Agendabundel

3.6 (Brom)Fietsontwikkeling Fietsen leidt tot een langer en gezonder leven. Fietsen is ontspannend, gemakkelijk, voordelig en resulteert in minder uitstoot van broeikasgassen en luchtverontreiniging dan gebruik van de auto (en de meeste andere vervoermiddelen). Door het realiseren van directere routes naar de belangrijkste bestemmingen en door bestaande fietsroutes veiliger en comfortabeler te maken, zetten Druten en Wijchen in op het aantrekkelijker maken van fietsverkeer. De technische ontwikkelingen op en rondom de fiets gaan steeds sneller. Zoals Figuur 7 laat zien (zie paragraaf 2.2.5) wordt de actieradius van de fiets steeds groter. De mogelijkheden voor fietsers nemen hierdoor toe. De stijgende verkoop van de elektrische fiets en de steeds grotere acceptatie hiervan onder alle doelgroepen maakt fietsen bovendien makkelijker en laagdrempeliger. De recente ontwikkeling van speed-pedelecs (max. 45 km/u) versterkt dit, maar zorgt er ook voor dat veiligheid een steeds groter issue wordt. Het snelheidsverschil tussen fietsers wordt groter en bestaande (fiets) infrastructuur is niet automatisch bruikbaar voor hogere snelheden en nieuwe toepassingen (bijvoorbeeld e-bakfietsen). Technologische innovaties geven daarnaast nieuwe mogelijkheden op verschillende gebieden.

Het gaat hierbij om het stallen van fietsen, nieuwe mogelijkheden van fietsverhuur / deelfietsen en het monitoren van het fietsgebruik. Ook de elektrische bromfiets biedt goede mogelijkheden voor woonwerkverkeer. Het elektrische bromfiets- en fietsgebruik neemt de aankomende jaren verder toe. Dit is een goed alternatief voor korte ritten met de auto en heeft positieve effecten op de uitstoot van schadelijke stoffen.

19 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

4 Mobiliteitsbeleid staat niet op zichzelf! De voorgaande hoofdstukken tonen de aanleiding voor een nieuw mobiliteitsbeleid. Het opstellen van nieuw mobiliteitsbeleid is niet mogelijk door alleen te focussen op (lokale) mobiliteit. Zoals eerder genoemd in hoofdstuk 2, mobiliteit staat niet op zichzelf. Goed mobiliteitsbeleid wordt opgesteld binnen de kaders van het nationaal, provinciaal en lokaal beleid op het gebied van onder andere mobiliteit, ruimtelijke ordening en milieu (o.a. omtrent klimaatbestendigheid en uitstoot van CO 2 en fijnstof). In dit hoofdstuk staat daarom een overzicht van relevant bovenliggend beleid, om zo de positie van het nieuwe mobiliteitsbeleid en de randvoorwaarden te schetsen.

4.1 Nationaal beleid Structuurvisie infrastructuur en ruimte (SVIR) Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vastgesteld. Hierin schetst het Rijk haar ambities: hoe moet Nederland er in 2040 voor staan? De SVIR heeft de Nota Mobiliteit vervangen en benoemt (dezelfde) essentiële onderdelen van het verkeersbeleid: • afstemming met buurgemeenten is verplicht; • inzet op ketenverplaatsingen (om een volwaardig alternatief voor de auto te creëren); • mobiliteit voor iedereen en als stimulans voor economische groei; • stimuleren van gebruik van de fiets; • verkeersveiligheid; • duurzame mobiliteit (CO₂-reductie). Deze mobiliteitsvisie is een uitwerking van het landelijke beleid. Strategisch plan verkeersveiligheid 2030 (SPV) De afgelopen jaren is het aantal ernstige verkeersgewonden gestegen en het aantal dodelijke slachtoffers lijkt niet verder te dalen. Gemiddeld komen elke

20 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

dag twee mensen niet meer thuis. En jaarlijks raken ruim 20.000 anderen gewond. De klassieke manier van benadering van verkeersveiligheid werpt minder vruchten af. Het is tijd om verkeersveiligheid vanuit een nieuw perspectief te benaderen en meer structurele aandacht te geven. Diverse partijen, waaronder het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben eind 2018 een gezamenlijke visie op de aanpak van verkeersveiligheid gepresenteerd: het Strategisch plan verkeersveiligheid 2030 ‘Veilig van deur tot deur’ (SPV). De nadruk ligt op een proactieve aanpak op basis van risico’s, in plaats van een reactieve aanpak op basis van ongevallen. Hiervoor moet data worden verzameld over risico’s die er nu zijn of zich in de nabije toekomst voor kunnen doen. Dit zijn bijvoorbeeld risico’s op basis van infrastructuur (een onveilig kruispunt) of weggebruikers (smartphonegebruik). Met het inschatten van risico’s kan preventief actie worden ondernomen door de verantwoordelijk wegbeheerder. Er moeten concrete maatregelen worden uitgewerkt in een lokaal uitvoeringsplan. De Omgevingswet Op 1 januari 2021 treedt de Omgevingswet in werking. Deze wet heeft tot doel de fysieke leefomgeving te verbeteren. In de Omgevingswet staan waarden als veiligheid, gezondheid en duurzame omgevingskwaliteit centraal.

De wet voorziet in meer afwegingsruimte om lokaal te besluiten over de leefomgeving en in een meer samenhangende benadering in beleid, regelgeving en besluitvorming over de leefomgeving. Met de Omgevingswet worden uiteindelijk 26 wetten samengevoegd tot één wet. Iedere gemeente moet een Omgevingsvisie vaststellen. In een programma werkt de gemeente vervolgens het beleid uit voor (een onderdeel van) de fysieke leefomgeving. Er kunnen in het programma maatregelen worden genoemd die nodig zijn om de gewenste kwaliteit te bereiken. Zo kan een programma gericht zijn op een specifiek beleidsthema (zoals mobiliteit) of op gebieds- of projectniveau worden opgesteld.

Zodra de Omgevingswet in werking treedt, vervalt de Planwet verkeer en vervoer uit 1998. In de Planwet verkeer en vervoer staat dat elke gemeente ‘samenhangend en uitvoeringsgericht verkeers- en vervoersbeleid’ moet voeren. Op het moment dat de Omgevingswet wordt ingevoerd, wordt het gemeentelijk verkeersbeleid opgenomen in de Omgevingsvisie. Het mobiliteitsbeleid van de gemeenten Druten en Wijchen dient daarmee als bouwsteen voor de op te stellen Omgevingsvisie. Klimaatakkoord In het regeerakkoord heeft het kabinet een ambitieus klimaatdoel gesteld: 49% minder broeikasgasemissies in 2030 ten opzichte van 1990. De maatregelen, waaronder die voor verkeer en vervoer, zijn eind juni 2019 gepresenteerd. De aanpak voor mobiliteit bestaat uit acties die zich richten op: ▪ Schoner: centraal in de vergroening van de mobiliteitssector staat de beweging van het gebruik van fossiele brandstoffen naar elektrisch aangedreven voer- en vaartuigen. Voor tweewielers, personenauto’s, bestelbusjes en bussen is dit technisch nu al binnen handbereik. Dit zal dan ook een groot aandeel leveren aan de beoogde CO₂-reductie. Daarom streeft het kabinet er dan ook naar dat in 2030 alle nieuwe personenauto’s zero emissie zijn. Voor zwaar vrachtvervoer zijn nog innovaties nodig om te kunnen elektrificeren via batterij of brandstofcel.

