Beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030

In de gemeentelijke binnensportaccommodaties worden duurzaamheidsmaatregelen toegepast bij vervanging of renovatie. B. Buitensport In de gemeente Wijchen zijn in alle kernen buitensportaccommodaties beschikbaar. Het betreft hoofdzakelijk tennis- en voetbal- en korfbalaccommodaties. In de kern Wijchen zijn bovendien een hockeyaccommodatie, een atletiekbaan en een crossfietsbaan aanwezig. Momenteel wordt gewerkt aan een nieuw plan voor de verplaatsing van de sportvelden aan de Havenweg21 Beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030

Leemweg met als doel te komen tot een toekomstbestendig park voor atletiek, tennis en voetbal aan de oost kant van Wijchen. Uitgangspunten en kaders buitensport Voor de volgende sporten zijn gemeentelijke accommodaties beschikbaar: voetbal, korfbal, hockey, atletiek en fietscross. Bij de realisatie en instandhouding van deze accommodaties zijn de kaders als volgt: - De gemeente bekostigt de aanleg van nieuwe wedstrijd- of trainingsvelden (of baan ingeval van, atletiek en fietscross) en kleedkamers indien dit conform de normen van NOC*NSF noodzakelijk is. - De club zorgt voor instandhouding van kleedkamers en verlichtingsinstallatie (onderhoud, renovatie en vervanging). - De club is/blijft in alle opzichten verantwoordelijk voor het clubhuis (zoals: kantine, jeugdhonk of krachthonk). - De sportvelden en -banen worden om niet in gebruik gegeven aan de verenigingen. - Onderhoud en renovatie van de sportvelden en -banen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeente en verenigingen. De afspraken hierover zijn vastgelegd in het Renovatieplan Sportaccommodaties (RSA) Bestaande voorzieningen De sportvelden en banen zijn (met uitzondering van onder meer de tennis- en padelbanen, jeu de boulesbanen en paardensportaccommodaties) eigendom van de gemeente Wijchen.

De gebouwen zijn in eigendom van de desbetreffende verenigingen (met uitzondering van het gebouw op sportpark Het Bospad in Alverna, dit is particulier eigendom). Naast de basisvoorziening zijn er andere buitensportvoorzieningen, die niet als basisvoorziening worden beschouwd maar wel op gemeentelijk niveau bijdragen aan het sportaanbod. Net als bij de binnensport zien we dat we bij het gebruik van met name voetbal- en tennisaccommodaties tegen de grenzen van de capaciteit aan beginnen te lopen. Ook hier onderzoeken we de toekomstige behoefte, zodat we hierop kunnen inspelen. C. Ontwikkelingen in accommodatiebehoefte Wanneer er in overeenstemming met de eisen van de bond of vanuit onderwijs geen noodzaak is tot uitbreiding dient de vereniging zelf zorg te dragen voor de realisatie van hallen/velden/banen. De vereniging kan in dat geval een beroep doen op een gemeentelijke subsidiebijdrage, de gemeenteraad bepaalt uiteindelijk of en hoe veel de gemeente ook daadwerkelijk bijdraagt. Elke vraag tot uitbreiding wegen we af aan de hand van een aantal criteria: - Gebruiksintensiteit Het is niet mogelijk om alle activiteiten op de beschikbare velden in te plannen. Zowel sporten cultuurtechnisch als vanuit praktisch oogpunt.

- Beschikbaarheid alternatieven Indien binnen een afstand van 3,5 kilometer hemelsbreed overcapaciteit beschikbaar is waarmee de extra behoefte kan worden ingevuld zal de gemeente níet investeren. - Stabiliteit van de behoefte De vereniging heeft al minimaal 3 jaar een tekort aan ruimte. - Wijchens karakter van de vereniging Minimaal 50% van de leden is afkomstig uit de gemeente Wijchen. Ook als het gaat om voorzieningen om nieuwe vormen van sport mogelijk te maken, die niet één op één ten goede komen aan één vereniging hanteren we bovenstaande criteria. De gemeentelijke rol en bijdrage zal per afzonderlijk geval apart worden bepaald door het opstellen van een businesscase waarin de (maatschappelijke) voordelen en kosten en baten van de nieuwe voorziening worden uitgewerkt.

