Agendabundel

74 8 WONEN EN BOUWEN ................................................................................................. 85 BELEIDSINDICATOREN ................................................................................................. 93 PARAGRAAF 1: OVERHEAD, ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN EN OVERIGE BATEN EN LASTEN ...................................................................................................................... 96 PARAGRAAF 2: LOKALE HEFFINGEN ............................................................................... 99 PARAGRAAF 3: WEERSTANDSVERMOGEN ...................................................................... 109 PARAGRAAF 4: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ......................................................... 118 PARAGRAAF 5: FINANCIERING ..................................................................................... 126 PARAGRAAF 6: BEDRIJFSVOERING ............................................................................... 132 PARAGRAAF 7: VERBONDEN PARTIJEN .......................................................................... 137 PARAGRAAF 8: GRONDBELEID ..................................................................................... 146 JAARREKENING ..........................................................................................................

148 BIJLAGE 1: RISICOMATRIX .......................................................................................... 221

Programmarekening 2023

Pagina 3 van 221

Programmarekening 2023

Pagina 4 van 221

Inleiding Voor u ligt de Programmarekening 2023 van de gemeente Wijchen. Met dit jaarverslag legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af over de behaalde resultaten en de besteding van middelen in 2023  Leeswijzer De programmarekening bestaat uit een aantal delen. Deel één behandelt de verantwoording op de programma’s en de paragrafen. Deel twee bevat het financiële jaarverslag. De financiële verschillen zijn op de programma’s toegelicht in 2 kolommen. Er wordt vermeld of de afwijking ten opzichte van de begroting incidenteel (i) of structureel (s) is. Structurele verschillen zijn die afwijkingen, die een meerjarig effect hebben én niet in onze meerjarenbegroting 2024-2027 zijn opgenomen. Met andere woorden, dat zijn de afwijkingen, die we bij de Perspectiefnota en Begroting 2025 mee moeten nemen. Omdat op duizendtallen wordt gerapporteerd, kunnen afrondingsverschillen optreden in tellingen en afstemmingen. Afwijkingen ten opzichte van de begroting vanaf € 10k nemen we minimaal mee bij de toelichting van verschillen.  Programma-indeling De raad heeft gekozen voor de landelijke programma indeling van de Commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Een gemeenteraad mag hiervan afwijken. Maar om goed te kunnen vergelijken met andere gemeenten is deze indeling aangehouden.

Het financieel overzicht bij de programma’s is voorzien van de gerealiseerde cijfers tot en met 31 december 2023. De begroting is geactualiseerd, onder meer door de financiële vertaling van raadsbesluiten. De afwijkingen tussen de geactualiseerde begroting en de realisatie zijn toegelicht.  Speerpunten We hebben in de verschillende programma’s de speerpunten opgenomen uit het Coalitieakkoord 2022-2026, conform de begroting 2023. Het merendeel van de speerpunten is geconcretiseerd met activiteiten die hieraan bijdragen. We verantwoorden in deze jaarrekening de realisatie van de geplande activiteiten. Daar waar een verantwoording over 2023 wordt gegeven, vindt u in de linker kolom de begrotingstekst en in de rechterkolom de verantwoording. Naast de speerpunten uit het coalitieakkoord (rode pijlen) zijn ook speerpunten uitgewerkt voor de financieel gewichtige thema’s (blauwe pijlen).  Paragrafen Naast de verplichte paragrafen uit de BBV hebben we een aparte paragraaf uitgewerkt voor het onderwerp Duurzaamheid. Omdat dit onderwerp de programma’s overstijgt hebben we een samenvatting gemaakt van de verschillende duurzaamheidsaspecten binnen de gemeentelijke jaarrekening.  Jaarrekening In het onderdeel “Jaarrekening” worden de gerealiseerde cijfers van de exploitatie en balans afgezet tegen de begroting.

In het eerste hoofdstuk zijn de grondslagen van waardering en resultaatbepaling opgenomen. In het tweede hoofdstuk treft u het resultaat van de programmarekening over 2023 aan. Het resultaat wordt toegelicht en voorzien van een voorstel van het college voor bestemming van het rekeningresultaat. In het derde hoofdstuk treft u de rekening van baten en lasten aan. In hoofdstuk vier is de balans inclusief toelichting opgenomen. Bijlagen Daarnaast zijn er bijlagen opgenomen. Bijlage 1: De risicomatrix waarin de beschreven risico’s zijn vertaald met de mogelijke financiële gevolgen en als leidraad voor de bepaling van de ondergrens van de algemene reserve.

Programmarekening 2023

Pagina 5 van 221

De programmarekening is gecontroleerd door Flynth accountants. De uitkomsten van deze controle worden separaat gerapporteerd.

Wijchen, mei 2024

Programmarekening 2023

Pagina 6 van 221

Samenvatting De jaarrekening 2023 sluit met een positief saldo van € 7.707k, waar de actuele begroting uitging van een positief resultaat van € 3.246k. Begroting primitief Decembercirculaire 2022 Bijstelling Perspectiefnota Programmarapportage november

€ 86k € 70k -€ 1.592k € 2.898k

Budgetoverhevelingen 2023-2024

€ 1.784k

Actuele begroting 2023

€ 3.246k

Resultaat 2023

€ 8.709k

Verschil met begroting

€ 5.463k

Bij het vaststellen van de begroting 2023 in november 2022 gingen we uit van een positief resultaat van € 0,1 miljoen. In onderstaande tabel is het verloop van de primitieve begroting, naar de tussenstand van juli 2023 bij de Perspectiefnota, tot het uiteindelijke jaarrekeningresultaat weergegeven.

Verloop resultaat 2023 vanaf primitieve begroting

Mutatie

Saldo jaarrekening

Budgetoverhevel ingen

Programmarapp ortage november

Perspectiefnota Jul-22

Primitieve begroting

€ 10,0 miljoen € 8,0 miljoen € 6,0 miljoen € 4,0 miljoen € 2,0 miljoen € 0,0 miljoen -€ 2,0 miljoen

Saldo

De resultaatverwachting bij de perspectiefnota is negatief bijgesteld. Dit was het gevolg van hogere kosten gemeenschappelijke regelingen vanwege de loonstijgingen a.g.v. de CAO (€ 2 miljoen). Bij de novemberrapportage zijn de resultaatverwachting in positieve zin bijgesteld (€ 2,9 miljoen), door een extra bijdrage uit het gemeentefonds en vrijval van incidentele reserveringen op armoedegelden en loon- en prijsindex. Vervolgens zijn er voor € 1,8 miljoen aan budgetoverhevelingen van 2023 naar 2024 vastgesteld. Bij de jaarrekening blijkt het resultaat nog positiever uit te vallen. Dit komt vooral door tussentijdse winstnemingen op bouwgrondexploitaties, rentebaten en het positieve resultaat van de WDW.

Programmarekening 2023

Pagina 7 van 221

In onderstaande grafiek is het verschil tussen de actuele begroting en de realisatie voor inzet reserves, verdeeld over de negen programma’s weergegeven:

€ 3,3 miljoen € 5,3 miljoen

€ 15,1 miljoen € 12,7 miljoen

€ 11,0 miljoen € 9,9 miljoen

Realisatie

€ 4,1 miljoen € 3,8 miljoen

€ 1,4 miljoen € 1,6 miljoen

€ 6,1 miljoen € 5,7 miljoen

€ 4,2 miljoen € 4,1 miljoen

€ 26,4 miljoen € 26,2 miljoen

Begroot

€ 64,0 miljoen € 65,0 miljoen

LASTEN 2023

De meeste programma’s zijn grotendeels in lijn met de begroting. In programma 3 economie, 6 sociaal domein en 8 Wonen en Bouwen zien we een overschrijding op de begrote kosten. Deze overschrijdingen worden echter geheel gecompenseerd door hogere opbrengsten dan geraamd binnen deze programma’s. In de verschillenanalyse van de programma’s lichten we dit nader toe.

