Bijlage 2 - Nota Beantwoording zienswijzen RES 2.0

Werkgroep Milieubeheer Berg en Dal

Deze drie vormen van lokale en technisch eenvoudige manieren van duurzame energieopwekking en kooldioxideopslag zouden vernoemd kunnen worden en in aanmerking kunnen komen voor nadere uitwerking.

Hartelijk dank voor uw zienswijze. We houden de ontwikkelingen hierin in de gaten.

Heumen

Buurschap De Heide

Wij, ”Buurschap De Heide”, maken hierbij gebruik van het recht op inspraak door het indienen van onze zienswijze betreffende RES 2.0 gemeente Heumen.

Hartelijk dank voor uw zienswijze.

Heumen

Buurschap De Heide

“Buurschap de Heide”, Overasselt maakt bezwaar tegen de beoogde plaatsing van windturbines. Er staan minimaal 2: ca. 245 meter hoge windturbines gepland langs de A73, slechts op een paar honderd meter afstand van, door duizenden mensen bewoonde wijken, werknemers, recreanten en een kleine 500 meter van de prachtige Overasseltse en Hatertse vennen. Een Cultuurhistorisch zeer bijzonder gebied met zichtbare sporen van bewoning uit de ijstertijd zoals a.o. grafheuvels –urnenvelden, nederzettingen en een beschermd Stuwwal. Veel archeologische opgravingen hebben daar plaats gevonden. Bovendien is het een erg waardevol terrein zowel liggend in de Ecologisch Hoofdstructuur als ook grenzend aan het Natura 2000 gebied. Habitat van veel op de rode lijst staande beschermde fauna en flora soorten en mogelijk foerageergebied van de wespedief. De vele vennen zijn afhankelijk van regenwater. Door een uniek watersysteem van eeuwen oude niet doorlatende leem lagen wordt het water vastgehouden. De stapeling van dit zoweel zeer waardevol Cultuurhistorisch- als bijzonder Natuur gebied heeft geleid tot de status van beschermde Natuurparel 10. De windturbines zijn geprojecteerd aan de rand van deze door de Provincie Gelderland beschermde Natuurparel 10: De Overasseltse en Hatertse Vennen, waarin de Provincie samen met de Gemeente Heumen een actie beschermingsplan soorten in dit gebied en de E.H.S.

overeen zijn gekomen en dienen te handhaven. De bescherming is met name gericht op behoud en herstel van de belangrijkste leefgebieden van beschermde soorten en de ruimtelijke kwaliteit. Tegen deze achtergrond is de provincie gebonden aan talloze regels met betrekking tot de kwaliteit van bodem, water en lucht, rust, stilte, donkerte, openheid, landschapsstructuur en belevingswaarden. Deze taak van de Provincie vloeit voort uit internationale verplichtingen op grond van richtlijnen en verdragen.

Er staan op dit moment geen windturbines gepland in de Heumense A73-zone waar u op doelt. Ook is dit niet door de gemeente Heumen aangewezen als zoekgebied voor windenergie. Wel blijkt dit gebied op basis van het regionale milieueffectonderzoek (de planMER) geschikt of geschikt te maken voor de ontwikkeling van windenergie. Een nadere duiding ten aanzien van de gemeente Heumen en haar duurzame energiebeleid staat beschreven op pagina's 27 en 28 van de Ontwerp RES 2.0.

Heumen

Buurschap De Heide

Het Natuurparel 10 gebied: ”De Trippelenberg” gelegen aan de A16, bij Breda werd eveneens als 2 andere parel 10 gebieden: “Weimeren” en “Rooskensdonk” bedreigd door de komst van windmolens. Deze 3 gebieden zijn door de kwalificatie van natuurparel 10, op uitspraak van de Raad van State, gevrijwaard van windmolens Ruimtelijke kwaliteit blijkt - na geluid - het meest leidend te zijn geweest in het afwijzen van windmolens voor die locaties. Het is daarom logisch omdat : “De vaste rechtspraak van de Raad van State is”, dat parel 10 gebied gevrijwaard dienen te blijven van windmolens.

Dank voor uw uiteenzetting.

Heumen

Buurschap De Heide

*zie bestuursrecht/ Raad van State, ECLI:NL:RVS:2020:1769, Zaaknummer 201809102/1/R2)

Heumen

Buurschap De Heide

Het geluid tijdens de bouw en vervolgens door draaiende wieken en verlichting zal de rust in broed- en foerageergebieden van de aanwezige fauna verstoren. Miljoenen zijn de afgelopen jaren geïnvesteerd ter redding en behoud maar ook in de recentejijke 13 ha. grote uitbreiding van dit gebied. Deze uitbreiding is bedoeld als ecologische verbindingszone tussen het Parel 10 gebied de Vennen, de EHS en realiseert hierdoor aansluiting met het Natura 2000 gebied. Door afgraving en het aanbrengen van nieuwe grond hoopt men hierdoor nieuwe vegetatie muizen en insecten aan te trekken en als voedselrijk gebied zal gaan zorgen voor de komst van meer (roof)vogels en vleermuizen. In het vennen gebied broeden veel bijzondere, op de rode lijst staande (roof)vogels en vleermuizen. Precies tegenover deze nieuw aangelegde locatie aan de A73 staan aan de overkant van de snelweg de molens gepland. Een ware doodsbedreiging voor de gewenste nieuwe,- en de reeds bestaande populatie van vogels en insecten. Het gevolg: een einde van dit nog unieke parel 10 gebied. De enorme aantasting van Flora en Fauna, horizon vervuiling en geluidsoverlast zal het gebied onaantrekkelijk maken om er te vertoeven. Het Vennen gebied gaat verloren voor ontspanning, recreatie, sport, media aandacht en daardoor ook het bezoek van vele duizenden toeristen. De miljoenen investeringen zijn dan zinloos geweest.

(een ware kapitaal vernietiging)

In het algemeen willen we er graag op wijzen dat ieder windproject gehouden is aan alle geldende wetgeving, waaronder die voor de bescherming van natuur (flora en fauna) en landschap. Mocht in de toekomst in de A73-zone waar u op doelt een windproject worden opgestart, dan zijn een participatietraject en aanvullend milieueffectonderzoek op lokaal- en projectniveau (een projectMER) daar altijd onderdeel van.

Dit windmolen-project staat haaks op de eigen omgevingsvisie, gemeente Heumen 2025, waarin de volgende uitgangspunten geformuleerd staan: “Het behoud van De gemeente Heumen heeft -zoals iedere gemeente- verschillende doelen en beleidsdocumenten om die doelen in te landschap, versterking van leefbaarheid en het zorgvuldig inpassen van nieuwe ontwikkelingen”. Deze visie ademt de wens om Heumen aantrekkelijk, groen en leefbaar verankeren. Zo heeft de gemeente Heumen het doel om in 2030 elektriciteitsneutraal te zijn. De wijze waarop de te houden voor huidige en toekomstige generaties. gemeente dit vormgeeft en hoe zij dit afweegt ten opzichte van haar overige (ruimtelijke) beleid zoals de uitgangspunten Na plaatsing van die molens zal het gebied echter niet meer als een positieve beleving ervaren worden door omwonende bewoners, duizenden recreanten en in haar Omgevingsvisie wordt bepaald in de gemeenteraad. passanten in en bij dit heel bijzondere Natuurgebied.