22 Beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030

In dat kader hebben we de gemeenteraad in november 2025 gevraagd om middelen beschikbaar te stellen voor een onderzoek naar de haalbaarheid van een atletiekhal in Wijchen. Een dergelijke (overdekte) voorziening zou het maatschappelijk rendement van de (her-)ontwikkeling van sportpark de Wychert kunnen vergroten. Naast de atletiekvereniging kunnen namelijk ook andere organisaties (andere (sport)verenigingen, onderwijs, kinderopvang, zorg) gebruik maken van de hal. In het proces om te komen tot een businesscase zoeken we dan ook nadrukkelijk naar samenwerkingspartners die kunnen bijdragen aan een sluitende exploitatie van de voorziening. Beheer en verduurzaming Zoals al eerder aangegeven ligt het beheer en de exploitatie van de buitensportaccommodaties in handen van de sportverenigingen. De afspraken hierover zijn vastgelegd in het Renovatieplan Sportaccommodaties (RSA). Wel stimuleren we de sportverenigingen waar nodig bij duurzaamheidsmaatregelen en het gebruik van gerelateerde subsidiemogelijkheden. Zo hebben de Wijchense tennisverenigingen al hun verlichting vervangen door LED en gebruikt Stichting Groene Grasvelden (voert het jaarlijks onderhoud uit op de buitensportvelden en banen) geen chemische bestrijdingsmiddelen meer. De velden en banen zijn in een goede staat en voldoen aan normen en richtlijnen.

Wel geven verenigingen aan dat de natuurgrasvelden steeds vaker niet gebruikt kunnen worden vanwege weersomstandigheden. Wat gaan we hiervoor doen? Bestaand - Uitvoeren MJOP voor de gemeentelijke binnensportaccommodaties. - Verduurzaming gemeentelijke binnensportaccommodaties bij vervanging of renovatie. - Met sportverenigingen, beweegaanbieders en onderwijs een goede invulling geven aan het bezettingsrooster van de (gemeentelijke) binnensportaccommodaties. - Informeren sportverenigingen over duurzaamheidssubsidies. - Uitvoeren van het RSA voor onderhoud en renovatie van buitensportaccommodaties - Een jaarlijkse inspectie met betrekking tot de kwaliteit van de buitensportaccommodaties. Nieuw (deels) - Uitvoeren van een capaciteitsonderzoek voor de binnen- en buitensportaccommodaties, zodat we inzicht hebben of er voldoende capaciteit beschikbaar is voor de verenigingen in de gemeente Wijchen. - Opzetten van een gedifferentieerde tarievenstructuur voor de huur van binnensportaccommodaties. Hier nemen we het opnieuw bekijken van de prioritering bij de verhuur van binnensportaccommodaties in mee.

23 Beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030

Monitoring en evaluatie In deze notitie staat onze visie beschreven waarbij per thema aangegeven is wat onze ambitie is en wat we hiervoor gaan doen. In het uitvoeringsprogramma koppelen we dit aan concrete activiteiten. Het uitvoeringsplan wordt opgesteld samen met de buurtsportcoach, de verenigingsondersteuner en collega’s van de verschillende beleidsterreinen. In dit plan staat per thema wie wat wanneer doet en welke producten er opgeleverd gaan worden voor de periode 2026-2031. Er is voor deze periode gekozen omdat interventies een lange adem vereisen en niet altijd op korte termijn resultaten laat zien. Jaarlijks evalueren we het uitvoeringsplan met de betrokkenen en stellen we deze, waar nodig, bij. Halverwege (tussenevaluatie) en aan het einde van de beleidsperiode, bij de herijking van deze notitie, komen we met een evaluatie. De tussenevaluatie zullen we aan de raad inzichtelijk maken. Waar mogelijk wordt gebruikgemaakt van bestaande onderzoeken en beschikbare cijfers, zoals van de GGD, kenniscentrum sport en bewegen, Mulier instituut en de verenigingsmonitor onder de Wijchense sportverenigingen. De verengingsmonitor heeft eind 2024 plaats gevonden waarvan de uitkomsten begin 2025 bekend waren. Dit was voor de gemeente een 0-meting.

We willen deze monitor dan ook graag vaker herhalen om lange termijn ontwikkelingen in kaart te brengen door middel van vergelijkbare gegevens, zodat de sportverenigingen en de gemeente inzicht krijgen in trends, hun sterke en zwakke punten en beleidsmatige knelpunten. Dit wordt meegenomen in het uitvoeringsprogramma.