Programmarekening 2023

Pagina 8 van 221

PROGRAMMA’S

Programmarekening 2023

Pagina 9 van 221

0 Bestuur en ondersteuning Algemeen Wijchen is er voor haar inwoners. We willen dat mensen meedoen en zich gehoord voelen. Het dalend vertrouwen in de overheid willen we in Wijchen graag keren door dichter bij onze inwoners te staan. We willen onze dienstverlening verder verbeteren, nog dichterbij brengen en verder professionaliseren, zodat we kunnen doen wat nodig is. Met het programma ‘Dienstverlening dichtbij’ geven we hier uitvoering aan. We denken beter mee met initiatieven in de samenleving en bij nieuwe plannen betrekken we inwoners en andere belanghebbenden vroegtijdig. Dit blijven we doen gedurende een project. Een mooi voorbeeld is het uitdaagrecht waarbij inwoners taken van de gemeente overnemen als ze dat beter kunnen. De burgemeester heeft een aanjaagfunctie om inwonerbetrokkenheid te versterken. De gemeente communiceert altijd in duidelijke taal. In brieven, e-mails en op de website. Onnodige regels schrappen we. Contact met de gemeente moet prettig en duidelijk zijn. Heb je een vraag? Dan vind je het antwoord makkelijk online, of krijg je snel telefonisch of schriftelijk antwoord. Een fysieke afspraak maken kan natuurlijk ook. Ook als dat antwoord meer tijd vraagt dan laten we dit weten. Het uitgangspunt is dat de gemeente binnen twee werkdagen een eerste reactie geeft.

Daarnaast werken we aan dienstverlening die goed aansluit bij de behoeften die steeds vaker veranderen. Zo onderzoeken we de mogelijkheden van dienstverlening aan huis en openingstijden op maat. We denken en werken strategisch over de gemeente als geheel, onze kernen en wijken en over de regio. Het strategisch kompas Wijchen2035 geeft de komende jaren richting aan ons beleid en onze inzet op de diverse thema’s en opgaven. Zo werken we aan een toekomstbestendig Wijchen, waar het fijn wonen, werken en recreëren is voor iedereen. In onze regio is de gemeente een sterke gemeente en een goede buur. We willen een betrouwbare samenwerkingspartner en goede teamspeler in de regio zijn. Alleen samen met andere gemeenten en partijen kunnen we grote opgaven en vraagstukken aanpakken. We bouwen verder aan vertrouwen en we zijn uitnodigend naar andere gemeenten in de regio die een beroep op ons doen voor specifieke taken.

Speerpunten 0-a 0-b 0-c 0-d 0-e 0-f

Coalitie akkoord

Algemeen

Vertrouwen in elkaar Betrouwbare dienstverlening Krachtige partner in de regio Financieel gezond Een strategische visie voor Wijchen 2035 (Strategisch kompas) Algemene uitkering

Programmarekening 2023 - Programma 0

Pagina 10 van 221

Speerpunten

0-a Vertrouwen in elkaar We zien een trend van een dalende opkomst bij verkiezingen. Het vertrouwen in de politiek en overheid staat overal onder druk. In Wijchen willen we deze trend keren. De gemeente wil dichter bij haar inwoners staan. De gemeente moet nog beter benaderbaar, aanspreekbaar en zichtbaar zijn. De komende jaren zetten we daar meer op in. We nodigen alle fracties in de gemeenteraad uit om dit samen met ons op te pakken. 0-b Betrouwbare dienstverlening Contact met de gemeente moet prettig en duidelijk zijn. Heb je een vraag? Dan vind je het antwoord gemakkelijk online, of krijg je snel telefonisch of schriftelijk antwoord. Een fysieke afspraak maken kan natuurlijk ook. Ook als dat antwoord is dat er meer tijd nodig is om de vraag te beantwoorden. Zo weet je waar je aan toe bent. De gemeente neemt zorgen serieus en denkt in oplossingen. Inwoners begrijpen heel goed dat niet alles kan, want er zijn verschillende belangen en beperkte middelen. Juist daarom is open en snelle communicatie belangrijk. 0-c Krachtige partner in de regio In onze regio is de gemeente Wijchen een sterke gemeente en een goede buur. Juist door samen te werken kunnen we elkaar versterken. Wijchen neemt haar verantwoordelijkheid en is een teamspeler in de regio. 0-d Financieel gezond De financiën van de gemeente Wijchen zijn op orde.

We gaan zorgvuldig met belastinggeld om en zijn daar transparant over. Onze woonlasten behoren tot de laagste van de regio en daar zijn we trots op. Maar we zijn ons ervan bewust dat onverwachte ontwikkelingen kunnen vragen om lastige financiële keuzes. 0-e Een strategische visie voor Wijchen 2035 (Strategisch kompas) Het strategisch kompas Wijchen 2035 geeft de koers aan in wat we in de verschillende opgaven willen bereiken de komende jaren. 0-f Algemene uitkering De opgenomen inkomsten uit het Gemeentefonds zijn ontleend aan de decembercirculaire 2023. In onderstaande tabel presenteren we de inkomsten uit de decembercirculaire t.o.v. de actuele begroting, welke gebaseerd is op de september-circulaire 2023. Zoals uit de tabel blijkt resteert nemen de algemene middelen af met € 309k. Bedragen x €1.000 Septembercirculaire Decembercirculaire Verschil Taakmutaties naar bestemmingsreserves Afrekeningen oude jaren Saldo jaarrekening

2023 80.007 79.918 -89 -291 71 -309

Uitsplitsing taakmutaties naar reserves: Bedragen x €1.000 Onderwerp Maatschappelijke begeleiding statushouders en Einde lening inburgering plichtig Invoeringskosten Omgevingswet Uitvoeringskosten gebiedsgerichte aanpak Totaal taakmutaties

Programmarekening 2023 - Programma 0

2023 Reserve Statushouders Eenmalige middelen Eenmalige middelen

Bedrag 29 241 21 291

Pagina 11 van 221

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2023

Verantwoording

0-a Vertrouwen in elkaar Het versterken van participatie, cocreatie en accounthouderschap is hier onderdeel in. Met het college, raad en samenleving onderzoeken we hoe we nog beter kunnen worden in participatie. De resultaten hiervan worden vastgesteld in een nieuw ‘participatie en cocreatie kader’. We versterken onze inzet op participatie o.a. met een nieuw digitaal participatie instrument/ platform om inwoners zo vroeg en zo goed mogelijk te betrekken bij de opgaven. Met de WDW academie investeren we in het ontwikkelen van goede vaardighouden, houding en gedrag voor onze medewerkers.

We hebben onderzocht hoe we participatie en cocreatie kunnen versterken en werken dit verder uit in een nieuw participatie en cocreatiekader. Deze is begin 2024 gereed. Hierin werken we tevens uit hoe we dichtbij de mensen, wijk- en kerngericht, gaan werken. We hebben onderzocht hoe we het platform het beste kunnen vormgeven en welke aanbieders hierbij passen. Begin 2024 is het digitaal platform operationeel. Binnen de WDW academie hebben we verschillende trainingen aangeboden zoals bestuurlijke en strategische advisering en dienstverleningsvaardigheden. Denk hierbij aan Masterclass Socrates, Deep Democracy en Werken vanuit de bedoeling. Meer dan 80% van de medewerkers maakt gebruik van de WDW academie.