▪ Slimmer: het optimaliseren van stromen, beter benutten van vervoerscapaciteit over weg, water en spoorwegen, het delen van voertuigen, etc. ▪ Anders: het aanpassen van het mobiliteitsgedrag: makkelijker switchen tussen modaliteiten, reistijden (spits mijden), zuinige rijstijl en minder reizen (thuiswerken). Het klimaatakkoord gaat verder dan alleen mobiliteit: het adaptief inrichten van de ruimte om de gevolgen van klimaatverandering (droogte, hitte, wateroverlast) op te vangen, respectievelijk te verminderen. Eén van de speerpunten hierbij is het terugdringen van verhard oppervlak. Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) Het kabinet heeft de ambitie dat alle auto’s die vanaf 2030 in Nederland worden verkocht emissieloos zijn. Het aantal elektrische personenvoertuigen zal door het Rijksbeleid in 2030 toegenomen zijn van de huidige 145.000 naar

21 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

1,9 miljoen. Het aantal publieke laadpunten moet hierdoor fors toenemen. Dit vraagt om een slim, dekkend, toegankelijk en betrouwbaar netwerk van laadpunten. Hiervoor is de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) opgesteld, waarin de sector, netbeheerders, decentrale overheden en het Rijk afspraken hebben gemaakt om de benodigde versnelling van de uitrol van laadinfrastructuur te realiseren. Een groot deel van de afspraken uit de NAL moet op gemeentelijk niveau worden uitgevoerd. Gemeenten moeten een visie en plaatsingsbeleid voor laadinfrastructuur opstellen en zorgen voor versnelde procedures voor de uitrol en het elektrificeren van het eigen wagenpark met bijbehorende laadvoorzieningen. De visie voor Druten en Wijchen wordt waarschijnlijk begin 2021 ter besluitvorming voorgelegd. Schone Lucht Akkoord (hoofdlijnen) Schone lucht is van levensbelang. Luchtverontreiniging behoort tot een van de belangrijkste risicofactoren voor de gezondheid, in dezelfde orde van grootte als overgewicht. Het kabinet heeft de ambitie om samen met decentrale overheden een permanente verbetering van de luchtkwaliteit te bewerkstelligen om gezondheidswinst voor iedereen in Nederland te realiseren. Dit krijgt vorm in het Schone Lucht Akkoord, dat in samenwerking tussen decentrale overheden en het Rijk tot stand zal komen.

Minister Van Nieuwenhuizen (IenW) heeft begin 2020 samen met 46 gemeenten en provincies het Schone Lucht Akkoord ondertekend. Het akkoord bevat een pakket aan maatregelen om de lucht in Nederland schoner en gezonder te maken. Inzet is om in alle relevante sectoren een emissiereductie te realiseren, met als doel om 50% gezondheidswinst in 2030 ten opzichte van 2016 te behalen. Voor het wegverkeer wordt ingezet op een verdere aanscherping van de Europese emissie-eisen voor voertuigen en verbetering van de monitoring en het toezicht in Nederland. Daarnaast leveren maatregelen uit het Klimaatakkoord, waaronder elektrificatie, de werkgeversaanpak en efficiënte logistiek, aanzienlijke reducties op. De beide gemeenten hebben geen beleid op het gebied van schone lucht en hebben ook het schone lucht akkoord (nog) niet getekend.

22 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Logistiek en goederenvervoer Op 4 juli 2019 hebben minister Cora van Nieuwenhuizen (IenW), Aad Veenman (Topsector Logistiek) en Steven Lak (Logistieke Alliantie) het gezamenlijke ambitiedocument ‘Logistiek en goederenvervoer in 2050’ ondertekend. Om de hierin geformuleerde ambities te realiseren zijn zeven thema’s opgenomen: kennisontwikkeling en innovatie, multimodale knooppunten en verbindingen, verduurzaming, imago, menselijk kapitaal, veiligheid en internationalisering. Hierbij wordt ingezet op een juiste balans tussen 95% minder CO₂-uitstoot in 2050 (ten opzichte van 1990) en behouden van het concurrentievermogen van de sector. In het Regeerakkoord is opgenomen dat in navolging van de ons omringende landen zo spoedig mogelijk een vrachtwagenheffing wordt ingevoerd. Het kabinet heeft in juni 2020 ingestemd met het wetsvoorstel vrachtwagenheffing. Dit voorstel ligt nu voor advies bij de Raad van State. Na dit advies buigt de Tweede Kamer zich over het wetsvoorstel. Het kabinet wil dat het vrachtverkeer schoner en slimmer wordt. Hoe meer kilometers vrachtwagens rijden, hoe meer heffing ze betalen. Maar hoe schoner en hoe lichter de vrachtwagens zijn, hoe minder ze moeten betalen. De vrachtwagenheffing zal gaan gelden op het Rijkswegennet. Druten heeft de Maas en Waalweg hiervoor aangedragen (zie paragraaf 2.2.2.).

4.2 Provinciaal en regionaal beleid 4.2.1 Provinciaal Regionale Verkeers- en Vervoersplan Gelderland In de omgevingsvisie van de provincie Gelderland (geactualiseerd: 2015) is het regionale verkeers- en vervoerbeleid geïntegreerd. Het doel is dat steden en regio's elkaar versterken, door te zorgen voor een optimale bereikbaarheid tussen de steden en hun omgeving. De provincie streeft naar duurzame mobiliteit. Het bundelen en concentreren van stedelijke functies kan daarbij helpen.

Visie voor een bereikbaar Gelderland In het voorjaar van 2020 hebben Gedeputeerde Staten van Gelderland de ‘visie voor een bereikbaar Gelderland’ vastgesteld. De visie beschrijft de ontwikkelingen en bereikbaarheidsopgaven die zullen gelden voor Gelderland richting 2030. In de visie staat ook de strategie van Gelderland en een afwegingskader op basis waarvan activiteiten en projecten worden geselecteerd die bijdragen aan het realiseren van de visie om Gelderland op een slimme en schone manier bereikbaar te houden. Om dit te voor elkaar te krijgen wil Gelderland de reiziger verleiden om de slimste en schoonste keuzes te maken door te verbinden, te veranderen en te vergroenen. Centraal in de visie staan 5 bouwstenen: 1. realiseren kwalitatief hoogwaardige hubs op de juiste locaties; 2. inzetten op fietsen op korte afstanden; 3. optimaliseren capaciteit op de langere afstanden; 4. verder versterken van ons goederenvervoer; 5. het bevorderen van de verkeersveiligheid. De bouwstenen staan in meer en mindere mate met elkaar in verbinding. De hubs (knooppunten) uit bouwsteen 1 verbinden verschillende vormen van mobiliteit. Zo faciliteren deze hubs de overstap op de fiets voor korte afstanden (bouwsteen 2) en vormen de hubs ook de overstap naar het reizen op lange(re) afstanden (bouwsteen 3). Voor de langere reizen zet Gelderland

23 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

in op hoogwaardig OV en het verbeteren van provinciale en rijkswegen. Dit moet (natuurlijk) op een veilige manier (bouwsteen 5). Met bouwsteen 4 wordt ingezet op het versterken van het goederenvervoer, gezien de ligging van de provincie op internationale corridors. De mobiliteitsvisie is een uitwerking van de doelen en ambitie voor bereikbaarheid in de ‘Omgevingsvisie Gaaf Gelderland’. Gestreefd wordt naar: “Efficiënte, duurzame en innovatieve bereikbaarheid, toegesneden op de veranderende vraag”. Hierbij horen de volgende ambities: ▪ In 2050 is de groei van de mobiliteit op een slimme manier opgevangen en verplaatsen mensen in Gelderland zich veilig, snel, betaalbaar en klimaatneutraal. Snel en veilig internet fungeert daarbij als alternatief voor fysieke verplaatsingen. ▪ In 2050 is het netwerk voor goederenvervoer in Gelderland toegankelijk, duurzaam en klimaatneutraal. ▪ In 2030 is al ons busvervoer zonder uitstoot en is 35% van het totaal aantal verplaatsingen met de fiets.

4.2.2 Regionaal Duurzame Mobiliteit en Bereikbaarheid Samen met 16 andere gemeenten, vormen Druten en Wijchen het samenwerkingsverband Regio Arnhem Nijmegen. Deze samenwerking is gericht op het verbeteren van het vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven in de regio. Hiervoor werkt Regio Arnhem Nijmegen aan vier thema’s, waaronder mobiliteit. In dit kader is in 2019 het ambitiedocument ‘Duurzame Mobiliteit en Bereikbaarheid’ vastgesteld door de 18 gemeenten. Ingegeven door de almaar toenemende mobiliteit in de regio, voorziet het programma ‘Duurzame Mobiliteit’ in 6 werksporen om de druk op het mobiliteitssysteem aan te pakken: ▪ robuust wegennet (waaronder aanpak A50); ▪ betrouwbaar spoor; ▪ (hoogwaardig) openbaar vervoer voor iedereen met aandacht voor ketenmobiliteit en deelmobiliteit; ▪ aantrekkelijk fietsnetwerk; ▪ slim & schoon onderweg; ▪ verkeersveilige omgeving met meer structurele aandacht voor verkeersveiligheid en het analyseren van de grootste risico's. Bijlage 5 toont de belangrijkste regionale bereikbaarheidsopgaven op kaart. Regionale Uitvoeringsagenda Fiets Medio herfst 2018 is door Regio Arnhem Nijmegen het ambitiedocument Samenwerkings-agenda Fiets vastgesteld. Op basis van dit ambitiedocument is in 2019 de Regionale Uitvoeringsagenda Fiets voor 2019-2024 opgesteld.

