Bijlage 1: Raadsversie Strategisch kompas Wijchen2035

welke woonzorgvoorzieningen en organisaties we nodig hebben

van politie en boa’s (buitengewoon opsporingsambtenaar). Of

en waar zij zich het beste kunnen vestigen. Zeer specialistische

door inzet van onze partners in de wijk, zoals het jongerenwerk

zorg hebben we regionaal en soms landelijk beschikbaar. Wel

en straatcoaches. Helaas kunnen zij niet altijd overal zijn.

streven we ernaar om de kennis ambulant beschikbaar te hebben

Daarom is het belangrijk dat ook inwoners, partners en

in de lokale netwerken.

ondernemers hun verantwoordelijkheid nemen en signalen van onveiligheid en zorgen delen. Belangrijk hierbij is dat ze weten

Armoede voorkomen

hoe ze dit het beste kunnen doen. Wij blijven hierover actief

Helaas neemt de armoede steeds verder toe in Nederland, onder

communiceren en mensen oproepen een actieve rol hierin te

andere door de hoge energieprijzen en vermindering van

vervullen. Ondermijning en drugsgerelateerd geweld vinden

koopkracht. Een goed samenhangend aanbod hierin, zowel op

steeds vaker plaats en beginnen vaak in de wijk, op een

korte- als op lange termijn, van preventie tot nazorg, is

bedrijventerrein of in het buitengebied bijvoorbeeld bij agrariërs.

belangrijk. Landelijk wordt er al ingezet op het terugdringen van

Ook hiervan maken we mensen meer bewust.

de regels en versoepeling van de bijstand. Dit vertalen we door naar de gemeentelijke procedures zodat het makkelijker wordt om er gebruik van te maken. Daarbij gaan wij meer uit van

Samenhang met andere thema's 

Bij speerpunt 2 staan we ook stil bij onze aanpak op wijkniveau, op de leefomgeving gericht; 34



Bij speerpunt 6 zoomen we verder in op onze inzet in de



wijkgerichte aanpak en samenwerking met inwoners. Mogelijke scenario's A. We investeren vooral in kwetsbare inwoners en/of kwetsbare wijken. Dit betekent dat we gericht investeren en dat de beschreven onderdelen niet Wijchenbreed gerealiseerd worden; B. We investeren gefaseerd in alle kernen en wijken.

Onze dorps-en wijkcentra zijn toekomstbestendige, multifunctionele ontmoetingscentra (planning: met ingang van januari 2024);



We hebben een divers en toekomstgericht aanbod dat zich voortdurend ontwikkelt, afgestemd op de vragen van onze inwoners. Daarbij kijken we ook naar slimme mogelijkheden als zorgdomotica en zorgrobots (planning: met ingang van januari 2025).

Dit betekent dat de beschreven onderdelen in Wijchen breed worden gerealiseerd. Wij stellen scenario B voor, waarbij we de komende periode de strategie verder uitwerken.

Belangrijkste acties: 

Samen met onze partners in de regio werken we aan het meerjarig verbeterprogramma ‘de Hervormingsagenda Jeugd’ (planning: loopt);



We onderzoeken of we succesvolle initiatieven in het land kunnen vertalen naar Wijchen (planning: met ingang van januari 2023);



Samen met onze inwoners en partners werken we onze

Foto 31: Jongere op de fiets

visie uit op verdere verbinding van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdwet en de wijkaanpak (planning: met ingang van september 2023); 35

Speerpunt 5: Energieneutrale en fossielvrije toekomst In 2035… In 2035 is Wijchen al een heel eind op weg naar een duurzame en fossielvrije leefomgeving. Jong en oud, arm of rijk. Iedereen doet mee en heeft gelijke kansen. Wij hebben samen met onze inwoners, ondernemers, partners en energiecoöperaties de koers bepaald in de lokale energiestrategie met een uitvoeringsagenda

De Nederlandse overheid wil klimaatverandering tegengaan en heeft als doel gesteld om in 2030 49% minder CO2-uitstoot te realiseren dan in 1990. Ook moet in 2050 de energievoorziening bijna helemaal duurzaam, fossielvrij en CO2-neutraal zijn. Hoewel we er als Wijchen al behoorlijke stappen inzetten, is de opgave ook nog groot. Als we kijken naar het aandeel hernieuwbare energie in Wijchen dan is dat lager dan het landelijk gemiddelde. Basisnotitie Strategisch Kompas, september 2021

