Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Raad openbaar Wijchen van 10 november 2022
Agenda bijlagen Agenda 2022-11-10 Raadsvergadering Begroting 2023.pdf 1 2 3
Opening Mededelingen Vaststellen agenda Agenda 2022-11-10 Raadsvergadering Begroting 2023.pdf
4 5
Inspreken burgers 90114 Beslisnota Begroting 2023 Wijchen Dossier 4098 voorblad 90114 Beslisnota Begroting 2023 Wijchen Programmabegroting 2023 Wijchen Reserves en Voorzieningen Begroting 2023 Septembercirculaire gemeentefonds 2022
5.a
90114 Amendement 1 - PvdA, D66, WijchenLokaal en Groenlinks Repareer de Trap 22 90114 Amendement 1 PvdA D66 WL GL Repareer de Trap.pdf
5.b
90114 Amendement 2 - D66 PvdA GroenLinks Gelijke kansen voor alle kinderen 22 90114 Amendement 2 D66 PvdA GL gelijke kansen voor alle kinderen.pdf
5.c
90114 Amendement 3 - GroenLinks PvdA Aanpassing uitvoeringsjaar 2024 Biodiversiteit als integraal duurzaamheidsthema naar 2023 22 90114 amendement 3 GL PvdA Aanpassing uitvoeringsjaar 2024 Biodiversiteit als integraal duurzaamheidsthema naar 2023.pdf
5.d
90114 Motie 1 - CDA K8W VVD GL PvdA WL D66 Steun aan actie Voedselbank en Stichting Vincentius 22 90114 motie 1 CDA K8W VVD GL PvdA WL D66 Steun aan actie Voedselbank en Stichting Vincentius.pdf
5.e
90114 Motie 2 - CDA K8W D66 VVD WL PvdA GL Meer zonnepanelen op bedrijfspanden 22 90114 motie 2 CDA K8W D66 VVD WL PvdA GL Meer zonnepanelen op bedrijfspanden.pdf
5.f
90114 Motie 3 - CDA K8W VVD D66 PvdA WL Energiecoaches 22 90114 motie 3 CDA K8W VVD D66 PvdA WL energiecoaches.docx
5.g
90114 Motie 4 - CDA K8W VVD PvdA GL D66 WL Vooroplopen met ledverlichting 22 90114 motie 4 CDA K8W VVD PvdA GL D66 WL Vooroplopen met ledverlichting.pdf
5.h
90114 motie 5 - K8W CDA D66 GL VVD WL jongerencultuur Wijchen 22 90114 motie 5 K8W CDA D66 GL VVD WL jongerencultuur Wijchen.pdf
5.i
90114 Motie 6 - GL CDA K8W PvdA Verduurzaming particuliere huurwoningen 22 90114 Motie 6 GL CDA K8W PvdA Verduurzaming particuliere huurwoningen.pdf
5.j
90114 Motie 7 - WL D66 K8W PvdA Epoxy geleidelijnen 22 90114 Motie 7 WL D66 K8W PvdA Epoxy geleidelijnen.pdf
5.k
90114 motie 8 - K8W CDA VVD WL onderzoek scooterstalling 22 90114 motie 8 K8W CDA VVD WL onderzoek scooterstalling.pdf
5.l
90114 motie 9 - D66 PvdA GL Bijdrage aan de ouderbijdrage 22 90114 motie 9 D66 PvdA GL Bijdrage aan de ouderbijdrage.pdf
5.m
90114 Motie 10 - PvdA CDA D66 Gelijkwaardige start basisschool 22 90114 motie 10 PvdA CDA D66 Gelijkwaardige start basisschool.pdf
5.n
90114 motie 11 - VVD K8W CDA vergeet het MKB niet 22 90114 motie 11 VVD K8W CDA vergeet het MKB niet.pdf
5.o
90114 Motie 12 - WL CDA PvdA Wijchen West veilig bereikbaar voor alle weggebruikers (ingetrokken) 22 90114 Motie 12 WL CDA PvdA Wijchen West veilig bereikbaar voor alle weggebruikers.pdf
5.p
90114 Motie 13 - GL D66 Flexwoningen (ingetrokken) 22 90114 Motie 13 GL D66 Flexwoningen.pdf
5.q
90114 motie 14 - VVD CDA cameratoezicht Kasteeltuin 22 90114 motie 14 VVD CDA cameratoezicht Kasteeltuin.pdf
5.r
90114 Motie 15 - GL D66 Sociaal Ondernemerschap met een maatschappelijke missie 22 90114 Motie 15 GL D66 Sociaal Ondernemerschap met een maatschappelijke missie.pdf
5.s
90114 Motie 16 - WL D66 Infiltratieriolering (ingetrokken) 22 90114 Motie 16 WL D66 Infiltratieriolering.pdf
5.t
90114 motie 17 - D66 Een gezonde leefomgeving is een rookvrije leefomgeving 22 90114 motie 17 D66 Een gezonde leefomgeving is een rookvrije leefomgeving.pdf
5.u
90114 Motie 18 - D66 Gebruik van plastic bevattend vuurwerk bij evenementen tegengaan 22 90114 motie 18 D66 Gebruik van plastic bevattend vuurwerk bij evenementen tegengaan.pdf
5.v
90114 Motie 19 - D66 Laat iedereen vrij maar niemand vallen 22 90114 motie 19 D66 Laat iedereen vrij maar niemand vallen.pdf
5.w
90114 motie 20 - D66 PvdA onderzoek stelselwijziging minimabeleid 2290114 motie 20 D66 PvdA onderzoek stelselwijziging minimabeleid.pdf
6
Sluiting
Agenda bijlagen 1 Agenda 2022-11-10 Raadsvergadering Begroting 2023.pdf
Dames en heren leden van de gemeenteraad, Hierbij nodig ik u uit tot het bijwonen van de openbare raadsvergadering van 10 november 2022. De openbare raadsvergadering begint om 16.00 uur in de Emiliazaal (raadszaal) in het Kasteel, Kasteellaan 9 te Wijchen. Wijchen, 26 oktober 2022 De voorzitter, M. van Beek AGENDA 1.
Opening
2.
Mededelingen
3.
Vaststellen agenda
4.
Inspreken burgers
5.
90114
Begroting 2023 Wijchen, beslisnota Voorstel van orde: -
Eerste termijn raad: 10 minuten per fractie Tijdens de eerste termijn worden eventuele amendementen en moties ingediend door de fractie.
-
Eerste termijn college: 30 minuten Tijdens de eerste termijn reageert het college ook op de ingediende amendementen en moties.
-
Tweede termijn raad o
Algemene reactie op eerste termijn fracties en college.
o
De ingediende amendementen en moties worden per amendement en motie behandeld.
(tussentijdse schorsingen voor overleg zijn mogelijk) 6.
Besluitvorming Begroting 2023 Wijchen, beslisnota
Sluiting
3 Vaststellen agenda 1 Agenda 2022-11-10 Raadsvergadering Begroting 2023.pdf
Dames en heren leden van de gemeenteraad, Hierbij nodig ik u uit tot het bijwonen van de openbare raadsvergadering van 10 november 2022. De openbare raadsvergadering begint om 16.00 uur in de Emiliazaal (raadszaal) in het Kasteel, Kasteellaan 9 te Wijchen. Wijchen, 26 oktober 2022 De voorzitter, M. van Beek AGENDA 1.
Opening
2.
Mededelingen
3.
Vaststellen agenda
4.
Inspreken burgers
5.
90114
Begroting 2023 Wijchen, beslisnota Voorstel van orde: -
Eerste termijn raad: 10 minuten per fractie Tijdens de eerste termijn worden eventuele amendementen en moties ingediend door de fractie.
-
Eerste termijn college: 30 minuten Tijdens de eerste termijn reageert het college ook op de ingediende amendementen en moties.
-
Tweede termijn raad o
Algemene reactie op eerste termijn fracties en college.
o
De ingediende amendementen en moties worden per amendement en motie behandeld.
(tussentijdse schorsingen voor overleg zijn mogelijk) 6.
