Agendabundel

De hervormingsagenda jeugd en het regioprogramma jeugd zijn vastgesteld. In 2024 gaan we aan de slag met de lokale vertaling van deze programma’s. Dit zal een effect hebben op de kosten. Zo zal de inzet van kleinschalige woonvoorzieningen voor een grotere uitzet zorgen. Ook vraagt de hervormingsagenda voor een robuust sociaal team. Hiervoor zal een investering aan de voorkant nodig zijn. Rapportage april 2024

5

3.4

Wmo

Momenteel wordt ook voor de WMO de laatste hand gelegd aan de Nulmeting 2024. Naast de duiding van het jaarbeeld 2023, de verwachte vraag naar producten in 2024 (de Q) nemen we hier ook de definitieve tarieven 2024 (de P) in mee en maken we verdiepende analyses. In de volgende P&C- rapportage 2024 (Programmarapportage mei) komen we met de resultaten van deze Nulmeting 2024 en bijbehorende actualisatie van de begroting WMO 2024. Meerjarig verwerken we dat ook in de Perspectiefnota. Inhoudelijke ontwikkelingen Door de vergrijzing zien we het aantal gebruikers van hulp bij het huishouden nog steeds stijgen (1.498 unieke klanten in 2023 tegenover 1.434 in 2022). In combinatie met het hogere tarief voor 2024 (+8,77% t.o.v. 2023) zullen de uitgaven ook blijven stijgen. Een stijging die enigszins geremd wordt door het indicatie-protocol waarmee we werken en het tekort aan hulpen waardoor er wachtlijsten zijn en de geïndiceerde hulp niet altijd tijdig kan worden geleverd. De contracten met onze huidige aanbieders lopen op 1 juni 2025 af. Na de zomer 2024 starten we een nieuwe aanbesteding. De uitgaven voor hulpmiddelen blijven stijgen. In juni 2024 eindigt de sterfhuisconstructie met Medipoint en worden alle nog uitstaande hulpmiddelen van Medipoint overgedragen aan Welzorg. Dit leidt tot hogere huurkosten.

Daarnaast gaat een administratief herstelproces met Welzorg voor Wijchen naar verwachting leiden tot een naheffing van € 94k over de afgelopen jaren (dit effect is reeds meegenomen in de Jaarrekening 2023). Het herstelproces leidt mogelijk tot hogere structurele kosten. Of dit het geval is weten we in het tweede kwartaal, na afronding van het herstelproces. We zijn volop bezig om het aanbod van dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie te vernieuwen. Het Plan van aanpak dat is opgesteld naar aanleiding van het onderzoek naar zinvolle dagbestedingsactiviteiten van thuiswonende mensen met dementie gaan we met onze samenwerkingspartners verder uitwerken. Eind 2023 is door ZonMw een tweede subsidie toegekend. Een externe projectleider is in februari 2024 gestart. Het project loopt van januari 2024 tot juni 2025. De door MeerVoormekaar georganiseerde dagbegeleiding in het Achterom en de Oase is goed bezet. We zien een toename van deelnemers met een indicatie op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz). We gaan, samen met zorgaanbieders in Wijchen, onderzoeken of er voor deze doelgroep een nieuwe dagbegeleiding ontwikkeld kan worden zodat de druk op de dagbegeleiding van MeerVoormekaar afneemt.

3.5

Bouwleges

Belangrijkste ontwikkelingen beleid lopende jaar In de eerste 3 maanden van 2024 is een bedrag aan bouwleges ontvangen van ruim € 55.000. In de begroting 2024 is een bedrag opgenomen van € 1.017.000 aan legesinkomsten. De legesinkomsten lopen op dit moment dus achter op de planning. Wat is de verwachte afwijking t.o.v. begroting? Met de komst van de omgevingswet per 1-1-2024 zagen we in het laatste kwartaal van 2023 een behoorlijke piek in het aantal aanvragen. Dat leidde er ook toe dat we uiteindelijk ruim € 1,4 miljoen aan opbrengsten hebben gerealiseerd. Effect hiervan is dat het aantal aanvragen in het eerste kwartaal duidelijk minder zijn. De verwachting is dat dit weer aan gaat trekken in de loop van het jaar.

3.6

Vluchtelingen arbeidsmigranten en huisvesting

Aangezien voor het realiseren van alle opgaves een beroep gedaan wordt op de inzet van meerdere teams uit verschillende domeinen is er gekozen voor een programmatische aanpak. Door het team Vluchtelingen Internationale werknemers en Huisvesting (VIH) is een programmaplan opgesteld, met daarin de doelen, inspanningen en bijbehorende middelen. Ontheemden Oekraïne Nu de huisvesting op de fysieke locatie Oude Klapstraat is gerealiseerd, gaat de opdracht over het organiseren en regelen van de opvang. We hebben daar 220 bedden beschikbaar. In de praktijk Rapportage april 2024

6

betekent dit dat we, omdat kamers niet altijd volledig met ontheemden te combineren zijn, streven naar een bezetting van 204 bedden. Het gebouw is overgedragen aan woningcoöperatie Talis per 1 november 2023. Zij zorgen voor het beheer van het gebouw. Nu we een duurzame opvang locatie hebben gaan we een aanbesteding houden voor beveiliging en locatie leiding. De bedoeling is om per 1 augustus tot een gunning te komen. We hebben hiervoor het handboek geactualiseerd, waarin onder andere de taken van beveiliging en locatieleiding staan. Voor de ontheemden gaan we een inwoners raad oprichten onder leiding van vluchtelingen werk. Op deze wijze kunnen we constructief in gesprek over zaken die de ontheemden bezighouden binnen de locatie. Regionaal pakken we de samenwerking verder op en gaan kijken of we naar een regionaal piket kunnen en huisregels op elkaar afstemmen. Ook maken we gezamenlijk gebruik van dezelfde instelling voor maatschappelijk werk en de zorg vleugel van Nijmegen bij plus vragen (ontheemden met complex gedrag). We zetten in op zorg en ondersteuning daar waar nodig op onze eigen locaties. Ook werken we zo nodig samen met zorgpartijen hierbij te denken aan 3 kinderen die momenteel verblijven in een gezinshuis en een ouder die begeleid wordt door een gezinsvoogd vanuit jeugdbescherming. De samenwerking met onderwijs en leerplicht verloopt goed en continueren we.

We volgen de landelijke regelgeving en passen onze regels hierop aan (Leefgeld en vragen eigen bijdrage). Regionaal hebben we besproken dat we niet uitbreiden met opvang plaatsen voor ontheemden uit Oekraïne maar gaan voor verduurzaming van de huidige plaatsen. Aanwonende zijn welkom op de locatie voor een praatje of vragen als daar behoefte aan is. We organiseren activiteiten voor aanwonende en de ontheemden, zoals een kerst bijeenkomst in de winter en een vakantie bijeenkomst in de zomer Asielopgave Wij gaan een AZC vestigen voor 300 asielzoekers voor de duur van 5 jaar met een evaluatie en daarna nog eens 5 jaar. Het AZC voorziet voor het grootste gedeelte in de taakstelling voor de gemeente Druten en de gemeente Wijchen. Dit komt doordat de taakstelling verhoogd is sinds februari 2024. Hoe we omgaan met de verhoogde taakstelling is nog onderwerp van gesprek van de gezamenlijke colleges. Het te ontwikkelen AZC bevindt zich in de planfase waarin er getekend en gerekend wordt, waarna er een vergunningsaanvraag plaatsvindt. In de tussentijd vinden er gesprekken plaats met omwonende en andere belanghebbenden. We gaan werken met een tijdelijke vergunning, waardoor de bestemming niet veranderd hoeft te worden op de plaats waar het AZC gevestigd wordt. Wanneer de planfase afgerond is, zullen we een intentieovereenkomst en een bestuursakkoord afsluiten met het COA.