voor een energieneutrale en fossielvrije toekomst. Wij dragen een duidelijke visie uit en stellen een breed uitvoeringsplan op hoe we duurzaamheid collectief en efficiënt in de samenleving integreren. We geven zelf het goede voorbeeld en regisseren de initiatieven die de samenleving en het bedrijfsleven ontplooien. Waar nodig jagen we aan, faciliteren we en staan we samen met onze partners met de voeten in de klei om ontwikkelingen mogelijk te maken. Hierbij maken we slim gebruik van nieuwe technologische ontwikkelingen. Deze technologieën bieden ook weer kansen voor onze groene economie. De duurzaamheidsopgaven zijn breed. In speerpunt 2 wordt duurzaamheid in relatie tot leefomgeving en mobiliteit toegelicht, in speerpunt 3 in relatie tot bedrijven, economie en circulair ondernemen en in speerpunt 4 in relatie tot de sociale opgaven.

Foto 32: Energieneutrale woonwijk Tuin van Woezik

Bij speerpunt 5 staan we vooral stil bij de energietransitie en gedragsverandering. 36

Versnelde overstap naar duurzame energiebronnen

In 2035 is Wijchen, als het gaat om infrastructuur en bronnen,

Klimaatverandering is een feit en dwingt ons tot actie. We maken

klaar voor duurzame elektriciteit en warmte. Eén op de vijf

versneld de overstap naar duurzame energiebronnen, zoals

woningen is dan van het gas af. De meeste huishoudens hebben

zonnepanelen op daken en windmolens. Bij nieuwe woningen en

hun eigen stroomvoorziening en in sommige wijken is er zelfs

bedrijven is het vanzelfsprekend dat daken worden gebruikt voor

opslag van zonnestroom en warmte. Om de buurtbatterijen te

het opwekken van zonne-energie. Dit stimuleren we volop en we

stimuleren en mogelijk te maken, brengen we in onze gemeente

onderzoeken welke normen we hierin kunnen stellen. Ook ons

in kaart waar deze nodig zijn en het beste gerealiseerd kunnen

eigen vastgoed verduurzamen we.

worden. Ook blijven we onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor grote, collectieve oplossingen zoals een warmtenet, waterstofgas en warmte-koude- opslag per wijk. We gaan wijk voor wijk aan de slag en geven de ruimte aan initiatieven van onderop om zelf een duurzame warmteoplossing te realiseren. Dit werken we uit in het Actieplan Warmte. Inwoners en ondernemers zien graag dat de gemeente duidelijke duurzaamheidseisen stelt bij het bouwen en verbouwen van woningen en bedrijven. Het streven is dat in 2035 alle woningen en bedrijven tenminste energielabel C hebben. Rode draden notitie, januari 2022

Energiebesparing en verduurzaming Inwoners weten vaak nog niet wat voor hen de beste optie is om Foto 33:Zonnepanelen Sportclub Woezik

hun woning te verduurzamen en hoe ze dit kunnen financieren. Met het Energieloket en de Energiecoaches hebben we in 2035 heel veel mensen bereikt en van informatie en kennis voorzien. Ook ten aanzien van energiebesparing, want wat je niet 37

verbruikt, hoef je ook niet op te wekken. De komende jaren

we soms net die extra stap zetten. Dit vanuit de overtuiging dat

zetten we hier nog meer op in. We vinden het belangrijk dat

we het met de minimale variant niet gaan redden.

duurzaamheidsmaatregelen en energie voor iedereen betaalbaar is. De bestrijding van energiearmoede blijft op onze agenda zodat ook mensen met een smalle beurs energie kunnen besparen of opwekken en een lagere energierekening krijgen. Hierin werken we samen met onze partners zoals de woningbouwcorporatie. Naast het Energieloket voor inwoners hebben we straks ook een Energieloket voor bedrijven. In 2035 heeft het bedrijfsleven energiebesparing omarmd en de slag in verduurzaming gemaakt. Zij verbruiken veel minder gas en stroom wordt zelf opgewekt, slim gebruikt en opgeslagen. We kunnen flexibeler naar de

Foto 34: Opslagbatterij

netwerkmogelijkheden kijken en weten deze beter te benutten.

