Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Commissievergadering Wijchen van 6 juni 2024 1
2 3 4 5 6
7 7.1 7.2
7.3 7.4
8
Opening Spreektijden Fracties: 10 minuten College: 20 minuten Mededelingen Vaststellen agenda Vaststellen lijst besluiten, adviezen en toezeggingen Concept lijst besluiten adviezen en toezeggingen commissievergadering 21-5-2024 Concept lijst besluiten adviezen en toezeggingen commissievergadering 16-5-2024 Vragenhalfuur Mededelingen en vragen over verbonden partijen De stukken onder dit agendapunt zijn bespreekstukken. Op bespreekstukken kunt u inspreken. Wilt u inspreken? Neem dan contact op met de griffie van de gemeente Wijchen. De griffie is bereikbaar via het e-mail adres griffie@wijchen.nl en via telefoonnummer 088 432 72 03.
Bespreekstukken 242549 Beslisnota Nieuwbouw zwembad De Meerval Dossier 5933 voorblad 242549 Beslisnota Nieuwbouw zwembad De Meerval 234381 Beslisnota Parkeerbeleid Wijchen Dossier 5818 voorblad 234381 Beslisnota Parkeerbeleid Wijchen Bijlage 1 Parkeervisie Wijchen Bijlage 2 Raadsbesluit Delegatie aan college Bijlage 3 Aanpassingen Parkeerbeleid Wijchen Bijlage 4 Concept Beleidsregels parkeernormen Wijchen 234116 beslisnota Project Verduurzaming van het Mozaïek Dossier 5934 voorblad 234116 beslisnota Project Verduurzaming van het Mozaïek 238998 beslisnota Tijdelijke parkeerplaatsen en pilot overdekte en bewaakte fietsenstalling TKWM Dossier 5857 voorblad 238998 beslisnota Tijdelijke parkeerplaatsen en pilot overdekte en bewaakte fietsenstalling TKWM 14-06-2024 beantwoording technische vragen commissievergadering bewaakte fietsenstalling en parkeren kasteeltuin Sluiting
Lijst besluiten, adviezen en toezeggingen Commissievergadering Wijchen Datum
21-05-2024
Tijd
19:30 - 22:30
Locatie
Wijchen, Kasteel
Voorzitter
Rob Albersnagel
1
Opening De voorzitter opent de vergadering.
2
Vaststellen agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.
3
Bespreekstukken
3.1
235710 Beslisnota Beleidsvisie bibliotheekwerk 2025-2028 Wijchen
Geen van de fracties heeft een amendement of motie aangekondigd. Het advies van de commissie is om dit raadsvoorstel te agenderen als hamerstuk voor de raadsvergadering van 30 mei.
3.2
241973 Beslisnota Criteria Visie op wind- en zonne-energie Wijchen
Verschillende fracties hebben amendementen aangekondigd. Het advies van de commissie is om dit raadsvoorstel als bespreekstuk te agenderen voor de raadsvergadering van 30 mei.
4
Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 22.30 uur.
Lijst besluiten, adviezen en toezeggingen Commissievergadering Wijchen Datum
16-05-2024
Tijd
19:30 - 22:30
Locatie
Wijchen, Kasteel
Voorzitter
Katja Jamin
1
Opening
2
Mededelingen Er zijn geen mededelingen.
3
Vaststellen agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.
4
Vaststellen lijst besluiten, adviezen en toezeggingen De lijst besluiten adviezen en toezeggingen wordt ongewijzigd vastgesteld.
5
Vragenhalfuur Er zijn geen vragen voor het vragenhalfuur
6
Mededelingen en vragen over verbonden partijen Er zijn geen mededelingen of vragen over de verbonden partijen.
7
Bespreekstukken
7.1
143118 Beslisnota Uitgangspunten & Aanbevelingen masterplan Voorzieningenhart Hart van Zuid
De fracties van het CDA, D66 en Groenlinks overwegen om met moties te komen.
Het advies van de commissie is om dit raadsvoorstel te agenderen als bespreekpunt voor de raadsvergadering van 30 mei.
7.2
147079 beslisnota Woonvisie gemeente Wijchen 2024-2028 Toezegging wethouder Gerrits: Wethouder Gerrits zegt toe dat de vraag over hoe de uitvoering van de Woonvisie gemonitord wordt, schriftelijk wordt beantwoord.
De fracties van de PvdA en CDA kondigen beide een motie aan. De fractie GroenLinks kondigt een amendement aan. Het advies van de commissie is om dit raadsvoorstel te agenderen als bespreekpunt voor de raadsvergadering van 30 mei.
7.3
135157 Beslisnota Uitvoering maatregelen EdisonstraatEinsteinstraat Er zijn geen amendementen of moties aangekondigd. Het advies van de commissie is om dit raadsvoorstel te agenderen als hamerstuk voor de raadsvergadering 30 mei.
8
Sluiting
Pagina 2
Commissievergadering Wijchen Dossiernummer
5933
Extern Zaak ID
Z/24/242549
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
6 juni 2024
Agendapunt
7.1
Titel
242549 Beslisnota Nieuwbouw zwembad De Meerval
Organisatieonderdeel
domein Sociale leefomgeving - team Welzijn, Onderwijs en Sport
Eigenaar
Daemen, Léon
Soort nota
Beslisnota
Programma/Paragraaf
P5 Sport, cultuur en recreatie
Portefeuillehouder(s) Wijchen
Schouten, B. (Bea)
Bijlagen 242549 Beslisnota Nieuwbouw zwembad De Meerval Geagendeerd
Vergaderdatum
College BenW openbaar Wijchen
21 mei 2024
Commissievergadering Wijchen
6 juni 2024
Stukken Agendacommissie Wijchen
6 juni 2024
Raad openbaar Wijchen
20 juni 2024
Voorgesteld besluit De gemeenteraad besluit:
1. in te stemmen met de bouw van het nieuwe zwembad De Meerval voor € 13.172.000,- exclusief btw op prijspeil 2023; 2. Het benodigde voorbereidingskrediet van € 400.000 integraal af te wegen bij de Perspectiefnota 2024 (over de jaren 2024 tot en met 2026).
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/242549
Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Nieuwbouw zwembad De Meerval Datum: 21 mei 2024 Voorgesteld besluit De gemeenteraad besluit: 1. in te stemmen met de bouw van het nieuwe zwembad De Meerval voor € 13.172.000 exclusief btw op prijspeil 2023; 2. het benodigde voorbereidingskrediet van € 400.000 integraal af te wegen bij de Perspectiefnota 2024 (over de jaren 2024 tot en met 2026). Aanleiding De raadscommissie heeft in april 2024 geadviseerd om een nieuw zwembad te bouwen. Via deze nota bevestigt u het principebesluit tot nieuwbouw. We vragen uw instemming om het plan voor een nieuw zwembad uit te werken voor een te nemen investeringsbesluit. Eerdere besluiten Datum 25-04-2024
Korte omschrijving eerder genomen besluit Meningsvormende nota raad (Z\22\073005-4935)
24-01-2023
Informatienota college (Z/22/073005) Aangehouden
24-05-2022
Beslisnota college en raad 1e krediet voorkeursvariant (Z/22/073005–3571)
16-12-2021
Beslisnota raad meningsvormende nota (Z/21/057217)
26-01-2021
Besluit Onderzoek toekomstvisie zwembad De Meerval (Z/21/05217-2232)
Gewenst resultaat De realisatie van een nieuw zwembad De Meerval dat voldoet aan alle wettelijke en sporteisen en aan de wensen van het management, het personeel en de gebruikers. Argumenten 1.1 We herschrijven het programma van eisen voor de nieuwe Meerval Het u bekende programma van eisen van 31 mei 2023 is geschreven vanuit de optiek dat we het zwembad zouden renoveren. Voor de nieuwbouw van De Meerval laten we het programma van eisen herschrijven volgens scenario 5. Dit scenario betreft een nieuw zwembad met een plek voor verenigingen, ontmoeting en doelgroepen met een afmeting van 2.979 m², inclusief een vrije vorm bassin van 200 m² voor doelgroepen én een bassin van 15 bij 8 meter voor speciale doelgroepen. Dit is het scenario waar de raadscommissie in april 2024 voor heeft gekozen. We huren een extern adviseur in die ook zorgt voor een actuele investeringsbegroting. 2.1 We onderzoeken wat de beste locatie voor het nieuwe zwembad is. Vervangende nieuwbouw op de locatie van of naast het huidige zwembad is mogelijk. U verzocht ons om ook naar andere locaties te kijken. Dus dat gaan we onderzoeken. Uw uiteindelijke keuze is van invloed op de investeringskosten. Denk bijvoorbeeld aan de kosten van grondverwerving voor een nieuwe locatie. 2.2 Het mogelijk gebruik van restwarmte van de ARN is een onderzoek waard Deze suggestie vanuit de commissie gaan we onderzoeken.