Dit druist geheel in tegen hun eigen cultuur historische beleidsnota waarin gesteld wordt dat de cultuurhistorie als kwaliteit beter zichtbaar gemaakt en benut moet worden voor zowel de bewoners als toeristen, recreanten en passanten omdat het investeren in een goede fysieke woonomgeving een positieve invloed heeft op de leefbaarheid en inhoud geeft aan de identiteit van de gemeente Heumen Plannen die forse ingrepen in het landschap veroorzaken — zoals grootschalige infrastructuurprojecten of megawindmolens nabij woonwijken en kwetsbare natuurgebieden — ondermijnen precies datgene wat datgene wat de Omgevingsvisie Heumen wil beschermen. In plaats van kleinschalige, zorgvuldig afgewogen keuzes, dreigen we opgescheept worden met maatregelen die in het landschap domineren, het vennengebied bedreigen, de woonkwaliteit doen verslechteren en het karakter van Heumen blijvend aantasten. Dit roept serieuze vragen op over de koers die wordt gevaren: hoe geloofwaardig is een visie als het beleid dat eruit voortvloeit de eigen kernwaarden negeert? Inwoners mogen verwachten dat bestuurlijke niet alleen mooie woorden opschrijven, maar deze ook daadwerkelijk respecteren en beschermen. Kortom de Gezondheid, Natuur en het Toerisme in de gemeente Heumen hebben volgens hun eigen beleidsnota prioriteit maar worden door dit windmolen project juist zwaar bedreigd

Heumen

Buurschap De Heide

Bedreiging van de gezondheid door het ziekmakende irritante hoogfrequent geluid, wat versterkt wordt door weerkaatsing op water, viaducten, zonnevelden en de A73. Dit leidt zeer waarschijnlijk tot cumulatie tot overschrijding van geluidsnormen. Het kilometers ver dragende laagfrequente geluid vormt zo mogelijk een nog groter gevaar voor zowel mens als natuur, zoals recentelijk is gepubliceerd in het tijdschrift Science Licht- en Horizonvervuiling leidt tot rust verstoring, voor mens en dier, door de draaiende en knipperende lichten op de wieken. Het gevaar van loslatende coating en kilometers verre verspreiding hiervan in de lucht met vervolgens neerslag op bodem en water komt daar nog bovenop. De windmolens gaan bovendien het zicht domineren op de omgeving en stuwwal, die nota bene aangewezen zijn als beschermd gezicht. Deze molens gaan voor een enorme ecologische en economische schade zorgen.

Iedere initiatiefnemer van windprojecten heeft zich te houden aan het geldende windbeleid, waaronder geluidsnormen en normen ten aanzien van slagschaduw. Op landelijk niveau liggen er al enkele jaren concept-windnormen die wachten op vaststelling door de landelijke overheid.

Heumen

Buurschap De Heide

Vraagtekens die wij hebben bij het beleid van de Gemeente Heumen: De Gemeenteraad heeft onzes inziens de volgende procedure fouten gemaakt:

Als gezegd is de zone langs de A73 waar u op doelt op dit moment geen zoekgebied voor windenergie. De keuze om dit gebied aan te wijzen als zoekgebied ligt bij de gemeenteraad van Heumen. Zolang er geen sprake is van een zoekgebied is er ook geen reden om te communiceren en ook geen sprake van (direct) belanghebbenden.

Ten eerste: *In het geheel is er nog steeds niet of zeer slecht gecommuniceerd, met direct *belang hebbenden. Slechts een kleine groep, niet direct belanghebbenden mensen, Mocht in de toekomst in de A73-zone een windproject worden opgestart, dan is een participatietraject daar altijd heeft de locatie aangewezen waar de windmolens zouden moeten komen, zonder dat wij (de direct betrokkenen) daarin überhaupt gekend en betrokken zijn geweest. onderdeel van. De gemeente heeft dit ook toe gegeven middels een brief aan de direct betrokkenen. Deze zeer slechte communicatie en het ondoorzichtige beleid hebben wij (zowel nu als in de afgelopen 7 jaar) ervaren. Bovendien is er niet, aan de per amendement opgelegde afspraak anno 2019 waarin locatie A73 werd verworpen voor windenergie, gehouden. Heumen

Buurschap De Heide

Ten tweede: *Zeer slecht zijn de bestuurlijke, wettelijke en beleidskaders, waarbinnen de mogelijkheid om windmolens nabij deze zeer beschermde locatie en bewoners in de gemeente Heumen en Weezehof, te gaan realiseren, onderzocht heeft.

Ook hiervoor geldt: mocht in de toekomst in de A73-zone een windproject worden opgestart, dan is lokaal aanvullend milieuonderzoek (een projectMER) daar altijd onderdeel van.

Heumen

Buurschap De Heide

Ten derde: *Niet ingegaan is er op de vraag of er draagvlak bestaat voor windmolens. Hierbij wordt voorbij gegaan aan de belangen van de vele duizenden inwoners van de gemeente Heumen, de wijk Weezehof, Nijmegen en de duizenden recreanten in de vennen.

Mocht in de toekomst in de A73-zone een windproject worden opgestart, dan is een participatietraject daar als gezegd onderdeel van. Draagvlak is een onderwerp dat in een participatietraject aan de orde kan komen.

Heumen

Buurschap De Heide

Ten vierde: De landschappelijk inpassing:

Mocht in de toekomst in de A73-zone een windproject worden opgestart, dan is lokaal aanvullend milieuonderzoek daar altijd onderdeel van. Ieder windproject is gehouden aan alle Nederlandse wetgeving, waaronder de Omgevingswet (waar de Natuurbeschermingswet inmiddels in is opgegaan).

De beoogde plaatsing van windmolens staat lijnrecht tegenover de internationale verplichting voor actieve soortenbescherming in Nederland, die vastgelegd is in de Natuurbeschermingswet. Zicht op de stuwwallen gaat verhinderd worden door de plaatsing van de windturbines, terwijl de stuwwallen zijn aangewezen als beschermd gezicht.

Heumen

Buurschap De Heide

Ten vijfde: Het Kommenggebied werd aangewezen als mogelijke alternatieve locatie voor plaatsing van windmolens, indien de opbrengst van zonne energie op locatie A73 niet voldoende zou zijn. Het Kommeng gebied is nu opeens uit beeld verdwenen en de prioriteit ligt weer op locatie A73. De windmolen zou daar alleen komen als de opbrengst van de zonnevelden niet voldoende was gebleken. De zonnevelden zijn daar na al die jaren nog steeds niet gerealiseerd, dus metingen m.b.t. negatieve of positieve opbrengst van de zonne energie konden daar nooit gebeuren. Hoe is het dan te verantwoorden dat de bouw van een enorme windmolen nu noodzakelijk is om meer energie te genereren.

Het klopt dat de opbrengst van het beoogde zonneveld langs de A73 in Heumen onvoldoende lijkt te worden voor het doel 'Heumen elektriciteitsneutraal in 2030'. Dit op basis van het aantal voorziene zonnepanelen, hun opwekvermogen en het aantal zonuren in de gemeente Heumen. Een nadere duiding ten aanzien van de gemeente Heumen en haar duurzame energiebeleid staat beschreven op pagina's 27 en 28 van de Ontwerp RES 2.0.

Veel voorzieningen zoals grondpositie en zelfs elektriciteit, met meer dan voldoende capaciteit voor windturbines, blijken daar jaren terug al op voorhand te zijn aangelegd. De Gemeente Heumen zegt bang te zijn voor overname van het beleid door de Provincie indien zij plaatsing van molens afwijzen. De provincie die zich nota bene zelf verzet tegen windmolens in het Reichswald met als argumentatie: “Gevaar voor gezondheid en de natuur”.

Heumen

Buurschap De Heide

Ten zesde: *Belanghebbenden zijn recent in Heumen beperkt tot bewoners wonend binnen slechts 500 meter van de beoogde windturbines. Volgens uitspraak van de Raad van State is echter iedereen binnen 2400 meter belanghebbende. In het zoekgebied: ca. 2 woningen. Binnen 500 m: ca. 100 woningen (ca. 270 mensen) Binnen 1000 m: ca. 5250 woningen (ca. 16.000 mensen). Binnen 2400 m (ca. 12000 woningen (ca. 32.000 mensen). Er zijn dus veel bewoners die mogelijk aantoonbaar overlast krijgen van de windmolens. Op grond van de rechtspraak van de Raad van State is iedere persoon woonachtig binnen 2,4 km de belanghebbende en mag deze persoon daarom procederen tot en met de Raad van State. De juridische risico’s voor de gemeente Heumen zijn daardoor enorm.”

Het is aan een initiatiefnemer van een windproject om het bijbehorende participatietraject vorm te geven. Ook is een initiatiefnemer verantwoordelijk voor het aanvullende milieueonderzoek. In het geval dat een windproject een vergunning krijgt van het bevoegd gezag (dit kan een gemeente, maar ook de provincie zijn), dan kan daartegen beroep worden aangetekend en bezwaar worden gemaakt. In een aantal gevallen eindigt dit met een uitspraak door de Raad van State. De juridische risico's daarvan liggen bij de initiatefnemer. Windontwikkelaars zijn hiermee bekend.