Besluitvorming Begroting 2023 Wijchen, beslisnota
Sluiting
5 90114 Beslisnota Begroting 2023 Wijchen 1 Dossier 4098 voorblad.pdf
Raad openbaar Wijchen Dossiernummer
4098
Extern Zaak ID
Z/22/090114
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
10 november 2022
Agendapunt
5
Titel
90114 Beslisnota Begroting 2023 Wijchen
Organisatieonderdeel
domein Bedrijfsvoering - team Financieel beleid
Eigenaar
Orsouw, van, Raoul
Soort nota
Beslisnota
Programma/Paragraaf
§7 Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder(s) Wijchen
Gerrits, G.W.R. (Geert)
Telefoonnummer steller
088-4327190
Bijlagen 90114 Beslisnota Begroting 2023 Wijchen Programmabegroting 2023 Wijchen Reserves en Voorzieningen Begroting 2023 Septembercirculaire gemeentefonds 2022 Geagendeerd
Vergaderdatum
College BenW openbaar Wijchen
11 oktober 2022
Stukken gemeenteraad Wijchen
14 oktober 2022
Raad openbaar Wijchen
10 november 2022
Voorgesteld besluit 1. De integrale Programmabegroting 2023 vast te stellen, waarmee u: a) Instemt met de structurele mutaties uit tabel 3 van het hoofdstuk Meerjarenramingen uit het onderdeel “Financiële begroting”; b) Instemt met de incidentele mutaties uit tabel 4 van het hoofdstuk Meerjarenramingen uit het onderdeel “Financiële begroting”; c) Instemt met het toevoegen aan de Algemene reserve van de, in het meerjarenperspectief opgenomen jaarsaldi, conform tabel 6 van het hoofdstuk Meerjarenramingen uit het onderdeel “Financiële begroting”; d) Instemt met de investeringen 2023, inclusief het voorstel van kredietverlening conform bijlage 2;
e) Instemt met de onderhoudsplanning vastgoed 2023, conform bijlage 3; f) Instemt met de mutaties in het boekwerk “Reserves en Voorzieningen begroting 2023”; g) Instemt met het instellen van de bestemmingsreserve “Risicoreserve grote projecten”; h) Instemt met het aanpassen van de volgende egalisatiereserves: - ER: Actualiseren bestemmingsplannen hernoemen naar ER: actualiseren omgevingsplannen; - ER Uitvoering beleidsplan WMO hernoemen naar ER WMO; - ER 2d’s WMO Jeugd hernoemen naar ER Jeugdwet. Besluit (Geamendeerd aangenomen) 1. De integrale Programmabegroting 2023 vast te stellen, waarmee u: a) Instemt met de structurele mutaties uit tabel 3 van het hoofdstuk Meerjarenramingen uit het onderdeel “Financiële begroting”; b) Instemt met de incidentele mutaties uit tabel 4 van het hoofdstuk Meerjarenramingen uit het onderdeel “Financiële begroting”; c) Instemt met het toevoegen aan de Algemene reserve van de, in het meerjarenperspectief opgenomen jaarsaldi, conform tabel 6 van het hoofdstuk Meerjarenramingen uit het onderdeel “Financiële begroting”; d) Instemt met de investeringen 2023, inclusief het voorstel van kredietverlening conform bijlage 2; e) Instemt met de onderhoudsplanning vastgoed 2023, conform bijlage 3; f) Instemt met de mutaties in het boekwerk “Reserves en Voorzieningen begroting 2023”; g) Instemt met het instellen van de bestemmingsreserve “Risicoreserve grote
projecten”; h) Instemt met het aanpassen van de volgende egalisatiereserves: - ER: Actualiseren bestemmingsplannen hernoemen naar ER: actualiseren omgevingsplannen; - ER Uitvoering beleidsplan WMO hernoemen naar ER WMO; - ER 2d’s WMO Jeugd hernoemen naar ER Jeugdwet. 2. In de programmabegroting 2023 Wijchen op pagina 36 bij '5-g Meer biodiversiteit en natuur' het uitvoeringsjaar van het onderdeel Biodiversiteit als integraal duurzaamheidsthema aan te passen van 2024 naar 2023.
Toelichting Beslispunt 2 is toegevoegd naar aanleiding van het aannemen van amendement 3 'Aanpassing uitvoeringsjaar 2024 Biodiversiteit als integraal duurzaamheidsthema naar 2023'.
1 90114 Beslisnota Begroting 2023 Wijchen
Openbaar
Zaaknummer: 90114
Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Begroting 2023 Wijchen Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. De integrale Programmabegroting 2023 vast te stellen, waarmee u: a) Instemt met de structurele mutaties uit tabel 3 van het hoofdstuk Meerjarenramingen uit het onderdeel “Financiële begroting”; b) Instemt met de incidentele mutaties uit tabel 4 van het hoofdstuk Meerjarenramingen uit het onderdeel “Financiële begroting”; c) Instemt met het toevoegen aan de Algemene reserve van de, in het meerjarenperspectief opgenomen jaarsaldi, conform tabel 6 van het hoofdstuk Meerjarenramingen uit het onderdeel “Financiële begroting”; d) Instemt met de investeringen 2023, inclusief het voorstel van kredietverlening conform bijlage 2; e) Instemt met de onderhoudsplanning vastgoed 2023, conform bijlage 3; f) Instemt met de mutaties in het boekwerk “Reserves en Voorzieningen begroting 2023”; g) Instemt met het instellen van de bestemmingsreserve “Risicoreserve grote projecten”; h) Instemt met het aanpassen van de volgende egalisatiereserves: - ER: Actualiseren bestemmingsplannen hernoemen naar ER: actualiseren omgevingsplannen; - ER Uitvoering beleidsplan WMO hernoemen naar ER WMO; - ER 2d’s WMO Jeugd hernoemen naar ER Jeugdwet.
Aanleiding Voor u ligt de Programmabegroting 2023. We bieden de begroting aan in één integraal boekwerk, met een specificatie voor de meerjarige dotaties en onttrekkingen in “Reserves en voorzieningen 2023”. Met voorliggende begroting mag worden geconcludeerd dat zowel het structurele perspectief, als de reserves en voorzieningen op orde zijn. Daarmee ligt er een solide en gezonde financiële basis om ook de komende jaren te kunnen blijven investeren in onze samenleving. Onzeker is nog wel het structurele perspectief vanaf 2026, omdat het rijk nog geen duidelijkheid kan bieden over de structurele hoogte van het gemeentefonds. Eerdere besluiten Datum
Korte omschrijving eerder genomen besluit
07-07-2022 11-11-2021
81972 Perspectiefnota 2022 Wijchen 66407 Begroting 2022 Wijchen
Pagina 1 van 3
Openbaar
Zaaknummer: 90114
Gewenst resultaat Het realiseren van een sluitende meerjarenbegroting 2023-2026. Door het vaststellen van deze begroting geeft de Raad de kaders aan het college voor de uitvoering van de activiteiten in 2023. Argumenten 1.1 De gemeente moet een sluitende begroting vaststellen om in aanmerking te blijven komen van het repressief toezicht door de provincie (lichtste vorm). Ook al presenteren we, vanwege de onzekerheid over de structurele hoogte van de algemene uitkering, in 2026 een negatief structureel saldo. De aangeboden begroting voldoet aan de norm van de provincie. De eerste 3 jaarschijven van het meerjarenperspectief zijn structureel en reëel sluitend. Er is enkel een taakstelling opgenomen voor de opgelegde bezuiniging op de jeugdzorg vanaf 2024 (oplopend naar € 511 miljoen landelijk). Het rijk heeft echter aangegeven hiervoor aan de lat te staan, waardoor het risico voor Wijchen beperkt is. 1.2 De lastendruk voor de inwoner blijft nagenoeg gelijk. Voor de begroting 2023 verhogen we de OZB met een reguliere index. We kiezen er niet voor de verhoogde index van de septembercirculaire toe te passen op de OZB. De voorlopige tarieven voor afval en riool houden elkaar redelijk in evenwicht ten opzichte van 2022. Hiermee blijven we één van de goedkopere gemeenten in de regio. 1.3 De algemene reserve is op niveau.