Regionale Energiestrategie (RES)

Onder andere omdat er diverse opslagbatterijen op strategische

De RES 1.0 is vastgesteld. Hiermee is door Wijchen en de regio

plekken geplaatst zijn. Hierover gaan we met onze partners en

een bod gedaan aan het Rijk voor zoekgebieden voor meer

de netbeheerders in gesprek.

duurzame zonne- en windenergie. We gaan nu verder met de

Kennis en ervaring delen We blijven telkens de volgende stap in innovatie en duurzame oplossingen zetten en stimuleren partners dit ook te doen. De kennis en ervaringen hierin delen we vervolgens volop via onze Energieloketten en een duurzaamheidsplatform waarin we met diverse partners samenwerken om kennis en voorbeelden te delen. We blijven realistisch en zetten haalbare stappen waarbij

uitwerking van RES 1.0 door een plan MER (Milieu Effect Rapport) op te stellen en deze te vertalen naar een programma RES 2.0. Hier worden ook inwoners en partners bij betrokken. Windenergie levert een belangrijke bijdrage aan de lokale energietransitie. Een eerste stap wordt gemaakt met de drie windmolens bij bedrijventerrein Bijsterhuizen, goed voor 10,5 MW opgesteld vermogen. Natuurlijk zijn er nog meer windmolens 38

nodig om onze doelen te halen, maar dat doen we alleen daar waar het kan. Daarnaast zetten we vol in op zonne-energie waarbij zonnepanelen op daken de voorkeur hebben boven zonneparken. Als er toch zonneparken nodig zijn, dan pakken we deze in met een groen buffer, met aandacht voor goede landbouwgronden en biodiversiteit. Bewustwording en gedragsverandering Naast allerlei maatregelen die vanuit de gemeente en landelijke overheid worden ingezet, gaat het ook om bewustwording en de

Figuur 6: Global Goals

keuzes die mensen zelf maken. Durven en kunnen mensen kiezen voor kwaliteit, duurzame materialen, fairtrade producten

We vinden het belangrijk om jongere generaties meer te

en kunnen zij daadwerkelijk consuminderen? Veel mensen willen

betrekken bij de te maken keuzes in de verduurzaming van onze

wel, maar vinden deze keuzes soms nog lastig te maken. Door

samenleving. Daarom gaan we aan de slag met een groep

mensen inzicht te geven in het effect van hun handelen op het

‘dwarsdenkers’. Dit is een concrete suggestie van onze inwoners

klimaat en mensen aan te spreken, zetten we allemaal kleine en

tijdens één van onze Toekomsttafels om duurzaam gedrag te

grote stappen in de goede richting. Met campagnes helpen we

stimuleren en kennis meer onderling te delen. De groep

inwoners en bedrijven steeds meer duurzame keuzes te maken.

dwarsdenkers denkt en werkt mee vanuit het brede duurzaamheidsprogramma/ de Global Goals. Zowel in korte als

Global goals gemeente

lange termijn gevolgen van ons beleid. We vragen ons

Wijchen is al een Fairtrade gemeente, maar we willen ook een

Energieloket om een duurzame kennisbank op te zetten waar de

Global Goals gemeente worden (zie figuur 6). De 17 Global Goals

Wijchense kennis wordt gebundeld en gedeeld.

zijn duurzame ontwikkeldoelen die in 2015 door alle lidstaten van de Verenigde Naties zijn aangenomen. Deze doelen vormen tot 2030 de wereldwijde duurzaamheidsagenda. Met dit Strategisch kompas zetten we goede stappen in die richting. 39

Samenhang met andere thema's 

Bij speerpunt 2 staan we stil bij onze

Belangrijkste acties: 

duurzaamheidsambities in de leefomgeving en mobiliteit; 

Bij speerpunt 3 zoomen we in op onze

(planning: met ingang van najaar 2022); 

duurzaamheidsambities bij bedrijven, economie en circulair ondernemen; 

We gaan aan de slag met de Lokale Energie Strategie We gaan verder met uitwerking van RES 1.0 in het plan MER en RES 2.0 (planning: met ingang van januari 2023);



We brengen in onze gemeente in kaart waar en hoe

Bij speerpunt 4 gaan we in op onze

buurtbatterijen geplaatst kunnen worden (planning: met

duurzaamheidsambities in de sociale opgaven.

ingang van april 2023);

Mogelijke scenario's



aardwarmte en aardkoude (planning: met ingang van

A. We zetten de bestaande actieve koers voort. Dit betekent dat we het landelijk beleid en tempo volgen en haalbare initiatieven/ projecten ondersteunen. We vervullen een pro- actieve, aanjagende rol waar het nodig is om kansen te pakken en nieuwe initiatieven en

We onderzoeken de mogelijkheden van waterstofgas, september 2023);



We onderzoeken met welke aanvullende bouwnormen we kunnen gaan werken voor woningen en bedrijven (planning: met ingang van januari 2025).

ontwikkelingen van de grond te krijgen; B. We kiezen voor een extra stap erbij. Dit betekent dat we ervoor kiezen om meer te doen dan het landelijk beleid en tempo en de bestaande koers. Wij stellen scenario A voor waarbij we de exacte ambitie en stappen in de Lokale Energie Strategie en uitvoeringsagenda verder uitwerken.