Temeer omdat de route naar ingebruikname van de nieuwe Meerval in 2029-2030 parallel loopt aan die van het onderzoek naar het gebruik van restwarmte voor woningen in Wijchen.
Pagina 1 van 3
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/242549
2.3 Het voorbereidingskrediet van € 400.000 voorziet in de onderzoekskosten Volgens onze adviseur is 3% van de beoogde bouwsom, afgerond € 400.000 nodig om alle voorbereidingen te treffen tot de aanbesteding rond 2027. We laten daaraan voorafgaand alle onderzoeken uitvoeren en een zogenaamde “vraagspecificatie” opstellen. 2.4 Het voorbereidingskrediet dekt de kosten tot en met de vraagspecificatie Met dit bedrag dekken we in elk geval de volgende voorbereidingskosten: • de inhuur van een projectleider (voorafgaand uw investeringsbesluit); • het opstellen van een plan van aanpak en een projectplan; • de noodzakelijke onderzoeken; • het opstellen van de vraagspecificatie (herschrijven programma van eisen); • de deelname door belanghebbenden (directie, personeel, huurders en bezoekers); • het toetsen op actuele kosten en raming van de prijsindexatie; • advies over de te kiezen aanbestedingsprocedure en • de voorbereiding van het aanbestedingstraject. 2.5 We bieden u een stappenplan aan ter besluitvorming We stellen een stappenplan op om u te betrekken bij en te informeren over het proces tot aan uw investeringsbesluit. Dat geldt na uw besluit ook voor het proces van aanbesteding, gunning, voortgang van de bouw tot en met de oplevering en ingebruikname in 2029-2030.
Tegenargumenten en risico’s Geen Financiële gevolgen • In de aan deze nota aangehechte bijlage staat een specificatie van de geprognosticeerde investeringskosten van € 13.172.000, zoals gepresenteerd aan de raadscommissie in april 2024. • De btw is geen kostprijs verhogende factor omdat we het zwembad na opening btw belast gaan exploiteren. • In de Perspectiefnota is voor het voorbereidingskrediet € 400.000 incidenteel opgenomen over de jaren 2024 tot en met 2026. • U heeft eerder een voorbereidingskrediet toegekend van € 35.000 voor uitwerking van de voorkeursvariant uit “Toekomstvisie zwembad De Meerval”. Uitvoering of Vervolgstappen Na uw instemming zoeken we een projectleider met als taak om: a. in overleg met onze organisatie een stappenplan en een projectplan op te stellen; b. de benodigde adviseurs aan te trekken; c. de benodigde voorbereidende onderzoeken uit te (laten) voeren; U ontvangt in 2025 een stappenplan ter vaststelling inclusief een doorkijk naar eventuele herbestemming van de grond. U ontvangt later een beslisnota over het beschikbaar te stellen investeringsbudget. Deze nota wordt voorzien van het/de: • meest logische locatiekeuze ter besluitvorming; • definitieve vraagspecificatie (programma van eisen) met ruimterelatieschema; • investeringsbegroting met prijsindexatie tot aan moment van aanbesteding.
Voorstel /Advies Geconsulteerd zijn: • Team Welzijn, onderwijs en sport • Team Beheer gemeentelijk vastgoed • Team Financieel beleid Pagina 2 van 3
Openbaar
Zaaknummer: Z24/242549
• Team Algemeen juridische zaken Bijlage 1: specificatie van de geraamde investeringskosten Integrale raming op scenario 5: nieuwbouw
Scenario 5 Nieuwbouw recreatief zwembad € 10.921.132 € 13.214.570 € 2.250.769 € 2.723.430 € 700.000
Scenario 5 bouwkundig Scenario 5 installatie Kosten opdrachtgever (directie, voorbereiding en toezicht): Kosten opdrachtnemer: Kosten verduurzaming opdrachtnemer: Aanvullingen op het MJOP: Post Onvoorzien: Bijkomende kosten: Inrichting: meubilering en stoffering Tijdelijke sluiting gedurende 36 weken Afkoop WKK-installatie Kemkens tot 2028 BTW:
€
21%
Totaal op prijspeil 2023 : Jaarlast :
€ 13.171.901 € 2.766.099 € 13.171.901 € 15.938.000 exclusief btw inclusief btw
Investering Zwembad (prijspeil 2023)
Scenario 5 Vrijgesteld (excl. Btw)
Investeringskosten
€
Jaarlast Zwembad Wijchen Omzet zwembadbezoek
€
747.000
Omzet horeca
€ € €
150.000 5.000 902.000
Eigenaarsonderhoud
€ € €
777.000 248.000 73.000
Kapitaallasten
€
649.000
Inkoop horeca
€ € €
53.000 169.000 1.969.000
€ €
-1.067.000 -418.000
Totaal baten
Lasten Personeel Verbruikskosten
Overige lasten Totaal lasten
Jaarlast Jaarlast excl. kapitaallasten
Dekking: Gedekte jaarlast volgens begroting 2023 : € 800.000 Bijdrage van exploitatiestichting De Meerval € 22.727 Vrijval kapitaallast oud zwembad 2023-2028 te storten in afschrijvingsreserve € 13.264 project Totaal dekking : € 835.992 Nog te dekken jaarlast via Meerjaren begroting
Belast (incl. Btw)
13.171.900 € 15.938.000 Scenario 5 Scenario 5
Baten
Overige baten
100.000
€
Pagina 3 van 3
-231.008
Commissievergadering Wijchen Dossiernummer
5818
Extern Zaak ID
Z/24/234381
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
6 juni 2024
Agendapunt
7.2
Titel
234381 Beslisnota Parkeerbeleid Wijchen
Organisatieonderdeel
domein Fysieke leefomgeving - team Gebiedsinrichting
Eigenaar
Jans, Mathijs
Soort nota
Beslisnota
Programma/Paragraaf
P2 Verkeer en vervoer
Portefeuillehouder(s) Wijchen
Bronkhorst, T. (Twan) van
Bijlagen 234381 Beslisnota Parkeerbeleid Wijchen Bijlage 1 Parkeervisie Wijchen Bijlage 2 Raadsbesluit Delegatie aan college Bijlage 3 Aanpassingen Parkeerbeleid Wijchen Bijlage 4 Concept Beleidsregels parkeernormen Wijchen Geagendeerd
Vergaderdatum
College BenW openbaar Wijchen
14 mei 2024
Stukken Agendacommissie Wijchen
17 mei 2024
Commissievergadering Wijchen
6 juni 2024
Raad openbaar Wijchen
20 juni 2024
Voorgesteld besluit 1. In te stemmen met de ‘Parkeervisie Wijchen’ met de daarin voorgestelde uitgangspunten voor het beleid: a. Visie: Het parkeerbeleid van Wijchen zet in op passende parkeercapaciteit voor inwoners en bezoekers en stimulering van duurzame mobiliteit door o.a. het faciliteren van goede voorzieningen voor de fiets, deelauto’s en elektrische auto’s. b. De aanpak van parkeerproblemen in de gemeente Wijchen volgens de B-B-B-B methode (Beïnvloeden-Benutten-Beheersen-Bouwen). • De landelijk gehanteerde CROW parkeernormensystematiek van het landelijk onderzoeksinstituut CROW toe te passen op alle parkeernormen. Zowel voor auto’s als
fietsen. c. In te zetten op klimaatadaptie door, waar mogelijk, gebruik te maken van half open verharding en parkeerplaatsen om te zetten in groenvoorzieningen. d. Regelingen voor bijzondere parkeerplaatsen: • algemene gehandicaptenparkeerplaatsen; • persoonlijke gehandicaptenparkeerplaatsen; • parkeren voor grote voertuigen; • deelauto’s; • elektrische auto’s. 2. Kennis te nemen van de concept ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’. 3. De bevoegdheid tot wijziging van het omgevingsplan voor het toevoegen van een dynamische verwijzing naar de ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’ te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders.