Heumen

Buurschap De Heide

Bezwaren van niet direct belanghebbenden kunnen dus zo van tafel geveegd worden. Door oprichten van een vereniging worden toegevoegde leden alsnog belanghebbend (voor iedereen geldend dus), en kunnen tegen een besluit beroep aantekenen bij de bestuursrechter, zoals b.v. claims m.b.t. de waardedaling van hun woonhuis, met miljoenen claims tot gevolg.

U lijkt hier te doelen op nadeelcompensatie of planschade. Ook daarvoor zijn in onze wetgeving afspraken opgenomen. Deze staan hier beschreven: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/ruimtelijke-ordening-engebiedsontwikkeling/vraag-en-antwoord/waar-kan-ik-schadevergoeding-aanvragen-na-planschade

Heumen

Buurschap De Heide

Wij zijn niet allemaal wetenschappers. Beslissingen moeten daarom gebaseerd worden op betrouwbare onafhankelijke onderzoeken. Veel studies voor mens en dier zijn echter niet wetenschappelijk onderbouwd of worden gefinancierd door de windindustrie. De verkeerde RIVM-hindercurve onderschat b.v. de gezondheidsschade voor omwonenden. De bescherming voor mens en natuur is verankerd in de “Rechten van de Mens”. Wij zullen ons dan ook zeker beroepen op het *”Voorzorgbeginsel” en de “EU Vogelbeschermingswet”. Rechtsbijstand verzekeraars als Arag, Achmea en Das staan ons hierin bij.

Dank voor uw betoog. De meest actuele stand van onderzoek naar de gezondheidseffecten van windturbines is hier te vinden: https://www.helpdeskwindopland.nl/themas/gezondheid/default.aspx. Voor elk windproject wordt een uitgebreid milieuonderzoek uitgevoerd, waarbij alle onderdelen, die raken aan milieu, hinder of gezondheid worden onderzocht. Dit onderzoek (MER) wordt gepubliceerd en u kunt hierop reageren.

* Het voorzorgsbeginsel is een algemeen beginsel in het EU-recht. Dit beginsel maakt het mogelijk om voorafgaande maatregelen te nemen om mogelijke schadelijke gevolgen van een product of procedé te voorkomen. Bij een potentieel dreigend gevaar voor het milieu, consumentenbelangen of de gezondheid van mensen, dieren en planten kunnen de Europese commissie of de lidstaten op grond van dit beginsel maatregelen nemen om mens en omgeving te beschermen tegen risico’s die nog onzeker zijn, maar wel mogelijk schade kunnen brengen. Indien nodig zullen wij van dit recht gebruik maken.

Heumen

Buurschap De Heide

Wij verzoeken u dringend de Gemeente Heumen te wijzen op bovenstaande punten in het voorgenomen plan ter realisatie van een enorme windturbines in dit windluwe kwetsbare natuurgebied. Wij wensen dat de A73 als zoekgebied voor energielandschap ten behoeve van windmolens uit de RES2.0 wordt gehaald.

Hartelijk dank voor uw zienswijze, waar de gemeente Heumen bij deze op is gewezen. Als gezegd staat de A73 niet in de RES 2.0 als zoekgebied. Wel als gebied dat geschikt is, of geschikt te maken is voor de ontwikkeling van windenergie. Het gaat enkel om een onderzoeksuitkomst van het regionale milieueffectonderzoek.

Heumen

buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en Dit is een zienswijze op de RES 2.0. Deze zienswijze dien ik in namens tientallen huishoudens die wonen in een van de zoekgebieden voor windenergie in de gemeente Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”). Heumen, met name uit de buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”).

Heumen

buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en Wat staat er in de concept-RES over windenergie in Heumen Hartelijk dank voor uw uiteenzetting Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”). In het RES2.0-document staat in paragraaf 3.4 (pagina’s 26-30) beschreven wat de mogelijkheden zijn voor windenergie in de regio. Voor de gemeente Heumen staat er dat: “2 gebieden in het oog sprongen: Enerzijds het gebied tussen de Hatertse/Overasseltse Vennen en de dorpen Overasselt en Nederasselt; het zogenoemde ‘Kommengebied’. Anderzijds de zone tussen de A73 en het Maas-Waalkanaal. In februari 2025 heeft de gemeenteraad gekozen voor het Kommengebied als zoekgebied voor windenergie. Zowel het Kommengebied, als de A73 zone hebben een potentie van 2 tot 3 windturbines.”

Hartelijk dank voor uw zienswijze.

Verder staat in het concept-RES-document letterlijk dat het de vraag is hoe realistisch de keuze voor het Kommengebied is. Kortgezegd: vanwege belemmeringen door de radarzone van de vliegbasis Volkel. Er staat dat nog wordt onderzocht hoe realistisch het Kommengebied is voor de ontwikkeling van minimaal 2 windmolens, dat een onderzoek daarnaar in uitvoering is en voor oktober 2025 wordt verwacht. Onderzoek december 2025 aangeleverd bij gemeente Heumen Het onderzoek dat in de concept-RES was aangekondigd, is half december 2025 aan de gemeente Heumen gestuurd en bestaat uit 2 rapporten: een onderzoek door TNO i.v.m. de radar van vliegbasis Volkel, en een onderzoek door Bosch & Van Rijn naar alle andere aspecten die van belang zijn om de (on-)geschiktheid van een zoekgebied te beoordelen. Rapport TNO i.v.m. radar vliegbasis Volkel Door TNO is nu dus zeer recent een grondige radartoets uitgevoerd op zoekgebied De Kommen i.v.m. vliegbasis Volkel. Hieruit blijkt glashelder dat zoekgebied De Kommen niet geschikt is vanwege ernstige verstoring van de radar van Volkel. Want de detectiekans door hoge bouwwerken zoals windmolens, mag maximaal dalen tot 90%. TNO heeft voor meerdere opstellingen van windmolens in het Kommengebied berekend dat die detectiekans daalt naar 32%. Dat percentage is zó laag, dat het volstrekt is uitgesloten dat hier windmolens mogen worden geplaatst. Heumen

buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en Rapport Bosch & van Rijn over geschiktheid zoekgebieden Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”). Naast het onderzoek door TNO is zeer recent ook een onderzoek uitgevoerd door Bosch & van Rijn, waarbij de twee zoekgebieden in Heumen (nogmaals) tegen elkaar worden afgezet. In aanvulling op eerdere analyses zijn de feiten nu nog helderder, beter vergelijkbaar op een rijtje gezet én nog duidelijker op kaart ingetekend. Hieruit blijkt dat het aantal gehinderden bij 2 windmolens in de Kommen groter is dan bij 3 windmolens aan de A73. Nota Bene: Als bewonersgroep van De Kommen hadden wij dat in januari 2025 ook al met kaartmateriaal duidelijk laten zien aan de gemeenteraad van Heumen (zie bijlage 5). Een meerderheid van de raad stelde echter – in tegenstelling tot de harde feiten die ook toen al echt anders lagen – dat er bij de A73 meer gehinderden zouden zijn. Ook blijkt uit het onderzoek van Bosch & van Rijn dat -vanwege de afstand tot onderstations - de kosten voor elektrische bekabeling bij de Kommen veel groter zijn dan bij de A73. Dat gegeven, in combinatie met het feit dat bij De Kommen maar 2 windmolens mogelijk zijn, en 3 bij de A73, zorgt er volgens Bosch & van Rijn voor dat de businesscase voor De Kommen niet haalbaar is, en bij A73 wel.

Bij de A73 was bovendien al een besluit genomen om daar een zonnepark aan te leggen, waardoor de kosten voor bekabeling daar lager uitvallen én waardoor een efficiënter gebruik van de bestaande netcapaciteit kan worden bereikt – essentieel in deze tijd van netcongestie. Raadsmededeling College B&W Heumen van 12 januari 2026 Het college van B&W van Heumen heeft op 12 januari 2026 een mededeling naar de gemeenteraad gestuurd, inclusief de rapporten van TNO en Bosch & van Rijn en een aanbiedingsbrief die bij die rapporten hoort. Die stukken maken onderdeel uit van onderhavige zienswijze (bijlagen 1 t/m 4). Nogmaals bevestiging dat zoekgebied Kommen niet geschikt is voor windmolens De gemeente Heumen wist dus al 2 of 3 keer dat het zoekgebied “De Kommen” niet geschikt is voor windmolens, en dat wordt nu opnieuw bevestigd. De gemeenteraad heeft het College onterecht overruled en de eerdere rapporten en aangedragen feiten genegeerd.