Om de risico’s beschreven in de weerstandsparagraaf op te kunnen vangen, hebben we voldoende middelen in de algemene reserve. 1.4 Een risicoreserve voor grote projecten is verstandig, vanwege de onzekerheid over de prijsontwikkeling. We hebben een aantal grote projecten in het meerjarenperspectief in de vorm van kapitaallasten opgenomen en het uitgangspunt genomen minimaal budgetneutraal uit te komen voor bouwgrondexploitaties. De prijsontwikkelingen zetten die kaders onder druk. De begroting in de jaarschijven 2024 en 2025 biedt ruimte om te sparen voor het opvangen van bovenmatige prijsontwikkeling. 1.5 Het aanpassen van de reserves sluit aan op het toekomstige gebruik Vanwege de aantocht van de omgevingswet komen omgevingsplannen in de plaats van de bestemmingsplannen, vandaar dat we de egalisatiereserve daartoe willen hernoemen. Vanaf het moment dat gemeenten vanaf 2015 verantwoordelijk werden voor de uitvoering van de jeugdwet en nieuwe WMO-taken, zagen we dit als de “2d’s”. Inmiddels zijn de taken ingebed in de organisatie en bezien we dit niet meer als één geheel. Ook omdat we daar geen specifieke financiering meer voor krijgen in de algemene uitkering. Vanaf 2023 rapporteren we afzonderlijk over de jeugdwet en de WMO. Daarbij combineren we de nieuwe WMO met de WMO klassiek. Daar willen we de egalisatiereserves op aan laten sluiten.
Tegenargumenten en risico’s 1.1 De jaarschijf 2026 is niet structureel sluitend. We presenteren een meerjarenbegroting die over alle jaren per saldo sluitend is. Kijken we naar het onderscheid structureel en incidenteel, dan zien we in 2026 een tekort op de structurele begroting. Dat heeft alles te maken met de hoogte van de algemene uitkering. De insteek van het rijk is om voor 2026 een eenmalige verhoging toe te
Pagina 2 van 3
Openbaar
Zaaknummer: 90114
passen. Normaliter bezien we de inkomsten uit de algemene uitkering volledig als structurele middelen. Maar omdat het rijk expliciet benoemt dat het om eenmalig geld gaat, kiezen wij er voorzichtigheidshalve voor dit incidenteel op te nemen. Hierdoor is het incidentele begrotingssaldo zo’n € 2 miljoen positief, waar het structurele begrotingssaldo € 1,3 miljoen negatief is. Ondertussen werkt het rijk aan een nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. Onzeker is nog hoe dit voor gemeenten uit gaat pakken. 1.2 De prijsontwikkeling maakt begroten lastig. We kunnen moeilijk inschatten waar het plafond ligt van de prijsontwikkeling die momenteel gaande is. We hebben aan de kostenkant een indexatie toegepast van 4,9%, conform de septembercirculaire. Voor gas hebben we voor 2023 zelfs 250% toegepast. Daarbovenop nemen we een stelpost op van structureel € 750k mocht de budgetophoging op onderdelen onvoldoende blijken te zijn. Financiële gevolgen In onderstaande tabel presenteren we de het begrotingsresultaat, uitgesplitst in structureel en incidenteel. Structureel perspectief Incidenteel perspectief Incidentele reserveringen grote projecten Incidenteel perspectief bouwgrond Totaal Programmabegroting 2023
2023
2024
2025
2026
1.892 -1.806 0 0 86
4.555 -203 -5.000 1.543 893
5.981 -104 -5.000 0 877
-1.286 1.943 0 0 657
Communicatie Na vaststelling van de begroting sturen wij de begroting naar de Provincie ter toetsing. Inwonersparticipatie N.v.t. Uitvoering of Vervolgstappen Na besluitvorming op 10 november, sturen we de stukken aan de provincie, uiterlijk voor 15 november. In december 2022 volgt de definitieve vaststelling van de tarieven en leges voor 2023. Geheimhouding: N.v.t.
Nee
Pagina 3 van 3
1 Programmabegroting 2023 Wijchen
Programmabegroting 2023
Voorwoord In april 2022 heeft het college zijn akkoord “Samen verschil maken” gepresenteerd. In het akkoord heeft het college zijn ambities verwoord voor de periode 2022-2026. Het college houdt koers op het ingezette beleid en de grote opgaven van morgen, zoals woningbouw en duurzaamheid. We willen er zijn voor onze inwoners en werken aan de betrokkenheid. We weten dat de grote uitdagingen als woningbouw, klimaat, bereikbaarheid en werkgelegenheid alleen door goed samen te werken in de regio kunnen worden aangepakt. Deze begroting is een vervolg op de Begroting 2022 en bijstellingen uit de Perspectiefnota 2022. Naast actualisatie van het bestaande beleid, hebben we ambities op basis van het coalitieakkoord opgenomen in de vorm van nieuw beleid. Begroting 2023: structureel sluitend tot 2026 De begroting is in het meerjarenperspectief structureel sluitend tot het jaar 2026. De eerste jaren zien we een ruim sluitend structureel perspectief, maar vanwege de terugval van de algemene uitkering in 2026, presenteren we een structureel tekort vanaf dat jaar. Het rijk stelt voor het jaar 2026 een eenmalig extra budget beschikbaar, wat voor Wijchen op € 2 miljoen neerkomt. Gezien het eenmalige karakter bezien we dit vooralsnog als incidenteel. Ondertussen werkt het Rijk met gemeenten aan een nieuwe financieringssystematiek.
Onzeker is nu dus in welke mate de extra bijdrage structureel toegepast gaat worden. Voorzieningen op peil en lage lastendruk Bij het toevoegen van nieuw beleid is het uitgangspunt voor het college: het op peil houden van de voorzieningen en het verder bouwen aan de toekomst van Wijchen, met als uitgangspunt verstandig omgaan met maatschappelijk geld. Daarbij hebben we oog voor de onzekerheden vanaf 2026 op de structurele middelen. Maar we zien ook de financiële uitdagingen van onze inwoners. Daarom reserveren we middelen voor het geval het landelijk beleid tekort schiet op energiecompensatie. Ook verhogen we de zorgtoeslag voor onze minima. In de zorg investeren we op preventie en werken we met de regio samen om het professioneel opdrachtgeverschap verder vorm te geven. Ook zetten we in op duurzaamheid. De lastendruk voor de inwoner verandert nauwelijks ten opzichte van 2022. Als we de lastendruk en het voorzieningenniveau van Wijchen afzetten tegen de regio, dan blijven we één van de goedkopere gemeenten in de regio. Ruimte om te blijven investeren, maar ook risico’s Met voorliggende begroting mag worden geconcludeerd dat zowel het structurele perspectief, als de reserves en voorzieningen op orde zijn. Daarmee ligt er een solide en gezonde financiële basis om ook de komende jaren te kunnen blijven investeren in onze samenleving. Desondanks zien we ook nog de nodige risico’s.
Zoals eerder benoemd zijn de structurele middelen vanuit het gemeentefonds vanaf 2026 onzeker. Meer actueel zijn de stijgende prijzen. Het is moeilijk te voorspellen waar de stijging van prijzen eindigt, maar met de kennis van nu nemen we voldoende maatregelen om dit op te kunnen vangen. Naast het toepassen van indexatie op onze budgetten en een aanvullende structurele stelpost van € 750k voor de gevolgen van de inflatie, reserveren we een bedrag van € 10 miljoen voor mogelijke tegenvallers op de projecten. Zo kunnen we verder blijven werken aan de toekomst van Wijchen. Namens het College van Burgemeester en Wethouders Wijchen, Geert Gerrits, Wethouder financiën
Pagina | 3| Programmabegroting 2023
Pagina | 4| Programmabegroting 2023
- Inhoudsopgave VOORWOORD ............................................................................................................. 3 INLEIDING ................................................................................................................. 7 SAMENVATTING .......................................................................................................... 8 PROGRAMMA’S ............................................................................................... 10 0 BESTUUR EN ONDERSTEUNING .................................................................................. 11 1 VEILIGHEID ............................................................................................................. 18 2 VERKEER EN VERVOER .............................................................................................. 21 3 ECONOMIE ............................................................................................................... 25 4 ONDERWIJS ............................................................................................................. 29 5 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ................................................................................ 32 6 SOCIAAL DOMEIN .....................................................................................................
