Bijlage VII PvE archeologische begeleiding

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 25]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

7 Uitwerking 7.1 Evaluatiefase H e t o n d erzoek w ordt zo s poe dig m ogeli jk, m aar u iterl ijk b inne n 8 w eken n a a fl oop va n h et ve l dwe rk d o o r d e o p dra chtn emer me t d e b evo egde o verhei d e n o pd rachtgeve r g eëva lue erd a an d e h a nd va n e e n (co ncept) e va lu atierapport. In d it e va luatie rapp ort w o rde n d e e erste re sultaten e n d e g an g va n za ke n ti j dens h et ve l dwe rk n abesproke n. D e e va luati e h eeft o nde r a nd ere a ls d o el d e u i twerking van h e t o n d erzoek te p lan nen e n te (her)b egroten. H et i s d aarvo or va n b el ang d at vo n d sten, mo nste rs e n s p oren vo o rafgaand a an h et e va lu atiegesprek p rimair zi j n ve rwerkt e n b eoordeel d o p h un p o te n tie vo o r h e t b eantwo orde n va n d e i n h e t PvE va s tgel egde o n derzoe ksvragen . Op b asis va n het vo o rs tel i n h et e va luatierapp ort w o rdt b esloten w elke vo n dste n ve rder u itgew erkt w orden e n w elke m o nste rs g ewaa rde erd w o rde n o m d e o nde rzo eksvrag en te b ean twoorden. Al s d e w aardering va n m o nste rs h eeft p laa ts g eha d, w ordt o p b asis va n d e u it komste n e en a a nvu lling o p h et e va l u a ti eve rslag g e fo rmulee rd w e lke mons ters g ea nalysee rd zu l le n w orden.

D e b e o ordelin g o f w aardering va n vo n dsten, mo nsters e n spo ren d ient i n h e t e val uatierappo rt co n fo rm KN A-sp ecifi catie OS12 te w o rden o pgen ome n. D it b etekent d at h et s electierappo rt d eel u i tm aakt va n h e t e val uatierapp ort. Aa n d e h a n d va n h et e va luatie rap port w o rdt d o or d e b evo egde o verhei d b esloten w e lke vo n dsten, g ro n dsporen e n monsters w orden u itgewe rkt, g e conserve erd e n te r d e ponering a an d e d e pothou der zu l l e n w ord en a an gebod en. D it vo o rstel w ordt ve rvo lge ns a a n d e d ep othoud er te r g oedkeuring vo o rg e leg d. D e b evo egd e o ve rhe id ma akt b in nen 1 5 w erkdag en h et b eslui t o ve r d e u itwe rking ke n b aa r a an d e i nitia tiefnemer. In o ve rl e g me t d e b evo egd e o ve rhei d e n n aa r g e lang d e resultaten va n h e t ve ld werk ka n d e e va l u a ti efase w orden i ng eko rt, b ijvo orbeel d mon deli ng o f mid dels e en ko rt ve rslag (per e mail). In d i e n h et n oo dza keli jk i s o m vo ndsten te co nserveren d a n w el u i t te s electeren d ien t a ltijd e e n s e l ectierapport te w orden o pg estel d.

7.2 Structuren, grondsporen, scheepswrak of vliegtuig, vondstverspreidingen • Ee n vl a ktekeni ng o p g root fo rmaa t (schaa l 1 :500 o f e e n kle inere schaa l) m et o ve rzi ch t e n i n te rpretatie va n d e a a ngetroffen s poren / s tru cturen m et b ijho ren de sp oor - o f structu urn ummers. • Op a l l e te ken inge n va n e en h orizo ntaal vl ak w orden o p rege lma ti ge p la atsen N AP -h oogten g e zet. • Al l e re l eva nte o f ke nmerkende p rofi elen e n /of p rofie lko lommen w ord en vo o rzi en va n s poor - / l a a g numme rs met e en o verzi cht e n i nterp reta ti e va n d e a ang etroffen l agen e n/of spo ren . • Stru ctu re n, g ron dsp ore n e n vo n dstspreidi ngen w o rde n i n d e s tanda ard rapp ortag e b eschreve n va n u i t h u n ruimteli jke , s tratig rafische e n ch ro nolog ische co ntext e n o nde rli nge s ame nhang . H i e rtoe w o rde n a lle g ron dsp ore n e n structu ren g eïnterpre te erd e n g eda te erd to t o p h et n ive au dat n o o d za kel ijk i s vo o r d e b eantw oord ing va n d e o n derzoe ksvragen . • Pl a tte gronden va n i ndivi due le g ebo uwstructure n w orden i n d etail a fge beel d.

