Agendabundel

Hoe lang deze gevolgen nog merkbaar blijven en of er nog een nieuwe variant van het virus komt is onzeker. We blijven deze beïnvloeding op het zorggebruik volgen en analyseren. De Oekraïne crisis kan gevolgen hebben op het zorg gebruik. We vangen vluchtelingen binnen onze gemeente op en weten nog niet of bij deze groep sprake zal zijn van zorgconsumptie. Daarnaast merken we dat de dreiging van de oorlog een effect heeft op onze inwoners wat ook mogelijk een effect kan hebben op zorgconsumptie (somberheid en tekenen van onveiligheid).

Eerdere besluiten Datum 20-04-2021 03-06-2021 30-09-2021 30-09-2021 30-09-2021 16-12-2021 24-05-2022

Korte omschrijving eerder genomen besluit Beslisnota ‘Betaalbaarheid van goede zorg’, zaaknummer 21/060771 Informatienota ‘Stand van zaken Wmo en jeugdhulp, Sociaal Wijkteam en Welzijn 1e halfjaar 2021’, zaaknummer 21/061956 Informatienota ‘Extra incidentele middelen jeugdzorg’, zaaknummer 21/064403 Beslisnota ‘Betaalbaarheid hulp bij het huishouden’, zaaknummer 21/062331 Beslisnota ‘Bestemmen van incidentele middelen coronasteunpakket voor jeugd, ouderen en kwetsbare groepen’, zaaknummer 21/064071 Informatienota ‘Stand van zaken Wmo en jeugdhulp, Sociaal Wijkteam en welzijn – januari t/m augustus 2021’, zaaknummer 21/068940 Beslisnota ‘Structurele extra inzet preventie jeugd en regieteam’, zaaknummer 22/68940

Pagina 1 van 7

Openbaar

Zaaknummer: 77690

Toelichting We informeren Uw raad volgens de bestaande P&C-cyclus over de stand van zaken rondom de toegang, welzijn en het zorggebruik Wmo en Jeugdhulp. Hiermee creëren we inzicht in de inhoudelijke ontwikkelingen van zorg, welzijn en toegang en de financiële gevolgen daarvan. In de voorgaande jaren zijn beheers- en bezuinigingsmaatregelen vastgesteld waar we nog steeds uitvoering aan geven. Hiermee dringen we overschrijdingen terug en ontwikkelen zo nodig de bestaande beheers- en bezuinigingsmaatregelen door met de huidige kennis en inzichten. Ook beschrijven we de innovaties en doorontwikkeling van het bestaande aanbod. Hierbij valt te denken aan het versterken van het Sociaal wijkteam met kortdurende ondersteuning en het verbreden van het preventief aanbod. We bieden deze nota inclusief monitorverslag (bijlage 1) twee keer per jaar aan. Deze informatienota is de eerste nota voor 2022. 1. Nulmeting en tussentijdse prognoses 2022 De Nulmeting 2022 is in de maanden januari tot en met maart uitgevoerd. Dit hebben we gedaan door naar alle productgroepen te kijken, zoals bijvoorbeeld begeleiding vanuit de Wmo en pleegzorg vanuit de Jeugdwet. Bij alle productgroepen is gekeken naar het gebruik van 2021, de actuele zorgpopulatie en is er een inschatting gemaakt op basis van inhoudelijke en cijfermatige analyse waar we op verwachten uit te komen eind 2022.

Volgens deze methodiek monitoren en duiden we door het jaar heen, vergelijken we periodiek de actuele begroting en de realisatie, en stellen bij waar nodig. Doordat we over zijn gegaan op een nieuw administratief systeem (Zorgned) hebben we een achterstand opgelopen in het beschikbaar hebben van de data van het zorggebruik over de eerste maanden van 2022. Dit betekent dat we ons op dit moment baseren op de Nulmeting. Door de overgang naar het nieuwe systeem moeten we de data valideren en volledig laten aansluiten op de wijze van meten en beoordelen die we hebben toegepast in het oude systeem. Daarvoor is meer tijd nodig. De belangrijkste ontwikkelingen op basis van de nulmeting, zoals benoemd in het monitorverslag, zijn: Algemene ontwikkelingen: De gevolgen van de coronacrisis spelen ons nog steeds parten op het zorggebruik. Dit lichten we nader toe in de verschillende rubrieken. Ook de Oekraïne crisis zal naar verwachting een effect hebben op het zorggebruik. We gaan vluchtelingen opvangen en verwachten dat hier mogelijk ook een toename van zorgconsumptie door gaat ontstaan. Dit kunnen we nu nog lastig inschatten. Een andere opvallende ontwikkeling is de toenemende druk op de bevolking door het duurder worden van onder andere energiekosten en levensmiddelen. Dit zal ervoor zorgen dat meerdere personen en huishoudens onder financiële druk komen te staan.

De ervaring leert dat financiële problemen de zorgconsumptie vergroten.

Pagina 2 van 7

Openbaar

Zaaknummer: 77690

Belangrijkste bevindingen Preventie en toegang • Het Sociaal Wijkteam heeft een nieuw registratiesysteem. De inrichting is bepaald op basis van gebruiksvriendelijkheid, rechtmatigheid, efficiënte werkprocessen en het beoordelingskader (bijvoorbeeld afweging eigen kracht). Tegelijkertijd kent het enkele kinderziektes waardoor monitorinformatie nog niet volledig betrouwbaar is op alle onderdelen. • In 2021 daalde de wachtlijst bij het Sociaal Wijkteam. Begin 2022 laat een wisselend beeld zien. • Het Sociaal Wijkteam maakt een professionaliseringsslag door zorgvuldiger te kijken naar wat passende zorg is. Verbeterde werkprocessen en beoordelingskader zijn goed beschreven en ingevoerd. Ze blijven onder de aandacht. • Er is gestart met een spreekuur voor enkelvoudige vragen daarnaast ontwikkelen we het steunplein verder uit. • Door krapte op de arbeidsmarkt is vervanging van vertrekkende medewerkers arbeidsintensief. • MeerVoormekaar en het Sociaal Wijkteam werken nauw samen voor het uitbouwen van het vrij toegankelijk aanbod, gericht op de inwonervraag. Belangrijkste bevindingen Jeugd • De coronamaatregelen hadden een fors effect op het welbevinden van jeugdigen in Nederland. Ook in Wijchen zien we deze effecten. Doordat jeugdigen worden belemmerd in hun ontwikkeling naar volwassenheid zien we een toename van zorggebruik.

De oorzaak kunnen we niet beïnvloeden maar we kunnen wel inspelen op de nieuwe behoeften die zijn ontstaan. Dit doen we door extra inzet op preventieve programma’s samen met onderwijs en welzijn. • We zien dat zorg die ingezet wordt steeds zwaarder wordt. Om dit te voorkomen proberen we zorg tijdig in te zetten om te voorkomen dat problematiek erger wordt. Dit zodat de jeugdige niet verplaatst hoeft te worden of vastloopt binnen onderwijs. • Per 1 januari 2022 is het woonplaatsbeginsel gewijzigd. Hierdoor kan veranderen welke gemeente de kosten van een jeugdige moet betalen. In paragraaf 3.5 leest u hier meer over. • Dagbehandeling is gestegen t.o.v. de vorige rapportage door einde van de coronamaatregelen. • Er is een toename aan gebruik van ambulante jeugdhulp. Dit wordt met name veroorzaakt door groepsaanbod van de STAR-training, reguliere begeleiding en een hoger tarief van een aanbieder. • Door de coronacrisis steeg aanvankelijk het beroep op jeugd-GGZ. Deze groei lijkt zich de afgelopen maanden te hebben omgezet in een lichte daling. • Het aantal jeugdigen in verblijf is licht gestegen in 2021. De jeugdigen die in verblijf zitten krijgen meer of zwaardere zorg. In 2022 is het aantal jeugdigen in verblijf gedaald als gevolg van het woonplaatsbeginsel Belangrijkste bevindingen WMO-nieuw • In 2020 hebben de ingezette maatregelen effect gehad op het zorggebruik Wmonieuw.

Daarna is een lichte stijging te zien maar niet naar het oude niveau. • In plaats van reguliere of specialistische begeleiding wordt met succes vaker groepsbegeleiding of praktische begeleiding ingezet. Belangrijkste bevindingen WMO-klassiek • We zien een doorlopende stijging van Wmo-klassiek. Met als belangrijkste structurele oorzaken: o De vergrijzing, die in Wijchen sterker is dan in Nederland.