De opgave voor asiel opvang blijft urgent en vraagt directe inzet. De verwachting is dat het AZC in 2025 operationeel is. Met de aanwonende zijn we in gesprek over hoe het AZC zo goed mogelijk kan integreren in hun buurt. Ook zijn we bezig om de omgevingsvergunning voor de aanwonende passend te maken bij de huidige bestemming. Statushouders We plaatsen de statushouders volgens de vastgestelde taakstellingen door het rijk. Het lukt de gemeente Wijchen nog steeds om deze taakstellingen te behalen. Het gaat echter wel moeizamer door krapte op de sociale huurmarkt. Dit maakt dat we regionaal willen optrekken om een aantal knelpunten gezamenlijk op te pakken. Hierbij te denken aan het beter matchen van de statushouders bij de huizen die beschikbaar zijn (grote of kleine huishoudens) en het ontwikkelen van doorstroom locaties. Internationale werknemers Er is een wet aangenomen waardoor internationale werknemers recht hebben op fatsoenlijk onderdak. In de praktijk verblijven internationale werknemers vaak op plaatsen met te veel personen in een te kleine ruimte, of onder onwenselijke omstandigheden. Daarnaast wonen er veel internationale werknemers ongeregistreerd in de gemeente. Hoewel de gemeente niet voor huisvesting zorgt, kan de gemeente met beleid het wel mogelijk maken dat werkgevers en projectontwikkelaars voorzieningen creëren, die voldoen aan de wettelijke eisen.

Het faciliteren van

Rapportage april 2024

7

passende huisvesting kan er tevens voor zorgen dat er meer ruimte komt op de reguliere woningmarkt. Daarbij zetten we ook in op een betere registratie van de internationale medewerkers. We stellen eerst beleid vast, zodat er handhaving kan plaatsvinden conform beleid. Bij het vaststellen van het beleid wordt ook inzichtelijke wat de personele en eventuele financiële gevolgen zullen zijn. Financieel ontheemden Oekraïne In 2024 ontvangen we in totaal ongeveer € 4,9 miljoen voor de opvang van ontheemden. We voorzien geen problemen om alle opvangkosten de kunnen dekken uit deze rijksbijdrage. Exploitatiebegroting ontheemden Oekraine voor 2024: x € 1000 Begroting Werkelijk totaal Q1 Huur flexwoningen Locatieleiding en beveiliging Uitvoeringskosten Sociale ondersteuning Zorgkosten Energie en internet Totale exploitatie kosten Vergoeding bekostigingsregeling Totale baten Beschikbaar saldo

2.090 1.146 117 68 480 277 4.206 4.898 4.898 683

JEV

400 139 34 4 0 34 611 0 0 -611

1.650 1146 117 68 275 277 3.533 4.898 4.898 1.365

Leefgeldbegroting voor 2024 x € 1000 Leefgeld GOO Leefgeld POO Uitvoeringskosten WDW Totale kosten leefgeld Vergoeding bekostigingsregeling Beschikbaar saldo

Rapportage april 2024

Totaal 66 9 2 77 77 0

Werkelijk Q1 18 5 23 23 0

JEV 72 20 5 97 97 0

8

3.7

Overig

Werkorganisatie Druten Wijchen Eind 2023 is de cao voor 2024 vastgesteld. De salarisstijging in de cao is hoger, dan waarmee rekening is gehouden binnen de begroting van de WDW. Grofweg gaat het om bijna € 700k. We wachten de eerste Bestuursrapportage van de WDW af, in hoeverre dat gaat leiden tot een begrotingswijziging in 2024, en nemen dat mee in de Perspectiefnota. Daarnaast is in beide colleges het besluit genomen de kostenverdeelsleutel te herijken op basis van de evaluatie. In de basis blijven we de kostenverdeling hetzelfde toepassen, met de toevoeging dat meerkosten op basis van inwoneraantallen worden verdeeld. Door vanaf 2024 de meerkosten op basis van inwoners te verdelen, wordt een objectieve maatstaf gebruikt voor de ontwikkeling van de WDW. Voor 2024 gaan we uit van het aantal inwoners per 1-1-2023. Het effect in 2024 ten opzichte van de huidige kostenverdeling bedraagt € 183.000 in het voordeel van Druten en nadeel van Wijchen. Een informatienota hierover is aan de raden gezonden. Munitax In 2023 heeft Munitax een begrotingswijziging doorgevoerd vanwege de explosieve stijging van het aantal bezwaarschriften. Met de extra inzet van personeel heeft Munitax de afhandeling van de bezwaarschriften grotendeels in 2023 af kunnen ronden. De kosten 2023 zijn daarbij (ruim) binnen die begrotingswijziging gerealiseerd. Ook voor 2024 zijn deze extra kosten opgenomen.

De eerste berichten t.a.v. het aantal bezwaarschriften zijn positief. Het lijkt erop alsof het aantal bezwaarschriften weer afneemt tot het niveau van voor 2023. Wat dit betekent voor de bijdrage aan Munitax in 2024 is nog niet doorgerekend. Daar komen we in een later stadium op terug. Decembercirculaire gemeentefonds Uit de decembercirculaire maken we op dat we in 2024 € 400k minder ontvangen in de algemene uitkering. Landelijk is een toename zichtbaar is op de maatstaf ‘huishoudens met een laag inkomen’, terwijl dit in Wijchen constant blijft. Hierdoor ontvangt Wijchen een relatief kleiner deel van het totale macrobudget.

Rapportage april 2024

9

4. Bouwgrond Op basis van de conceptnota grondexploitaties bij de jaarrekening 2023 zijn de begrote winstnemingen bijgesteld. Voor de projecten Gebiedsvisie Hart van Zuid, Uitbreiding Bijsterhuizen en CPO Hoogbroek zijn wel al voorbereidingskredieten, maar nog geen grondexploitaties vastgesteld. Ook voor CPO Niftrik en Balgoij-West zijn voorbereidingskredieten vastgesteld maar omdat deze gronden niet in eigendom van de gemeente zijn wordt voor deze projecten geen grondexploitatie vastgesteld. Afspraken over het kostenverhaal worden bij deze projecten vastgelegd in een anterieure overeenkomst. Voor Kraanvogelstraat is een anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar gesloten. Met betrekking tot het verloop van de einduitkomsten op grond van de bijgestelde vastgestelde grondexploitaties is het volgende overzicht te geven. Tabel 37: Verwachte exploitatieresultaten bouwgrond (x € 1.000)

Nr. 1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 2

Complex TKWM CPO Bergharen “de Rivierduin” CPO Duurzaam Wonsick Kleinschalige woningbouw Batenburg Huurlingsedam Fase 3 CPO Bergharen “de Steenuil” Huurlingsedam Fase 4 Wijchen-West Afgewikkelde projecten Totaal exploitaties

Voorziening TKWM (balans) Kleinschalige woningbouw Batenburg Totaal voorzieningen Totaal Begroting

Totaal -161 164

2023

2024

2025

2026

>2027 -161

164

29

29

-173

-173

980

980

5

5

738 2.281 0 3.863

738 2.281 164

-144

0

738

161

3.105

161

173

173

334

0

173

0

0

161

4.197

164

29

0

738

3.266

Uitgebreide onderbouwing van bovenstaande bedragen vind u terug in de Meerjaren Prognose Bouwgrondexploitaties (MPG), die we gelijktijdig aanbieden met de jaarrekening. Momenteel loopt de accountantscontrole hier nog op, waardoor we een voorbehoud moeten maken op bovenstaande cijfers.

Rapportage april 2024

10

5. Projecten In dit hoofdstuk worden enkel de grote projecten, of projecten met actuele financiële of bestuurlijke risico’s toegelicht. Dit betreffen investeringsprojecten en voorbereidingskredieten op de majeure bouwgrondexploitaties.

5.1

Wijchen West

Algemeen Wijchen-West is een versnellingslocatie voor 1.300 woningen. De benodigde gronden zijn in bezit van de gemeente en de samenwerkende marktpartijen. In de zomer 2023 is een anterieure overeenkomst getekend met de marktpartijen voor de ontwikkeling van het noordelijke deel, de Groene Geest. Hier kunnen 764 woningen worden gerealiseerd. In het zuidelijke deel, De Vormers, kunnen onder regie van de gemeente 536 woningen worden gerealiseerd. In oktober 2023 zijn door de gemeenteraad het Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP) en de grondexploitatie vastgesteld. Hiermee is de start gegeven voor de verdere uitwerking van het project om tot de realisatie te komen. Het ontwerp bestemmingsplan heeft van december 2023 tot eind januari 2024 ter inzage gelegen, we hebben 10 zienswijzen ontvangen. De zienswijzennota en ambtshalve wijzigingen op het bestemmingsplan worden op dit moment verwerkt. Gelijktijdig met de publicatie van het ontwerp bestemmingsplan is ook de ontheffing Wet natuurbescherming (Wnb) aangevraagd. Momenteel zijn we nog met de marktpartijen in gesprek over de compensatiegronden ten behoeve van de das. Zodra dat duidelijk is kunnen we de ontheffingsaanvraag hierop aanpassen. Met de provincie houden we nauw contact over de aanvraag en voortgang van het bepalen van het compensatiegebied.

