonnevelden zijn de grootste effecten te verwachten voor vogels. Dit is dan ook de belangrijkste risicogroep voor dit type projecten. Natuurgebieden met waarden voor vogels krijgen daarom de een licht negatieve (0/-) beoordeling. In alle overige gebieden zijn geen noemenswaardige effecten van zonnevelden op vogelpopulaties te verwachten. Het zoekgebied voor zonnevelden binnen het alternatief Natuur ligt geheel buiten belangrijke vogelgebieden, waardoor het effect ten aanzien van vogels als neutraal (0) wordt beoordeeld. Voor alle overige alternatieven geldt dat minstens een deel van het zoekgebied is gelegen binnen een voor vogels belangrijk gebied. Deze krijgen daarom een licht negatieve (0/-) beoordeling.

32 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Afbeelding 4.12 Beoordeling effecten op beschermde soorten (vogels en vleermuizen) voor zonnevelden op kaart

Onderstaande tabel 4.4 geeft een overzicht van de eindbeoordeling per alternatief voor dit criterium (meest negatieve oordeel is bepalend). Voor een overzicht van de beoordeling per (deel)zoekgebied wordt verwezen naar de kaarten in bijlage II.

Tabel 4.4 Effectbeoordeling voor criterium Wnb beschermde soorten (vogels, vleermuizen) 120 m windturbines

166 m windturbines

Zonnevelden

Alternatief*

1.0

Effect Wnb soorten (vogels en vleermuizen)

0/-

* Alternatieven: 1.0 = RES 1.0, LS = Landschap, NA = Natuur, LO = Leefomgeving

33 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

4.5

Samenvatting effectanalyse en -beoordeling natuur

In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de effectanalyse voor de verschillende alternatieven voor wind- en zonne-energie binnen het plangebied. Op basis hiervan is te zien dat het alternatief natuur het beste scoort op de ecologische criteria. Verder scoort ook het alternatief RES 1.0 relatief goed. Er is geen onderscheidend verschil tussen de reguliere windturbines (120 m) en de innovatieve windturbines (166 m). Wel is te zien dat de zonneveld variant onder alle alternatieven beter scoort dan de windturbinevariant. Let wel: de beoordeling is gedaan op niveau van de alternatieven, waarbij voor elk alternatief de meest negatieve beoordeling van een (deel)zoekgebied is toegekend. Dit geeft een worst-case inschatting voor elk alternatief. Een groot deel van het zoekgebied bevindt zich vaak binnen een zone met een minder negatieve beoordeling. Naast de tabel is het daarom van belang ook de achterliggende effectbeoordelingskaarten te bekijken (zie bijlage II). Deze geven weer binnen welke (deel)zoekgebieden de effectbeoordeling geldt.

Tabel 4.5 Overzicht effectbeoordeling 120 m windturbines

166 m windturbines

Zonnevelden

Alternatief*

1.0

effecten op Natura 2000-gebied stikstofdepositie

0/-

effecten op Natura 2000-gebied - overige effecten

0/-

effecten op GNNgebieden

0/-

effecten op GO (inclusief EVZ en ganzenrustgebieden)

0/-

effecten op beschermde soorten Wet natuurbescherming

0/-

* Alternatieven: 1.0 = RES 1.0, LS = Landschap, NA = Natuur, LO = Leefomgeving

4.6

Cumulatieve effecten

Een belangrijk punt is cumulatie van effecten. Behalve het realiseren van de aanvullende doelstellingen volgend vanuit de RES GMR Arnhem-Nijmegen, spelen in de regio reeds meerdere grootschalige duurzame energie initiatieven. Deze initiatieven kunnen tezamen een cumulatief effect hebben op de beschermde natuurwaarden in de omgeving. Zo is de stikstofdepositie afkomstig van één zonneveld of windpark in het kader van het RES naar verwachting dermate beperkt dat negatieve gevolgen voor de nabijgelegen habitattypen/leefgebieden in principe niet optreden. Wanneer echter tegelijkertijd een ander initiatief ook leidt tot stikstofdepositie op dezelfde habitattypen/leefgebieden, dan kan het gecombineerd effect van beide deposities wel leiden tot negatieve gevolgen voor één of meerdere van deze habitattypen/leefgebieden. Eenzelfde redenering geldt voor het verstorend effect op aangewezen en beschermde soorten. Het is dan ook van belang dat de reeds vergunde/geplande projecten met ecologische effecten in dezelfde omgeving/op dezelfde soorten (voornamelijk andere windparkinitiatieven en/of initiatieven met een hoge depositie in de projectomgeving) worden meegenomen in de uiteindelijke ecologische beoordeling van een concreet initiatief.

34 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

Gegevens betreffend de reeds vergunde/geplande projecten in de regio waarmee gecumuleerd dient te worden, zijn in deze planMER fase nog niet bekend. In een vervolgfase van een initiatief, zodra een voorkeursalternatief is gekozen, dienen bij de beoordeling op projectniveau wel de relevante vergunde/geplande initiatieven in de omgeving te worden meegenomen waarbij dit cumulatief effect in rekening wordt gebracht.