Hierin zijn de ambities uit het ambitiedocument concreet gemaakt in een programmering en maatregelen. Relevant voor Druten en Wijchen is de snelfietsroute tussen Wijchen en Oss. Voor deze route wordt eind 2020/begin 2021 een verkenning gestart.

4.3 Lokaal beleid Bestaand beleid en bestaande plannen van de gemeenten vormen het vertrekpunt voor het toekomstige mobiliteitsbeleid van de gemeenten Druten en Wijchen samen. Hieronder worden de belangrijkste beleidsstukken voor Druten en Wijchen genoemd.

4.3.1 Mobiliteit Het gemeentelijke mobiliteitsbeleid van beide gemeenten lag vast in twee afzonderlijke Gemeentelijke Verkeer- en Vervoersplannen (GVVP’s). Veel van de hierin opgenomen doelstellingen en uitvoeringsplannen zijn, zoals eerder aangegeven, gerealiseerd of aan herziening toe. Hieronder de belangrijkste doelen van beide documenten. In het GVVP van Druten staat dat bereikbaarheid een voorwaarde voor het functioneren van de gemeente is. Het verkeers- en vervoerbeleid ondersteunt de ruimtelijke en economische ontwikkelingen in de gemeente en draagt bij aan de realisatie van benoemde belangrijke projecten (zoals het centrumplan Druten). De gemeente moet aantrekkelijk zijn voor toerisme en recreatie. Dit punt wordt benadrukt door onder ander de wandel- en fietspadenstructuur te verbeteren. Druten koestert haar landelijke fijnmazige structuur van netwerken voor fiets, wandelen en auto. Er zijn geen grote doorgaande wegen, behalve de N322 en haar ontsluitingswegen. Voor het gemeentelijk wegennet wordt ingezet op verbetering van verkeersonveilige punten door middel van (kleinschalige) maatregelen in combinatie met ontwikkelingen. De verkeersongevallencijfers worden gemonitord en zo nodig worden aanvullende maatregelen getroffen.

Om de bereikbaarheid te verbeteren, wordt in samenwerking met de provincie een duurzaam en hoogwaardig openbaar vervoer-knooppunt gerealiseerd en ingezet op de aanpak van de N322 Maas en Waalweg. In het GVVP van Wijchen staat het garanderen van een betrouwbare bereikbaarheid van Wijchen door gerichte ingrepen in de hoofdstructuur. De gemeente Wijchen bevordert de fiets voor lokale en regionale verplaatsingen. Ook het openbaar vervoer (lokaal en regionaal) wordt gestimuleerd, door middel van de juiste randvoorwaarden. Er is structurele aandacht voor

24 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

verkeersveiligheid, waarbij de bermen in het buitengebied specifiek in beeld komen. In het parkeerbeleid wordt het verbeteren van de parkeersituatie in woonwijken, bedrijventerreinen en het centrum genoemd. Het verkeers- en vervoerbeleid faciliteert de bereikbaarheid en aandacht voor de verkeersveiligheid en leefbaarheid bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen voor wonen en werken. Er is aandacht voor de luchtkwaliteit en geluidshinder, waaronder ruimte voor de (e)fiets en het toenemende gebruik van elektrische auto’s. De laadinfrastructuur wordt hierbij niet uit het oog verloren. Parkeerbeleid Het parkeerbeleid van de gemeente Druten is uitgewerkt in het GVVP. Gemeente Wijchen heeft in 2016 een parkeerbeleidsplan opgesteld. De belangrijkste punten omtrent parkeren voor beide gemeenten laten zich als volgt samenvatten: ▪ gratis parkeren is voor diverse doelgroepen mogelijk; ▪ de visie om geen betaald parkeren in te voeren, blijft van kracht; ▪ parkeren van grote voertuigen is in Wijchen en Druten niet toegestaan (m.u.v. enkele locaties op bedrijventerreinen en stilstaan ten behoeve van laden en lossen); ▪ stallingsmogelijkheden voor de fiets worden geconcentreerd in/rondom het centrum. In het kader van de ruimtelijke ontwikkelingen Tussen Kasteel en Wijchens Meer heeft de gemeente Wijchen het parkeerbeleid voor een deel van het centrum in 2020 aangepast.

Als gevolg hiervan wordt in dit gebied onder andere het aantal openbare parkeerplaatsen teruggebracht en een lagere parkeernorm gehanteerd. Fietsers in de voorrang In tegenstelling tot de landelijke CROW-richtlijnen geldt in de gemeente Druten dat binnen de bebouwde kom fietsers op vrijliggende fietspaden op rotondes geen voorrang hebben op het gemotoriseerd verkeer. Deze keuze om de rotondes nog niet om te vormen is gebaseerd op divers onderzoek van de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Hieruit blijkt dat de voorrang voor de fietser niet aantoonbaar veiliger is. Druten heeft overigens wel degelijk de intentie zich te conformeren aan de landelijke richtlijnen. Maar wel pas als uit onderzoeken blijkt dat fietsers op rotondes met vrijliggende fietspaden binnen de bebouwde kom veilig in de voorrang

25 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

kunnen worden gebracht en dit aantoonbaar veiligere verkeersituaties oplevert. Wanneer dit zo is, dan zal ook Druten overgaan tot instelling van voor voorrang voor fietsers. In Wijchen hebben fietsers wel voorrang op rotondes.

4.3.2 Overig beleidsthema’s Mobiliteit staat niet op zichzelf en deelt de beschikbare ruimte met andere gebruiksfuncties in de openbare ruimte (groen, water, verblijfsruimte). Beleid voor andere thema’s kan een sterke invloed hebben op mobiliteit. Denk bijvoorbeeld aan de invloed die ruimtelijke ontwikkelingen en de keuzes omtrent duurzaamheid kunnen hebben op het aantal auto’s of fietsers op straat. Omgekeerd kan mobiliteitsbeleid helpen bij het behalen van ambities en wensen op andere beleidsvelden. In deze paragraaf worden een aantal van dergelijke haakjes genoemd. Sociaal Domein Omtrent mobiliteit en vervoer spelen er voor het sociale domein in de gemeenten de volgende drie punten: ▪

Inclusieve samenleving: het streven is dat iedereen mee kan doen (in de samenleving). Omtrent mobiliteit en vervoer zijn twee belangrijke aandachtspunten, te weten 1. Fysieke toegankelijkheid (alle wegen, paden, trottoirs en OV-haltes goed toegankelijk met scootmobiel en rollator) en 2. Goede communicatie over de mogelijkheden (duidelijk hoe inwoners met een beperking kunnen reizen en welke mogelijkheden er zijn).

▪

Doelgroepenvervoer: het is van belang dat het doelgroepenvervoer goed aansluit op het beschikbare openbaar vervoer. Het streven is dat inwoners zoveel mogelijk gebruik maken van het regulier openbaar vervoer en in mindere mate van WMO-voorzieningen.

▪

Volksgezondheid: Druten en Wijchen streven naar een gezonde leefomgeving, die mensen uitnodigt om te bewegen. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan wandelen en fietsen in een groene omgeving.

Milieu en duurzaamheid Door de nabijheid van rijkswegen (A50 en A73) en de provinciale wegen (A326, N322, N324, N845 en N847) zijn Druten en Wijchen goed bereikbaar met de auto. Wat betreft openbaar vervoer (OV) is de kern Wijchen richting Nijmegen en ’s-Hertogenbosch goed ontsloten met trein en bus. De overige kernen en het buitengebied zijn ontsloten met drie buurtbuslijnen. De gemeente Wijchen beschikt over een snelfietsverbinding tussen de kern Wijchen en Nijmegen. De goede ontsluiting per OV en fietsverbindingen biedt kansen voor duurzame mobiliteit11. Met het Energieplan (op hoofdlijnen) “Samen naar een duurzaam Wijchen” wordt onder andere ingezet op pilots voor elektrische deelauto’s en het realiseren van elektrische laadpalen in de openbare ruimte. Medio herfst 2020 volgt hiervoor een visie op laadpalen van de gemeenten samen. Economie Het waarderen van lokaal ondernemerschap, het versterken van het ondernemersnetwerk en het aanjagen van bedrijvigheid zijn de drie pijlers die van belang zijn voor de Wijchense economie en toerisme. In de economische visie 2030 ‘Wijchen = Samen ondernemen’ (september 2020) komt bereikbaarheid en parkeren meer dan één keer terug. Wijchen heeft een goede mix van lokale en regionale bedrijventerreinen. Lokale en (inter)nationale bedrijven zijn er gevestigd.