39 7 VOLKSGEZONDHEID EN MILIEU ................................................................................. 55 8 WONEN EN BOUWEN ................................................................................................. 61 PARAGRAFEN ................................................................................................. 65 PARAGRAAF 1: OVERHEAD, ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERIGE BATEN EN LASTEN ...................................................................................................................... 66 PARAGRAAF 2: LOKALE HEFFINGEN ............................................................................... 68 PARAGRAAF 3: WEERSTANDSVERMOGEN ....................................................................... 80 PARAGRAAF 4: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN .......................................................... 89 PARAGRAAF 5: FINANCIERING ...................................................................................... 97 PARAGRAAF 6: BEDRIJFSVOERING ............................................................................... 103 PARAGRAAF 7: VERBONDEN PARTIJEN .......................................................................... 107 PARAGRAAF 8: GRONDBELEID .....................................................................................
115 FINANCIËLE BEGROTING .................................................................................... 118 UITGANGSPUNTEN ..................................................................................................... 119 MEERJARENRAMINGEN ................................................................................................ 120 PROVINCIAAL TOEZICHT ............................................................................................. 122 MIO (MEERJAREN INVESTERINGS OVERZICHT) .............................................................. 123 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA .................................................... 126 OVERZICHT VAN INCIDENTELE BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA (INCLUSIEF BOUWGROND) ........................................................................................................... 128 TOTAALOVERZICHT TAAKVELDENRAMING (X € 1.000) .................................................... 130 GEPROGNOSTICEERDE BALANS (X € 1.000) .................................................................. 136 INDICATOREN ............................................................................................................ 137 BEREKENING EMU SALDO WIJCHEN .............................................................................. 139
Pagina | 5| Programmabegroting 2023
BIJLAGEN .................................................................................................... 140 BIJLAGE 1. RISICOMATRIX .......................................................................................... 141 BIJLAGE 2. INVESTERINGSLIJST .................................................................................. 142 BIJLAGE 3. ONDERHOUDSPLANNING VASTGOED 2023 .................................................... 143 BIJLAGE 4. ALGEMENE RESERVE .................................................................................. 144 BIJLAGE 5. VERLOOP OVERZICHT RESERVES EN VOORZIENINGEN ................................... 145 BIJLAGE 6. NIEUW BELEID STRUCTUREEL ..................................................................... 147 BIJLAGE 7. INCIDENTEEL NIEUW BELEID ...................................................................... 150 BIJLAGE 8. INCIDENTEEL PERSPECTIEF (INCLUSIEF BOUWGROND) ................................. 152 BIJLAGE 9. KOSTEN PER TAAKVELD .............................................................................. 153 BIJLAGE 10. MUTATIES BESTAAND BELEID .................................................................... 158 BIJLAGE 11. SUBSIDIEPLAFONDS ................................................................................. 159
Pagina | 6| Programmabegroting 2023
Inleiding Voor u ligt de Programmabegroting 2023 van de gemeente Wijchen. Dit boekwerk is het vervolg op de Perspectiefnota 2022, die de gemeenteraad in juli 2022 heeft vastgesteld. In deze Programmabegroting is het Coalitieakkoord 2022-2026 beleidsmatig en financieel uitgewerkt voor 2023. Verder geeft de begroting een financiële doorkijk van het meerjarenperspectief 2024-2026. De BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) schrijft de indeling van een gemeentelijke begroting grotendeels voor. Deze Programmabegroting bestaat uit diverse onderdelen. In de samenvatting kunt u in één oogopslag het totaalbeeld zien van de begroting. We geven in de programma’s antwoord op drie vragen; Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Wat gaat dit kosten? Deze vragen worden beantwoord voor de speerpunten uit het coalitieakkoord. Aanvullend aan de speerpunten uit het coalitieakkoord benoemen we een aantal thema’s, die voor 2023 actueel zijn. De onderwerpen uit het coalitieakkoord hebben we in de programma’s met een rode pijl aangeduid, de aanvullende speerpunten met een blauwe pijl. In de paragrafen beschrijven we de programma overstijgende onderwerpen. Vervolgens kunt u in de Financiële begroting de uitgangspunten en het meerjarenperspectief terugvinden. Alle mutaties ten opzichte van de huidige begroting vindt u hier beknopt terug.
In de bijlagen vindt u een nadere onderbouwing, waaronder de mutaties ten opzichte van de bijgestelde begroting bij de Perspectiefnota 2022. Dit jaar zijn wijzingen aangebracht in de landelijk voorgeschreven taakvelden, waar we de begroting mee indelen. In Programma 6 ziet u hierdoor een behoorlijk aantal nieuwe taakvelden. Met deze nieuwe uitsplitsing is vanuit de indeling van taakvelden meer detail van het sociaal domein zichtbaar.
Pagina | 7| Programmabegroting 2023
Inleiding
Samenvatting We bieden u een begroting aan die structureel sluitend is tot 2026. De kosten zijn hierin reëel geraamd, zo goed mogelijk rekening houdend met de stijgende prijzen. Er is ruimte voor nieuw beleid en de realisatie van ambities. In onderstaande tabel geven we de opbouw van het totale resultaat meerjarig aan. We onderscheiden daarin het structurele resultaat, het incidentele resultaat, de reserveringen voor grote projecten en de winstnemingen bouwgrondexploitaties. Het totale begrotingsresultaat wordt met de lijn weergegeven. € 8.000K € 6.000K € 4.000K € 2.000K € 0K 2023
-€ 2.000K
2024
2025
2026
-€ 4.000K -€ 6.000K Structureel resultaat
Incidenteel resultaat
Bouwgrond
Totaal begroot resultaat
Reservering grote projecten
Waar komt ons geld vandaan? Overig; € 11,2 mln
Lokale heffingen; € 19,3 mln
Algemene uitkering en specifieke rijksbijdragen; € 86,6 mln
Onze inkomsten halen we vooral uit de algemene uitkering en specifieke uitkeringen, zoals de BUIG-uitkering voor de bijstandsuitkeringen. Daarnaast ontvangen wij als gemeente middelen uit de lokale heffingen zoals de OZB, riool en reinigingsheffing. Overige inkomsten komen bijvoorbeeld uit de verkoop van paspoorten en rijbewijzen. Ook halen we inkomsten uit eigen bijdragen voor zorg of sport. De verhuur of verkoop van vastgoed en grondexploitaties zorgen ook voor inkomsten.
Waar geven we ons geld aan uit? Afval; € 4,3 mln
Overig; € 12,9 mln WMO / Jeugdzorg; € 31,8 mln
Overhead; € 13,6 mln
(bijzondere) bijstand en participatie; € 26,9 mln
Openbare ruimte; € 18,1 mln
De helft van onze gemeentelijke uitgaven gaan naar het sociaal domein (WMO en jeugdzorg en de (aanpak) van de werkloosheid). Nieuw beleid, mede op basis van het coalitieakkoord hebben we toegevoegd, onder andere op het gebied van professionalisering en preventie in de zorg, verduurzaming (van vastgoed en klimaatadaptatie) en in mobiliteit. Ook reserveren we middelen voor onze minima.