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 26]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

• Sp o re n e n s tructure n w orden p e r p eriod e e n p er spo or- e n s tructuurcateg ori e b eschreven, waarbij i n g e gaan w ord t o p h un a l gemene ke nmerken, a ard, e ve ntuel e vo n dstin houd e n d atering. • Stru ctu re n e n sp ore n d ie e e n e vi dente s ame nhan g ve rtonen (ruimte lijk e n fu nctionee l) d i enen a ls co m pl exe n a part b espro ken e n a fgebe eld te w orden . • D e a fzo n d erli jk a fg ebeel de structu ren e n sp oren d iene n o p d e a l le-spo ren kaart e n/of d aa rva n a fg e l eide o verzi chtsplatteg ron den g el oka liseerd te kunn en w orden . • Va n s p o re n d ie n i et a an structuren kun nen w orden to egeschreve n , d ie nt e en re presen ta tieve s e l ectie i n d e ta il te w orden a fg ebeel d. • L i j sten e n ta bell en va n spo ren e n vo n dsten w ord en a ls b ijl agen a a n h et ra pport to egevo eg d e n n i e t i n d e l op ende te kst. • Va n vo n d s tve rspreid ingen (vo ndstlagen ) w orden d e o ppe rvl akte e n d e d i kte g eregistreerd. H et re s ul taat is e e n a nal ytisch e b eschrijvi ng d i e vo o r zo ve r m ogeli jk a n tw oord g eeft o p d e o n d e rzo eksvra gen u i t d i t PvE.

7.3 Analyse aardwetenschappelijke gegevens • In h e t ra p port d ien t a ls i n te gra al (samenha ngend ) o nd erd eel va n h et ra pport e en p a rag raa f g e s ch reve n te w o rde n o ve r d e l a ndscha ppeli jke conte xt, g eol ogie e n b odemopb ouw i n h e t o n d e rzo eksg ebied . D it o nderdee l d ient te w o rden g erefere erd a an d e a rch eolog ische b e vin dingen e n d e re sultaten va n h e t e erd er i n h et p lan gebie d u itgevo erde vo o ronderzo ek. • D e u i tw erking vi nd t p laats to t o p e en n i vea u d at n ood zakelij k i s t.b .v. h et o nd erzo eksd oel e n d e b e a n twoording va n o nderzo eksvragen e n g ee ft vo l doe nde i n zicht i n d e a angetroffen te rrei n o m stan dighe den o m u itspraken te ku nne n d oen o ver d e g e ogenese va n d e l o cati e e n d e g e s ch ikth eid vo o r b ewoni ng o f a nde re vo rmen va n g e bru ik. • D e a n a lyse va n d e fysisch-g eografische i n formatie g e beurt o p b asis va n d e b estu deerde p ro fi ele n. Op b asis h i erva n d ie nt e en co nsisten t e n o nde rbo uwd ve rha al te w orden g eschreve n. Zo w e l h et (pa leo)landschap a lsoo k d e p ost-depositio nele p rocessen kri jgen h i eri n ruim a an dacht.

7.4 Anorganische artefacten • Arte fa cte n w orden p er m ateriaalcatego rie b eschreve n con form d e d aa rvo or g ebruikelijke d e te rminaties (tenminste co nform h e t ABR e n d e a an leve re isen va n h et d epot). • Va n o n h e rkenba re vo o rwerpen (roestklompen) w ord en n a s electie e n i n o ve rle g rön tg enop name n g e m aakt. • L o sse vl a kvo ndsten w orden s lechts u i tgewerkt vo o r zo ve r d at n odi g is vo o r d e b ean twoording van d e o n d erzoe ksvragen e n sl echts b ij b i jzo ndere e n/of d ate erb are vo n dsten n a der b eschreve n e n g e a n alyse erd.

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 27]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

7.5 Organische artefacten • Bi j (ve rg ankelij ke) vo n dste n d ient i n e erste i nstantie m inimaal g ezo rgd te w ord en vo o r s tabilise ri n g va n d e s taat w aarin d e ze zi j n g e von den. D e ke uze h iervo or d i ent g emaakt te w ord en d oo r d e s p e ci alist. • Vo n d s ten w orden p e r ca tegorie b eschre ven e n g ewa ard eerd. In o verleg met d e o p dra chtge ver e n d e b e vo e gde o ve rheid w o rd t ve rvo lg ens h et n ive au va n d e u i twerking b epaa ld. In dien n odig w ordt h i e rbi j d e d ep othoude r b e trokken .