De bereikbaarheid van sommige locaties vormt echter een knelpunt en verdient aandacht. De waardering van de bereikbaarheid per auto is de afgelopen jaren sterk verslechterd. Ondanks dat deze indicator nog steeds rond het Nederlands gemiddelde ligt, is dit een aandachtspunt. Door het parkeren gratis te houden is het voor bezoekers en inwoners eenvoudig om het centrum te bezoeken. Dit stimuleert de levendigheid en ook het ondernemerschap in de kern. Dit maakt de centra van Wijchen en Druten interessant voor ondernemers. Op bedrijventerrein Wijchen Oost is op enkele

11

Bron: Milieubeleidsplan 2018-2021

26 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

plaatsen sprake van parkeerproblematiek, zoals parkeren in de berm. Op bedrijventerrein Loonse Waard is het parkeren van vrachtwagens een knelpunt. In Druten speelt dit op bedrijventerrein Westerhout-Noord. Toerisme en recreatie De Toeristische visie Wijchen 2020-2030 is tegelijk met de economische visie opgesteld. Er wordt ingezet op het vergroten van het aandeel toerisme in Wijchen, met hogere uitgaven per bezoeker en het bereiken van maximale bezoekersaantallen. De groei die de gemeente wil realiseren moet duurzaam zijn. Toerisme draagt zodoende bij aan het vergroten van de leefbaarheid, versterken van de economie, creëren en behouden van werkgelegenheid, en groei in duurzaamheid. De ligging van Druten en Wijchen in de Regio Arnhem Nijmegen, de goede bereikbaarheid per auto en openbaar vervoer (treinstation Wijchen) en voldoende, gratis parkeren zijn sterke kwaliteiten voor bezoek en verblijf. Deze kernkwaliteiten moeten worden behouden.

5 Ambities en doelen De gemeente Druten en Wijchen hebben de intentie om, naast mobiliteitsbeleid, ook gezamenlijk een omgevingsvisie op te stellen (zie ook paragraaf 4.1). Daarbij gaat het om de fysieke leefomgeving; de mogelijkheden om te wonen, werken, recreëren en ondernemen, nu en in de toekomst, in een gezond en plezierig leefklimaat. Infrastructuur en bereikbaarheid komen hierin terug. De gemeentelijke ambities en doelen op het gebied van mobiliteit vormen hiermee bouwstenen voor de omgevingsvisie.

stellen mobiliteitsplan (zie paragraaf 1,1), maar ook echt een bouwsteen voor de op te stellen omgevingsvisie (zie onderstaande tabel voor de raakvlakken).

Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal De gemeenten Druten en Wijchen liggen tussen de Maas en de Waal en kenmerken zich door twee grote kernen met daar omheen een landelijk gebied met verschillende natuurgebieden en kleinere kernen. Verder kent het gebied landbouwbedrijven en verschillende bedrijventerreinen.

De mobiliteitsvisie bevat 5 speerpunten waarmee we onze ambities verwezenlijken. Deze speerpunten hebben een directe relatie met belangrijke kernpunten van een omgevingsvisie: leefbare, duurzame, (verkeer)veilige, inclusieve (“iedereen kan meedoen”) en bereikbare gebieden. Door de koppeling van de speerpunten (mobiliteitsvisie) met kernpunten (omgevingsvisie) vormt de mobiliteitsvisie niet alleen de basis voor het op te

De mobiliteitsvisie houdt rekening met deze verscheidenheid van gebiedskenmerken. Daarnaast dragen we met de mobiliteitsvisie ook bij aan de (gemeentelijke en bovenliggende) doelstellingen op het gebied van duurzaamheid en ruimtelijke ordening.

Bereikbaar

Leefbaar

X

Voor iedereen

Verkeersveilig

Duurzaam

▪

Leefbaarheid in de gemeenten

X

▪

Bereikbaarheid tussen de kernen

X

X

▪

Verbonden met de regio

X

X

X

▪

Duurzaam verplaatsen tussen Maas en Waal

X

X

X

▪

Verkeersveiligheid als speerpunt

X

27 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

X X

X

X

5.1 De 5 speerpunten van de mobiliteitsvisie Leefbaarheid in de gemeenten

Duurzaam verplaatsen

We zetten binnen de grote kernen in op de fietser en voetganger, waarbij we ervoor zorgen dat voorzieningen goed met de auto bereikbaar blijven. In (nieuwe) woonwijken maken we meer ruimte voor fietsers, voetgangers, openbaar groen en verblijfsruimte, waardoor de auto een minder dominante positie krijgt. Hiermee dragen we bij aan: bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid.

In 2030 is voor iedereen (o.a. inwoners, bezoekers, werknemers etc.) een duurzame vervoerswijze of faciliteit beschikbaar waardoor men zich betrouwbaar en comfortabel binnen en buiten Druten en Wijchen kan verplaatsen. Met als doel het aandeel duurzame verplaatsingen (lopen, (e)fietsen, speed pedelecs, openbaar vervoer, elektrische auto en nieuwe vormen van e-mobility) dat binnen de eigen gemeente duurzaam plaatsvindt te verhogen. Hiervoor stellen we in 2025 een streefwaarde voor het aandeel duurzaam vervoer vast. Hiermee dragen we bij aan: leefbaarheid, inclusiviteit en duurzaamheid.

Bereikbaarheid tussen de kernen We zetten tussen de kernen in op bereikbaarheid voor iedereen. Elke verkeersdeelnemer moet tussen de kernen kunnen reizen. Hierbij zetten we in op betere fietsverbindingen, maar tegelijkertijd houden we de grotere kernen goed bereikbaar voor de auto. Daarnaast zetten we in op de openbaar vervoersverbinding tussen Druten en Wijchen. Extra aandacht gaat uit naar het verbeteren van de verkeersveiligheid in kernen waar doorgaand verkeer doorheen gaat en naar landbouwverkeer. Hiermee dragen we bij aan: bereikbaarheid, inclusiviteit, verkeersveiligheid en duurzaamheid.

Verbonden met de regio Het openbaar vervoer en de fiets zijn in 2030 een realistisch alternatief voor de auto voor reizen van en naar de belangrijkste bestemmingen in de omliggende regio’s. Hierbij zetten we in op onder andere fiets- en OVverbindingen, voldoende en veilige fietsenstallingen bij overstappunten en toegankelijke OV-haltes. Inwoners zijn hierdoor voor onder andere woonwerk verkeer en het bereiken van voorzieningen en sociale activiteiten minder afhankelijk van de auto. Hiermee dragen we bij aan: bereikbaarheid, inclusiviteit en duurzaamheid.

28 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Verkeersveiligheid als blijvend speerpunt Druten en Wijchen zijn in 2030 nog meer verkeersveilig, zowel objectief (het aantal geregistreerde ongevallen) als subjectief (de beleving van inwoners en bezoekers). Het streven hierbij is geen “te voorkomen” verkeersslachtoffers op het lokaal wegennet. Hiervoor is structurele aandacht nodig door middel van preventie, educatie en evaluatie van ongevallen. Waarbij we extra aandacht besteden aan de kwetsbare verkeersdeelnemers. Duurzaam Veilig principes blijven de basis vormen voor ontwerp van de openbare ruimte. Hiermee dragen we bij aan: verkeersveiligheid en leefbaarheid.

De doorvertaling van deze speerpunten in concrete maatregelen en de wijze waarop het effect van deze maatregelen wordt gemonitord en geëvalueerd vindt plaats in het op te stellen ‘Mobiliteitsplan Druten en Wijchen”. NB: Door verschillen tussen de gemeenten, verschillen mogelijk ook de maatregelen waaraan behoefte is per gemeenten. Deze verschillen worden in acht genomen tijdens het opstellen van het mobiliteitsplan.

Colofon Opdrachtgever

Gemeente Druten, Gemeente Wijchen, Michel Eijkhout, Colette Bitter

Uitgave

Movares Nederland B.V. Kennislijn Omgeving en Processen

Ondertekenaar

Hans Zuiver Senior Adviseur Mobiliteit en Parkeren

Telefoon

Nederland B.V.

