Bijlage 1 Monitor Jeugd en Wmo tm aug 2023 nieuw

2023

[MONITOR JEUGD EN WMO] Januari-augustus 2023, Gemeente Wijchen

0

Inhoudsopgave

1. Inleiding ........................................................................................................... 2 2. Toegang en preventie ........................................................................................ 4 2.1 Hulpvragen verdeeld naar zorgtype ................................................................. 4 2.2 Wachtlijst ..................................................................................................... 6 2.3 Tevredenheid over de toegang ........................................................................ 7 2.4 Klachten en bezwaren .................................................................................... 7 2.5 Vrij toegankelijk aanbod................................................................................. 8 3.

Jeugd ..............................................................................................................11 3.1 Verwijzers ...................................................................................................12 3.2 Zorggebruik totaal ........................................................................................12 3.3 Zorggebruik per bouwsteen ...........................................................................14 3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg ....................................................................21 3.5 Betaalbaarheid .............................................................................................22 4. Wmo ...............................................................................................................23 4.1 Zorggebruik totaal ........................................................................................23 4.2 Zorggebruik per bouwsteen ...........................................................................24 4.3 Tevredenheid over de Wmo ...........................................................................28 4.4 Betaalbaarheid .............................................................................................28 5. Veilig Thuis ......................................................................................................30 6.

Contractering Wmo en Jeugd..............................................................................31 Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage ...........................................................................33 Bijlage 2 – Overzicht bezuinigingsmaatregelen en aanbevelingen Verweij-Jonker..........34 Bijlage 3 - Overzicht gebruik van collectief aanbod Meervoormekaar ...........................37

1

1. Inleiding Met deze monitor maken we inzichtelijk wat de stand van zaken is van de Wmo en jeugdhulp in de gemeente Wijchen. Hiermee maken we inzichtelijk wat er goed gaat, en wat verbetering behoeft. Zo kunnen we bijsturen waar nodig. We proberen u met deze rapportage altijd zo goed mogelijk te informeren. Duidelijk en volledig, zonder in onnodig detail te treden. Als u opmerkingen ter verbetering of verheldering van de rapportage heeft dan horen wij dat graag. Opbouw van de rapportage Deze monitorrapportage is opgebouwd uit een hoofdstuk over de toegang via het Sociaal Team, en vervolgens het zorggebruik uitgesplitst in de hoofdstukken Jeugdzorg en Wmo. Telkens presenteren we de data die relevante ontwikkelingen laten zien, zoals grote verschuivingen of bouwstenen waarop we besparingen willen realiseren. We vergelijken bovendien met voorgaande kalenderjaren zodat de ontwikkeling zichtbaar is. Opmerking bij de cijfers Data over zorggebruik is per definitie aan vertraging onderhevig. Dat betekent dat de gepresenteerde cijfers over de afgelopen maanden waarschijnlijk niet volledig zijn. Zorgaanbieders kunnen hun declaraties bijvoorbeeld later indienen. Of het kan zijn dat de backoffice reeds afgegeven beschikkingen nog niet heeft verwerkt. Die vertraging is helaas niet te voorkomen. Bijstelling 2023 In Q1 van 2023 is de jaarlijkse Nulmeting Jeugd en WMO uitgevoerd.

Tijdens meerdere inhoudelijke duiding sessies is op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik, definitieve tarieven 2023 en ontwikkelingen het geactualiseerde beeld 2023 (en verder) bepaald. Dit hebben we in de Perspectiefnota verwerkt, waarmee de actuele begroting is bijgesteld. In voorliggende rapportage brengen we de laatste ontwikkelingen in het zorggebruik en de daaraan gerelateerde kosten in beeld (zorggebruik stand t/m augustus 2023). Op basis van dit geactualiseerde beeld, stellen we tevens de begroting van het lopende jaar 2023 bij, via de Programmarapportage november 2023 (P&C- cyclus). Wat is de verwachte afwijking t.o.v. de begroting? Voor het lopende jaar 2023 wordt op basis van het zorggebruik t/m augustus op het onderdeel Jeugd een nadeel t.o.v. de huidige begroting 2023 verwacht van € 2.418k. In de septemberrapportage 2023 (P&C) hadden we u reeds geïnformeerd over een verwacht tekort op het onderdeel Jeugd. In die rapportage verwachtten we een tekort van € 2.321k. Die prognose was gebaseerd op het zorggebruik t/m juni. Dit verwachte resultaat leidt tot een onttrekking uit de egalisatiereserve Jeugd. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten Jeugd. Het vrije gedeelte van de reserve ad afgerond € 1,8 miljoen, is niet voldoende om dit totale tekort op te vangen.

Er resteert een verwacht tekort ad afgerond € 0,6 miljoen. Afhankelijk van de totale uitkomst van de novemberrapportage 2023 brengen we dit ten laste van het begrotingsresultaat/ dekken we uit de algemene reserve. Op de uitgaven WMO 2023 verwachten we een nadeel ad afgerond € 17k ten opzichte van de actuele begroting. Dit verwachte resultaat leidt tot een onttrekking uit de 2

egalisatiereserve WMO, waarmee het resultaat WMO ná egalisatie op nihil uitkomt. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten WMO.

3

2. Toegang en preventie Belangrijkste bevindingen •

•

• • • • •

•

Het registratiesysteem voor het sociaal team is nog steeds aan verandering onderhevig. Dit omdat we het systeem steeds verder perfectioneren aan de wensen ten aanzien van gebruik en de benodigde informatie die we automatisch uit het systeem willen trekken. Zo zijn processen vereenvoudigd en heeft het sociaal teamcursussen in gebruik gehad. Dit alles is een dynamisch proces en blijft daardoor in ontwikkeling. We hebben een cyclus opleidingsplan met het sociaal team opgezet en ingericht waarbij we vooral hebben opgehaald waar behoefte aan is. Hierbij te denken aan actualiteiten trainingsdagen waarbij de huidige regels en wetgeving worden uitgelegd, en trainingen gericht op de JIM aanpak. We hebben een gedragswetenschapper beschikbaar voor consultatie door consulenten en nog steeds de SOJ (specialistische ondersteuning huisartsen) en beleid is beschikbaar en dichter bij het sociaal team voor consultatie en advies. De teammanager heeft samen met het team gewerkt aan verbinden en verbonden blijven aan het sociaal team en de organisatie. Dit zorgt voor minder verloop en beter ondersteuning die past bij de behoefte van de consulenten. Het toegangsteam is samengevoegd met het toegangsteam van Druten. Hierdoor hebben we kunnen werken aan harmonisatie van het aanmeld proces en een goed bezetting indien er sprake is van vakantie of ziekte uitval van medewerkers.

MeerVoormekaar en het Sociaal Team blijven intensief samen werken uitvoering geven aan het vrij toegankelijk aanbod. Dit aanbod stemmen we af op de vragen die we krijgen vanuit onze gemeente zowel van inwoners als ketenpartners. Bij het werken naar vermindering van bureaucratie en vereenvoudiging van processen hebben we het indicatie light traject ingevoerd waarbij wij bij chronische problematieken eenvoudig indicaties voor een langere periode kunnen verlengen. Denk hierbij aan een persoon van 80 jaar met een behoefte aan huishoudelijke ondersteuning. Als laatste benoemen we in deze categorie de eindigheid van zorg. Hier zetten bewust op in bij kortdurende en afgebakende zorgvragen. Waarbij we afspraken maken over de te bereiken resultaten de tijdsduur waarbinnen dit dient te gebeuren en het afschalen als de indicatie stopt. Hiermee willen we bevorderen dat inwoners de draad zelf weer oppakken na ondersteuning waarbij ze gestimuleerd worden gebruik te maken van de reguliere voorzieningen en verenigingen die we in Wijchen hebben.

2.1 Hulpvragen verdeeld naar zorgtype Via de inlooplocaties, telefonisch en per e-mail kunnen mensen een vraag stellen aan het Sociaal Team. Soms is het een informatievraag die meteen beantwoord kan worden. Soms leidt de vraag tot een aanmelding. Bij een aanmelding krijgt de inwoner een keukentafelgesprek en wordt meestal hulp ingezet. In onderstaand overzicht ziet u hoe aanmeldingen verdeeld worden naar type zorg: jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek.