VERVOLGSTAPPEN, AANBEVELINGEN EN LEEMTEN IN KENNIS

Voorliggende ecologische toetsing in het kader van het planMER betreft een toetsing op hoofdlijnen. Nog niet alle ecologisch relevante data zijn in deze fase betrokken en/of bekend. Zo is in deze fase nog geen kennis over de stikstofdeposities die gepaard gaan met het voornemen, de exacte verstoringsvorm en contour van het voornemen, de beschermde soorten (vogels en vleermuizen, maar ook overige soorten) die voorkomen binnen het plangebied van het voornemen, et cetera. Deze informatie is wel relevant om uiteindelijk tot een vergunbaar project te komen. In een vervolgfase van het project zijn daarom nog een aantal vervolgonderzoeken en/of vervolgstappen nodig: 1 Nader soortgericht veldonderzoek Naast voorliggende globale toetsing van het voornemen op planMER niveau, is in een latere fase (wanneer het voorkeursalternatief bekend is) voor de realisatie van een zonne- of windpark ook een toetsing op projectniveau noodzakelijk. Hierbij wordt voor de gekozen variant nader onderzocht welke beschermde gebieden en soorten (kunnen) voorkomen binnen de invloedsfeer van de werkzaamheden. Hiervoor is nader soortgericht veldonderzoek nodig (bijvoorbeeld habitatscan, vogel en vleermuistellingen). 2 Onderzoek stikstofdepositie Stikstofberekening zijn in de planMER fase nog niet uitgevoerd.

In een latere fase, op projectniveau, dienen AERIUS-berekeningen uitgevoerd te worden met de meest recente versie van AERIUS voor zowel de aanlegals en gebruiksfase, om de precieze gevolgen van stikstof door het gekozen alternatief inzichtelijk te maken. Vervolgens kan beoordeeld worden wat de werkelijke milieueffecten zijn als gevolg van stikstofemissies. Op basis hiervan kunnen zo nodig gepaste maatregelen worden voorgesteld (denk aan aangepaste werkwijze en materieel). 3 Beoordeling cumulatieve effecten Gegevens betreffende de reeds vergunde/geplande projecten in de regio waarmee gecumuleerd dient te worden, zijn in de planMER fase nog niet bekend. In een vervolgfase van het project, zodra een voorkeursalternatief is gekozen, dienen bij de beoordeling op projectniveau wel de relevante vergunde/geplande initiatieven in de omgeving te worden meegenomen waarbij dit cumulatief effect in rekening wordt gebracht. De beoordeling voor de verschillende ecologische criteria dient hier zo nodig op te worden aangepast. 4 Juridische vervolgstappen Uit het nader onderzoek op projectniveau (zie punt 1 tot en met 3) moet blijken of het project werkelijk haalbaar is en welke juridische vervolgstappen nodig zijn.

Afhankelijk van de uiteindelijke locatiekeuze zijn in het kader van het natuurbeleid mogelijk een aantal vervolgstappen nodig: - vergunning Wnb ten aanzien van stikstofdepositie - bij stikstofdepositie binnen hiervoor gevoelige Natura 2000 habitattypen/leefgebieden); - natuurversterkingsplan als onderdeel bestemmingsplan (compensatieplan) - bij ruimtebeslag binnen GNN/GO; - activiteitenplan (mitigatie- en compensatieplan) en Ontheffing Wnb ten aanzien van vogels en vleermuizen en mogelijk ook voor andere soorten - nader soortgericht onderzoek moet uitwijzen voor welke soorten/functies/aantallen en welke verstoringseffecten.

35 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

6 1 2 3

5 6 7

8 9

LITERATUUR Sierdsema H., Foppen R., van Els P., Kampichler C. & Stahl J. 2021. Achtergronddocument windenergie gevoeligheidskaart vogels. Sovon-rapport 2021/09. Sovon Vogelonderzoek Nederland, Nijmegen. Sovon (2021). Gevoeligheidskaart vogels, https://stats.sovon.nl/pub/publicatie/18101, geraadpleegd op 01-02-2023. E. Klop, J. Stahl, H. Sierdsema, P. Alefs, J. Latour 2020. Windenergie op en rondom de Veluwe. Effecten op Wespendief en andere soorten. A&W-rapport 20-140 Altenburg & Wymenga ecologisch onderzoek, Feanwalden. Nolet, B.A., J.M. Baveco & H. Kuipers, 2009. Evaluatie opvangbeleid 2005-2008 overwinterende ganzen en smienten. Deelrapport 2. Een model¬berekening van de capaciteit van opvanggebieden voor overwinterende ganzen en smienten. Alterra, Wageningen. Eurobats Advisory Committee (2005), https://www.eurobats.org/official_documents/advisory_committee/10th_meeting_advisory_committee. Winkelman J.E., Kistenkas F.H. & Epe MJ. (2008). Ecologische en natuurbeschermingsrechtelijke aspecten van windturbines op land. Alterra rapport 1780. Wageningen. Rodrigues L., Bach L., Dubourg-Savage M-J., Goodwin J. & Harbusch C. (2008). Guidelines for conservation of bats in wind farm projects. EUROBATS Publication Series No.3. UNEP EUROBATS Secretariat, Bonn, Germany. Natural Engeland (2009a). Bats and onshore wind turbines - Interim guidance. Technical Information Note TIN051.