Financiën Voor het sportbeleid zijn zowel gemeentelijke middelen als landelijke middelen beschikbaar. Landelijk wordt er gebruik gemaakt van de Brede Regeling Combinatiefuncties en het Lokaal Sportakkoord. Vanaf 2023 is dit onderdeel van de Brede SPUK. Daarnaast wordt er ook budget vanuit andere beleidsterreinen deels besteed ten behoeve van sport en bewegen. Denk hierbij aan de GALA middelen. In 2026 geeft de rijksoverheid voor het laatste jaar SPUK middelen aan gemeenten. Het is voor 2027 en verder nog niet duidelijk hoe en wat de rijksoverheid ter beschikking stelt voor de SPUK middelen waarbij de verwachting is dat de Brede Regeling Combinatiefuncties en het Lokaal Sportakkoord blijft bestaan. Zoals hierboven aangegeven wordt vanuit deze notitie een uitvoeringsprogramma geschreven. De acties in het uitvoeringsprogramma worden in principe vanuit bestaande middelen gefinancierd. Indien er acties of activiteiten gewenst zijn die aanvullende financiering nodig hebben, wordt dit verzoek ingediend bij de raad. Voor nu vallen hier de verengingsmonitor en de inzet van de buurtsportcoach en verengingsondersteuner onder. Verenigingsmonitor Voor de verenigingsmonitor zijn in de huidige gemeentelijke budgetten geen financiële middelen beschikbaar. De raad heeft via een motie om de monitor verzocht en hier in de begroting financiële middelen voor beschikbaar gesteld.

We willen hier graag een vervolg aan geven om bovenstaande redenen. Omdat we dit om de drie jaar uit laten voeren verwachten we dit op te nemen in de perspectiefnota 2027 ter besluitvorming aan de gemeenteraad. Capaciteitsonderzoek binnen- en buitensport Om ervoor te zorgen dat het accommodatieaanbod, zowel voor binnen- als voor buitensport, blijft voldoen aan de behoefte van sportverenigingen en andere gebruikers voeren we een onderzoek uit naar de huidige en toekomstige behoefte. De incidentele kosten van het 24 Beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030

capaciteitsonderzoek bedragen € 50.000. Hiervoor is geen ruimte in de bestaande begroting, dit nemen we op in de Perspectiefnota 2026. Buurtsportcoach/verenigingsondersteuner Om uitvoering te geven aan deze notitie zijn onder andere de buurtsportcoach en verengingsondersteuner een onmisbare schakel omdat hij/zij de brug slaat tussen sportbeleid en de praktijk. Hierbij worden verbindingen gelegd tussen verschillende lokale partijen zoals zorginstellingen, onderwijsinstellingen, welzijnsorganisaties, sportverengingen en inwoners. Ze dragen voor een heel belangrijk deel bij aan een gezonder en actiever leven in de gemeente Wijchen. Beide functies worden gefinancierd vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties. Hierbij worden de personele lasten van de combinatiefunctionarissen voor 40% bekostigd door de rijksoverheid. De overige 60% moet, in dit geval, uit gemeentelijke cofinanciering komen. Voor de jaren 2024 t/m 2026 heeft de raad hier incidenteel € 180.000,- voor beschikbaar gesteld. Dit betekent ieder jaar (2024 t/m 2026) € 60.000,-. Dit is vanaf 2024 in de meerjarenbegroting 2024 opgenomen. Vanaf 2027 is het dus niet financieel afgedekt. Dit zal worden opgenomen in de perspectiefnota en ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

25 Beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030

Bijlage: De 15 binnensportaccommodaties Binnensportaccommodaties Adres

Plaats

Bouwjaar

type voorziening

De Slingert Achterlo Zuid De Buizerd De Suikerberg Zandloper De Mijlpaal De Westwijzer¹ Batenburcht 't Ballegoijke Noorderlicht Arcus, trainingshal Arcus, wedstrijdhal² Heumenseweg Veenseweg

Wijchen Wijchen Wijchen Wijchen Wijchen Bergharen Hernen Wijchen Batenburg Balgoij Wijchen Wijchen Wijchen Alverna Wijchen

2007 1975 1986 1970 2009 2009 1980 1978 2022 1970 1977 2010 2010 1981 1996

sportzaal sportzaal sportzaal gymzaal gymzaal gymzaal gymzaal gymzaal gymzaal gymzaal gymzaal sporthal sporthal gymzaal sportzaal

De Lingert 6010 Homberg 2535 Zuiderpoort 56 Buizerdstraat 239 Suikerbergseweg 2 De Weem 1 Tunnelpad 3 Blauwe Hof 4003 Hoppenhofstraat 12 Boomsestraat 2B Roerdompstraat 76 Campuslaan 14 Campuslaan 14 Heumenseweg 46 Veenseweg 18

¹Het huidige gebouw van MFA Westwijzer, inclusief gymzaal, is gesloopt. Er vindt op dit moment nieuwbouw plaats incl. gymzaal. ² Arcus beschikt over 2 sporthallen (trainingshal en wedstrijdhal). Dit tellen we voor 2 binnensportaccommodaties.

26 Beleidsnotitie sport en bewegen 2026-2030