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/234381
Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Beslisnota raad Parkeerbeleid Wijchen Datum: 14 mei 2024 Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. In te stemmen met de ‘Parkeervisie Wijchen’ met de daarin voorgestelde uitgangspunten voor het beleid: a. Visie: Het parkeerbeleid van Wijchen zet in op passende parkeercapaciteit voor inwoners en bezoekers en stimulering van duurzame mobiliteit door o.a. het faciliteren van goede voorzieningen voor de fiets, deelauto’s en elektrische auto’s. b. De aanpak van parkeerproblemen in de gemeente Wijchen volgens de B-BB-B methode(Beïnvloeden-Benutten-Beheersen-Bouwen). • De landelijk gehanteerde CROW parkeernormensystematiek van het landelijk onderzoeksinstituut CROW toe te passen op alle parkeernormen. Zowel voor auto’s als fietsen. c. In te zetten op klimaatadaptie door, waar mogelijk, gebruik te maken van half open verharding en parkeerplaatsen om te zetten in groenvoorzieningen. d. Regelingen voor bijzondere parkeerplaatsen: • algemene gehandicaptenparkeerplaatsen; • persoonlijke gehandicaptenparkeerplaatsen; • parkeren voor grote voertuigen; • deelauto’s; • elektrische auto’s. 2. Kennis te nemen van de concept ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’. 3.
De bevoegdheid tot wijziging van het omgevingsplan voor het toevoegen van een dynamische verwijzing naar de ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’ te delegeren aan het college van burgemeester en wethouders. Aanleiding Het actualiseren van het parkeerbeleid is als actie opgenomen in het mobiliteitsplan en het Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUP). De beleidskaders worden door de gemeenteraad vastgelegd in de ‘Parkeervisie Wijchen’ en de ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’ worden door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld. Deze documenten vormen samen het nieuwe Parkeerbeleid Wijchen. In het Strategisch kompas: Wijchen2035 ‘De kracht van Wijchen’ (september 2022) is het verlagen van de parkeernorm als een belangrijke actie opgenomen. Op 18 januari hebben de raadsfracties, tijdens het bespreken van de meningsvormende nota, meningen gegeven over vijf onderwerpen. Deze zijn ook vertaald in het parkeerbeleid.
Pagina 1 van 5
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/234381
In het parkeerbeleid zijn veel verschillende onderdelen rondom parkeren opgenomen. De huidige beleidsuitgangspunten zijn tegen het licht gehouden, geactualiseerd en gebundeld in nieuw parkeerbeleid. Ook is het parkeerbeleid, waar mogelijk, geharmoniseerd. De Parkeervisie is een integraal beleidsdocument dat verschillende facetten van parkeren belicht. In het beleidsplan komt onder andere het centrumgebied aan bod en wordt ingegaan op het parkeren van auto’s, fietsen, grote en/of zware voertuigen en de gehandicaptenvoertuigen. Parkeren is een veelbesproken onderwerp. Met het actualiseren van het parkeerbeleid zet de gemeente Wijchen het parkeren nadrukkelijk op de agenda. In het vastgestelde mobiliteitsplan komen de volgende uitgangspunten naar voren: 1. Gratis parkeren voor iedere doelgroep. 2. De bereikbaarheid met de auto blijft belangrijk. Ook stimuleren we het delen van gezamenlijke voorzieningen zoals deelauto’s. Hiermee kan de parkeervraag in woonwijken veranderen en spelen we in op een milieubewuste manier van bouwen en leven. 3. Parkeren van grote voertuigen is niet toegestaan met uitzondering van enkele locaties op bedrijventerreinen en voor het laden en lossen in de kernen of winkelgebieden. Eerdere besluiten Datum
Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)
03-03-2020
Z/19/038372: Parkeerbeleidsplan Wijchen
28-01-2021
Z/20/054441: MobiliteitsVisie Druten-Wijchen
30-09-2021
Z/21/061892: Mobiliteitsplan Wijchen 2021
28-01-2022
Z/22/068537: Meerjaren uitvoeringsprogramma Mobiliteit
28-11-2023
Z/23/139474: Meningsvormende nota Parkeerbeleid Wijchen
Gewenst resultaat Het door de raad laten vaststellen van het beleidsdocument ‘Parkeervisie Wijchen’. Daarbij de raad informeren dat de ‘Parkeervisie Wijchen’ het kader is voor de bijgevoegde (concept) ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’ die het college gaat vaststellen na een positief raadsbesluit over de Parkeervisie. Deze documenten vormen samen het nieuwe Parkeerbeleid Wijchen. Argumenten 1.1 In deze visie leggen we parkeerambities en doelen vast voor de komende jaren. In de visie kijken we naar wat er nu ligt, wat er op ons af komt en wat we willen bereiken. Als basis zijn de uitgangspunten gebruikt zoals deze bij het Mobiliteitsbeleid zijn vastgesteld.
Pagina 2 van 5
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/234381
1.2
De ‘Parkeervisie Wijchen’ sluit aan op het Mobiliteitsbeleid. Het parkeerbeleid van Wijchen zet in op een passende parkeercapaciteit voor inwoners en bezoekers. Daarnaast stimuleert het duurzame mobiliteit door het faciliteren van goede voorzieningen voor de fiets, deelauto’s en elektrische auto’s.
1.3
De meningen van de raadsfracties zoals geuit tijdens de Meningsvormende nota over het Parkeerbeleid zijn uitgewerkt in het Parkeerbeleid Wijchen. Op 18 januari 2024 is de meningsvormende nota parkeerbeleid in de commissievergadering besproken. Hiermee is de mening van de diverse raadsfracties over parkeren geïnventariseerd en richting gegeven aan de weg die we als gemeente willen inslaan. Het college heeft de commissie gehoord en heeft, in het Parkeerbeleid Wijchen, vertaling gegeven aan de scenario’s: •
Onderwerp 1 Openbaar groen versus parkeren: Scenario 2 Openbaar groen mag onder bepaalde voorwaarden wijken voor extra parkeerplaatsen. (Zie Parkeervisie Wijchen paragraaf 5.1 en 5.5, pagina 12 en 20);
•
Onderwerp 2 Proactief elektrische laadpalen plaatsen in woonwijken: Scenario 2 Laadpalen die proactief geplaatst worden, mogen ook in woonstraten geplaatst worden. (Zie Parkeervisie Wijchen paragraaf 5.6.4, pagina 21);
•
Onderwerp 3 Deelmobiliteit in de openbare ruimte: Scenario 1 Bestaande openbare parkeerplaatsen kunnen gereserveerd worden voor deelmobiliteit. (Zie Parkeervisie Wijchen paragraaf 2.3 en 5.6.3, pagina 3 en 20);
•
Onderwerp 4 Parkeren: Scenario 2 Bij nieuwe ontwikkelingen zet Wijchen in voldoende mate in op parkeerplaatsen in combinatie met aanvullende maatregelen zoals deelmobiliteit of het stimuleren van fietsgebruik. (Zie Parkeervisie Wijchen hoofdstuk 4 en 5);
•
Onderwerp 5 Fietsparkeren: Scenario 1 Fietsparkeercijfers worden als voorwaarden opgenomen bij ruimtelijke ontwikkelingen. (Zie Parkeervisie Wijchen paragraaf 2.3 en 5.6.4, pagina 3).
2.1
Het college is bevoegd om de beleidsregels vast te stellen. Eén van de rollen van de raad is: kaders stellen. Het kaderstellen wordt voor parkeren vorm gegeven door het vaststellen van deze ‘Parkeervisie Wijchen’. Binnen deze kaders kan het college de beleidsregels vaststellen. In de huidige vorm van de ‘Parkeervisie Wijchen’ zijn bijgevoegde concept ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’ opgesteld.
3.1
De raad is bevoegd, om de bevoegdheid om het omgevingsplan voor een dynamische verwijzing naar de beleidsregels parkeernormen Wijchen vast te stellen, over te dragen aan het college van burgemeester en wethouders middels een delegatiebesluit. Om de nieuwe ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen” van toepassing te laten zijn voor gebieden waar dat nog niet geregeld is, dient een TAM-omgevingsplan opgesteld te worden (TAM=Tijdelijke alternatieve maatregelen). Na vaststelling
Pagina 3 van 5
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/234381
van de ‘Parkeervisie Wijchen’ door de raad, wordt gestart met het opstellen van dit Tam-omgevingsplan. Het vaststellen van een TAM-omgevingsplan is een bevoegdheid van de raad. Met een delegatiebesluit kan de raad deze bevoegdheid overdragen aan het college. Uw raad geeft uitvoering aan haar kader stellende taak door het vaststellen van de ‘Parkeervisie Wijchen’. Het toevoegen van een dynamische verwijzing naar de “Beleidsregels parkeernormen Wijchen’ in het omgevingsplan is slechts een technische wijziging. 3.2
Het overdragen van de bevoegdheid om het TAM omgevingsplan vast te stellen aan het college bespaart veel procestijd Voordeel is dat alle ruimtelijke ontwikkelingen daarvan profiteren.