Hundt L., ed. (2012). Surveying proposed onshore wind turbine developments. Chapter 10 in: Bat Surveys, Good Practice Guidelines, 2nd edition. Bat Conservation Trust.

36 | 36

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Definitief

I BIJLAGE: KENSCHETS EN IHD VAN RELEVANTE NATURA 2000-GEBIEDEN I.1

De Bruuk

De Bruuk is een Habitatrichtlijngebied. Het is een moerasgebied in het bekken van Groesbeek, dat wordt gevoed door kwelwater. Het is een voorbeeld van het zogenaamde meden- of madenlandschap, dat wordt gekenmerkt door een kleinschalige afwisseling van hooimoerassen, struwelen, houtwallen en natte bossen. De hooimoerassen zijn deels voorbeelden van het blauwgrasland, deels van het veldrusschraalland. Het gebied is aangewezen voor zes habitattypen:

Tabel I.1 Aangewezen habitattypen Habitattype

Habitatsubtype

Status doel

Oppervlakte

Kwaliteit

Relatieve bijdrage

H6230 - Heischrale graslanden

definitief

5.05, W

H6410 - Blauwgraslanden

definitief

5.05, W

H6430A - Ruigten en zomen

moerasspirea

definitief

H7140A - Overgangs- en trilvenen

trilvenen

definitief

H7230 - Kalkmoerassen H91E0C - Vochtige alluviale bossen

I.2

beekbegeleidende bossen

Kernopgave

Rijntakken

Het Natura 2000-gebied Rijntakken is aangewezen als Vogel- en Habitatrichtlijngebied en omvat 4 deelgebieden: - Uiterwaarden IJssel; - Uiterwaarden Neder-Rijn; - Gelderse Poort; - Waal. Het deelgebied Uiterwaarden IJssel omvat het systeem van de rivier de IJssel, de aanliggende oeverwallen en de uiterwaarden. De IJssel is een zijtak van de Rijn en loopt van Arnhem tot aan het IJsselmeer. Het landschap is ontstaan in een periode dat de rivier een veel groter deel van de waterafvoer verzorgde en de monding nog een echte delta was. De IJssel neemt in perioden van hoge afvoer 1/6 deel van de Rijnafvoer voor haar rekening. In perioden met lage afvoer wordt het water op peil gehouden door de stuw in de Neder- Rijn. Gedurende het winterhalfjaar zijn grote delen van de uiterwaarden geïnundeerd raken. De

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

overstromingsduur en -frequentie variëren sterk van jaar tot jaar. Er zijn grote verschillen in het buitendijkse gebied, verschillen in hoogteligging, afwisseling tussen smalle en brede delen en tussen dichte kleinschalige en grote open delen. Plaatselijk treedt grondwater uit en monden beken uit in het IJsseldal. Zandige kalkrijke oeverwallen en rivierduinen worden afgewisseld met kleiige, vlakke stroomdalen. Bij Arnhem en Dieren snijdt de rivier de stuwwal van de Veluwe aan. Tot aan Olst zijn in het verleden brede meanders (kronkelwaarden) gevormd. In het middendeel stroomt de rivier tussen relatief smalle, hoog gelegen uiterwaarden. Bij Zalk, in het benedendeel, krijgt de rivier een breder bed dat bij Kampen overgaat in een kleine delta. Dit jong gebied is gevormd na de Romeinse tijd en voor de afsluiting van het IJsselmeer. Tussen Dieren en Wijhe liggen veel landgoederen met daarbij behorende oude verkavelingspatronen, heggen en bossen. Het landschap van het noordelijkste deel is open en wordt gekenmerkt door grasland. Een aantal vrijwel onvergraven en reliëfrijke uiterwaarden zoals Cortenoever, Rammelwaard, Ravenswaard en Scherenwelle, vormt een kleinschalig oud cultuurlandschap met daarin stroomdalgraslanden, kievitsbloemhooilanden en glanshaverhooilanden. In reliëfrijke delen komt plaatselijk hardhoutooibos voor.