Hartelijk dank voor uw uiteenzetting

Heumen

buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en Concept-RES2.0 niet in overeenstemming met nieuwe rapporten – aanpassingen nodig Het klopt dat de informatie over de gemeente Heumen waar u aan refereert op bladzijde 27-28 door de oplevering van Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”). De teksten over windenergie in de gemeente Heumen in de concept-RES2.0 zijn niet in lijn met de nieuwe feiten. Ik verzoek u met klem - mede namens de tientallen de nieuwe lokale onderzoeken zijn achterhaald. Door de gemeente Heumen wordt een nieuwe tekst met kaarten huishoudens uit mijn buurt - om dit aan te passen. Met name de kaarten (Figuren 9 en 10) in de concept-RES zijn erg onduidelijk. Ze zijn voor ons als bewoners van het aangeleverd en opgenomen die recht doet aan de laatste actualiteit. gebied niet te doorgronden en inmiddels dus ook achterhaald. Daar komt bij dat de contour van het zoekgebied De Kommen bijzonder arbitrair en zelfs onlogisch is, en dat niet eens goed is te achterhalen hoe die contour tot stand is gekomen. Dat hebben wij eerder ook aan de gemeenteraad laten weten (zie bijlage 5), maar de raad heeft besloten om daar niets mee te doen. Nu er nieuwe rapporten en nieuw feiten liggen, staat niets u in de weg om die oude, foutieve kaartjes te verwijderen.

Heumen

buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en Regio had beter moeten toetsen op uitgangspunten en criteria De RES is een samenwerkingsverband van 16 gemeenten, de provincie, de netbeheerder en de drie waterschappen in de Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”). Verder nog een kritische noot over de rol van GMR in dit proces. Provincie, regio en gemeenten hebben aan de voorkant van het RES-proces uitgangspunten en criteria regio. De samenwerkende partijen zijn leidend en besluitvorming vindt plaats in gemeenten, waterschappen en bij de geformuleerd, die gebruikt moesten worden bij de totstandkoming van het RES-bod en de daar onder liggende analyses en afwegingen om tot zoekgebieden te komen. provincie. Het is dan ook niet de rol van de regio om gemeenten te controleren. Evenmin is er een mandaat om Als bewoners van een van die (voorheen potentiële) zoekgebieden hebben wij geconstateerd dat de gemeente Heumen bijzonder ontransparant was over die analyse gemeenten terecht te wijzen zoals u voorstelt. Wel is het zo dat het regionale milieueffectonderzoek (planMER) een en afwegingen, dat zaken echt niet klopten én aantoonbaar verkeerd werden weergeven (zoals het aantal bewoners in zoekgebieden).

Als omwonenden en aanleiding vormde voor de gemeente Heumen om aanvullend onderzoek te doen naar de (on)mogelijkheden voor de belanghebbenden hebben wij dat aangekaart bij de gemeenteraad, maar die heeft een besluit genomen dat haaks staat op de onderliggende feiten. Zo’n handelwijze is ontwikkeling van windenergie in het Kommengebied. Vanuit de regio is de gemeenteraad van Heumen hierover natuurlijk niet aan te merken als fatsoenlijk bestuur. Want de raad heeft gekozen om een volstrekt geschikt gebied af te wijzen en een ander gebied, dat niet geschikt is, geïnformeerd op 23 november 2023. aan te wijzen als zoekgebied voor windmolens. De gemeente Heumen heeft u met haar RES-bod blij gemaakt met een dooie mus. Want alle seinen stonden al op rood. Maar wij als inwoners van het zoekgebied (ruim 100 huishoudens – terwijl in anders zoekgebied slechts 2 huishoudens zijn !) zijn hierdoor onnodig in onzekerheid gebracht. En nu – helemaal aan het eind van de rit - is het glashelder aangetoond dat het zoekgebied in onze buurt toch echt niet geschikt is. Daarom is het extra jammer dat u als regio niet kritischer naar de inbreng vanuit de gemeente heeft gekeken, en niet heeft getoetst of de gebieden in de gemeente Heumen voldoen aan de vooraf gestelde criteria en uitgangspunten.

Want dan had u niet anders kunnen doen dan de gemeente Heumen te vragen om het huiswerk – dat overduidelijk onder de maat was – over te doen.

Heumen

buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en Participatie Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”). De RES is nou bij uitstek een proces om van onderaf beleid te maken en uit te voeren. Helaas moeten wij constateren dat de GMR weinig tot geen moeite heeft gedaan om de inwoners van de gebieden – en dan met name de gebieden waar het echt om gaat – de zoekgebieden – te betrekken bij de totstandkoming van de conceptRES2.0. In de online-informatiebijeenkomst van 15 december 2025 gaf de projectleider ook duidelijk aan dat inwoners niet zijn betrokken, maar alleen enkele groeperingen. Hoe valt dit te rijmen? Want zoals in bijlage 5 is te lezen: ook de participatie en burgerbetrokkenheid door de gemeente Heumen verdient niet de schoonheidsprijs. Ondanks dat de wethouder bij de raadsvergadering van 30 januari 2025 beterschap had beloofd, is er nog te veel mis gegaan. Ja, hij heeft ons laten weten dat de RES2.0 ter inzage lag. Maar dat deed hij pas op 16 december, een dag ná de online informatiebijeenkomst van GMR terwijl de stukken al vanaf 4 december ter inzage lagen.

Ook de nieuwe stukken die medio december 2025 zijn aangeleverd (bijllagen 1 t/m 4 bij deze zienwijze) , en die voor ons als inwoners cruciaal zijn om een goede zienswijze op de RES2.0 te kunnen maken, zijn pas vandaag - één dag voor het verstrijken van de termijn voor het indienen van zienswijzen op de concept-RES2.0 – voor ons beschikbaar gekomen. Dit alles schept geen vertrouwen in het RES-proces !

We begrijpen uw ervaring dat u graag 'aan de voorkant' meedenkt, in plaats van achteraf. Bij algemeen regionaal beleid (zoals de RES) is het ondoenlijk om de meer dan 800.000 regio-inwoners aan de voorkant te betrekken. De participatie voor de RES en het milieueffectonderzoek vindt daarom aan de voorkant plaats met regionaal georganiseerde belangenverenigingen zoals de GGD, Brandweer, Natuur & Milieu Gelderland en ook de NLVOW; de belangenvereniging voor omwonenden windturbines. Voor gemeentelijk beleid, zoals het aanwijzen van een zoekgebied voor de opwekking van windenergie is de participatie belegd bij de gemeente in kwestie. In het geval van een concreet project, zult u als omwonende altijd 'aan de voorkant' worden betrokken. Een initiatiefnemer van een windproject is vanuit de Omgevingswet immers verplicht om - als omderdeel van het proces tot vergunningverlening - een participatieplan op te stellen.

Heumen

buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en We verzoeken u met klem om de figuren 9 en 10 met kaartjes van de gemeente Heumen niet op te nemen in het definitieve rapport van de RES 2.0. Ook verzoeken wij Het klopt dat de informatie over de gemeente Heumen waar u aan refereert op bladzijde 27-28 door de oplevering van Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”). u om de tekst over de gemeente Heumen in paragraaf 3.4 in overeenstemming te brengen met de nieuwe feiten over de ongeschiktheid van zoekgebied “De Kommen” de nieuwe lokale onderzoeken zijn achterhaald. Voor de gemeente Heumen wordt een nieuwe tekst met afbeeldingen voor windmolens, e.e.a. conform de stukken in de bijlage. opgenomen die recht doet aan de laatste actualiteit.

Heumen

buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en Ook verzoeken wij u om in uw nota van antwoord te reflecteren op de andere zaken die wij hierboven hebben beschreven. Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”).

Een reflectie vindt u bij de relevante passages.