Tegenargumenten en risico’s 1.1 De Parkeervisie zet voor enkele onderdelen de uitwerking van de kaders al vast Door onderdelen als Algemene gehandicaptenparkeerplaatsen, deelauto’s, elektrische auto’s en gereserveerde plaatsen voor artsen op te nemen in de Parkeervisie, is het beleid en de invulling daarvan al bepaald. Deze kunnen daarom alleen aangepast worden met een raadsbesluit. Dit is door de splitsing van Parkeervisie en Beleidsregels parkeren echter onvermijdbaar. Deze onderdelen passen niet bij de ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’. Inwonersparticipatie Op 28 september 2023 is een inloopavond georganiseerd die vooraf in de Wegwijs en op social media is aangekondigd. Inwoners van Wijchen konden vrij inlopen om hun mening over parkeren in de gemeente Wijchen te geven. Tijdens deze bijeenkomst hebben zij, op het gebied van parkeren, bestaande problemen aangekaart en oplossingsrichtingen voorgesteld. Uitvoering of Vervolgstappen Na het vaststellen van de ‘Parkeervisie Wijchen’ door de gemeenteraad zal het college de nieuwe ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’ vaststellen. Deze beleidsregels zijn na publicatie direct geldig en van toepassing voor alle nieuwe nog vast te stellen omgevingsplannen. Om de nieuwe ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’ van toepassing te laten zijn voor gebieden waar dat nog niet geregeld is, dient een TAM-omgevingsplan opgesteld te worden.
Na vaststelling van de ‘Parkeervisie Wijchen’ door de raad, wordt gestart met het opstellen van dit Tam-omgevingsplan. Het vaststellen van een TAM-omgevingsplan is een bevoegdheid van de raad. Met een delegatiebesluit kan de raad deze bevoegdheid aan het college overdragen. Om procestijd te winnen wordt de raad gevraagd deze bevoegdheid over te dragen aan het college. Het college kan dan voor het eind van 2024 het TAM-omgevingsplan vaststellen. Bij amendementen op de ‘Parkeervisie Wijchen’ worden de ‘Beleidsregels parkeernormen Wijchen’ waar nodig ook nog aangepast. Geheimhouding: Niet van toepassing.
Pagina 4 van 5
Openbaar
Zaaknummer: Z/24/234381
Voorstel / Advies Team AJZ, team EZ, team RO, team Wonen, team Gebiedsinrichting en team vergunningen hebben allen geadviseerd.
Pagina 5 van 5
Parkeervise
CONCEPT
Versie: 0.1 Status: Concept Datum: 18-09-20233 Kenmerk: X06-H.Z.-HS-RAP23007528
Parkeervisie Gemeente Wijchen 2024
5.4 Parkeernormensystematiek 5.5 Parkeren en klimaatadaptatie 5.6 Bijzondere parkeerplaatsen
16 18 19
6.
Monitoring en evaluatie
22
7.
Colofon
23
Inhoudsopgave Inhoudsopgave
1
1.
Inleiding
1
1.1 1.2 1.3 1.4
1 1 1 1
2.
3.
4.
5.
Aanleiding parkeervisie Proces Leeswijzer Gebiedsindeling Gemeente Wijchen
Parkeerontwikkelingen
2
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
2 2 3 3 4 4
Toenemend autobezit Minder parkeerplaatsen bij nieuwbouw We bezitten met z’n allen meer fietsen Het delen van een auto Mobility as a Service Blijvende gedragsverandering?
Wat is de huidige situatie?
6
3.1 3.2 3.3 3.4
6 7 8 9
Ons bovenliggend beleid De waardering van parkeren in de gemeente Parkeeronderzoek 2023 Conclusie huidige situatie
Wat zijn onze parkeerambities?
10
4.1 Uitgangspunten 4.2 Visie op parkeren 4.3 Uitwerking naar doelgroepen
10 10 10
Wat gaan we doen?
12
5.1 De aanpak voor parkeerproblemen 5.2 Parkeerregulering in Wijchen 5.3 Parkeerverwijssysteem centrum Wijchen
12 12 14
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
1. Inleiding 1.1
Aanleiding parkeervisie
Aan de gemeenteraad is tegelijkertijd een aantal stellingen voorgelegd. Op 18 januari 2024 is de meningsvormende nota parkeerbeleid Wijchen besproken. Hiermee is de mening van de diverse fracties over parkeren geïnventariseerd en richting gegeven aan de weg die we als gemeente willen inslaan. Het geheel is vervolgens vertaald in deze parkeervisie.
De Mobiliteitsvisie “Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal” bevat de visie van de gemeente Wijchen op mobiliteit voor de periode 2020-2030. Het hierop aansluitend Mobiliteitsplan geeft antwoord op de ‘hoe-vraag’. Hoe kunnen we met het Mobiliteitsplan helpen om de wensen en ambities zoals opgenomen in de Mobiliteitsvisie waar te maken? Het actualiseren van het parkeerbeleid is als actie opgenomen in het Mobiliteitsplan en het Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUP).
De gemeentelijke parkeernormen worden op basis van de “Parkeervisie Wijchen’ uitgewerkt en vastgelegd in de ‘Beleidsregels Parkeernormen Wijchen’. Deze beleidsregels worden door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld.
Hierbij is gratis parkeren voor iedere doelgroep als uitgangspunt opgenomen. Door het parkeren gratis te houden is het voor bezoekers en inwoners eenvoudig om bijvoorbeeld voorzieningen in het centrum te bezoeken. Dit stimuleert de levendigheid en ook het ondernemerschap in de kernen. Verder wordt aandacht gevraagd voor deelmobiliteit, elektrische oplaadpunten en het parkeren van grote voertuigen. Voorliggende ‘Parkeervisie Wijchen’ is hiermee een uitwerking van het gemeentelijk Mobiliteitsbeleid.
De parkeervisie gaat uit van een relatie tussen:
In het Strategisch kompas: Wijchen2035 ‘De kracht van Wijchen’ (september 2022) is het verlagen van de parkeernorm als een belangrijke actie opgenomen.
1.2
Proces
Om te komen tot deze parkeervisie zijn verschillende stappen doorlopen. Allereerst is de huidige parkeersituatie in beeld gebracht. De volgende vragen stonden hierbij centraal: Waar en wanneer doen zich knelpunten voor? Wie ondervindt hier overlast van? Waardoor worden de problemen veroorzaakt?
1.3
Leeswijzer
•
de trends en ontwikkelingen op het gebied van parkeren (hoofdstuk 2);
•
de huidige en toekomstige parkeersituatie (hoofdstuk 3);
•
de lange termijnvisie op parkeren (hoofdstuk 4);
•
de oplossingsrichtingen (hoofdstuk 5);
•
de wijze waarop het beleid gemonitord en geëvalueerd wordt (hoofdstuk 6).
1.4
Gebiedsindeling Gemeente Wijchen
De gemeente Wijchen bestaat uit de kernen Bergharen, Hernen, Batenburg, Leur, Wijchen, Niftrik, Alverna en Balgoij. Daar waar Wijchen staat vermeld betreft dit de Gemeente Wijchen, tenzij specifiek wordt vermeld dat het de kern Wijchen betreft.
Om de parkeervisie ook participatief op te pakken is in oktober 2023 een inloopavond georganiseerd om bewoners, ondernemers en overige belanghebbenden de mogelijkheid te bieden om aan te geven wat hun ervaring met parkeren in de gemeente is. X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
1
jongvolwassenen werken op het moment dat ze het ouderlijk huis verlieten4, leidt dit er toe dat het autobezit per huishouden toeneemt.
2. Parkeerontwikkelingen •
Het autobezit in steden is lager dan op het platteland. Een grote stad biedt, dankzij de nabijheid van werkplekken, voorzieningen, winkels, openbaar vervoer en andere mobiliteitsdiensten meer mogelijkheden voor een autovrij bestaan. Tegelijkertijd lenen vooral de grote steden zich minder goed voor de auto vanwege het stringente parkeerbeleid en beperkte verkeersruimte.
Op 1 januari 2024 waren er 9,0 miljoen personenauto’ in Nederland. Tien jaar eerder waren dat er nog 7,9 miljoen.1 De auto neemt hierdoor steeds meer schaarse openbare ruimte in beslag. Hierbij zijn onderstaande punten belangrijk om te benoemen:
•
Er komen niet alleen meer auto’s bij – de gemiddelde auto wordt ook steeds langer, breder en zwaarder. Dit betekent meer druk op de openbare ruimte, zeker als de parkeerplaatsen niet (meer) berekend zijn op de huidige omvang.