Momenteel werken we aan de uitwerking van de zone rondom het spoor (geluidsschermen, tunnel tussen noord en zuid, en verkeersmaatregelen rondom de spoorwegovergang Westerdreef), uitwerking van de schoollocatie en verkeersonderzoeken voor de hoofdontsluiting van het project. De verkeersonderzoeken voor de hoofdontsluiting doorlopen we samen met de provincie, omdat de aansluiting van het project voornamelijk plaatsvindt op provinciale wegen.

(x € 1.000) Financiën Oplevering

Begroot eindsaldo € -1.911

Verwachting eindsaldo € -2.281

Verschil € 370 eind 2035

De grondexploitatie voor Wijchen-West is eind oktober 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarmee is de gemeentelijke cofinanciering voor de reeds ontvangen WBI-subsidie geregeld. Naast cofinanciering door de gemeente heeft ook de provincie een bijdrage in de cofinanciering voldaan. Met de vaststelling van de grondexploitatie en VOSP is de start gegeven voor de verdere uitwerking van het project en het hiervoor benodigde budget beschikbaar gesteld. In voorgaande stukken heeft een inhoudelijke toelichting plaatsgevonden op de grondexploitatieberekening zoals deze is opgesteld voor de WBI-subsidie, met een positief saldo van € 61k. Aangezien de presentatie van de cijfers voor de WBI-aanvraag afwijkt van de geldende regels (BBV) van de gemeente, heeft er een vertaalslag plaatsgevonden. Vanaf heden zullen we rapporteren op de BBV-voorschriften. De kosten zijn geknipt in een actieve grondexploitatie, een faciliterend deel en overige posten. Het betreft dus slechts een andere presentatiewijze. Risico's Technische oplevering

Financiën

Rapportage april 2024

G

!

De GREX is in oktober 2023 vastgesteld en wordt jaarlijks geactualiseerd. De uitwerking van het VOSP vraagt nog steeds om rekenen en tekenen, die zal gezamenlijk op gaan. Zodra de ontwerpen voor de infra maatregelen langs het spoor zijn uitgewerkt, maken we daarvoor ook ramingen, om deze te kunnen vergelijken met de GREX. Op basis van nadere afspraken tussen partijen kunnen we ook de kosten voor de natuurcompensatie in beeld brengen. Er zijn nog veel onduidelijkheden en schuivende elementen die van invloed zijn op het resultaat van de grex. Naarmate het project vordert komt hierin meer duidelijkheid en neemt de onzekerheid van de getallen af.

11

Organisatie

G

Tijd

!

Informatie

G

5.2

Er zijn op dit moment nog veel afhankelijkheden van derden ten aanzien van de start van de werkzaamheden, te denken aan het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan en het verkrijgen van de ontheffing Wnb. Deze procedures zullen voor een groot deel bepalen hoe snel we kunnen gaan bouwen. Nadat we de ontheffing voor de Wnb hebben ontvangen, zullen de mitigerende maatregelen getroffen moeten worden, voordat het huidige habitat van de beschermde soorten kan worden aangetast.

MFA Westwijzer

Het project MFA Westwijzer omvat het realiseren van vervangende nieuwbouw voor school, opvang, sport en wijkcentrum Wijchen West. De vervangende nieuwbouw wordt gerealiseerd op de zelfde plek waar MFA Westwijzer nu gehuisvest is, zowel het hoofdgebouw als de dependance. Tijdelijk zullen de leerlingen naar Kraaijenberg verhuizen, zodat de huidige locatie gesloopt kan worden en het nieuwe gebouw kan worden gerealiseerd. In 2023 is, samen met de gebruikers en de gemeente een ruimtelijk, functioneel en technisch Programma van Eisen opgesteld. Op basis daarvan is een stichtingskostenraming opgesteld, zijn er financiële afspraken gemaakt met kinderopvang De Eerste Stap over de dekking/ investering voor het kinderopvangdeel. Tenslotte is door de gemeenteraad een krediet beschikbaar gesteld van €13.750.000,--. Begin 2024 is een ontwerpteam van architecten en adviseurs geselecteerd en is gestart met de ontwerpfase, die circa een jaar zal duren. (x € 1.000) Financiën Oplevering

Begroot € 10.750 juli-26

Huidig € 131

Verwachting € 10.750

Saldo €0

juli-26

Op basis van het kwaliteitsniveau, zoals omschreven in het Programma van Eisen, is een bouwkostenraming gemaakt en vervolgens vertaald in een stichtingskostenraming. De stichtingskostenraming bestaat uit afzonderlijke kosten posten, zoals grondkosten, bouwkosten, bijkomende kosten, Losse inventaris, directiekosten, reserveringen en startkosten. Deze zijn ook weer onderverdeeld in subposten. Tijdens de ontwerp- en realisatiefase worden de kosten per post nauwlettend gevolg, ter toetsing en financiële projectbeheersing. Aandachtspunt is het tijdschrijven (interne kosten), het nieuwe beleid dat alle interne kosten moeten worden doorbelast op het project is niet meegenomen bij het opstellen van het stichtingskostenbudget. Risico's Haalbaarheid Financiën

G G

Organisatie

!

Tijd

!

Informatie

G

Kwaliteit

G

Er is een projectplan opgesteld en er worden contracten gesloten waarbij een duidelijke taakverdeling is opgenomen. Afgezien van de eerste gesprekken, is de projectorganisatie nog niet volledig opgestart. Het verdient aandacht om te blijven volgen of het goed blijft functioneren. De projectplanning is scherp. Door enige stagnatie bij de selectie van de architect is een paar weken vertraging opgelopen. Dit zal in de komende periode worden ingehaald. De architect heeft een detailplanning gemaakt, waarbij de opleverdatum niet verschuift en gehandhaafd blijft.

Rapportage april 2024

12

5.3

Hart van Zuid

Algemeen De raad heeft op 26 september 2019 ingestemd met een routekaart 'Toekomst Hart van Zuid'. In de routekaart worden '5 opgaven' voorgesteld voor een integrale wijkaanpak om Wijchen Zuid toekomstbestendig te maken. Een van de 5 opgaven is 'Vitaal en bruisend voorzieningenhart' waarbij we het wijkhart bij het Zuiderpoort met alle maatschappelijke voorzieningen, woningen, winkels, gezondheidzorg en buitenruimte toekomstbestendig willen maken. Voor deze fysieke opgave is apart op 26 september 2019 een aanvullend werkkrediet verleend om een verdiepingsslag te maken voor de gebiedsvisie met de shareholders Talis en eigenaar van Winkelcentrum Rialto. Voor deze verdiepingsslag is subsidie voor de procesbegeleiding ontvangen van de Provincie. In deze projectrapportage beperken we ons tot de opgave voor het voorzieningenhart. De routekaart voor de gehele wijkontwikkeling is ingebed in de reguliere begroting van de gemeente.

Financiën Oplevering

Begroot € 450 2e helft 2022

Huidig € 441

Verwachting € 450

Saldo €0

voorjaar 2025

Indien de raad in latere fase opdracht verleent voor de fysieke herstructurering in het voorzieningenhart, zal er t.z.t. een grondexploitatie worden geopend waarin het voorbereidingskrediet wordt opgenomen. Er worden samenwerkingsmogelijkheden onderzocht met externe partijen om gezamenlijk tot een kwalitatief optimale en financieel efficiënte transformatie te komen van het voorzieningengebied. Voor de Masterplanfase is een werkkrediet van 300K beschikbaar gesteld. Op 21 december 2022 en op 5 april 2023 is aan de raad gemeld dat het proces langer duurt en we een extra tussenstap nodig hebben. Het raadsvoorstel hiervoor is gemaakt. Risico's Haalbaarheid

G

Financiën

x

Organisatie

G

Tijd

!