Heumen

buurtschappen Worsum, Sleeburg, Hamelberg en Als laatste verzoeken wij u om in uw nota van antwoord te reflecteren op de participatie en inwonerbetrokkenheid van zowel het RES2.0-proces als geheel, als de Schatkuil (zoekgebied “De Kommen”). manier waarop de gemeente Heumen haar inwoners in zoekgebied de Kommen niet heeft betrokken bij de voorbereiding en besluitvorming, ondanks toezeggingen daar over.

Een reflectie vindt u bij de relevante passages.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

De Werkgroep Jachthuis–Hoge Brug uit Malden, Gemeente Heumen, reageert hierbij op het rapport Ontwerp RES 2.0 Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. Kort Hartelijk dank voor uw zienswijze. samengevat: a. Constateren wij dat het belang (en het nut) van windturbines in de energietransitie veel te hoog wordt ingeschat; en b. Maken wij hierbij bezwaar tegen de voorgestelde plaatsing van windturbines in het zoekgebied langs de A73 in de Gemeente Heumen. Hieronder lichten wij onze bezwaren toe, gebaseerd op de inbreng van bijna 500 betrokken inwoners uit de gemeente Heumen en de uitgebreide analyse die wij als werkgroep hebben uitgevoerd.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

A. Te hoog ingeschatte belang van windturbines • De Capaciteitsfactor van windmolens op land is slechts 22–28%, tegenover 34,6% op zee. (Ferreira et al., 2026). - Een wind-zon verhouding van 50/50 procent zou niet het doel moeten zijn. Het doel hoort te zijn het opwekken van duurzame energie waar mogelijk, zonder enorme overlast voor inwoners. Als in een dergelijk geval 50 procent windenergie niet mogelijk is, dan dient dit feit gerespecteerd te worden. • Wind voorzag in 2024, na jaren van actief gesubsidieerd windparken bouwen en windmolens op land plaatsen, slechts in 6,4% van het totale energieverbruik in Nederland.

Als RES zijn we gehouden aan de landelijk geldende rekenregels van het Nationaal Programma RES; het begrippenkader RES. Het doel van de gezamenlijke gemeenten, provincie, netbeheerder en waterschappen is om 1,62 TWh duurzame elektriciteit binnen de regio op te wekken in 2030. De beschikbare duurzame opwektechnieken blijken daarvoor in de praktijk beperkt te zijn tot zonne- en windenergie. Al blijven alternatieve duurzame opwekprojecten voor 2030 altijd welkom. Het is inderdaad zo dat een wind/zon-verhouding van 50/50 procent per onderstation in bijna geen enkel geval mogelijk is, tabel 2 op pagina 23 van de Ontwerp RES 2.0 illustreert dit ook. Dat feit wordt gerespecteerd. In paragraaf 3.3 van de Ontwerp RES 2.0 staat beschreven waarom windenergie een onmisbare bouwsteen is voor het behalen van het RES doel.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

• De productie en afbraak van windturbines veroorzaken aanzienlijke CO ₂ -uitstoot en milieuschade. Er is op dit moment nog geen verantwoorde wijze van recycling van windmolens mogelijk.

De productie en afbraak van windturbines veroorzaken inderdaad aanzienlijke CO ₂ -uitstoot en milieuschade. Dit geldt voor nagenoeg alle industrieel gefabriceerde goederen, van auto's tot batterijen en gehele fabrieken of kerncentrales. Windturbines zijn een van de weinige industrieel geproduceerde goederen die hun CO₂ -uitstoot van de productiefase ruimschoots compenseren door de CO₂ die ze besparen tijdens hun inbedrijfsname. Ook zijn er steeds meer mogelijkheden om windturbines op verantwoorde wijze te recyclen of een tweede leven te geven.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

• De inzet en opschaling van kernenergie neemt wereldwijd enorm toe. Kernenergie biedt een betrouwbaarder, constanter alternatief voor energieopwekking dan windenergie. Kernenergie is schoner, kent minder overlast en is eveneens een duurzame energiebron, zo is Europees vastgesteld in de EU-taxonomie in 2022. Om die reden dient de mogelijkheid om voor kernenergie te opteren te worden opgenomen in RES 2.0.

Op dit moment wordt door de provincie Gelderland onderzoek gedaan naar het nut en de mogelijkheden van kernenergie in de vorm van kleine modulaire reactoren (SMR's) en welke locaties in Gelderland mogelijk geschikt zijn voor SMR's. Kernenergie is echter geen onderdeel van de regionale energiestrategieën (RES'en). De RES doelen zijn immers vastgesteld voor het jaar 2030 en in de periode tot 2030 kunnen nieuwe kerncentrales simpelweg niet worden gerealiseerd.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

B. Windturbines langs de A73 in Gemeente Heumen 1. Afwijking van democratisch vastgestelde criteria (2020) De gemeenteraad van Heumen heeft in 2020 duidelijke randvoorwaarden vastgesteld ten aanzien van de realisatie van windmolens in de gemeente: ● minimale afstand van 1000 meter tot woningen , ● maximale tiphoogte van 150 meter . De huidige plannen laten deze criteria volledig los. Er wordt in deze plannen slechts rekening gehouden met: ● een minimale afstand van slechts 2× tiphoogte , ● windturbines van 230–250 meter hoogte . Dit betekent dat windturbines op slechts 500 meter van woonkernen kunnen komen te staan. Dit is in strijd met het raadsamendement van 30 januari 2020 en ondermijnt de democratische legitimiteit van het proces. Op 3 februari 2025 heeft de gemeenteraad van de Gemeente Heumen een Windbeleid vastgesteld, waarbij ruimte werd gelaten voor grotere windmolens, tot 245 meter. Protest hiertegen heeft geen effect gesorteerd. Dit heeft ons allen zeer verbaasd. De maximale hoogte van de windmolens die nu wordt genoemd, 245 meter hoog, zou noodzakelijk zijn vanwege het feit dat de plek langs de A73 kwalificeert als een windluw gebied (Rapport Groene Rekenkamer). Dit feit alleen al, dat het gebied langs de A73 een windluw gebied is, zou reden genoeg moeten zijn om hier geen windmolens te plaatsen. Het opteren van hogere windmolens is het paard achter de wagen spannen.

Met het aannemen van nieuw beleid, zoals de gemeenteraad van Heumen op 3 februari 2025 heeft gedaan, actualiseert de gemeente inderdaad haar beleid uit 2020. Het gaat daarbij om een nieuw democratisch genomen besluit op basis van actuele kennis en stand van het onderzoek dat inmiddels vijf jaar verder is. De keuze om een windproject te ontwikkelen in een windluw gebied (en de bedrijfseconomische haalbaarheid daarvan) ligt bij een initiatiefnemer of ontwikkelaar.

Er wordt een nieuwe tekst opgenomen voor de gemeente Heumen onder paragraaf 3.4.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

2. Onvoldoende onderbouwing van voornemens en strijd met het voorzorgsbeginsel • De beleidsstukken die nu voorliggen zijn onvoldoende onderbouwd op het gebied van gezondheid, geluid, slagschaduw, veiligheid, natuur en planschade. • Er is geen rekening gehouden met, laat staan gedegen onderzoek gedaan naar, de cumulatie van geluid van de geplande windmolens met verkeersgeluid van de A73. • Het voorzorgsbeginsel, op basis waarvan de overheid maatregelen dient te nemen bij dreigende, nog onzekere risico's voor milieu en gezondheid, zelfs zonder volledig wetenschappelijk bewijs, om schade te voorkomen, wordt volledig genegeerd. Dit voorzorgsbeginsel dient leidend te zijn en is ook rechtens afdwingbaar. • De Groene Metropoolregio baseert zich in de huidige rapportage op landelijke normen die nog niet voldoen aan Europese regelgeving .

Juist vanwege de zorgen over gezondheid, welzijn en leefomgeving die u uit, is in 2022-2023 een milieueffectonderzoek (planMER) uitgevoerd met de gehele regio als onderzoeksgebied. Deze RES 2.0 en de zoekgebieden voor windenergie zijn daarmee gebaseerd op meer dan 500 pagina's aan milieueffectinformatie. Het thema leefomgeving was daarbij een van de vier alternatieven in dit milieueffectonderzoek. Op die wijze zijn gezondheid, welzijn en leefomgeving juist zeer uitvoerig onderzocht op regioniveau. De gemeente Heumen heeft aanvullend extra onderzoek laten doen naar de lokale situatie. Zo zijn in december 2025 nog twee extra onderzoeken openbaar gemaakt. Op het moment dat een initiatiefnemer voornemens is om een windproject in Heumen te ontwikkelen volgt bovendien nog een lokaal milieutechnisch onderzoek (een projectMER). De Groene Metropoolregio baseert zich in haar milieueffectonderzoek niet op landelijke normen (die zijn al sinds 2021 buiten werking), maar heeft op basis van een viertal alternatieven de milieutechnische mogelijkheden in de regio onderzocht.