7.6 Archeozoölogische, fysisch antropologische en botanische resten • Mo n s te rs w ord en n a h e t ve ld werk, o p g rond va n d e kwetsbaarhei d, o verged rag en a an d e b e tre ffende special ist vo o r d e b epa ling va n d e kw al iteit (wa ard eri ng). • Te n b e h oeve va n d e w aa rde ring w ord t h et ve rzamel de b otmateriaal g escheid en i n o p d iersoort te d e te rmineren vo n dsten, b ot me t b ewerkin gssporen, h o orn e n g ewei e n o ve ri g b otma te ria al. • Aa n d e h a n d va n h et e va luatie versl ag w ordt b esloten w elke monsters g e analyse erd , u itgewerkt, e n g e rap porte erd w ord en o m d e o nd erzo eksvra gen te ku nnen b eantwo ord en. • Eve n tu e le u itw erking e n conserve rin g va n ti jdens h et ve l dwerk g enomen m onste rs e n d e daarmee s a men hang ende (e xtra) kosten, w orden i n h et e va luatie versl ag vo o rg elegd a an d e o p dra chtgever.

7.7 Rapportage • H e t ra p po rt w ordt d oor d e o pd rachtnemer i n PD F fo rma at, complee t m et a lle b ijla gen, a a n g ebod en a an d e o pdrachtgeve r. • D e o p d ra chtge ver l eve rt b i nnen ze s w eke n a l d an n iet commentaar o p h e t ra ppo rt, w aarna h e t ra p p ort n aar Archis za l w orden g e üplo ad d oo r o pd rachtnemer. • Be e l drapp ortag e vi n dt p laats con fo rm d e KN A, zo d ani g d at h et d e te kst (b eantw oord ing va n d e o n d e rzo eksvra gen e n b eschrijvi ng va n d e o n derzoe ksresultate n) ve rd uidel ijkt. N a ast d e d oor d e KN A 4 .1 (VS0 5 ) vo o rgeschre ven te ken ingen d iene n a anwe zig te zi jn : o

re l e va nte o ve rzicht- e n d etailfo to ’s;

o

o b j e ctfoto’s o f o bj ecttekenin gen va n ka rakteristie ke e n b ijzo nde re vo n dsten (p er p e rio de) ;

o

vl a kte ken ingen (all e-sporen-ka arten );

o

ke n me rkende b odemprofiele n e n re leva nte co upes ;

o

h e rl ei dbare h oog te- e n /o f ve rspreid ings kaa rten o f d i agrammen va n a rch eolog ische, l a n dschap pelij ke o f b o demkund ige fe nomen en;

o

a cti e foto’s e n s fe erfo to ’s.

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 28]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

8 Selectie en conservering 8.1 Selectie materiaal voor uitwerking Ti j d e ns d e e va luatiefase w o rdt i n e e n se lecti era pport e en o nd erb ouwd vo o rstel g eda an vo or u it te w e rke n, te d epon ere n / co nserveren e n te ve rwijd ere n monsters e n vo ndsten co nform d e KNA e n d it PvE. In b i j l ag e 1 zi j n p er vo ndstcategorie d e minimum a antal len o p genomen d i e o p b asis va n h et vo o ro n derzo ek w o rde n ve rwacht. In h et e va luatie rap port w o rde n d eze a anta llen g e ëva lueerd.

8.2 Selectie materiaal voor deponering en verwijdering Ti j d e ns d e e va luatiefase w o rdt i n h e t sele ctierapp ort e e n vo o rste l g eda an vo o r d e te d epon ere n e n te ve rw i j deren vo n dsten e n m onsters. D e se lecti e w ordt ve rvo lgens te r g oedkeuring vo o rgele gd a an d e d e p othou der. D e ze h e eft 1 5 w erkd agen vo o r d e a fhan delin g va n h et ve rzo ek tot g o edkeuring. Pa s n a g oedkeuring va n h e t s electierappo rt d oo r d e d e pothou der / e i g enaa r ku nnen d eze vo ndsten e n m o nsters o p g e controlee rde w ijze w orden ve rw ijderd. Zi e o o k PS06.

8.3 Selectie materiaal voor conservering H e t g e sorteerde e n g e anal yseerde vo n dstmateriaal w o rd t, zo l an g h et n iet g e depon eerd kan w orden, zo s ta bi el e n ve i li g mog elijk d oor d e o p dra chtnemer o pgeslag en. N a d e ponering g elden d e ri ch tl ijnen zo als ve rwo ord i n h et KN A-protoco l 4 010 D e potbeh eer. In h e t s e lectierapport w ordt a ange geve n o f a an vull ende co nservering va n kw etsbare vo n dsten n o o d za kel ijk i s. D it co nse rve ri ngsvoo rstel w ordt te r g o edkeuring vo o rg eleg d a an d e d epotho uder. In e e n co nserveringsrapport w ordt va stgele gd w el ke vo n dsten e n w e lke monsters o p w e lke w ijze e n m e t w e lke mid delen zi j n g econs erve erd. Zi e o ok spe cificatie PS0 6.