0-b Betrouwbare dienstverlening We werken aan de uitvoering van het programma Dienstverlening ‘Dienstverlening dichtbij’. We werken met 5 leidende dienstverlenings-principes.

We investeren in digitale innovatie en realiseren een chatbot en livechat op de website van Wijchen. Ook gaan we met digitale balie en beeldbellen en monitoring van klantsignalen aan de slag.

We onderzoeken door wie en hoe de kantoren en openingstijden nu gebruikt worden en wat de te verwachtte ontwikkeling in gebruik is. We gebruiken hiervoor de resultaten van de Inwoners- en Ondernemerspeiling en zetten een aanvullend onderzoek intern en extern uit.

Programmarekening 2023 - Programma 0

In de Agenda Dienstverlening zijn 10 deelprojecten opgenomen. Daarvan lopen 6 projecten zoals het opstellen van een nieuw Participatie en Cocreatie kader, het verbeteren van onze dienstverlenende vaardigheden, het realiseren van een Omnichannelstrategie, het realiseren van de Hybride Newswroom, Datagedreven werken en de Chatbot. Vier projecten zijn getemporiseerd of staan in de uitvoering later gepland. O.a. vanwege de Corona- en Oekraïne crisis en vacatures/ tekort aan medewerkers. Dit zijn Digitale Balie, monitoring klantsignalen, onderzoek openingstijden en Mijn overheid. De oriëntatie hierin is al wel gestart. Er wordt hard gewerkt aan de realisatie van de virtuele assistent/ chatbot op de website. Deze is gereed en wordt ook de komende periode verder doorontwikkeld. Daarnaast hebben we de voorbereidingen in de livechat opgestart. Deze gaat medio 2024 live. Alles wat mensen met selfservice verder helpt, scheelt in telefonie en mailverkeer. Deze tijd kunnen we weer besteden aan de meer complexe vragen, zaken. De projecten Digitale balie en beeldbellen en monitoring van klantsignalen zijn getemporiseerd. Wij hopen dat in 2024 op te kunnen pakken. Ook dit deelproject is getemporiseerd en wordt in 2024 opgepakt.

Pagina 12 van 221

Begroot 2023

Verantwoording

0-c Krachtige partner in de regio Met de Groene metropoolregio werken we aan de verstedelijkingsstrategie, wonen, werk en bereikbaarheid, en nieuwe opgaven op het gebied van klimaatadaptatie, duurzaamheid, energietransitie, circulariteit en gezondheid.

Met de gemeenten van het Rijk van Nijmegen onderzoeken we verdergaande samenwerking om Wijchen en de regio sterker te positioneren.

De colleges en raden zijn meegenomen in de besluitvorming rondom het regio arrangement van de provincie. Het najaar 2023 stond mede in het teken van de evaluatie van de GMR als samenwerkingsverband na twee jaar. In 2024 worden zowel de evaluatie als de nieuwe regioagenda aan de deelnemende gemeenten voorgelegd. Het Berensschot onderzoek naar het Bestuurlijk regionaal ecosysteem is afgerond en gepresenteerd in de college ontmoeting Rijk van Nijmegen. Dit onderzoek vormt de basis voor een hernieuwde kijk op de samenwerking Rijk van Nijmegen. Ook is de lokale ontwikkelstrategie in het kader van het EU LEADER programma ingediend.

0-d Financieel gezond De begroting moet sluitend zijn. We geven niet meer geld uit dan er binnenkomt. De onroerendezaakbelasting (OZB) wordt niet gebruikt als sluitpost.

De begroting 2024 is vastgesteld op 9 november 2023, daarin is geen OZB-verhoging toegepast buiten de reguliere index. Daarbij hebben we aangekondigd maatregelen uit te werken bij de Perspectiefnota 2024, zodat de raad tijdig keuzes kan maken zodat de begroting in de voorliggende jaren ook sluitend is.

0-e Een strategische visie voor Wijchen 2035 (Strategisch kompas) In 2023 wordt er gestart met de uitvoering van de genoemde acties in het strategisch kompas.

Programmarekening 2023 - Programma 0

Het Strategisch Kompas is met het kernteam en de verschillende betrokken beleidsmedewerkers verder uitgewerkt in verschillende stappen. Deze stappen worden telkens geborgd in de P&C Cyclus. In 2023 zijn er 4 nieuwsbrieven inclusief een jaarlijkse stand van zaken o.a. in de Wegwijs verschenen. Hiermee zijn ook de inwoners, ondernemers en partners geïnformeerd over hoe we hieraan werken.

Pagina 13 van 221

Wat heeft het gekost?

Wat kost het?

Het Programma Bestuur en ondersteuning bestaat uit de volgende taakvelden: 0.1 Bestuur; de vergoedingen voor de raad, het college en de regionale/bestuurlijke samenwerking. 0.2 Burgerzaken; verstrekken van rijbewijzen, paspoorten, bevolkingsregister en de kosten voor de verkiezingen en straatnaamgeving. 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden; beheer, verhuur, instandhouding van gebouwen, gronden en landerijen. 0.4 Overhead; alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. 0.5 Treasury; tot dit taakveld behoren de activiteiten van de gemeente met betrekking tot de treasury functie zoals financiering, beleggingen, dividenden etc. Algemene dekkingsmiddelen: 0.6 Belastingen; hieronder valt een aantal taakvelden zoals OZB woningen en nietwoningen en de overige belastingen zoals de honden-, precario- en reclamebelasting. 0.7 Algemene uitkering; hieronder valt de uitkering uit het gemeentefonds. 0.8 Overige baten en lasten; hieronder vallen de niet nader gespecificeerde posten zoals stelposten en taakstellingen. 0.9 Vennootschapsbelasting. 0.10 Mutaties met reserves.

Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000) Baten 0.1 Bestuur 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig Algemene uitkering en 0.7 Overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.10 Mutatie reserves Totaal Baten Lasten Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Belastingen overig Algemene uitkering en 0.7 Overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 0.10 Mutatie reserves Totaal Lasten 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.61 0.62 0.64

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

Programmarekening 2023 - Programma 0

Geactualiseerde Begroting 2023

Werkelijk

Werkelijk

2023

2022

144 0 554 441 919 334 6.406 3.918

185 0 533 439 1.290 1.147 6.417 3.944

3.724 0 556 540 1.458 475 6.110 3.605

359 80.007 7.374 100.456

364 79.989 7.392 101.700

369 77.352 4.535 98.725

3.239 0 1.208 1.095 13.077 -676 1.052 43

3.217 0 1.200 1.203 13.270 -664 899 43

5.414 0 1.023 937 12.194 -656 343 54

63 0 7.195 54 26.351

59 0 6.871 54 26.152

73 0 1 0 19.383

74.105

75.548

79.342

Pagina 14 van 221

Mutatie met reserves: 0.1 BR: Eenmalige middelen 0.10 AR: Rekeningresultaat 0.2 ER: Verkiezingen 0.3 ER: Onderhoud Overige gebouwen 0.4 Afs.R: Gemeentekantoor 0.4 Afs.R: Gemeentewerf 0.4 Afs.R: Herhuisvesting Molenhuis 0.4 BR: Eenmalige middelen 0.4 ER: Onderhoud Overige gebouwen 0.7 BR: Eenmalige middelen 0.7 BR: Integratie en participatie statushouders 0.7 ER: 2D`s WMO-JEUGD 0.7 ER: Uitvoering WMO beleidsplan 0.7 ER: Verkiezingen 0.7 ER: Corona compensatie 0.8 AR: Algemene Reserve 0.8 BR: Eenmalige middelen 0.8 ER: Wegen en civiele kunstwerken 0.8 ER: Groen 0.8 ER: exploitatiesaldo tijdelijk huisvesting