Pagina 3 van 7

Openbaar

Zaaknummer: 77690

De aanzuigende werking van het abonnementstarief. Door dit vaste tarief voor de eigen bijdrage voor Wmo-voorzieningen is een beroep doen op de Wmo voor inwoners financieel aantrekkelijk. Om meer grip te krijgen op de uitgaven voor hulp bij het huishouden zijn kostenbeheersingsmaatregelen genomen. Vanaf 1 november 2021 geldt een nieuwe richtlijn indicatiestelling huishoudelijke hulp. Ook wordt de toegang versterkt als het gaat om de beoordeling van de eigen kracht. o

•

2: Opvolging van beslispunten uit de nota betaalbaarheid van goede zorg We hebben met Uw raad afgesproken om alle besluiten uit de nota betaalbaarheid van goede zorg te verwerken in het monitor verslag en op deze wijze via de reguliere cyclus te analyseren. Dit ziet u verwerkt in het monitor verslag bijlage 1. De financiële taakstellingen van de betaalbaarheid van goede zorg zijn onderdeel van de Nulmeting 2022. De realisatie hiervan zullen we gaan monitoren in 2022 op de diverse onderdelen. Daarnaast hebben we afgesproken de aanbevelingen van Verweij Jonkers over te nemen en ook via deze cyclus te verantwoorden in het monitorverslag. Deze aanbevelingen en de voortgang hierop ziet u in het monitor verslag in bijlage 1 3: Financieel beeld Nulmeting 2022 Voor het lopende jaar 2022 wordt op basis van de Nulmeting 2022 op de totale 2D’s een voordeel t.o.v. de huidige begroting 2022 verwacht van € 469k:

Begroting 2022

totaal 2D's

Nulmeting 2022

Begroting 2022

Prognose 2022

Verschil 2022

Vorige prognose 2022

14,3

14,1

0,2

nvt

3,9

3,7

0,2

nvt

18,3

17,8

0,5

nvt

Details zijn terug te vinden in de monitorrapportage. Middels continue monitoring en duiding volgen we dit nauwgezet door het jaar heen. Op de uitgaven WMO klassiek verwachten we een nadelig resultaat 2022 ad afgerond € 168k ten opzichte van de actuele begroting. Dit egaliseren we met de WMO- reserve. Voorliggende informatienota heeft geen begrotingswijziging tot gevolg. Bijstellingen lopen via de reguliere P&C- cyclus. Genoemde cijfers sluiten een op een aan bij de 2e rapportage 2022 Wijchen, ook wel de Programmarapportage mei 2022 genoemd.

Pagina 4 van 7

Openbaar

Zaaknummer: 77690

4: Relevante ontwikkelingen

Structurele extra inzet preventie jeugd en regie team In mei wordt Uw raad de Nota structurele extra inzet preventie jeugd en regie team aangeboden ter besluitvorming. Met deze nota geven we een antwoord op de gestelde motie (motie 5 vroegtijdige signalering jeugdhulp). Tevens geven we in deze nota aan welke inzet nodig is vanuit preventie en het Sociaal wijkteam om te komen tot een vermindering van zware jeugdzorg en het voldoen aan de gestelde kaders door het rijk behorende bij beschikbaar gestelde verhoogde jeugdwetmiddelen. Hulp bij het huishouden In september 2021 heeft Uw raad ingestemd met een aantal maatregelen om de hulp bij het huishouden betaalbaar te houden. Een van de maatregelen is de introductie van een nieuw normenkader voor de hulp bij het huishouden. Vanaf 1 november wordt het nieuwe normenkader toegepast. Er is gekozen voor een geleidelijke en zorgvuldige invoering van het nieuwe normenkader in plaats van een versnelde invoering. We monitoren de effecten van de maatregelen en informeren u hierover na zomer 2022. Perceelgesprekken In 2022 hebben we 3 perceel gesprekken gevoerd. Hierin hebben we met de leveranciers gesproken over de ontwikkelingen van het zorggebruik, een duiding hiervan, en de gewenste veranderingen dan wel innovatieve vernieuwing.

De inhoudelijke verdieping hiervan vindt u in het monitor verslag zie bijlage 1 Leveranciersbijeenkomsten: In 2022 wordt de leveranciers bijeenkomst gepland in het laatste kwartaal van 2022. Hierdoor hebben we nog geen nieuwe input op dit onderdeel. Incidentele middelen 2022 Als onderdeel van de jaarrekening 2021 wordt een deel van de Blokhuismiddelen via de egalisatiereserve 2D’s doorgeschoven naar 2022, zowel voor lokale als regionale inzet in 2022. Ook wordt het restant van het 4e corona steunpakket, via de coronareserve, doorgeschoven naar 2022. Deze incidentele Blokhuismiddelen worden in 2022 ingezet op o.a. preventie, regionale aanpak jeugd GGZ, verminderen en voorkomen van jeugdige in verblijf. De incidentele coronamiddelen worden o.a. voor extra begeleiding van kwetsbare groepen ingezet. De regionale voortgang op de Blokhuismiddelen zal gerapporteerd worden in de regionale rapportages. Deze rapportages hebben we nog niet tot onze beschikking. In de nog te plannen regionale bijeenkomst voor raadsleden zullen deze onderdelen worden toegelicht. Nieuw coalitieakkoord In april is het nieuwe coalitieakkoord gesloten en aangeboden aan de raad. Wij zullen van de uitgangspunten een vertaling maken in onze beleidsontwikkelingen. Hier komen we in onze volgende nota op terug.

Mantelzorgonderzoek Mantelzorg heeft een breed onderzoek in Wijchen uitgevoerd om de behoefte van mantelzorgers aan ondersteuning in beeld te brengen. Het definitieve rapport is binnenkort klaar. De resultaten gebruiken wij om het mantelzorgbeleid te verbeteren.

Pagina 5 van 7

Openbaar

Zaaknummer: 77690

ZonMw subsidie ‘Zinvolle dagactiviteiten thuiswonende mensen met dementie’ ZonMw heeft de subsidieaanvraag ‘Zinvolle dagactiviteiten thuiswonende mensen met dementie’ voor de gemeenten Druten en Wijchen toegekend. Het komend half jaar wordt er een Plan van Aanpak ontwikkeld om het aanbod van dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie te versterken. Dementievriendelijk Alverna (Mentality) Veel mensen met dementie willen zo lang mogelijk thuis blijven wonen en mee blijven doen in de maatschappij. Voorwaarde hiervoor is een dementievriendelijke gemeenschap. Het ontwikkelen van zo’n gemeenschap is complex en we weten nog niet goed waarom sommige initiatieven goed werken (en andere niet) en wat nodig is om tot ontwikkeling van een dementievriendelijke gemeenschap te komen. Onder leiding van Radboudumc heeft daarom de afgelopen twee jaar een onderzoek plaatsgevonden in Alverna. Dit heeft o.a. geleid tot een Werkgroep die concrete activiteiten organiseert, zoals het maandelijkse Mantelzorgcafé. Voorkomen of verminderen van Eenzaamheid In Wijchen is 1 op de 4 inwoners eenzaam, iedereen kan er vroeg of laat mee te maken krijgen. De Kerngroep Eenzaamheid werkt aan het voorkomen of verminderen van eenzaamheid. Zo werden rondom Valentijnsdag gratis ansichtkaarten verspreid. Hierdoor wilden we inwoners aanmoedigen om elkaar na alle Lockdowns weer op te zoeken.

Ook vond er op 24 februari 2022 een symposium plaats voor 40 vrijwilligers/ professionals. De onderwerpen waren: Wat is eenzaamheid? Hoe herken je eenzaamheid? Hoe ga je in gesprek over eenzaamheid? Hoe kunnen we beter samenwerken op dit onderwerp?’ In het najaar vindt ‘de week van de ontmoeting’ opnieuw plaats. Iedereen doet mee (inclusie) Op de ‘Iedereen doet mee’ agenda staan onderwerpen/ afspraken om ervoor te zorgen dat iedereen, met of zonder beperking, nu en in de toekomst zoveel mogelijk mee kan blijven doen. Deze agenda is eind 2021 vastgesteld. De afgelopen maanden is er een plan ontwikkeld voor het vervolgproces. Zo komt er een werkgroep die aan de slag gaat met de uitvoering. Daarnaast wordt op diverse manieren gewerkt aan het vergroten van toegankelijkheid, bewustwording en ontmoeting. GGZ in de wijk In Wijchen is in januari een Wijk GGZ-team gestart. Dit team is er voor inwoners met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA). Het team ondersteunt deze doelgroep kortdurend. Daarnaast geeft het team advies aan het Sociaal Wijkteam, Regieteam en huisartsen. In het team zit kennis over GGZ-behandeling, licht verstandelijke beperkingen en verslaving. Behalve maatschappelijk hulpverleners (Wmo) zit er ook een psychiatrisch verpleegkundige van Pro Persona in het team. Tot slot zitten er ervaringsdeskundigen in het team.

