Agendabundel

Herstelaanbod 2020 en 2021 Wijchen 20 000 - 50 000 inwoners GGD-Regio Landelijk

Handhaving 2021

Wijchen 20 000 - 50 000 inwoners GGD-Regio Landelijk

% tekortkomingen waarop herstelaanbod is aangeboden 2020 3.5%

% tekortkomingen % tekortkomingen % tekortkomingen hersteld na waarop hersteld na herstelaanbod herstelaanbod is herstelaanbod 2020 aangeboden 2021 2021 2.9% 3.1% 3.1%

1.5%

1.4%

1.3%

1.2%

3.1% 1.4%

2.9% 1.2%

2.4% 1.2%

2.2% 1.1%

% tekortkomingen % tekortkomingen met % tekortkomingen % tekortkomingen met handhavingsadvies met met handhavingsadvies waarop handhavingsadvies handhavingsadvies waarop beredeneerd niet waarop een waarop geen beredeneerd niet gehandhaafd is handhavingsactie handhavingsactie gehandhaafd is na (anders dan niet is ingezet is geregistreerd herstelaanbod handhaven na herstelaanbod) % % % %

1-6-2022 16:10

66.6%

5.4%

20.8%

12.1%

71.6% 69.9%

0.9% 6.7%

20.6% 19.6%

12.4% 8%

- 12 -

Jaarverantwoording Kinderopvang Gemeenten 2021

1-6-2022 16:10

- 13 -

5.c 81248 Informatienota Beantwoording schriftelijke vraag Alcoholverbod gemeente Wijchen 1 Dossier 3806 voorblad.pdf

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

3806

Extern Zaak ID

Z/22/081248

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

29 september 2022

Agendapunt

5.c

Titel

81248 Informatienota Beantwoording schriftelijke vraag Alcoholverbod gemeente Wijchen

Organisatieonderdeel

domein Bestuur, Strategie en Projecten - team OOV

Eigenaar

Bruijn de, Frank

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

P1 Veiligheid

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Beek, M. van ( Marijke)

Telefoonnummer steller

06-28747438

Bijlagen 81248 Informatienota Antwoord op schriftelijke vragen - Alcoholverbod gemeente Wijchen schriftelijke vragen D66 Alcoholverbod.pdf Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

21 juni 2022

Stukken gemeenteraad Wijchen

1 juli 2022

Raad openbaar Wijchen

29 september 2022

Toelichting Beantwoording van de raadvragen door fractie D66 aangaande het alcoholverbod in de gemeente Wijchen. Voorgesteld besluit Kennis te nemen van de beantwoording.

1 81248 Informatienota Antwoord op schriftelijke vragen - Alcoholverbod gemeente Wijchen

Openbaar

Zaaknummer: 81248

Informatienota voor de Gemeenteraad Antwoord op schriftelijke vragen: Alcoholverbod gemeente Wijchen Kernboodschap Een aanpassing van de APV van Wijchen op het gebied van ‘verboden drankgebruik’ geeft handhavers een extra instrument om overlast te voorkomen en/of aan te pakken. Deze maatregel past in het voornemen om overlast in een vroegtijdig stadium te voorkomen en/of aan te pakken. Antwoord van het college In navolgende tekst beantwoorden wij de gestelde vragen

1. Wat is de aanleiding geweest om anders te gaan denken over het alcoholverbod?

Vanuit de handhaving op straat (politie, boa’s) is het signaal naar voren gekomen dat er regelmatig personen, met name jeugd, zich hinderlijk op de openbare weg ophouden. Er wordt geconstateerd dat er op die plaatsen veel afval op de grond wordt gegooid en dat er sprake is van geluidsoverlast in de vorm van schreeuwen en/of harde muziek. Daarbij is vaak sprake van alcoholgebruik, waarbij de blikjes en/of flesjes als afval op de grond achter blijven. De constatering is ook vaak dat er hierbij sprake is van (verdovende) middelen gebruik. Denk bijvoorbeeld aan softdrugs, zoals wiet, lachgas en diverse soorten andere soorten harddrugs. De restanten van deze middelen (lachgas patronen, sealtjes en gripzakjes) liggen dan op de grond rondom de hanggroep verspreid. Om voorgaande overlast in de breedste zin van het woord te kunnen aanpakken is het van belang dat handhavers alle bevoegdheden krijgen om deze misstanden aan te pakken. Dit alcoholverbod biedt handhaving de mogelijkheid om gericht op te treden.

2. Hoeveel alcoholgerelateerde incidenten zijn er geweest waar niet ingegrepen kon worden op grond van openbaar dronkenschap?

Er zijn in 2021 en 2022 (tot Juni 2022) in totaal 65 aan alcohol gerelateerde incidenten geweest. Het daadwerkelijke aantal is waarschijnlijk hoger maar het is op deze termijn niet mogelijk om alle andere incidenten in het politiesysteem te screenen op deze specifieke vraag. Bijvoorbeeld: een mishandeling of vernieling kan ook plaatsvinden onder invloed van drank, maar komt uit het politiesysteem niet tot uiting in de cijfermatige weergave van incidenten.

3. Hoe denkt het college om te gaan met straatbarbecues? Komt hiervoor een uitzonderingsprocedure?

Pagina 1 van 2

Openbaar

Zaaknummer: 81248

De aangepaste maatregel is vooral bedoelt voor situaties van overlast en de bestrijding daarvan. Het handhavingskader wat gehanteerd wordt door politie en boa’s is dan ook gericht op het beteugelen van overlastsituaties en het verstoren van onwenselijke situaties. Met onwenselijke situaties bedoelen we groepen jeugd (met verschillende leeftijdscategorieën) waar veel alcohol (of drugs) worden genuttigd. Een straatbarbecue of picknick in het park vergezeld door bv. een wijntje zal niet vallen onder het bestrijden van deze overlast. M.a.w. gedraag je je is er niets aan de hand, doe je dat niet hebben onze handhavers tools om dat aan te pakken. Evenementen en horeca gerelateerde activiteiten gaan vaak vergezeld met een ontheffing voor art. 35 van de alcoholwet.

4. Vanwaar wordt er gedacht over het introduceren van een alcoholverbod in de volledige bebouwde kom?

Zie voorgaande antwoord, de overlast van jeugd is verspreid door heel de bebouwde kom. Op het moment dat slechts een deel van de bebouwde kom wordt aangewezen, dan heb je kans op een waterbedeffect: de overlast verplaatst zich dan naar een gebied net buiten het aangewezen gebied.

5. Is er voldoende capaciteit om een dergelijk verbod te handhaven? En zo

niet, hoe wordt dit gehandhaafd en waar gaat deze extra handhaving ten koste van? Het verbod wordt enkel gehandhaafd als er sprake is van overlast en vraagt derhalve niet meer inzet dan nu geleverd wordt.

6. In het coalitieakkoord is te lezen dat de gemeente uitgaat van vertrouwen en onnodige regels schrapt. Is het introduceren van een alcoholverbod in vrijwel de gehele bebouwde kom dan niet in strijd met dit coalitieakkoord? Het aanpakken van overlast is juist in overeenstemming met het coalitieakkoord. Deze tools hebben als doel overlast aan te pakken en jeugd te weerhouden van het gebruik van verdovende middelen zoals alcohol en drugs. Het is een tool die handhavers kunnen gebruiken bij (ernstige) misstanden. Deze aanpassing past in het pakket aan maatregelen (zoals het lachgasverbod) die genomen zijn naar aanleiding van jeugdoverlast. Daarbij hoort ook het aan de raad voorgelegde verbod op (schijn)gevechten via de apv wijziging (iBabs nummer 3692).

Pagina 2 van 2

1 schriftelijke vragen D66 Alcoholverbod.pdf

De Gemeenteraad van Wijchen Alcoholverbod

Schriftelijke vraag van de fractie D66 ingediend 31-05-2022 Aanleiding: Via de media werd het ons duidelijk dat het college voornemens is om een alcoholverbod te introduceren in Wijchen. D66 Wijchen ziet voor deze wijziging van beleid geen aanleiding en zou graag willen weten wat de aanleiding was, waarom er nu al wordt afgeweken van het coalitieakkoord en wat de gevolgen zijn. Vragen: 1. Wat is de aanleiding geweest om anders te gaan denken over het alcoholverbod? 2. Hoeveel alcoholgerelateerde incidenten zijn er geweest waar niet ingegrepen kon worden op grond van openbaar dronkenschap? 3. Hoe denkt het college om te gaan met straatbarbecues? Komt hiervoor een uitzonderingsprocedure? 4. Vanwaar wordt er gedacht over het introduceren van een alcoholverbod in de volledige bebouwde kom? 5. Is er voldoende capaciteit om een dergelijk verbod te handhaven? En zo niet, hoe wordt dit gehandhaafd en waar gaat deze extra handhaving ten koste van? 6. In het coalitieakkoord is te lezen dat de gemeente uitgaat van vertrouwen en onnodige regels schrapt. Is het introduceren van een alcoholverbod in vrijwel de gehele bebouwde kom dan niet in strijd met dit coalitieakkoord?