1.799 42 16 356 27 18 0 -17 0 0 0 0 0 0 0 29 0 0 0

1.799 58 20 356 27 18 0 -43 -262 -29 0 0 0 0 0 0 0 0 -314

37 764 -5 -48 356 27 18 2 121 -1.138 0 -75 -35 -6 -168 -4.000 0 -90 -270 0

Totaal bestemmingsreserves

2.269

1.627

-4.512

76.375

77.175

74.830

Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (x € 1.000, min is nadeel) Taakveld 0.1 Bestuur O.a. door meer uitgaven voor bloemstukken, relatiegeschenken (o.a. voor jubilea) en kosten afscheid van een wethouder is de post representatie met een gering bedrag overschreden. Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. Vrijval voorziening pensioenen wethouders voor toekomstige kosten. In verband met stijgende rente is het benodigde bedrag per 31-122023 lager om toekomstige kosten te kunnen dekken. Voor de Groene Metropool vallen de overige kosten iets lager uit dan begroot. Overige afwijkingen. Taakveld 0.2 Burgerzaken Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. De opbrengsten voor reisdocumenten zijn lastig in te schatten, in de mei rapportage zijn ze verhoogd van € 124k naar € 250k. Deze verhoging is iets te positief ingeschat, uiteindelijk is er € 216k ontvangen aan inkomsten reisdocumenten. Het taakveld burgerzaken kent een aantal kleine voordelige en nadelige verschillen, dit heeft betrekking op naturalisaties (+€3k), burgerzaken algemeen (+€ 9k), basisregistratie personen (+2k), rijbewijzen (-4k), burgerlijke stand (+€ 3k). Per saldo betekent dit een incidenteel voordeel van € 13k.

Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. Hogere exploitatiekosten gemeentelijke gebouwen, vooral door gas-

Programmarekening 2023 - Programma 0

801

Structureel

Incidenteel

0

-6

0

14

0

53

0 0

2 1

0

25

0

-34

0

13

0 0

20 -80

Pagina 15 van 221

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (x € 1.000, min is nadeel) en elektrakosten. Lagere huurinkomsten vastgoed. Hogere eigenaarskosten vastgoed. Van de BSR Belastingsamenwerking Rivierenland hebben we diverse naheffingsaanslagen ontvangen over 2021 en 2022, in totaal gaat het om een bedrag van € 25k. Vooralsnog betreft het hier een incidentele overschrijding. Bij de perspectiefnota bekijken we of dit om een structurele uitzetting gaat. Er is een tussentijdse aflossing van de huurkooplening ontvangen voor een locatie aan de Ravensteinseweg. Taakveld 0.4 Overhead Positieve afrekening WDW € 1.024k binnen de verdeelsleutel en € 117k buiten de verdeelsleutel, waarvan we in de novemberrapportage rekening hielden met € 395k. De kosten van de WDW berekenen we door naar de diverse taakvelden, waarvoor de werkzaamheden binnen de WDW hebben plaats gevonden. Vanwege de gunstige afrekening 2023, is de doorberekening ook lager. Hier vind u op de verschillende taakvelden "lagere doorberekende kosten WDW" terug. Voordeel op doorberekende kosten WDW, vanwege uitgestelde ICT investeringen valt er in 2023 budget vrij voor wat betreft afschrijvingskosten en onderhoud- en licentiecontracten. Hogere inkomsten uit verhuur kasteel. Voordeel op afrekening Munitax 2022. Nadeel op doorberekende huisvestingskosten gemeentekantoor en werf vanwege hogere nutskosten.

Extra kosten vanuit de Werkkostenregeling (WKR-regeling). Toevoeging aan de voorziening dubieuze debiteuren op basis van een analyse op het openstaande debiteurensaldo. Lagere wachtgeldverplichting personeel. Overige afwijkingen. Taakveld 0.5 Treasury Stijging van de rente leidt ook op het schatkistbankieren tot een hoge opbrengststroom, die we niet structureel in de begroting hebben zitten. Het geld dat wij in kas hebben moeten we vrijwel volledig afstorten in de schatkist, waarvoor we een vergoeding krijgen. Geen dividend uitkering Vitens. MARN dividend is niet binnen dit taakveld ontvangen. Renteopbrengsten van duurzaamheidsfonds van de SVN, dit levert een voordeel op. Taalveld 0.61 OZB woningen De OZB-opbrengsten van eigenaren van woningen zijn, o.a. door opbrengsten uit voorgaande jaren, iets hoger uitgevallen dan begroot. De afrekening Munitax 2023 is op basis van de voorlopige jaarrekening Munitax € 229k positief. Hiertegenover staat het treffen van een voorziening voor het mogelijk niet meer ontvangen van opgelegde belastingen (dubieuze debiteuren). Taakveld 0.62 OZB niet woningen De OZB-opbrengsten van eigenaren en gebruikers van Niet-woningen zijn, o.a. door nagekomen opbrengsten uit voorgaande jaren, iets hoger uitgevallen dan begroot.

Programmarekening 2023 - Programma 0

Structureel

Incidenteel

-25 0

0 -10

0

-25

0

12

0

746

0

-746

0 0 0

376 18 15

0 0

-60 -70

0 0 0

-150 23 -1

0 -47 0

784 0 -40

0

104

0

11

0

152

0

27

Pagina 16 van 221

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (x € 1.000, min is nadeel)

Structureel

Incidenteel

0 0

6 3

-380

362

0

-291

-452

1.253

Taakveld 0.64 Belastingen overig De opbrengsten uit de hondenbelasting zijn, op een gering voordelig verschil na, vrijwel overeenkomstig de raming gerealiseerd. Daarnaast zijn de uitvoeringskosten iets lager uitgevallen. De inkomsten uit reclamebelasting zijn iets hoger dan ingeschat. Taakveld 0.7 Algemene overige uitkeringen gemeentefonds Via de Decembercirculaire 2023 heeft de gemeente binnen de algemene uitkering uit het gemeentefonds ca. € 291 k aan eenmalige extra middelen ontvangen. De betreffende middelen zijn in 2023 volledig gestort in diverse reserves, teneinde daar in 2024 beslag op te kunnen leggen/uitgaven voor te kunnen doen. Daarnaast is de algemene uitkering structureel verlaagd door met name een herziening in de maatstaf "Huishoudens met een laag inkomen" (€ 380 k nadelig). Door gunstige afrekeningen van de algemene uitkering over voorgaande jaren (€ 71 k voordelig) is uiteindelijk het taakveld van de algemene uitkering per saldo in totaliteit met € 18 k nadelig afgesloten. De via de Decembercirculaire 2023 verkregen middelen voor Invoeringskosten omgevingswet en maatschappelijke begeleiding statushouders storten we in respectievelijk de reserve eenmalige middelen en de reserve integratie en participatie statushouders, zodat we die in 2024 kunnen aanwenden.

Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Geen afwijkingen Taakveld 0.10 Mutatie reserves Geen afwijkingen Totaal Totaal saldo

801

Relevante beleidsnota’s Relevante besluiten

3992 15 GR 022 16 7B 1635 17 7 11377 18 7b 21660 380898

Strategisch Kompas Wijchen2035 Regionale samenwerking Wijchen - Druten Werkorganisatie Druten Wijchen Prestatie-indicatoren Werkorganisatie Druten Wijchen Nota verbonden partijen Agenda Dienstverlening Dichtbij

Programmarekening 2023 - Programma 0

Pagina 17 van 221

1 Veiligheid Algemeen We willen dat iedereen zich veilig voelt in onze gemeente. Thuis, op straat, in de kernen, op het bedrijventerrein en in het buitengebied. Samen met inwoners, ondernemers en onze partners werken we hieraan. Goed gedrag is de norm. Ongewenst gedrag pakken we aan. Onveilige situaties pakken we zo snel mogelijk aan. Preventie, signaleren, integraal samenwerken en informatie delen staan centraal in onze strategie. We werken hierbij steeds samen met andere beleidsdomeinen, zoals Wmo, jeugdzorg, participatie, horeca en evenementen, toerisme en recreatie, verkeer en milieu, wonen en openbare ruimte. Zo werken we integraal en investeren we in preventie. Ook hebben we de repressie op orde. Bij overlast gevende jeugd zetten we altijd eerst in op preventie. Bijvoorbeeld met de inzet van ouders, jongerenwerk en straatcoaches. Crimineel gedrag pakken we aan. We blijven ondermijning bestrijden. We werken hierbij samen met de gemeenten in de regio. Daarbij gaat extra aandacht uit naar het buitengebied en bedrijventerreinen. Ook brengen we digitale veiligheid extra onder de aandacht. We maken de lokale aanpak van cybercrime sterker. Als het mogelijk is, sluiten we aan bij bestaande (landelijke) programma’s.

Speerpunten 1-a 1-b 1-c

Coalitie akkoord

Overige thema's

Samen opletten Stevige aanpak van criminaliteit Crisisbeheersing voor langdurige crises

Programmarekening 2023 - Programma 1

Pagina 18 van 221

Speerpunten

1-a Samen opletten Politie en gemeentelijke boa’s hebben een belangrijke taak in de handhaving. Zij kunnen niet altijd overal aanwezig zijn. Het moet vanzelfsprekend zijn dat mensen elkaar kunnen aanspreken op gedrag. En dat buurtbewoners samen een oogje in het zeil houden. Goed gedrag is de norm; ongewenst gedrag pakken we aan. 1-b Stevige aanpak van criminaliteit Samen staan we sterk tegen criminaliteit. Samen met ondernemers en inwoners werken we aan onze veiligheid. En gaan we als het mogelijk is ondermijning tegen. Dit doen we door het thema onder de aandacht te brengen bij inwoners en ondernemers. 1-c Crisisbeheersing op lange termijn In het geval van langdurige crises werken we met een kernteam. Het kernteam voert namens de gemeente de regie tijdens de crisis. Het kernteam werkt samen met de Veiligheidsregio en de lokale actieteams.

Programmarekening 2023 - Programma 1

Pagina 19 van 221

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2023

Verantwoording

1-a Samen opletten We zorgen dat de boa’s gerichter handhaven. Dit doen we door de APV aan te passen als het nodig is. De samenwerking tussen de politie en de boa’s professionaliseren we verder. Overleg met politie, boa’s en portefeuillehouder zetten we voort. Het is belangrijk dat buurtbewoners zichzelf ook verantwoordelijk voelen voor de veiligheid en leefbaarheid in hun buurt. We onderzoeken hoe we dat versterken. We faciliteren en stimuleren initiatieven die bijdragen aan leefbaarheid en veiligheid. Denk hierbij aan de Week van de Veiligheid en WhatsApp buurtpreventie. Samen met collega’s en partners houden we onze ogen en oren open in de samenleving. Als het nodig is, gaan we met inwoners in gesprek. We volgen het landelijk beleid rond het afsteken van vuurwerk. Het draaiboek voor de jaarwisseling wordt jaarlijks bijgewerkt. Jongerenoverlast is een probleem van alle tijden. Samen met haar partners probeert de gemeente om de overlast zo veel mogelijk te beheersen. We zetten daarbij in op preventie en repressie. Preventief zetten we jongerenwerkers en straatcoaches in. Zij houden overlast gevende jeugd in de gaten en praten als het nodig is met ouders en/of verzorgers. Ze schakelen hulp in van professionals. Repressief houden de partners een oogje in het zeil. Ook werken we samen met de politie, justitie, bureau Halt en leerplicht.

Alle ontwikkelingen rondom jongerenoverlast bespreken we maandelijks in het JOS (Jongeren Op Straat-overleg). In 2023 en 2024 betrekken we onderwijsinstellingen in onze aanpak. En professionaliseren we de samenwerking tussen partners in het JOS.

Programmarekening 2023 - Programma 1

De samenwerking tussen BOA's en politie is geprofessionaliseerd. Het overleg met politie, BOA's en portefeuillehouder is voortgezet. Daarnaast heeft het college de geweldsbevoegdheden voor de BOA's toegekend. We faciliteren en stimuleren initiatieven die bijdragen aan leefbaarheid en veiligheid. In week 41 is de Week van de Veiligheid georganiseerd en de campagne 'samen voor een veilige buurt' is afgerond.

Gerealiseerd.

In 2023 is geïnvesteerd in de ontwikkeling van het Jeugd en Veiligheidsoverleg. Collega’s en partners zijn bijgeschoold op de thema’s ‘jonge aanwas’ en ‘privacy – gegevensdeling in het kader van jeugdaanpak’. Daarnaast hebben we regionale samenwerking opgezet met Druten, Beuningen en West Maas en Waal om het waterbedeffect van jongerenoverlast (bijv. tijdens evenementen) aan te pakken. De inzet van het bestuurlijk instrumentarium (denk aan gebiedsverbod, waarschuwingsbrief etc.) is gestart. Het convenant en het zeven stappenmodel zijn in ontwikkeling. Onderwijsinstellingen zijn betrokken in de ketenaanpak.

Pagina 20 van 221

Begroot 2023

Verantwoording

1-b Stevige aanpak van criminaliteit De veiligheid op bedrijventerreinen heeft onze aandacht. We blijven ons inspannen om het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) te behouden. In 2023 toetsen we het KVO. Hiervoor benaderen we partners om de veiligheid op diverse vlakken te bewaken. De bedrijventerreinen zijn onderdeel van de integrale controles. Het ondermijningsteam Tweestromenland (OTSL) bereidt de controles voor en voert ze uit. Ondermijning pakken we aan. Daarbij gaat extra aandacht uit naar het buitengebied. Bijvoorbeeld door leegstand in het buitengebied tegen te gaan en het behalen (en houden) van het Keurmerk Veilig Buitengebied. We plannen integrale controles op de bedrijventerreinen. Zo krijgen en houden we zicht op ondermijnende criminaliteit. Bij de aanpak van ondermijning werken we samen met gemeenten in de regio. Daarmee voorkomen we een waterbedeffect. In 2023 blijven we actief deelnemen aan het OTSL. Hierbij voeren we onder andere integrale controles uit in de gemeente. In overleg met de politie bestrijden we zichtbare criminaliteit op straat, zoals drugshandel en drugsgebruik. We voeren gerichte acties uit samen met onze veiligheidspartners. Denk hierbij aan verkeerscontroles, postacties en bedrijfscontroles. We blijven ons ook beschermen tegen cyberdreigingen door te investeren in digitale veiligheid. We nemen deel aan de Week van de Cyberveiligheid.