4

Figuur 1. Aantal hulpvragen Sociaal Team

We zien dat het aanmeldingen voor Jeugd in 2023 tot en met augustus hoger ligt dan in 2022. In 2022 was dit tot en met augustus gemiddeld 55 per maand, in 2023 gaat het in deze periode gemiddeld om 71 aanmeldingen per maand.

Figuur 2. Aantal aanmeldingen jeugd 2023

Daarnaast zien we in onderstaande grafiek dat het aantal herindicaties bij jeugd is toegenomen. Dit kan betekenen dat er vaker voor wordt gekozen om de hulp te verlengen i.p.v. te beëindigen na een vastgestelde periode. We merken dat ouders en zorgverleners sneller vragen om een verlengde indicatie. Dit willen we beïnvloeden door duidelijkere afspraken te maken aan het beging van het zorg traject met ouders en zorgverleners waar de zorg voor bedoeld is wat er bereikt dit te worden en hoe er afgeschaald moet worden voor beëindiging zorg. Het sociaal team wordt op deze aanpak getraind en bijgestaan door het beleidsteam.

5

Figuur 3. Aantal herindicaties jeugd

2.2 Wachtlijst Omdat de wachttijden op dit moment nog niet uit het registratiesysteem gehaald kunnen worden, worden deze momenteel apart bijgehouden door de consulenten totdat dit goed uit het systeem kan worden gehaald. Onderstaande grafiek laat het aantal nog openstaande hulpvragen zien aan het begin van elke maand.

Figuur 4. Aantal openstaande hulpvragen Sociaal Team

6

We weten dat de wachttijden fluctueren door ziekte en vertrek van personeel en de toename van zorgvragen van inwoners. De afgelopen tijd is ingezet op de vereenvoudiging van werkprocessen en een vermindering van bureaucratie met als doel de doorlooptijden te versnellen bij het ST. Hierdoor wordt de inwoner sneller geholpen en zal de werkdruk bij ST medewerkers afnemen. Zo hebben we afgesproken dat er bij herindicaties bij chronisch zieken langer kan worden beschikt en een indicatie traject in een light vorm kan worden doorlopen (vereenvoudigd traject) dan een regulier traject. Bij aanmelding bij het ST vindt altijd triage plaats om de ernst te beoordelen. Spoedmeldingen worden met voorrang opgepakt.

2.3 Tevredenheid over de toegang Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek onder inwoners die voor het eerst een aanvraag doen. Van degenen die voor het onderzoek benaderd zijn, heeft 33% van de jongeren gereageerd, 27% van de ouders en 54% van de inwoners die een Wmo-aanvraag deden. Dit is boven het landelijk gemiddelde. In het cliëntervaringsonderzoek 2022 zien we een lichte verbetering ten opzichte van 2021.

Rapportcijfer voor de toegang tot hulp Tevreden over het keukentafelgesprek

Tevreden/ niet tevreden of ontevreden over contact met het Sociaal Team

Jeugdhulp volgens jeugdige

Jeugdhulp volgens ouders/verzorgers

Wmo

7,5

7,3

7,3

was 7,3 in 2021

was 7,2 in 2021

was 7,2 in 2020

7,6 was 7,2 in 2021

niet gevraagd

90%

91%

was 84% in 2021

was 88% in 2021

89%

94%

was 74% in 2021

was 88% in 2021

2.4 Klachten en bezwaren Het aantal klachten over het Sociaal Team staan hieronder weergegeven. In de eerste zes maanden van 2023 ontvingen we vier klachten over gedragingen en bejegening door het Sociaal Team. Zoals gebruikelijk wordt geprobeerd de klachten in goed overleg op te lossen via informeel contact. Dit is bij alle vier de klachten gebeurd.

7

Figuur 5. Aantal klachten over het Sociaal Team

Inwoners kunnen bezwaar maken als zij het niet eens zijn met een besluit van de gemeente. Er zijn tot en met juli 2023 achttien bezwaarschriften ingediend die gericht zijn op besluiten over Wmo, Jeugdhulp, Leerlingenvervoer en over gehandicaptenparkeerkaarten. Hiervan zijn er momenteel zes ingetrokken en twee niet ontvankelijk verklaard. De overige bezwaren worden zo veel mogelijk informeel (in een persoonlijk gesprek) behandeld. Relatief gezien zijn er in het eerste half jaar van 2023 meer bezwaren ingediend. Dit heeft onder andere te maken met de nieuwe kaders van de richtlijn Huishoudelijke Hulp. Tijdens een herindicatie wordt hierdoor kritischer gekeken naar welke hulp nodig is. Daarnaast is de drempel om bezwaar in te dienen laag, waardoor dit middel goed gevonden wordt door inwoners.

Figuur 6. Aantal bezwaren tav besluiten

2.5 Vrij toegankelijk aanbod In en rond de toegang organiseren we laagdrempelige hulp en ondersteuning: het vrij toegankelijk aanbod. Inwoners kunnen hier gebruik van maken zonder verwijzing. Hiervoor werken het Sociaal Team en welzijnsinstelling MeerVoormekaar nauw samen. Beiden maken steeds meer gebruik van elkaars kennis en mogelijkheden. Het gezamenlijk aanbod wordt vraaggericht ontwikkeld en bijgestuurd. Hieronder leest u een niet-uitputtend overzicht van het vrij toegankelijk aanbod. Een overzicht van het gebruik van het collectief aanbod van Meervoormekaar tot en met augustus 2023 is te vinden in Bijlage 3. We verwachten dat er steeds meer een verschuiving gaat plaatsvinden van geïndiceerde zorg naar vrij toegankelijk aanbod. Voor wie is het?

Wat is het aanbod?

Inwoners met enkelvoudige hulpvragen

Spreekuur Sociaal Team Spreekuur is om mensen wegwijs te maken in het vrij toegankelijk aanbod, terwijl ze op de wachtlijst staan.

8

Vraagpunt MeerVoormekaar Verdeelpunt om mensen te begeleiden naar aanbod van MeerVoormekaar, Sociaal Team, of elders. Jeugd

Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen voor eenzame jongeren, meidengroepen, jonge mantelzorgers, jongeren met autisme, huiswerk planningsondersteuning, jongerencentrum en sportgroepen. Jongerenwerk MeerVoormekaar Groepsgerichte ondersteuning voor jeugdigen (met onderwijs en schoolmaatschappelijk werk). Uitgebreid door Blokhuismiddelen. Rots en watertraining Sociaal Team Training voor jeugd om sterker in de schoenen te leren staan. Sova trainingen Sociale vaardigheidstrainingen voor jeugdige Kies Cursus Cursus voor kinderen van gescheiden ouders Happy Cursus Groepsaanbod ter bevordering van welbevinden en geluk en ter voorkoming van depressie bij jongeren in het VO

Gezinnen

Relatie en Scheidingsloket ST en MeerVoormekaar Informatie en advies bij relatieproblemen of (dreigende) scheiding. Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld ‘gezinnen voor elkaar’ en groepen opvoedingsondersteuning (pubers, ouders van pubers, etc.)

Volwassenen

Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen rouwverwerking, geraakt door kanker (met Marikenhuis), Niet aangeboren hersenletsel (met MEE), financiële vitaliteit, multiculturele vrouwen, cursus voor mantelzorgers.

Ouderen

Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld inloop in het Kompas, samen koken in de wijk, Meer Bewegen voor Ouderen, Bezoek en Opvang Service (BOS), mantelzorgcafé, Alzheimercafé, OpStap vervoersdienst.

Schoolmaatschappelijk werk is aanwezig op alle VO en PO scholen in Wijchen. Zij zetten in op zowel individuele hulpvragen als op collectief groepsaanbod. In onderstaande grafieken is te zien welk beroep op hen wordt gedaan en hoeveel leerlingen aan collectief groepsaanbod deelnemen.