40

Speerpunt 6: Krachtige samenwerking tussen gemeente(n), inwoners, ondernemers en partners

In de huidige netwerksamenleving organiseren mensen zich op andere manieren en mensen zijn mondiger dan ooit. Mensen nemen steeds vaker zelf het heft in handen en organiseren zich op flexibele wijze. Bijvoorbeeld meer in organische netwerken en

In 2035… In 2035 werken de gemeente, inwoners, ondernemers en partners voortdurend samen met elkaar. De leefwereld van de inwoner, de opgaven en de bedoeling komen hierin steeds meer

tijdelijke verbanden in plaats van bekende, traditionele structuren en netwerken zoals een dorpsraad of vereniging. Basisnotitie Strategisch kompas, september 2021

centraal te staan. In plaats van de systeemwereld en regels van de overheid. Om de opgaven goed aan te pakken, werken we steeds meer integraal en opgavengericht. Ook in de regio. De rol van de gemeente verandert van probleemoplosser naar procesregisseur, waarbij we wendbaar en met lange termijn perspectief sturen. Wijchen heeft vele betrokken en bevlogen inwoners, ondernemers en een rijk verenigingsleven. Zij vinden het belangrijk om mee te denken en mee te doen. Als gemeente sluiten we graag aan bij wat er in de samenleving gebeurt en we maken ook graag gebruik van de aanwezige kennis en ervaring. Tegelijkertijd zien we dat dit ook grenzen kent en dat we mensen niet moeten overvragen. Als gemeente moeten we nog vaker zelfbewust een keuze maken in wat we wel doen (bijvoorbeeld in

Foto 35: Dienstverlening aan huis

het algemeen belang) en wat we over laten aan de gemeenschap.

De gemeente fysiek en digitaal dichtbij We blijven de komende jaren voortdurend werken aan onze dienstverlening. Vanuit het actieplan Doorontwikkeling WDW en 41

de agenda Dienstverlening Dichtbij zetten we hierin de benodigde

duidelijke keuzes. Hoe dit precies eruit komt te zien, werken we

stappen. We streven ernaar dat de gemeente zowel fysiek als

verder uit als vervolg op de Agenda ‘Dienstverlening dichtbij’.

digitaal dichtbij en goed bereikbaar is én dat er volop keuzevrijheid is in de vorm van dienstverlening. Mensen kiezen zelf het kanaal dat het beste bij hen past. Voor de één is dat een bezoek aan het gemeentehuis en voor de ander is dat de website raadplegen. De wereld om ons heen verandert snel. We vinden het belangrijk om in onze dienstverlening mee te gaan met de ontwikkelingen en de veranderende behoeften, zodat onze dienstverlening goed blijft aansluiten. Denk bijvoorbeeld, naast de mogelijkheden in digitale dienstverlening, aan dienstverlening aan huis of openingstijden op maat. Hoe mooi zou het zijn als gemeente Wijchen in 2035 tot de beste gemeentelijke dienstverleners van het land hoort. Onder andere door 24/7 plaats- en

Foto 36: Informatiezuil gemeentehuis

tijdsonafhankelijk bereikbaar te zijn, door voor iedereen

Volgende stap in participatie en co-creatie

begrijpelijk te communiceren en door situaties met een

Participatie en co-creatie staan hoog in ons vaandel. We zetten

menselijke maat op te lossen. Deze ambitie betekent een stapje

hierin graag een volgende stap. We streven ernaar om de kennis

erbij, ook als het gaat om investeringen. Daarnaast gaan we

van onze inwoners, ondernemers en partners zo goed mogelijk te

kritisch kijken wie het beste de dienstverlening kan bieden. Dit

benutten, de krachten waar nodig te versterken en de

betekent dat er soms ook gekozen kan worden voor het

maatschappelijke opgaven samen te vervullen. Daarbij willen we

uitbesteden van taken. Bijvoorbeeld aan partners of een

zoveel mogelijk ruimte geven aan het maatschappelijk initiatief.