•
•
Het aantal elektrische auto’s in Nederland groeit hiernaast snel, naar verwachting tot ruim boven de 1 miljoen in 2030. Daarmee groeit ook de vraag naar voorzieningen om deze auto’s op te kunnen laden.
Onderstaande trends en ontwikkelingen zijn (mogelijk) van invloed op de toekomstige parkeersituatie in Wijchen.
2.1
•
•
1
Toenemend autobezit
Begin 2024 bezaten bijna 11,7 miljoen mensen een Nederlands autorijbewijs. Dat is 9 procent meer dan tien jaar eerder. In de afgelopen tien jaar ging de groei van het aantal mensen met een rijbewijs gelijk op met de groei van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder. De afgelopen 10 jaar had 8 op de 10 volwassenen een rijbewijs. De trend in Nederland is dat ouderen steeds langer zelfstandig blijven wonen. Dit is mogelijk door thuiszorg, maar ook het verlenen van mantelzorg is hiervoor belangrijk. Het aantal ouderen dat een auto bezit neemt mede hierdoor steeds verder toe. Bijkomend gevolg is dat er in woonstraten steeds meer gehandicapten parkeerplaatsen op kenteken komen. Bijna een kwart van de mensen met een rijbewijs (2,8 miljoen mensen) is 65 jaar of ouder.2 Iets meer dan een kwart van de auto’s van particulieren was op begin 2023 eigendom van een 65-plusser.3 Jongeren gaan steeds later op zichzelf wonen. In 2019 was de gemiddelde leeftijd ruim 23 jaar, in 2020 was dat 24 jaar en vier maanden. Gecombineerd met de trend dat steeds meer Bron: Hoeveel personenauto’s zijn er in Nederland? (cbs.nl)
2 Bron: Bijna 11,7 miljoen mensen hebben autorijbewijs | CBS 3 Bron: https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/verkeer-en-vervoer/vervoermiddelen-en-
infrastructuur/personenautos
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
De gemeente Wijchen heeft een landelijk karakter. Dit is zichtbaar in het autobezit, dit is in onze gemeente iets hoger dan het Nederlands gemiddelde. Sinds 2010 is het aantal personenauto’s in Nederland gestegen van 1,03 naar bijna 1,1 auto’s per huishouden. In onze gemeente is dit 1,2 particuliere personenauto’s per huishouden (1 jan 2023).5
2.2
Minder parkeerplaatsen bij nieuwbouw
Parkeernormen stellen eisen aan de te realiseren parkeercapaciteit bij nieuwbouw. De gemeente bepaalt de hoogte van deze normen. De parkeerkencijfers van het CROW6 (het landelijk kennisinstituut voor parkeren) dienen hierbij als richtlijn. Deze getallen zijn gebaseerd op de huidige parkeersituatie in Nederland.
Bron: Jongeren blijven langer bij ouders wonen, wel minder 'boemerangkinderen' (nos.nl) Bron: https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2024/08/autobezit-per-huishouden-1-januari2023 6 Bron: https://www.crow.nl/over-crow 4 5
2
De afgelopen jaren hebben diverse steden hun parkeernormen (fors) verlaagd (o.a. Rotterdam, Utrecht en Nijmegen). De reden voor gemeenten om hun parkeernormen te verlagen heeft te maken met ondersteuning van onder andere de volgende bovenliggende ambities: verbeteren kwaliteit openbare ruimte, stimuleren lopen, fietsen en gebruik openbaar vervoer, beter benutten van bestaande parkeerplaatsen en realisatie van betaalbare woningen (o.a. voor doelgroep met een lagere parkeerbehoefte).
•
De fiets als lifestyle-symbool. Er zijn steeds meer verschillende soorten fietsen op straat zichtbaar: reguliere fietsen, racefietsen, ligfietsen, herkenbare deel- en leenfietsen, bakfietsen, citybikes, cityhoppers, fatbikes et cetera. De fiets is uitgegroeid tot lifestyle symbool, als belangrijke functionele én trendy accessoire die benadrukt wie je bent. Een grotere diversiteit in fietsen, die ook in Wijchen zichtbaar is, vraagt om andere fietsvoorzieningen dan het standaard fietsenrek.
Belangrijk aandachtspunt bij het toepassen van lagere parkeernormen bij transformatie en nieuwbouw in een sterk stedelijke omgeving is dat dit veelal samen gaat met een sturend parkeerregime. Zonder parkeerregulering kan immers niet worden voorkomen dat bewoners van een nieuwbouwcomplex met een beperkt aantal parkeerplaatsen de auto op straat parkeren, waardoor de parkeerdruk in de omgeving toeneemt en/of problemen in de betreffende woonwijk ontstaan.
•
De opkomst van de elektrische fiets. Het waren eerst vooral ouderen die een elektrische fiets in het bezit hadden, maar inmiddels is de elektrische fiets ook populair bij andere doelgroepen waaronder jongeren en forenzen. De grotere actieradius zorgt ervoor dat langere woon-werk afstanden fietsend kunnen worden afgelegd. Dit maakt de elektrische fiets en ook de speedpedelec aantrekkelijk voor inwoners en bewoners die verder van de winkels, werk en voorzieningen wonen.
Het deels landelijke karakter van de gemeente Wijchen, de ruimtelijke opgave en het ontbreken van een sturend parkeerregime vragen om locatie-specifieke parkeernormen (zie paragraaf 5.4).
2.3
We bezitten met z’n allen meer fietsen
Fietsen heeft een positief effect op de gezondheid. Het is bovendien gemakkelijk, voordelig en milieuvriendelijk (geen uitstoot van broeikasgassen en luchtverontreiniging). In veel gemeenten is het aandeel fiets voor verplaatsingen binnen de stad de afgelopen jaren gestegen. Ook in kleinere steden en dorpen doet zich een stijging voor, hoewel het beeld minder eenduidig is.7 Voor onze gemeente zijn deze cijfers helaas niet beschikbaar. Fietsers hebben behoefte aan veilige en snelle fietsroutes, maar ook aan mogelijkheden om hun fiets veilig, ordelijk en gemakkelijk te parkeren. Fietsparkeren behoeft daarom meer aandacht. Hieronder de belangrijkste trends op het gebied van fietsparkeren benoemd: 7
Bron: Fietsfeiten: nieuwe inzichten, Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid | KiM, oktober
2020
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
In de ‘Beleidsregels Parkeernormen Wijchen’ nemen we fietsparkeernormen op. Bij het indienen van een vergunningsaanvraag voor een ontwikkeling, dient de initiatiefnemer op basis hiervan aan te geven op welke manier wordt voorzien in voldoende fietsstallingsvoorzieningen bij nieuwbouw of functieveranderingen.
2.4
Het delen van een auto
Autodelen wordt steeds populairder. In de helft van alle Nederlandse gemeenten staat ten minste één deelauto die zonder tussenkomst van een persoon beschikbaar is. Je opent een dergelijke deelauto met een app of een pas. Uit een landelijke studie van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) blijkt dat autodelen (en dan vooral de standplaats gebonden deelauto) drie effecten heeft: •
Autodelers rijden gemiddeld 15-20% minder autokilometers dan voordat ze met autodelen begonnen. Vooral mensen die een auto hebben weggedaan en gebruik maken van een klassieke deelauto zijn minder gaan rijden (gemiddelde reductie is rond de 1.600 3
kilometer/jaar). De deelauto wordt incidenteel gebruikt en meestal voor een bezoek aan vrienden en familie. •
•
Ritten met een deelauto werden voorheen met een ander vervoermiddel gemaakt (auto, trein) of niet gemaakt. Van alle ritten met een deelauto zou 16% niet zijn gemaakt als de deelauto niet voorhanden was. Autodelen leidt dus tot beperkt extra verkeer. Deze ritten worden doorgaans buiten de spits gemaakt: ongeveer 10% van alle deelautoritten vindt plaats tijdens de ochtendspits (tussen 8 en 9 uur) en dit ligt in de avondspits aanmerkelijk lager (3%). Hierbij geldt dat klassieke deelauto’s (met een eigen standplaats), doorgaans zuiniger zijn en minder uitstoten dan de gemiddelde auto in Nederland doordat ze nieuwer en kleiner zijn. Klassieke deelauto’s (met een eigen standplaats) worden voornamelijk gebruikt voor middellange en lange afstanden: bijna driekwart van de verplaatsingen gaat over afstanden van meer dan 20 kilometer, de helft gaat over meer dan 50 kilometer. Ongeveer één op de tien verplaatsingen betreft afstanden van maximaal 5 kilometer.