Ook nemen we deel aan een regionale werkgroep cybercrime. En we organiseren bijeenkomsten en acties om bewustwording te creëren. We werken nog meer regionaal samen op het gebied van veiligheid. Dat doen we op thema’s als Bibob, zorg en veiligheid, ondermijning, verkeer en cybercriminaliteit. Hierbij volgen we het Integraal Veiligheidsplan (IVP).

Programmarekening 2023 - Programma 1

We blijven ons inspannen om het KVO te behouden. In samenwerking met partners hebben we de veiligheid op diverse vlakken bewaakt door controles uit te voeren.

We zijn gestart met de uitvoering van het werkplan weerbaar Gelderland-Zuid 2023-2025. Daarnaast is er een integrale handhavingscontrole in het buitengebied opgezet die gericht is op de APV en Wet Natuurbescherming. Naar verwachting ontvangen we in het eerste half jaar van 2024 het Keurmerk Veilig Buitengebied. Ook wordt actief ingezet op het weerbaarder maken van inwoners en ondernemers. We werken met een gezamenlijke themagerichte aanpak. Er is o.a. een integrale controle uitgevoerd bij garageboxen en opslagplaatsen. In Tweestromenland werken we aan het vergroten van kennis in ondermijning. Diverse collega's hebben hiervoor een training bijgewoond en de ondermijningsbus is ingezet. Signalen zijn actief opgepakt. Ook zijn we actief aangesloten bij bestaande projecten zoals Donkere Dagen Offensief, Week van de Veiligheid, 24 uur blauw en de thema's genoemd in de verkeerskalender van de Politie.

In de veiligheidskalender en tijdens de Week van de Veiligheid hebben we aandacht besteed aan het thema. Daarmee maakten we inwoners en ondernemers bewust van de gevolgen. Wij hebben deelgenomen aan de regionale werkgroep cybercrime Gelderland-Zuid. Er is een bijeenkomst georganiseerd om ouderen bewust te maken van de gevolgen van cybercrime. We hebben in 2023 volgens het uitvoeringsprogramma (UVP) gewerkt. In 2024 wordt het UVP geactualiseerd. Dit doen we met alle gemeenten binnen Tweestromenland, de politie en het OM.

Pagina 21 van 221

Begroot 2023

Verantwoording

1-c Crisisbeheersing op lange termijn We ontwikkelen beleid om onze organisatie en gemeenschap weerbaar te maken tegen langdurige crises, zoals de coronacrisis en de Oekraïenecrisis. Zo spelen we sneller en passend in op maatschappelijke ontwikkelingen. We bereiden onze organisatie voor op langdurige crises. In geval van een langdurige crisis vormen we een kernteam. Het kernteam draagt zorg voor de interne en externe organisatie. En het werkt integraal samen met externe partners, zoals de Veiligheidsregio en lokale actieteams. Ook reageert het kernteam op nieuwe maatregelen van de Rijksoverheid. Zo bereiden we ons voor op toekomstige crisissituaties.

Programmarekening 2023 - Programma 1

De WDW werkt hierin volgens de opgestelde aanpak.

De WDW werkt hierin volgens de opgestelde aanpak.

Pagina 22 van 221

Watkost heeft het gekost? Wat het? Binnen het programma Veiligheid betrekken we de volgende taakvelden: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer; Tot dit taakveld behoren alle reguliere taken van de brandweer en taken in verband met het beperken en bestrijden van rampen en zware ongevallen. 1.2 Openbare orde en veiligheid; Tot dit taakveld behoren alle gemeentelijke taken op het gebied van de openbare orde en veiligheid, zoals toezicht, wet BIBOB en APV. Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000)

Geactualiseerde Begroting 2023

Werkelijk

1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Baten

10 176 187

6 178 185

46 207 253

Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid Totaal Lasten

3.070 1.133 4.203

3.065 1.066 4.131

2.812 1.129 3.941

-4.016

-3.946

-3.688

113 113

113 113

113 113

-3.903

-3.833 70

-3.575

Structureel

Incidenteel

0

1

0 0

13 50

0

15

0 0 0 70

-8 -1 70

2023

Werkelijk 2022

Baten

Gerealiseerd totaal van baten en lasten Mutatie bestemmingsreserves Afs.R: Brandweerkazerne Inzet bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Taakveld 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Overige afwijkingen. Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. Het budget voor veiligheid is niet volledig benodigd geweest. De inkomsten uit APV en Precario zijn per saldo € 15k hoger uitgevallen, dit heeft met name te maken met inkomsten voor standplaatslocaties die niet waren voorzien. De kosten van inhuur van juridische ondersteuning zijn hoger dan begroot door de behandeling van een grote rechtszaak. Overige afwijkingen. Totaal Totaal saldo

Programmarekening 2023 - Programma 1

Pagina 23 van 221

Relevant7e beleidsnota’s

Relevante besluiten

Nummer besluit 12 AZ 211 18 1 13599 18 22497 19 26842 19 29390 22 78686

Beleidsnota Regionalisering brandweer (VRGZ) Brandweerzorgplan basis brandweerzorg Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) 2019 Integraal Veiligheidsplan Tweestromenland 2019-2022 Meerjarenbeleidsplan politie 2019-2022 en veiligheidsstrategie 2019-2022 Begroting VRGZ 2023

Programmarekening 2023 - Programma 1

Pagina 24 van 221

2 Verkeer en vervoer Algemeen We willen dat Wijchen goed bereikbaar is, voor iedereen en op elke manier. Verkeer en vervoer moet vooral veilig zijn en geen overlast geven. Gevaarlijke verkeerssituaties en plekken met veel geluidsoverlast onderzoeken we en pakken we aan. De komende jaren staan we voor een aantal grote opgaven zoals de woningbouwopgave en de realisatie van onze duurzaamheidsambities. Dit heeft ook gevolgen voor onze bereikbaarheid, infrastructuur en mobiliteitsbehoeften. Denk bijvoorbeeld aan meer inwoners en nieuwe mobiliteitsvormen. We willen meer ruimte geven aan fietsers en voetgangers. We spannen ons in voor een doorfietsroute naar Oss en we onderzoeken samen met de regio de haalbaarheid van een extra fiets- en voetgangerstunnel onder het spoor. De goede bereikbaarheid met de OV en de auto samen met gratis parkeermogelijkheden willen we behouden. Wel proberen we de auto’s minder dominant in het straatbeeld terug te laten komen. Verder hebben we in de openbare ruimte aandacht voor de toegankelijkheid voor mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers. Onze mobiliteitsvisie kent vijf speerpunten die een directe relatie hebben met belangrijke kernpunten van de omgevingsvisie, namelijk: leefbare, duurzame, (verkeers-)veilige, inclusieve en bereikbare gebieden.

In het Mobiliteitsplan beschrijven we hoe we de wensen en ambities uit de Mobiliteitsvisie waar kunnen maken. Financiële middelen en ambtelijke capaciteit beperken ons om de maatregelen allemaal gelijktijdig uit te voeren. Dat doen we gefaseerd, gespreid over meerdere jaren. Hiervoor hebben we het Meerjarenuitvoeringsprogramma (MUP) Mobiliteit opgesteld. In de Begroting 2023 zijn de vastgestelde maatregelen en middelen (PN2022) opgenomen.