Namens de fractie D66 Maikel Lukkezen

5.d 81280 Informatienota Beantwoording schriftelijke vragen Woningnood onder jongeren en starters 1 Dossier 3798 voorblad.pdf

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

3798

Extern Zaak ID

Z/22/081280

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

29 september 2022

Agendapunt

5.d

Titel

81280 Informatienota Beantwoording schriftelijke vragen Woningnood onder jongeren en starters

Organisatieonderdeel

domein Fysieke leefomgeving - team Gebiedsontwikkeling

Eigenaar

Bakel van, Martijn

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

P8 Wonen en bouwen

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Gerrits, G.W.R. (Geert)

Telefoonnummer steller

088-4327112

Bijlagen 81280 Informatienota Antwoorden op schriftelijke vragen PvdA over Woningnood onder jongeren en starters Bijlage - schriftelijke vragen woningnood jongeren en starters Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

21 juni 2022

Stukken gemeenteraad Wijchen

1 juli 2022

Raad openbaar Wijchen

29 september 2022

Voorgesteld besluit de gemeenteraad besluit: Kennis te nemen van de informatienota beantwoording schriftelijke vragen over woningnood onder jongeren en starters

1 81280 Informatienota Antwoorden op schriftelijke vragen PvdA over Woningnood onder jongeren en starters

Openbaar

Zaaknummer: 81280

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Antwoorden op schriftelijke vragen PvdA over Woningnood onder jongeren en starters Kernboodschap Het college zet bij nieuwbouwprojecten stevig in op goedkope en betaalbare woningen. Daarmee kunnen we ondermeer tegemoet komen aan de woonbehoeften van jongeren en starters. Ook in de fasering van de grotere projecten streven we altijd naar een goede verdeling van diverse prijssegmenten per fase. Samen met de betrokken ontwikkelaars en bouwers maken we goede afspraken over realisatie van een totaalplan en fasering van de uitvoering. Beantwoording 1) Welke afspraken maakt de gemeente met projectontwikkelaars wat betreft de bouw van sociale koopwoningen en betaalbare woningen? De behoefte aan goedkope en betaalbare woningen, zowel huur- als koopwoningen, is groot. Jongeren en starters op de woningmarkt, maar ook andere doelgroepen hebben grote moeite om een geschikte woning te vinden. Zo maken we jaarlijks prestatieafspraken met woningcorporaties en huurdersvertegenwoordigers over de (realisatie van) sociale huurwoningen, voor diverse doelgroepen, waaronder jongeren. Bij elk woningbouwplan wordt gekeken welk woningbouwprogramma passend is op de locatie en invulling geeft aan de lokale en gemeente-brede woningbehoefte.

Al enkele jaren is de behoefte om betaalbare woningen te realiseren erg groot, vandaar ook dat we in 2020 in de Woondeal hebben afgesproken om minimaal 50% betaalbare* woningen (koop en huur) te realiseren in nieuwe plannen. Zeker in grotere plannen streven we naar een gedifferentieerd woningbouwprogramma, waarin ook een deel goedkope (of: sociale) koopwoningen hoort. Met de initiatiefnemers / ontwikkelaars worden vervolgens afspraken gemaakt over het woningbouwprogramma van woningbouwprojecten. Dit wordt vervolgens vastgelegd in een bestemmingsplan en in een overeenkomst met de initiatiefnemer / ontwikkelaar. *betaalbaar is sociale huur (tot €763,47) en middenhuur (tot ong. €1.000,-) en goedkope (of: sociale) koop tot €200.000,- en betaalbare koop tot de NHG grens (nu €355.000,-)

2) Welke afspraken maakt de gemeente over de prioritering van betaalbare huizen bij de fasering van nieuwbouwprojecten? Bij fasering in grote projecten maken we afspraken met ontwikkelaars over een goede verdeling van de diverse prijssegmenten per fase. Projectspecifieke omstandigheden maken het niet altijd mogelijk, maar waar mogelijk maken we afspraken over vroegtijdige realisatie van het woningsegment waarvan de nood het hoogst is. Deze afspraken leggen we vast in een samenwerkingsovereenkomst. 3) Welke mogelijkheden heeft de gemeente Wijchen om hier afspraken over te maken? Samen met de betrokken ontwikkelaars en bouwers maken we goede afspraken over realisatie van een totaalplan en fasering van de uitvoering. We nemen waarborgen op in samenwerkingsovereenkomsten dat de afgesproken fasering ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd. In een bestemmingsplan leggen we vast hoe gronden gebruikt en bebouwd mogen worden. De Wet ruimtelijke ordening biedt gemeenten de mogelijkheid om in een

Pagina 1 van 2

Openbaar

Zaaknummer: 81280

bestemmingsplan vast te leggen welk aandeel van de woningen binnen aangewezen gebieden in een bepaalde woningbouwcategorie moeten vallen. Hierbij hebben we keuze uit diverse categorieën: sociale huurwoningen, geliberaliseerde huurwoningen voor middenhuur, sociale koopwoningen en vrije kavels. Er mogen uitsluitend percentages gerelateerd aan het plangebied in een bestemmingsplan worden opgenomen. Zo kan in een bestemmingsplan bijvoorbeeld worden bepaald dat 20% van de te ontwikkelen woningen sociale huurwoningen moeten zijn. We kunnen met het bestemmingsplan wel sturen op percentages en niet op fasering/prioritering. Juist daarom maken we hierover afzonderlijke afspraken die worden vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. 4) Als de gemeente mogelijkheden heeft om hier afspraken over te maken waarom zijn deze dan niet gemaakt? Zoals bij 3) aangegeven maken we hier wel degelijk afspraken over en leggen we deze vast in overeenkomsten. Het college heeft de raad eerder bij herhaling geïnformeerd over initiatieven voor de doelgroepen starters en jongeren. Onder andere in de Lokale uitvoeringsagenda wonen 2020-2030 (Z/21/059084) en in de beantwoording van diverse schriftelijke vragen van de raad: ‘Kansen voor jongeren’ (Z/21/058035) en ‘Toename miljoenwoningen? Toename starterswoningen?’ (Z/21/060479).

Pagina 2 van 2

1 Bijlage - schriftelijke vragen woningnood jongeren en starters

De Gemeenteraad van Wijchen Woningnood onder jongeren en starters.

Schriftelijke vraag van de PvdA Wijchen Ingediend: 31-05-2022. Aanleiding: De woningnood onder jongeren en starters op de woningmarkt neemt steeds meer toe, ook in Wijchen. Er zijn in de nabije toekomst substantiële nieuwbouwplannen binnen onze gemeente, denk aan Huurlingsedam fase 3 (inmiddels in de verkoop), TKWM en Wijchen West. Hoewel er afspraken zijn over een heel project, houden de nieuwbouwprojecten hier nog niet voldoende rekening mee in de fasering en prioritering (voorbeeld Huurlingsedam fase 3A). Wat PvdA Wijchen betreft maakt u afspraken met projectontwikkelaars om prioriteit te geven aan bouwen voor bovenstaande doelgroep. Vragen: 1) Welke afspraken maakt de gemeente met projectontwikkelaars wat betreft de bouw van sociale koopwoningen en betaalbare woningen? 2) Welke afspraken maakt de gemeente over de prioritering van betaalbare huizen bij de fasering van nieuwbouwprojecten? 3) Welke mogelijkheden heeft de gemeente Wijchen om hier afspraken over te maken 4) Als de gemeente mogelijkheden heeft om hier afspraken over te maken waarom zijn deze dan niet gemaakt?