Het team werkt volgens de herstel ondersteunende aanpak. In deze aanpak staan de behoeften van een cliënt centraal en het vergroten van diens eigenwaarde. In de aanpak regelen professionals ook goede voorwaarden om te kunnen herstellen. Bijvoorbeeld door eerst een schuld van iemand op te lossen. We willen met het Wijk GGZ-team overlast en crisissen voorkomen. De eerste ervaringen zijn positief. Huisartsen, praktijkondersteuners en het Sociaal Wijkteam maken er al regelmatig gebruik van.

Pagina 6 van 7

Openbaar

Zaaknummer: 77690

Lokaal Preventieakkoord en Lokaal Sportakkoord Wijchen heeft zowel een Lokaal Preventieakkoord als een Lokaal Sportakkoord gesloten met inwoners, verenigingen en maatschappelijke partners. Hiermee stimuleren we gezonde leefstijl, bewegen en sport, want door te zorgen dat inwoners gezond blijven voorkomen we dat zorg op een later moment nodig wordt. We werken eraan om meer partners en initiatieven hierbij te betrekken. Nationaal Programma Onderwijs Vorig jaar lanceerde het kabinet het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Uit dat programma ontvangt de gemeente in 2021, 2022 en 2023 extra middelen. Eind november stelde het college het bestedingsplan vast. Uw raad ontving het plan met een informatienota. Het bestedingsplan is in overleg met het onderwijs, de kinderopvang en de bibliotheek opgesteld. Inmiddels zijn we gestart met de uitvoering van 4 van de 5 interventies in het plan. Hieronder een korte update van de huidige stand van zaken per interventie. Het kabinet heeft overigens de bestedingstermijn van deze incidentele middelen verlengt van 31 juli 2023 naar 31 juli 2025. 1. Extra schoolmaatschappelijk werk: Ondanks de krapte op de arbeidsmarkt is het gelukt drie tijdelijk extra schoolmaatschappelijk werkers aan te trekken. Zij zijn inmiddels gestart binnen het Sociaal Wijkteam. 2. Extra inzet jeugdconsulenten: In januari zijn 3 nieuwe jeugdconsulenten begonnen en ingewerkt.

Vanaf maart is 0,94 FTE direct gekoppeld aan het onderwijs om de eerste vragen van jeugdigen op te pakken. 3. Cursussen en voorlichting jongeren en ouders: De afgelopen maanden is ingezet op het inwerken van nieuwe medewerkers. Er wordt gestart met het maken van een planning voor het aanbod cursussen en voorlichtingsbijeenkomsten. In januari startte wel de Kiestraining al. 4. Leesoffensief Wijchen: De bibliotheek werkt samen met onderwijs en kinderopvang aan het actieplan. De planvorming zit in de afrondende fase. Dit plan wordt binnenkort in het LEA-overleg ( bestuurlijk overleg gemeente en onderwijs partners) besproken. Daarna zal de bibliotheek de subsidieaanvraag indienen. De verwachting is dat deze aanvraag na de zomervakantie bij Uw raad wordt aangeboden. De middelen voor de subsidieaanvraag zijn al in het bestedingsplan gereserveerd. 5. Naschoolse activiteiten basisschoolleerlingen: Aan deze interventie is nog geen uitvoering gegeven. De ambtelijke capaciteit die nodig is voor het uitvoeren van deze interventie is volledig gebruikt voor het organiseren van onderwijs voor Oekraïense vluchtelingenkinderen. Dat heeft een hogere prioriteit. Inmiddels is tijdelijk extra ambtelijke capaciteit ingehuurd. We bereiden de start van dit activiteitenprogramma met ingang van september 2022 voor op basis van een ingroeimodel.

De maanden daarna zal het aanbod steeds verder worden uitgebreid. De middelen voor de eerste helft van 2022 schuiven door, waardoor ook de einddatum van dit aanbod later wordt.

Pagina 7 van 7

1 Monitor Jeugd en Wmo Q1 2022

2022 Gemeente Wijchen

[MONITOR JEUGD EN WMO] Q1 2022

Inhoudsopgave

1. Inleiding ..........................................................................................................2 2. Toegang en preventie ........................................................................................4 2.1 Aanmeldingen verdeeld naar zorgtype .............................................................4 2.2 Wachtlijst voor keukentafelgesprek .................................................................5 2.3 Tevredenheid over de toegang ........................................................................5 2.4 Klachten en bezwaren....................................................................................6 2.5 Vrij toegankelijk aanbod ................................................................................6 3.

Jeugd...............................................................................................................8 3.1 Verwijzers....................................................................................................8 3.2 Zorggebruik totaal ........................................................................................9 3.3 Zorggebruik per bouwsteen ..........................................................................11 3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg....................................................................16 3.5 Effect nieuw woonplaatsbeginsel ...................................................................16 3.6 Betaalbaarheid............................................................................................18 4. Wmo Nieuw ....................................................................................................19 4.1 Zorggebruik totaal.......................................................................................19 4.2 Zorggebruik per bouwsteen ..........................................................................20 4.3 Tevredenheid over de Wmo ..........................................................................22 4.4 Betaalbaarheid............................................................................................22 5.

Wmo klassiek ..................................................................................................23 5.1 Zorggebruik totaal.......................................................................................23 5.2 Zorggebruik per zorgtype .............................................................................24 5.3 Tevredenheid over de Wmo ..........................................................................25 5.4 Betaalbaarheid............................................................................................26 6. Veilig Thuis .....................................................................................................27 7. Contractering Wmo en Jeugd.............................................................................28 Bijlage 1 - KPI’s in de rapportage...........................................................................30 Bijlage 2 – Overzicht bezuinigingsmaatregelen en aanbevelingen Verweij-Jonker .........31

1

1. Inleiding Met deze monitor maken we inzichtelijk wat de stand van zaken is van de Wmo en jeugdhulp in de gemeente Wijchen. Hiermee maken we inzichtelijk wat er goed gaat, en wat verbetering behoeft. Zo kunnen we bijsturen waar nodig. We proberen u met deze rapportage altijd zo goed mogelijk te informeren. Duidelijk en volledig, zonder in onnodig detail te treden. Als u opmerkingen ter verbetering of verheldering van de rapportage heeft dan horen wij dat graag. Opbouw van de rapportage Deze monitorrapportage is opgebouwd uit een hoofdstuk over de toegang via het Sociaal Wijkteam, en vervolgens het zorggebruik uitgesplitst in de hoofdstukken Jeugdzorg, Wmo-nieuw, en Wmo-klassiek1. Telkens presenteren we de data die relevante ontwikkelingen laten zien, zoals grote verschuivingen of bouwstenen waarop we besparingen willen realiseren. We vergelijken bovendien met voorgaande kalenderjaren zodat de ontwikkeling zichtbaar is. Opmerking bij de cijfers Data over zorggebruik is per definitie aan vertraging onderhevig. Dat betekent dat de gepresenteerde cijfers over de afgelopen maanden waarschijnlijk niet volledig zijn. Zorgaanbieders kunnen hun declaraties bijvoorbeeld later indienen. Of het kan zijn dat de backoffice reeds afgegeven beschikkingen nog niet heeft verwerkt. Die vertraging is helaas niet te voorkomen.

Overgang naar nieuw registratiesysteem ZorgNed In januari 2022 zijn we overgegaan naar het nieuwe registratiesysteem ZorgNed. Overgang naar een nieuw systeem brengt altijd kinderziektes met zich mee. Dit zijn enerzijds technische problemen die in het begin ontstaan, en anderzijds foutjes in de registratie omdat medewerkers aan het systeem moeten wennen. Daarom zitten er mogelijk afwijkingen in de cijfers. Desondanks denken we u over het algemeen een goed beeld te kunnen geven van de totale ontwikkeling in het sociaal domein. Waar geen betrouwbare cijfers over Q1 2022 te geven is tonen we de cijfers t/m eind 2021. Nulmeting 2022 De basis voor deze monitorrapportage is de (jaarlijkse) Nulmeting 2022. U ziet dan ook dat de prognose voor de verschillende zorgproducten gelijk is aan de nulmeting. In volgende rapportage kunt u zien hoe de prognose zich ontwikkeld t.o.v. de nulmeting. De nulmeting is het resultaat van meerdere inhoudelijke duiding sessies op basis van de actuele zorgpopulatie, te verwachten trends in zorggebruik en ontwikkelingen. Financieel gezien vormt dit ook de basis voor de eerste bijstelling van de begroting 2022 op de betreffende onderdelen. Dit loopt via de reguliere P&C- cyclus (programmarapportage mei 2022). Voor het lopende jaar 2022 wordt op basis van de Nulmeting 2022 op de totale 2D’s een voordeel t.o.v. de huidige begroting 2022 verwacht van € 469k.