9

10

3. Jeugd Belangrijkste bevindingen 











We zien dat zorg die ingezet wordt steeds zwaarder wordt. Om dit te voorkomen proberen we zorg tijdig in te zetten om te voorkomen dat problematiek verergert. Dit zodat de jeugdige niet verplaatst hoeft te worden of vastloopt binnen onderwijs. Toch moeten we constateren dat bij een aantal jeugdigen de problematiek dermate ernstig is dat we dit met preventie of snellere inzet niet kunnen voorkomen of beïnvloeden. Voor deze groep is het maatwerk in het zoeken naar passend aanbod meestal in combinatie met verblijf. We zien een stijging van LTA (landelijk transitie arrangement). We zien als oorzaak hiervan de toename van complexiteit van de problematiek bij een klein deel van de jeugdigen in Wijchen. We zijn in gesprek met externe partijen om de verzwaring van de problematiek bij jeugdige te onderzoeken. Ook zijn we samen met de regio in gesprek hoe we de samenwerking met landelijke aanbieders kunnen verbeteren. We zien een toenemende inzet van dagbesteding en de lokale bouwstenen bij de Eerste stap. Deze zorg wordt in toenemende mate ingezet om gezinnen te ontlasten. Hierbij gaat het vaak ook om problematiek bij de ouders. We gaan de komende tijd kritisch kijken naar andere mogelijkheden om deze gezinnen te ondersteunen. We zien een toename bij ambulante behandeling. Minder jeugdigen stromen uit en de intensiteit van zorg neemt toe.

We gaan met sociaal team, ouders en zorgaanbieders in gesprek om waar mogelijk af te schalen. Specialistische begeleiding stijgt. Dit vanwege verzwaring van de problematiek. Maar ook omdat deze zorg wordt ingezet om kinderen, met intensieve zorgvragen, maatwerkzorg te kunnen bieden binnen verblijfsvoorzieningen. We kijken samen met de regio hoe we bij het kleinschalig wonen het stapelen van zorg kan voorkomen. Kleinschalig wonen en sluiten van de gesloten afdelingen van jeugdzorg geeft een verhoging van tarieven. Helaas worden we hiervoor niet gecompenseerd in de beschikbare middelen vanuit het rijk. Regionaal en boven regionaal zijn we in gesprek hoe dit tot een onderwerp te maken op de landelijke tafels met het ministerie.

11

3.1 Verwijzers Niet alleen het Sociaal Team mag een inwoner verwijzen naar jeugdhulp. Ook bijvoorbeeld huisartsen mogen verwijzen naar jeugdhulp. In onderstaand overzicht is te zien wie er verwijzen naar jeugdhulp.

Figuur 7. Herkomst verwijzingen naar jeugdhulp t/m 2023

Sturen op verwijzingen Binnen het Sociaal Team gebruiken we het TA-overleg (Toetsing en Afhandeling) om indicatiestelling te verbeteren en zorgvuldiger te kijken of de meest passende zorg wordt ingezet. Daarnaast hebben we voor de consulenten de mogelijkheid van consultatie van beleid, juristen en contract management beschikbaar. Ook hebben we sinds Q3 2023 consulatie van een gedragswetenschapper toegevoegd aan het team. Hierdoor kan het ST direct vragen stellen aan de juiste deskundige. Daarnaast hebben we de SOJ (specialistische ondersteuning huisartsen jeugd) al een aantal jaren beschikbaar voor ST en huisartsen. Ook op deze wijze zorgen we dat we met inzet van expertise een juiste beoordeling kunnen maken welke zorg noodzakelijk is. Met de huisartsen spreken we in een afvaardiging eens per kwartaal en in totaal een keer per jaar. Dit is een constructief overleg waarbij we in gezamenlijkheid spreken over trends in vragen van zorggebruikers, ervaringen met aanbieders en vrij toegankelijk aanbod en het beheersbaar houden van gebruik en kosten van met name de jeugdhulp.

3.2 Zorggebruik totaal Aantal jeugdigen dat hulp ontvangt In Wijchen zien we vergeleken met de landelijke cijfers een afname in het aantal jeugdigen, maar wel meer jeugdigen in zorg (zie vergelijking in onderstaand kader). Als we kijken naar 2023 zien we dat het totaal aantal jeugdige dat hulp ontvangt binnen de jeugdzorg hoger is dan de voorgaande jaren. De daling in augustus komt door de vakantieperiode waarbij er altijd minder zorggebruik is.

12

Figuur 8. Aantal unieke personen met gedeclareerde zorg per maand

Minder jeugdigen, relatief meer jeugdigen in zorg In Wijchen, en in heel Nederland, zien we twee relevante trends. Het aantal jeugdigen neemt af (in absolute en relatieve zin), en het percentage jeugdigen in zorg neemt toe. Met andere woorden: terwijl er steeds minder jeugdigen zijn, krijgt een groter aandeel daarvan zorg. In 2022 ging het in Wijchen om 1.140 jongeren die jeugdzorg ontvingen, in Wijchen is dit 11,2%. Landelijk is het percentage 10,7%.

Aantal jeugdigen

Percentage jeugdigen in zorg 3.440.000 3.420.000 3.400.000 3.380.000 3.360.000 3.340.000 3.320.000 3.300.000

8.700 8.500 8.300 8.100 7.900 7.700 7.500

Wijchen (linkeras)

Nederland (rechteras)

11,0% 10,5% 10,0% 9,5% 9,0% 8,5% 8,0%

Wijchen

Nederland

Verhouding zorg in natura – PGBs De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. Daarmee zien we het volume van de zorg in PGB en zorg in natura. We zien dat inwoners minder vaak kiezen voor PGB. Dat komt doordat er een breed aanbod zorg in natura beschikbaar is (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldiger door het Sociaal Team gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt.

13

Figuur 9. Verhouding zorg in natura en PGB

3.3 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. In de grafieken in deze paragraaf wordt de onderstaande informatie weergegeven. Realisatie bij de donker blauwe balk betekent gedeclareerde zorg (geleverd en betaald). De prognose is de verwachte zorg tot het einde van het kalenderjaar. Dit zie je enkel bij het lopende jaar weergegeven. De zwarte streep geeft de nulmeting weer. Dit is de inschatting van de verwachte zorg zoals die aan het begin van het kalenderjaar is bepaald. Ons uitgangspunt is dat jongeren zoveel mogelijk gezinsgericht opgroeien. We streven daarom naar meer verblijf in pleegzorg of een gezinshuis, en minder in een jeugdzorginstelling. Hieronder ziet u het aantal etmalen per categorie. Jeugdhulp met verblijf Gezinshuis

Pleegzorg 8.361

2021

2022

6.467

2023

4.021

2021

2022

2023

6.032 7.000

10.476

2.273

2077

3953 3038

Instelling (voltijd) 2021

5.815

2022

5.705

2023

2.921

5.286 5.180

14

Deeltijd/logeren 1.766

2021

2.152

2022

2023

1.433

2.157 2.095

Figuur 10. Aantal etmalen jeugdhulp met verblijf

Pleegzorg laat een lichte daling zien t.o.v. de begroting. Dit komt door matchingsproblemen en verzwaring van de problematiek. De problematiek is dan te zwaar om kinderen binnen pleegzorg te plaatsen. Of zij passen niet in de samenstelling van het pleeggezin. In 2023 zien we nieuwe instroom bij de gezinshuizen. Ook zien we een verzwaring van de problematiek. Bij verblijf is de beïnvloedbaarheid van het gebruik minimaal. Vaak is er sprake van verwijzingen via gecertificeerde instellingen en medisch specialisten. De zorg is vaak al zo intensief dat het een behoorlijke tijd in beslag neemt om de jeugdige weer thuis te krijgen, of naar een alternatieve vorm van gezinsgericht wonen. Kleinschalig wonen is een nieuwe categorie die in 2022 is gestart. Dit is een verblijfsvorm voor jeugdigen met een zware zorgbehoefte die anders in een voltijd instelling geplaatst zouden worden. Dit is in lijn met de landelijke verbeteragenda jeugd waarin één van de opdrachten is om instellingsgroepen te verkleinen. Op dit moment zijn er 2 jeugdigen die in Wijchen hiervan gebruikt maakt. In totaal zijn er in 2023 tot nu toe 91 jeugdigen in verblijf. Aan de rechterzijde ziet u de verdeling in eerdergenoemde categorieën.