Namens de fractie PvdA Wijchen, Katja Jamin

5.e 82449 Informatienota Aanpak Actieplan Warmtetransitie 1 Dossier 3813 voorblad.pdf

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

3813

Extern Zaak ID

Z/22/082449

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

29 september 2022

Agendapunt

5.e

Titel

82449 Informatienota Aanpak Actieplan Warmtetransitie

Organisatieonderdeel

domein Fysieke leefomgeving - team Milieu

Eigenaar

Dalen, van, Maartje

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

§2 Duurzaamheid

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Schouten, B. (Bea)

Telefoonnummer steller

088-4327580

Bijlagen 82449 informatienota Opstellen Actieplan Warmtetransitie Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

21 juni 2022

Stukken gemeenteraad Wijchen

1 juli 2022

Raad openbaar Wijchen

29 september 2022

Voorgesteld besluit De gemeenteraad neemt kennis van de informatienota.

1 82449 informatienota Opstellen Actieplan Warmtetransitie

Openbaar

Zaaknummer: 82449

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Opstellen Actieplan Warmtetransitie Kernboodschap Gemeenten zijn volgens het nationaal Klimaatakkoord de regisseurs van de warmtetransitie voor de gebouwde omgeving. In de raadsvergadering van 24 februari 2022 is een raadsbreed amendement aangenomen. Hierin draagt de raad het college op om een strategische visie op de warmtetransitie uit te werken en die voor te leggen aan de raad. Met deze informatienota informeren wij u over het stappenplan om te komen tot een warmtestrategie, die concreet duidelijk maakt hoe de warmtetransitie in Wijchen vorm krijgt. Hiervoor gaan we aan de slag met drie verschillende groepen: 1. Inwoners 2. Ambtelijke staf en professionele stakeholders (inclusief collectieven van inwoners) 3. B&W en gemeenteraad In de eerst stap vinden parallel gespreksrondes plaats met de drie verschillende doelgroepen, met als doel het maken van keuzes. Vervolgens werken we de gemaakte keuzes in de tweede stap uit in tot (actie)plan, waarin concrete, projectmatig gedefinieerde actielijnen zijn beschreven. Met het resultaat geven we concreet invulling aan de warmtetransitie. Als alles volgens plan verloopt, zal dit plan eind 2022 ter vaststelling worden voorgelegd aan de raad. Eerdere besluiten Datum 24 feb 2022

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer) 48209 – Transitievisie Warmte

Toelichting Gemeenten zijn volgens het nationaal Klimaatakkoord de regisseurs van de warmtetransitie voor de gebouwde omgeving. Zij moeten samen met lokale stakeholders zoals vastgoedeigenaren en netbeheerder Liander een Transitievisie warmte (TVW) opstellen. De Transitievisie Warmte (TVW) voor Wijchen is in februari 2022 aan de gemeenteraad aangeboden en geeft richting aan de aanpak om wijken aardgasloos te maken. In de TVW staat voor elke wijk een duurzaam alternatief beschreven voor het verwarmen van woningen en gebouwen. De TVW geeft nog geen concrete uitvoeringsstappen weer. Het college is middels een raadsbreed amendement opgedragen om een ‘strategische visie op de warmtetransitie’ uit te werken en die ter besluitvorming voor te leggen aan de

Pagina 1 van 3

Openbaar

Zaaknummer: 72380

raad. De uitgangspunten zoals verwoord in de Uitgangspuntennotitie van september 2021 staat hiervoor aan de basis: a. Ga aan de slag met energiebesparing en isolatie; b. Samen kennis delen om de warmtetransitie te laten slagen; c. Haalbaar en betaalbaar voor iedereen; d. Beschikbaar, betrouwbaar en duurzaam richting de toekomst. Voor de gemeente is het lastig dat ze zelf geen woningen bezit, terwijl de beoogde veranderingen voor een belangrijk deel ‘achter de voordeur’ plaatsvinden. Dit maakt de warmtetransitie zo complex. Woningen moeten geïsoleerd worden, gasketels moeten vervangen worden door warmtepompen of woningen moeten worden aangesloten op een collectief warmtesysteem. De gemeente kan vergemakkelijken, motiveren en financiële prikkels implementeren, maar niet besluiten. Sommige inwoners zullen een individuele route kiezen; zij kunnen ondersteuning van de gemeente en marktpartijen goed gebruiken. Anderen doen liever mee in een collectief proces. De één spaart en verduurzaamt stap voor stap; de ander ‘trekt de pleister er snel vanaf’ en heeft daarvoor misschien financiering nodig. Huurders rekenen op hun verhuurder, eigenaren voelen zelf de verantwoordelijkheid. Maar iedereen is op zoek naar haalbare voorstellen met een financieel voordeel en positieve effecten op gezondheid en comfort.

Het proces van verduurzaming is daarmee onontkoombaar een intensieve samenwerking tussen bewoners, stakeholders en de gemeente. Hoe we deze samenwerking vorm geven, leggen we vast in de warmtestrategie en het actieplan. Om de gemeente bij dit traject te ondersteunen, is opdracht verleend aan Squarewise, een bureau dat organisaties helpt met het versnellen van duurzame transities. Het beoogde proces is opgedeeld in twee stappen: 1: Samen keuzes maken; 2: Keuzes uitwerken naar een (actie)plan. Stap 1: Samen keuzes maken Er is allereerst behoefte aan een goede basis om de uitvoering op te baseren. Daarom beginnen we met een gespreksronde in drie parallelle processen met als doel om tot keuzes te komen. Daarin worden vragen beantwoordt zoals: Wat betekent betaalbaar? Hoe gaan we individuele bewoners ondersteunen bij het isoleren van hun woningen? Hoe komen we tot een goede wijkgerichte aanpak? Als we kiezen voor een collectief systeem, hoe zorgen we dan voor consumentbescherming? De parallelle processen zijn gericht op verschillende doelgroepen: 1. Inwoners 2. Ambtelijke staf en professionele stakeholders (zoals woningcorporatie, energie coöperatie, netbeheerder) 3. B&W en gemeenteraad De inwoners zullen op basis van een steekproef worden uitgenodigd, aangevuld met mensen die zich actief opgeven.

Op deze manier hopen we een bredere groep mensen te bereiken dan de ‘usual suspects’, de actieve en betrokken inwoners die zich toch wel laten horen. Voor het oplossen van complexe problemen en het realiseren van veranderingen, gaan we uit van de principes van co-creatie. Dit is een vorm van samenwerking waarbij alle deelnemers invloed hebben. Oók op het proces en natuurlijk op het resultaat. Essentieel

Pagina 2 van 3

Openbaar

Zaaknummer: 72380

hierbij zijn dialoog, het vinden van ‘common ground’, enthousiasme, daadkracht en focus op het resultaat. De enige factor waar de deelnemers geen invloed meer op kunnen uitoefenen, is het uiteindelijke doel: een nieuw warmtesysteem, dat duurzaam, betaalbaar en toekomstvast is, zoals door de gemeenteraad is opgedragen. De drie parallelle trajecten beïnvloeden elkaar en kunnen dus in tempo niet uit elkaar gaan lopen. Zo komt geen enkele doelgroep voor de voldongen feiten van een ander te staan. Goede onderlinge communicatie is cruciaal; maar brede externe communicatie is even belangrijk voor echt draagvlak. Mensen kunnen zich makkelijker neerleggen bij een besluit van een meerderheid, maar dan moeten ze wel gehoord zijn (of deze kans bewust hebben laten schieten). Stap 2: Keuzes uitwerken naar een (actie)plan We werken de gemaakte keuzes uit tot een (actie)plan, met concrete, projectmatig gedefinieerde actielijnen. Met dit resultaat geven we concreet invulling aan de gewenste visie op hoe de warmtetransitie wordt vormgegeven. Gevolgen Het resultaat van dit traject is een breedgedragen actieplan voor de warmtetransitie in Wijchen. Communicatie Met name de voor de participatie en communicatie richting inwoners zullen we de adviseurs van team communicatie actief betrekken.