De IJssel verbindt een aantal natuurgebieden met elkaar: - de natuurgebieden langs de rivieren, in de Gelderse Poort en bovenstrooms langs de Rijn in het zuiden; - de laagveenmoerassen van Noordwest Overijssel in het noorden; - de Randmeren en het Ketelmeer met aansluiting op het IJsselmeer in het westen. Het gebied Rijntakken is aangewezen voor 14 habitattypen, 11 habitatsoorten, 12 broedvogels en 30 nietbroedvogels:

Tabel I.2 Aangewezen habitattypen Habitattype

Habitatsubtype

Status doel

Oppervlakte

Kwaliteit

Relatieve bijdrage

definitief

3.06

definitief

3.02,W

H3270 - Slikkige rivieroevers

definitief

H6120* Stroomdalgraslanden

definitief

H3150 - Meren met krabbenscheer en fonteinkruiden H3260B - Beken en rivieren met waterplanten

grote fonteinkruiden

Kernopgave

3.04,W 3.13,SG

H6430A - Ruigten en zomen

moeraspirea

definitief

H6430B - Ruigten en zomen

harig wilgenroosje

definitief

H6430C - Ruigten en zomen

droge bosranden

definitief

H6510A - Glanshaver- en vossenstaarthooilanden

glanshaver

definitief

3.13,SG

H6510B - Glanshaver- en vossenstaarthooilanden

grote vossenstaart

definitief

3.09,W

definitief

H9120 - Beukeneikenbossen met hulst H91E0A* - Vochtige alluviale bossen

zachthoutooibossen

definitief

3.07,W

H91E0B* - Vochtige alluviale bossen

essen-iepenbossen

definitief

3.07,W

H91E0C* - Vochtige alluviale bossen

beekbegeleidende bossen

definitief

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

Habitattype

Habitatsubtype

H91F0 - Droge hardhoutooibossen

Status doel

Oppervlakte

Kwaliteit

Relatieve bijdrage

definitief

Kernopgave 3.14

Tabel I.3 Aangewezen habitatsoorten Soort

Status doel

Populatie

Omvang leefgebied

kwaliteit leefgebied

Relatieve bijdrage

H1095 - Zeeprik

Definitief

H1099 Rivierprik

Definitief

H1102 - Elft

Definitief

H1106 - Zalm

Definitief

H1134 Bittervoorn

Definitief

H1145 - Grote modderkruiper

Definitief

H1149 - Kleine modderkruiper

Definitief

H1163 Rivierdonderpad

Definitief

H1166 Kamsalamander

Definitief

H1318 Meervleermuis

Definitief

H1337 - Bever

Definitief

H1355 - Otter

Aanmelding

Kernopgaven

Tabel I.4 Aangewezen broedvogels Soort

Status doel

Aantal broedparen

Omvang leefgebied

Kwaliteit leefgebied

Relatieve bijdrage

A004 - Dodaars

definitief

A017 - Aalscholver

definitief

660

A021 - Roerdomp

definitief

A022 - Woudaap

definitief

A119 Porseleinhoen

definitief

3.12,W

A122 Kwartelkoning

definitief

160

3.12,W

A153 - Watersnip

definitief

A197 - Zwarte stern

definitief

240

A229 - IJsvogel

definitief

A249 Oeverzwaluw

definitief

680

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

Kernopgaven

3.08,SG,SB,W

3.06

Soort

Status doel

Aantal broedparen

Omvang leefgebied

Kwaliteit leefgebied

Relatieve bijdrage

A272 - Blauwborst

definitief

A298 - Grote karekiet

definitief

Kernopgaven

3.08,SG,SB,W

Tabel I.5 Aangewezen niet-broedvogels Soort

Status doel

Populatie

Populatie waarde

Instandhoudings doelstelling

Omvang leefgebied

Kwaliteit leefgebied

Relatieve bijdrage

A005 - Fuut

definitief

570

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

A017 Aalscholver

definitief

1300

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

A037 Kleine zwaan

definitief

100

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

3.10

A038 Wilde zwaan

definitief

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

3.10

A041 Kolgans

definitief

180100

maximum

Slaap- en rustplaats

A041 Kolgans

definitief

35400

gemiddelde

Foerageergebied

A043 Grauwe gans

definitief

21500

maximum

Slaap- en rustplaats

A043 Grauwe gans

definitief

8300

gemiddelde

Foerageergebied

A045 Brandgans

definitief

5200

maximum

Slaap- en rustplaats

A045 Brandgans

definitief

920

gemiddelde

Foerageergebied

A048 Bergeend

definitief

120

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

A050 Smient

definitief

17900

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

3.10; 3.12,W

A051 Krakeend

definitief