Figuur 11. Totaal aantal jeugdigen naar type verblijf

15

Actuele ontwikkelingen jeugdzorg met verblijf Onvoldoende passende plaatsen voor jeugdige in zorg met verblijf We merken dat jeugdige langer in verblijf zitten met een zwaardere problematiek wat regelmatig verschillende specialisme vraagt. Hierbij bijvoorbeeld te denken aan psychiatrische problematiek en gedragsproblematiek. Ook merken we dat jeugdige met een verblijf en behandel vraag dermate complexe problematiek hebben dat er zorg op maat gemaakt ontwikkeld moet worden. Met de nieuwe regionale aanbesteding houden we hier rekening mee. Hebben we voldoende gecontracteerde partijen en hebben zij het juiste aanbod beschikbaar. Dit voorkomt zoektochten naar geschikte plaatsen en wachttijden omdat er nog iets ontwikkeld moet worden. Toename complexe problematiek We constateren dat bij een klein aantal jeugdige de problematiek der mate complex is dat er sprake is van noodzaak tot hoog complexe zorg geboden via landelijk transitie arrangementen. Dit is hoog specialistische zorg waarbij vanuit verschillende specialisme voor deze jeugdige behandelprogramma’s met verblijf worden geboden. De gemeentelijke invloed op voorkomen of verminderen is zo goed als nihil bij deze groep.

Dagbehandeling jeugd We zien een daling bij dagbehandeling. We merken een toename bij dagbesteding en bij de preventieve inzet van naschoolse dagopvang en vakantie dagopvang uitgevoerd door de Eerste Stap. Dit zetten we in om kinderen zoveel mogelijk te stimuleren in hun ontwikkeling en ook gezinnen met een beperkte draagkracht te ontlasten. Hiermee voorkomen we dat een kind uitvalt binnen school of een gezin door toenemende ontwikkelingsproblemen of overbelasting van kinderen. We gaan kritisch kijken of we andere mogelijkheden kunnen gaan inzetten zoals de SMI (sociaal medische indicatie) en reguliere kinderopvang.

Dagbesteding

Dagbehandeling 2021

4.770

2022

4.711

2023

2681

2021

3.776

2022

4000

2023

4250 4900

2754

4250 3850

Figuur 12. Aantal dagdelen jeugdigen in dagbehandeling en dagbesteding

16

BSO plus We zijn eind 2022 gestart met de pilot BSO plus samen met zorgaanbieder Unik en kinderopvang de Eerste stap. In deze nieuwe BSO groep worden kinderen opgevangen die niet terecht kunnen in een reguliere BSO vanwege bijzonder gedrag. Deze kinderen werden voorheen opgevangen in dagbesteding, omdat er geen andere geschikte plek was. We evalueren de pilot zoals die nu een jaar heeft gelopen.

Jeugdhulp ambulant Binnen deze categorie zien we een daling bij de reguliere begeleiding. Specialistische begeleiding stijgt. We zien dat er meer uren specialistische begeleiding per jeugdige worden ingezet. Ook maken jeugdigen langer gebruik van de begeleiding. De problematiek verergert. De specialistische begeleiding wordt ook ingezet om kinderen, met intensieve zorgvragen, maatwerkzorg te kunnen bieden binnen een verblijfsvoorziening. We zien de groepsvarianten langzaamaan toenemen. We blijven de inzet van groepsbegeleiding stimuleren, waar nodig in combinatie met de individuele variant.

Reguliere begeleiding 2021

Specialistische begeleiding 21.806

2022

2021

22.434

2023

13.254

13.907

2022

2023

20.546

17.489

12.365

19.464 17.000

22.500

Specialistische begeleiding in groep

Reguliere begeleiding in groep

2020

2021

2021

279

1.958

2022

44

2022

339

221

2023

100

2.997

2194

1096 3000

Figuur 13. Aantal uren reguliere en specialistische begeleiding

We zien ambulante behandeling verder stijgen. Minder jeugdigen stromen uit. Daarnaast neemt de intensiteit van de zorg toe, waardoor het zorggebruik stijgt. Het wordt veroorzaakt door toename in complexiteit van de problemen van jeugdigen, maar ook door het moeizaam tot afsluiting of afbouw van zorg kunnen komen. We gaan kritisch 17

kijken naar de zorg die onder ambulante behandeling worden toegewezen. En gaan in gesprek met sociaal team, ouders en zorgaanbieders om waar mogelijk af te schalen. Ook zien we dat er een aanbieder geen specalistische begeleiding mag bieden omdat hiervoor geen contract is afgesloten. Dit wordt gerepareerd in de nu lopende nieuwe aanbesteding.

Figuur 14. Aantal uren ambulante behandeling

Jeugd GGZ In de vorige rapportage is aangegeven dat er sprake is van een stijging van de jeugd GGZ. Basis JGGZ valt lager uit dan verwacht. Dit wordt veroorzaakt doordat er minder jeugdige gebruik van maken en minder uren worden ingezet. Dit wordt mede veroorzaakt door de inzet van de SOJ (specialistische ondersteuning jeugd GGZ) en schoolmaatschappelijk werk. Daarnaast worden er preventief cursussen en voorlichting ingezet voor de jeugd GGZ problematiek. Specialistische jeugd GGZ laat een stijging zien, maar minder hoog dan verwacht in de septemberrapportage. We zien dat de zorgzwaarte (duur en volume) toeneemt. Maar niet het aantal jeugdige in zorg. De verzwaring van de problematiek lijkt voor een groot deel veroorzaakt te worden door lange wachttijden voordat de zorg start. We zijn met huisartsen in gesprek (de hoofdverwijzer bij de jeugd GGZ) om bespreken hoe we het gebruik van jeugd GGZ kunnen gaan verminderen. Ook zijn we in gesprek met de grootste aanbieder van specialistische jeugd GGZ met als doel te achterhalen wat de problematiek is en of we hierin iets kunnen beïnvloeden in preventieve sfeer of in afschalen.

Basis jeugd GGZ 2021

3.441

2022

2023

Specialistische jeugd GGZ

2.687

2021 4.177

2022

4.243

2023 4.500

15.190 19563 14.514

22.066 20.000

Figuur 15. Aantal uren jeugd GGZ

18

Actuele ontwikkelingen jeugd-GGZ Ervaringen huisartsen met jeugd-GGZ We blijven in gesprek met huisartsen over de jeugd GGZ. Juist omdat huisartsen ook mogen verwijzen naar jeugd GGZ. De huisartsen geven aan dat de zorgbehoefte in 2022 is toegenomen en dit zich doorzet in 2023. Zij merken ook dat de wachttijden bij de GGZ toenemen. Vanwege oplopende wachttijden schakelen ze steeds vaker de SOJ (zie hieronder) in, om zo goed mogelijk te verwijzen. SOJ (specialistische ondersteuning jeugd) De SOJ is een GGZ-specialist die kortdurende ondersteuning kan bieden aan jeugdigen, en handvaten kan aanreiken hoe jeugdige, ouders en ook onderwijs verder kunnen tijdens een hobbel in de ontwikkeling. Inmiddels heeft het rijk gesteld bij het verhogen van de jeugdwet middelen dat deze functie SOJ beschikbaar moet zijn lokaal bij iedere gemeente. Wij voldoen hieraan en krijgen per jaar een rapportage waarin beschreven staat hoeveel jeugdige zijn gezien en op welke wijze ze geholpen zijn door de SOJ. Zowel de huisartsen als het Sociaal Wijkteam vinden dat deze van toegevoegde waarde is. Na Corona effecten We zien dat jeugdige nog steeds last hebben van na Corona effecten. Ondanks het feit dat er geen beperkende maatregelen meer gelden is de hinder die ze door deze maatregelen hebben ervaren nog steeds niet weg.

Hierbij te denken aan jeugdige die moeilijk de draad weer kunnen oppakken nu ze weer volledig naar school moeten. Ook zien we dat onderbreking van de normale schoolgang er toe heeft geleid dat jeugdige zich moeilijk kunnen staande houden in de klas. Dit doordat de groepsvorming iets spannends is geworden waar hoor ik bij en hoe zorg ik dat ik er weer bij ga horen. Als laatste zien we toenemende zorgen over de druk die ze ervaren nu alle toetsen en lessen weer volledig doorgaan en mee tellen. Dit alles heeft een effect op het mentaal wel bevinden van jeugdige. Mentale weerbaarheid We zijn in een werkgroep gestart met het thema mentale weerbaarheid. Hier werken we gezamenlijk met onderwijs, schoolmaatschappelijk werk , welzijn en zorgaanbieders aan definiëren van wat mentale gezondheid is hoe we tegen jeugdige aankijken en wat ze nodig hebben. Zou hebben we puber carrousels georganiseerd et allerlei thema’s voor ouders en zijn we in gesprek over het preventieve aanbod voor jeugdige met als doel om te bezien wat we allemaal doen en of we de juiste dingen doen.