Uitvoering of Vervolgstappen We streven ernaar om direct na de zomervakantie een eerste gespreksronde te organiseren voor de drie groepen. In oktober vindt vervolgens een tweede gespreksronde plaats, waarna het actieplan kan worden opgesteld. Als alles volgens planning verloopt, kunnen we de warmtestrategie met het actieplan eind december voorleggen aan de raad. Geheimhouding:

Nee

nvt

Pagina 3 van 3

5.f 82440 Informatienota Bestuurlijk consultatie inzake proces en definitief ontwerp Meanderende Maas 1 Dossier 3820 voorblad.pdf

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

3820

Extern Zaak ID

Z/22/082440

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

29 september 2022

Agendapunt

5.f

Titel

82440 Informatienota Bestuurlijk consultatie inzake proces en definitief ontwerp Meanderende Maas

Organisatieonderdeel

domein Fysieke leefomgeving - team Milieu

Eigenaar

Nagelhout, Liliane

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

P7 Volksgezondheid en milieu

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Bronkhorst, T. (Twan)

Telefoonnummer steller

088 4327293

Bijlagen 82440 Informatienota Bestuurlijk consultatie inzake proces en definitief ontwerp Meanderende Maas 2022.06.07 Uitnodiging informatiebijeenkomst Meanderende Maas 20 juni 2022 Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

5 juli 2022

Stukken gemeenteraad Wijchen

2 september 2022

Raad openbaar Wijchen

29 september 2022

Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van het regioproces en het definitief ontwerp van de Meanderende Maas.

1 82440 Informatienota Bestuurlijk consultatie inzake proces en definitief ontwerp Meanderende Maas

Openbaar

Zaaknummer: 82440

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Bestuurlijk consultatie inzake proces en definitief ontwerp Meanderende Maas Kernboodschap Met de informatienota wil het College de Raad informeren over het regioproces en het Definitief ontwerp (DO) van de Meanderende Maas en de Wijchense bestuurlijke reactie aan de voorzitter van de stuurgroep Meanderende Maas. Het DO is het resultaat van een gebiedsproces waarbij gemeenten, provincies, waterschappen, Rijkswaterstaat, Ministerie van Infrastructuur en waterstaat, inwoners, ondernemers en organisaties zijn betrokken. In het Definitief ontwerp staan geen dijkversterkende en rivierverruimende maatregelen op Wijchens grondgebied. Voor de bakenbomenstrategie en natuurontwikkeling de Lymen zijn separate projecten ingericht die geen onderdeel van het project Meanderende Maas zijn. Een inhoudelijke reactie bij het Definitief ontwerp en proces is niet nodig. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit

25-10-2018 Raad

Kennis genomen van de Kansrijke alternatieven (KA) voor de Meanderende Maas en de reactie van de gemeente Wijchen aan de voorzitter van de stuurgroep Meanderende Maas in het kader van de bestuurlijke consultatie KA. (Z/18/022110)

28-11-2019 Raad

Kennis genomen van het Voorkeursalternatief (VKA) voor de Meanderende Maas en de reactie van de gemeente Wijchen aan de voorzitter van de stuurgroep Meanderende Maas in het kader van de bestuurlijke consultatie VKA. (Z/19/037888)

03-03-2020 College

Ingestemd met de Bestuursovereenkomst planuitwerkingsfase Meanderende Maas, waarin de gemeente Wijchen heeft toegezegd € 75.000 te reserveren voor de uitvoering van de bakenbomenstrategie op eigen grondgebied . (Z/19/041876)

Toelichting 1. Aanleiding De gemeente Wijchen participeert in het regioproces Meanderende Maas. Dit regioproces is onderdeel van het Deltaprogramma Maas. Doel van het Deltaprogramma is het bieden van hoogwaterbescherming, anticiperend op hogere rivierwaterstanden en zeespiegelstijging als gevolg van klimaatverandering. Het gebied Meanderende Maas bestrijkt de gemeenten Wijchen, West Maas en Waal en Oss. Binnen de gemeente Wijchen gaat het om het dijk- en uiterwaardengebied tussen Niftrik en Appeltern.

Pagina 1 van 4

Openbaar

Zaaknummer: 82440

In de afgelopen periode (planuitwerkingsfase 2021-2022) is het Voorkeursalternatief uitgewerkt in een Definitief ontwerp met concrete maatregelen op het gebied van dijkversterking, rivierverruiming en gebiedsontwikkeling. Overheden, inwoners, ondernemers en organisaties in het projectgebied zijn hierbij nauw betrokken geweest. Het Definitief ontwerp is in de afrondende fase. 2. Informerende consultatieronde Op 30 mei 2022 heeft de stuurgroep Meanderende Maas, waarvan de gemeente Wijchen deel uitmaakt, het Definitief ontwerp vrijgegeven om de politieke achterbannen en de omgeving te informeren. In de periode juni – september 2022 kunnen raads-, AB-, en statenleden kennis nemen van het Definitief ontwerp en een reactie geven. Op 20 juni 2022 is voor de politieke achterbannen voorzien in een regionale informatiebijeenkomst in Oss (zie bijlage). Met de informerende consultatieronde kunnen de leden van de stuurgroep Meanderende Maas, de steun bij de politieke achterban peilen vóórdat de formele procedures najaar 2022 ingaan. Op een later moment (november 2022) bestaat nog de mogelijkheid om formele zienswijze in te dienen. Dit zal naar verwachting voor de gemeente Wijchen niet aan de orde zijn, omdat hier geen maatregelen plaatsvinden. 3.

Geen maatregelen op Wijchens grondgebied In het Definitief ontwerp zijn voor de gemeente Wijchen geen rivierverruimende of dijkversterkende maatregelen opgenomen. Hierdoor waren binnen de gemeente Wijchen ook géén meekoppelkansen (cofinanciering) voor gebiedsontwikkeling beschikbaar, zoals het versterken van de recreatieve routestructuur. Het doortrekken van het vrijliggende fietspad in de omgeving Niftrik en de aanleg van struinpaden was een wens van de gemeente bij de consultatie in 2018. Wel draagt het project bij aan de kwaliteit van het uitzicht over de Maas richting Brabant en West Maas en Waal en daarmee de beleefbaarheid van het gebied, met natuur en herstelde oude Meanders. Doordat de recreatieve routes zijn verbonden kunnen de maatregelen in de andere gemeenten een positief effect hebben op het toerisme in Wijchen.

Pagina 2 van 4

Openbaar

Zaaknummer: 82440

4. Bakenbomen Binnen het project Meanderende Maas wordt rekening gehouden met de bakenbomen bij de uitvoering van de maatregelen aan de dijk en in de uiterwaarden. Daar waar handhaving van de bestaande bakenbomen niet mogelijk is worden nieuwe bomen aangeplant. Omdat op Wijchens grondgebied geen maatregelen plaatsvinden, zullen in het kader van het project ook geen ingrepen worden gedaan aan de bakenbomen. Maasbreed wordt momenteel, parallel aan het project Meanderende Maas, een bakenbomenstrategie opgesteld voor het gebied van de Bedijkte Maas. Deze is naar verwachting eind 2022 gereed. In de bakenbomenstrategie maken gemeenten, provincies en Rijkswaterstaat afspraken over het beheer en onderhoud van de bakenbomen die zo kenmerkend zijn voor het gebied. De provincie Brabant is trekker van dit proces. Binnen de Definitief ontwerp van de Meanderende Maas en de uitvoering daarvan wordt rekening gehouden met de bakenbomenstrategie. Aanleiding voor de bakenbomenstrategie is het uitsterfbeleid van Rijkswaterstaat. De bakenbomen hebben geen functie meer voor de scheepvaart. Daarom worden vervallen bomen niet meer aangeplant door Rijkswaterstaat. Het herstel en beheer van de bakenbomen zal dus door de gezamenlijke aanliggende gemeenten en provincies moeten worden georganiseerd en gefinancierd.

De gemeente Wijchen heeft hiervoor € 75.000 in de begroting opgenomen voor de periode tot 2028. 5. De Lymen De winterbedmaatregel de Lymen, een combinatie van natuurontwikkeling en rivierverruiming, is in 2019 in het Voorkeursalternatief komen te vervallen als optie voor de middellange termijn (2028). Dit vanwege de beperkte bijdrage aan de hoogwaterstandsdaling in verhouding tot de kosten. Daardoor is de maatregel geen onderdeel meer van het project Meanderende Maas. Echter, in 2021 heeft Natuurmonumenten als grondeigenaar het natuurherstel in de Lymen opgepakt. Aanleiding was dat de rivierverruimende maatregelen aan DemenDiedense kant in de praktijk minder hoogwaterstandsdaling opleverde dan geraamd. Om de ontbrekende centimeters waterstandsdaling te halen is het natuurontwikkelingsproject de Lymen opgepakt. De gemeente Wijchen en de streek worden door Natuurmonumenten nauw bij het project betrokken. Gevolgen Effect van het project Meanderende Maas is een hoogwaterstandsdaling (streven 14 cm) door een combinatie van dijkversterking, rivierverruiming en gebiedsontwikkeling. Hiermee wordt in het projectgebied een bijdrage geleverd aan de hoogwaterveiligheid, waterkwaliteit, belevingswaarde, natuurwaarde, recreatieve waarde, cultuurhistorische waarde en economische waarde van het gebied.