340

gemiddelde

Foerageergebied

3.12,W

A052 Wintertaling

definitief

1100

gemiddelde

Foerageergebied

3.12,W

A053 Wilde eend

definitief

6100

gemiddelde

Foerageergebied

3.12,W

A054 Pijlstaart

definitief

130

gemiddelde

Foerageergebied

3.12,W

A056 Slobeend

definitief

400

gemiddelde

Foerageergebied

3.12,W

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

Kernop gaven

3.10 A1

3.10

Soort

Status doel

Populatie

Populatie waarde

Instandhoudings doelstelling

Omvang leefgebied

Kwaliteit leefgebied

Relatieve bijdrage

Kernop gaven

A059 Tafeleend

definitief

990

gemiddelde

Foerageergebied

3.12,W

A061 Kuifeend

definitief

2300

gemiddelde

Foerageergebied

3.12,W

A068 Nonnetje

definitief

gemiddelde

Foerageergebied

3.12,W

A125 Meerkoet

definitief

8100

gemiddelde

Foerageergebied

A130 Scholekster

definitief

340

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

A140 Goudplevier

definitief

140

gemiddelde

Foerageergebied

A142 Kievit

definitief

8100

gemiddelde

Foerageergebied

A151 Kemphaan

definitief

1000

maximum

Foerageergebied

A156 Grutto

definitief

690

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

3.12,W

A160 Wulp

definitief

850

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

3.12,W

A162 Tureluur

definitief

gemiddelde

Slaap- en rustplaats en foerageergebied

3.12,W

A702 Toendrariet gans

definitief

125

gemiddelde

Foerageergebied

A702 Toendrariet gans

definitief

2800

maximum

Slaap- en rustplaats

I.3

Sint Jansberg

De Sint Jansberg is aangewezen als Habitatrichtlijngebied. Het betreft een landgoed op het zuidelijk deel van de Nijmeegse stuwwal dat bestaat uit oude loofbossen, naaldbossen en bronnetjesbossen. Karakteristiek van de stuwwallen zijn de scheefgestelde lagen in de bodem. Bij de slechtdoorlatende lagen treedt het afstromende grondwater uit in de vorm van bron- en kwelzones. In het gebied liggen verschillende brongebieden en veenmoerassen. Aan de voet van het gebied, bij Plasmolen, ligt een moerassige laagte. Er zijn veelal steile hellingen en daardoor scherpe overgangen aanwezig van droog naar zeer nat. Het gebied is aangewezen voor vijf habitattypen en twee habitatsoorten:

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

3.12,W

Tabel I.6 Aangewezen habitattypen Habitattype

Habitatsubtype

Status doel

Oppervlakte

Kwaliteit

Relatieve bijdrage

H7210 Galigaanmoerassen

definitief

H9120 - Beukeneikenbossen met hulst

definitief

H9260A - Eikenhaagbeukenbossen

hoge zandgronden

H91D0 - Hoogveenbossen H91E0C - Vochtige alluviale bossen

beekbegeleidende bossen

Kernopgave

Tabel I.7 Aangewezen habitatsoorten Soort

Status doel

Populatie

Omvang leefgebied

kwaliteit leefgebied

Relatieve bijdrage

H1016 - Zeggekorfslak

definitief

H1083 Vliegend hert

definitief

I.4

Kernopgaven

6.13

Veluwe

De Veluwe is een Vogel- en Habitatrichtlijngebied dat bestaat overwegend uit droge bossen, droge en natte heide, vennen en stuifzanden. In de voorlaatste ijstijd, zo'n 150.000 jaar geleden, duwden de ijslobben van het landijs enorme hoeveelheden door de rivieren aangevoerd zand en grond voor zich uit en opzij en vormden zo de stuwwallen. Hoewel de hoogteverschillen sindsdien door wind en water zijn afgevlakt, reiken de hoogste delen van de Veluwe tot ruim 100 m boven NAP. Tot 1900 was de Noord-Veluwe één uitgestrekt stuifzandgebied. Tegenwoordig is er in totaal nog 1400 hectare stuifzand op de Veluwe. Bij Kootwijk is één van de grootste actieve stuifzandgebieden van Europa. Plaatselijk komen in de heiden natte (o.a. Leemputten bij Staverden) of droge (o.a. Harskamp) heischrale graslanden, jeneverbesstruwelen, vennen, natte heide en hoogveenkernen (Mosterdveen) voor. In het beekdal van de Hierdense en Staverdense Beek worden schraallanden aangetroffen. Langs de randen van de Veluwe ontspringen de (sprengen)beken, waar beekvegetaties en zeer plaatselijk bronbossen voorkomen. Het gebied is aangewezen voor 19 habitattypen, 7 habitatsoorten en 10 broedvogels:

Tabel I.8 (sub-)Habitattypen van de Veluwe

Status doel

Oppervlakte

Kwaliteit

Relatieve bijdrage

H2310 Stuifzandheiden met struikhei

definitief

6.08; 6.09

H2320 Binnenlandse kraaiheibegroeiingen

definitief

6.08; 6.09

H2330 Zandverstuivingen

definitief

6.08; 6.09; 6.12

Habitattype

Habitatsubtype

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

Kernopgave

Status doel

Oppervlakte

Kwaliteit

Relatieve bijdrage

H3130 Zwakgebufferde vennen

definitief

H3160 - Zure vennen

definitief

6.03,W

Habitattype

Habitatsubtype

Kernopgave

H3260A - Beken en rivieren met waterplanten

waterranonkels

definitief

5.01,W

H4010A - Vochtige heiden

hogere zandgronden

definitief

6.09

H4030 - Droge heiden

definitief

6.08; 6.09

H5130 Jeneverbesstruwelen

definitief

6.09

H6230* - Heischrale graslanden

definitief

6.09

H6410 Blauwgraslanden

definitief

H7110B* - Actieve hoogvenen

heideveentjes

definitief

H7140A Overgangs- en trilvenen

trilvenen

definitief

H7150 Pioniervegetaties met snavelbiezen

definitief

H7230 Kalkmoerassen

definitief

H9120 - Beukeneikenbossen met hulst

definitief

H9190 - Oude eikenbossen

definitief

H91D0* Hoogveenbossen

definitief

H91E0C* - Vochtige alluviale bossen

beekbegeleidende bossen

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

6.04,W

6.13

Tabel I.9 Habitatrichtlijnsoorten Veluwe Soort

Status doel

Populatie

Omvang leefgebied

Kwaliteit leefgebied

Relatieve bijdrage

H1042 Gevlekte witsnuitlibel

definitief

H1083 Vliegend hert

definitief

H1096 Beekprik

definitief

H1163 Rivierdonderpa d

definitief

H1166 Kamsalamander

definitief

H1318 Meervleermuis

definitief

H1831 Drijvende waterweegbree

definitief

Kernopgaven

6.13 B2

5.01, W

Tabel I.10 Aangewezen broedvogels Soort

Status doel

Aantal broedparen

Omvang leefgebied

Kwaliteit leefgebied

Relatieve bijdrage

A072 Wespendief

definitief

100

A224 Nachtzwaluw

definitief

610

A229 - IJsvogel

definitief

A233 Draaihals

definitief

(her)vestigin g

A236 - Zwarte specht

definitief

400

A246 Boomleeuwerik

definitief

2400

A255 Duinpieper

definitief

(her)vestigin g

A276 Roodborsttapui t

definitief

1100

A277 - Tapuit

definitief

100

A338 - Grauwe klauwier

definitief

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

Kernopgaven

6.08; 6.12

I.5

NSG Emmericher Ward

Het Naturschutzgebiete (NSG) Emmericher Ward betreft een Habitatrichtlijngebied. Het gebied omvat het ongeveer 3,7 km lange deel van de Rijn (oever) op de rechteroever van de Rijn van de jachthaven van Hüthum tot aan de staatsgrens en van de vaargeul tot rond de zomerdijk in het gebied van het natuurgebied Emmericher Ward. De oevergebieden zijn belangrijke groeilocaties voor alluviale bossen van zachthoutwilgen en oeverstruiken. Het gebied is het noordoostelijke deel van het FFH-gebied ‘Rijnvisbeschermingszones tussen Emmerich en Bad Honnef’ en vormt met zijn overwegend onontwikkelde oevers, de vlakke, zanderige (grind)oeverzones, de kalme watergebieden tussen de strekdammen en de stenige strekdammen/stijghoofden een soort springplank voor de Rijn-typische vissoorten. De Rijnstroom zelf is belangrijk voor de aankomst en het vertrek van langeafstandsmigranten en daarmee voor hun bevolking in bovenstroomse zijrivieren. Het gebied is aangewezen voor zeven habitattypen en één habitatsoort:

Tabel I.11 Aangewezen habitattypen Habitattype

Oppervlakte (ha)

H3150 - Natural eutrophic lakes with Magnopotamion or Hydrocharition-type vegetation

3.9018

H3270 - Rivers with muddy banks with Chenopodoin rubric pp and Bidention pp vegetation

1.7459

H6210 - Semi-natural dry grasslands and scrubland facies on calcareous substrates (FestucoBrometalia)

0.0246

H6430 - Hydrophilous tall herb fringe communities of plains and of the montane to alpine levels

0.5796

H6510 - Lowland hay meadows (Alopecurus pratensis, Sanguisorba officinalis)

1.5232

H91E0 - Alluvial forests with Alnus glutinosa and Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae)

11.5194

H91F0 - Riparian mixed forests of Quercus robur, Ulmus laevis a,d Ulmus minor, Fraxinus excelsior or Fraxinus angustifolia, along the great rivers (Ulmenion minoris)

0.9242

Tabel I.12 Aangewezen habitatsoorten Habitatsoort Crested newt (Triturus cristatus)

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

I.6

NSG Salmorth, nur Teilfläche

Het betreft een Habitatrichtlijngebied dat bestaat uit een grootschalig graslandcomplex tussen de Rijn en Griethauser Altrhein met oxbowemeren en hoogwatergeulen. Het is een onderdeel van het vogelreservaat 'Neder Nederrijn' met internationale betekenis als rustplaats voor wilde ganzen. Het gebied is aangewezen voor vijf habitattypen en één habitatsoort:

Tabel I.13 Aangewezen habitattypen Habitattype

Oppervlakte (ha)

H3150 - Natural eutrophic lakes with Magnopotamion or Hydrocharition-type vegetation