samenwerkingsverband. Zij voeren dan onder onze

Co-creatie is de overtreffende trap van participatie en daarmee

verantwoordelijkheid de dienstverlening uit. Dit vraagt om lef en

bedoelen we echt samen, vanuit gezamenlijk eigenaarschap, iets 42

creëren. De kunst is om (digitale) participatie en co-creatie zo te ontwikkelen dat het aansluit bij de toekomstige generaties. Diverse participatie-instrumenten We vinden het belangrijk om diverse participatie-instrumenten in te kunnen zetten. Een mix van digitaal en fysiek, passend bij de situatie. Om zoveel mogelijk mensen te stimuleren een actieve bijdrage te leveren en om het zo makkelijk mogelijk te maken. Hiervoor gaan we aan de slag met een online participatieplatform waar inwoners in één oogopslag verschillende participatietrajecten zien en het instrument of moment kunnen kiezen wat het beste bij hen past (digitaal of fysiek). Met onder andere interne trainingen in de WDW Academie en een format voor een goed participatieplan willen we medewerkers leren dit proces beter vorm te geven. Nieuw participatiekader Daarnaast zetten we in op nieuwe, toekomstbestendige manieren van participatie. Hiervoor werken we samen met onze inwoners, ondernemers en partners een nieuw kader uit. Samen met hen bepalen we aan welke instrumenten nog meer behoefte is en hoe we dit het beste in kunnen vullen. Daarbij staan we ook stil bij de mensen die wat lastiger te bereiken zijn. Zoals jongeren en

Foto 37: Dorpentoer en swipocratie als nieuwe vormen van participatie

We denken hierbij bijvoorbeeld aan een flexibel jongerennetwerk, een inwonerspanel en het buurt- en uitdaagrecht waarin een buurt een taak overneemt zoals het groenonderhoud. Ook de Wijchense gemeenteraad kijkt naar haar rol hierin en hoe zij nog laagdrempeliger kan zijn voor de gemeenschap. Een vitale democratie betekent immers dat zowel de formele democratie (de raad) en de informele democratie (de samenleving) in balans zijn, goed op elkaar aansluiten en samenwerken.

mensen die moeilijker mee kunnen doen in de samenleving. We

Wijk- en kerngericht werken

willen namelijk iedereen goed bereiken en de kans geven om te

Het wijk- en kerngericht werken nemen we ook mee in de

participeren op een manier die bij hen past.

uitwerking van bovenstaand participatiekader. Tijdens het 43

interactief proces is veelvuldig door de deelnemers naar voren

vragen en signalen uit de wijk of kern niet altijd goed oppakt of

gebracht dat zij graag zien dat de samenwerking op wijk- en

kan de samenwerking moeizaam verlopen. In de uitwerking van

kernniveau verbetert en dat professionals beter samenwerken.

het nieuwe kader kijken we daarom naar de mogelijkheden van integrale wijkplannen, daaraan gekoppelde wijkbudgetten en wijkregisseurs als manieren om een impuls hieraan te geven. Herstel van vertrouwen Het vertrouwen in de overheid en politiek staat overal onder druk. Ook in Wijchen. Hier willen we aan werken door bovenstaande punten, maar ook door nog meer aandacht te geven aan de uitvoering. Door te doen wat we zeggen en hierover begrijpelijk en tijdig te communiceren. Want juist de manier van uitvoering heeft grote invloed op het dagelijks leven van onze inwoners, ondernemers en partners. Denk bijvoorbeeld aan beheer en onderhoud of de uitvoering van ons sociaal- en

Foto 38: Buurtmoestuin

Sommige wijken of kernen voelen zich wat achtergesteld ten opzichte van andere wijken of kernen. Hier moeten we iets mee doen omdat er grote opgaven op wijk- en kernniveau liggen. Wijchen kent elf leefbaarheidsgroepen en één wijkcontactfunctionaris. Hoewel onze medewerkers in de wijken en kernen werken, zijn wij niet wijk- of kerngericht georganiseerd. Een aanspreekpunt, sleutelfiguur die dichtbij de wijk functioneert, veel weet en zaken binnen de organisatie verder brengt en regelt, wordt vaak gemist. Hierdoor worden

veiligheidsbeleid. Ervaringen en signalen van anderen zijn cruciaal bij het verbeteren van de uitvoering. Daar gaan we beter naar luisteren. Onder andere door medewerkers hiervan meer bewust te maken met de vijf WDW Dienstverleningsprincipes. Onnodige bureaucratie en regels pakken we aan door bijvoorbeeld een ‘groene golf brigade’ als meldpunt in te stellen. En klantsignalen gaan we beter monitoren en regelmatig via verschillende kanalen bij onze inwoners, ondernemers, partners uitvragen. Daarbij kiezen we voor korte- en simpele feedbackoplossingen, naast het monitorinstrument ‘Waar staat je gemeente’ dat elke twee jaar wordt uitgezet. 44

1. 2. 3. 4. 5.