Communicatie (reactie) Aan de voorzitter van de stuurgroep Meanderende Maas (de dijkgraaf van waterschap Aa en Maas) wordt medegedeeld dat de gemeente Wijchen kennis heeft genomen van het proces en Definitief ontwerp en geen verdere opmerkingen heeft. De gemeente Wijchen waardeert het zorgvuldige en transparantie proces, waarbij de streek en de gemeente intensief is betrokken. De gemeente vraagt voor het vervolgtraject blijvende aandacht voor een goede communicatie met inwoners, ondernemers en organisaties en afstemming met het project de Lymen en de bakenbomenstrategie. Pagina 3 van 4

Openbaar

Zaaknummer: 82440

Uitvoering of Vervolgstappen -

4 oktober 2022: stuurgroep Meanderende Maas bespreekt de uitkomsten van de informatieronde, neemt een besluit over het Definitief ontwerp en besluit tot vrijgave van de publiekrechtelijke besluiten1 aan de bevoegde gezagen.

-

Okt-dec 2022: ter inzagelegging publiekrechtelijke besluiten door de bevoegde gezagen in het kader van de vergunnings- en planologische procedures

-

April 2023: verwerking zienswijzen en definitieve besluitvorming

-

Zomer 2023: start realisatie

-

Afronding 2028

Geheimhouding Niet van toepassing.

1

Zoals aanvragen vergunningen en bestemmingsplanwijzigingen.

Pagina 4 van 4

1 2022.06.07 Uitnodiging informatiebijeenkomst Meanderende Maas 20 juni 2022

Leden college en gemeenteraad van de gemeenten Oss, West Maas en Waal en Wijchen Leden Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten van de provincies Brabant en Gelderland Leden Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur van de waterschappen Aa en Maas en Rivierenland

Datum

7 juni 2022

Ons kenmerk

212018 Uitnodiging informatiebijeenkomst Meanderende Maas 20 juni 2022

Onderwerp

Pettelaarpark 70 5216 PP ‘s- Hertogenbosch Postbus 5049 5201 GA ‘s-Hertogenbosch E info@meanderendemaas.nl W www.meanderendemaas.nl

Geachte mevrouw/heer, Uw organisatie is een van de projectpartners van project Meanderende Maas1. Graag nodig ik u uit voor de informatiebijeenkomst Meanderende Maas op maandag 20 juni in de raadszaal van de gemeente Oss, Raadhuislaan 2 in Oss. Aanvang 19.30 uur (inloop vanaf 19.00 uur). Doel van de bijeenkomst is om u te informeren over de stappen die aan dit moment vooraf zijn gegaan, het definitief ontwerp, de betrokkenheid van de omgeving en het vervolg. Ook is er gelegenheid voor het stellen van informatieve vragen. De informatiebijeenkomst is openbaar.

Project Meanderende Maas Meanderende Maas gaat de ruim 26 km lange Maasdijk aan Brabantse zijde van Ravenstein tot de sluis bij Lith versterken, de Maas aan Gelderse én Brabantse zijde meer ruimte geven en het gebied nog mooier en economisch sterker maken. De dijkversterking in combinatie met rivierverruiming beschermt 270.000 bewoners, bedrijven en infrastructuur tegen hoogwater, tot in Oss en Den Bosch. Het definitief ontwerp voor de mix aan benodigde maatregelen is in een afrondende fase. We presenteren nu het resultaat van een intensieve samenwerking tussen de tien betrokken projectorganisaties én bewoners en ondernemers uit het projectgebied. De combinatie van dijkversterking en rivierverruiming biedt kansen voor 600 ha nieuwe natuur, verbetering van waterkwaliteit, toerisme en recreatie, cultuurhistorie en het versterken van de economie. Door de rivierverruiming hoeft de dijk minder hoog en komt er klei vrij voor de versterking van de dijk. Dit is duurzaam, vermindert de CO2-belasting en beperkt de hinder voor de omgeving. In 2025 moeten de werkzaamheden aan de dijk zijn afgerond, in 2028 alle werkzaamheden van het project.

1

De 10 projectpartners zijn: de waterschappen Aa en Maas en Rivierenland, de provincies Noord-Brabant en Gelderland, gemeenten Oss, West

Maas en Waal en Wijchen, Natuurmonumenten, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Rijkswaterstaat.

1

Programma 19.30 uur 19.40 uur 19.45 uur 20.05 uur 20.30 uur 20.45 uur

Welkom door Dolf Warris, wethouder gemeente Oss Van noodzaak tot kans, Mario Jacobs, voorzitter stuurgroep Meanderende Maas Vraaggesprek met leden van stuurgroep Meanderende Maas o.l.v Jan Bouman Toelichting op proces en ontwerp door projectteam Meanderende Maas Plenair beantwoorden van informatieve vragen Pauze en informatiemarkt. Gelegenheid vragen stellen aan projectmedewerkers

Ik hoop u op 20 juni te kunnen begroeten. Met vriendelijke groet,

Mario Jacobs Voorzitter stuurgroep Meanderende Maas Dijkgraaf waterschap Aa en Maas

2

5.g 68481 Informatienota Wandelen in de Uitvliet 1 Dossier 3818 voorblad.pdf

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

3818

Extern Zaak ID

Z/21/068481

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

29 september 2022

Agendapunt

5.g

Titel

68481 Informatienota Wandelen in de Uitvliet

Organisatieonderdeel

domein Sociale leefomgeving - team Welzijn, Onderwijs en Sport

Eigenaar

Ribbink, Rob

Soort nota

Informatienota

Programma/Paragraaf

P5 Sport, cultuur en recreatie

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Derks, N.G. (Nick)

Telefoonnummer steller

0884327344

Bijlagen 68481 Informatienota Wandelen in de Uitvliet Bijlage_Motie 13 - Brug over de Uitvliet Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

5 juli 2022

Stukken gemeenteraad Wijchen

2 september 2022

Raad openbaar Wijchen

29 september 2022

Voorgesteld besluit Kennis te nemen van de informatienota voor de raad met daarin het volgende informatiepunt: - Een brug over de Wetering in de Uitvliet kan niet gerealiseerd worden.

1 68481 Informatienota Wandelen in de Uitvliet

Openbaar

Zaaknummer: 68481

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Wandelen in de Uitvliet Kernboodschap Een brug over de Wetering in de Uitvliet kan niet gerealiseerd worden. Eerdere besluiten Datum 8 juli 2021

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer) 21 61958 Perspectiefnota 2021 Wijchen motie 13 Brug over de Uitvliet

Toelichting In uw motie heeft u ons verzocht om: 1. de mogelijkheden te onderzoeken voor een brug over de Uitvliet waarbij de natuurwaarden blijven behouden; 2. Te onderzoeken wat een brug over de uitvliet kost; 3. Hier met een voorstel voor te komen in de begroting 2022. We hebben uw vragen onderzocht. Ad 1. We hebben eerst contact gelegd met Rijkswaterstaat en het Waterschap over de haalbaarheid. Onder andere hun toestemming is nodig om een wandelverbinding met een bruggetje over de Wetering in de Uitvliet te realiseren. - Onder voorwaarden is Rijkswaterstaat bereid om toestemming te verlenen voor het plaatsen van een bruggetje in de Uiterwaarde. - Het Waterschap heeft geen bezwaar tegen een bruggetje over de Wetering zolang: • het Waterschap met een onderhoudsbootje onder de brug kan varen (voor het maaien van de oevers); én • het bruggetje voldoende afstand heeft tot het punt waar de twee watergangen samen komen (vanwege de stroming). Zie paarse stip in de onderstaande luchtfoto. Op basis van bovenstaande input hebben we twee alternatieven overwogen. In onderstaande foto ingetekend: de gele route en de rode route.