Speerpunten 2-a 2-b 2-c 2-d

Coalitie akkoord

Algemeen

Ruimte voor fietsers en voetgangers Gastvrij voor de auto Goed bereikbaar met openbaar vervoer Veilig verkeer en minder overlast

Programmarekening 2023 - Programma 2

Pagina 25 van 221

Speerpunten

2-a Ruimte voor fietsers en voetgangers Langzaam vervoer past bij uitstek bij de schaal en het dorpse karakter van Wijchen. Het is ook nog eens gezond en milieuvriendelijk. Daarom willen we fietsen en wandelen aantrekkelijker maken, zonder daarbij autogebruik te ontmoedigen. 2-b Gastvrij voor de auto Wijchen heeft een goede bereikbaarheid voor de auto en gratis parkeermogelijkheden. Dat willen we behouden, terwijl we proberen om auto’s minder dominant in het straatbeeld te maken. 2-c Goed bereikbaar met openbaar vervoer Ook met trein en bus is Wijchen goed te bereiken. Met de bouw van Wijchen-West komt de mogelijkheid voor een tweede treinstation in beeld. 2-d Veilig verkeer en minder overlast Iedereen moet veilig aan het verkeer kunnen deelnemen. Zowel feitelijk als gevoelsmatig nog veiliger dan op dit moment Of je nu naar school gaat, op weg naar je werk bent, of een ommetje maakt. Overlast door geluid, stank en trillingen pakken we aan.

Programmarekening 2023 - Programma 2

Pagina 26 van 221

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2023

Verantwoording

2-a Ruimte voor fietsers en voetgangers We geven meer ruimte aan voetgangers en fietsers. Dit nemen we mee bij projecten en advisering. Dit is in afweging met andere belangen. We investeren in parkeerplekken voor fietsen en infrastructuur voor e-bikes in het centrum. Dit is onderdeel van maatregel 15 van het MUP en de actualisatie van het parkeerbeleid maatregel 13 MUP.

In de openbare ruimte hebben we doorlopend extra aandacht voor toegankelijkheid voor mensen met een beperking, zoals rolstoelgebruikers. We spannen ons in voor een snelfietsroute langs Niftrik naar Oss en het vrij liggend fietspad langs de Ravensteinseweg.

We onderzoeken de fietsverbinding Batenburg – Niftrik. Specifieke MUP maatregelen: - Upgrade fiets- en wandelnetwerk maatregel 9 MUP. - Bewaakte fietsenstalling centrum maatregel 15a MUP (onderdeel van parkeerbeleid, maatregel 13 MUP)

Dit is opgepakt bij de reguliere advisering.

Dit wordt meegenomen bij het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer. Maatregel 13; actualisatie parkeerbeleid is juni 2023 gestart, afronding april 2024. Dit is na afronding van maatregel 3; actualisatie wegencategorisering. Dit is in mei 2023 gestart. Afronding Q1 2024. Er is doorlopend aandacht voor de toegankelijkheid van alle weggebruikers.

Er is een onderzoek gestart naar de Snelfietsroute langs Niftrik naar Oss. Dit is in samenwerking met Rijkswaterstaat, provincies Gelderland en NoordBrabant en gemeente Oss. Fietspad Ravensteinseweg wordt in de zomer van 2024 gerealiseerd. Planvorming loopt. Er is een werkbudget van € 25.000 beschikbaar voor kleine aanpassingen ter verbetering van fietsen wandelnetwerk. Hiervan is het volledige bedrag opgemaakt ter verbetering van het fietsnetwerk in Wijchen. Het wandelnetwerk is in 2023 niet aangepast met dit budget.

2-b Gastvrij voor de auto We zorgen voor goede bereikbaarheid van het centrum met voldoende gratis parkeerplekken. Dit nemen we mee in de planvorming van TKWM. We implementeren het dynamisch parkeerverwijssysteem centrum Wijchen. Bij nieuwbouwprojecten onderzoeken we of we anders om kunnen gaan met parkeren. We zetten ons in voor voldoende openbare laadpalen voor elektrische auto’s, door advisering over locaties en het proactief plaatsen van laadpalen. We blijven ons inzetten voor het aanpakken van verkeersknelpunten zoals knooppunt Bankhoef. Dit heeft doorlopend onze aandacht. We blijven aangehaakt bij de MIRT-A50 maar ook de N845. De bereikbaarheid van bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Wijchen Oost krijgt extra aandacht.

Programmarekening 2023 - Programma 2

Dit is meegenomen bij het project Tussen Kasteel en Wijchens Meer.

Dit project is opgestart en is in de aanbestedingsfase. Aanbesteding loopt tot april 2024. Er is budget voor beschikbaar. Dit is meegenomen bij maatregel 13; actualisatie parkeerbeleid. Dit wordt is juni 2023 gestart. Afronding april 2024. Dit is onderdeel van de reguliere advisering.

Ambtelijk en bestuurlijk zijn we aangehaakt bij de A50 en andere regionale projecten.

Diverse onderzoeken zijn uitgevoerd. Hier wordt in 2024 budget voor aangevraagd.

Pagina 27 van 221

Begroot 2023 Specifieke MUP maatregelen: - Actualisatie wegcategorisering maatregel 3 MUP - Snelheid binnen en buiten bebouwde kom maatregel 5 en 6 MUP (volgt na maatregel 3) - Actualisatie parkeerbeleid en parkeernormen maatregel 13 en 14 MUP. - Parkeren bedrijventerreinen maatregel 16 MUP.

Verantwoording Maatregel 3; actualisatie wegcategorisering is gestart, uitvoering 2024. Daarna kan maatregel 5 en 6 worden opgepakt. Ook de actualisatie van het parkeerbeleid en -normen is opgestart. Maatregel 16 is hier onderdeel van.

2-c Goed bereikbaar met openbaar vervoer Een kwartiersdienst van de trein richting Den Bosch blijven we op de regionale en landelijke agenda zetten. Samen met partners zetten we in op een buurtbus tussen Wijchen en Druten. Met buurtbusvereniging en Provincie Gelderland wordt de haalbaarheid besproken. Specifieke MUP maatregelen: OV-verbinding Druten-Wijchen maatregel 19 MUP

Ambtelijk en bestuurlijk wordt hier aandacht voor gevraagd. Onderzoek naar de mogelijkheden in samenwerking met de partners (connexxion, provincie, buurtbusvereniging) is afgerond. Het is niet mogelijk een buurtbusverbinding tussen Wijchen en Druten te realiseren.

2-d Veilig verkeer en minder overlast Om overlast te voorkomen leiden we landbouwverkeer zo veel mogelijk om de bebouwde kom heen. Bij maatregel 3 MUP: actualisatie wegcategorisering hoort bij maatregel 7 MUP: Visie landbouwverkeer. Gevaarlijke verkeerssituaties en plekken met veel geluidsoverlast onderzoeken we en pakken we aan. Er vindt een onderzoek plaats om de geluidsoverlast van gemeentelijke wegen in beeld te brengen en om aan de raad een voorstel voort te leggen hoe deze kunnen worden aangepakt.

We zetten ons in voor een variant van de A50 met de minste overlast voor omwonenden.