Informatie

G

Kwaliteit

G

Er zijn werkbudgetten beschikbaar gesteld voor het Masterplan voor het voorzieningenhart (later ten laste van de grondexploitatie) en voor het starten van de opstalontwikkeling (PvE) van een MFA.Het raadsbesluit ging gepaard met 4 amendementen. Het is nog te bezien of deze kostprijsverhogend gaan werken. Verder is besloten dat een projectmanager wordt ingezet door de gemeente en niet in gedeelde opdrachtgeving met Talis en Rialto (winkelcentrumeigenaar). Op 21 december 2022 en op 5 april 2023 is aan de raad gemeld dat het proces langer duurt en we een extra tussenstap nodig hebben. De kosten die zijn gemoeid met de ‘masterplanfase’ kunnen niet uit het resterende budget worden gerealiseerd. Het resultaat en de planning zijn afhankelijk van veel partijen naast de gemeente. De geamendeerde koppeling van het proces aan de in februari 2022 vastgestelde detailhandel structuurvisie kost extra tijd. Het college heeft in de raadsinformatiebrief van 5 april 2023 gemeld dat het proces een tussenstap nodig heeft. Daarin is gemeld dat de verwachting is dat de raad in de zomer 2023 een besluit kan nemen over de uitgangspunten. Deze besluitvorming vertraagt. De bijgestelde verwachting is nu dat het college op korte termijn een voorstel aan de raad kan voorleggen. Het college heeft de raad hierover in de vergadering van 28 september 2023 geïnformeerd.

Rapportage april 2024

13

5.4

Tussen kasteel en Wijchens Meer

Algemeen De gemeente en Ter Steege hebben op 6 november 2020 een ontwikkelovereenkomst gesloten voor het project TKWM. Na het sluiten van de overeenkomst hebben er ingrijpende veranderingen in de marktomstandigheden plaatsgevonden, met uiterst negatieve consequenties voor het door Ter Steege te behalen financieel resultaat voor het Project. Deze ingrijpende veranderde marktomstandigheden hangen direct of indirect samen met de oorlog tussen Rusland en Oekraïne die op 24 februari 2022 is begonnen, in samenhang met de gevolgen van de COVID-pandemie, waaronder de stijging van de energieprijzen, de inflatie, de prijs van bouwmaterialen en de rente. Naast de voornoemde ingrijpend veranderde marktomstandigheden ondervindt Ter Steege ook nadelige gevolgen van nieuwe wet- en regelgeving. Voornoemde omstandigheden zijn te kwalificeren als onvoorziene omstandigheden, meer in het bijzonder als ingrijpende negatieve omstandigheden welke partijen niet hebben (kunnen) voorzien ten tijde van de ondertekening van de overeenkomst en buiten de invloedssfeer van partijen liggen, en die van dien aard zijn dat naar maatstaven redelijkheid en billijkheid de ongewijzigde instandhouding van de overeenkomst niet mag worden verwacht. Partijen hebben hierin aanleiding gezien om in onderhandeling te treden over een wijziging van de overeenkomst om het project TKWM doorgang te kunnen laten vinden.

Met een pakket aan maatregelen hebben de Gemeente en Ter Steege een oplossing gevonden welke ervoor zorgt dat we door kunnen gaan met de ingezette gebiedsontwikkeling TKWM. De gemeente is akkoord met een lager grondbod en daarnaast zijn er aanvullende afspraken gemaakt over programma. Zo komen er iets meer woningen in het gebied, in ruil voor de hotelfunctie en een beperkt deel van de commerciële ruimte. De afspraken hebben geen invloed op de oorspronkelijke ambities voor TKWM. Wel is enige vertraging ontstaan als gevolg van genoemde omstandigheden. Vanwege de grote wijzigingen in de oorspronkelijke Grex hebben we een nieuwe Grex laten vaststellen door de gemeente raad. Hieronder vindt u de resultaten hiervan.

(x € 1.000) Financiën Oplevering

Begroot eindsaldo € -1.646 eind 2030

Verwachting eindsaldo € -161

Verschil € 1.485 eind 2030

De geactualiseerde grex geeft een groot positief beeld ten opzichte van de vastgestelde Grex eind 2023. Dit is het gevolg van de ontvangen SBI subsidie van € 1.275.000,-. Daarnaast is de fasering van de kosten en de opbrengsten en de rente aangepast en zijn wat kleine aanpassingen gedaan. Per saldo levert dit een voordeel op van € 210.000. Het voordeel van circa € 1.485.000 wordt minder onttrokken uit de reserve grote projecten. Voor de parkeergarage is er eind november 2023 een apart investeringskrediet van € 6.150.000 door de raad beschikbaar gesteld. Risico's Haalbaarheid Financiën

G

Organisatie

G

Tijd

G

Informatie

G

G

Rapportage april 2024

14

5.5

Verduurzaming Mozaïek

Algemeen Volgens twee raadsbesluiten is inclusief rijkssubsidie, een bijdrage uit het Meerjarenonderhoudsplan en btw-compensatie een budget van € 7.5 miljoen inclusief btw beschikbaar om de bouwdelen A, B, C én D integraal te verduurzamen. Bouwdeel D richten we in voor extra functies (jeugdgezondheidszorg, verloskundige praktijk en uitbreiding bibliotheek). Via een Europese aanbesteding hebben twee aannemers ingeschreven. (x € 1.000) Financien Oplevering

Begroot € 6.668 april-26

Huidig € -705

Verwachting € 6.668

Saldo €0

april-26

Er is een forse voorzienbare overschrijding op het budget. Hiervoor zoeken we een oplossing voordat we in april 2024 een zogenaamde Engineer- en Buildovereenkomst sluiten met een aannemer. Volgens de voorlopige planning beginnen de bouwwerkzaamheden gefaseerd in september 2024 met bouwdeel D, in januari 2025 gevolgd door bouwdeel A en B en C. De Oplevering is voorzien in april 2026. Voor dit project is een projectplan opgesteld. Risico's Haalbaarheid

G

Financiën

x

Organisatie

G

Tijd

G

Informatie

G

Kwaliteit

G

Rapportage april 2024

Het terug dringen van de forse voorzienbare overschrijding op het budget is onderdeel van het lopende aanbestedingstraject. We proberen de post Onvoorzien van € 687.885 maximaal te ontzien, omdat deze is bedoeld voor onvoorziene en onvermijdelijke kosten tijdens de verbouwfase.

15

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

5773

Extern Zaak ID

Z/24/236141

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

30 mei 2024

Agendapunt

5.k

Titel

236141 Informatienota Actualisatie gezamenlijke opgave asielzoekers Wijchen

Organisatieonderdeel

domein Sociale leefomgeving - team WMO, jeugd en gezondheid

Eigenaar

Thijssen, Miranda

Soort nota

Beslisnota

Programma/Paragraaf

P1 Veiligheid

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Helmer-Englebert, R. (Renske)

Telefoonnummer steller

+31651358282

E-mail adres steller

m.thijssen@drutenwijchen.nl

Bijlagen 236141 Informatienota Actualisatie gezamenlijke opgave asielzoekers Wijchen Geagendeerd

Vergaderdatum

Stukken Agendacommissie Wijchen

19 april 2024

Raad openbaar Wijchen

30 mei 2024

Voorgesteld besluit

Besluit (Ter kennisneming aangenomen) De informatienota is ter kennisneming aangenomen.

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/236141

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Informatienota Actualisatie gezamenlijke opgave asielzoekers Wijchen 9-04-2024 Datum: 9 april 2024 Kernboodschap Het Rijk heeft gemeenten een expliciete wettelijke taak gegeven met betrekking tot de opvang van asielzoekers. Dit is vastgelegd en besloten in de "Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen", algemeen bekend als de "Spreidingswet". Op 1 februari 2024 heeft de Minister de voorlopige verdeling van het aantal opvangplaatsen voor asielzoekers per gemeente bekendgemaakt. Voor de gemeente Wijchen betreft dit 243 opvangplaatsen. De gemeente Wijchen en Druten blijven samenwerking in de gezamenlijke opgave opvang asielzoekers en hebben daarom besloten om het overschot wat resteerde in de oude opgave van het in te richten AZC te verdelen onder elkaar. Hiermee bedoelen we dat we de overcapaciteit van 82 plaatsen voor asielzoekers volgens de oude telling ( AZC van 300 plaatsen) verdelen in 22 plaatsen voor de gemeente Druten en 60 voor de gemeente Wijchen. Daarnaast is het college voornemens om een doorstroomlocatie te ontwikkelen voor enkele tientallen statushouders die deels gekoppeld zijn aan gemeente Wijchen en deels aan andere gemeenten in de regio Rijk van Nijmegen.