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 29]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

9 Deponering 9.1 Eisen betreffende het depot • Vo n d s ten, monsters e n d ocumen tatie w orden b i nnen tw ee j aar n a a frondi ng va n h et ve l dwerk o ve rg e dragen a a n h et d ep ot va n d e p ro vin cie conform d e d aar g eld ende e isen . Bi n n en tw ee j aar n a a frondi ng va n h et ve l dwerk zi j n a lle co nform h et PvE g e specifice erd e d igita le p ro d ucten o ve rgedragen a an h et e -depo t (DAN S D a ta Statio n Archa eolo gy; h ttp s ://a rchaeol ogy.d atasta ti ons.n l) o n der ve rme lding va n h e t o nderzo eksme ldingsnummer. N a ve rw e rking i n h et DANS Data Station Archaeology kri j g t d e d o cumentatie e en p ersistent i d entifier, zo d a t d e d a ta d igitaa l zi j n te traceren.

9.2 Te leveren product H e t e i n dproduct is d e p roj ectd ocumenta ti e vo l gens d e sp eci fi cati e con fo rm h et p ro tocol 4 004. Bij het e i n d product h oort e en o ve rd rachtsve rkla rin g (af te g e ven d oor d e d epo th ouder / e i gen aar) vo o r d e o ve rg e dragen vo n dsten, m onste rs e n d ocumentatie. Spe c ifica tie va n de te le vere n pr oduct(e n) • Ee n (g o edge keu rd) e va luatie rap port vo l ge ns d e i n d it PvE b eschreve n KNA-specificaties e n d e o ve ri g e b ep aling en i n d i t PvE, i n clusief e en vo o rstel vo or h et te a na lyseren e n te co nserve ren m a te ri aal, i nclusief e en vo ll edig ko ste nove rzi cht va n g ema akte e n e ve ntueel n o g te ve rwach ten o n d e rzo ekskosten b estemd vo or d e o p dra chtge ver. • Ee n s tan daard ra pport vo lg ens KNA-specificaties e n d e b e palin gen i n d i t PvE. • H e t b e w ijs va n o verdrach t va n m onsters, o nderzo eksdocumentatie e n vo n dstmateriaal b i j h et Pro vi n ciaal D epot vo o r Bodemvo ndsten Ge lde rla nd.

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 30]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

10 Randvoorwaarden en aanvullende eisen 10.1 Personele randvoorwaarden • H e t o n d erzoek w ordt ve rrich t d o or e e n a rche ologisch b edrijf o f i nstantie m et ce rtificaat 4 00 4 o p b a s is va n d e BRL SIKB 4 000 . • H e t o n d erzoek w ordt u itgevo erd d oo r e e n Sen ior KN A Arch e oloog , m et a anto onbaa r ru ime e rva ri ng i n d e a rch eoregio e n met d e i n d it PvE b eschre ven a rcheol ogische p eriodes e n m et e rva ri ng met d e m etaal detecto r. • D e d o cumentati e e n i nterpretatie va n p rofiele n w ordt u itgevo erd d oor e en specialist fys ische g e o g ra fi e o f KNA a rche oloog ( MA), m et a anto onbaa r ru ime e rva ring i n d e a rcheo regi o. • D e m a teriaala nalyses w orden u itgevo erd d oor spe cia liste n met a a ntoonb are e rva ri ng o p h e t g e b i ed va n ma teri ële cu ltuur, b otanisch e e n a rch eozo ölog ische re licten u it d e te ve rw achten p e ri od en • Vo o r a a n vu llen de w erkza amhede n kan e en b eroep w ord en g ed aan o p g ekw alificeerde, g e o rga niseerd e a mateurarcheol ogen , vo o r zo ve r zi j i n ve i lige o msta ndigh eden ku nn en w erken. Zij va l l e n o nder d e ve ran twoordeli jkhe id va n h et g ecertifice erde a rcheol ogi sch e b edrijf e n m oeten d e ve i l i g heidsma atreg elen va n h e t civi eltechnisch w erk vo l gen .

10.2 Overlegmomenten • Vo o ra fg aand a an d e ve l dw erkza amh eden d i ent e en starto verleg p laats te vi nd en tu ssen d e i n i ti atiefnemer, d e ci viel techn ische e n d e a rche ologische u itvo erd er. Tij dens d it o ve rl eg d ien en de w e rkza amhed en o p e l kaa r te w orden a fg estemd, w aa rbi j g etra cht w o rdt d e w e rkza amhe den zo s o e pel moge lijk te l aten ve rl open. Ti jd ens d e w erkza amhede n d ien t e e n b ala ns te w o rde n g e zo ch t w aarbij e n erzi jds d e a rcheolo gische res ten zo ve ra ntwoo rd m ogel ijk i n kaa rt w orden g e b racht e n a n derzijds d e vo o rtgang va n d e civi ele w erkza amh eden zo m in mo gelij k w ordt g e h i nderd. D e d a adwerkelijke s ta rt va n d e w erkza amhed en w ordt mi nima al 4 w eken va n te vo re n g e m eld a an d e u i tvoerder va n h et a rche ologisch o nde rzo ek. • D e o p d ra chtnemer me ldt min ima al ti en w e rkdage n va n te voren d e startd atum va n h e t ve l d werk a a n d e b evo egd e o ve rhe id, d e g emeen te Wi jch en e n h e t d e pot. Ge durende h et o nde rzo ek h oudt d e u i tvo e rder d e b e voe gde o ve rheid o p d e h oog te o ve r d e vo rd eri ngen , zo d at i n dien n o odza ke lijk d i re ct stappe n o nde rnomen kunn en w orden o m w ijzi gi ngen i n d e o nd erzo eksstrate gie a an te b re n ge n.