1 Onder Wmo-klassiek verstaan we Wmo hulp waar gemeente al vóór de decentralisaties van 2015

verantwoordelijk voor was. Denk aan de huishoudelijke hulp, trapliften en scootmobiels. Overige Wmo hulp zoals begeleiding en dagbesteding valt onder Wmo-nieuw.

2

Op de uitgaven WMO klassiek verwachten we een nadelig resultaat 2022 ad afgerond € 168k ten opzichte van de actuele begroting. Dit egaliseren we met de WMO- reserve. Wet Wijziging Woonplaatsbeginsel Onderdeel van de Nulmeting 2022 zijn de effecten van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel die per 01-01-2022 is ingegaan. De gemeente Wijchen is in dit kader een voordeelgemeente. U leest hier meer over bij het onderdeel Jeugd (hoofdstuk 3).

3

2. Toegang en preventie

Belangrijkste bevindingen • Het Sociaal Wijkteam heeft een nieuw registratiesysteem. De inrichting is bepaald op basis van gebruiksvriendelijkheid, rechtmatigheid, efficiënte werkprocessen en het beoordelingskader (bijvoorbeeld afweging eigen kracht, en mogelijkheden van voorliggende voorzieningen). Tegelijkertijd kent het enkele kinderziektes waardoor monitorinformatie nog niet volledig betrouwbaar is op alle onderdelen. • In 2021 daalde de wachtlijst bij het Sociaal Wijkteam. Begin 2022 laat een wisselend beeld zien. • Het Sociaal Wijkteam maakt een professionaliseringsslag door zorgvuldiger te kijken wat passende zorg is. Verbeterde werkprocessen en beoordelingskader zijn goed beschreven en ingevoerd en blijven onder de aandacht. • Er is gestart met een spreekuur voor enkelvoudige vragen en we ontwikkelen het steunpunt verder door. Dit wordt steeds meer ingezet. • Door krapte op de arbeidsmarkt is vervanging van vertrekkende medewerkers arbeidsintensief. • MeerVoormekaar en het Sociaal Wijkteam werken nauw samen voor het uitbouwen van het vrij toegankelijk aanbod, gericht op de inwonervraag.

2.1 Aanmeldingen verdeeld naar zorgtype Via de inlooplocaties, telefonisch en per e-mail kunnen mensen een vraag stellen aan het Sociaal Wijkteam. Soms is het een informatievraag die meteen beantwoord kan worden. Soms leidt de vraag tot een aanmelding. Bij een aanmelding krijgt de inwoner een keukentafelgesprek en wordt meestal hulp ingezet. In onderstaand overzicht ziet u hoe aanmeldingen verdeeld worden naar type zorg: jeugd, Wmo-nieuw en Wmo-klassiek. Gemiddeld genomen verschilde 2021 niet veel van 2020. Begin 2022 zijn we gaan werken met een nieuwe registratie. Voorheen registreerden we alleen de telefonische aanmeldingen die leiden tot een werkproces voor een consulent van het sociale wijkteam. Nu registeren we ook de telefonische vragen die gesteld worden aan de screening en die in een gesprek opgelost worden. Dit verklaart de toename.

137

142

143 76

88

91

22 14 gemiddelde 2020

20 13 gemiddelde 2021 Jeugd

33 27 januari 2022 Wmo-nieuw

4

49 februari Wmo-klassiek

59 80 maart

2.2 Wachtlijst voor keukentafelgesprek Hieronder ziet u hoeveel inwoners elke maand op de wachtlijst stonden voor een keukentafelgesprek. Meetpunt is het begin van de maand. Daarbij maken we onderscheid tussen Jeugd, Wmo-nieuw, en Wmo-klassiek. Bij aanmelding vindt altijd triage plaats om de ernst te beoordelen. Spoedmeldingen worden dan met voorrang opgepakt. We zagen in 2021 dat de gemiddelde wachtlijst daalde ten opzichte van het voorgaande jaar. Begin 2022 zat er enige fluctuatie in de lengte van de wachtlijst. Ook daar heeft invoering van het nieuwe registratiesysteem invloed op. Dit doordat er capaciteit is ingezet in de aanbesteding en inrichting van het systeem door medewerkers van het sociale wijkteam. Ook heeft het vertrekken en aannemen van personeel een directe invloed op deze wachttijden.

281

131 95

131 121 56

52

[CELLREF]

30 29

gemiddelde 2020

gemiddelde 2021

8 38

Jeugd

6 17 februari

januari 2022 Wmo-nieuw

52 maart

Wmo-klassiek

2.3 Tevredenheid over de toegang Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Op moment van schrijven waren de resultaten van het onderzoek 2021 nog niet bekend. In het cliëntervaringsonderzoek 2020 zien we een redelijk positief vergelijkbaar met 2019. Opvallend is alleen dat de tevredenheid van ouders iets is afgenomen.

Rapportcijfer voor de toegang tot hulp

Jeugdhulp volgens jeugdige

Jeugdhulp volgens ouders/verzorgers

Wmo (nieuw en klassiek)

7,4

7,1

7,6

was 6,7 in 2019

was 6,9 in 2019

was 7,9 in 2019

78%

91%

was 83% in 2019

was 90% in 2019

56%

86%

was 76% in 2019

was 85% in 2019

Tevreden over het keukentafelgesprek

niet gevraagd

Tevreden over contact met het Sociaal Wijkteam

niet gevraagd

5

2.4 Klachten en bezwaren

Aantal klachten

Het aantal klachten over het Sociaal Wijkteam staan hiernaast weergegeven. Ze betreffen het volledige jaar voor 2020 en 2021, en voor 2022 alleen januari en februari. In de eerste twee maanden van 2022 ontvingen we 1 klachten over bejegening door het Sociaal Wijkteam. Zoals gebruikelijk wordt geprobeerd deze in goed overleg op te lossen via informeel contact.

2020

11

2021 2022

13 1

Aantal bezwaren

In de eerste twee maanden van 2022 ontvingen we 2 bezwaren op een besluit van het Sociaal Wijkteam.

2020

17 10

2021

Deze bezwaren zijn nog in behandeling.

2022

2

2.5 Vrij toegankelijk aanbod In en rond de toegang organiseren we laagdrempelige hulp en ondersteuning: het vrij toegankelijk aanbod. Inwoners kunnen hier gebruik van maken zonder verwijzing. Hiervoor werken het Sociaal Wijkteam en welzijnsinstelling MeerVoormekaar nauw samen. Beiden maken steeds meer gebruik van elkaars kennis en mogelijkheden. Het gezamenlijk aanbod wordt vraaggericht ontwikkeld en bijgestuurd. Hieronder lees u een niet-uitputtend overzicht van het vrij toegankelijk aanbod. Een volledig overzicht vindt u in de jaarstukken van MeerVoormekaar. Voor wie is het?

Wat is het aanbod?

Inwoners met enkelvoudige hulpvragen

Spreekuur Sociaal Wijkteam Spreekuur is om mensen wegwijs te maken in het vrij toegankelijk aanbod, terwijl ze op de wachtlijst staan. Vraagpunt MeerVoormekaar Verdeelpunt om mensen te begeleiden naar aanbod van MeerVoormekaar, Sociaal Wijkteam, of elders.

Jeugd

Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen voor eenzame jongeren, meidengroepen, jonge mantelzorgers, jongeren met autisme, huiswerk planningsondersteuning, jongerencentrum en sportgroepen. 6

Jongerenwerk MeerVoormekaar Groepsgerichte ondersteuning voor jeugdigen (met onderwijs en schoolmaatschappelijk werk). Uitgebreid door Blokhuismiddelen. Rots en watertraining Sociaal Wijkteam Training voor jeugd om sterker in de schoenen te leren staan. Gezinnen

Relatie en Scheidingsloket SWT en MeerVoormekaar Informatie en advies bij relatieproblemen of (dreigende) scheiding. Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld ‘gezinnen voor elkaar’ en groepen opvoedingsondersteuning (pubers, ouders van pubers, etc.)