Zorg Binnen Onderwijs Er is extra geïnvesteerd in de samenwerking met het onderwijs. Er zijn afspraken gemaakt met het samenwerkingsverband rondom de inzet van passend onderwijsmiddelen en zorg binnen onderwijs (ZBO). Er is een commissie ZBO ingericht met medewerkers van het samenwerkingsverband (onderwijs) en het Sociaal Team. Deze commissie beoordeelt de nieuwe aanvragen en herindicatie van de zorg die binnen het onderwijs plaatsvindt. Er wordt inhoudelijk onderbouwd welke middelen vanuit onderwijs of vanuit jeugdzorg ingezet moeten worden. Dit is over het algemeen persoonlijke verzorging en reguliere begeleiding.

19

Regionaal is op meerderen VSO scholen gestart met een capaciteitsfinanciering. Waarbij er één zorgaanbieder is per school die alle ZBO verzorgd. Bij de start van de zorg wordt het sociaal team en de ZBO commissie op de hoogte gesteld. Deze ontwikkeling zal enkel een verschuiving in de cijfers kunnen laten zien van reguliere begeleiding en persoonlijke verzorging naar de capaciteitsfinanciering. Schoolmaatschappelijk werk (SMW) is extra ingezet. De schoolmaatschappelijk werkers kunnen zelf begeleiding bieden of indiceren naar een maatwerkvoorziening. Door deze inzet heeft SMW veel vragen zelf kunnen oppakken en is maar een klein percentage door verwezen naar specialistische jeugdhulp.

Jeugdbescherming en jeugdreclassering Binnen Jeugdbescherming wordt voornamelijk gewerkt met een onder toezicht stelling. Dit betekend dat de kinderrechter heeft geoordeeld dat de jeugdige ernstig bedreigd wordt in zijn ontwikkeling waardoor via een OTS een voogd mee gaat kijken en beslissen over de opvoeding met ouders. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jeugdige tussen 12 en 18 jaar als zij met de politie in aanraking zijn geweest. Verwijzing loopt via de Gecertificeerde Instellingen (GI’s). Bij jeugdbescherming zien we een verschuiving van OTS meer dan een jaar naar OTS minder dan een jaar. Het wordt dus vaker kortdurend ingezet. Jeugdbescherming OTS <jaar

Jeugdbescherming OTS >jaar

2021

2022

2023

2021

201

2022

212

147

442

401

2023

221

242

363 375

225

Figuur 166. Aantal trajecten jeugdbescherming

In 2023 zien we reguliere jeugdreclassering stijgen. Omdat verwijzing via een rechtbank verloopt hebben we geen invloed op deze stijging.

Reguliere jeugdreclassering 2021

2022

2023

97

74

82

123

80

Figuur 17. Aantal trajecten jeugdreclassering

20

Landelijke transitie arrangementen (LTA) Landelijke transitie arrangementen worden voornamelijk ingezet via een Gecertificeerde instelling (GI) of een medisch specialist. Het gaat hierbij om zeer specialistische zorg voor zware en/of complexe problematiek. Deze jeugdigen kunnen bij reguliere aanbieders van zorg terecht met hun zorgvragen. Het gaat onder andere om genderproblematiek, eerwraak, zware GGZ zorg en eetproblematiek. We zien een stijging in eenheden en financiën in 2023. Het aantal jeugdigen met LTA is echter maar amper gestegen, van 19 naar 21 klanten. De toename is dus voornamelijk vanwege verzwaring van de zorginzet. Omdat de verwijzing niet via de gemeente loopt hebben we geen grip op de verwijzingen. Wel zijn we in gesprek met externe partijen om te onderzoeken wat maakt dat Wijchen zoveel hoog specialistische jeugdigen heeft. De top 20 duurste jeugdige van Wijchen hebben allemaal LTA zorg. Daarnaast gaan we met de regio in gesprek met de LTA aanbieders om meer zicht te krijgen op de duur van de behandelingen en zo beter zicht te krijgen op de zorgkosten en om te achterhalen of we iets kunnen doen om afschalen te bevorderen.

Figuur 18. Aantal eenheden Landelijk Transitie Arrangement

3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. In het cliëntervaringsonderzoek 2022 zien we over het algemeen dat jeugdigen en ouders/verzorgers tevreden zijn over de jeugdhulp in Wijchen. Er is sprake van een lichte stijging in tevredenheid ten opzichte van 2021 bij ouders/verzorgers.

Rapportcijfer voor kwaliteit jeugdhulp Tevreden over zorgverlener

Volgens jeugdige

Volgens ouders/verzorgers

8,1

8,0

was 8,1 in 2021

was 7,5 in 2021

8,1

92%

Was 8,1 in 2021

was 88% in 2021

21

3.5 Betaalbaarheid Ten opzichte van de huidige begroting 2023 verwachten we op de uitgaven van het onderdeel Jeugd een nadeel van € 2.418k. In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) de opbouw per onderdeel:

Het genoemde nadeel bij Overig wordt veroorzaakt door toegenomen inzet van het landelijk transitie arrangement (LTA zorg). Deze LTA- zorg bevindt zich op het hoogste niveau sinds 5 jaar. Deze post is in 2023 onderwerp van verdere analyse. In paragraaf 3.3 ‘Zorggebruik per bouwsteen’ worden de mutaties vanuit de inhoud verder verklaard. Genoemd verwacht nadeel egaliseren we grotendeels met de egalisatiereserve Jeugd.

Beïnvloedbaarheid van zorggebruik en effect op totale kosten Jeugd Het is belangrijk om te melden dat het zorggebruik van een relatief kleine groep jeugdigen voor een groot deel van de totale kosten zorgt. Dit zijn jeugdigen met langdurige en zware zorgvragen waar de gemeente weinig tot geen invloed op heeft vanwege de complexiteit en beperkt aanbod aan behandelplekken. In totaal hebben in Wijchen in 2023 (van januari t/m augustus) 1016 unieke jeugdigen jeugdzorg ontvangen. Als we naar de top 20 duurste jeugdigen kijken (verwacht jaarbeeld 2023), zien we dat zij zorgen voor afgerond 21% van de jeugdzorgkosten in Wijchen, zoals je in de onderstaande afbeelding kan zien. Deze top 20 is goed voor 3,6 miljoen. Totaal zijn de verwachte jeugdzorgkosten 2023 in Wijchen 17,4 miljoen.

Figuur 19. Verhouding uitgaven top 20 en overige uitgaven jeugd 2023

22

4. Wmo Belangrijkste bevindingen: 1. De verwachte stijging van dagbesteding volwassen in 2023 blijft uit. 2. In plaats van reguliere of specialistische begeleiding wordt met succes vaker een lichtere vorm van begeleiding, de praktische begeleiding, ingezet. 3. Als gevolg van de vergrijzing en de aanzuigende werking van het abonnementstarief zien we het aantal klanten met hulp bij het huishouden nog steeds stijgen.

In eerdere monitors maakten we onderscheid tussen Wmo nieuw en Wmo klassiek. Dit onderscheid is vervallen. We bespreken de gehele Wmo in dit hoofdstuk.

4.1 Zorggebruik totaal Totaal aantal volwassenen dat hulp ontvangt Hier ziet u het totale aantal volwassenen dat ondersteuning vanuit de Wmo ontvangt. De daling in april 2023 van het aantal klanten (afname 146 klanten) is het gevolg van een opschoonactie van Wmo-pasjes voor AVAN. Van pashouders die in 2021 en 2022 geen gebruik hebben gemaakt van AVAN is de vervoersvoorziening – met instemming van de inwoner- beëindigd. Los van deze opschoning zien we het aantal klanten licht stijgen. Deze groei hoort bij de vergrijzing, die in Wijchen sterker is dan in de rest van Nederland. De lichte stijging is vooral het gevolg van een toename van het aantal huishoudens met hulp bij het huishouden.

Unieke klanten Wmo 2700 2650

2617

2600 2550

2535

2500

2531

2450 2400 2350 2300

2021

2022

2023

Figuur 20. Totaal aantal unieke cliënten met ondersteuning vanuit Wmo

23

Gevolgen van de toenemende vergrijzing

Wijchen

2040

2038

2036

2034

2032

2030

2028

2026

2024

Nederland

2022

Bron: CBS, 2019.