In o verleg met h et b e voeg d g eza g ka n b ijvo orbee ld w orden a fg esp roken d a t d e a rch e olog ische b e gelei ding w o rdt a fgeschaal d. • Ti j d e ns h e t ve ld werk vi n dt o ve rl eg p laa ts b ij h et a antreffen va n rel eva nte rel icte n o nder g ro n dw atern ive au (b epale n strategie ) e n b i j a antreffen va n p oten ti eel b e houde nsw aard ige re l i cten b ove n g rondw atern ive au (o pgrave n o f n iet). • In d i e n zi ch za ke n vo o rdo en w aa rin d i t PvE n ie t (to t i n d etai l) vo o rzi et, w o rdt d i t d o or d e u itvoerder va n h e t a rche olog isch o nd erzo ek g emeld a an d e b evo egd e o ve rhe id. D eze n eemt e en b eslu it o ve r d e te n e men ve rvo lgstappe n e n i nforme ert d e i nitiatie fn eme r.

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 31]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

• C o n ta cten met d e m edia ve rlope n a ltijd vi a d e o pdrach tg eve r. • Om w o nend en e n a n dere b ela ngste llend en (g een p e rs) ku nnen d oor d e u itvo erende i nstan ti e te w o o rd w o rde n g estaan va n af h et m ome nt d at h ier g oed e a fspraken o ve r zi jn g ema akt m et d e o p d rachtgeve r.

10.3 Kwaliteitsbewaking, toezicht, overleg en evaluatie • D e s e nio r (KNA-)arche oloog va n d e a rcheo logisch e a ann eme r i s ve rantwo orde lijk vo o r d e a rch e olog ische kw alite it va n h e t o nderzo ek e n d e te d oorlop en p rocessta ppen. • D e b e vo e gde o ve rheid to e tst o f h et o nd erzo ek vo l doet a an d e e isen zo a ls g este ld i n d i t PvE. • Ti j d e ns h e t u itvoe ren va n h e t ve ld werk w orden d oor d e ve rantw oordelij ke a rch eoloo g d agrapp or te n o p g emaakt w a ari n d e vo rde rin g va n d e w erkza amhede n, d e p erso nele i n zet, d e ve rwerking en d e o p sla g va n kwe tsbare ma teri alen, d e w etenscha ppeli jke o f te chnische o ntwi kkelin gen e n d e i n h o udel ijke keu zes w orden o p genomen.

10.4 Overige randvoorwaarden en aanvullende eisen • In a l l e g eva llen w aarin d it PvE n i et vo o rzi et, zi j n d e p rocesbeschrijvi nge n e n sp eci fi caties va n d e KN A 4 .1 va n to e p assing . • D e o p d ra chtnemer zo rgt e rvo or d a t d e vo l gende d ocumen te n ti jdens h et ve l dw erk o p d e w e rkl oca tie a anw ezi g zi j n: o

h e t d o o r d e b evo egde o ve rheid e n d e o p dra chtge ver g etekende PvE ;

o

e e n Pl an va n Aa n p ak/draai boek i ncl usi ef ve i lighe idsplan ;

o

KL IC -g egeve ns.

• D e g a n gba re e isen b ij e en p roj ect va n d eze a ard te n a an zie n va n ve i lighe id e n Arb o w ord en i n a ch t g e nomen. D e tails zi jn o pgen ome n i n e en standa ard ve il ighei dsp lan d a t d o or d e a rcheo l o g isch a an nemer b i j h et PvA / d ra a ib oek g evo egd za l w orden .

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 32]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

11 Wijzigingen ten opzichte van het vastgestelde PvE 11.1 W ijzigingen tijdens het veldwerk R e l e va nte w ijzi gin gen w o rde n (tele fonisch o f) schriftelijk (mag p e r e -mai l) a a n d e b evo eg de o ve rh e id e n d e o pdrachtgeve r vo o rgele gd. D e b e voeg de o ve rh eid n e emt e en b esluit o ve r d e vo o rg e leg de w ijzi gi ngen e n i nformee rt d e i n itiatiefnemer h ierove r. In di en n oo dzakeli jk w o rdt d e d e p o thoud er d o or d e b evo egde o ve rheid o p d e h o ogte g eb racht. Afs pra ken ten a anzi en va n w i j zi g ingen o p h et va stgesteld e PvE w orden i n h et e va lua ti era pport e n d e e in dra p portages g e re gistreerd e n ve ran tw oord.