Op deze manier voldoet de gemeente Wijchen zo goed als mogelijk aan de Spreidingswet, vermindert het de druk op de asielketen en verlicht het ook de druk op de (sociale) huurwoningen in Wijchen. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

04-04-2023

Beslisnota Gezamenlijke opvang asielzoekers Z/23/108972

04-04-2023

Beslisnota Gezamenlijke opgave opvang asielzoekers Wijchen Z-23111134

Toelichting Het Rijk heeft de gemeenten een expliciete wettelijke taak gegeven met betrekking tot de opvang van asielzoekers. Deze wettelijke taak voor een gemeente houdt in dat het college zorg draagt voor: 

 

Het ter beschikking stellen van accommodaties of locaties die geschikt zijn om nieuwe asielopvang te realiseren of bestaande asielopvang te continueren. Dit dient te geschieden binnen een termijn van zes maanden na bekendmaking van het Verdeelbesluit (december 2026) of de in het Verdeelbesluit opgenomen langere termijn; het definitieve verdeelbesluit ontvangen we in december 2024. Opvangvoorzieningen die voldoen aan de krachtens de Wet COA gestelde wettelijke vereisten voor een opvangvoorziening en aan de overige wettelijke vereisten voor een gebouw met een woonfunctie. De verlening van de voor ingebruikneming van de opvangvoorziening noodzakelijke gemeentelijke vergunningen.

Pagina 1 van 3

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/236141

De Spreidingswet is op 31 januari 2024 in werking getreden, en de capaciteitsraming voor de eerste 2 jaar is gepubliceerd in de Staatscourant op dezelfde datum. In december 2024 wordt deze capaciteitsraming definitief vastgesteld in het verdeelbesluit. Volgens dit verdeelbesluit moet de gemeente streven naar het aanbieden van een locatie of een gebouw 6 maanden na het verdeelbesluit, dit zal zijn juni 2025. Het te ontwikkelen AZC op deze locatie of in het aangeboden gebouw moet dan volgens de spreidingswet in december 2026 gereed moet zijn voor ingebruikname. De gemeenten Wijchen en Druten waren al vooruitlopend op de Spreidingswet en hebben daarom in 2023 al een besluit genomen in het kader van de gezamenlijke opgave met betrekking tot opvang van asielzoekers, zie Z-23-108972. De argumenten waarmee de gemeenten Wijchen en Druten vorig jaar hebben besloten om gezamenlijk op te trekken in de opgave voor opvang van asielzoekers zijn nog steeds van toepassing en blijven ongewijzigd van kracht. Het is daarom gewenst om de vorig jaar gemaakte afspraken te blijven uitvoeren. Nu de Spreidingswet van kracht is en de capaciteitsraming bekend is, dienen we het lokale plan van de gemeente Wijchen hierop aan te passen en daarmee de inbreng voor het regionale plan van het Rijk van Nijmegen aan te vullen.

Dit regionale plan wordt, nadat alle colleges in het Rijk van Nijmegen hun lokale plannen hebben ingediend, herijkt en vervolgens ter vaststelling aan alle colleges aangeboden. Hierna zal het ter informatie naar alle raden worden gestuurd. We zijn verplicht om een plan voor het Rijk van Nijmegen op te stellen als onderdeel van het provinciale plan in het kader van de Spreidingswet. In bijlage 3 vindt u een schema waarin de lokale en regionale opgaven van de verschillende onderdelen van de Spreidingswet beschreven staan. Zie bijlage 3 voor meer informatie. Regionale samenwerking en provinciale samenwerking De gemeenten Wijchen en Druten werken samen met andere gemeenten in het Rijk van Nijmegen (waaronder de gemeenten Berg en Dal, Beuningen, Heumen, Nijmegen en Wijchen) aan het opstellen van het Rijk van Nijmegen-plan, dat voor het zomerreces van 2024 moet zijn vastgesteld. Alle regionale plannen worden samengebracht aan de provinciale regietafel (PRT) en uiteindelijk samengevoegd tot een provinciaal plan dat in november 2024 aan het ministerie zal worden aangeboden. De asielopgave voor de gemeente Wijchen bestaat uit: Asielopvang Oude raming spreidingswet Wijchen

149

Statushouders

Verschil Nieuwe raming tussen oud spreidingswet en nieuw 243

94

Taakstelling 44

Ontheemden Oekraïne

Gerealiseerd

Totaal

21

-23

Taakstelling 252

Gerealiseerd

Totaal

204

-48

In het schema ziet u het verschil tussen de oude en de nieuwe cijfers waarbij de nieuwe cijfers de wettelijke opgave voor de komende 2 jaar zijn. De opgave voor statushouders en ontheemden Oekraïne is niet gewijzigd. Wat we toevoegen aan de opgave asielzoekers van de gemeente Wijchen is een doorstroomlocatie voor statushouders met een gedeeltelijke regionale functie. Daarnaast verdeeld de gemeente Wijchen de overgebleven capaciteit voor asielzoekers binnen de 300 plaatsen aan de Teersdijk met de gemeente Druten. Dit betekent dat de gemeente Wijchen nog eens 60 asielzoekers en de gemeente Druten 22 asielzoekers uit de overgebleven capaciteit in de oude telling toevoegt aan de nieuwe telling. Dit betekent dat de gemeente Wijchen nog een te kort aan 34 asielzoekers opvang plaatsen overhoudt. Omdat we van mening zijn dat en de locatie niet kunnen uitbreiden richten we daarom ter compensatie een doorstroomlocatie voor statushouders in binnen

Pagina 2 van 3

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/236141

Wijchen. Door statushouders te huisvesten in een doorstroomlocatie krijgt de gemeente de mogelijkheid om de druk op de vraag naar sociale huurwoningen en appartementen te verminderen. Aangezien er meer tijd beschikbaar is om tot plaatsing over te gaan, kan de woningcoöperatie beter rekening houden met een gelijkmatige spreiding over de gemeente Wijchen. Bovendien kunnen statushouders binnen de doorstroomlocatie al beginnen met hun inburgeringsproces, waardoor ze beter voorbereid zijn op hun nieuwe woonlocatie. Door te zorgen dat een grotere groep statushouders kan uitstromen uit een azc, ontstaat er weer ruimte voor nieuwe asielzoekers, wat de capaciteit van het COA vergroot. Daarnaast wordt onderzocht of er ook een aantal plaatsen beschikbaar gesteld kan worden aan de regio, waardoor andere gemeenten ook de druk op hun sociale woningmarkt kunnen verlichten. Door te zorgen voor een regionale koppeling kunnen deze gemeenten ook beginnen met de inburgering op de locatie in Wijchen, waardoor de statushouders al kunnen wennen aan de regio. De gemeente Wijchen voldoet hiermee zo goed als mogelijk aan de Spreidingswet en vermindert de druk op de asielketen en vermindert hierdoor ook de druk op de (sociale) huurwoningen in Wijchen. Als laatste merken we op dat we de noopopvang voor Oekraïne aan De Oude Klapstraat een duurzame voorziening blijft.

Financiële gevolgen Het toevoegen van de doorstroomlocatie kan financiële gevolgen hebben. Hiervoor is ook een bekostigingsregeling van het Rijk beschikbaar. Zodra we een haalbaar plan en locatie hebben zullen we deze aan u kenbaar maken en u, indien van toepassing, betrekken bij de vereiste omgevingsvergunning(en). Er zijn verder geen financiële gevolgen verbonden aan de wijzigingen zoals deze door het college nu zijn besloten. Communicatie Indien we weten waar en wanneer de doorstroomlocatie ontwikkeld zal worden, zullen we eerst de direct aanwonenden informeren, direct nadat we de gemeenteraad hebben ingelicht. Pas daarna zullen we de media en andere belanghebbenden informeren. Uitvoering of Vervolgstappen Nadat de gemeenteraad is geïnformeerd, wordt de nota gedeeld met de regio om een onderdeel te worden van het regionale plan. Geheimhouding: Niet van toepassing.