Een deelauto is vooral in gebieden met een sturend parkeerregime een goed alternatief voor bijvoorbeeld de tweede auto. Hier maakt autodelen onderdeel uit van een breed pakket van alternatieve, duurzame mobiliteitsdiensten voor de (tweede/derde) auto. Hierbij wordt vaak uitgegaan van de gedachte dat één deelauto steeds meer reguliere auto’s en dus autoparkeerplaatsen vervangt naarmate er meer aanbod is van andere vormen van (deel)mobiliteit en het aanbod van regulier autoparkeren wordt beperkt. In Wijchen kan echter nog bijna overal vrij worden geparkeerd en er is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Nijmegen, geen beperking in het aantal parkeervergunningen dat per adres wordt verstrekt. Mede hierdoor is er vooralsnog geen grote vraag naar deelauto’s geweest. Op het moment van schrijven staat er één deelauto van Greenwheels bij het NS-station in de gemeente Wijchen. In de wijk ‘Tuin van Woezik’ worden gedurende een periode van 5 jaar en bij wijze van proef twee deelauto’s door JustGo aangeboden. Er is nog geen toetsingskader om aanvragen voor een vaste parkeerplaats voor deelauto’s te beoordelen.
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
2.5
Mobility as a Service
Er is een algemene trend zichtbaar van bezit naar gebruik. Bij mobiliteit wordt gesproken over ‘Mobility as a Service (MaaS)’. De letterlijke vertaling hiervan is ‘mobiliteit aanbieden als een dienst’. Via MaaSplatforms kan éénvoudig de beste vervoersoplossing worden gekozen voor een reis. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van regulier OV, Uber, de eigen leaseauto, deelauto’s, deelfietsen, deelscooter etc. De verwachtingen over MaaS waren lang hooggespannen. Het heeft immers de potentie om ketenmobiliteit (mobiliteit van deur tot deur) verder te versterken. Het KiM heeft eind 2018 onderzoek gedaan naar de gedragseffecten van MaaS. Het KiM constateerde destijds dat vooral jongvolwassenen (18-30 jaar), die in grote steden wonen, tot de ‘early adopters’van MaaS behoren. Hierbij gebruiken ze de aangeboden diensten vooral voor incidentele verplaatsingen. Het is volgens het KiM nog onzeker of MaaS in de dagelijkse praktijk daadwerkelijk tot gedragsverandering gaat leiden. In het geval van Wijchen verwachten we niet dat MaaS op korte termijn een volwaardig alternatief gaat vormen voor het bezit (inclusief private lease) en het gebruik van de privéauto.
2.6
Blijvende gedragsverandering?
De corona-uitbraak in 2020 zorgde voor een compleet ander beeld op straat: de wegen waren door het thuiswerken en het sluiten van scholen, bedrijven en horeca zo goed als leeg. Dit is met het loslaten van alle maatregelen weer snel veranderd. Het was lang onduidelijk of Covid-19 tot een blijvende gedragsverandering zou leiden. Zo was niet duidelijk of werkgevers en
4
werknemers thuiswerken zouden blijven omarmen of dat werknemers uiteindelijk toch weer (massaal) op kantoor gaan werken. Wat vaststaat is dat de coronapandemie ertoe heeft geleid dat er de afgelopen jaren minder met het openbaar vervoer is gereisd en de exploitatie van het openbaar vervoer zwaar onder druk is komen te staan. In 2022 werd er ruim 27% minder vaak ingecheckt in het openbaar vervoer dan in 2019. Het aantal OV-gebruikers is in 2023 weliswaar toegenomen, maar ligt nog altijd onder het niveau van 2019.8 Het openbaar vervoer staat hierdoor, samen met gestegen brandstofprijzen en personeelskosten, onder druk.
ontwikkelingen is daarmee essentieel om de ‘situatie op straat’ te volgen en om de noodzaak voor het nemen van maatregelen goed te kunnen onderbouwen. Deze parkeervisie bevat het afwegingskader hiervoor. Wanneer neemt de gemeente Wijchen parkeermaatregelen? En welke strategie wordt hierbij gevolgd?
Het autobezit is tegelijkertijd steeds verder toegenomen (zie paragraaf 2.1) en we staan dagelijks weer massaal in de file. In het najaar van 2022 was het drukker dan ooit op de Nederlandse wegen. De ANWB constateerde dat, in vergelijking met het pre-coronajaar 2019, de drukte zowel in de ochtend- als avondspits met een paar procent was toegenomen.9 De ANWB concludeerde in oktober 2023 dat de filedruk (lengte x duur file) op de Nederlandse wegen sinds het einde van de coronaperiode met 19% is gestegen.10 Zowel op de snelwegen als op het onderliggend wegennet is de doorstroming van het verkeer flink afgenomen.
De ANWB concludeert op basis hiervan dat de effecten van het thuiswerkadvies en buiten de spitsuren te reizen na het beëindigen van de coronamaatregelen nog maar zeer beperkt merkbaar zijn op de weg. Op vrijwel alle werkdagen is het aantal files dit jaar toegenomen (ochtendspits +12% en avondspits +20%). Dit betekent dat we komende jaren een grote mate van onzekerheid over de ontwikkeling van het autobezit houden. Het monitoren van Bron: In 2022 27 procent minder ingecheckt in openbaar vervoer dan voor corona (cbs.nl) 8
9
Bron: Drukke spits belooft weinig goeds voor komende herfst | ANWB Bron: 19 procent filegroei na coronaperiode (anwb.nl)
10
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
5
openbaar vervoer, elektrische auto en nieuwe vormen van emobility) dat binnen de eigen gemeente plaatsvindt te verhogen.
3. Wat is de huidige situatie? •
3.1
Ons bovenliggend beleid
De Mobiliteitsvisie “Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal” is op 28 januari 2021 door de gemeenteraad vastgesteld. Dit document bevat de visie van de gemeente Wijchen op mobiliteit voor de periode 2020-2030. Centraal in de Mobiliteitsvisie staat de ‘waarom-vraag’. De Mobiliteitsvisie bevat vijf speerpunten: •
Leefbaarheid: We zetten binnen de grote kernen in op de fietser en voetganger, waarbij we ervoor zorgen dat voorzieningen goed met de auto bereikbaar blijven. In (nieuwe) woonwijken maken we meer ruimte voor fietsers, voetgangers, openbaar groen en verblijfsruimte, waardoor de auto een minder dominante positie krijgt.
•
Bereikbaarheid: We zetten tussen de kernen in op bereikbaarheid voor iedereen. Elke verkeersdeelnemer moet tussen de kernen kunnen reizen. Hierbij zetten we in op betere fietsverbindingen, maar tegelijkertijd houden we de grotere kernen goed bereikbaar voor de auto.
•
Verbonden: Het openbaar vervoer en de fiets zijn in 2030 een realistisch alternatief voor de auto voor reizen van en naar de belangrijkste bestemmingen in de omliggende regio’s. Hierbij zetten we in op onder andere fiets- en OV-verbindingen, voldoende en veilige fietsenstallingen bij overstappunten en toegankelijke OVhaltes. Inwoners zijn hierdoor voor onder andere woon-werk verkeer en het bereiken van voorzieningen en sociale activiteiten minder afhankelijk van de auto.
•
Duurzaam: In 2030 is voor iedereen (o.a. inwoners, bezoekers, werknemers etc.) een duurzame vervoerswijze of faciliteit beschikbaar waardoor men zich betrouwbaar en comfortabel binnen en buiten de gemeente kan verplaatsen. Met als doel het aandeel duurzame verplaatsingen (lopen, (e)fietsen, speed pedelecs,
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
Verkeersveilig: Wijchen is in 2030 nog meer verkeersveilig, zowel objectief (het aantal geregistreerde ongevallen) als subjectief (de beleving van inwoners en bezoekers). We streven hierbij naar het voorkomen van verkeersslachtoffers op het lokale wegennet. Hiervoor is structurele aandacht nodig door middel van preventie, educatie en evaluatie van ongevallen. Waarbij we extra aandacht besteden aan de kwetsbare verkeersdeelnemers. Duurzaam Veilig principes blijven de basis vormen voor ontwerp van de openbare ruimte.