11.2 Belangrijke wijzigingen On d e rsta ande b e lang rij ke w i jzi ginge n w orden te a ll en ti jde a antoon baar vo o rge legd a a n a lle b e tro kken p artij en: • a fw i j kin gen va n d e a rcheolo gische ve rw achting; • w i j zi g ingen va n d e i n h et PvE / PvA va s tg el egde o n derzoe ksmetho de; • w i j zi g ingen va n d e fys ieke e n/of te ch nische omstandig heden ; • s i g nificante a fw ijkingen va n h e t ve rwachte vo n dstmateriaal / vo n dsten (h oeve elh eid, so orte n, m a te ri alen, s oorte n vo o rwe rpe n, typ e co nservering) ; • w i j zi g ingen d ie se lectie e n co nserve ring va n vo n dste n b eïnvl oed en. D e b e vo e gde o ve rheid b esl ist u itei ndel ijk o ve r w ijzi gin gen i n d e strategie , m ethod iek e n a ndere i n h e t PvE va s tg ele gde za ke n. D e u itvo erder staat te a ll en ti jde te r b esch ikking om d e o p d rachtgeve r/bevo egde o verhei d va n i nformatie e n a dvi es te vo orzi en. Pas n a g o edkeuring van het g e w i jzi gde PvE d o or d e b evo eg de o ve rh eid ka n h et ve l dwe rk/uitwerki ng w orden ve rvo l gd. D e b e vo e g de o ve rh eid ka n e ve nwel o ok d e n ood zaak to t w ijzi gin g e isen, w aarna o ve rleg vo l gt m et d e u i tvo e rder.

11.3 Procedure van wijziging na de evaluatiefase van het veldwerk • R e l e va nte w ijzi gin gen w o rde n p er e -mail a a n d e b evo eg de o ve rh eid e n d e o pdrachtgeve r vo o rg e leg d. • Be h a lve vo o rstelle n ro ndom d e u itwe rking, co nse rve ri ng e n d e pone ring va n d e o nde rzo ek sre s ul taten ka n i n d e e va lu atiefase o ok w orden va stg elegd o f b estaa nde o n der zoeksvragen komen te ve rva l l e n o f d at j uist a anvu lle nde o n derzoeksvragen d i enen te w ord en g eformu leerd.

11.4 Procedure van wijziging tijdens uitwerking en conservering R e l e va nte w ijzi gin gen w o rde n schri fte lijk (mag p er e -mail ) a a n d e b evo egd e o ve rhe id e n d e o p d rachtgeve r (en i ndien va n to e passin g d e d ep othoude r) vo o rgel egd.

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 33]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

Literatuur El l e nkamp, G.R . & M.D .R . Schu rmans, 2 0 23. Pl ange bied U i terwa ard en D emen -Died en, g emeente Os s ; a rcheo logisch vo o rond erzo ek: b oor - e n p roe fsleu ven onde rzo ek. R AAP-rap port 5 8 19. R AAP Arch e o log isch Ad vi esbu rea u, We esp . Kw a l itei tsnorm N ederlandse Arch eol ogie (KN A), ve rsie 4 .1 L and bodems, SIKB Go uda. Wi tm e r, E.M., 2 0 23. Pl ange bied D e L ymen te Ap p el te rn e n Baten bu rg, g eme enten We st Ma as e n Wa a l e n Wi jch en; a rche ologisch vo o ron derzoe k: e en i n ven tariserend ve l do nderzo ek (ve rke n nend b ooronderzo ek). R AAP-rappo rt 6 010 . R AAP Arch e ol ogisch Ad vi e sbure au, We e s p. Wi tm e r, E.M., 2 0 22. Pl ange bied D e L ymen te Ba tenbu rg, g emeen te n Wi jchen e n West Ma as e n Wa a l ; a rcheolo gisch vo o ronderzo ek: e e n b ureauo nderzoe k. R AAP-rappo rt 5 70 9. R AAP Arch e o lo gisch Ad vi esb ure au, We esp.

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 34]

P r o g r a m m a va n E i se n Pl a ng e b ie d De Ly me n te B ate n b ur g

Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen Figuren: Figuur 1. Ontwerpkaart met hoogtelijnen variant 7 (aanlevering Natuurmonumenten d.d. 13 april 2023).

7

Figuur 2. Diepte van het beddingzand (gekleurde stippen) geprojecteerd over de verwachtingskaart van het vooronderzoek (Witmer, 2022). Rectificatie: binnen de gele cirkel is abusievelijk een kloosterlocatie aangeduid; dit betreft ‘slechts’ een boerderij/gebouw met als oudst bekende vermelding in 1443 en ligt net buiten onderhavig plangebied. Figuur 3. Ontgravingen onder het stuwpeil van de Maas (cf. ontwerp variant 7 d.d. 13 april 2023).