Ruud Gasthuis Wietse te Morsche Hans Zuiver

Projectnummer

MN001842

Projectteam Movares

Movares Nederland B.V. Kenmerk

E80-WMO-KA-2002436

Versie

Versie 1.0

Datum

12 november 2020

29 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Bijlagen Bijlage I – Huidige wegcategorisering Druten en Wijchen

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Categorisering wegen

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Bevoorradingsroutes

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Fietsroutes

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Wegencategorisering Auto Wijchen

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Kernnet fietsverkeer Wijchen

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Bijlage II - Verkeersongevallen (2015 t/m 2019)

Verkeersongevallen in Druten (2015 t/m 2019, data van VIA). Locaties

die

dicht

op

elkaar

liggen

(<25

meter)

zijn

samengevoegd. Hoe groter de bol, hoe meer ongevallen hebben plaatsgevonden. Kleuren geven ernst van afloop ongeluk(ken) aan, waarbij de bollen zijn gekleurd o.b.v. het ernstigste ongeluk. Geel = afloop met uitsluitend materiële schade, Oranje = afloop met letsel, Rood = fatale afloop.

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Verkeersongevallen in Wijchen (2015 t/m 2019, data van VIA). Locaties die dicht op elkaar liggen (<25 meter) zijn samengevoegd. Hoe groter de bol, hoe meer ongevallen hebben plaatsgevonden. Kleuren geven ernst van afloop ongeluk(ken) aan, waarbij de bollen zijn gekleurd o.b.v. het ernstigste ongeluk. Geel = afloop met uitsluitend materiële schade, Oranje = afloop met letsel, Rood = fatale afloop.

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Bijlage III– de meest onveilige trajecten en kruispunten Op de volgende pagina is per gemeente aangegeven wat de meest onveilige trajecten en kruispunten zijn. De locaties zijn beoordeeld op basis van de CROSS-methode (gebaseerd op data voor de periode 2015-2019). Bij de CROSS-methode worden trajecten en kruispunten gescoord op basis van een ongevallenscore en verklarende factoren. Ten behoeve van de ongevallenscore wordt gekeken naar het aantal ongevallen, het type ongevallen en het risicocijfer. Het risicocijfers is het aantal slachtofferongevallen gedeeld door het aantal voertuigen dat het kruispunt passeert of gebruik maakt van het traject. Bij de verklarende factoren wordt gekeken naar de snelheidsscore (aantal snelheidsovertredingen, verkeersvolume, etc.) en de kans dat ongevallen in de toekomst vaker zullen voorkomen. De beoordeling van de locaties is uitgevoerd met VIA Software. Druten en Wijchen zijn niet voor al deze trajecten en kruispunten de verantwoordelijk wegbeheerder. Wanneer een andere instantie (bijv. Rijkswaterstaat of provincie Gelderland) de verantwoordelijke wegebeheerder is voor een traject/kruispunt, is dit aangegeven.

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Druten, meest onveilige trajecten 1. N322, tussen op- en afritten Scharenburg en op- en afritten Deesterweg → Provincie Gelderland 2. Scharenburg, t.h.v. Schutlakenstraat 3. Noord-Zuid, tussen Van Heemstraweg en rotonde N322 → Provincie Gelderland 4. N322, tussen Veesteeg (West Maas en Waal) en rotonde Noord-Zuid → Provincie Gelderland 5. Scharenburg, t.h.v. op- en afritten N322 6. Van Heemstraweg, tussen rotonde Raadhuisstraat en rotonde Meester van Coothstraat 7. Deestersteeg.

Druten, meest onveilige kruispunten 1. Noord-Zuid – Oude Koningstraat – Vissert 2. N322 – N329 – Noord-Zuid → Provincie Gelderland 3. Meester van Coothstraat – Van Heemstraweg 4. Scharenburg – Schutlakenstraat 5. Heppertsestraat – Middenweg – N329 → Provincie Gelderland 6. Koningsstraat – Molendam – Van Heemstraweg

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Wijchen, meest onveilige trajecten 1. Nieuweweg, tussen Buys Ballotstraat en Graafseweg 2. Grotestraat - Kortendijk (Bergharen) 3. Liendensedijk – Maasbandijk – Ravensteinseweg (Balgoij, Niftrik) 4. Randweg Noord, tussen Kavelpad en Hoefsestraat 5. A50, t.h.v. knooppunt Bankhoef → Rijkswaterstaat 6. Zuiderdreef, tussen Balgoijseweg en Meerdreef 7. Kamerlingh Onnestraat – Havenweg 8. Edisonstraat – Einsteinstraat 9. Nieuweweg – Stationslaan, tussen Buys Ballotstraat en Bronkhorstlaan 10. N845, tussen Ravensteinseweg en Balgoijseweg → Provincie Gelderland

Wijchen, meest onveilige kruispunten 1. N324 – N845 → Provincie Gelderland 2. Zuiderdreef - De Geer – De Ververt 3. Havenweg – Kamerlingh Onnestraat 4. Homberg – Klapstraat – Passedwarsstraat 5. Meerdreef - Laantje 6. Nieuweweg – Industriepark 7. Einsteinstraat – Zesweg 8. Randweg Noord – Kavelpad 9. Randweg Noord – Tunnelweg 10. Westerdreef – Zuiderdreef

Verkeersveiligheid uitgedrukt CROSS-scores, gemeente Druten Verkeersveiligheidskaart met CROSS-snelheidsscore voor het drukste wegennet en de ligging van de meest onveilige trajecten en kruispunten (zie voorgaan de pagina’s). ▪! Onveiligste trajecten ▪! Onveiligste kruispunten

Hoge ongevallenscore met hoge snelheidsscore Hoge ongevallenscore met lage snelheidsscore Lage ongevallenscore met hoge snelheidsscore Lage ongevallenscore met lage snelheidsscore Verschillende snelheden per rijrichting Kleine weglengte

De verkeersongevallen waarbij de locatie niet exact bekend is en/of de koppeling met snelheid niet is gelukt zijn niet in deze kaart opgenomen.

Snelheden in de periode januari 2020 Ongevallen in de periode 2015 t/m 2019

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Verkeersveiligheid uitgedrukt CROSS-scores, gemeente Wijchen Verkeersveiligheidskaart met CROSS-snelheidsscore voor het drukste wegennet en de ligging van de meest onveilige trajecten en kruispunten (zie voorgaan de pagina’s). ▪! Onveiligste trajecten ▪! Onveiligste kruispunten

Hoge ongevallenscore met hoge snelheidsscore Hoge ongevallenscore met lage snelheidsscore Lage ongevallenscore met hoge snelheidsscore Lage ongevallenscore met lage snelheidsscore Verschillende snelheden per rijrichting Kleine weglengte

De verkeersongevallen waarbij de locatie niet exact bekend is en/of de koppeling met snelheid niet is gelukt zijn niet in deze kaart opgenomen.

Snelheden in de periode januari 2020 Ongevallen in de periode 2015 t/m 2019

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Bijlage IV – Kaartmateriaal huidige bereikbaarheid OV en fiets

OV-bereikbaarheid vanaf het gemeentehuis in Druten. Geel = 10 minuten reizen Oranje = 20 minuten reizen Rood = 30 minuten reizen Als voor- en natransport is lopen aangehouden

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

OV-bereikbaarheid vanaf het huis van de gemeente in Wijchen Geel = 10 minuten reizen Oranje = 20 minuten reizen Rood = 30 minuten reizen Als voor- en natransport is lopen aangehouden

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Bijlage V – Regionale bereikbaarheidsopgaven Zie ook kaartbeeld op de volgende pagina. Bron: Regio Arnhem Nijmegen

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

00 | Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal | Mobiliteitsvisie 2020-2030

Mobiliteitsvisie Druten en Wijchen

1 Bijlage 2: Samenvatting - informatieblad Mobiliteitsvisie Druten Wijchen

Verkeersveiligheid als speerpunt •

Zowel feitelijk als gevoelsmatig nog veiliger dan op dit moment

•

Inzetten op preventie, educatie en analyse van ongevallen

•

Extra aandacht voor kwetsbare verkeersdeelnemers

•

Duurzaam veilig blijft de basis voor ontwerp van de openbare ruimte

Bereikbaarheid tussen de kernen

Leefbaarheid in de gemeenten

•

Bereikbaarheid voor iedereen

•

Betere fietsverbindingen

•

Goede autobereikbaarheid

•

In grote kernen inzetten op fietser en voetganger

•

Openbaar vervoer tussen Druten en Wijchen

•

Voorzieningen blijven goed bereikbaar met auto

•

Verkeersveiligheid in kernen waar doorgaand

•

In woonwijken meer ruimte voor voetganger, fietser,

(landbouw) verkeer doorheen gaat verbeteren

groen en verblijfsruimte

Verbonden met de regio •

OV en fiets als realistisch alternatief voor de auto

Duurzaam verplaatsen tussen Maas en Waal

•

Verbeteren fiets- en OV-verbindingen

•

Duurzame verplaatsingen binnen de gemeenten stimuleren

•

Voldoende en veilige fietsenstallingen bij OV-haltes en station

•

Voor iedereen is een duurzame vervoerswijze beschikbaar in 2030

Wijchen •

Toegankelijke OV-haltes

(elektrische deelauto, deelfiets, openbaar vervoer, etc.)