Volwassenen

Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld groepen rouwverwerking, geraakt door kanker (met Marikenhuis), Niet aangeboren hersenletsel (met MEE), financiële vitaliteit, multiculturele vrouwen, cursus voor mantelzorgers.

Ouderen

Collectief aanbod MeerVoormekaar Bijvoorbeeld inloop in het Kompas, samen koken in de wijk, Meer Bewegen voor Ouderen, Bezoek en Opvang Service (BOS), mantelzorgcafé, Alzheimercafé, OpStap vervoersdienst.

We brengen het vrij toegankelijk aanbod steeds beter in beeld. De komende tijd voegen we meer informatie toe aan deze paragraaf en gaan we de effectiviteit meten.

7

3. Jeugd

Belangrijkste bevindingen • De coronamaatregelen hadden een fors effect op het welbevinden van jeugdigen in Nederland. Ook in Wijchen zien we deze effecten. Doordat jeugdige worden belemmerd in hun ontwikkeling naar volwassenheid zien we een toename van zorggebruik. De oorzaak kunnen we niet beïnvloeden maar we kunnen wel inspelen op de nieuwe behoeften die zijn ontstaan. Dit doen we door extra inzet in preventieve programma’s samen met onderwijs en welzijn. • We zien dat zorg die ingezet wordt steeds zwaarder wordt. Om dit te voorkomen proberen we zorg tijdig in te zetten om te voorkomen dat problematiek erger wordt. Dit zodat de jeugdige niet verplaatst hoeft te worden of vastloopt binnen onderwijs. • Per 1 januari 2022 is het woonplaatsbeginsel gewijzigd. Hierdoor kan veranderen welke gemeente de kosten van een jeugdige moet betalen. In paragraaf 3.5 leest u hier meer over. • Dagbehandeling is gestegen t.o.v. de vorige rapportage door einde van de coronamaatregelen. • Er is een toename aan gebruik in ambulante jeugdhulp. Deze wordt met name veroorzaakt door groepsaanbod van de STAR-training, reguliere begeleiding en een hoger tarief van een aanbieder. • Ten gevolge van de coronacrisis steeg aanvankelijk het beroep op jeugd-GGZ. Deze groei lijkt zich de afgelopen maanden te hebben omgezet in een lichte daling. • Het aantal jeugdigen in verblijf is licht gestegen in 2021.

De jeugdigen die in verblijf zitten krijgen meer of zwaardere zorg. In 2022 is het aantal jeugdigen in verblijf gedaald als gevolg van het woonplaatsbeginsel.

3.1 Verwijzers Niet alleen het Sociaal Wijkteam mag een inwoner verwijzen naar jeugdhulp. Ook bijvoorbeeld huisartsen mogen verwijzen naar jeugdhulp. In onderstaand overzicht is te zien wie er verwijzen naar jeugdhulp. Op dit moment hebben we nog onvoldoende betrouwbare informatie over 2022 om het lopende jaar in beeld te brengen.

2020

2021

33%

37% Sociaal Wijkteam Gecertificeerde Instelling en Rechtbank

8

50%

11%

6%

45%

13%

5%

Huisarts Medisch specialist en jeugdarts

Wanneer we dit uitsplitsen naar specifieke zorgtypen zien we bij jeugdzorg met verblijf een groot aandeel verwijzingen door Gecertificeerde Instellingen (GI’s) en de rechtbank. Dit betreft meestal een gedwongen maatregel. Op deze verwijzingen naar gedwongen zorg heeft de gemeente geen invloed.

Verwijzingen verblijf 2020

63%

36%

2021

65%

33%

Verwijzingen jeugd GGZ

Bij jeugd-ggz, zien we dat verreweg de meeste verwijzingen worden verstrekt door huisartsen. We zijn voortdurend met huisartsen in gesprek over jeugd-ggz zodat de juiste zorg wordt ingezet en aanvullende preventieve programma’s beschikbaar zijn.

2020 5%

89%

14%

2021

5%

81%

4%

Sturen op verwijzingen Binnen het Sociaal Wijkteam gebruiken we het CTA-overleg (Consultatie, Toetsing en Afhandeling) om indicatiestelling te verbeteren en zorgvuldiger te kijken of de meest passende zorg wordt ingezet. Daarnaast proberen we meer invloed op verwijsgedrag te krijgen met het OPH (Overleg Passende Hulp). Dit is een regionaal overleg waarin we alle verwijzingen naar zorg met verblijf bespreken. We proberen uit-huis plaatsingen te voorkomen of te verkorten. Ook overleggen we met huisartsen over verwijzingen. Daarnaast hebben we de SOJ (specialistische ondersteuning huisartsen jeugd) beschikbaar. Zowel Sociaal Wijkteam als huisartsen kunnen bij deze professional consulteren voordat ze naar GGZ zorg verwijzen.

3.2 Zorggebruik totaal Aantal jeugdigen dat hulp ontvangt We zagen in 2021 aanvankelijk een stijging van het aantal jeugdigen in hulp maar dat nam later in het jaar weer af. In 2022 zit het aantal lager dan in 2021, al komt dat waarschijnlijk door invoering van het nieuwe registratiesysteem.

880 860 841

840 820

814

806

800

ve m be r de ce m be r

be r

no

to ok

pt

st

se

gu au

9

em be r

us

li ju

ni ju

ei m

ril ap

m

aa

rt

ri ua

i

fe br

ar nu

2021 2022

780 ja

2020

Minder jeugdigen, relatief meer jeugdigen in zorg In Wijchen, en in heel Nederland, zien we twee relevante trends. Het aantal jeugdigen neemt af (in absolute en relatieve zin), en het percentage jeugdigen in zorg neemt toe. Met andere woorden: terwijl er steeds minder jeugdigen zijn krijgt een groter aandeel daarvan zorg.

Aantal jeugdigen 8.700 8.500 8.300 8.100 7.900 7.700

Percentage jeugdigen in zorg 3.420.000 3.380.000

2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Wijchen (linkeras)

11,0% 10,0%

3.340.000

9,0%

3.300.000

8,0%

2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Nederland (rechteras)

Wijchen

Nederland

Bron: CBS, 2021

Verhouding zorg in natura – PGB De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. Daarmee zien we het volume van de zorg in PGB en zorg in natura. Op dit moment hebben we nog onvoldoende betrouwbare informatie over 2022 om het lopende jaar in beeld te brengen. We zien dat inwoners minder vaak kiezen voor PGB. Dat komt doordat er een breed aanbod zorg in natura beschikbaar is (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldiger door het Sociaal Wijkteam gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt.

2020

88%

2021

12%

93% Zorg in Natura

10

PGB

7%

3.3 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. Jeugdhulp met verblijf Ons uitgangspunt is dat jongeren zoveel mogelijk in een gezinsomgeving opgroeien. We streven daarom naar meer verblijf in pleegzorg of een gezinshuis, en minder in een jeugdzorginstelling. Hieronder ziet u het aantal etmalen per categorie.

Gezinshuis

Pleegzorg 2020

8.861

8.181

2021

[CELLREF]

2022

2021

2022

1.413

2022

1.377

10.444

878

[CELLREF] [XWAARDE]

Instelling (voltijd)

Deeltijd / logeren 2020

2021

5.868

2021

7.521

[XWAARDE]

4.563

2020

2020

[CELLREF]

2022

[XWAARDE]

1.882

487

[CELLREF] [XWAARDE]

Bij verblijf zien we over het algemeen een daling van zorggebruik vanwege de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Dit heeft ervoor gezorgd dat een aantal jeugdige zijn uitgestroomd omdat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van een andere gemeente. Ook zijn er een aantal jongere ingestroomd doordat ze zijn gaan vallen onder de bekostiging van onze gemeente. De groep jongeren die niet meer onder onze gemeentelijke verantwoordelijkheid vallen is groter waardoor er een financieel gunstig effect optreedt. In paragraaf 3.5 leest u meer over dit effect. Pleegzorg laat een lichte daling zien t.o.v. de begroting. Dit komt door matchingsproblemen en verzwaring van de problematiek. De problematiek is dan te zwaar om kinderen binnen pleegzorg te plaatsen. Of zij passen niet in de samenstelling van het pleeggezin. En de eerdergenoemde wijziging woonplaatsbeginsel heeft effect. We zien een daling in het aantal kinderen in gezinshuizen. Bij een aantal van de gezinshuiskinderen zien we een toename van de problematiek. 11

Gesloten jeugdzorg is niet ingezet. Deze zijn wel meerjarig begroot als reservering. Dit omdat inzet van deze producten voornamelijk via rechtbank of Gecertificeerde Instelling (GI) plaatsvindt. Op deze instroom heeft de gemeente geen invloed.