Pagina 3 van 3

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

5767

Extern Zaak ID

Z/24/236985

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

30 mei 2024

Agendapunt

5.l

Titel

236985 informatienota Beantwoording vragen Visie op Woezik

Organisatieonderdeel

domein Bestuur, Strategie en Projecten - team Strategische projecten en advies

Eigenaar

Boon van Ostade, Luçan

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf Portefeuillehouder(s) Wijchen

Gerrits, G.W.R. (Geert)

Telefoonnummer steller E-mail adres steller

lucan.boonvanostade@drutenwijchen.nl

Bijlagen Bijlage 1: Schriftelijke vragen WL - Visie op Woezik - vraag 236985 informatienota Beantwoording vragen Visie op Woezik Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

9 april 2024

Stukken Agendacommissie Wijchen

19 april 2024

Raad openbaar Wijchen

30 mei 2024

Voorgesteld besluit

Besluit (Ter kennisneming aangenomen) De informatienota is ter kennisneming aangenomen.

De Gemeenteraad van Wijchen Visie op Woezik Schriftelijke vraag van de Fractie van Wijchen Lokaal Ingediend: 8-3-2024 Aanleiding: Wijchen Lokaal heeft de afgelopen maanden veel klachten ontvangen van bewoners uit de omgeving van Woezik. Deze klachten hebben betrekking op allerlei slecht onderbouwde of voor bewoners hinderlijke projecten waar inwoners uit de wijken Saltshof en Veenhof overlast van ondervinden. Het gaat om de volgende projecten: • Het plaatsen van windmolens in Bijsterhuizen • Het deelscooterproject zonder centrale hub (enkel in Woezik) • Het projectmatig op bepaalde plekken uitschakelen van de straatverlichting • Onduidelijkheden over toekomstige bouwontwikkelingen in Woezik • De mogelijke komst van een zorginstelling in de wijk Veenhof zonder enig draagvlak • Het steeds dichterbij komende verkeer en industriële ontwikkeling in Bijsterhuizen Vragen: 1. Wanneer komt het college met een duidelijke toekomstvisie voor Woezik? 2. Wat is er bekend over de toekomstige bouwontwikkelingen in Woezik en hoe worden deze afgestemd met de buurt? 3. De namen Veenhof, Saltshof en Woezik worden vaak door elkaar heen gebruikt. Wat gaat het college doen om de identiteit van Woezik te koesteren, met andere woorden: Kan er meer duidelijkheid worden verschaft over welke wijken onder Woezik vallen en welke onder Wijchen? 4.

Hoe gaat het college het volledige gebrek aan draagvlak voor een mogelijke zorginstelling in De Veenhof aanpakken? Namens de fractie van Wijchen Lokaal, Dave Herms

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/236985

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Beantwoording vragen Wijchen Lokaal; Visie op Woezik Datum: 9 april 2024 Kernboodschap Voor ruimtelijke initiatieven die niet passen in het omgevingsplan wordt doorgaans de voorwaarde gesteld dat er een omgevingsdialoog plaatsvindt. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de initiatiefnemers, zoals bepaald in de Omgevingswet. Het ontwerpbestemmingsplan ‘Beschermd Wonen Veenhof’ heeft onlangs ter inzage gelegen. Op dit moment wordt gewerkt aan de beantwoording van de zienswijze hierop. Deze wordt vervolgens samen met het bestemmingsplan aangeboden aan de gemeenteraad. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

Antwoord van het college In navolgende tekst beantwoorden wij de gestelde vragen 1. Wanneer komt het college met een duidelijke toekomstvisie voor Woezik? De gemeenteraad heeft in oktober 2022 het Strategisch Kompas Wijchen:2035 vastgesteld. Deze toekomstvisie is opgesteld op basis van een uitgebreid participatietraject met inwoners, maatschappelijke partners en instellingen. Het Strategisch Kompas bepaald de koers voor de gemeente Wijchen. Het College van B&W is niet voornemens om aparte toekomstvisies te ontwikkelen per buurt. 2. Wat is er bekend over de toekomstige bouwontwikkelingen in Woezik en hoe worden deze afgestemd met de buurt? Op dit moment is er in de buurt Woezik één bouwontwikkeling bekend bij de gemeente Wijchen. Het gaat om een ontwikkeling aan het Egelpad. In de buurt Veenhof is bij de gemeente ook één ontwikkeling bekend. Het ontwerpbestemmingsplan ‘Beschermd Wonen Veenhof’ heeft recentelijk ter inzage gelegen. Daarnaast zijn er enkele initiatieven die nog ambtelijk in behandeling zijn.

Pagina 1 van 2

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/236985

Bij ruimtelijke initiatieven die niet passen in het omgevingsplan wordt doorgaans de voorwaarde gesteld dat er een omgevingsdialoog wordt gevoerd. Dit is een verantwoordelijkheid van de initiatiefnemers van plannen. Het uitvoeren van een omgevingsdialoog is vormvrij, zoals ook bepaald in de Omgevingswet. Als een handreiking hoe een omgevingsdialoog uitgevoerd kan worden, zijn participatiewijzers opgesteld. Er is zowel een participatiewijzer voor initiatiefnemers als voor belanghebbenden. Het is de bedoeling dat de initiatiefnemer in de aanvraag om omgevingsvergunning of bij de wijziging van het omgevingsplan verslag doet van de gevoerde omgevingsdialoog en motiveert op welke wijze er wordt omgegaan met de resultaten van de omgevingsdialoog. 3. De namen Veenhof, Saltshof en Woezik worden vaak door elkaar heen gebruikt. Wat gaat het college doen om de identiteit van Woezik te koesteren, met andere woorden: Kan er meer duidelijkheid worden verschaft over welke wijken onder Woezik vallen en welke onder Wijchen? Veenhof, Saltshof en Woezik zijn allen buurten die vallen onder de kern Wijchen. Op onderstaande afbeelding is de begrenzing van de buurt Woezik te zien (bron: CBS). De gemeente Wijchen heeft ter markering van de buurten herkenbare witte borden geplaatst.

4. Hoe gaat het college het volledige gebrek aan draagvlak voor een mogelijke zorg-instelling in De Veenhof aanpakken? Vanaf 21 december 2023 heeft het ontwerpbestemmingsplan ‘Beschermd Wonen Veenhof’ voor zes weken ter inzage gelegen. Gedurende deze termijn zijn er zienswijzen op het ontwerpbestemmingsplan ontvangen. Op dit moment wordt gewerkt aan de beantwoording van deze zienswijzen. Te zijner tijd worden het bestemmingsplan en de beantwoording van de zienswijzen ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Hieruit zal duidelijk worden welke aanpak het college voorstaat.

Pagina 2 van 2

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

5770

Extern Zaak ID

Z/24/237040

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

30 mei 2024

Agendapunt

5.m

Titel

237040 Informatienota Stand van zaken netcongestie in de gemeente Wijchen

Organisatieonderdeel

domein Fysieke leefomgeving - team Milieu

Eigenaar

Schalk, Dieter

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

§2 Duurzaamheid

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Schouten, B. (Bea)

Telefoonnummer steller

088 432 77 22

E-mail adres steller

d.schalk@drutenwijchen.nl

Bijlagen 237040 Informatienota Stand van zaken netcongestie in de gemeente Wijchen Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

9 april 2024

Raad Informatiebijeenkomst

18 april 2024

openbaar Wijchen Stukken Agendacommissie Wijchen

19 april 2024

Raad openbaar Wijchen

30 mei 2024

Toelichting De informatienota is een vereiste voor de voor de informatiebijeenkomst met het zelfde onderwerp op 18 april. Voorgesteld besluit Kennis te nemen van de Informatienota "Stand van zaken netcongestie in de Gemeente Wijchen" Besluit (Ter kennisneming aangenomen)

Kennis te nemen van de Informatienota "Stand van zaken netcongestie in de Gemeente Wijchen" De informatienota is ter kennisneming aangenomen.