Heumen

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

3. Gezondheidsrisico’s worden structureel onderschat Het voorzorgsbeginsel vereist dat risico’s eerst worden uitgesloten voordat besluiten worden genomen. Dat is in de RES 2.0 met betrekking tot bewezen gezondheidsrisico’s bij windmolens niet gebeurd (zie schaderegeling). RIVM zegt: “We hebben nu 10 jaar zeer oneerlijke en ongefundeerde normen gehad, en de beleidseenheid is intussen "aantallen ernstig gehinderden" minimaliseren, ipv uit voorzorg/voorzichtigheidsbeginsel een reserve extra afstand tussen een windturbine en ELKE woning in de buurt aanhouden.” (RIVM, 2022, Briefrapport 2022-0041 ) Uit onze analyse blijkt dat gezondheidsrisico’s door de gemeente Heumen en projectorganisatie Arcadis worden gebagatelliseerd , terwijl: ● het RIVM een duidelijke relatie legt tussen windturbinegeluid en hinder/slaapstoornis, wat een negatief gezondheidseffect is en tot arbeidsongeschiktheid kan leiden. ( https://www.rivm.nl/geluid/wet-en-regelgeving-internationaal ) ● de WHO hinder en slaapverstoring als gezondheidsrisico’s bestempelt. Zo is nachtelijk geluid >30 dBA schadelijk voor kinderen. Op het moment van schrijven van Windbeleid Gemeente Heumen (2024) ligt deze geluidsnorm op gemiddeld 47 decibel geluid overdag en 's nachts op gemiddeld 41 decibel.

Hiermee staat vast dat de Gemeente Heumen aldus de veiligheid en het welzijn van haar inwoners niet afdoende kan beschermen, als de huidige plannen doorgang vinden. ● In de RES 2.0 wordt voor de geluidsimpact uitgegaan van een referentieturbine met een relatief lage geluidsemissie. Vervolgens wordt gesteld dat de hoogte of omvang van windturbines “niet zo relevant” is, de geluidsemissie is leidend. De daaropvolgende conclusie kan echter niet worden getrokken aan de hand van de gemaakte overweging. Er wordt gesteld dat een aanzienlijk hogere of grotere windturbine met eenzelfde lage geluidsemissie, vergelijkbare milieutechnische normen biedt. Dat mag wel zo zijn, maar feit is dat een aanzienlijk hogere of grotere windturbine niet dezelfde lage geluidsemissie heeft als de referentieturbine. Hoe hoger de turbine en wieken, des te meer geluid wordt gegenereerd en des te verder draagt dit geluid. ● de Europese Commissie om strengere bescherming van omwonenden vraagt. Het negeren dan wel bagatelliseren van bovenstaande risico’s is onverantwoord, zowel op het gebied van de gezondheid van inwoners van de gemeenten Heumen en Nijmegen als op het gebied van te verwachten juridische procedures door omwonenden.

Dank voor uw betoog. De meest actuele status van onderzoek naar de gezondheidseffecten van windturbines is hier te vinden: https://www.helpdeskwindopland.nl/themas/gezondheid/default.aspx.

4. Extreem groot aantal omwonenden in het A73-gebied De A73-locatie raakt uitzonderlijk veel inwoners. Dit betreft niet enkel meerdere duizenden inwoners uit de Gemeente Heumen, maar ook vele duizenden inwoners uit de Gemeente Nijmegen. Hieronder volgt een vergelijking van het aantal omwonenden. Zoekgebied A73: ● In het zoekgebied: ca. 2 woningen ● Binnen 500 m: ca. 100 woningen (ca. 270 mensen) ● Binnen 1000 m: ca. 5250 woningen (waarvan ca. 16.000 mensen) ● Binnen 2400 m (grens voor belanghebbenden volgens de Raad van State): ca. 12000 woningen (ca. 32.000 mensen) Vergelijk met Kommengebied: ● In het zoekgebied: ca. 90 woningen ● Binnen 500 m: ca. 500 woningen ● Binnen 1000 m: ca. 1100 woningen ● Binnen 2400 m: ca. 1160 woningen Hoewel het zoekgebied van A73 ‘leeg’ lijkt, in vergelijking met het kommengebied, is het aantal woningen direct daarbuiten erg groot. Er zijn dus veel bewoners die mogelijk aantoonbaar overlast krijgen van de windmolens. Op grond van de rechtspraak van de Raad van State is iedere persoon woonachtig binnen 2,4 km belanghebbende en mag deze persoon daarom procederen tot en met de Raad van State. De juridische risico’s voor de gemeente Heumen zijn daarmee enorm.

Het is aan een initiatiefnemer van een windproject om passend participatietraject met de omgeving vorm te geven.

U lijkt hier te doelen op nadeelcompensatie of planschade. Ook daarvoor zijn in onze wetgeving afspraken opgenomen. Deze staan hier beschreven: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/ruimtelijke-ordening-engebiedsontwikkeling/vraag-en-antwoord/waar-kan-ik-schadevergoeding-aanvragen-na-planschade

In het milieueffectonderzoek waar u naar verwijst zijn twee referentieturbines onderzocht. Een kleinere turbine met relatief lage geluidsemissie, maar ook een grotere referentieturbine met een tiphoogte van rond de 245 meter en een relatief grote geluidsemissie. Aangezien de geluidsemissie (en inmiddels 2x de tiphoogte) leidend zijn, leidt een grotere turbine ontegenzeggelijk tot een grotere afstand tot nabijgelegen woningen.

In het geval dat een windproject een vergunning krijgt van het bevoegd gezag (dit kan een gemeente, maar ook de provincie zijn), dan kan daartegen beroep worden aangetekend en bezwaar worden gemaakt. In een aantal gevallen eindigt dit met een uitspraak door de Raad van State. De juridische risico's daarvan liggen bij de initiatefnemer. Windontwikkelaars zijn hiermee bekend.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

5. Waardedaling van woningen: 10–20% of meer ● Een TNO-rapport (TNO, 2022 P10374) toont aan dat woningen binnen 1000 meter van turbines van >200 meter hoogte gemiddeld 10–20% waardedaling ondervinden. ● De geplande turbines in Heumen zijn zelfs 230-250 meter hoog. ● De gemeente heeft op dit moment het voornemen om enkel woningeigenaren binnen 500 meter te compenseren. Dit betekent dat duizenden huishoudens wel aantoonbaar schade lijden, maar geen compensatie krijgen. Dit is maatschappelijk onacceptabel en juridisch kwetsbaar. Het realiseren van windmolens op een afstand van minder dan 1000 meter van woningen zal absoluut leiden tot een enorme hoeveelheid schadevorderingen van woningeigenaren in de Gemeente Heumen.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

6. Risico’s voor nieuwbouw Kanaalzone De gemeente Heumen heeft de betoncentrale Morssinkhof langs het Maas-Waal kanaal met een aanzienlijk bedrag aan De gemeente Heumen heeft - zoals iedere gemeente - verschillende doelen en beleidsdocumenten om die doelen in te gemeenschapsgeld uitgekocht, om op die locatie woningen te kunnen laten realiseren, teneinde te kunnen voldoen aan de enorme vraag aan (betaalbare) woningen in verankeren. Zo heeft de gemeente Heumen het doel om in 2030 elektriciteitsneutraal te zijn. De wijze waarop de de regio. Hoewel het zoekgebied langs de A73 verkleind is, komt het nog steeds tot op ca 550 meter van deze nieuw te bouwen woningen in de Kanaalzone van gemeente dit vormgeeft en hoe zij dit afweegt ten opzichte van haar overige (ruimtelijke) beleid zoals de ontwikkeling Malden. He t betreft 614 wooneenheden. De aanbestedingsperiode voor bedrijven sloot op 2 december 2025. Plaatsen van windturbines zal leiden tot: ● belemmering van woningbouw wordt bepaald in de gemeenteraad. van woningbouw, aangezien bouwontwikkelaars huiverig zijn voor mogelijke plaatsing van windmolens, ● afschrikken van potentiële kopers, ● planschadeclaims. Ook heeft de mogelijke realisatie van windmolens een invloed op toekomstige, nog niet bestaande maar zeker niet minder cruciale woningbouwprojecten.