11 17

T abellen: Tabel 1. Overzicht van eerder uitgevoerd onderzoek.

9

Bijlagen: Bijlage 1. Overzicht te raadplegen specialisten en specialismen Bijlage 2. Stappenplan archeologie tijdens uitvoering Bijlage 3. Stappenplan toevalsvondsten de Lymen

R A A P- Pv E 2 87 9 / v e rs ie 0 5 -0 7 - 20 2 3

[ 35]

Bijlage 1. Overzicht te raadplegen specialisten en specialismen V o n dstcategorie

Raad p legen bij PvA

Raad p legen bij ve ldwerk

Raad p legen b ij u itwerking

A ar dewerk

Nee

Nee

Ja

Bouw materiaal

Nee

Nee

Ja

Metaal ( ferro)

Nee

Nee

Ja

Metaal ( non-ferro)

Nee

Nee

Ja

Slakmater iaal

Nee

Nee

Ja

V uur steen

Nee

Nee

Ja

Ov er ig natuursteen

Nee

Nee

Ja

Glas

Nee

Nee

Ja

Mens elijk botmateriaal onverbrand

Nee

Ja

Ja

Mens elijk botmateriaal verbrand

Nee

Nee

Ja

Dier lijk botmateriaal onverbrand

Nee

Nee

Ja

Dier lijk botmateriaal verbrand

Nee

Nee

Ja

V is r esten ( handverzameld)

Nee

Nee

Ja

Sc helpen

Nee

Nee

Ja

V aar tuigen

Ja

Ja

Ja

Hout

Nee

Nee

Ja

Houts kool(monsters)

Nee

Nee

Ja

Tex tiel

Nee

Nee

Ja

Leer

Nee

Nee

Ja

Submoder ne materialen

Nee

Nee

Ja

M o nsternam e

Raad p legen bij PvA

Raad p legen bij ve ldwerk

Raad p legen b ij u itwerking

A lgemeen biologisch monster ( A BM)

Nee

Nee

Ja

A lgemeen z eefmonster ( AZM)

Nee

Nee

Ja

Pollen, diatomeeën en andere mic rofossielen

Nee

Nee

Ja

Mons ters v oor anor ganisch chemisch onder zoek

Nee

Nee

Ja

Mons ters v oor micromorfologisch onderzoek

Nee

Nee

Ja

Mons ters v oor luminescentiedaterin g ( OSL)

Nee

Nee

Ja

Mons ters v oor koolstofdatering ( 14C)

Nee

Nee

Ja

V is monsters

Nee

Nee

Ja

DNA

Nee

Nee

Ja

Dendr ochronologisch monster

Nee

Nee

Ja

Bijlage 2. Samenvatting te doorlopen stappen archeologie t/m uitvoering Voorbereidingsfase 1.

Initia tie fnem er ste lt d e ci viel techn ische u i tvoe rder o p d e h oogte va n h et fe it d e d at d e w e rkza amhed en o nd er a rch eolog ische b e gelei ding p laatsvin den, w at b e te ken t d a t b e p a alde o ntgravi ngsw erkza amh eden g eschied en o nd er re gie va n e e n a rcheo loog . D e i n ti ti atiefnemer e n p lan t e e n st artove rl eg i n.

2.

R u i m vo o r a anva ng va n d e g raafwe rkzaamhe den w o rdt d oo r d e i n titiatiefnemer e en g e p l and w a arb ij m et intitiatiefnem er, c ivieltechnische uitvoe rder e n a r cheologisc h uitvoe r de r (e n indien ge wenst: be voegd ge zag) d e p l anni ng w ordt b espro ken e n a fs p ra ken w ord en g emaakt m.t.t. d e u itvo eri ng. Afs pra ken d ie ti jde ns h e t o ve rleg w o rde n g e m aakt w orden va stge legd .

3.

Ar c he ologische uitvoerder m eldt h e t o nderzoe k a a n i n AR C HIS e n zo rgt vo o r d e l o g istie ke vo o rbereidi ng w at b etreft h et a rcheo logische w erk.

4.

Kra a nmachin isten krijgen vo orafgaa nd a an h et g ra afwerk d oo r d e a r cheologis ch uitvoe r de r e en d uidel ijke w erkinstructie midd els e en ‘ tool boxmeeti ng’, zo d at ze w e ten w a a rop te l etten e n h o e te h ande len w a nneer e r a rcheolo gische vo ndsten e n /of fe n o mene n i n h et g e ding zi j n. D e c ivieltec hnisc he uitvoerder p lant d e ze i nstructie i n o ve rl e g m et d e a rcheo logisch u itvo erd er.