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/237040

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Stand van zaken netcongestie in de gemeente Wijchen Datum: 9 april 2024 Kernboodschap Netcongestie is een probleem wat veel van onze gemeentelijke ambities raakt. Bedrijven en grootschalige opwek projecten kunnen tot 2029 geen grootverbruik aansluitingen krijgen, en vanaf 2026 kan ook de woningbouw geraakt worden. De netbeheerders verwachten dat vanaf 2029 de grootste problemen voorbij zijn, maar waarschuwen ook dat het werk daarmee nog niet af is. De gemeente is niet verantwoordelijk voor het elektriciteitsnet, maar heeft wel een belangrijke rol als beheerder van de openbare ruimte. De uitbreiding van het elektriciteitsnet betekent meer kabels, leidingen en transformatorhuisjes en zal hierdoor een zekere ruimtelijke impact hebben. Zowel de beperkte beschikbaarheid van transportcapaciteit op het net als de benodigde ruimtelijke ontwikkelingen zullen soms om lastige keuzes vragen. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

Toelichting Oorzaken Netcongestie ontstaat door verregaande elektrificatie vanwege de energietransitie. De netbeheerders kunnen de groeiende vraag niet bijbenen. Als op een plek in het elektriciteitsnet de vraag naar transportcapaciteit groter is dan de capaciteit van het net spreken we van congestie. Dit kan twee richtingen op gaan: congestie bij het terugleveren of bij het afnemen van elektriciteit. In beide gevallen kan het net overbelast raken. Voor beide stroomrichtingen is de maximale capaciteit van het net in Wijchen bereikt. Hierdoor zien we 3 oorzaken van netcongestie: 1. Nieuwe technieken veroorzaken meer pieken en dalen op het elektriciteitsnet. Een elektrische auto kan in een half uur snelladen evenveel stroom van het net vragen als een huishouden in een week gebruikt. Zonnepanelen kunnen op een zonnige dag veel meer stroom produceren dan de huizen in een wijk nodig hebben. Een net moet al deze pieken en dalen op kunnen vangen om storingen te voorkomen. 2. Meer gebruik van elektriciteit. Ontwikkelingen als warmtepompen en elektrische auto’s verplaatsen de energievraag van fossiel naar het elektriciteitsnet. Zo gaat Nederland voor 2050 van het aardgas af, de benodigde energie voor warmte gaat hierdoor nu al steeds meer over het elektriciteitsnet lopen. Hier bovenop komt de decentrale opwek van zon en windenergie dat ook om extra transportcapaciteit vraagt.

Pagina 1 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/237040

3. Verouderde wet- en regelgeving. Het net veranderd, maar de regels zijn hier nog niet op aangepast. Zo moeten netbeheerders 24/7 leveringsgarantie bieden. Dit is tijdens piekuren niet altijd haalbaar, maar voor veel bedrijven ook helemaal niet nodig. Toch kan de beheerder dan geen contract aanbieden. Door bovenstaande oorzaken is het net onvoldoende toegerust op de huidige vraag, hier komt nog bij dat de benodigde aanpassingen veel tijd kosten door onder andere een tekort aan arbeidskrachten en materialen. Door de grote veranderingen in het gebruik van het elektriciteitsnet is enkel meer bouwen niet voldoende. Het systeem moet vernieuwd worden, slimmer worden gebruikt en nieuwe wet- en regelgeving zijn nodig. Opbouw elektriciteitsnet Het elektriciteitsnet bestaat uit meerdere netten van verschillende voltages. Tussen deze netten bevinden zich omvormingsstations. Het net is onder te verdelen in 3 typen: - Hoogspanningsnet (380.000 V – 150.000 V) - Middenspanningsnet. (20.000 V) - Laagspanningsnet. (230 V) Als een stroomnet “vol” zit heeft dit gevolgen voor de lager gelegen netten. Concreet betekend dit dat uitbreiding van het laag- en middenspanningsnet binnen onze gemeente pas echt effect kan hebben als ook het hoogspanningsnet is uitgebreid.

Figuur 1: Schematische weergave elektriciteitsnet

Gevolgen De verwachting is dat de problemen met netcongestie op zijn vroegst in 2030 verholpen zijn. Netcongestie speelt voornamelijk op het hoogspanningsnet en het middenspanningsnet. Beiden moeten uitgebreid worden om de congestie te verhelpen. TenneT gaat haar hoogspanningsnet in Flevopolder, Gelderland en Utrecht (FGU) splitsen in 4 pockets om weer ruimte te creëren op het net, dit is naar verwachting in 2029 gereed. Naar verwachting is onderstation Teersdijk (middenspanningsnet) dan nog

Pagina 2 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/237040

volledig belast. Voor het oplossen van deze congestie is er een nieuw te bouwen onderstation in Beuningen nodig. Hier is nog geen definitieve locatie voor gevonden, hierdoor is de verwachting dat dit niet gereed zal zijn voor 2030. Alle aanvragen voor nieuwe grootverbruik aansluitingen (groter dan 3x80A) worden sinds 17 november 2022 op een wachtlijst gezet. Naar verwachting kunnen deze aanvragen pas behandeld worden wanneer de congestie op zowel het hoogspanningsnet en het middenspanningsnet opgelost zijn. Kleinere aansluitingen worden nog gewoon in behandeling genomen. Hier speelt wel een andere oorzaak van vertraging: door een tekort aan materialen en personeel kan het tot 2 jaar duren totdat Liander een aanvraag voor een nieuwe aansluiting gerealiseerd heeft. Concreet betekent dit dat zonnepark Bankhoef en windpark Bijsterhuizen op een wachtlijst staan en niet eerder aangesloten kunnen worden dan 2030. Voor uitbreiding van het bedrijventerrein Bijsterhuizen geldt hetzelfde. Er wordt onderzocht of voor grootschalige opwek en het bedrijventerrein zogenaamde “slimme oplossingen” mogelijk zijn, de gemeente Wijchen ondersteunt de zoektocht hiernaar. Hierbij kan gedacht worden aan opwek direct koppelen aan gebruik, cable pooling (delen van aansluitingen die er al zijn) of batterijoplossingen.

TenneT heeft aangegeven dat zonder ingrijpen de woningbouwopgave vanaf 2026 gaat knellen. Voor nieuwbouwwoningen is Liander bezig met het verder in beeld brengen van de resterende capaciteit per onderstation. Hierover gaat Liander de komende maanden in gesprek met gemeenten. De gemeente Wijchen valt grotendeels onder station Teersdijk, samen met de gemeenten Beuningen en Nijmegen. Er moeten gesprekken gevoerd worden over hoe de resterende capaciteit te verdelen en hoe deze te gebruiken. Zo vraagt een huis met warmtepomp het dubbele aan stroom vergeleken met een huis verwarmt door gas of een warmtenet. Hier zijn keuzes te maken. Laadpalen en warmtepompen kunnen nog aansloten worden, maar er kunnen aangepaste regels komen om pieken op het net te verlagen.

Oplossingen Zowel de netbeheerders als alle bestuurslagen van de overheid werken aan oplossingen voor netcongestie. Hierin zijn drie hoofddoelen vastgesteld: 1. Sneller bouwen 2. Betere benutting van het net. 3. Vergroten van flexibele capaciteit. Alle partijen hebben een andere rol in het oplossen van netcongestie. De netbeheerders zijn verantwoordelijk voor het net en gaan bouwen. Hiernaast werken ze aan alternatieve contractvoorwaarden samen met de ACM. Het Rijk maakt beleid, investeert in een stimuleringsfonds en verkort vergunningsprocedures. De provincie neemt een regierol in de planning van het energiesysteem en stelt het provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat(pMIEK) vast. Hiernaast zorgt de provincie voor bestuurlijke afstemming tussen gemeenten en netbeheerders d.m.v. ‘energy boards’. De gemeente heeft als beheerder van de openbare ruimte een faciliterende, verbindende en aanjagende rol. De gemeente faciliteert ruimtelijke ontwikkelingen en is het bevoegd

Pagina 3 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/237040

gezag voor vergunningen. Hiernaast kan de gemeente ook een rol in de communicatie pakken. De gemeente Wijchen is betrokken bij onderstaande oplossingen voor netcongestie. • Buurtaanpak Alle woningen ontvangen stroom via het laagspanningsnet. Deze stroom wordt binnen de wijken verdeeld via elektriciteitshuisjes (MSRs). Deze huisjes werden tot nu toe incidenteel geplaatst of vervangen wanneer het nodig was. Nu dit steeds vaker nodig is om het laagspanningsnet van voldoende capaciteit te voorzien blijkt dit erg inefficiënt. Hiernaast geeft het veel onrust in wijken, waar het vaak onduidelijk is wanneer en waarom er een huisje geplaatst wordt. Om dit op te lossen stelt Liander voor dit proces te vervangen worden door de buurtaanpak. Per buurt wil Liander samen met de gemeente een plan maken om 1 keer in een hele buurt een toekomstvast net aan te leggen. Hierdoor hoeft iedere buurt maar een keer open en kan Liander o.a. beter plannen en (groot) inkopen. Dit pakt de gemeente Wijchen dan samen met Liander op, zodat er duidelijke afspraken worden gemaakt en ruim van tevoren helder met de buurt gecommuniceerd wordt over de geplande aanpak en veranderingen. We zijn nu in gesprek over de samenwerkingscontracten zodat we dit jaar nog met deze werkwijze in een van de Wijchense wijken of dorpen kunnen starten om het eerste buurtrealisatieplan op te stellen.