Deeltijd logeren 35

Pleegzorg 18 Gezinshuis Instelling 9 (voltijd) 15

In het eerste kwartaal van 2022 waren er in totaal 77 jeugdigen in verblijf. Aan de rechterzijde ziet u de verdeling in eerdergenoemde categorieën.

Actuele ontwikkelingen jeugdzorg met verblijf Invoeren budgetplafonds bij regionale contracten In de regio werken we bij zorg met verblijf met richtinggevende plafonds. Op deze wijze proberen we grip te houden op een eventuele stijging van gebruik. Door het plafond gaan we eerst het gesprek aan met de verwijzer en de jeugdzorg leverancier in het OPH. Hier kunnen we besluiten het plafond te verhogen of om een andere vorm van ondersteuning in te zetten. Ontwikkelen hybride gezinshuis Eerder informeerden we u over verkenning van een hybride gezinshuis. In de landelijk opgelegde verbeteragenda jeugd staan verschillende opdrachten benoemd ten aanzien van jeugdzorg met verblijf. Zo moet zorgproduct jeugdzorgplus worden afgebouwd en instellingsgroepen worden verkleind. Doordat we aan deze landelijke opdrachten uitvoering moeten geven is er lokaal geen ruimte voor ontwikkeling van één gezinshuis binnen éen gemeente. Dit betekent dat we geen uitvoering geven aan de ontwikkeling van een hybride gezinshuis.

Dagbehandeling jeugd We zien een toename aan inzet van dagbesteding in plaats van dagbehandeling. Dagbesteding is een lichtere inzet en wordt gebruikt om dagbehandeling af te schalen en verblijf te voorkomen. We merken ook een toename van de preventieve inzet van naschoolse dagopvang en vakantie dagopvang uitgevoerd door de Eerste Stap. Dit zetten we in om kinderen zoveel mogelijk te stimuleren in hun ontwikkeling en ook gezinnen met een beperkte draagkracht te ontlasten. Hiermee voorkomen we dat een kind uitvalt binnen school of een gezin door toenemende ontwikkelingsproblemen of overbelasting van kinderen

Dagbehandeling 2020

7.194

2021 2022

Dagbesteding

2.520

2020

4.620

2021

[CELLREF]

2022

[XWAARDE]

4.052 4.303 996

[CELLREF [X] WAARDE ]

12

Komeetoverleg We hebben de afspraak dat een kind alleen in dagbesteding komt na multidisciplinair overleg in het zogenaamd Komeetoverleg, bestaand uit het Sociaal Wijkteam, onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg, en een lege stoel voor de betrokken zorgpartij. Het streven is dat een kind naar kinderdagverblijf of onderwijs gaat met zo nodig ondersteuning.

Jeugdhulp ambulant Binnen deze categorie zien we een stijging. Deze stijging is binnen meerdere producten te zien. De voornaamste stijgingen zijn de volgende: Reguliere begeleiding is gestegen. De toenemende behoefte aan reguliere begeleiding komt mede door de effecten van de coronamaatregelen op jeugdige en gezinnen en de extra behoefte op ondersteuning. We hebben hiervoor o.a. de STAR-training (kortdurend groepsaanbod jeugd GGZ) ingezet. Daarnaast wordt reguliere begeleiding ingezet zodat jeugdigen binnen het onderwijs/ woongroep kunnen blijven.

Reguliere begeleiding 2020

16.438

2021 2022

Specialistische begeleiding

5.300

2020

13.278

20.686

2021

13.148

[CELLREF]

2022

[XWAARDE]

4.725

[CELLREF]

[XWAARDE]

Jeugd GGZ Binnen de Jeugd GGZ zagen we in 2021 een stijging door de coronamaatregelen. Dit jaar lijkt het te stabiliseren en zelfs licht te dalen. De stabilisatie en daling wordt veroorzaakt door inzet van de SOJ (speciale ondersteuning jeugd GGZ) bij de huisartsen, extra uren schoolmaatschappelijk werk en de aanvulling bij het vrij toegankelijk aanbod (met bijvoorbeeld de STAR-training). Ook heeft school extra inzet toegevoegd gericht op de door corona maatregelen veroorzaakte problematiek met bijvoorbeeld extra mentoruren voor leerlingen en extra didactische ondersteuning.

Basis jeugd GGZ 2020

2.787

2021 2022

Specialistische jeugd GGZ 2020 3.894

861

[CELLREF]

[XWAARDE]

13

19.148

2021

21.030

2022 4.337

[CELLREF]

[XWAARDE]

We merken op dat er sprake is van wachtlijsten bij de JGGZ. Ook in Wijchen zien we dat kinderen op de wachtlijst staan. Dit kan betekenen dat de daling die we nu zien mede wordt veroorzaakt doordat kinderen wachten op ondersteuning. We proberen knelpunten te voor komen door te zoeken naar alternatieven zoals inzet van groepsaanbod, elearning en kortdurende ondersteuning vanuit de schoolmaatschappelijk werkers en de SOJ. Het uitbreiden van aanbod en verbeteren van uitstroom is een landelijk en regionaal programma waar we als Wijchen op aangesloten zijn.

Actuele ontwikkelingen jeugd-GGZ Ervaringen huisartsen met jeugd-GGZ We blijven in gesprek met huisartsen over de jeugd GGZ. Juist omdat huisartsen ook mogen verwijzen naar jeugd GGZ. De huisartsen geven aan dat de zorgbehoefte het afgelopen half jaar toeneemt. Zij merken ook dat de wachttijden bij de GGZ toenemen. Vanwege oplopende wachttijden schakelen ze steeds vaker de SOJ (zie hieronder) in, om zo goed mogelijk te verwijzen. Inzet Blokhuismiddelen: Uitbreiding SOJ (specialistische ondersteuning jeugd) De SOJ is een GGZ-specialist die kortdurende ondersteuning kan bieden aan jeugdigen, en handvaten kan aanreiken hoe jeugdige, ouders en ook onderwijs verder kunnen tijdens een hobbel in de ontwikkeling. Inmiddels heeft het rijk gesteld bij het verhogen van de jeugdwet middelen dat deze functie SOJ beschikbaar moet zijn lokaal bij iedere gemeente. Wij voldoen hieraan en krijgen per jaar een rapportage waarin beschreven staat hoeveel jeugdige zijn gezien en op welke wijze ze geholpen zijn door de SOJ. Zowel de huisartsen als het Sociaal Wijkteam vinden dat deze van toegevoegde waarde is. Inzet Blokhuismiddelen: Extra inzet schoolmaatschappelijk werk (SMW) en jeugdconsulenten Via de vijfgesprekken module kunnen de schoolmaatschappelijk werkers een jeugdige met een zorgvraag zelf kortdurende ondersteuning geven.

Daarnaast krijgen ze hierdoor de ruimte om informatiebijeenkomsten en cursussen te gaan verzorgen. Door de overgang naar een nieuw registratiesysteem kunnen we de resultaten pas in de volgende rapportage beschrijven. STARr training Een pilot is gestart met de STARr training: een interventie voor jongeren tussen de 10 en 20 jaar met milde tot matige angst- en stemmingsklachten. School en schoolmaatschappelijk werk hebben hiervoor gezamenlijk een screening gedaan bij leerlingen. Deze training richt zich op het zelfversterkend vermogen van de jeugdige. De training bestaat uit verschillende modules, gegeven op school of in het jongerencentrum, door behandelaren van Praktijk voor Kinder- en Jeugdpsychologie Maas en Waal. Uit een effectmeting bleek dat de training een positief effect had op alle deelnemers. Deze pilot wordt dan ook verlengd.

14

Zorg Binnen Onderwijs Er is extra geïnvesteerd in de samenwerking met het onderwijs. Er zijn afspraken gemaakt met het samenwerkingsverband rondom de inzet van passend onderwijsmiddelen en zorg binnen onderwijs (ZBO). Er is een commissie ZBO ingericht met medewerkers van het samenwerkingsverband (onderwijs) en het Sociaal Wijkteam. Deze commissie beoordeelt de nieuwe aanvragen en herindicaties van de zorg die binnen het onderwijs plaatsvindt. Er wordt inhoudelijk onderbouwd welke middelen vanuit onderwijs of vanuit jeugdzorg ingezet moeten worden. Dit is over het algemeen persoonlijke verzorging, reguliere begeleiding en dagbehandeling. Schoolmaatschappelijk werk (SMW) is extra ingezet. De schoolmaatschappelijk werkers kunnen zelf begeleiding bieden of indiceren naar een maatwerkvoorziening. Door deze inzet heeft SMW veel vragen zelf kunnen oppakken en is maar klein percentage door verwezen naar specialistische jeugdhulp. Op dit moment vinden voorbereidingen plaats voor het creëren van een BSO+. Hiervoor vinden er gesprekken plaats met de reguliere BSO en een zorgaanbieder om binnen de reguliere BSO-plekken te creëren voor kinderen met een extra begeleidingsvraag.