Onderwijs, sport en cultuur; € 9,4 mln
Pagina | 8| Programmabegroting 2023
Samenvatting
Ontwikkeling meerjarig perspectief In onderstaande tabel presenteren we de ontwikkeling van het meerjarig perspectief ten opzichte van de begroting 2022. Bij de onderwerpen geven we aan waar u de onderbouwing kunt terugvinden in deze begroting. Tabel 1: Meerjarenperspectief
Ontwikkelingen ten opzichte van begroting 2022 (x € 1.000.) Begroting 2022 Bijstelling Perspectiefnota 2022 Startpositie 2023 t/m 2026
2023
2024
2025
2026
1.072 2.584 3.656
305 5.263 5.568
792 6.478 7.270
1.083 547 1.630
1.438 1.062 -750
1.413 1.715 -750
1.365 2.157 -750
1.225 1.161 -750
Mutaties in het structurele perspectief: Gemeentefonds algemene uitkering vrij besteedbaar (0-f) Gemeentefonds Vrijval stelpost onderuitputting rijk (0-f) Stelpost inflatie loon- en prijsontwikkeling (0-f) Wet BUIG (6-i) Jeugdzorg (6-g) WMO (6-h) Effect kostenverdeelstaat tarieven en leges Rente Integraal plan WDW ($6 Bedrijfsvoering) Indexatie gas Jeugdzorg index WMO index Indexaties overig Overige mutaties bestaand beleid (bijlage 10) Nieuw beleid (bijlage 6) MIO (Meerjaren Investerings Overzicht) Totaal structureel Programmabegroting 2023
-94
-124
-155
-186
-264 70 -180 -72 -1.051 -140 -235 -86 -155 -105 -1.202 0 1.892
-266 72 -134 -77 -1.183 -144 -353 -118 -178 -170 -1.446 728 4.553
-220 73 -86 -76 -1.256 -147 -469 -151 -196 -190 -1.519 332 5.981
-221 75 67 -63 -1.311 -150 -556 -175 -269 -194 -1.568 0 -1.286
Incidenteel saldo (bijlage 8) Eenmalige uitkering algemene uitkering (0-f) Reserve grote projecten (bijlage 8) Bouwgrond winstnemingen (paragraaf 9)
-1.806 0 0 0
-203 0 -5.000 1.543
-104 0 -5.000 0
-20 1.963 0 0
Totaal saldo Programmabegroting 2023
86
893
877
657
Pagina | 9| Programmabegroting 2023
Samenvatting
PROGRAMMA’S
Pagina | 10| Programmabegroting 2023
Programma’s
0 Bestuur en ondersteuning Algemeen Wijchen is er voor haar inwoners. We willen dat mensen meedoen en zich gehoord voelen. Het dalend vertrouwen in de overheid willen we in Wijchen graag keren door dichter bij onze inwoners te staan. We willen onze dienstverlening verder verbeteren, nog dichterbij brengen en verder professionaliseren, zodat we kunnen doen wat nodig is. Met het programma ‘Dienstverlening dichtbij’ geven we hier uitvoering aan. We denken beter mee met initiatieven in de samenleving en bij nieuwe plannen betrekken we inwoners en andere belanghebbenden vroegtijdig. Dit blijven we doen gedurende een project. Een mooi voorbeeld is het uitdaagrecht waarbij inwoners taken van de gemeente overnemen als ze dat beter kunnen. De burgemeester heeft een aanjaagfunctie om inwonerbetrokkenheid te versterken. De gemeente communiceert altijd in duidelijke taal. In brieven, e-mails en op de website. Onnodige regels schrappen we. Contact met de gemeente moet prettig en duidelijk zijn. Heb je een vraag? Dan vind je het antwoord makkelijk online, of krijg je snel telefonisch of schriftelijk antwoord. Een fysieke afspraak maken kan natuurlijk ook. Ook als dat antwoord meer tijd vraagt dan laten we dit weten. Het uitgangspunt is dat de gemeente binnen twee werkdagen een eerste reactie geeft.
Daarnaast werken we aan dienstverlening die goed aansluit bij de behoeften die steeds vaker veranderen. Zo onderzoeken we de mogelijkheden van dienstverlening aan huis en openingstijden op maat. We denken en werken strategisch over de gemeente als geheel, onze kernen en wijken en over de regio. Het strategisch kompas Wijchen2035 geeft de komende jaren richting aan ons beleid en onze inzet op de diverse thema’s en opgaven. Zo werken we aan een toekomstbestendig Wijchen, waar het fijn wonen, werken en recreëren is voor iedereen. In onze regio is de gemeente een sterke gemeente en een goede buur. We willen een betrouwbare samenwerkingspartner en goede teamspeler in de regio zijn. Alleen samen met andere gemeenten en partijen kunnen we grote opgaven en vraagstukken aanpakken. We bouwen verder aan vertrouwen en we zijn uitnodigend naar andere gemeenten in de regio die een beroep op ons doen voor specifieke taken.
Pagina | 11| Programmabegroting 2022
Programma 1
Speerpunten 0-a 0-b 0-c 0-d 0-e 0-f
Coalitie akkoord
Overige thema's
Vertrouwen in elkaar Betrouwbare dienstverlening Krachtige partner in de regio Financieel gezond Een strategische visie voor Wijchen 2035 (Strategisch kompas) Algemene uitkering
0-a Vertrouwen in elkaar We zien een trend van een dalende opkomst bij verkiezingen. Het vertrouwen in de politiek en overheid staat overal onder druk. In Wijchen willen we deze trend keren. De gemeente wil dichter bij haar inwoners staan. De gemeente moet nog beter benaderbaar, aanspreekbaar en zichtbaar zijn. De komende jaren zetten we daar meer op in. We nodigen alle fracties in de gemeenteraad uit om dit samen met ons op te pakken. Wat we gaan doen Uitvoering in Het versterken van participatie, cocreatie en accounthouderschap is hier onderdeel in. Met het college, raad en samenleving onderzoeken we hoe we nog beter kunnen worden in participatie. De resultaten hiervan worden vastgesteld in een nieuw ‘participatie en cocreatie kader’. We versterken onze inzet op participatie o.a. met een nieuw digitaal participatie instrument/ platform om inwoners zo vroeg en zo goed mogelijk te betrekken bij de opgaven. Met de WDW academie investeren we in het ontwikkelen van goede vaardighouden, houding en gedrag voor onze medewerkers.
2023
Indicator Het waarderingscijfer voor dienstverlening uit de het tweejaarlijkse onderzoek ‘waar staat je gemeente’ (Inwoners- en ondernemerspeiling).
Streefwaarde 7,1 in 2024
2023 Continu proces
0-b Betrouwbare dienstverlening Contact met de gemeente moet prettig en duidelijk zijn. Heb je een vraag? Dan vind je het antwoord gemakkelijk online, of krijg je snel telefonisch of schriftelijk antwoord. Een fysieke afspraak maken kan natuurlijk ook. Ook als dat antwoord is dat er meer tijd nodig is om de vraag te beantwoorden. Zo weet je waar je aan toe bent. De gemeente neemt zorgen serieus en denkt in oplossingen. Inwoners begrijpen heel goed dat niet alles kan, want er zijn verschillende belangen en beperkte middelen. Juist daarom is open en snelle communicatie belangrijk. Wat we gaan doen Uitvoering in We werken aan de uitvoering van het programma Dienstverlening ‘Dienstverlening dichtbij’. We werken met 5 leidende dienstverleningsprincipes. We investeren in digitale innovatie en realiseren een chatbot en livechat op de website van Wijchen. Ook gaan we met digitale balie en beeldbellen en monitoring van klantsignalen aan de slag. We onderzoeken door wie en hoe de kantoren en openingstijden nu gebruikt worden en wat de te verwachtte ontwikkeling in gebruik is. We gebruiken hiervoor de resultaten van de Inwoners- en Ondernemerspeiling en zetten een aanvullend onderzoek intern en extern uit.
Pagina | 12| Programmabegroting 2023
Programma 0
Continu proces 2023 2023
Indicator Het waarderingscijfer voor dienstverlening uit de het tweejaarlijkse onderzoek ‘waar staat je gemeente’ (Inwoners- en ondernemerspeiling).
Streefwaarde 7,1 in 2024
0-c Krachtige partner in de regio In onze regio is de gemeente Wijchen een sterke gemeente en een goede buur. Juist door samen te werken kunnen we elkaar versterken. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid en is een teamspeler in de regio. Wat we gaan doen Uitvoering in Met de Groene metropoolregio werken we aan de verstedelijkingsstrategie, wonen, werk en bereikbaarheid, en nieuwe opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, duurzaamheid, energietransitie, circulariteit en gezondheid.
2023
Met de gemeenten van het Rijk van Nijmegen onderzoeken we verdergaande samenwerking om Wijchen en de regio sterker te positioneren.
Continu proces
0-d Financieel gezond De financiën van de gemeente Wijchen zijn op orde. We gaan zorgvuldig met belastinggeld om en zijn daar transparant over. Onze woonlasten behoren tot de laagste van de regio en daar zijn we trots op. Maar we zijn ons ervan bewust dat onverwachte ontwikkelingen kunnen vragen om lastige financiële keuzes. Wat we gaan doen Uitvoering in De begroting moet sluitend zijn. We geven niet meer geld uit dan er binnenkomt. De onroerendezaakbelasting (OZB) wordt niet gebruikt als sluitpost.