Het op 30 september 2021 vastgestelde mobiliteitsplan geeft antwoord op de ‘hoe-vraag’. Hoe kunnen we met het mobiliteitsbeleid de wensen en ambities zoals opgenomen in de Mobiliteitsvisie waarmaken? Het actualiseren van het parkeerbeleid is hierin als actie benoemd. Gratis parkeren voor iedere doelgroep (geen betaald parkeren) is in het mobiliteitsplan als uitgangspunt opgenomen. Door het parkeren gratis te houden is het voor bezoekers en inwoners eenvoudig om bijvoorbeeld voorzieningen in het centrum te bezoeken. Dit stimuleert de levendigheid en ook het ondernemerschap in de kern. Verder wordt aandacht gevraagd voor deelmobiliteit, elektrische oplaadpunten en het parkeren van grote voertuigen. Om problemen in de toekomst te voorkomen, is het bij een inbreiding, uitbreiding en functieverandering belangrijk dat parkeernormen worden gehanteerd die aansluiten bij het verwachte autobezit en de ruimtelijke ambities. In 2020 is het ‘Parkeerbeleidsplan gemeente Wijchen’ door de gemeenteraad vastgesteld. In het parkeerbeleid zijn ook parkeernormen voor verschillende functies opgenomen. Hierbij is aangesloten bij de door het CROW opgestelde landelijke parkeerkencijfers en gekozen voor het maximum van de bandbreedte (dit terwijl het autobezit nagenoeg gelijk is aan het landelijk gemiddelde – zie paragraaf 2.1).
In de meeste parkeernormen zijn echter voor het betreffende gebied geldende parkeernormen opgenomen. Hier gelden de parkeernormen uit de parkeerbeleid niet. Opvallend is dat de parkeernormen in bestemmingsplannen veelal lager zijn dan het parkeerbeleid. Hierdoor
6
zijn in de praktijk bij veel nieuwbouwgebieden (fors) minder parkeerplaatsen gerealiseerd dan dat op basis van het parkeerbeleid (het maximum van de CROW-bandbreedte) gerealiseerd zou moeten worden. Voor een deel van het centrum van de kern Wijchen -Tussen Kasteel en Wijchens Meer (hierna: TKWM)- gelden bijvoorbeeld ook andere parkeernormen. Voor de nieuwe bebouwing (woningbouw en commercieel programma) wordt hier de onderkant van de bandbreedte van de CROW parkeerkencijfers gehanteerd. Het toepassen van de onderkant van de CROW-normen voor het nieuw te realiseren programma in het centrum past bij de gemeentelijke ambities om een duurzame, toekomstbestendige wijk te maken. Wonen in het centrum van de kern Wijchen betekent hierbij dicht bij voorzieningen wonen, maar ook accepteren dat het niet altijd mogelijk is om de auto voor de deur te kunnen parkeren.
3.2
De waardering van parkeren in de gemeente
In oktober 2023 is een inloopavond georganiseerd om bewoners, ondernemers en overige belanghebbenden de mogelijkheid te bieden om aan te geven wat hun ervaringen met parkeren in de gemeente zijn. Tijdens deze bijeenkomst zijn slechts 12 reacties ontvangen. • Er zijn opmerkingen gemaakt over het parkeren van grote voertuigen voor woningen. Dit ontneemt onder andere het zicht van de bewoners en zorgt voor geluidsoverlast. • Meerdere bewoners van de Kloosterakker in de kern Wijchen hebben aangegeven dat de inpandige parkeerplaatsen te smal en daarom niet bruikbaar zijn. Ook de parkeerplaatsen in de straat zijn te klein. Er wordt hierdoor al lange tijd aan de kant van de woningen met twee wielen op de stoep geparkeerd (o.a. om de elektrische auto op te laden). Dit werd altijd gedoogd, maar na een recent incident is aangegeven dat hier op gehandhaafd gaat worden. Bewoners pleiten voor de realisatie van extra parkeerplaatsen, voorzetting van het gedoogbeleid en duidelijke verkeersregels in de straat (o.a. prioritering verkeer dat tegen de klok in rijdt). De gemeente heeft deze
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
klacht direct opgepakt en gaat het op de stoep parkeren door middel van bebording voortaan gedogen. • Op locaties waar het druk is, wordt geparkeerd op plekken waar dat niet is toegestaan. Als voorbeeld is de Korte Pas genoemd, waar incidenteel in de grasstroken wordt geparkeerd. Als suggestie is meegeven om dit te formaliseren door plaatsing van grastegels. • Ook in de Silvesterstraat (Alverna) wordt steeds vaker op het trottoir geparkeerd. Dit zou deels door het toenemend aantal auto’s komen, maar deels ook omdat bewoners persé voor de woning willen parkeren. • Het is onduidelijk waar in de wijk Huurlingsedam wel en niet mag worden geparkeerd (zie ook paragraaf 3.4). Er wordt op onoverzichtelijke plaatsen geparkeerd, waardoor er gevaarlijke situaties ontstaan. Auto’s staan niet altijd in de aanwezige parkeervakken, omdat dit niet direct nabij de bestemming is. Er wordt gevraagd om bij oplevering van de wijk duidelijk te geven over de parkeersituatie en om handhaving van het foutparkeren. • In het centrum van de kern Wijchen zijn algemene invalideparkeerplaatsen die soms die binnen en soms buiten de parkeerschijfzone vallen. Dit geeft onduidelijkheid voor parkeerders:” Mag hier wel of niet langer dan twee uur worden geparkeerd?” Voorgesteld wordt om hierin een lijn te trekken.
• Vanuit de oudere wijken komen klachten over hoge parkeerdruk, veroorzaakt doordat de parkeercapaciteit in deze wijken niet in lijn is met het autobezit van bewoners. Dit speelt onder andere in de Vogelbuurt in Wijchen-Noord en in Wijchen-Oost. In Wijchen-Noord is het ook vaak druk rondom de winkels aan de Tunnelweg. • Het is tenslotte voor bedrijven niet altijd meer mogelijk om op eigen terrein te parkeren. Onder bepaalde voorwaarden mogen op gemeentegrond openbare parkeervakken worden aangelegd. Dit is echter niet altijd toereikend. In sommige straten is daarom een parkeerverbod ingeregeld. Het algemene beeld dat van de inloopavond, in combinatie met een beperkt aantal klachten over parkeren dat afgelopen jaren bij de 7
gemeente is binnenkomen, is dat bewoners (erg) tevreden zijn met het parkeren binnen de gemeente Wijchen.
3.3
woongebieden (dag en nacht) wordt in het algemeen een grenswaarde van 90% gehanteerd.
Parkeeronderzoek 2023
Om meer inzicht te krijgen in het autobezit van bewoners is in juni 2023, op een doordeweekse nacht een parkeeronderzoek uitgevoerd in de nieuwbouwwijk Huurlingsedam. Dit is een nieuwe woonwijk in Wijchen nabij het centrum en het Wijchense Meer. In deze wijk staan verschillende typen woningen door elkaar. In het bestemmingsplan zijn gebied specifieke parkeernormen vastgelegd die lager zijn dan de parkeernormen zoals opgenomen in het parkeerbeleid (woning vrijstaand 2,0 pp/woning, vrije sector 1,6-1,8 pp/woning en woningen betaalbaar 1,6 pp/woning). De wijk functioneert desondanks goed en er zijn, afgezien van de eerste maanden na oplevering toen er nog werd gebouwd, weinig of geen klachten over parkeren bij de gemeente binnengekomen. Deze wijk is daarom een goede locatie om het aantal parkeerplaatsen af te zetten tegen het aantal woningen en geparkeerde voertuigen. Het onderzoeksgebied en de parkeerdruk per straat is weergegeven in onderstaande figuur. Het is belangrijk om te melden dat de getallen in onderstaande figuur geen indicatie geven over de hoeveelheid parkeerplaatsen, maar een wegsectie aangeven. Er zijn in het onderzoeksgebied 518 adressen en 965 parkeerplaatsen (616 op straat en 349 op eigen terrein). Met de telgegevens komen we uit op een gemiddelde van 1,9 parkeerplaats per woning en een gemiddeld autobezit van 1,2 auto per woning.
Er stonden ’s nachts 644 motorvoertuigen geparkeerd. De gemiddelde parkeerdruk in de wijk komt hiermee uit op 67%. Hierbij zijn er uiteraard straten waar het drukker is en straten waar het minder druk is (zie figuur 1). Landelijk wordt voor gebieden met veel kortparkeerders en een versnipperd parkeeraanbod (zoals winkelgebieden) doorgaans een grens van 85% parkeerdruk aangehouden als acceptabel. Boven dit percentage neemt de kans op zoekverkeer namelijk toe. Voor
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
Figuur 1
Uitkomsten parkeeronderzoek Huurlingsedam
De gemiddeld parkeerdruk in Huurlingsedam is ’s nachts kortom verhoudingsgewijs laag. Op een totaal van 965 staan er 321 parkeerplaatsen leeg. Voor de overige momenten in de week zijn geen tellingen uitgevoerd. Als we de nieuwbouwwijk Huurlingsedam als indicatie nemen voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente Wijchen, dan is de belangrijkste conclusie dat met minder parkeerplaatsen en dus met een lagere parkeernorm dan opgenomen in het geldende parkeerbeleid kan worden volstaan.