Jeugdbescherming en jeugdreclassering Jeugdbescherming is een maatregel die de rechter dwingend oplegt. Jeugdreclassering is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren tussen 12 en 18 jaar, die met politie in aanraking zijn geweest. In 2021 zagen we een stijging bij beide categorieën. In 2021 is bij jeugdbescherming een daling ingezet. Verwijzing loopt via de Gecertificeerde Instellingen (GI’s). We zien met name een stijging bij de reguliere jeugdreclassering. De GI’s hebben geen verklaring voor deze stijging.

Jeugdbescherming 2020

103

2021 2022

Jeugdreclassering

185 40

63

2020

[CELLREF [X] WAARDE ]

2021 2022

15

85 17

[CELLREF]

[XWAARDE]

3.4 Tevredenheid over de jeugdzorg Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Op moment van schrijven waren de resultaten van het onderzoek 2021 nog niet bekend. In het cliëntervaringsonderzoek 2020 zien we over het algemeen dat jeugdigen en ouders/verzorgers tevreden zijn over de jeugdhulp in Wijchen.

Rapportcijfer voor kwaliteit jeugdhulp Tevreden over zorgverlener

Volgens jeugdige

Volgens ouders/verzorgers

7,8

7,3

was 6,8 in 2019

was 7,6 in 2019

82%

niet gevraagd

was 80% in 2019

3.5 Effect nieuw woonplaatsbeginsel Per 01-01-2022 vindt verschuiving plaats van de (financiële) verantwoordelijkheid voor jeugdigen in zorg tussen alle gemeenten. Het precieze werkelijke effect van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel is lastig vast te stellen. Bijvoorbeeld: hoe lang had een ‘vertrekkende’ jeugdige nog in zorg gezeten, met welk zorgpad, en wat had dat de gemeente Wijchen dan uiteindelijk gekost? Het effect van de Wet wijziging woonplaatsbeginsel op de lopende begroting van de gemeente Wijchen is wél te bepalen. Dit effect, ad € 260k voordelig, is onderdeel van de Nulmeting 2022 en geïntegreerd in de bij paragraaf 3.6 genoemde cijfers Jeugd. Voor de diverse zorgproducten van jeugd is waar mogelijk op cliëntniveau en anders op basis van uitgangspunten het financiële effect bepaald. Wijchen is in dit kader een voordeelgemeente. De twee belangrijkste redenen: - Wijchen is volgens de nu bekende gegevens ontvangende gemeente voor 18 jeugdigen in zorg en latende gemeente voor 36 jeugdigen in zorg. Dus de groep die ‘vertrekt’ is groter; - Ook pakt de verhouding dure verblijfszorg versus pleegzorg tijdens deze migratie goed uit. Naar verhouding verschuift meer financiële verantwoordelijkheid van met name de dure verblijfszorg naar andere gemeenten.

Daarnaast zijn er bij de begroting 2021 meerjarige uitgangspunten bepaald die samenhangen met de Wet wijziging woonplaatsbeginsel. Deze uitgangspunten worden nu herijkt. Het berekende effect woonplaatsbeginsel voor Wijchen ziet er als volgt uit (bedragen x € 1.000):

16

Waar Wijchen als latende gemeente optreedt treedt een voordeel op van 1,48 miljoen. Ruim 77% van dit voordeel bestaat uit jeugdigen in gezinshuizen, waar een andere gemeente verantwoordelijk voor wordt. Daarnaast zien we ook voordelen op verblijfszorg inclusief behandeling, ondertoezichtstellingen, voogdij en pleegzorg. Waar Wijchen als ontvangende gemeente optreedt treedt een nadeel op van € 798k. Ruim 79% van deze kosten hebben betrekking op jeugdigen met zorg met verblijf. Daarnaast zien we kosten ontstaan op Jeugd GGZ, jeugdreclassering en pleegzorg. Kijken we naar de meerjarige uitgangspunten die bij de begroting 2021 zijn bepaald dan zien we het volgende: - Afname cliënten verblijfszorg: blijkt minder beïnvloedbaar dan voorheen verwacht. Per saldo heeft het woonplaatsbeginsel wel het verwachte effect op het totaal van de verblijfszorg. Dit uitgangspunt kan vervallen; - Evenwichtigere verdeling gezinshuizen en afname cliënten: blijkt inderdaad het geval. Door de Wet wijziging woonplaatbeginsel is de groep jeugdigen in gezinshuizen niet alleen kleiner geworden, ook zit het grootste aantal in de categorie ‘middel’. Dit uitgangspunt kan vervallen; - JB/JR -ondertoezichtstellingen gelinkt aan verblijf: het uitgangspunt bij de begroting 2021 was dat als verblijf zou afnemen, dat dan ook de ondertoezichtstellingen zouden afnemen als logisch gevolg hiervan. Dat klopt.

Dit uitgangspunt kan vervallen. Het totaaleffect van het woonplaatsbeginsel inclusief de herijking van de hiermee samenhangende begrotingsuitgangspunten bedraagt voor Wijchen in 2022 € 260k voordelig.

17

3.6 Betaalbaarheid Ten opzichte van de huidige begroting 2022 levert de Nulmeting 2022 op het onderdeel Jeugd een verwacht voordeel op van € 242k. Deze is op hoofdlijn als volgt opgebouwd:

Hierin zien we duidelijk ook de effecten van het woonplaatsbeginsel (zie paragraaf 3.5) die geïntegreerd zijn in bovenstaande cijfers. Het voordeel op de categorie verblijf is hier een direct gevolg van. Het voordeel bij de categorie overig wordt veroorzaakt door het verschuiven van het lumpsumbudget naar de betreffende CBS- categorieën. In de paragraaf 3.3 ‘Zorggebruik per bouwsteen’ worden de overige mutaties vanuit de inhoud verklaard. Daarnaast is het belangrijk om te melden dat een relatief kleine groep jeugdigen voor een groot deel van de kosten zorgt. Hier komen we in een volgende rapportage uitgebreider op terug.

18

4. Wmo Nieuw Belangrijkste bevindingen •

In 2020 hebben de ingezette maatregelen effect gehad op het zorggebruik Wmo-nieuw. Daarna is een lichte stijging te zien maar niet naar het oude niveau. In plaats van reguliere of specialistische begeleiding wordt met succes vaker groepsbegeleiding of praktische begeleiding ingezet.

•

4.1 Zorggebruik totaal Aantal cliënten dat hulp ontvangt Gedurende 2021 zien we een lichte stijging van het aantal cliënten dat Wmo-nieuw hulp ontvangt. Begin 2022 is er een lichte daling, al komt dat mogelijk door vertraging in registraties. 560 540 520 500 486 475

480 458

460

2020

2021

be r

r

ce m

be de

ve m

be r

no

to ok

pt

em be r

us st

se

au

gu

ju li

ni ju

ei m

ril ap

rt m aa

ri ua fe br

ja n

ua

ri

440

2022

Verhouding zorg in natura – PGB De verhouding tussen zorg in natura en PGB geven we weer als percentages van de totale kosten. Daarmee zien we het volume van de zorg in zorg in natura en PGB. Op dit moment hebben we nog onvoldoende betrouwbare informatie over 2022 om het lopende jaar in beeld te brengen. We zien dat inwoners minder vaak kiezen voor PGB. Dat komt doordat er een breed aanbod zorg in natura beschikbaar is (dus veel keuzevrijheid). Daarnaast wordt er ook zorgvuldiger door het Sociaal Wijkteam gekeken naar wat onder gebruikelijke zorg valt.