Pagina 1 van 3

Openbaar

Zaaknummer: 68481

De gele route gaat over het bestaande landweggetje (eigendom gemeente) vanaf de spoorbrug, aanhakend op de bestaande struinroute (ommetje Niftrik), en dan over het perceel van een agrariër naar de Wetering. De oversteek is daar zo’n 10 meter. Aan de overkant via het perceel van Natuurmonumenten sluit de route aan op het bestaande fietspad in de Liendense Waard. De rode route gaat vanaf de spoorbrug, aanhakend op de bestaande struinroute (ommetje Niftrik), langs de oever van de Maas. Bij de Wetering moet de route een stuk landinwaarts over het perceel van dezelfde agrariër als bij de gele route, om over het smalle deel de oversteek te maken. Aan de overkant via het perceel van Natuurmonumenten sluit de route aan op het bestaande fietspad in de Liendense Waard. De Wetering ter hoogte van de witte vlek is te breed (ruim 60 meter) om een brug te realiseren. In beide gevallen moet de route over het perceel van de agrariër. De agrariër verleent geen toestemming om over zijn land de verbinding te maken. Om een aantal redenen wil hij hier geen openbaar toegankelijk wandelpad. Zonder zijn medewerking is de wandelverbinding niet mogelijk. Ad 2. De investeringskosten voor het bruggetje zijn geraamd op € 30.000. Aangezien realisatie niet haalbaar is, hebben we niet verder gekeken naar kosten voor onderhoud. Ad3.

Aangezien de realisatie niet haalbaar is gebleken, hebben we geen bedrag opgenomen in de Perspectiefnota. Gevolgen In het ontwerp van het dekkend wandelroutenetwerk hebben we de wandelverbinding tussen Niftrik en Batenburg over de dijk opgenomen. Communicatie In de uitwerking van het dekkend wandelroutenetwerk, laten wij de betrokken leefbaarheidsgroepen weten dat de verbinding door de Uitvliet onhaalbaar is.

Pagina 2 van 3

Openbaar

Zaaknummer: 68481

Uitvoering of Vervolgstappen In het wandelroutenetwerk nemen we de verbinding tussen Niftrik en Batenburg mee over de dijk en in de Liendensewaard. Geheimhouding: Nee Niet van toepassing.

Pagina 3 van 3

1 Bijlage_Motie 13 - Brug over de Uitvliet

De Gemeenteraad van Wijchen 21 61958 Perspectiefnota 2021 Wijchen

Motie 13

Brug over de Uitvliet Motie van de fracties van VVD, Kernachtig Wijchen, PvdA, CDA Eerste indiener motie: Wessel Krale De gemeenteraad van de gemeente Wijchen in openbare vergadering bijeen op 8 juli 2021. De gemeenteraad, gehoord de beraadslaging, Constaterende, dat  

Dat er veel gebruik wordt gemaakt van de struinpaden langs de Maas en door de gehele gemeente; De route onderbroken wordt tussen Niftrik en Batenburg bij de Uitvliet (wetering).

Overwegende dat:   

Een bruggetje over de Uitvliet voor wandelaars een verrijking van het gebied is; Het toeristische uitbaten van onze prachtige gemeente gebeurt, maar dat dit nog verder geoptimaliseerd kan worden; Er een natuurgebied (Liendense Waard) ligt met belangrijke natuurwaarden en deze gerespecteerd moeten worden.

Roept het college op:   

De mogelijkheden te onderzoeken voor een brug over de Uitvliet waarbij de natuurwaarden blijven behouden; Te onderzoeken wat een brug over de uitvliet kost; Hier met een voorstel voor te komen in de begroting 2022;

en gaat over tot de orde van de dag. Namens de fracties van VVD, Wessel Krale Kernachtig Wijchen, Twan van Bronkhorst PvdA, Peter Gatzen CDA, Karin Hoogteijling

5.h 77886 Informatienota Leesoffensief Wijchen 2022-2024 1 Dossier 3871 voorblad.pdf

Raad openbaar Wijchen Dossiernummer

3871

Extern Zaak ID

Z/22/077886

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

29 september 2022

Agendapunt

5.h

Titel

77886 Informatienota Leesoffensief Wijchen 20222024

Organisatieonderdeel

domein Sociale leefomgeving - team Welzijn, Onderwijs en Sport

Eigenaar

Arnhem, van, Boris

Soort nota

Beslisnota

Programma/Paragraaf

P4 Onderwijs

Portefeuillehouder(s) Wijchen

Derks, N.G. (Nick)

Telefoonnummer steller

088 432 7520

Bijlagen 77886 Informatienota Leesoffensief Wijchen 2022-2024 bijlage 1. Actieplan Leesoffensief Wijchen 2022-2024 Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

12 juli 2022

Stukken gemeenteraad Wijchen

2 september 2022

Raad openbaar Wijchen

29 september 2022

Voorgesteld besluit

1 77886 Informatienota Leesoffensief Wijchen 2022-2024

Openbaar

Zaaknummer: 77886

Informatienota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Leesoffensief Wijchen 2022-2024 Kernboodschap De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren neemt sinds 2003 steeds verder af. Ze lezen minder vaak en met steeds minder plezier. Ook onder Wijchense jongeren is deze trend zichtbaar. De bibliotheek, de kinderopvang en het onderwijs slaan de handen in om van alle kinderen goede lezers te maken, die gemotiveerd zijn en blijven om te lezen. Geletterdheid is een fundamentele voorwaarde voor duurzame inzetbaarheid op de arbeidsmarkt, sociale inclusie en zelfredzaamheid. De deelnemende partijen vragen subsidie om hun Actieplan Leesoffensief Wijchen uit te voeren. In het Bestedingsplan incidentele middelen Nationaal Programma Onderwijs zijn hiervoor middelen gereserveerd. Eerdere besluiten Datum

23-11-2021

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer) Bestedingsplan incidentele middelen Nationaal Programma Onderwijs (Z/21/067164)

Toelichting In Nederland is een negatieve leesspiraal ontstaan. Jongeren beleven steeds minder plezier aan lezen, gaan daardoor minder lezen en vervolgens neemt de leesvaardigheid. En iets dat je niet doet, kunt doe je niet graag. Dus daalt het plezier nog verder, etc. etc. De situatie in Wijchen komt overeen met dit landelijk beeld. Een aantal lokale cijfers om dat aan te tonen. •

•

•

97% van alle 0- t/m 3-jarigen in Wijchen wordt voorgelezen. Het merendeel (65 procent) zelfs dagelijks. Naarmate kinderen ouder worden neemt dit percentage af. Dat zien we ook terug in landelijke trendcijfers. Van de 8- t/m 11-jarigen wordt 28% nooit voorgelezen. Ook aan deze leeftijdsgroep is voorlezen ontzettend belangrijk voor hun woordenschatontwikkeling. Ouders kunnen boeken lezen die qua woordgebruik en structuur ingewikkelder zijn. Laagopgeleide ouders lezen het minst vaak voor. (bron: GGD Kindermonitor Wijchen 2021) Vanaf groep 5 (8 jaar en ouder) beheersen kinderen voldoende leestechniek om zelf boeken te lezen en teksten te begrijpen. Zes procent van de 8- t/m 11jarigen leest volgens hun ouder zelf nooit buiten schooltijd. Slechts 43% van de kinderen in deze leeftijdsgroep leest dagelijks buiten schooltijd. Meisjes lezen vaker dan jongens. Onder kinderen van laagopgeleide ouders leest 22% nooit buiten schooltijd; bij kinderen van hoogopgeleide ouders is dit 8%. (bron: GGD Kindermonitor Wijchen 2021) De trend van afnemend leesplezier als kinderen ouder worden zet zich door in het voortgezet onderwijs. Van de vmbo-leerlingen op het Maaswaal College vindt een twee derde lezen niet zo leuk of vervelend. (bron: Monitor de Bibliotheek op School Maaswaal College Oosterweg 2019)

Pagina 1 van 2

Openbaar

Zaaknummer: 77886

Met het Leesoffensief Wijchen werken lokale partijen samen om het leesplezier te vergroten en het (voor)leesgedrag van de Wijchense jeugd en hun ouders te verbeteren. De bibliotheek, de kinderopvang en het onderwijs willen dat bereiken langs twee beleidslijnen. De voortgang monitoren ze via de bestaande monitoringstools die zijn ontwikkeld door de Koninklijke Bibliotheek en Stichting Kunst van Lezen. 1. Investeren in scholing van professionals, doorgaande leeslijnen en kennisdeling. Ze kiezen ervoor om samen te leren en te ontwikkelen. Door kennis en ervaring te bundelen binnen een intensieve ketensamenwerking vergroten ze de effectiviteit van individuele en collectieve inspanningen. Met deze beleidslijnen kiezen ze ervoor om dicht op de werkvloer te gaan. Daar moeten professionals aan de slag om het verschil te maken. De uitwisseling van kennis en goede voorbeelden via een (digitaal) platform zorgt voor een lerende cultuur en inspiratie. Bovendien kan het ook leiden tot innovatie. In het actieplan wordt ruimte geboden voor experimenten. Bij de doorgaande leeslijnen is aandacht voor de traditionele overgangsmomenten van voorschoolse periode naar basisschool en van basisschool naar voortgezet onderwijs. 2.