8
3.4
Conclusie huidige situatie
Bovenstaande resulteert tot de volgende conclusies: •
De belangrijkste conclusie die we voor de huidige situatie trekken is dat er in geen van de kernen sprake is van een structureel hoge parkeerdruk op wijkniveau én er zijn geen klachten van bewoners die om ingrijpende maatregelen, zoals de invoering van parkeerregulering, vragen. Het algemene beeld is dat de bewoners juist erg tevreden zijn met de parkeersituatie.
•
Verspreid over de gemeente zijn er -met name in de oudere wijkenstraten met een hoge parkeerdruk, waar er (op specifieke dagen / tijden) sprake is van een parkeerprobleem. Bij de gemeente komen ook regelmatig klachten binnen over het parkeren van bedrijfsvoertuigen in woonstraten en verlies aan openbare parkeercapaciteit door het instellen van laadpalen.
•
In de Mobiliteitsvisie staat dat we in (nieuwe) woonwijken meer ruimte gaan vrijmaken voor fietsers, voetgangers, openbaar groen en verblijfsruimte, waardoor de auto een minder dominante positie krijgt. Dit wordt meegenomen in de actualisatie van de gemeentelijke parkeernormen.
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
9
parkeerplaatsen. Eerst bestuderen we andere mogelijkheden om de parkeerproblemen van verschillende doelgroepen op te lossen, hierbij staan drie aspecten centraal: beïnvloeden, benutten en beheersen.
4. Wat zijn onze parkeerambities? Dit hoofdstuk bevat de kern van de nieuwe parkeervisie. De uitwerking van onderstaande punten staat beschreven in hoofdstuk 5. De wijze waarop we de effecten monitoren en evalueren staat beschreven in hoofdstuk 6.
4.1
Uitgangspunten
Voorliggend plan biedt Wijchen handvatten hoe om te gaan met de diverse parkeervraagstukken die binnen de gemeente spelen – of de komende jaren kunnen gaan spelen en die aansluiten op de perceptie van de parkeerproblematiek (zie hoofdstuk 3). Het parkeerbeleid heeft een integraal karakter: •
In het Strategisch kompas: Wijchen2035 ‘De kracht van Wijchen’ (september 2022) is het verlagen van de parkeernorm als een belangrijke actie opgenomen.
•
Het parkeerbeleid staat niet op zichzelf, maar is een middel om verschillende doelstellingen van de gemeente op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, economie en verkeer te realiseren. Het parkeerbeleid ondersteunt het streven naar een leefbare, bereikbare, duurzame en verkeersveilige gemeente voor verschillende modaliteiten (zie paragraaf 3.1).
•
Het parkeerbeleid zet in op verschillende doelgroepen (zie paragraaf 4.3). Deze doelgroepen staan centraal in het zoeken naar oplossingsrichtingen. Iedere doelgroep heeft immers zijn ‘eigen’ parkeerbehoefte en behoefte aan passende parkeercapaciteit.
•
Het parkeerbeleid zet in op maatwerk bij het oplossen van specifieke parkeerknelpunten op specifieke locaties. Bij het treffen van maatregelen op het gebied van parkeren geldt het principe van beïnvloeden, benutten, beheersen en bouwen (B-B-B-B) als basis voor het nemen van maatregelen (zie paragraaf 5.1). Dit betekent dat niet gelijk wordt uitgegaan van het bijbouwen van (dure)
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
4.2
Visie op parkeren
Parkeren maakt deel uit van het Mobiliteitsbeleid en levert optimale ondersteuning aan alle activiteiten die in onze gemeente plaatsvinden (o.a. wonen, werken en recreëren) en aan de kwaliteit en het gebruik van de schaarse openbare ruimte. Het parkeerbeleid zet nadrukkelijk niet in op actieve sturing van autobezit en gebruik door inwoners, werknemers en sociaal & economische bezoekers. Onze visie op parkeren voor de komende jaren is (in lijn met de Mobiliteitsvisie) als volgt: ”Het parkeerbeleid van Wijchen zet in op passende parkeercapaciteit voor inwoners en bezoekers en stimulering van duurzame mobiliteit door het faciliteren van goede voorzieningen voor de fiets, deelauto’s en elektrische auto’s.”
4.3
Uitwerking naar doelgroepen
Onderstaand de belangrijkste uitgangspunten voor verschillende doelgroepen. •
De meeste inwoners hebben op dit moment nog de mogelijkheid om de auto in de nabijheid van de woning te parkeren (op straat óf op eigen terrein). Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen zal dit veranderen. Bijvoorbeeld door de realisatie van collectieve parkeervoorzieningen aan de rand van de wijk (sociaal veilig, met voldoende oplaadvoorzieningen). Gemeente Wijchen vindt een loopafstand van 200 meter (2-3 minuten) vanaf de woning acceptabel voor bewoners.
•
Voor verplaatsingen binnen de kernen wordt door bewoners zoveel mogelijk gebruik gemaakt van alternatieven voor de auto: lopen, fiets en openbaar vervoer. De parkeervisie zet echter nadrukkelijk niet in op sterke sturing van autobezit en autogebruik van inwoners, wel 10
wordt gebruik gestimuleerd.
van
fiets,
deelauto’s
en
openbaar
vervoer
•
Mede vanwege de langere parkeerduur stellen werknemers doorgaans minder eisen aan het comfort van een parkeerplek. Een loopafstand van 500 meter (6 minuten) naar de werklocatie is (afgezien van de industriegebieden waar op eigen terrein wordt geparkeerd) daarmee acceptabel. Vooral een goedkope en een veilige parkeeromgeving zijn belangrijk.
•
Bezoekers van inwoners en bezoekers van voorzieningen kunnen de auto in de nabijheid van de bestemming parkeren (250-600 meter). Deze doelgroep heeft enerzijds een belangrijke sociale functie en levert anderzijds een bijdrage aan de economie in de gemeente. Deze groepen mogen daarom niet worden afgeschrikt door een tekort aan parkeerplaatsen, een te lage kwaliteit van de parkeervoorzieningen of (hoge) parkeertarieven. Tegelijkertijd willen we bezoekers ook steeds meer ‘op de gewenste plek’ laten parkeren (zie paragraaf 5.3).
In het volgende hoofdstuk wordt nader op ingegaan op maatregelen om parkeerproblemen te voorkomen of op te lossen.
X06-HZ-RAP-24000636 / Concept / Versie 0.3 / 11 maart 2024
11
paragraaf 5.3) en het gebruik van duurzame vormen van mobiliteit (fiets, openbaar vervoer) te stimuleren. Er zijn op dit moment geen plannen om elders in te gemeente parkeerregulering in te voeren.
5. Wat gaan we doen? •
5.1
De aanpak voor parkeerproblemen
Om (toekomstige) knelpunten op te lossen worden maatregelen genomen binnen onderstaande oplossingsrichtingen. •
•
•
Beïnvloeden – Het stimuleren van alternatieven voor de auto heeft een positieve werking op het verminderen van autogebruik en de parkeerbehoefte. De realisatie van geconcentreerde parkeervoorzieningen bij nieuwbouw met daarin duurzame vormen van mobiliteit (zie paragraaf 5.4) is hier een voorbeeld van. Voor de fiets gaat het om stimulering van het gewenst gedrag. We willen dat fietsers gebruik (kunnen) maken van de verschillende fietsvoorzieningen: (gratis en bewaakte) fietsenstallingen, fietsparkeervakken en fietsrekken. Hiermee zorgen we voor een rustiger straatbeeld, een hoogwaardige openbare ruimte, goede bereikbaarheid voor fietsers en voldoende en veilige fietsparkeervoorzieningen voor elk type fiets. In deze parkeervisie wordt niet verder ingegaan op (de noodzaak voor) het realiseren van voldoende fietsvoorzieningen. Benutten – De aanwezige parkeercapaciteit wordt niet overal optimaal benut. We zetten de komende jaren daarom in op een betere benutting van de beschikbare parkeercapaciteit voor zowel auto als fiets. Die doen we enerzijds door parkeerders bewust te maken van de verschillende mogelijkheden en doelgroepen gericht op de juiste plaats te laten parkeren (inclusief gebruiksmogelijkheden op eigen terrein). Anderzijds zetten we bij nieuwbouw in op parkeernormen die (beter) aansluiten op het toekomstig bezit en gebruik van de auto / fiets.