19

88%

2020

2021

12%

93% Zorg in Natura

7%

PGB

4.2 Zorggebruik per bouwsteen In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen. Dit kan per categorie of per bouwsteen. Dagbesteding volwassenen Hieronder staat het geleverde aantal dagdelen dagbesteding volwassenen. Er was in 2021 sprake van een daling t.o.v. 2020. Die was grotendeels te verklaren door een strenger toeleidingskader bij het Sociaal Wijkteam en een verschuiving van cliënten naar de Wet langdurige zorg (WLZ) (minder toewijzingen). In 2022 zou door het opheffen van de corona maatregelen weer een toename kunnen ontstaan. Omdat mensen weer durven te komen waar ze eerder terughoudend waren met de kans op besmettingen. 2020

5.260 4.809

2021 2022

1.826

[CELLREF] [X-WAARDE] Realisatie

Prognose

0-meting

Individuele begeleiding volwassenen Individuele begeleiding is uitgesplitst naar reguliere en specialistische begeleiding. Voor beiden is het aantal uren begeleiding te zien. In 2021 daalde reguliere begeleiding, maar we verwachten een groei in 2022 doordat de corona crisis een herstel laat zien. Bij specialistische begeleiding gaan we uit van een stabiel beeld.

Specialistische begeleiding

Reguliere begeleiding 18.237

2020 2021 2022

15.166 3.504

[CELLREF]

[XWAARDE]

2020

17.085

2021

16.509

2022

4.600

[CELLREF] 17.000

20

Begeleiding volwassenen in groepsverband Begeleiding in groepsverband is een voordeliger alternatief voor individuele begeleiding. Gebruik hiervan willen we stimuleren om individuele begeleiding terug te dringen. Corona was het afgelopen twee jaar een belangrijke belemmering bij het opstarten van begeleiding in groepsverband. We verwachten dat dit in 2022 wel lukt.

2020

231 272

2021 2022

56

[CELLREF] Realisatie

Prognose

0-meting

[X-WAARDE]

Dagbesteding ouderen Bij dagbesteding voor ouderen zagen we in 2021 een forse daling. Verklaring was dat we bij de toegang zorgvuldiger beoordelen wat de meest passende ondersteuning is, en soms vindt verschuiving plaats naar de Wet langdurige zorg (WLZ). Daarnaast komt de afname ook deels doordat er door Corona minder gebruik gemaakt wordt van dagbesteding. Door invoering van het nieuwe registratiesysteem hebben we helaas nog geen cijfers over 2022.

5.512

2020 3.915

2021 20220

Realisatie

Prognose

Dagbesteding wordt enerzijds gefinancierd via een subsidie aan MeerVoormekaar en LuciVer voor dagbesteding in ‘t Achterom en de Oase. Anderzijds is het een financiering van daadwerkelijk geleverde dagdelen aan een zestal andere aanbieders. De geleverde dagdelen bij ‘t Achterom en de Oase zitten niet in bovenstaande cijfers.

21

4.3 Tevredenheid over de Wmo Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Op moment van schrijven waren de resultaten van het onderzoek 2021 nog niet bekend. Uit het cliëntervaringsonderzoek 2020 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over ondersteuning vanuit de Wmo. Er zijn enkele kleine verschillen tussen typen zorg, maar bij geen enkele vorm van zorg is men sterk ontevreden over de geleverde zorg.

Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg Tevreden over zorgverlener

7,8 was 7,9 in 2019

89% was 81% in 2019

4.4 Betaalbaarheid Ten opzichte van de huidige begroting 2022 levert de Nulmeting 2022 op het onderdeel WMO- nieuw een verwacht voordeel op van € 227k. Deze is op hoofdlijn als volgt opgebouwd:

In de paragraaf 4.2 ‘Zorggebruik per bouwsteen’ worden de mutaties vanuit de inhoud verklaard. Het nadeel bij categorie overig wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de regionale verevening op tijdelijk verblijf LVB 18+, waar Wijchen sinds 2022 weer onderdeel van uit maakt.

22

5. Wmo klassiek

Belangrijkste bevindingen •

•

We zien een doorlopende stijging van Wmo-klassiek. Met als belangrijkste structurele oorzaken: o De vergrijzing, die in Wijchen sterker is dan in Nederland. o De aanzuigende werking van het abonnementstarief. Door dit vaste tarief voor de eigen bijdragen aan Wmo-voorzieningen is de Wmo voor inwoners aantrekkelijker dan zelf financieren. Om meer grip te krijgen op de uitgaven voor hulp bij het huishouden worden kostenbeheersingsmaatregelen genomen. Vanaf 1 november 2021 geldt een nieuwe richtlijn indicatiestelling huishoudelijke hulp.

5.1 Zorggebruik totaal Aantal cliënten dat hulp ontvangt Hier ziet u het totale aantal cliënten dat ondersteuning vanuit de klassieke Wmo ontvangt. We zien hier een voortdurende lichte stijging van het aantal cliënten. Deze groei hoort bij de vergrijzing, die in Wijchen sterker is dan in de rest van Nederland. Door invoering van het nieuwe registratiesysteem hebben we voor de Wmo-klassiek nog beperkte data over 2022. 1.900

1.890

1.850

1.831

1.800 1.750

be r

r de

ce m

be

no

ve m

be r to ok

se

pt

au

2020

em be r

us gu

st

ju

li

ni ju

ei m

ril ap

rt aa m

ua br fe

ja

nu

ar

i

ri

1.700

2021

Gevolgen van de toenemende vergrijzing

Wijchen

23

2040

2038

2036

2034

2032

2030

2028

2026

2024

Nederland 2022

Bron: CBS, 2019.

31% 29% 27% 25% 23% 21% 19%

2020

Het toenemende beroep op naar Wmo-klassiek hulp is een gevolg van de vergrijzing. Hier ziet u de prognose van 65-plussers als aandeel van de bevolking. Voor zowel Wijchen als Nederland.

Verhouding zorg in natura – PGB Hieronder staat de verhouding zorg in natura-PGB voor alleen hulp in de huishouding. Een PGB voor andere zorgtypen Wmo-klassiek komt vrijwel niet voor. Op dit moment hebben we nog onvoldoende betrouwbare informatie over 2022 om het lopende jaar in beeld te brengen.

2020

94%

6%

2021

94%

6%

Zorg in natura

PGB

5.2 Zorggebruik per zorgtype In deze paragraaf presenteren we u de meest belangrijke ontwikkelingen per zorgtype.

Hulp bij het huishouden Hier kijken we naar het aantal cliënten dat gebruik maakt van huishoudelijke hulp. De lichte stijging die we al langere tijd zien zet door. In november is een nieuw normenkader voor huishoudelijke hulp ingegaan. Dat betekent dat voor nieuwe indicaties kritischer wordt beoordeeld hoeveel uren hulp noodzakelijk zijn. Maatwerk blijft mogelijk.

Dec. 2019

1.229

Dec. 2020

1.259

Dec. 2021

1.269 Aantal cliënten

Wmo-vervoer Sommige cliënten hebben een vervoersvoorziening: een pas voor Avan-vervoer of een andere vervoersoplossing. Hier zijn we een redelijk constant beeld.

1.173

Dec. 2019 Dec. 2020

1.143

Dec. 2021

1.156 Aantal cliënten

24

Hulpmiddelen Onderstaand ziet u het aantal uitstaande hulpmiddelen (bijvoorbeeld rolstoelen en scootmobielen). Er zijn nu minder uitstaande hulpmiddelen dan in 2020. We beoordelen nu beter of het toekennen van een hulpmiddel echt nodig is. Wanneer incidenteel een rolstoel nodig is kunnen inwoners gebruik maken van een rolstoel uit een rolstoelpool. Sinds het voorjaar kunnen er ook duofietsen geleend worden. Verder zorgt de overgang van Medipoint naar Welzorg voor een ‘opschoning’ van de uitstaande middelen.

Dec. 2020

1.122

Dec. 2021

994

Mrt. 2022

1.023 Aantal uitstaande hulpmiddelen

Woningaanpassingen Onderstaande tabel geeft voor 2021 het aantal woningaanpassingen weer. We zien een daling t.o.v. 2020. Dat zegt niet meteen iets over de kosten, aangezien materiaal- en loonkosten stijgen en er een grote vraag naar aannemers is.

2019

176

2020

195

2021

184 Aantal woningaanpassingen

5.3 Tevredenheid over de Wmo Tevredenheid meten we via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek. Op moment van schrijven waren de resultaten van het onderzoek 2021 nog niet bekend. Uit het cliëntervaringsonderzoek 2020 blijkt nog steeds een goede tevredenheid over hulp vanuit de Wmo. Er zijn enkele kleine verschillen tussen typen zorg, maar bij geen enkele vorm van zorg is men sterk ontevreden over de geleverde zorg. Rapportcijfer voor kwaliteit van zorg Tevreden over zorgverlener