• Integraal programmeren Integraal programmeren is een proces waarbij we gezamenlijk met andere gemeenten binnen de groene metropool regio inzicht krijgen in de benodigdheden van het toekomstige energiesysteem. Hier worden alle bekende plannen en hun energievraag in meegenomen, samen met alle geplande opwek. Hierbij geven wij zo gedetailleerd mogelijk aan wat Wijchen op de middellange termijn nodig zal hebben van het elektriciteitsnet. Het resultaat van integraal programmeren wordt gezamenlijk toekomstbeeld van de ontwikkeling van het energiesysteem op de (middel)lange termijn. Hiermee willen we voorkomen dat er na 2030 weer netcongestie optreed. • Maatschappelijk prioriteren De Autoriteit Consument & Markt (ACM) werkt landelijk aan een definitief kader voor het maatschappelijk prioriteren. Hiermee mogen netbeheerders voortaan voorrang geven aan projecten die bijdragen aan belangrijke maatschappelijke doelen, zoals veiligheid, gezondheidszorg, duurzaamheid en het oplossen van netcongestie. Dit kader wordt binnen korte termijn verwacht. Tot dit er is kunnen we als gemeenten al starten met het opstellen van spelregels voor prioriteren. De Groene Metropool Regio (GMR) ondersteund het overleg tussen gemeentes hierin, via reeds gestarte gebiedsateliers. Liander is aanwezig bij deze sessies en levert kennis en inzicht in de mogelijkheden per onderstation.

• Smart energy hubs Een Smart Energy Hub is een lokale samenwerking waar meerdere partijen energie opwek, verbruik en mogelijk opslag op elkaar af stemmen. Dit is een mogelijke

Pagina 4 van 5

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/237040

oplossing voor bedrijven die geen elektriciteitsaansluiting van de benodigde zwaarte kunnen krijgen. De gemeente Wijchen is mede initiatiefnemer van de Smart Energy Hub Bijsterhuizen en draagt bij door co-financieren en begeleiding. Helaas heeft TenneT afgelopen februari aangegeven dat ook deze collectieve oplossingen ondanks hun inspanning om de pieklast op het energienet te beperken, geen uitbreiding op hun contract krijgen. Het hoogspanningsnet zit hiervoor te vol. TenneT geeft aan dat Smart Energy Hubs voorlopig maatwerk zijn. Er wordt bekeken op welke manier smart energy hubs toch door kunnen gaan, Liander geeft daarover naar verwachting voor de zomer uitsluitsel. Andere oplossingen, zoals oplossingen achter de meter zijn nog steeds mogelijk. Communicatie Er wordt regelmatig via de gemeentepagina in de Wegwijs informatie over netcongestie gedeeld. Hiernaast informeren we ondernemers via nieuwsbrieven. Uitvoering of Vervolgstappen De bovenstaande oplossingen worden de komende tijd verder in gang gezet. De gemeenteraad wordt via een informatie avond in april nader geïnformeerd. Toekomstige ontwikkelingen worden goed gevolgd en zo nodig wordt daarover gecommuniceerd. Geheimhouding: Niet van toepassing.

Pagina 5 van 5

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

5797

Extern Zaak ID

Z/24/238115

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

30 mei 2024

Agendapunt

5.n

Titel

238115 Informatienota Borreltent carnaval en kermis Wijchen

Organisatieonderdeel

domein Bestuur, Strategie en Projecten - team Secretariaat

Eigenaar

Effing, Sanne

Soort nota

Beslisnota

Programma/Paragraaf Portefeuillehouder(s) Wijchen

Helmer-Englebert, R. (Renske)

Telefoonnummer steller

0641820269

E-mail adres steller

p.schmitz@drutenwijchen.nl

Bijlagen 238115 Informatienota Borreltent carnaval en kermis Wijchen Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

16 april 2024

Stukken Agendacommissie Wijchen

19 april 2024

Raad openbaar Wijchen

30 mei 2024

Voorgesteld besluit

Besluit (Ter kennisneming aangenomen) De informatienota is ter kennisneming aangenomen.

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/238115

Informatienota voor de gemeenteraad Onderwerp: Borreltent carnaval en kermis Wijchen Datum: 16 april 2024 Kernboodschap 1. De locatie parkeerterrein Kasteellaan is gedurende de herontwikkeling van het gebied “Tussen kasteel en Wijchens Meer” tijdelijk niet beschikbaar, waardoor een oplossing moet worden gevonden voor de borreltenten die daar tijdens kermis en carnaval worden geplaatst. 2. De nieuwe, tijdelijke locatie voor de borreltent van de kermis wordt de Kasteeltuin met een schaarse vergunningsprocedure; 3. Er wordt geen nieuwe locatie aangewezen voor de borreltent tijdens de carnaval; 4. De nieuwe situatie zorgt voor een onontkoombaar gemis aan geraamde pachtinkomsten, groot € 30.900, waardoor dit structurele inkomstenverlies vanaf 2024 verwerkt moet worden in de perspectiefnota 2024. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer) Niet van toepassing

Toelichting In het verleden stond er tijdens de kermis Wijchen altijd een borreltent voor het oude gemeentekantoor (parkeerplaats tegenover kasteel). De tent was noodzakelijk om een extra horecavoorziening te creëren om alle horecabezoekers tijdens de kermis voldoende onderdak te kunnen bieden. De locatie is in 2024 t/m 2027 niet beschikbaar, aangezien het oude gemeentekantoor wordt ontmanteld en er nieuwbouw gaat plaatsvinden in dit centrumdeel. Daarom dient de situatie te worden herzien. Voor de kermis blijft het noodzakelijk om een extra horecavoorziening te creëren op het kermisterrein. Hiervoor moet een nieuwe, tijdelijke locatie door de gemeente worden aangewezen. Omdat het niet gewenst en niet mogelijk is dat er meer dan 1 borreltent op het kermisterrein wordt geëxploiteerd en er wel meer gegadigden zijn, is hier van rechtswege sprake van een schaars goed en dus een schaarse vergunning. De meest geschikte locatie hiervoor is de Kasteeltuin. Na de voltooiing van de herontwikkeling kan de borreltent weer terug naar de oorspronkelijke locatie.

*Zie bijlage voor de exacte (vertrouwelijke) bedragen.

Openbaar

Zaaknummer: Z/24/238115

Waar in het verleden de noodzaak bestond om extra horecacapaciteit voor de carnaval te creëren als gemeente, is deze noodzaak er nu niet. Lokale horeca-exploitanten creëren inmiddels al meer horecavoorzieningen door onder meer het uitbreiden van terrassen met een tent. Er dient hier geen schaars goed vergund te worden en dus ook geen nieuwe locatie te worden aangewezen. De exploitatie van beide borreltenten werd in het verleden als een opdracht aanbesteed, met daaronder een (privaatrechtelijke) pachtovereenkomst voor de huur van de grond. Volgens het gelijkheidsbeginsel (een van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur waar de gemeente zich aan moet houden) dienen gelijke gevallen op gelijke manieren te worden behandeld. Na zorgvuldige afweging is er daarom voor gekozen om geen aanbesteding meer uit te zetten voor de borreltent. Uitvoering De aanbestedingsopdracht is inmiddels geëindigd. Op dit moment wordt voor het exploiteren van andere horecatenten in Wijchen, vaak direct gelegen aan een bestaand horecapand, alleen legeskosten geheven, geen huur/pacht of precario. Voor de borreltent tijdens de kermis is wel sprake van een schaars goed. Daarom dient hier te worden geregeld dat alle partijen die geïnteresseerd zijn in de exploitatie, hier ook een eerlijke kans in krijgen.