Continu proces
0-e Een strategische visie voor Wijchen 2035 (Strategisch kompas) Het strategisch kompas Wijchen 2035 geeft de koers aan in wat we in de verschillende opgaven willen bereiken de komende jaren. Wat we gaan doen Uitvoering in In 2023 wordt er gestart met de uitvoering van de genoemde acties in het strategisch kompas.
Continu proces
0-f Algemene uitkering De in voorliggende begroting opgenomen inkomsten uit het Gemeentefonds zijn ontleend aan de septembercirculaire 2022. De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. De jaarlijkse voeding van het gemeentefonds (positief of negatief) wordt het accres genoemd. In de zomer zijn er afspraken gemaakt tussen VNG en BZK, dat er geen accres aanpassingen komen, buiten de indexatie. Het accres is daarmee ten opzichte van de meicirculaire gestegen met bijna 400 miljoen euro. Dat leidt voor Wijchen tot een structurele positieve bijstelling van ruim 1 miljoen euro. Daarnaast is de compensatie voor de jeugdzorg vanaf 2024 100% opgenomen, waar dit in de meicirculaire nog tot 75% werd toegestaan. In onderstaande tabel presenteren we de uitkomsten van de septembercirculaire 2022 ten opzichte van de meicirculaire 2022.
Pagina | 13| Programmabegroting 2023
Programma 0
Tabel 2: Gemeentefonds, septembercirculaire
x € 1.000 Septembercirculaire 2022 Meicirculaire 2022 Mutatie Af Taakmutaties: Asiel (inburgering) Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) Stelpost te realiseren bezuinigingen Jeugd Vrijval stelpost compensatie jeugd Stelpost onjuiste WOZ waarden BZK
2023 75.057 76.367 1.310
2024 79.015 80.824 1.809
2025 82.886 83.725 839
2026 78.303 80.962 2.659
-99 -24 0 751 -500
-79 -24 207 0 -500
0 -24 1.050 0 -500
0 -23 1.052 0 -500
Totaal mutatie na taakmutaties: 1.438 1.413 1.365 3.188 Vrijval stelpost onderuitputting rijksuitgaven 1.062 1.715 2.157 1.161 Stelpost prijsontwikkeling -750 -750 -750 -750 Totaal vrij besteedbaar: 1.750 2.378 2.772 3.599 Waarvan structureel 1.750 2.378 2.772 1.636 Waarvan incidenteel 0 0 0 1.963* * Het Rijk werkt met gemeenten aan een nieuwe financieringssytematiek vanaf 2026. In aanloop daarnaartoe stelt het kabinet eenmalig € 1 miljard extra in 2026 beschikbaar. Vanwege het eenmalige karakter beschouwen dit als incidenteel.
Toelichting taakmutaties: - Asiel Inburgering: In het bestuurlijk akkoord met betrekking tot de opvang van asielzoekers op 26 augustus jl. is afgesproken dat het kabinet voldoende financiële middelen beschikbaar stelt voor integratie. Als gevolg van een hogere instroom van inburgeraars is afgesproken het budget voor de inburgering voor de jaren 2022, 2023 en 2024 op te hogen met respectievelijk € 20, 40 en 30 miljoen. Hiermee worden gemeenten in staat gesteld alle inburgeraars passende ondersteuning te bieden. - Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb): De wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) treedt naar verwachting vanaf 1 januari 2023 gefaseerd in werking. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere projecten. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Onder deze wet zullen kwaliteitsborgers zorgdragen voor het voldoen aan de bouwtechnische regels. Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Tegelijkertijd wijzigen bepaalde wettelijke taken en krijgen gemeenten er extra wettelijke taken bij, zoals registratie en beoordeling van de Wkb-meldingen. Hieronder vallen onder andere bouwmeldingen, gereed meldingen en informatieverstrekking van de start en einde van bouwwerkzaamheden.
Gemeenten ontvangen na inwerkingtreding een jaarlijkse bijdrage (tot en met 2026) van € 10 miljoen voor het uitvoeren van de Wkb-taken. - Stelpost te realiseren bezuiniging jeugd: Het Rijk, de VNG en het IPO zijn voor de jaren 2024, 2025 en 2026 overeengekomen dat gemeenten zowel de extra rijksbijdragen voor de jeugdzorg als de geplande bezuinigingen voor 100% in de begroting 2023 mogen opnemen. In de begroting 2022 mochten de gemeenten nog 75% opnemen. Verder zijn afspraken gemaakt over een aanvullende besparing van structureel € 511 miljoen, waarbij de Rijksoverheid de verantwoordelijkheid heeft om deze besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. De korting van deze bezuiniging is verwerkt in het saldo van de septembercirculaire. Met deze stelpost gaan we ervan uit dat we de bezuiniging volledig behalen. - Vrijval stelpost compensatie jeugd: In de meicirculaire hebben we de compensatie jeugdzorg van € 751k vooralsnog gelabeld aan meerkosten jeugdzorg. In deze
Pagina | 14| Programmabegroting 2023
Programma 0
-
-
-
begroting geven we daar door middel van nieuw beleid invulling aan, waarmee de stelpost kan komen te vervallen. Stelpost onjuiste WOZ-waarden BZK: Ons adviesbureau PAUW heeft laten weten dat het vermoeden bestaat, dat de WOZ-waarden voor uitkeringsjaar 2023 in de septembercirculaire 2022 onjuist zijn. Het advies van het bureau is om hier toch op te anticiperen en een stelpost op te nemen. Het ministerie BZK heeft dit inmiddels bevestigd en aangegeven hier in de decembercirculaire op terug te komen. Stelpost onderuitputting rijksuitgaven: We zagen in de uitwerking van de meicirculaire een flinke stijging van het accres. De stijging is gekoppeld aan hogere rijksuitgaven voor vennootschapsbelasting (Vpb), koppeling AOW aan stapsgewijze verhoging wettelijk minimumloon (WML), inkomensbelasting Box 3 en defensie-uitgaven. Als deze stijging niet plaatsvindt, zal de algemene uitkering weer gekort worden. Voorzichtigheidshalve anticipeerden we hierop door een stelpost van 20% op te nemen voor onderuitputting op deze rijksuitgaven. In de zomer zijn er afspraken gemaakt tussen VNG en BZK, dat er geen accres aanpassingen komen, buiten de indexatie. Daarmee kan deze stelpost vervallen. Voorzichtigheidshalve nemen we een stelpost op vanwege de onzekerheden t.a.v. de loon- en prijsontwikkeling.
In de begroting anticiperen we op loon- en prijsstijgingen, door met de laatste index uit de septembercirculaire te rekenen. Of dat afdoende is, blijft moeilijk te voorzien.