31% 29% 27% 25% 23% 21% 19%

2020

Het toenemende beroep op de Wmo is een gevolg van de vergrijzing. Hier ziet u de prognose van 65-plussers als aandeel van de bevolking. Voor zowel Wijchen als Nederland.

Verhouding zorg in natura – PGB De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. We laten het percentage PGB zien, de overige uitgaven zijn dus zorg in natura. Sinds 2022 hanteren wij een percentage voor de totale Wmo. Er is een breed aanbod zorg in natura beschikbaar (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldig door het Sociaal Team gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt.

Figuur 21. Percentage PGB WMO van totale kosten WMO

4.2 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. Dagbesteding volwassenen

24

Hieronder staat het geleverde aantal dagdelen dagbesteding voor volwassenen. In 2022 zagen we, mede door het opheffen van de coronamaatregelen, een toename. Mensen durfden weer naar de dagbesteding te komen waar ze eerder terughoudend waren in verband met de kans op besmettingen. De verwachte stijging in 2023 zet zich niet door. Het aantal klanten ligt wel hoger dan in 2022, maar ze maken minder dagdelen gebruik van de dagbesteding. We verwachten in 2023 qua gebruik lager uit te komen dan in 2022.

Figuur 22. Aantal geleverde dagdelen dagbesteding voor volwassenen

Individuele begeleiding volwassenen Individuele begeleiding is uitgesplitst naar reguliere en specialistische begeleiding. Voor beiden is het aantal uren geboden begeleiding te zien. We zien een toename van het gebruik van de reguliere begeleiding in 2023. Deze wordt deels veroorzaakt door een verschuiving die heeft plaatsgevonden van praktische begeleiding naar reguliere begeleiding doordat een aanbieder vanaf april 2023 is gestopt met de levering van praktische begeleiding. Ook de inzet van specialistische begeleiding is in 2023 licht gestegen ten opzichte van 2022. Over het algemeen is het beeld bij begeleiding stabiel.

Figuur 23. Aantal uren geleverde reguliere en specialistische begeleiding voor volwassenen

25

Begeleiding volwassenen in groepsverband Begeleiding in groepsverband is een voordeliger alternatief voor individuele begeleiding. Gebruik hiervan willen we stimuleren om individuele begeleiding terug te dringen. We zien in 2023 een lichte toename van de reguliere groepsbegeleiding. Zorgaanbieder Integraal Herstel is in samenwerking met MeerVoormekaar in het najaar 2022 gestart met herstelgerichte inloop die we apart financieren. Voor deze bijeenkomsten is geen indicatie nodig, dit om de inloop zo laagdrempelig mogelijk te houden. Deelname aan deze inloop zien we niet terug in deze cijfers.

Figuur 24. Aantal dagdelen begeleiding voor volwassenen in groepsverband

Dagbesteding ouderen Het gebruik van de dagbesteding voor ouderen ligt in 2023 ongeveer op hetzelfde niveau als in 2022.

Figuur 25. Aantal dagdelen dagbesteding voor ouderen

Dagbesteding wordt enerzijds gefinancierd via een subsidie aan MeerVoormekaar voor dagbesteding in ‘t Achterom en de Oase. Anderzijds is het een financiering van daadwerkelijk geleverde dagdelen aan een zestal andere aanbieders. De geleverde dagdelen bij ‘t Achterom en de Oase zitten niet in bovenstaande cijfers. Vanaf 1 mei 2023 is voor de dagbesteding in ‘t Achterom en de Oase geen indicatie meer nodig van het Sociaal Team om deel te nemen. In een pilot, die tot eind v023 duurt, gaan we ervaringen opdoen. De medewerkers van MeerVoormekaar kijken samen met de deelnemer, mantelzorger of verwijzer of deelname aan de dagbesteding passend en helpend is. Met MeerVoormekaar zijn afspraken gemaakt over het periodiek aanleveren 26

van managementinformatie (bijvoorbeeld over deelname en bezettingsgraad) zodat we de ontwikkelingen tussentijds kunnen blijven volgen. In november 2023 evalueren wij de pilot. Inloop en ontmoeten We willen inloop en ontmoeten stimuleren. De ontmoetingsplekken zijn erop gericht om inwoners op een laagdrempelige manier elkaar te laten ontmoeten, informatie te delen, hobby's uit te oefenen, cursussen te volgen, vrijwilligerswerk te doen en deel te nemen aan de maaltijdvoorziening. Denk aan ontmoeting in ’t Kompas en het seniorenontmoetingscentrum de Villa. Door deze ontmoetingsplekken verwachten we een latere instroom in de dagbesteding. Hulp bij het huishouden Hier kijken we naar het aantal cliënten dat gebruik maakt van huishoudelijke hulp. Als gevolg van de vergrijzing en het abonnementstarief zien we het aantal klanten met hulp bij het huishouden nog steeds stijgen. Het nieuwe normenkader leidt op beperkte schaal tot een lagere inzet van de hulp bij het huishouden. Onze aanbieders kampen met een personeelstekort. Dit zorgt voor een wachttijd bij de inzet van de hulp, deze wachttijd is wisselend per aanbieder. Ook kan niet altijd (alle) hulp geboden worden die geïndiceerd is. Het verzilveringspercentage ligt in 2023 op 85%. Dit drukt vooralsnog de kosten. Onze aanbieders doen hun uiterste best om nieuwe hulpen te werven en bestaande hulpen te behouden.

Vanuit de gemeente doen we aan verwachtingsmanagement richting onze klanten.

Figuur 26. Aantal cliënten met huishoudelijke hulp

Wmo-vervoer Sommige cliënten hebben een vervoersvoorziening: een pas voor Avan-vervoer of een andere vervoersoplossing. In april 2023 is het aantal pashouders flink gedaald (-305) in verband met een opschoonactie. Van pashouders die meer dan 2 jaar geen gebruik hadden gemaakt van AVAN is de AVAN-pas beëindigd. In 2023 maakte maandelijks gemiddeld 22,4% van de pashouders gebruik van het AVAN-vervoer. De na corona ingezette stijgende lijn in het gebruik van AVAN (qua Wmo kilometers) zet zich door in 2023.

27

Figuur 27. Aantal cliënten met een vervoersvoorziening

Hulpmiddelen Het aantal uitstaande hulpmiddelen (rolstoelen en scootmobielen) is stabiel. We hebben inmiddels enkele duofietsen als poolvoorziening, die geleend kunnen worden. Met onze hulpmiddelenleverancier Welzorg is een verbetertraject gestart dat we intensief volgen. Dit resulteert in een betere performance. De nog uitstaande hulpmiddelen bij Medipoint worden afgebouwd. Medio 2024 worden de hulpmiddelen die dan nog uitstaan overgedragen aan Welzorg. Woningaanpassingen Dit onderdeel is een openeindfinanciering en afhankelijk van het daadwerkelijk aantal aanvragen dat wordt ingediend en het aantal dure woningaanpassingen in een betreffend jaar. Mede door de gestegen loon- en materiaalkosten, een toename van aanvragen voor trapliften en een aantal dure woningaanpassingen zien wij de totale kosten jaarlijks stijgen.

4.3 Tevredenheid over de Wmo Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Uit het cliëntervaringsonderzoek 2022 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over ondersteuning vanuit de Wmo. Er zijn enkele kleine verschillen tussen typen zorg.

Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg Tevreden over hulpmiddel of zorgverlener

7,7 was 7,7 in 2021

80% was 83% in 2021

4.4 Betaalbaarheid 28

Ten opzichte van de huidige begroting 2023 verwachten we op de uitgaven van het onderdeel WMO een nadeel van € 17k. In onderstaande tabel (bedragen x € 1.000) de opbouw per onderdeel:

Dit verwachte resultaat 2023 leidt tot een onttrekking uit de egalisatiereserve WMO, waarmee het resultaat WMO ná egalisatie op nihil uitkomt. Deze reserve is bedoeld voor het egaliseren van (verwachte) jaarresultaten WMO. Bij huishoudelijke verzorging treedt een voordeel op als gevolg van een lagere inzet van het product praktische begeleiding. Sinds 2023 is de bouwsteen praktische begeleiding van ‘Begeleiding’ naar ‘Huishoudelijk verzorging’ verschoven. Bij begeleiding zien we een nadeel. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de toename van specialistische begeleiding. Voor hulpmiddelen houden we de raming 2023 vooralsnog ongewijzigd. Het voordeel bij dagbesteding wordt mede veroorzaakt door een lagere vaststelling van de subsidie voor dagbegeleiding aan MeerVoormekaar en LuciVer over 2022. Reden hiervan is een hoger aandeel deelnemers met een Wlz-indicatie dan waarvan in de begroting was uitgegaan. Inkomsten uit Wlz worden conform afspraak verrekend met de toegekende Wmo-subsidie. Bij inloop en ontmoeten valt de te betalen huur voor Villa Sterrebosch over 2023 lager uit dan geraamd doordat het ontmoetingscentrum begin 2023 nog niet altijd op twee dagen open is geweest. Bij woonvoorzieningen zien we een nadeel als gevolg van gestegen loon- en materiaalkosten, een toename van aanvragen voor trapliften en een aantal dure woningaanpassingen.

We zien een lichte stijging van de uitgaven PGB begeleiding en een lichte daling van de uitgaven PGB voor Hulp bij het huishouden. Per saldo levert dit een nadeel op. In paragraaf 4.2 ‘Zorggebruik per bouwsteen’ worden de mutaties vanuit de inhoud verder verklaard. Genoemd verwacht nadeel egaliseren we met de egalisatiereserve WMO.

29

5. Veilig Thuis Veilig Thuis is het regionaal advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. In dit nieuwe hoofdstuk leest u het aantal adviesvragen of meldingen uit Wijchen. De cijfers komen van Veilig Thuis en zijn beschikbaar voor de eerste twee kwartalen van 2023. Adviesvragen Inwoners of professionals die zich zorgen maken kunnen met Veilig Thuis overleggen. Als geen vervolgactie van Veilig Thuis nodig is dan is het een adviesvraag. We zien dat Veilig Thuis steeds beter gevonden wordt om advies te vragen. Een van de oorzaken is de laagdrempelige chatfunctie die in de coronacrisis in gebruik is genomen. Meldingen Als een inwoner of professional een formele melding doet voert Veilig Thuis een veiligheidsbeoordeling uit zodat kan worden besloten wat de vervolgstap is. Voorwaarden en vervolg / Onderzoek Nadat Veilig Thuis de veiligheidsbeoordeling heeft uitgevoerd kan een casus vaak worden overgedragen. Bijvoorbeeld aan het Sociaal Team of al betrokken professionals. Maar soms zet Veilig Thuis de dienst voorwaarden en vervolg in of doet zij onderzoek. Bij Voorwaarden en vervolg zijn betrokkenen in staat en bereid mee te werken aan het herstel van veiligheid, en staat men open voor eventuele hulp. Met die informatie wordt later alsnog overgedragen. Bij onderzoek blijf Veilig Thuis langer betrokken.

30

6. Contractering Wmo en Jeugd In 2023 vallen alle contracten WMO en jeugd weer onder de regionale contracten. We hebben een regio programma opgesteld deze is aan Uw raad aangeboden en zal worden behandel in december 2023. Na vaststelling van alle raden in het rijk van Nijmegen zullen we meerjarig aan de beschreven thema’s gaan werken. Jaarlijks vindt er een evaluatie op de voortgang plaats en passen we eventuele aanpassingen toe. Regionaal vinden er bijeenkomsten plaats met aanbieders van zorg en ketenpartners gericht op samenwerking en de beschreven thema’s. Ook Viert het regionaal ondersteuningsbureau contractmanagement gesprekken met individuele aanbieders. Hier zijn we als regio gemeenten op aangehaakt. We kunnen indien noodzakelijk of gewenst met een aanbieder in gesprek gaan voor een lokale ontwikkeling of een lokaal knelpunt. Hiervoor hebben we een lokaal contracten team beschikbaar. Daarnaast hebben we lokale overleggen op thema’s hierbij te denken aan passende dagbesteding en zorg voor dementerende en mentale weerbaarheid bij jeugdige. Regionale ontwikkelingen Regionaal zijn we vanuit Wijchen actief betrokken bij regionale werkgroepen horend bij het regionaal programma . Deze zijn gericht op het thuis laten opgroeien van kinderen, en op beter samenwerken in de keten rondom kind en gezin bij complexe jeugdzorg en samenwerking op Contractering WMO.

We in het regionaal werkprogramma jeugd spreken we over volgende regionale actielijnen, gefinancierd vanuit de blokhuis middelen en de regionale begroting . Er zijn zeven actielijnen:  Meer inclusie in de basis ( versterken kinderopvang en onderwijs goede aansluiting onderwijs en jeugdzorg)  Scheiden zonder schade voor alle gezinsleden  Sneller bij de juiste hulp (aansluiten bij de eigen leefwereld)  Versterken van gezinnen waardoor kinderen thuis kunnen opgroeien  Het tijdig organiseren van passende jeugdhulp voor complexe casuïstiek  Samen voor veilig Al deze actie lijnen staan in het regioprogramma wat voor licht in Uw raad. In een regionale bijeenkomst is dit toegelicht en ook lokaal zullen wij hier aandacht aanbesteden In juni 2023 is de hervormingsagenda jeugd vastgesteld door het Rijk en de VNG. Dit bevat een groot scala aan verbeteringen en veranderingen gericht op verplichte samenwerking binnen regio’s onder andere standaardisatie van contracten en tarieven en afbouw van gesloten jeugdzorg. Dit heeft een grote invloed op het regionale programma voor 2023 en verder e is er daarom in verwerkt. Momenteel vinden er tal van uitwerkingen plaatst door het rijk en de VNG. We wachten op deze uitwerkingen om verder te kunnen met de uitvoering. Een groot lokaal thema is stevige lokale teams.

Hiervoor gaan we een uitvoeringsprogramma schrijven in harmonisatie met Druten en in afstemming met het rijk van Nijmegen. We verwachten dit plan in Q2 en @3 van 2024 te schrijven en daarna te gaan implementeren. We zullen dit in een volgende rapportage verdere aandacht geven

31

Hervormingsagenda jeugd In 2023 is de hervormingsagenda jeugd vastgesteld. Vele opgaven uit deze hervormingsagenda worden regionaal opgepakt in het regioprogramma jeugd. Verder zijn we bezig met de lokale vertaling van de hervormingsagenda. In de hervormingsagenda staan de onderstaande 8 opgaven beschreven. 1. Reikwijdte inperken. De jeugdhulp moet toegankelijk en beschikbaar zijn voor jeugdige en gezinnen. 2. Jeugdhulp steviger verbinden aan aanpalende domeinen zoals het onderwijs, volwassenen-ggz en bestaanszekerheid. 3. Versterken lokale teams met stevige sociale teams die in verbinding staan met specialisten. 4. Terugdringen residentiële jeugdhulp. Zo thuis mogelijk opgroeien. 5. Meer inzetten op kwaliteits- en effectiviteitsverbetering en blijvend leren. 6. Verbeteren regionale samenwerking en landelijke contractering specialistische zorg. 7. Eenvoudiger uitvoering en inkoop, minder administratieve lasten en aanpak negatieve effecten marktwerking. 8. Inzicht in het jeugdstelsel door uniforme data en monitoring verbeteren.

32

Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage De gemeenteraad van Wijchen heeft 25 KPI’s vastgesteld. In onderstaande tabel ziet u waar deze KPI’s in deze rapportage terugkomen.