Uitvoeringsfase Ti j d e ns d e o ntgravi ng w ordt d oor de c ivieltechnische uitvoer der o p ca . 5 ,0 m +N AP -o f zo ve e l h o g e r a ls b ed ding zand o f g ron dwater o f a rcheo logische re licte n w orden a a ngetroffen- e e n a rch e olog isch tu ssenvl ak a ang elegd . D e reg ie w at b e treft d e h oo gte va n d it tussenvl ak l igt b ij d e a r c he ologisch uitvoe rder. D it vl a k w ord t o ngemoeid g elaten (nie t o ve r g ereden o f d i eper g e g rave n) to tdat h et d oo r d e a rcheolo gisch u i tvo erder g edo cumentee rd i s. In p ri n cipe zu l len ve rvo lgens b ij a l le g raafwerkzaamhed en va n af 5 ,0 m +NAP e n d ieper w aarbij i n ta cte b od eml agen (i .c. b e dding - e n g e ulafze ttinge n) w o rde n g evo nden a rcheol ogen a a nwezi g zi j n . Eve n tue el a an wezi ge a rch eolog ische resten zu l len w orden g edocumenteerd e n re leva nte a rch e olog ische s poren d ie te vo orschij n komen w o rde n g edo cumentee rd. Gra a fw erkza amhede n b ove n 5 ,0 m +NAP w o rden i n b egi nse l n iet a rch eolog isch b eg eleid t, te nzi j e r (m o gel ijk) re leva nte a rche ologische w orden b lootge legd. Al s e r b ij g raa fw erkza amh eden w a a rbi j g een a rcheolo og a an wezi g i s resten te vo orschijn kome n g eld t h e t stapp enpla n to e va l svo ndste n ( bi jlage 3 ).

In o ve rl e g me t h et b evo egd g e zag kan w o rde n a fgesproken d at d e a rch eolog ische b e gelei ding w o rd t a fgesch aald . D i t is b ij voo rbe eld h et g e val a ls e r l ang ere p eri ode n i ets w ordt g evo nd en. Ge m a akte a fspraken w orden va s tgeleg d.

Bijlage 3. Stappenplan toevalsvondsten de Lymen Al s ti j d ens h et g ra ven b ij a fwezi gh eid va n e en a rcheolo og d oo r d e g raafmachinist mog elijk re leva nte a rch e olog ische resten te voo rschi jn g eld en d e vo l ge nde s tappen : Sta p 1 . D e g raafwerkza amhed en o p d e l oca ti e w orden ti jd elijk g estopt. N eem e ve ntueel e en fo to va n d e vo n d st vo o r d e a rcheolo og. Sta p 2 . D e g raafma chi nist s telt d e u i tvo erder o p d e h o ogte. Sta p 3 . D e u itvo erder l ich t d e ve rgun ningh ouder e n a rch eolo gisch b eg elei der i n . Sta p 4 . D e a rche ologisch b ege leide r komt te r p laatse o m d e vo n dst o p a rcheol ogisch e rel eva ntie te b e o o rd elen: i s h et a rche ologisch e rfg oed o f g ee n a rcheo logisch e rfgo ed (n atuurlijk h out, e tc.)? Sta p 5 . In d ien h et a rcheol ogisch e rfgo ed b etreft, w o rde n d e w erkzaamhed en o p d e ze l o catie g esta akt. D e i n fo rmatie h i eromtre nt w ordt d oor d e a rche ologisch u itvo erder i n h et d agrapp ort/e-ma il va stgel egd e n te r i n forma ti e a an d e ve rgunn ingve rl ener c.q. b e voeg de o ve rh eid te w o rden o ve rleg d. D e ve rg u n nin gverlen er c.q . b evo egde o verhei d e n ve rgu nnin ghoud er l e ggen d e te vo lg en ve rde re s trate gie va s t. U i tga ngspunt h ie rbij is b e houd i n situ.

In di en d it n ie t moge lijk is, w ordt e en o nderzo eksstrategie u i tg e werkt. D it i s maatw erk e n ka n o p vo o rhand n o g n iet w o rde n b epaa ld, o mdat h et a fhan gt va n d e a a rd va n h et a an getro ffe n a rcheo logische e rfg oed, h et b e lang e rva n, d e s pecif ieke con te xt e n d e b e p e rkend e (praktische e n fi n anciële) fa cto ren. In d i e n h et g ee n a rcheo logisch e rfgo ed b etreft, ka n o p d e l ocatie w orden d oorgegrave n. D e i nfo rmatie h i e romtre nt w ord t d o or d e a rcheo logisch u itvo erd er i n h et d agrappo rt/e -mai l va stgele gd e n te r i n fo rmatie a an d e ve rgun ningve rlene r c.q . b e voe gde o ve rheid te w o rde n o ve rle gd.