13.37

H3270 - Rivers with muddy banks with Chenopodoin rubric pp and Bidention pp vegetation

3.3831

H6510 - Lowland hay meadows (Alopecurus pratensis, Sanguisorba officinalis)

26.0781

H91E0 - Alluvial forests with Alnus glutinosa and Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae)

9.5566

H91F0 - Riparian mixed forests of Quercus robur, Ulmus laevis a,d Ulmus minor, Fraxinus excelsior or Fraxinus angustifolia, along the great rivers (Ulmenion minoris)

11.7693

Tabel I.14 Aangewezen habitatsoorten Habitatsoort Crested newt (Triturus cristatus)

I.7

Rhein-Fischschutzzonen zwischen Emmerich und Bad Honnef

Het gebied betreft een habitatrichtlijngebied en omvat beschermde Rijntrajecten die worden gekenmerkt door ondiepe en kalme waterzones, vooral tussen de strekdammen. De zool is van kiezelzand met een deels organische overlay. In wezen zijn de gebieden tussen de wal en de hoofdvaargeul meegerekend. De meeste van deze Rijntrajecten grenzen aan natuurgebieden. Tot het gebiedslandschap behoren de volgende trajecten, die limnologisch en in het bijzonder voor de visfauna van belang zijn: Gebied BR Keulen Rijn bij Bad Honnef Rijn aan de NSG ‘Siegmündung’ en ‘Herseler Werth’ Rijn aan de Niederkassel Rijn bij de NSG ‘Lülsdorfer Weiden’ en bij de Sürther Aue Rhein in het gebied ‘White Arch’ Rijn bij het natuurreservaat ‘Rheinaue Worringen-Langel’ Gebied BR Düsseldorf Rijn bij het natuurreservaat ‘Urdenbacher Kämpen’. Het gebied is aangewezen voor zeven habitattypen en vier vissoorten:

Tabel I.15 Aangewezen habitattypen Habitattype

Oppervlakte (ha)

H3150 - Natural eutrophic lakes with Magnopotamion or Hydrocharition-type vegetation

0.2261

H3270 - Rivers with muddy banks with Chenopodoin rubric pp and Bidention pp vegetation

94.4081

H6210 - Semi-natural dry grasslands and scrubland facies on calcareous substrates (FestucoBrometalia)

0.3413

H6430 - Hydrophilous tall herb fringe communities of plains and of the montane to alpine levels

0.0506

H6510 - Lowland hay meadows (Alopecurus pratensis, Sanguisorba officinalis)

3.6925

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

Habitattype

Oppervlakte (ha)

H91E0 - Alluvial forests with Alnus glutinosa and Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae)

93.6325

H91F0 - Riparian mixed forests of Quercus robur, Ulmus laevis a,d Ulmus minor, Fraxinus excelsior or Fraxinus angustifolia, along the great rivers (Ulmenion minoris)

0.1629

Tabel I.16 Aangewezen habitatsoorten Habitatsoort Allis shad (Alosa alosa) Lampern (Lampetra fluviatilis) Great sea lamprey (Petromyzon marinus) Black salmon (Salmo salar)

I.8

Vogelschutsgebiet Unterer Niederrhein

De Neder-Nederrijn is een door de Rijn gevormd natuurgebied. Het gebied strekt zich uit van de Walsumer Rheinaue in het zuiden tot aan de Nederlandse grens in het noorden. Naast de recente uiterwaarden van de Rijn (dijkvoorland) omvat het ook grote gebieden in de Altaue (dijkachterland) zoals de Düffel. Talrijke waterpartijen en natte weiden zijn kenmerkend - en dit zijn leefgebieden voor vogels die slechts in enkele, meestal kustlandschappen in Duitsland voorkomen. Het belang van het vogelreservaat ligt met name in het grote aantal overwinterende poolganzen . Jaarlijks komen tot wel 200.000 mensen naar de Nederrijn. De meeste hiervan zijn kolganzen, maar ook zwarte ganzen en brandganzen zijn in grotere aantallen aanwezig. Uitgestrekte graslandgebieden en talrijke watermassa’s (backwaters en ontgravingswateren) in combinatie met de meestal milde winters bieden hen goede voorwaarden om het koude seizoen veilig te overleven. Daarnaast heeft het vogelreservaat zeldzame broedvogels zoals Zwarte Stern, kleine plevier, grutto, tureluur, slobeend en waterspuwer zijn in het hele land van bijzonder belang. Het gebied is ook erg belangrijk voor andere soorten rustvogels zoals dwerg- en wilde zwanen, veel eendensoorten en steltlopers. Het gebied is aangewezen voor 48 vogelsoorten:

Tabel I.17 Aangewezen vogelsoorten Code

Wetenschappelijke naam

Engelse naam

Soortgroep

A297

Acrocephalus scirpaceus

Reed Warbler

Birds

A247

Alauda arvensis

Skylark

Birds

A229

Alcedo atthis

Kingfisher

Birds

A054

Anas acuta

Pintail

Birds

A056

Anas clypeata

Shoveler

Birds

A050

Anas penelope

Wigeon

Birds

A055

Anas querquedula

Garganey

Birds

A394

Anser albifrons albifrons

A040

Anser brachyrhynchus

Pink-footed Goose

Birds

A042

Anser erythropus

Lesser White-fronted Goose

Birds

A257

Anthus pratensis

Meadow Pipit

Birds

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

Birds

Code

Wetenschappelijke naam

Engelse naam

Soortgroep

A059

Aythya ferina

Pochard

Birds

A688

Botaurus stellaris stellaris

A045

Branta leucopsis

Barnacle Goose

Birds

A067

Bucephala clangula

Goldeneye

Birds

A149

Calidris alpina

Dunlin

Birds

A147

Calidris ferruginea

A197

Chlidonias niger

Black Tern

Birds

A081

Circus aeruginosus

Marsh Harrier

Birds

A122

Crex crex

Corncrake

Birds

A037

Cygnus bewickii

A038

Cygnus cygnus

Whooper Swan

Birds

A099

Falco subbuteo

Hobby

Birds

A153

Gallinago gallinago

Snipe

Birds

A075

Haliaeetus albicilla

White-tailed Eagle

Birds

A176

Larus melanocephalus

Mediterranean Gull

Birds

A271

Luscinia megarhynchos

Nightingale

Birds

A612

Luscinia svecica cyanecula

A152

Lymnocryptes minimus

Jack Snipe

Birds

A068

Mergus albellus

Smew

Birds

A073

Milvus migrans

Black Kite

Birds

A337

Oriolus oriolus

Golden Oriole

Birds

A094

Pandion haliaetus

Osprey

Birds

A151

Philomachus pugnax

Ruff

Birds

A274

Phoenicurus phoenicurus

Redstart

Birds

A140

Pluvialis apricaria

Golden Plover

Birds

A119

Porzana porzana

Spotted Crake

Birds

A249

Riparia riparia

Sand Martin

Birds

A276

Saxicola torquata

Stonechat

Birds

A193

Sterna hirundo

Common Tern

Birds

A397

Tadorna ferruginea

Ruddy Shelduck

Birds

A048

Tadorna tadorna

Shelduck

Birds

A161

Tringa erythropus

Spotted Redshank

Birds

A166

Tringa glareola

Wood Sandpiper

Birds

A164

Tringa nebularia

Greenshank

Birds

A165

Tringa ochropus

Green Sandpiper

Birds

A162

Tringa totanus

Redshank

Birds

A142

Vanellus vanellus

Lapwing

Birds

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

Birds

I.9

Wyler Meer

Het Wijlermeer (Duits: Wyler Meer) is een meer, natuur- en recreatiegebied van 25 hectare in de Duffeltstreek, langs de Duits-Nederlandse grens bij Nijmegen. Het Wijlermeer is een oude loop van de Rijn. Aan Nederlandse kant ligt een strand dat populair is bij recreanten. Langs de westkant van het meer loopt de weg Bundesstraße 9, die bij de grensovergang overgaat in de N325 richting Nijmegen. Vanuit Duitsland komt het water via verschillende beken en weteringen vanuit de richting Kranenburg in de Große Wasserung die uitmondt in het Wijlermeer. Via een omleidingskanaal langs het Wylerbergmeer komt het water via Het Meer in de Waal. Het Wijlermeer is een overwinteringsgebied voor talrijke watervogelsoorten, waaronder het nonnetje en de grote zaagbek, zwarte stern, wintertaling, tafeleend en slobeend. Het gebied is aangewezen voor twee habitattypen:

Tabel I.18 Aangewezen habitattypen Habitattype H3150 - Natural eutrophic lakes with Magnopotamion or Hydrocharition-type vegetation H91E0 - Alluvial forests with Alnus glutinosa and Fraxinus excelsior (Alno-Padion, Alnion incanae, Salicion albae)

Witteveen+Bos | 134281/23-008.077 | Bijlage I | Definitief

Oppervlakte (ha) 17.616 2.39

II BIJLAGE: EFFECTENBEOORDELING PER ALTERNATIEF OP KAART In deze bijlage is per alternatief in kaart gebracht wat de beoordeling van het effect van de voorgenomen ontwikkeling per thema is. Voor meer informatie over de effecten en de achtergrond wordt verwezen naar het hoofdrapport planMER.

II.1

Natura 2000-gebieden

Alternatief RES 1.0 Deze paragraaf toont voor het alternatief RES 1.0 de invloed op Natura 2000-gebieden. Afbeelding II.1 toont de beoordeling voor 120 m winturbines, afbeelding II.2 de beoordeling voor 166 m windturbines en afbeelding II.3 bevat de beoordeling voor zonnevelden.

Afbeelding II.1 Beoordeling voor 120 m windturbines alternatief RES 1.0