Creëren van een rijke leesomgeving thuis, in de kinderopvang en op school Uit allerlei onderzoek blijkt dat kinderen die opgroeien in een taalrijke omgeving over het algemeen een betere taalvaardigheid hebben. De deelnemen organisaties nemen dit principe over door te stellen dat een aantrekkelijke en uitdagende leesomgeving kinderen aanzet tot lezen. Als de toegang tot boeken wordt vergroot neemt mogelijke drempels om te gaan lezen weg. Bovendien door boeken op die plekken aan te bieden waar kinderen en jongeren het meeste tijd verblijven ook de afhankelijkheid van anderen. Stel je bent een gemotiveerde lezer, maar thuis zijn er geen boeken en je bent te jong om alleen naar de bibliotheek te gaan, dan is het heel fijn als er op school een goede collectie is met voldoende leuke leesboeken. Daarnaast kiezen de deelnemende organisaties er ook voor om leesbevorderingsactiviteiten, waaronder voorlezen en vrij lezen te borgen binnen de kinderopvang en op scholen. Gevolgen Het vergroten van de leesmotivatie onder kinderen en jongeren en bevorderen van (voor)lezen thuis, in de kinderopvang en op school om grotere kansengelijkheid te realiseren en laaggeletterdheid te voorkomen. Communicatie Bij beschikking Bibliotheek Wijchen (als penvoeder) informeren over het besluit. De communicatie over de ondertekening van het Convenant Leesoffensief Wijchen 20222024 berust bij de penvoeder.

Uitvoering of Vervolgstappen De uitvoering ligt bij Bibliotheek Wijchen en de andere deelnemende organisaties. Monitoring van de voortgang verloopt via het LEA. De Bibliotheek Wijchen verantwoordt de subsidie jaarlijks via de reguliere verantwoording van de budgetsubsidie in het jaarverslag en het financieel verslag. Dit houdt de administratieve druk tot het minimum. Het voornemen is om de ondertekening van het convenant tijdens de Kinderboekenweek 2022 (5 t/m 16 oktober) te doen. De regie voor de ondertekening ligt bij de Bibliotheek. Geheimhouding Nee Niet van toepassing.

Pagina 2 van 2

1 bijlage 1. Actieplan Leesoffensief Wijchen 2022-2024

Actieplan Leesoffensief 2022-2023 & 2023-2024

Deelnemende organisaties: Kinderopvang de eerste stap, Kinderopvang Kinderdagpaleis, Samenwerkingsstichting Kans en Kleur, Maaswaal College, ProCollege Wijchen, de Bibliotheek Wijchen

Actieplan Leesoffensief in Wijchen Martin Bergsma Domeinspecialist Jeugd & Onderwijs de Bibliotheek Wijchen Vastgesteld in de LEA, 13 juni 2022

1

Actieplan Leesoffensief Wijchen 2022-2023 & 2023-2024 Jongeren lezen minder en vooral minder lang. Ze lezen wel veel korte tekstjes (vooral online), maar voor diep lezen (het geconcentreerd lezen van langere teksten of boeken) zijn jongeren nauwelijks gemotiveerd. Daarom doen ze het te weinig en hierdoor blijven hun woordenschat en leesvaardigheid achter. Het gevolg is dat deze jongeren minder goed functioneren op school en dat het voor hen lastiger is om goed te kunnen deelnemen aan de samenleving. Denk bijvoorbeeld aan het lezen van een bijsluiter bij medicijnen of een e-mail van een verzekeraar. Weinig lezen kan zorgen voor laaggeletterdheid. Terwijl lezen juist ook plezier, ontspanning, inspiratie en troost biedt. Vergroot het leesplezier onder jongeren en kinderen De Onderwijsraad en de Raad voor Cultuur adviseren daarom, in hun rapport ‘Lees! Een oproep tot een leesoffensief’, om leesmotivatie weer voorop te zetten en een offensief te starten om lezen te bevorderen.

Wat is het probleem? •

• • •

• • • •

•

Tussen 2015 en 2018 zijn 15-jarigen minder leesvaardig geworden. Van hen scoort 24% onvoldoende op leesvaardigheid, om als mondige burger in de huidige samenleving te participeren, in 2015 was dit 17,9%. Bijna de helft van de 15-jarigen vindt lezen tijdsverspilling. Meisjes zijn beter in lezen en hebben meer leesplezier dan jongens (dit geldt ook voor de meeste andere PISA1-landen). Het leesplezier is afgenomen ten opzichte van onderzoek uit 2009, de afname is ongeveer 10%. Nederlandse 15-jarigen hebben minder leesplezier in vergelijking tot de andere landen. Vwo-leerlingen ervaren meer leesplezier, voelen zich competenter en ervaren minder moeilijkheden bij lezen dan leerlingen van andere opleidingstypen. Van de 77 landen uit het PISA- onderzoek, scoren 23 landen gemiddeld hoger op leesvaardigheid dan Nederland. Het Nederlandse leesvaardigheidsgemiddelde ligt lager dan het leesvaardigheidsgemiddelde in de EU15-landen2. Nederlandse leerlingen scoren ten opzichte van het EU15-gemiddelde vooral minder goed op het evalueren van en het reflecteren op teksten, maar ten opzichte van OESO- en EU15-gemiddelde wel hoger op het begripsproces ‘Informatie opzoeken’. Voor ‘Begrijpen’ is er geen verschil met de gemiddelden van OESO en EU15. De gemiddelde leesprestaties van de Nederlandse 15-jarigen liggen rond het OESO-gemiddelde; eerder lagen die daarboven.

1 PISA=Programme for International Student Assessment (Wat is PISA? – PISA Nederland (pisa-

nederland.nl)) 2 België, Duitsland, Denemarken, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland,

Oostenrijk, Portugal, Spanje, Verenigd Koninkrijk en Zweden

Actieplan Leesoffensief in Wijchen

2 Hoewel de cijfers voor Wijchen gunstiger zijn dan de landelijke cijfers, is de leesmotivatie van leerlingen wel erg laag (65% van de VMBO-leerlingen vindt lezen niet zo leuk of vervelend3). Dat is slecht nieuws, want een positieve leeshouding draagt bij aan veel lezen, wat weer bijdraagt aan een goed leesniveau. Dit plan wil een basis leggen voor een grotere leesmotivatie bij kinderen in de kinderopvang en het onderwijs in Wijchen. Deze basis gaan we in 2 schooljaren ( 2021-2023) leggen. Vanuit die basis gaan we verder bouwen aan de leesvaardigheid van kinderen. Het leggen van de basis doen we langs 2 beleidslijnen: 1. Investeren in scholing van professionals, doorgaande leeslijnen en kennisdeling. 2. Creëren van een rijke leesomgeving thuis, in de kinderopvang en op school. De afspraken van het Leesoffensief komen in een convenant dat wordt ondertekend door de deelnemers van het Leesoffensief. We gebruiken landelijk bewezen programma’s en gebruiken daarbij de praktijkkaarten van EducationLabs (BoekStartcoach, BoekStart in de Kinderopvang, de Bibliotheek op School PO en de Bibliotheek op School VO) Hieronder worden de twee beleidslijnen uitgewerkt. De financiële uitwerking staat in de bijgevoegde begroting.

1. Investeren in scholing van professionals, doorgaande leeslijnen en kennisdeling Taalvaardig zijn en goed kunnen lezen zijn belangrijke pijlers voor maatschappelijke participatie. Een gebrekkige leesvaardigheid leidt tot een tweedeling in onze samenleving, Mensen met een lagere taalvaardigheid of een beperkte woordenschat lopen een achterstand op, Zij doen minder vaak mee aan het samen leven en zijn minder zelfredzaam. We investeren de komende twee jaar extra in scholing van professionals, het ontwikkelen van doorgaande leeslijnen en meer kennisdeling. Dat doen we samen om de effectiviteit van onze inspanningen te vergroten. De educatieve ketenpartners borgen de continue aandacht voor (voor)lezen en taalontwikkeling in hun beleid en op de werkvloer. We werken vanuit een lerende cultuur continue aan de verbetering van onze gezamenlijke aanpak.