Uw vraag staat centraal; Wij helpen u graag; Wij zoeken actief en creatief naar oplossingen; U krijgt binnen 2 werkdagen een reactie; Niet tevreden? Laat het ons weten Figuur 7 WDW Dienstverleningsprincipes

Digitale innovatie Naast persoonlijk, fysiek en digitaal contact investeren we ook in nieuwe digitale ontwikkelingen. Zo gaan we met een virtuele assistent, chatbot en live chat aan de slag en kijken we wat de mogelijkheden zijn van een digitale balie met beeldbellen. Het tempo waarin deze ontwikkelingen gaan, is hoog. Dit betekent dat we zoveel mogelijk gebruik maken van bestaande producten en dat we hierin samenwerken met andere gemeenten of partners, zoals de VNG. We hoeven hierin niet voorop te

Foto 39: Digitale hulp

lopen. Wel is het belangrijk dat we blijven voldoen aan de

Digitale samenleving

verwachtingen en behoefte vanuit de maatschappij. Dit zal naar

We leven meer en meer in een digitale samenleving en we

2035 toe alleen maar toenemen. Daarbij houden we ook oog

vinden het belangrijk dat iedereen hierin meedoet. Daarom

voor de risico’s zoals bij kunstmatige intelligentie.

investeren we in voldoende ondersteuning voor mensen die het nodig hebben. Hiervoor organiseren we fysieke ‘hubpunten/

Keuzevrijheid in dienstverlening is belangrijk. Er moet altijd de

ondersteuningspunten’ voor praktische hulp in de wijk. Zoals bij

mogelijkheid zijn tot een gesprek van ‘mens tot mens’. Met ICT

scholen, de bibliotheek, dorps- of wijkcentra en

kan de gemeente de (digitale) dienstverlening laagdrempeliger

sportverenigingen. Daarnaast blijven de bibliotheek en de

en dichterbij inwoners brengen. ICT is hierbij het middel en niet

scholen een waardevolle rol hierin vervullen door ook scholing en

het doel op zich.

training hierop aan te bieden. Rode draden notitie, januari 2022

45

samenwerking het beste past en wat onze rol hierin kan zijn. Soms weegt het regionaal belang zwaarder dan het lokaal belang. Ook deze keuzes durven we te maken. We bouwen verder aan onze samenwerking zoals we dat nu ook doen. Proactief, constructief en innovatief. Concreet betekent dit in de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen samenwerken op de thema’s Groene Groeiregio, Verbonden Regio, Productieve Regio, Ontspannen Regio en Circulaire Regio. Het uitwerken van de verstedelijkingsstrategie is de komende periode een belangrijke opgave hierin. In het Rijk van Nijmegen en het Land van Maas en Waal werken we, zowel ambtelijk als bestuurlijk, Foto 40: Krachtige teamspeler

Krachtige partner in de regio In de regio is de gemeente Wijchen een sterke gemeente, een teamspeler en een goede buur. We horen graag als we iets kunnen betekenen en we bieden actief onze hulp aan als andere gemeenten in de regio een beroep op ons doen. Ook als het gaat om specifieke taken.

intensief samen op de bekende inhoudelijke thema’s zoals wonen, zorg, verkeer en vervoer, duurzaamheid en veiligheid. In deze samenwerking hebben we extra aandacht voor de benoemde verbeterpunten zoals meer sturing op maatschappelijk resultaat, het goede gesprek over de bedoeling van de opgaven, de richting, de strategie en wat we hierin kunnen leren met en van elkaar. Zoals benoemd kunnen de gemeenten rondom de stad Nijmegen op bepaalde thema’s of vraagstukken nauwer met

Dit Strategisch kompas geeft in hoofdlijnen aan hoe we in de

elkaar samenwerken. Niet als tegenhanger van de stad maar als

regio samen gaan werken. We nemen onze verantwoordelijkheid

gelijkwaardige partner. Hierdoor is een nog efficiënter en

ten aanzien van de complexe opgaven waarvoor we staan.

effectiever samenspel mogelijk. Hoe we dit het beste kunnen

Opgaven die vaak op regionale schaal opgepakt moeten worden.

doen, onderzoeken we samen met onze buurgemeenten.