Doel

KPI

Hoofdstuk

Inwoners zo snel mogelijk helpen

1: wachtlijst ST 2: wachttijd ST 3: doorlooptijd ST 4: wachttijd maatwerk

Toegang en preventie

Juiste hulp, zo dicht mogelijk bij huis

5: aantal vragen toegang 6: effectiviteit toegang 7: oplossing hulpvraag 8: individuele voorzieningen

Toegang en preventie

Zoveel mogelijk inwoners helpen in het sociaal Team

9: instroom ST 10: uitstroom ST 11: aantal vragen screeners 12: verwijsgedrag Jeugdhulp

Toegang en preventie

Inzicht hebben in de vraag van Wmo en jeugdhulp

13: aantal maatwerkvoorzieningen 14: aantal unieke klanten 15: doorlooptijd maatwerk

Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

Keuzevrijheid voor inwoners bij zorgaanbieders

16: verhouding ZiN en PGB 17: cliënttevredenheid

Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

Tevredenheid van inwoners over de zorg

18: cliënttevredenheid

Toegang en preventie, Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

Kwalitatief goede zorg bieden aan onze inwoners

19: recidieven 20: ervaren nut en kwaliteit 21: effectiviteit van maatwerkvoorziening

Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

Zo weinig mogelijk klachten

22: klachten, bezwaar en beroep

Toegang en preventie

Betaalbare zorg bieden

23: uitnutting begroting 24: gemiddelde kosten per cliënt 25: gemiddelde kosten per inwoner

Jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek

33

Bijlage 2 – Overzicht bezuinigingsmaatregelen en aanbevelingen Verweij-Jonker De gemeenteraad van Wijchen heeft diverse bezuinigingsmaatregelen aangenomen om grip te houden op de kosten van jeugdzorg en Wmo. De raad heeft het Verweij-Jonker Instituut onderzoek laten doen naar de maatregelen. Hieronder vindt u een overzicht van alle maatregelen en aanbevelingen, en de stand van zaken.

Onderdeel

Bezuinigingsmaatregel

Stand van zaken

Toegang

Aanscherpen afwegingskader ST

Gerealiseerd

Toegang

Invoeren CTA (consultatie Toetsing en afhandeling) voor ST

Gerealiseerd

Toegang

Kosten vermindering van dienstverlening (overname personeel MEE Gelderse Poort).

Gerealiseerd

Toegang

Beleid ontwikkelen ‘eigen kracht’.

Gerealiseerd

Toegang

Verbeteren en stringenter toepassen van triage

Doorlopend

Toegang

Positionering Wmo en Jeugdwetindicaties in relatie tot andere wet en regelgeving

Doorlopend

Toegang

Basispakket vrij toegankelijke voorzieningen uitbreiden.

Doorlopend

Toegang

Verplicht eerst inzetten van vrij toegankelijk aanbod

Doorlopend

Toegang

Ontwikkelen steunpunt voor lichte ondersteuningsvragen Aangepast in het toevoegen van kort durende ondersteuning geboden door het sociale Team

aangepast

Jeugd

Uitbreiden SOH (specialistische ondersteuning huisartsen)

Gerealiseerd

Jeugd

Invoeren budgetplafonds bij regionale contracten (zorg met verblijf)

Gerealiseerd

Jeugd

Verbeteren samenwerking onderwijs waardoor gebruik passend onderwijs en jeugdhulp middelen verbeterd

Doorlopend

Jeugd

Uitbreiding schoolmaatschappelijk werk inclusief 5 gesprekken module

Gerealiseerd

34

Jeugd

Regie op medische verwijsroute

Doorlopend

Jeugd

Ontwikkelen hybride gezinshuis

Geschrapt

Wmo-nieuw

Maximeren begeleiding en dagbesteding

Gerealiseerd

Wmo-klassiek

Nieuw normenkader huishoudelijke hulp instellen

Gerealiseerd

Contractering

Aanpassing verordening Wmo/Jeugdwet

Gerealiseerd

Contractering

Afbakening productniveau en indicatiestelling naar toereikend aanbod

Gerealiseerd

Contractering

Verbetering samenwerking front- en backoffice

Gerealiseerd

Contractering

Aanpassen productbeschrijvingen

Doorlopend

Contractering

Aanscherpen kwaliteitseisen leveranciers in samenwerking met Regio

Doorlopend en aangepast

Contractering

Vermindering voorzieningen Wmo en Jeugd

Doorlopend

Contractering

Wachtlijsten niet gebruiken als instrument, maar accepteren dat deze bij het instellen van budgetplafonds kunnen ontstaan in samenwerking met de regio

Doorlopend en aangepast

Aanbevelingen aan het College*

Stand van zaken

1. Ontwikkel het Sociaal Team en de andere elementen van de eerstelijns ondersteuning verder door. Besteed bij deze doorontwikkeling specifiek aandacht of alle activiteiten uit het perspectief van jeugdigen, ouders en professionals logisch zijn georganiseerd zodat de beste resultaten kunnen worden geboekt.

Dit is een vast onderdeel van onze beleidsontwikkeling

2. Versterk de huidige monitoring door ontwikkelingen nog meer met lokale en regionale jeugdhulpaanbieders te bespreken zodat er gezamenlijk inzicht is en gezamenlijke duiding kan plaatsvinden.

Dit doen we structureel jaarlijks ( december)

3. Besteed in de monitoring aandacht aan de

We werken regionaal samen

35

uitstroom en duid de ontwikkelingen in de uitstroom (op dit moment het landelijke achterblijven van de uitstroom). Bespreek ook de (maatschappelijke, financiële, enz.) gevolgen van de ontwikkelingen van de uitstroom voor de raad in relatie tot de beleidsuitgangspunten die zijn vastgesteld door de raad. Bekijk wat op dit terrein binnen de regionale samenwerking mogelijk is.

op het thema in en uitstroom. Tijdens de contract gesprekken met de aanbieders is dit een vast onderdeel. Op het onderdeel Jeugd ggz wordt uitstroom op gepakt in een programma lijn. In de regionale rapportage wordt hier uiting aangegeven.

4. Investeer verder in het strategische partnerschap met de belangrijkste jeugdhulpaanbieders zodat zij zich mede verantwoordelijk voelen voor de lokale doelstellingen.

De belangrijkste lokale jeugdzorg partners nodigen we uit in de perceel gesprekken waarin we inhoudelijk over ontwikkelingen spreken. Ook nodigen we deze aanbieders uit in de leveranciers bijeenkomsten.

7. Voer met de raad het brede gesprek over de Woonzorgvisie om te komen tot een afgewogen besluit hierover.

De Woonzorgvisie is aangenomen aan de raad. En hier werken we mee.

9. Aan de raad en het college: Bouw samen consequent voort op de beleidskeuzes die door de raad zijn vastgesteld, waarbij het college in de rapportages aan de raad iedere keer de beleidskeuzes in herinnering roept. Zo kan de raad op basis van de aangeboden sturingsinformatie de afweging maken of zij hun beleidskeuzes moeten bijstellen.

De bezuinigingsmaatregelen zijn verwerkt in deze monitorrapportage.

* De hier niet genoemde aanbevelingen waren aanbevelingen aan de Raad.

36

Bijlage 3 - Overzicht gebruik van collectief aanbod MeerVoormekaar januari – augustus 2023 Er zijn ca 312 individuele vragen binnengekomen via het Vraagpunt:    

52 % ouderen. 23% jongeren 24% volwassenen 1% overig

Herkomst van de vragen:      

24% is afkomstig van inwoner of informeel netwerk inwoner 25% via het Sociaal Wijkteam 16% via gemeente (=welzijnsbezoeken) 17% op initiatief sociaal werker of verwezen binnen MeerVoormekaar 10% via zorgorganisaties zoals huisarts of praktijkondersteuners 8 % via politie, onderwijs, woningcorporaties en werkbedrijf

Thema’s vragen:      

Sociale relaties 37% Wonen en leefbaarheid 21% Financiën 18% Geestelijke en lichamelijke gezondheid 12% Werk, opleiding en activiteiten 8% Zingeving 4%

Doorverwijzing van vragen:  51% MeerVoormekaar, o.a. hulpdiensten, netwerkcoaches, formulierenteam etc.  37% is doorverwezen naar collectief aanbod van MeerVoormekaar, zoals Koffie met Leonie, lotgenotencontactgroepen, verbindingstafel.  7% terugverwezen naar Sociaal Wijkteam.  5% is doorverwezen naar collectief aanbod van derden.

Collectief aanbod MeerVoormekaar Rapportage 2023 Lotgenotencontact         

NAH Café, ontmoeting en informatie NAH-dag Ontmoetingsgroep partnerverlies Partnerverliesgroep Leer/herstelgroep GGZ, wekelijks Vriendengroep jongvolwassenen met ASS Jongeren met ASS, 2 groepen Alzheimercafé Broedplaats, wekelijks, herstelgerichte dagbesteding

Gem. aantal deelnemers per keer 20 75 10 6 6 4 12 30 16

Aantal keer 6 1 8 21 21 12 7 3 37

Ontmoeting        