4.a 52422 Verzoek tot principe-besluit windpark Bijsterhuizen 1 Dossier 2180 voorblad.pdf

Raad Informatiebijeenkomst openbaar Wijchen Dossiernummer

2180

Extern Zaak ID

Z/20/052422

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

7 januari 2021

Agendapunt

4.a

Omschrijving

52422 Verzoek tot principe-besluit windpark Bijsterhuizen

Organisatieonderdeel

domein Fysieke leefomgeving - team Milieu

Eigenaar

Josten, Ron

Soort nota

Beslisnota

Programma/Paragraaf

§2 Duurzaamheid

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Burgers, T.T.M. (Titus)

Telefoonnummer steller

088-4327319

E-mail adres steller

r.josten@drutenwijchen.nl

Bijlagen beslisnota gemeenteraad verzoek tot prinicipe-besluit windpark Bijsterhuizen Bijlage 0 Brief Wind in Wijchen verzoek tot principe besluit Bijlage I A Startdocument windpark Bijsterhuizen (13 oktober 2017) Bijlage I B 20190718 WiW quickscan mer concept v2 Bijlage I Ba Addendum op de quickscan mer WiW v1.0 Bijlage I Projectbeschrijving windpark Bijsterhuizen Bijlage II Memo afwijking artikel III lid 3 sub c gedragscode (tiphoogte) Bijlage III Draagvlakpeiling Wind in Wijchen _ verslag draagvlakpeiling 2020-08-28 13_16_10 Bijlage IV Buurtaanbieding Energiepark Bijsterhuizen Bijlage V Memo financiele bijdrage Windpark Bijsterhuizen Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

22 december 2020

Stukken gemeenteraad Wijchen

5 januari 2021

Raad Informatiebijeenkomst

7 januari 2021

openbaar Wijchen Commissievergadering Wijchen

14 januari 2021

Raad openbaar Wijchen

28 januari 2021

Voorgesteld besluit 1. In principe medewerking te verlenen aan een bestemmingsplanwijziging en

omgevingsvergunning voor de realisatie van een windmolenpark ten noordwesten van het bedrijvenpark Bijsterhuizen;

2. eenmalig af te wijken van de maximale tiphoogte zoals vastgelegd in artikel III lid 3c van de Gedragscode Windenergie in Wijchen.

3. in te stemmen met het verzoek aan Gedeputeerde Staten de bevoegdheid voor de ruimtelijke besluitvorming over te dragen aan de gemeenteraad van Wijchen.

1 beslisnota gemeenteraad verzoek tot prinicipe-besluit windpark Bijsterhuizen

Openbaar

Zaaknummer: 52422

Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: verzoek tot principe-besluit windpark Bijsterhuizen Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. In principe medewerking te verlenen aan een bestemmingsplanwijziging en omgevingsvergunning voor de realisatie van een windmolenpark ten noordwesten van het bedrijvenpark Bijsterhuizen; 2. eenmalig af te wijken van de maximale tiphoogte zoals vastgelegd in artikel III lid 3c van de Gedragscode Windenergie in Wijchen. 3. in te stemmen met het verzoek aan Gedeputeerde Staten de bevoegdheid voor de ruimtelijke besluitvorming over te dragen aan de gemeenteraad van Wijchen.

Aanleiding Sinds 2014 werkt Wind in Wijchen (WiW) aan de voorbereiding van een windmolenpark ten noord-westen van het bedrijvenpark Bijsterhuizen, parallel aan de Nieuwe Wetering op de grens met de gemeente Beuningen. Het windpark bestaat uit 3 turbines in een lijnopstelling, met een gezamenlijk vermogen van 10-12MW. WiW heeft haar plannen ontwikkeld overeenkomstig de Gedragscode Windenergie in Wijchen. Dat wil zeggen dat de voorgeschreven stappen met bijbehorende communicatie en documenten uit deze gedragscode zijn gevolgd. Na een voorbereidingstijd van ruim een jaar in de eerste fase heeft WiW op 13 oktober 2017 een principeverzoek ingediend. Op dit verzoek heeft uw college op 5 januari 2019 een positief besluit genomen en is, in lijn met de gedragscode, de tweede fase gestart. Sinds begin 2019 heeft WiW met de directe omgeving, de gemeente en andere stakeholders deze tweede fase doorlopen met inachtneming van artikelen uit de derde fase (exploitatiefase). WiW is nu klaar om de planologische procedure in te gaan. Eerdere besluiten Datum 4 februari 2016 28 oktober 2018 5 januari 2019

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer) Raadsbesluit Gedragscode Windenergie in Wijchen Samen naar een duurzaam Wijchen, een energieplan op hoofdlijnen Principe-besluit B&W medewerking aan vervolgfasen van de Gedragscode Windenergie Wijchen

Gewenst resultaat De raad te besluiten om eenmalig af te wijken van de maximale tiphoogte en de bevoegdheid voor de benodigde ruimtelijke procedure over te laten dragen door Gedeputeerde Staten aan de raad.

Pagina 1 van 5

Openbaar

Zaaknummer: 52422

Argumenten 1.1.

Grote bijdrage aan de (inter)nationale, regionale en lokale energietransitie Uit de ondertekening van het Klimaatverdrag van Parijs en het Nationaal Klimaatakkoord vloeit ook voor Nederlandse gemeenten een aanzienlijke opgave voort van 49% CO2 reductie vóór 2030. Dit is bekrachtigd met het Gelders Energieakkoord en door de raad bij vaststelling van “Samen naar een duurzaam Wijchen, een energieplan op hoofdlijnen”. Realisatie van het windpark Bijsterhuizen is expliciet opgenomen in het energieplan en draagt voor een groot deel bij aan de energietransitie en de uitvoering van het energieplan. Realisatie van het windpark levert meer dan 10 MW opgesteld windvermogen op (opbrengst van gemiddeld 30.000 MWh per jaar). Dit staat gelijk aan elektriciteitsverbruik van meer dan 8.000 huishoudens of duurzame opwek op 34 ha zonnepark. Ook in het kader van de Regionale Energiestrategie draagt dit project aanzienlijk bij aan het Wijchens bod tot 2030 en wat betreft netcapaciteit aan een betere balans tussen zon- en windenergie.

1.2.

Wind in Wijchen heeft de Gedragscode Windenergie in Wijchen bijna geheel gevolgd Wind in Wijchen heeft na de vaststelling van de Gedragscode Windenergie in Wijchen begin 2016 verder gewerkt aan het uitwerken van haar plannen conform de gedragscode. Het voorgeschreven participatietraject met direct omwonenden binnen een straal van 1.000 meter van de geplande turbines is volledig gevolgd. In Bijlage I en I A zijn de resultaten hiervan opgenomen. Alleen op het onderdeel van de maximale tiphoogte vraagt Wind in Wijchen de raad af te wijken van de gedragscode.

1.3.

Afwijking gevraagd op tiphoogte windturbine (artikel III lid 3 sub c) In bijlage II (Memo- afwijking artikel III lid 3 sub c gedragscode) is aannemelijk gemaakt waarom de raad wordt verzocht af te wijken van de gedragscode en een hogere tiphoogte van maximaal 185 meter toe te staan. De huidige subsidiebedragen zijn gebaseerd op turbines die groter zijn dan de 150 meter tiphoogte. Op basis van de huidige subsidiebijdragen is een project met een tiphoogte van 150 meter in Wijchen derhalve niet rendabel te exploiteren. Deze ontwikkeling was niet te voorzien bij vaststelling van de Gedragscode door de raad in 2016.

1.4.

Er is voldoende draagvlak onder de direct omwonenden De gedragscode kent een belangrijke voorwaarde in de tweede fase namelijk dat bij 2/3 van de direct omwonenden draagvlak bestaat voor het initiatief. Wind in Wijchen heeft een draagvlakpeiling gedaan (zie bijlagen III en IV). Binnen een straal van 1.000 meter van het project zijn 25 huishoudens benaderd per brief met een vragenformulier. Van de 25 huishoudens heeft 88% de peiling ingevuld. 64% daarvan ging akkoord met het plan en 36% stemde tegen. Hiermee is volgens de initiatiefnemer aangetoond dat er voldoende draagvlak is voor het plan. Wij kunnen instemmen met deze conclusie.