Als stad en ommeland (omliggende gemeenten) samen. Per thema of opgave bekijken we of lokale óf regionale 46

Werkorganisatie Druten Wijchen

mogelijkheden in bestuurlijke samenwerking zijn. Bijvoorbeeld in

Samen met de gemeente Druten hebben we een krachtige en

de volgende coalitieperiode. We verkennen dan eerst of er bij de

deskundige ambtelijke werkorganisatie. We zijn financieel gezond

buurgemeenten belangstelling is om hierover in gesprek te gaan.

en stabiel. Met het actieplan Doorontwikkeling WDW blijven we

Bijvoorbeeld op basis van dienstverlening. Het blijft hoe dan ook

werken aan de ontwikkeling van deze organisatie en aan een

voor gemeenten een uitdaging om goed te functioneren in een

effectieve en efficiënte bedrijfsvoering. Daar investeren we in.

tijd waar de opgaven steeds complexer worden. Waar opgaven

Eind 2023 evalueren we het actieplan en bepalen we het vervolg.

gemeentegrenzen overschrijden en de financiële middelen onder druk blijven staan. Wij hopen dat onze buurgemeenten, ter zijner

Onze doelen, visie en missie kunnen we alleen bereiken met

tijd, dit perspectief samen met ons willen onderzoeken.

vakbekwame en bevlogen medewerkers. Medewerkers die telkens kijken wat er wel kan en die durven te ondernemen en te experimenteren. Daar zetten we ook op in met dit Strategisch

Samenhang met andere thema's 

kompas als kader. Door te investeren in onze medewerkers en door een aantrekkelijk werkgever te zijn. Met volop ruimte voor ieders eigen bijdrage en ontwikkeling. Zo zorgen we ervoor dat we als organisatie veerkrachtig en toekomstbestendig zijn en ook in de toekomst voldoende en bekwame medewerkers hebben en behouden. Bestuurlijke samenwerking In het coalitieprogramma ‘Samen verschil maken’ 2022-2026 is bepaald dat er in deze bestuursperiode geen initiatief voor een bestuurlijke fusie wordt genomen. Daar houden we aan vast. Kijkend naar onze toekomst op de lange termijn, naar 2035 toe, willen we te zijner tijd opnieuw onderzoeken wat de

Bij speerpunt 2 staan we stil bij onze wijkgerichte inzet op fysiek vlak;



Bij speerpunt 3 staan we stil bij onze samenwerking met ondernemers.

Mogelijke scenario's A. We kiezen ervoor om voorop te lopen in de dienstverlening. Dit betekent dat we nog meer inzetten op onze dienstverlening dan we tot nu toe deden. En dat we bereid zijn om hierin extra te investeren, bovenop de ‘basis op orde’. B. We kiezen ervoor om te doen wat nodig is. Dit betekent dat we voor wat betreft dienstverlening de basis op orde hebben, maar niet voorop lopen in de dienstverlening. 47

Wij stellen scenario A voor, waarbij we de verschillende stappen



We realiseren fysieke ‘hubpunten’ voor digitale

in het vervolg, zoals onze inzet op participatie en

ondersteuning in de wijk (planning: met ingang van

doorontwikkeling en uitbesteding van onze dienstverlening, in

januari 2025);

een aparte kadernotitie en het vervolg op de Agenda



We bepalen onze inzet en strategie op verdere doorontwikkeling en uitbesteding van onze dienstverlening

Dienstverlening uitwerken.

(planning: met ingang van januari 2025); Belangrijkste acties: 



We onderzoeken, bijvoorbeeld in de volgende

We bouwen verder aan onze samenwerking in de Groene

coalitieperiode, samen met onze buurgemeenten, de

Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, het Rijk van Nijmegen

mogelijkheden in bestuurlijke samenwerking (planning

en Land van Maas en Waal en bepalen per thema het

start: met ingang van 2026).

samenwerkingsverband (planning start: loopt); 

We zetten met een nieuw participatiekader in op nieuwe manieren van participatie en wijk- en kerngericht werken. (planning: met ingang van januari 2023);



We realiseren nieuwe digitale ontwikkelingen als virtuele assistent, chatbot en live chat en kijken wat de mogelijkheden zijn van digitaal balie-beeldbellen. (planning: met ingang van januari 2023);



We evalueren het actieplan Doorontwikkeling WDW en bepalen het vervolg (planning: met ingang van september 2023);



We stellen een ‘groene golf brigade’ in die procedures makkelijker maakt (planning: met ingang van januari

Foto 41: Overzichtsfoto Wijchen

2024);

48

BIJLAGENBRON >>> STRATEGISCH KOMPAS > BASISNOTITIE > SCHOLIERENDEBAT > BEELDENBANK > TOEKOMSTTAFELS > RODE DRADEN NOTITIE > JONGERENCAFÉ > KINDERBURGEMEESTERS > DORPENTOER > ONDERNEMERSTAFEL > RAADSBIJEENKOMST

BASISNOTITIE In september heeft de gemeenteraad een basisnotitie ontvangen. Hierin staan de maatschappelijke ontwikkelingen die op Wijchen afkomen. De basisnotitie vormde de ‘basis’ voor het verdere traject van Wijchen2035.