In het gebied waar nu de bouw van 2 of 3 windturbines staan gepland kunnen geen woningen meer worden gebouwd, terwijl in kerndorp Malden de bouwgrond uiterst schaars is. In de regio Arnhem-Nijmegen is, net als in veel plaatsen in Nederland, een tekort aan (betaalbare) woningen. In de Gemeente Heumen is nu, zonder de windmolens, voldoende ruimte om op termijn woningen te realiseren. Het plaatsen van windmolens maakt dit voorgoed onmogelijk.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

7. Geen noodzaak en onnodige haast Er is geen enkele reden voor haast: ● Nieuwe landelijke normen (strenger op het gebied van overlast van inwoners) komen eraan; ● De provinciale energiedoelen zijn al (vrijwel volledig) gehaald. Opwekking van energie met windmolens is simpelweg niet nodig om aan de doelstellingen te kunnen voldoen; ● De regio heeft alternatieven die minder impact hebben. Onomkeerbare besluitvorming nu is onnodig, prematuur en risicovol.

De Ontwerp RES 2.0 toont aan dat ook de RES doelen richting 2030 nog niet zijn gehaald. Daarmee is ook het provinciale doel niet gehaald. Bovendien heeft de gemeente Heumen haar eigen doel om in 2030 elektriciteitsneutraal te zijn nog niet gehaald. Om deze doelen in 2030 wél te halen is de tijd zeer krap. Want na het aanwijzen van een zoekgebied volgt ook nog een proces waarbij een initiatiefnemer een vergunningtraject doorloopt met mogelijke beroeps- en bezwaarprocedures die daarmee samenhangen. De landelijke concept-windnormen waar u aan refereert zijn al een aantal jaren gereed, maar wachten nog altijd op vaststelling en invoering door de landelijke overheid. Alternatieven voor windenergie zijn (ook richting 2030) zeer welkom, maar in de praktijk heeft zich hiervoor nog geen enkele initiatiefnemer gemeld.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

8. Verzoek en aanbevelingen Namens de Werkgroep Jachthuis–Hoge Brug verzoeken wij de Groene Metropoolregio om: 1. Het zoekgebied A73 te schrappen vanwege 1. Op dit moment is in de A73-zone waar u aan refereert nog geen zoekgebied vastgesteld, de vaststelling van een het extreem hoge aantal direct omwonenden, gezondheidsrisico’s, juridische risico’s en kwetsbaarheid voor de gemeente en aantasting van de leefomgeving van vele zoekgebied is belegd bij individuele gemeenten en niet bij de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen. duizenden inwoners. 2. De besluitvorming uit te stellen totdat de nieuwe landelijke normen voor afstand, hoogte, gezondheid, natuur en veiligheid definitief zijn. 3. Het 2. Besluitvorming kan met het oog op de gemeentelijke en RES doelen van 2030 niet langer worden uitgesteld. voorzorgsbeginsel leidend te maken bij alle besluiten. 4. Een onafhankelijke herziening van de beleidsdocumenten uit te voeren. 5. Heldere, harde criteria vast te leggen 3. Het voorzorgsbeginsel is vanuit rechtswege leidend bij ieder ruimtelijk besluit. Mede om die reden ligt er inmiddels voor afstand, hoogte, gezondheid, natuur en veiligheid. 6. Een volledige risicoanalyse uit te voeren conform Europese richtlijnen. 7. De democratisch vastgestelde zo'n brede basis aan onderzoeken. criteria van 2020 te respecteren (1000 m afstand, 150 m tiphoogte). 4.

Alle beleidsdocumenten worden democratisch vastgesteld. 5. Deze worden deels aangeboden vanuit de provincie (zoals 2x de tiphoogte), ook is er ruimte voor maatwerk op gemeenteniveau. 6. Alle ontwikkelingen van windprojecten zijn gehouden aan de geldende wetgeving, waaronder Europese richtlijnen. 7. Met de invoering van nieuw windbeleid op 3 februari 2025, heeft de gemeente Heumen een nieuw democratisch vastgesteld besluit genomen dat het besluit van 2020 vervangt.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

Conclusie Kernenergie dient in het Plan RES 2.0 opgenomen te worden. Het is een betrouwbare energiebron, veel betrouwbaarder en constanter dan energieopwekking via een windturbine. De Landelijke Overheid heeft voorgesteld om een kerncentrale in Dodewaard te bouwen en dat kan niet genegeerd worden. Het plaatsen van windturbines op de locatie langs de A73 is onverantwoord , onvoldoende onderzocht , maatschappelijk schadelijk en juridisch risicovol .

Als gezegd heeft kernenergie geen rol in de RES 2.0, omdat kernenergie geen haalbaar alternatief is voor 2030. Wel wordt op dit moment door de provincie Gelderland onderzoek gedaan naar het nut en de mogelijkheden van kernenergie in de vorm van kleine modulaire reactoren (SMR's) en welke locaties in Gelderland mogelijk geschikt zijn voor SMR's, voor de periode na 2030.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

Namens de Werkgroep Jachthuis–Hoge Brug verzoeken wij u dringend om deze locatie niet vast te stellen en te kiezen voor een zorgvuldig, transparant en juridisch houdbaar proces.

Vaststelling van zoekgebieden voor windenergie is belegd bij de individuele gemeenten. Zij kunnen daarbij gebruik maken van het zorgvuldig en transparant uitgevoerde regionale milieueffectonderzoek (planMER), plus eventueel aanvullend lokaal onderzoek vanuit een gemeente zelf.

Heumen

Werkgroep Jachthuis de Hoge brug Malden

Mocht het plaatsen van windmolens alsnog als noodzakelijk worden gezien, dan dient op voorhand gedegen rekening te worden gehouden met de belangen van de vele duizenden inwoners. De gemeenten dienen rekening te houden met de belangen, de gezondheid en het welzijn van deze inwoners.

Mocht in de toekomst in de A73-zone waar u op doelt een windproject worden opgestart, dan zijn een participatietraject en aanvullend milieueffectonderzoek op lokaal- en projectniveau (een projectMER) daar altijd onderdeel van.

Gelderland algemeen

Rijn en IJssel Energie Coöperatie en Energie de Liemers

Met belangstelling hebben wij kennis genomen van de Ontwerp RES2.0 van de Groene Metropoolregio. In het document geeft de GMR aan de energie van de samenleving te willen gebruiken, lokaal eigendom van belang te vinden en een systeembenadering te kiezen. Daar dragen wij graag aan bij.

Hartelijk dank voor uw zienswijze.

Gelderland algemeen

Rijn en IJssel Energie Coöperatie en Energie de Liemers

Ambitie Wij delen de ambitie van de Groene Metropoolregio om te bouwen aan het energiesysteem van morgen. We zien de concrete aanpak die de GMR samen met de regiogemeentes hiervoor voorstelt, die in de gemeentes tot uitvoering moet komen. We zijn blij te zien dat de regio inzet op een systeembenadering van de energietransitie.

We onderschrijven uw analyse dat tempo geboden is en dat de uitvoering gecompliceerd is. We benadrukken dan ook graag dat iedere gemeente, van Druten tot Zevenaar en van Wijchen tot Heumen, deze verantwoordelijkheid voelt en zich inzet voor de afgesproken opgave. Mét lokaal eigendom en mét het borgen van lokale lusten.