1.5.

Op basis van verkennend ruimtelijk en milieuonderzoek is het initiatief uitvoerbaar In de Quickscan MER (bijlage I B) en het addendum van 7 december 2020 (bijlage I Ba) zijn de varianten, die in een ontwerpatelier zijn gepresenteerd en het huidige ingediende initiatief onderzocht op een eerste haalbaarheid op milieu- en

Pagina 2 van 5

Openbaar

Zaaknummer: 52422

ruimtelijke ordeningsaspecten waaronder geluid, slagschaduw en externe veiligheid. Hieruit komt naar voren dat windmolens op de onderzochte locaties haalbaar zijn. De definitieve onderzochte varianten voor de windturbineopstelling staan nog niet vast, maar vormen wel een goede basis voor een verder vervolgtraject. Ten behoeve van de ruimtelijke planvorming en vergunningverlening zullen vervolgonderzoeken voor de relevante aspecten op basis van de uiteindelijke opstelling moeten plaatsvinden. 1.6.

Marktconforme revenuen voor gemeente, omwonenden en de Wijchense gemeenschap (Bijlage V) De financiële bijdrage aan de gemeente en gemeenschap vanuit het windpark Bijsterhuizen bedraagt over de gehele levensduur van het windpark € 2.619.994. Een kleine 40% (€ 1.025.000) zal aan de gemeente Wijchen worden afgedragen (leges, OZB en AOK) en het resterende deel aan de direct omwonenden (planschadecompensatie, participatie, eigen stroom, windbonus) en de Wijchense gemeenschap (participatie, gebiedsfonds). Wij constateren dat de revenuen en bestemmingen conform de gedragscode zijn en marktconform.

Tegenargumenten en risico’s 1.1.

Op 3 december 2020 heeft de raad een voorkeursrecht gevestigd op de percelen behorende bij Wilhelminalaan 60 in Wijchen ten behoeve van een onderzoek naar de uitbreiding van het bedrijventerrein “Bijsterhuizen” Op een deel van deze percelen zijn ook de windmolens beoogd. Beide ontwikkelingen, het windpark enerzijds, en de uitbreiding van Bijsterhuizen anderzijds kunnen elkaar versterken en naast elkaar bestaan. Tegelijkertijd dient ook goed in beeld te zijn wat de belemmeringen over en weer kunnen zijn voor het behalen van de beleidsdoelen van de energietransitie en de economische ontwikkelingen. Om dit in beeld te brengen, voert de gemeente aanvullend onderzoek uit naar de gevolgen over en weer van de uitbreiding van het bedrijventerrein op het plaatsen van de windmolens. De uitkomsten hiervan worden meegenomen in de ruimtelijke planvorming en vergunningverlening. Op dit moment is alleen het initiatief voor een windpark van 3 windmolens onderdeel van de besluitvorming.

1.2.

Windpark Bijsterhuizen is de eerste stap in het vergezicht Energielandschap Bijsterhuizen De 3 windturbines maken onderdeel uit van het voornemen van WiW om een groter duurzaam energiesysteem met zonnepanelen en slimme opslag van energie in batterijen en waterstof te realiseren op Bijsterhuizen. Diverse bijlagen gaan hier op in. Een dergelijk energielandschap is uniek in onze regio en zou een eventuele uitbreiding van het bedrijventerrein kunnen versterken. Maar zoals hierboven benoemd moeten wij eerst in beeld brengen wat de gevolgen over en weer zijn van de voorgenomen uitbreiding van het bedrijventerrein op een eventueel in fasen te realiseren energielandschap.

1.3.

Gedeputeerde Staten zijn in beginsel verplicht een inpassingsplan vast te stellen als de raad niet mee wil werken aan het initiatief Op grond van de Elektriciteitswet 1998 zijn Gedeputeerde Staten bevoegd gezag voor de ruimtelijke besluitvorming bij windmolenprojecten met een

Pagina 3 van 5

Openbaar

Zaaknummer: 52422

energieopwekking tussen 5-100 MW. De raad kan Gedeputeerde Staten verzoeken om deze bevoegdheid over te dragen. Wanneer de raad besluit om dit niet te doen, zijn Gedeputeerde Staten in beginsel verplicht om ten behoeve van het initiatief een Provinciaal inpassingsplan (PIP) vast te stellen. Gedeputeerde Staten kunnen alleen op grond van ruimtelijke argumenten medewerking weigeren. In geval van een PIP, verliest de gemeente de regie over de ruimtelijke ontwikkeling van het betreffende gebied. 1.4.

De gemeenteraad houdt vast aan de maximale tiphoogte uit de Gedragscode Mocht uw raad besluiten dat de maximale tiphoogte 150 meter blijft zoals in de Gedragscode is vastgelegd dan volgt hieruit dat de initiatiefnemers het plan niet meer rendabel kunnen uitvoeren. In dat geval kunnen de initiatiefnemers vervolgens Gedeputeerde Staten verzoeken een PIP vast te stellen.

1.5.

Een minderheid van omwonenden is tegen het plan Uit de draagvlakpeiling komt naar voren dat één-derde van de omwonenden tegen het plan is. Zij benadrukken de eventuele gezondheidsrisico’s die op termijn kunnen optreden en vinden ook dat de compensatie onvoldoende is. Draagvlak kan toenemen als de gezondheidsrisico’s met name rondom geluid goed worden belicht en de compensatie verbetert door het gebruik van hogere turbines (en dus een hogere opbrengst).

Financiële gevolgen Vooralsnog zijn er in dit traject geen directe financiële gevolgen voor de gemeente. Voor de intake en behandeling van de ruimtelijke procedure en omgevingsvergunning wordt voldoende capaciteit vrijgemaakt en zullen te zijner tijd de gebruikelijke legeskosten in rekening worden gebracht Communicatie Via huis-aan-huis blaadjes, social media en andere gebruikelijke gemeentelijke kanalen worden de buurgemeenten, inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties geïnformeerd over het principe verzoek van Wind in Wijchen en het besluit van de gemeenteraad. Na behandeling in de gemeenteraad zal het besluit en inhoud worden medegedeeld aan de buurgemeenten en de leefbaarheidsgroepen, die betrokken zijn geweest bij het opstellen van de gedragscode. Met Wind in Wijchen is afgestemd dat zij de omwonenden informeren. Uitvoering of Vervolgstappen Bij een positief besluit van de raad zal het college van B&W namens de raad een brief sturen aan Gedeputeerde Staten met het verzoek de bevoegdheid voor de ruimtelijke besluitvorming over te dragen aan de raad. Geheimhouding:

Nee

Niet van toepassing.

Pagina 4 van 5

Openbaar

Zaaknummer: 52422

Voorstel Advies De teams Milieu, Gebiedsinrichting, Economische Zaken, Juridische Advisering Fysieke Leefomgeving adviseren: 1. In principe medewerking te verlenen aan een bestemmingsplanwijziging en omgevingsvergunning voor de realisatie van een windmolenpark ten noordwesten van het bedrijvenpark Bijsterhuizen; 2. eenmalig af te wijken van de maximale tiphoogte zoals vastgelegd in artikel III lid 3c van de Gedragscode Windenergie in Wijchen. 3. in te stemmen met het verzoek aan Gedeputeerde Staten de bevoegdheid voor de ruimtelijke besluitvorming over te dragen aan de gemeenteraad van Wijchen.