Pagina | 15| Programmabegroting 2023
Programma 0
Wat het kost Het Programma Bestuur en ondersteuning bestaat uit de volgende taakvelden: 0.1 Bestuur; de vergoedingen voor de raad, het college en de regionale/bestuurlijke samenwerking. 0.2 Burgerzaken; verstrekken van rijbewijzen, paspoorten, bevolkingsregister en de kosten voor de verkiezingen en straatnaamgeving. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden; beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen, gronden en landerijen. 0.4 Overhead; alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. 0.5 Treasury; tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasury functie zoals financiering, beleggingen, dividenden etc. Algemene dekkingsmiddelen: 0.6 Belastingen; hieronder valt een aantal taakvelden zoals OZB woningen en nietwoningen en de overige belastingen zoals de honden-, precario- en reclamebelasting. 0.7 Algemene uitkering; hieronder valt de uitkering uit het gemeentefonds. 0.8 Overige baten en lasten; hieronder vallen de niet nader gespecificeerde posten zoals stelposten en taakstellingen. 0.9 Vennootschapsbelasting. 0.10 Mutaties met reserves. Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000
TV
Taakveld BATEN 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig Algemene uitkering en 0.7 overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten TOTAAL BATEN
0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.61 0.62 0.64 0.7 0.8
LASTEN Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat
Pagina | 16| Programmabegroting 2023
2022
2023
2024
2025
147 469 394 809 1.441 6.099 3.532 365
150 460 436 726 1.547 6.355 3.629 368
150 460 443 743 1.536 6.585 3.720 377
150 460 451 760 1.806 6.822 3.813 391
150 460 457 775 1.801 7.002 3.897 402
73.148 4.492 90.896
75.867 0 89.538
80.324 0 94.338
83.225 0 97.877
80.462 0 95.405
3.372 880 792 12.527 347 266 42 61
3.346 997 998 13.593 513 274 43 63
3.366 994 1.118 13.552 810 284 44 65
3.463 1.031 1.017 14.004 785 293 46 68
3.605 1.070 1.065 14.393 752 303 47 70
168 208 18.663 72.234 -2.705 69.529
0 826 20.654 68.884 680 69.564
0 939 21.172 73.166 -4.478 68.688
0 987 21.693 76.183 -4.637 71.546
0 1.051 22.356 73.049 302 73.351
Programma 0
2026
Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: TV Reserve 0.1 BR: Eenmalige middelen 0.1 ER: Corona compensatie 0.10 AR: Rekeningresultaat 0.10 AR: Algemene reserve 0.2 ER: Verkiezingen 0.3 ER: Onderhoud Overige gebouwen 0.4 Afs.R: Gemeentekantoor 0.4 Afs.R: Gemeentewerf 0.4 Afs.R: Herhuisvesting Molenhuis 0.4 ER: Onderhoud Overige gebouwen 0.8 AR: Algemene Reserve Totaal inzet bestemmingsreserves
2022 37 15 764 0 -23 -30 356 27 18 132 -4.000 -2.705
2023 0 0 0 0 28 12 356 27 18 240 0 680
2024
2025
0 0 0 -5.000 -10 99 356 27 18 31 0 -4.478
0 0 0 -5.000 -11 -35 356 27 1 25 0 -4.637
2026
Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 15 GR 022 16 7A 245 16 7B 1635 16 GR 026 17 7 11377 17 7 2953 17 7a 2645a 18 7b 21660 19 26588 21 67469 21 67469 21 67469 21 67469 20 26588 21 59151 22 75015 22 81972 22 81581 22 78063
Beleidsnota Regionale samenwerking Wijchen - Druten Rapport Rekenkamercommissie onderzoek Evaluatie Belastingsamenwerking Munitax Werkorganisatie Druten Wijchen Pilot Anders vergaderen Prestatie-indicatoren Werkorganisatie Druten Wijchen Verordening rechtspositie wethouders, raads- en commissieleden Voortzetten pilot anders vergaderen Nota verbonden partijen Vastgoedbeleid Wijchen Verordening Onroerende zaakbelasting 2022 Verordening hondenbelasting 2022 Verordening toeristenbelasting 2022 Verordening reclamebelasting 2022 Kadernota gemeentelijk vastgoed en portefeuilleplan Portefeuilleplan Vastgoed 2021 Jaarrekening Wijchen 2021 Perspectiefnota Wijchen 2022 Programmabegroting Werkorganisatie Druten Wijchen 2023 Begroting Groene Metropool 2023
Pagina | 17| Programmabegroting 2023
Programma 0
0 0 0 0 -11 -22 356 27 0 -47 0 302
1 Veiligheid Algemeen We willen dat iedereen zich veilig voelt in onze gemeente. Thuis, op straat, in de kernen, op het bedrijventerrein en in het buitengebied. Samen met inwoners, ondernemers en onze partners werken we hieraan. Goed gedrag is de norm. Ongewenst gedrag pakken we aan. Onveilige situaties pakken we zo snel mogelijk aan. Preventie, signaleren, integraal samenwerken en informatie delen staan centraal in onze strategie. We werken hierbij steeds samen met andere beleidsdomeinen, zoals Wmo, jeugdzorg, participatie, horeca en evenementen, toerisme en recreatie, verkeer en milieu, wonen en openbare ruimte. Zo werken we integraal en investeren we in preventie. Ook hebben we de repressie op orde. Bij overlast gevende jeugd zetten we altijd eerst in op preventie. Bijvoorbeeld met de inzet van ouders, jongerenwerk en straatcoaches. Crimineel gedrag pakken we aan. We blijven ondermijning bestrijden. We werken hierbij samen met de gemeenten in de regio. Daarbij gaat extra aandacht uit naar het buitengebied en bedrijventerreinen. Ook brengen we digitale veiligheid extra onder de aandacht. We maken de lokale aanpak van cybercrime sterker. Als het mogelijk is, sluiten we aan bij bestaande (landelijke) programma’s.
Speerpunten 1-a 1-b 1-c
Coalitie akkoord
Overige thema's
Samen opletten Stevige aanpak van criminaliteit Crisisbeheersing voor langdurige crises
1-a Samen opletten Politie en gemeentelijke boa’s hebben een belangrijke taak in de handhaving. Zij kunnen niet altijd overal aanwezig zijn. Het moet vanzelfsprekend zijn dat mensen elkaar kunnen aanspreken op gedrag. En dat buurtbewoners samen een oogje in het zeil houden. Goed gedrag is de norm; ongewenst gedrag pakken we aan. Wat we gaan doen
Uitvoering in
We zorgen dat de boa’s gerichter handhaven. Dit doen we door de APV aan te passen als het nodig is. De samenwerking tussen de politie en de boa’s professionaliseren we verder. Overleg met politie, boa’s en portefeuillehouder zetten we voort. Het is belangrijk dat buurtbewoners zichzelf ook verantwoordelijk voelen voor de veiligheid en leefbaarheid in hun buurt. We onderzoeken hoe we dat versterken. We faciliteren en stimuleren initiatieven die bijdragen aan leefbaarheid en veiligheid. Denk hierbij aan de Week van de Veiligheid en WhatsApp buurtpreventie. Samen met collega’s en partners houden we onze ogen en oren open in de samenleving. Als het nodig is, gaan we met inwoners in gesprek. We volgen het landelijk beleid rond het afsteken van vuurwerk. Het draaiboek
Continu proces
Pagina | 18| Programmabegroting 2022
Programma 1
Continu proces
Continu proces
voor de jaarwisseling wordt jaarlijks bijgewerkt. Jongerenoverlast is een probleem van alle tijden. Samen met haar partners probeert de gemeente om de overlast zo veel mogelijk te beheersen. We zetten daarbij in op preventie en repressie. Preventief zetten we jongerenwerkers en straatcoaches in. Zij houden overlast gevende jeugd in de gaten en praten als het nodig is met ouders en/of verzorgers. Ze schakelen hulp in van professionals. Repressief houden de partners een oogje in het zeil. Ook werken we samen met de politie, justitie, bureau Halt en leerplicht. Alle ontwikkelingen rondom jongerenoverlast bespreken we maandelijks in het JOS (Jongeren Op Straat-overleg). In 2023 en 2024 betrekken we onderwijsinstellingen in onze aanpak. En professionaliseren we de samenwerking tussen partners in het JOS.
Continu proces
1-b Stevige aanpak van criminaliteit Samen staan we sterk tegen criminaliteit. Samen met ondernemers en inwoners werken we aan onze veiligheid. En gaan we als het mogelijk is ondermijning tegen. Dit doen we door het thema onder de aandacht te brengen bij inwoners en ondernemers. Wat we gaan doen
Uitvoering in
De veiligheid op bedrijventerreinen heeft onze aandacht. We blijven ons inspannen om het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) te behouden. In 2023 toetsen we het KVO. Hiervoor benaderen we partners om de veiligheid op diverse vlakken te bewaken. De bedrijventerreinen zijn onderdeel van de integrale controles. Het ondermijningsteam Tweestromenland (OTSL) bereidt de controles voor en voert ze uit. Ondermijning pakken we aan. Daarbij gaat extra aandacht uit naar het buitengebied. Bijvoorbeeld door leegstand in het buitengebied tegen te gaan en het behalen (en houden) van het Keurmerk Veilig Buitengebied. We plannen integrale controles op de bedrijventerreinen. Zo krijgen en houden we zicht op ondermijnende criminaliteit. Bij de aanpak van ondermijning werken we samen met gemeenten in de regio. Daarmee voorkomen we een waterbedeffect. In 2023 blijven we actief deelnemen aan het OTSL. Hierbij voeren we onder andere integrale controles uit in de gemeente. In overleg met de politie bestrijden we zichtbare criminaliteit op straat, zoals drugshandel en drugsgebruik. We voeren gerichte acties uit samen met onze veiligheidspartners. Denk hierbij aan verkeerscontroles, postacties en bedrijfscontroles. We blijven ons ook beschermen tegen cyberdreigingen door te investeren in digitale veiligheid. We nemen deel aan de Week van de Cyberveiligheid.