2

SCHOLIERENDEBAT Twee VWO-4 klassen bespraken in groepjes de toekomst van Wijchen. Zie pagina 4 voor de thema’s en pagina 5 voor de uitkomsten.

BEELDENBANK Wijchenaren deelden ideeën en dromen in woord en beeld via een openbare website. In totaal kregen we 70 bijdragen. Zie ook pagina 4 en 5.

3

TOEKOMSTTAFELS We organiseerden zes openbare toekomsttafels waar inwoners meedachten over de onderstaande thema’s. Klik op een thema om een verslag te downloaden.

WONEN

WERKEN

LEEFOMGEVING

ZORG & WELZIJN

DUURZAAMHEID

SAMENWERKING & SERVICE

4

RODE DRADEN NOTITIE Hierin vind je de belangrijkste uitkomsten van de zes toekomsttafels, het scholierendebat (Maaswaal College) en de bijdragen aan de beeldenbank.

1. Voldoende woningen voor inwoners. 2. Wijken en kernen zijn leefbaar en aantrekkelijk. 3. Sterke en sociale samenleving met goed zorgaanbod. 4. Werken aan een duurzame samenleving. 5. Bereikbare wijken en kernen met aantrekkelijke voorzieningen en werk. 6. Nog krachtigere samenwerking van gemeente(n), inwoners, ondernemers en organisaties.

5

JONGERENCAFÉ We organiseerden een avond voor en door Wijchense jongeren. Samen gingen we in gesprek over de toekomst van Wijchen. Over waar ze trots op zijn, wat ze willen en wat beter kan.

TROTS OP WIJCHEN: - Alles wat je nodig hebt - Hechte gemeenschap - Goede sportverenigingen

WAT KAN BETER? - Uitgaansleven - Kloof tussen oud en jong

- Woningbouw (mits duurzaam)

6

KINDERBURGEMEESTERS Burgemeester Marijke van Beek verwelkomde 45 leerlingen in Kasteel Wijchen. Voor één ochtend waren ze échte burgemeesters. Ze stelden vragen en gingen aan de slag met het tekenen van hun ideale wijk.

- Fijn wonen in een mooie wijk. - Meer parken en groen. - Speeltuinen en activiteiten, ook voor oudere kinderen. - Volop oog voor duurzaamheid.

7

DORPENTOER MET DE WIJCHEN2035-TUKTUK

NIFTRIK

BALGOIJ

WIJCHEN-ZUID

WOEZIK

WIJCHEN

LEUR

8

BATENBURG

BERGHAREN

WIJCHEN-NOORD

ALVERNA

HERNEN

TOTAALVERSLAG

In totaal gingen we met zo’n 200 inwoners in gesprek. Ook zijn er online ruim 450 vragenlijsten ingevuld.

9

ONDERNEMERSTAFEL Dertien Wijchense ondernemers dachten mee over de toekomst van Wijchen en verrijkten de eerder opgehaalde informatie. Ook deelden ze een mooie ambitie voor 2035.

• Werk: samen zorgen voor voldoende en goed opgeleid personeel. Door samenwerking met onderwijs en doorstroom lokale bedrijven. • Wonen: voldoende aanbod en goed beleid voor arbeidsmigranten. • Duurzaamheid: doorgaan met het zetten van grote stappen naar CO2 neutraal en blijven leren. Balans tussen groei en welzijn. • Verkeer: de bereikbaarheid naar en op terreinen duurzaam verbeteren, voor het klimaat en medewerkers. • Verbinding: meer lokale samenwerking tussen partijen als bedrijven, overheid en onderwijs.

Ambitie: in 2035 in de top 10 van MKB-vriendelijkste gemeenten (nu 59)

• Gemeente: kies voor kwaliteit en stel beleid hierop in.

10

DAG VAN DE RAAD Futuroloog Peter van der Wel gaf een inspirerende presentatie over de toekomst. Hierna volgde een brainstorm sessie voor raadsleden met de zes toekomsttafels als thema’s.

11

DE TOEKOMST BEGINT HIER Met al deze opbrengsten schreven wij het strategisch kompas Wijchen2035. Daarbij is alle inhoud gewogen en vertaald naar het kompas voor Wijchen. Als de raad instemt met dit concept, dan wordt er een publieksversie van het strategisch kompas gemaakt. Hierna kunnen we samen met de inwoners, ondernemers

en partners aan de slag met de uitvoering.

MEER INFO? Kijk op onze website via wijchen.nl/2035

12