3 Monitor de Bibliotheek op School Maaswaal College Oosterweg, 2019

Actieplan Leesoffensief in Wijchen

3 Wat willen we bereiken? • Een intensieve ketensamenwerking tussen kinderopvang, het onderwijs en de bibliotheek vanuit een gezamenlijk gedragen visie en aanpak. • Aandacht en tijd voor (voor)lezen borgen in het beleid en op de werkvloer in de kinderopvang en het onderwijs. • Er is een gedeelde lerende cultuur tussen ketenpartners waarin onderling kennis, goede voorbeelden en ervaringen worden gedeeld. Wat gaan we doen? • Het Leesoffensief is terugkerend gespreksonderwerp op de agenda van het LEA-overleg. • Voorschoolse voorzieningen stellen per locatie minimaal één voorleescoördinator aan. De bibliotheek biedt in 2022 en 2023 bijscholing aan om de voorleescoördinatoren een goede basis te geven om hun taak te kunnen uitvoeren. • Voor alle pedagogisch medewerkers biedt de bibliotheek meerdere keren per jaar de workshop Interactief Voorlezen/het juiste boek voor het juiste kind aan. Pedagogisch medewerkers die workshop eerder volgden kunnen opnieuw deelnemen als opfriscursus. • Iedere basisschool in Wijchen stelt per 200 leerlingen een leescoördinator aan. Voor basisscholen zonder leescoördinator biedt de bibliotheek de cursus Open Boek aan. • Iedere basisschool beschikt aan het eind van het schooljaar 2022-2023 over een Leesplan. • ProCollege en de beide locaties van het Maaswaal College hebben een leescoördinator.

• Er wordt een Kennis-, Inspiratie- en Innovatieplatform gerealiseerd. Dit platform is zowel fysiek als digitaal. Via het platform wordt kennis rond lezen en leesbevordering gedeeld, best practices verzameld (vooral ook lokaal) en innovatieve activiteiten en interventies ontwikkeld en uitgeprobeerd (innovatieve leesbevorderingsspeeltuin). • Doorgaande Leesbevorderingslijn. Om de doorgaande lijn tussen de verschillende niveaus goed te laten verlopen wordt in een werkgroep een doorgaande lijn vastgesteld en uitgewerkt. In de werkgroep zitten een aantal personen uit de kinderopvang, basisonderwijs, voortgezet onderwijs en bibliotheek. De werkgroep rapporteert aan de LEA. • De jeugdspecialist van de bibliotheek sluit aan bij het Taalnetwerk van Kans en Kleur.

2. Creëren van een rijke leesomgeving thuis, in de kinderopvang en op school. Om kinderen te motiveren tot lezen is het heel belangrijk om een aantrekkelijke en uitdagende leesomgeving te creëren. In deze omgeving zijn alle kinderen in de gelegenheid om teksten en boeken te kiezen die aansluiten bij hun interesses en

Actieplan Leesoffensief in Wijchen

4 leesniveau. Dat betekent een rijke boekencollectie, die jaarlijks wordt onderhouden. Rijke teksten zijn essentieel voor de taal- en denkontwikkeling van leerlingen. Ze bevorderen de ontwikkeling van kennis van de wereld en diep begrip, maken leerlingen nieuwsgierig en stimuleren de motivatie om verder te lezen, te kijken of te luisteren. In alle fasen van het primair en voortgezet onderwijs wordt de taalbasis van leerlingen met name versterkt door het gebruik van langere teksten en boeken met een rijke inhoud en van goede taalkwaliteit. Rijke teksten dragen bij aan de woordenschat-, lees- en schrijfontwikkeling. Het is daarom belangrijk dat alle leerlingen toegang hebben tot rijke teksten bij zowel het leergebied Nederlands als bij de andere leergebieden.4 Wat willen we bereiken? • Een rijke leesomgeving op de kinderopvang, het onderwijs én thuis. • Ouders zien het belang van (voor)lezen in de thuissituatie. • Ouders lezen voor (het liefst iedere dag). • Leerkrachten gebruiken rijke teksten in hun onderwijs5. Rijke literaire teksten (fictie, non-fictie en poëzie) bevatten wisselingen in vertelperspectief en chronologie. Er is sprake van gelaagdheid, verschillende stijlen en verhaallijnen, variatie in taalregisters en afwisseling in beschrijving en dialoog.

De Taalunie heeft een speciale site6 ontwikkeld over én met rijke teksten, waar leerkrachten en docenten inspiratie kunnen opdoen en teksten kunnen downloaden om te gebruiken in hun lessen. • Voorlezen en vrij lezen zijn opgenomen in het rooster van kinderopvang en onderwijs.

Wat gaan we doen? • Scholen hebben een rijke collectie van minimaal 5 boeken per leerling. De collecties worden samengesteld aan de hand van profielen per school. Jaarlijks wordt 10% van de collectie vernieuwd. • Onderzocht wordt of de collectie van de dorpskernscholen (Hernen, Batenburg, Balgoij en Niftrik) één collectie kan worden , die onderling wordt gewisseld. • De collecties van de Buizerd, Paschalisschool en Paulusschool worden samengevoegd tot één collectie en worden onderling gewisseld. • De Kinderopvanglocaties hebben een collectie van gemiddeld 20 boekjes per groep (Kinderdagopvang) of minimaal 5 boeken per kind (Peuteropvang). Jaarlijks wordt 10% van de collectie vernieuwd.

4

Rijke teksten: Curriculum.nu.

5

Rijke teksten, rijke lezers - Praxisbulletin

6

https://rijketeksten.org/

Actieplan Leesoffensief in Wijchen

5 • •

•

•

• • •

•

De startcollecties worden samengesteld door collectie-adviseurs van NBDBiblion7. De collectie wordt op een aantrekkelijke manier gepresenteerd. Er zijn leesplekken gemaakt waar kinderen rustig kunnen lezen (zowel in de Kinderopvang als het onderwijs). Naast BoekStartbon wordt ook een Peuterbon (samenwerking tussen bibliotheek en kinderopvang) ingezet. Met deze Peuterbon kunnen ouders hun kind, zonder inschrijfkosten, lid maken van de bibliotheek. Zij krijgen dan ook een speciaal boek over Leesbeest, de mascotte van de bibliotheek. Er is een Voorleesbakfiets waarmee voorleesvoorstellingen worden gegeven op Kinderopvang en onderbouw basisscholen. Ouders worden daarbij uitgenodigd, waarbij aandacht wordt besteed aan het belang van voorlezen, ook in gezinnen met weinig leescultuur. De Voorleesbakfiets wordt ook ingezet tijdens activiteiten in de gemeente (Blije Dries, Vierdaagse enz.) om aandacht te besteden aan voorlezen. In de Peutermaand in juni 2022 organiseren de bibliotheek en de eerste stap een informatieavond over taalontwikkeling en voorlezen, thuis en in de groep. In de Peutermaand ook workshops (interactief) voorlezen voor ouders op de locaties van de Kinderopvang. Deze workshops vinden plaats tijdens de Vertelkastvoorstellingen die gegeven worden door de bibliotheek.

Interventies onderzoeken en ontwikkelen om voorlezen in gezinnen zonder leescultuur te stimuleren, en deze gezinnen blijven volgen.

Monitoren van de voortgang De voortgang van het Leesoffensief wordt gemonitord via de Monitor BoekStart in de Kinderopvang en de Monitor de Bibliotheek op School. Deze monitoren zijn ontwikkeld door de Koninklijke Bibliotheek en Kunst van Lezen. De monitor wordt uitgevoerd in november. De eerste monitor geldt als een 0-meting. De monitorrapportages daarna gelden als een voortgangsrapportage. De monitor richt zich vooral op leesmotivatie bij leerlingen en leesbevorderend gedrag van professionals in de kinderopvang en het onderwijs. De lokale uitkomsten kunnen worden afgezet tegen de landelijke uitkomsten. De uitkomsten van de lokale monitoren kunnen ook worden gebruikt als benchmark. De uitkomsten van de monitor worden besproken met de individuele scholen en kinderopvanglocaties, maar ook in de werkgroep doorgaande leeslijn. De werkgroep neemt deze uitkomsten mee in het verder ontwikkelen van de doorgaande lijn.