Ook nemen we deel aan een regionale werkgroep cybercrime. En we organiseren bijeenkomsten en acties om bewustwording te creëren. We werken nog meer regionaal samen op het gebied van veiligheid. Dat doen we op thema’s als Bibob, zorg en veiligheid, ondermijning, verkeer en cybercriminaliteit. Hierbij volgen we het Integraal Veiligheidsplan (IVP).
2023
2023
Continu proces
Continu proces
Continu proces
Continu proces
1-c Crisisbeheersing op lange termijn In het geval van langdurige crises werken we met een kernteam. Het kernteam voert namens de gemeente de regie tijdens de crisis. Het kernteam werkt samen met de Veiligheidsregio en de lokale actieteams. Wat we gaan doen
Uitvoering in
We ontwikkelen beleid om onze organisatie en gemeenschap weerbaar te maken tegen langdurige crises, zoals de coronacrisis en de Oekraïenecrisis. Zo spelen we sneller en passend in op maatschappelijke ontwikkelingen. We bereiden onze organisatie voor op langdurige crises. In geval van een langdurige crisis vormen we een kernteam. Het kernteam draagt zorg voor de interne en externe organisatie. En het werkt integraal samen met externe partners, zoals de Veiligheidsregio en lokale actieteams. Ook reageert het kernteam op nieuwe maatregelen van de Rijksoverheid. Zo bereiden we ons voor op toekomstige crisissituaties.
2023
Pagina | 19| Programmabegroting 2023
Programma 1
Continu proces
Wat het kost Binnen het programma Veiligheid betrekken we de volgende taakvelden: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer; Tot dit taakveld behoren alle reguliere taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen. 1.2 Openbare orde en veiligheid; Tot dit taakveld behoren alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid, zoals toezicht, wet BIBOB en APV. Overzicht baten en lasten, bedragen x € 1.000 TV 1.1 1.2
1.1 1.2
Taakveld BATEN Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid TOTAAL BATEN
2022
LASTEN Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid TOTAAL LASTEN Begroot resultaat baten en lasten Inzet bestemmingsreserves Begroot resultaat
2023
2024
2025
10 156 165
0 127 127
0 127 127
0 127 127
0 127 127
2.772 1.091 3.863 -3.697 113 -3.584
2.844 1.131 3.975 -3.848 113 -3.735
2.986 1.122 4.108 -3.981 113 -3.868
3.091 1.163 4.254 -4.127 113 -4.014
3.196 1.206 4.403 -4.276 113 -4.163
113 113
113 113
113 113
113 113
113 113
Uitsplitsing inzet bestemmingsreserves: 1.1 Afs.R: Brandweerkazerne Totaal inzet bestemmingsreserves
Relevante besluiten Relevante beleidsnota’s Nummer besluit 12 AZ 211 18 1 13599 18 22497 19 26842 19 29390 22 78686
Beleidsnota Regionalisering brandweer (VRGZ) Brandweerzorgplan basis brandweerzorg Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) 2019 Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2019-2022 Meerjarenbeleidsplan politie 2019-2022 en veiligheidsstrategie 2019-2022 Begroting VRGZ 2023
Pagina | 20| Programmabegroting 2023
2026
Programma 1
2 Verkeer en vervoer Algemeen We willen dat Wijchen goed bereikbaar is, voor iedereen en op elke manier. Verkeer en vervoer moet vooral veilig zijn en geen overlast geven. Gevaarlijke verkeerssituaties en plekken met veel geluidsoverlast onderzoeken we en pakken we aan. De komende jaren staan we voor een aantal grote opgaven zoals de woningbouwopgave en de realisatie van onze duurzaamheidsambities. Dit heeft ook gevolgen voor onze bereikbaarheid, infrastructuur en mobiliteitsbehoeften. Denk bijvoorbeeld aan meer inwoners en nieuwe mobiliteitsvormen. We willen meer ruimte geven aan fietsers en voetgangers. We spannen ons in voor een doorfietsroute naar Oss en we onderzoeken samen met de regio de haalbaarheid van een extra fiets- en voetgangerstunnel onder het spoor. De goede bereikbaarheid met de OV en de auto samen met gratis parkeermogelijkheden willen we behouden. Wel proberen we de auto’s minder dominant in het straatbeeld terug te laten komen. Verder hebben we in de openbare ruimte aandacht voor de toegankelijkheid voor mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers. Onze mobiliteitsvisie kent vijf speerpunten die een directe relatie hebben met belangrijke kernpunten van de omgevingsvisie, namelijk: leefbare, duurzame, (verkeers-)veilige, inclusieve en bereikbare gebieden.
In het Mobiliteitsplan beschrijven we hoe we de wensen en ambities uit de Mobiliteitsvisie waar kunnen maken. Financiële middelen en ambtelijke capaciteit beperken ons om de maatregelen allemaal gelijktijdig uit te voeren. Dat doen we gefaseerd, gespreid over meerdere jaren. Hiervoor hebben we het Meerjarenuitvoeringsprogramma (MUP) Mobiliteit opgesteld. In de Begroting 2023 zijn de vastgestelde maatregelen en middelen (PN2022) opgenomen.
Speerpunten 2-a 2-b 2-c 2-d
Coalitie akkoord
Ruimte voor fietsers en voetgangers Gastvrij voor de auto Goed bereikbaar met openbaar vervoer Veilig verkeer en minder overlast
Pagina | 21| Programmabegroting 2023
Programma 2
Overige thema's
2-a Ruimte voor fietsers en voetgangers Langzaam vervoer past bij uitstek bij de schaal en het dorpse karakter van Wijchen. Het is ook nog eens gezond en milieuvriendelijk. Daarom willen we fietsen en wandelen aantrekkelijker maken, zonder daarbij autogebruik te ontmoedigen. Wat we gaan doen
Uitvoering in
We geven meer ruimte aan voetgangers en fietsers. Dit nemen we mee bij projecten en advisering. Dit is in afweging met andere belangen. We investeren in parkeerplekken voor fietsen en infrastructuur voor e-bikes in het centrum. Dit is onderdeel van maatregel 15 van het MUP en de actualisatie van het parkeerbeleid maatregel 13 MUP. In de openbare ruimte hebben we doorlopend extra aandacht voor toegankelijkheid voor mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers. We spannen ons in voor een snelfietsroute langs Niftrik naar Oss en het vrij liggend fietspad langs de Ravensteinseweg. We onderzoeken de fietsverbinding Batenburg – Niftrik. Specifieke MUP maatregelen: Upgrade fiets- en wandelnetwerk maatregel 9 MUP. Bewaakte fietsenstalling centrum maatregel 15a MUP (onderdeel van parkeerbeleid, maatregel 13 MUP)
Continu proces 2023
Continu proces Continu proces 2023 2023 2023
2-b Gastvrij voor de auto Wijchen heeft een goede bereikbaarheid voor de auto en gratis parkeermogelijkheden. Dat willen we behouden, terwijl we proberen om auto’s minder dominant in het straatbeeld te maken. Wat we gaan doen Uitvoering in We zorgen voor goede bereikbaarheid van het centrum met voldoende gratis parkeerplekken. Dit nemen we mee in de planvorming van TKWM.
Continu proces
We implementeren het dynamisch parkeerverwijssysteem centrum Wijchen. Bij nieuwbouwprojecten onderzoeken we of we anders om kunnen gaan met parkeren. We zetten ons in voor voldoende openbare laadpalen voor elektrische auto’s, door advisering over locaties en het proactief plaatsen van laadpalen. We blijven ons inzetten voor het aanpakken van verkeersknelpunten zoals knooppunt Bankhoef. Dit heeft doorlopend onze aandacht. We blijven aangehaakt bij de MIRT-A50 maar ook de N845. De bereikbaarheid van bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Wijchen Oost krijgt extra aandacht. Specifieke MUP maatregelen: Actualisatie wegcategorisering maatregel 3 MUP Snelheid binnen en buiten bebouwde kom maatregel 5 en 6 MUP (volgt na maatregel 3) Actualisatie parkeerbeleid en parkeernormen maatregel 13 en 14 MUP. Parkeren bedrijventerreinen maatregel 16 MUP.