Bijlagen: Bijlage 0 Bijlage I IA IB IBa Bijlage II Bijlage III Bijlage IV Bijlage V

Brief Wind in Wijchen verzoek tot principe-besluit Projectbeschrijving Windpark Bijsterhuizen Startdocument windpark Bijsterhuizen Quick scan m.e.r. Windpark Bijsterhuizen Addendum bij Quick scan m.e.r. Windpark Bijsterhuizen Memo- afwijking artikel III lid 3 sub c gedragscode Draagvlakpeiling Energiepark Bijsterhuizen (verslag draagvlakpeiling) Buurtaanbieding Energiepark Bijsterhuizen Memo financiële bijdrage Windpark Bijsterhuizen

Pagina 5 van 5

1 Bijlage 0 Brief Wind in Wijchen verzoek tot principe besluit

Gemeente Wijchen T.a.v. College van burgermeesters en wethouders Wijchen 26 oktober 2020 Betreft: verzoek tot het nemen van een principebesluit Windpark Bijsterhuizen Geachte college, Met deze brief vraagt Wind in Wijchen uw college en de raad een principebesluit te nemen om mee te werken aan een procedure voor bestemmingsplanwijziging en een omgevingsvergunning voor het windpark Bijsterhuizen. Sinds 2014 werkt de organisatie Wind in Wijchen (WiW) aan de voorbereiding van een windpark bij Bijsterhuizen dat een wezenlijk onderdeel zal gaan vormen van een voorgenomen toekomstig Energielandschap ten Noord-westen van het bedrijvenpark Bijsterhuizen, parallel aan de Nieuwe Wetering op de grens met de gemeente Beuningen. Het gaat om 3 turbines in een lijn-opstelling (opgesteld vermogen van 10-12MW). Wind in Wijchen heeft de afgelopen jaren tevens gebruikt om een energy-community op te bouwen rondom dit project bestaande uit inwoners, bedrijven en coöperaties uit de gemeente Wijchen. Het eigendom en zeggenschap zullen lokaal worden vormgegeven via een combinatie van coöperatief eigendom, lokaal privaat eigendom en een lokale Crowdfunding. Het windpark vormt onsinziens de eerste stap in de verwezenlijking van het Energielandschap bij Bijsterhuizen.

Achtergrond van het principe-verzoek Het verzoek dat we nu bij u indienen ziet toe op het volgende: Conform de Elektriciteitswet art 9f lid 1 is niet de gemeente Wijchen maar de provincie Gelderland het bevoegd gezag voor ruimtelijke procedures voor het beoogde windpark. Op 14 jan 2020 is met de provincie afgestemd dat de bevoegdheid tot het aanpassen van het bestemmingsplan en het verlenen van de omgevingsvergunning gedelegeerd kan worden aan de gemeente Wijchen onder de voorwaarde dat uw raad een positieve grondhouding aanneemt tegenover het project. Dit kan worden gedaan via een principebesluit door uw raad. Op 12 maart hebben we uw raad geïnformeerd waarin een aantal vragen zijn opgeworpen. In de bijlagen bij dit verzoek gaan we daar verder op in. De gedragscode windenergie in Wijchen bijna in zijn geheel gevolgd Om dit project te realiseren doorlopen we de stappen van de gedragscode windenergie in Wijchen die op 4 februari 2016 door uw raad is aangenomen. De gedragscode is leidend geweest in de voorbereiding van het windpark. Na een voorbereidingstijd van ruim een jaar in de eerste fase heeft WiW op 13 oktober 2017 een principeverzoek ingediend conform de bovengenoemde gedragscode. Op dit verzoek heeft uw college op 5 januari 2019 een positief besluit genomen en is, in lijn met dezelfde gedragscode, de tweede fase gestart.

Sinds begin 2019 hebben we met de directe omgeving, de gemeente en andere stakeholders deze tweede fase doorlopen. Tot op heden hebben we de gedragscode gevolgd, het is echter niet aannemelijk dat we het project in zijn geheel in lijn met de gedragscode kunnen volbrengen. Het gevraagde besluit ziet mede op afwijkingen van de gedragscode op punten waar deze niet mogelijk is gebleken in de praktijk of niet meer in lijn is met de stand van de techniek.

Het verzoek nader toegelicht Het principeverzoek van Wind in Wijchen voor het windpark Bijsterhuizen betreft het innemen van een principe standpunt dat bestaat uit de volgende elementen: § Een principebesluit over medewerking aan de realisatie van 3 turbines langs de Nieuwe wetering in de gemeente Wijchen zoals verder uitgewerkt in bijlage 1. § Een standpunt in te nemen ten aanzien van een afwijking op de gedragscode windenergie van de gemeente Wijchen op artikel III lid 3c ten aanzien van de maximale tiphoogte. In afwijking van dit artikel een turbine met een maximale tiphoogte van 180m mogelijk te maken, verder onderbouwd in bijlage 2 § Kennis te nemen van de draagvlakpeiling uitgevoerd onder de direct omwonenden zoals opgenomen in de gedragscode wind in de gemeente Wijchen en hieraan een conclusie te verbinden conform artikel IV lid 7 en lid 8. De draagvlakpeiling is opgenomen in Bijlage 3 § Kennis te nemen van het buurtaanbod waaraan Wind in Wijchen en de buurt zich committeren om te komen tot een minnelijke regeling tussen de direct omwonenden en Wind in Wijchen en tussen de bredere gemeenschap in Wijchen en Wind in Wijchen. Het buurtaanbod is opgenomen in bijlage 4.

Het buurtaanbod ziet op de financiële en niet financiële convenanten uit de gedragscode aangevuld met additionele afspraken tussen de direct omwonenden en Wind in Wijchen § Kennis te nemen van de financiële afdrachten die het windpark Bijsterhuizen aan de gemeenschap in Wijchen. Het principebesluit opent de procedure om te komen tot een aanvraag van een bestemmingsplanwijziging en een omgevingsvergunning. Vervolgens dient u een verzoek aan de provincie Gelderland te doen de bevoegdheid te delegeren aan de gemeente Wijchen. Dit kan tegelijk met de voorbereidingen om te komen een raadsbesluit voor coördinatie van de bestemmingsplanwijziging en de omgevingsvergunning. Dit zijn vervolgbesluiten op dit principeverzoek en kunnen de door de gemeente worden genomen nadat de bevoegdheid is overgedragen. Deze brief en de bijlagen vormen gezamenlijk het verzoek, we verzoeken u om dit integraal te beschouwen. Met vriendelijke groet Namens Wind in Wijchen Pim de Ridder Gevoegde bijlagen: 1. Initiatief-plan Windpark Bijsterhuizen 2. Notitie ten aanzien van de tiphoogte en turbinekeuze 3. Draagvlakpeiling onder direct omwonenden 4. Buurtaanbod Wind in Wijchen 5. Notitie bijdrage lokale economie windpark Bijsterhuizen

1 Bijlage I A Startdocument windpark Bijsterhuizen (13 oktober 2017)

Wind en Zon op Bijsterhuizen -

Verslag initiatieffase in kader van Gedragscode

Wind in Wijchen 3 oktober 2017

INHOUDSOPGAVE

1

VOORNEMEN

3

2

ZOEKGEBIED

4

3

CONSULTATIES

6

3.1

Globaal draagvlak

6

3.2

Directe omgeving

6

3.3 Gemeente 3.3.1 Ambtelijke voorbereiding 3.3.2 Bestuurlijk overleg

7 7 8

3.4

8

Conclusie

4

TECHNISCHE UITGANGSPUNTEN

9

5

VERKENNINGEN

12

6

PRINCIPEBESLUIT

10

7

VERVOLGSTAPPEN

11

5.1.1 5.1.2

Windenergie Zonne-energie

12 13

BIJLAGEN:

III. IV.

Quickscan ruimtelijke mogelijkheden wind in de gemeente Wijchen (11 feb 2014) a. Verkenning mogelijkheden windenergie op Bijsterhuizen (Greeneffect) b. Bosch en Van Rijn verkenning windenergie op Bijsterhuizen (wordt door gemeente Wijchen separaat aangeleverd) Gespreksverslag ronde tafel bijeenkomst (31 januari 2017) Analyse 2 vs 3 turbines langs de Wetering (Lagerwey 31 maart 2017)

Wind in Wijchen

I. II.

2

1

Voornemen

Begin 2014 is Wind in Wijchen BV (WIW) begonnen met de voorbereiding van een windproject in het zoekgebied Bijsterhuizen. Dit betrof aanvankelijk de ontwikkeling van drie turbines langs de Schoenaker in de gemeente Wijchen. In een ruimtelijke quickscan kwam deze locatie naar voren als kansrijk1. Daarna zijn er drie belangrijke ontwikkelingen geweest: 1. De gemeente Wijchen heeft haar klimaatbeleid geformuleerd (energieneutraal in 2040), raadsbesluit 2. De gedragscode windenergie is door de gemeenteraad aangenomen (feb 2016) 3. Op basis van gesprekken met de omgeving hebben we gezocht naar een alternatief in het plangebied. Dit hebben we gevonden langs de Nieuwe Wetering. Het voornemen van WIW bestaat uit het realiseren van een wind- en zonnepark langs de Nieuwe Wetering, aansluitend aan bedrijventerrein Bijsterhuizen. Het windpark krijgt uit drie turbines van 2,5MW met een tiphoogte van 150m. Het zonnepark bestaat uit maximaal 7,5MWp en wordt aangesloten op dezelfde netkabel.