Tegelijkertijd maken we ons zorgen over de haalbaarheid van de doelstellingen voor 2030. Nog niet op alle geschikte locaties worden resultaten geboekt. In nieuwe zoekgebieden moeten de processen nog beginnen. Het tempo van vergunningstrajecten en realisatie is onvoldoende om de doelstellingen te behalen. En de energietransitie is (nog lang) niet klaar na 2030. Verder zijn er nieuwe knelpunten bijgekomen, zoals bijvoorbeeld netcongestie, die ook in de komende jaren duidelijk geadresseerd moeten worden. We roepen alle gemeenten in onze regio op om hun aandeel te leveren en zich in te zetten voor de regionale opgave, mét lokaal eigendom en mét het borgen van lokale lusten. Gelderland algemeen

Rijn en IJssel Energie Coöperatie en Energie de Liemers

Windenergie Dank voor uw uiteenzetting. We geven graag gehoor aan uw oproep. Zoals Energie Samen GMR samen met partners van de Adviestafel al heeft benadrukt, het plaatsen van windturbines is een absolute prioriteit om evenwicht te brengen in de stroomvoorziening en het bestaande net beter te gebruiken. Wij delen dit standpunt en willen dit graag ook vanuit onze positie benadrukken. Weerstand tegen windenergie is een gegeven, maar een stille meerderheid die voor energieopwek met windturbines is dat ook. Vanzelfsprekend moeten we zorgvuldig omgaan met zorgen, mogelijke overlast, zorgen voor goede landschappelijke inpassing en een aanpak van nabuurschap toepassen op onze opwekprojecten: als een goede buur omgaan met de omgeving. In ons werkgebied, Arnhem en omgeving, is de gemeente Zevenaar de enige gemeente waar op dit moment windenergie nog mogelijk is. Het verheugt ons dat de gemeente Zevenaar hier ruimte voor geeft middels de realistische visie op ruimte en de aangewezen zoekgebieden voor windenergie. Graag dragen wij bij aan het succesvol ontwikkelen van windenergie in deze gemeente. Voor ons staat dit ten dienste van duurzame energie opwek én het ontwikkelen van een lokale energiegemeenschap met Energie de Liemers. Tegelijkertijd zien we dat er meer mogelijkheden voor windenergie kunnen ontstaan wanneer de beperkingen gesteld i.r.t.

bescherming van de wespendief worden heroverwogen. Daarom vragen we de regiogemeentes en GMR: - om bij de provincie aan te dringen op een spoedige herziening van het wespendief beleid t.a.v. windmolens, in de zin dat er meer specifieke, minder belemmerende voorwaarden gesteld worden voor windturbines rondom de Veluwe; - en zich voor te bereiden op die herziening en de mogelijkheden voor windturbines die in hun gemeenten daardoor zullen ontstaan.

Gelderland algemeen

Rijn en IJssel Energie Coöperatie en Energie de Liemers

Het belang van lokaal eigendom Lokaal (mede-)eigendom is wat ons betreft cruciaal voor de energietransitie. De provincie Gelderland, onze regio en ook de regiogemeentes omarmen dit. Desalniettemin maken wij ons zorgen of het lokaal eigendom voldoende geborgd wordt en of kansen op lokaal eigendom voldoende ruimte krijgen om te worden verzilverd.

Hartelijk dank voor uw oproep. Dit biedt gemeenten (en de regio) een aantal duidelijke aanknopingspunten om de beleidsvorming rond lokaal eigendom verder vorm te geven en te concretiseren.

Met lokaal eigendom worden de lusten en de lasten van een energieproject eerlijk verdeeld onder de omgeving. Lokaal eigendom is meer dan alleen financiële participatie. Juist het onderdeel zeggenschap, dat deel uitmaakt van het lokaal eigendom, is cruciaal. Zeggenschap dient gewaarborgd te worden, zodat coöperaties vroegtijdig betrokken worden bij initiatieven. Zeker met het oog op het decentraliseren van de energievoorziening, het belang van steeds meer lokaal leveren, lokaal energie delen en een eerlijke, betaalbare energietransitie. Om op lokaal eigendom te kunnen toetsen wanneer initiatieven zich aandienen, moet dit vastgelegd zijn in gemeentelijk beleid in algemeen geldende regels. De Omgevingswet biedt ruimte om in de Omgevingsvisie een beleidskader voor participatie en lokaal eigendom op te nemen1. Dit biedt dus ruimte om de wensen van de gemeente kenbaar te maken en een signaal af te geven aan ontwikkelaars dat planologische medewerking daarmee voorspoediger kan verlopen. Het beste middel om de doelstelling lokaal eigendom te borgen en ook juridisch goed te verankeren is het opstellen van een Verordening Lokaal Eigendom. De VNG heeft hiervoor een modelverordening ontwikkeld2. In januari wordt naar verwachting een Verordening Lokaal Eigendom vastgesteld in de gemeente Gooise Meren3, die ook als voorbeeld kan dienen.

Het meest concreet voor ons is de herijking van het Afwegingskader Grootschalige Energieopwekking die in de gemeente Zevenaar op de agenda staat. Wij raden de gemeente en regio aan om in te zetten op een Verordening Lokaal Eigendom naast of (als dat kan) als onderdeel van het nieuwe afwegingskader. Uiteraard zijn wij bereid onze kennis op dit thema te delen met andere coöperaties en gemeenten in onze regio.

Gelderland algemeen

Rijn en IJssel Energie Coöperatie en Energie de Liemers

Energiegemeenschappen Hartelijk dank voor uw aanbod. In meerdere gemeenten in de Groene Metropoolregio wordt er nagedacht over de rol Bij een systeembenadering én het onderschrijven van het belang van meedoen door inwoners hoort ook de ontwikkeling van energiegemeenschappen, wat ook door van energiegemeenschappen en over hoe dit te versterken. Dit willen we graag aan elkaar verbinden, zodat opgehaalde de nieuwe Energiewet mogelijk wordt gemaakt. Die energiegemeenschappen zijn een complex concept. We zullen met elkaar moet uitzoeken en ondervinden hoe deze kennis wordt gedeeld en het wiel inderdaad niet telkens opnieuw wordt uitgevonden. Wij gaan hier ook graag over in het beste te bouwen. In den lande zien we steeds meer goede voorbeelden gesprek met Rijn en IJssel Coöperatie en Energie de Liemers. Als energiecoöperatie zijn wij betrokken bij diverse initiatieven voor het ontwikkelen van energiegemeenschappen en energiehubs. Wij zijn lid van de coöperatie Smart Energy Hub Innofase en ook aangesloten bij deze energiehub met ons project Zonnepark Zonnig Duiven (eigenaarschap samen met IX Zon, ieder 50%). Daarnaast zijn we betrokken bij de ontwikkelingen rond IPKW als mede-eigenaar van Windpark Koningspleij.

Ook zijn we projectpartner van het Europese ACCU project (Interreg, lead partner gemeente Arnhem) waar we met bewoners en projectpartners werken aan het ontwikkelen van een energiegemeenschap in de Arnhemse wijk Saksen Weimar. Wij willen met onze coöperatie graag een rol spelen bij het (verder) ontwikkelen van wijkenergie-initiatieven en energiegemeenschappen. Omdat wij denken als gemeente-overstijgende coöperatie in een goede positie te zijn om een rol te spelen in kennisdeling, professionalisering en ondersteuning van lokale / wijkenergieinitiatieven. En omdat we denken dat een bredere structuur – naast gemeentelijke activiteiten – behulpzaam en zinvol kan zijn om energie-initiatieven waar nodig te ondersteunen en ontlasten en niet het wiel steeds opnieuw te laten uitvinden. Graag gaan wij hierover met de gemeenten in onze regio in gesprek. Tevens denken we dat het zinvol zou zijn om met onze regio-energiecoöperaties in gesprek te gaan met het Gelders Warmtebedrijf over mogelijke samenwerking. Graag benadrukken wij dat we als bredere coöperatie altijd de samenwerking zullen zoeken met lokale initiatieven. Hoe dichterbij de inwoners coöperatieve activiteiten / participatie wordt georganiseerd, hoe beter.

Gelderland algemeen

Rijn en IJssel Energie Coöperatie en Energie de Liemers

Unieke kans voor lokale energiegemeenschappen Grootschalige opwekprojecten zijn een belangrijk onderdeel van onze energietransitie en onze energiebehoefte (elektriciteit en warmte). Participatie in deze opwekprojecten gaat niet alleen over directe financiële baten, maar ook over (toegang tot) energie en hoe we onze energievoorziening organiseren. Aan wie en tegen welke prijs de opgewekte energie geleverd en verkocht wordt.