We geven extra aandacht aan verkeersveiligheid rond scholen en sportclubs. We doen een proef met de ‘groene flitspaal’, waarmee we rustig rijden belonen en buurtbewoners geld voor hun wijk sparen. De mogelijkheid gaan we onderzoeken en stellen hier advies over op. Specifieke MUP maatregelen: - Onderzoek sluipverkeer maatregel 1 MUP. - Onderzoek/aanpak grijze wegen maatregel 4 MUP. - Snelheid buiten bebouwde kom maatregel 5 MUP (60km inrichting). - Visie landbouwverkeer maatregel 7 MUP. - Deelname aan het Regionaal werkplan verkeersveiligheid maatregel 27 MUP.

Programmarekening 2023 - Programma 2

Dit is navolgend aan maatregel 3/ 7 en is niet in 2023 opgepakt.

Dit pakken we op waar het zich voordoet. Dit jaar zijn er op diverse punten kleine aanpassingen gedaan ter behoeve van de verkeersveiligheid. Het onderzoek is opgestart, maar nog niet geheel afgerond.

Ambtelijk en bestuurlijk zijn we aangehaakt bij de A50 en andere regionale projecten. De gekozen variant (2x3) geeft minder overlast voor omwonenden dan de niet gekozen variant (2x4). Er is een zienswijze ingediend waarin aandacht is gevraag voor de afwikkeling van langzaam verkeer bij Niftrik, sluipverkeer en geluidsoverlast over het hele traject door de gemeente Wijchen. Door het jaar heen zijn diverse mini-evenementen geweest met betrekking tot de 'Lekker Anders Dag' om het verkeersgedrag aan te passen. Dit wordt niet opgepakt. Er zitten veel juridische haken en ogen aan de ‘groene flitspaal’. De raad zal hierover worden geïnformeerd.

Maatregel 1, 4 en 7 zijn uitbesteed aan een extern adviesbureau. Dit is onderdeel van de actualisatie wegcategorisering. Naar verwachting wordt dit Q1 2024 door de raad vastgesteld. Maatregel 5: De Broekstraat/ Kavelpad is ingericht conform 60 km/u. Maatregel 27 heeft doorlopend onze aandacht.

Pagina 28 van 221

Wat kost het?

Wat heeft het gekost?

Het Programma Verkeer en vervoer bestaat uit de volgende taakvelden: 2.1 Verkeer en vervoer; hiertoe behoren de taken op het gebied van verkeer te land (inclusief voetgangers) en bijbehorende droge infrastructuur, zoals verkeersbeleid, de verlichting, aanleg, reconstructie en onderhoud van wegen en de gladheidsbestrijding. 2.2 Parkeren; parkeerbeleid en exploitatie parkeervoorzieningen. 2.5 Openbaar vervoer; hiertoe behoren taken op het gebied van openbaar vervoer en bijbehorende (omvangrijke) infrastructurele voorzieningen. Taak Financieel overzicht veld (x € 1.000)

Geactualiseerde Begroting 2023

Werkelijk

Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Totaal Baten

389 0 6 394

448 0 6 454

510 0 6 515

Lasten Verkeer en vervoer Parkeren Openbaar vervoer Totaal Lasten

5.753 342 36 6.131

5.371 276 36 5.683

4.435 179 33 4.646

Gerealiseerd totaal van baten en lasten

-5.737

-5.229

-4.130

-112 -44

-158 -31

2023

Werkelijk 2022

Baten 2.1 2.2 2.5

2.1 2.2 2.5

Mutatie bestemmingsreserves 2.1 2.1 2.1 2.1 2.2 2.5

Afs.R. Uitvoeringsprogramma Openbare ruimte AR: Algemene Reserve ER: Wegen en civiele kunstwerken ER: Openbare verlichting ER: Onderhoud Overige gebouwen BR: Buurtbus

207 15 0

Inzet bestemmingsreserves

223

-156

-187

Gerealiseerd resultaat Verschil rekening/begroting

-5.514

-5.385 129

-4.318

Structureel

Incidenteel

0 0 0 0

53 70 30 70

0 0 0

-207 50 -50

1 2

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. Voordelige afrekening elektra openbare verlichting. Extra opbrengsten aanleg inritten. Meeropbrengst leges openbrekingen openbare ruimte. In verband met de verschillende voordelen op het taakveld is de begrote onttrekking uit de egalisatiereserve niet nodig geweest. Het budget voor verkeersveiligheid is niet volledig ingezet in 2023. In 2023 zien we meerkosten op het gebied van zwerfvuil.

Programmarekening 2023 - Programma 2

Pagina 29 van 221

Toelichting verschil baten en lasten rekening/begroting (min is nadeel)

Structureel

Incidenteel

0

47

0

6

0 0

60 -1

Taakveld 2.5 Openbaar vervoer Overige afwijkingen.

0

1

Totaal Totaal saldo

0 129

Diverse overige voordelen op het taakveld, o.a 15K voordeel op doorbelasting machinaal groenonderhoud en 14K vanwege het ontbreken van kosten voor vandalisme op civiele kunstwerken. Taakveld 2.2 Parkeren Voordeel op doorberekende kosten WDW vanwege positieve afrekening jaarrekening WDW 2023. Onderuitputting i.v.m. stelpost exploitatiekosten voor de nog te bouwen parkeergarage TKWM. Overige afwijkingen.

129

Relevante beleidsnota’s

Relevante besluiten

Nummer besluit 14 2415 12 RZ 099 15 RZ 045 15 RZ 047 16 1925 16 RZ 110 20 054441

Beleidsnota Baggerplan en watergangen 2014 - 2023 Procesvoorstel betaald parkeren (12 RZ 099) Parkeeronderzoek centrum; (15 RZ 045 en vervolgonderzoek 16/2255) Gemeentelijk Verkeer en VervoersPlan (GVVP) Parkeerbeleidsplan Rapport Spoorse Doorsnijding Mobiliteitsvisie Duurzaam onderweg tussen Maas en Waal Strategisch plan verkeersveiligheid

Programmarekening 2023 - Programma 2

Pagina 30 van 221

3 Economie Algemeen Onze ambitie is een levendige, innovatieve en duurzame economie. Door gezamenlijk investeren in een excellent ondernemers- en vestigingsklimaat, samenwerking én duurzaam ondernemerschap dragen we bij aan het prettig ondernemen, werken, wonen, recreëren voor ondernemers, inwoners van gemeente Wijchen en bezoekers. Het waarderen van lokaal ondernemerschap, het versterken van het ondernemersnetwerk en het aanjagen van bedrijvigheid zijn de drie pijlers die van belang zijn voor de Wijchense economie en toerisme. We zijn trots op de vele kleine en grote ondernemers in onze gemeente. Zij zijn onze banenmotor en dat willen we graag zo houden. Daarom zetten we in op vitalisering van bedrijventerrein Wijchen- Oost en onderzoeken we de uitbreiding van bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen. Duurzame innovaties bieden kansen voor het bedrijfsleven en dragen bij aan een beter klimaat. We vinden het belangrijk dat ondernemers van elkaar leren en goede voorbeelden van duurzaam en circulair ondernemen delen. We stimuleren bedrijven om verder te verduurzamen en zetten daarvoor een energieloket voor bedrijven op. Een vitale economie is belangrijk voor de werkgelegenheid. En werk zorgt voor zelfstandigheid en ontwikkeling. We stimuleren dat zoveel mogelijk mensen mee kunnen doen. Want iedereen is van waarde en moet iets kunnen bijdragen.

Waar nodig ondersteunen we mensen die niet kunnen meekomen. Dit doen we door initiatieven die mensen effectief trainen of helpen bij het zoeken naar werk te ondersteunen. En door een goede verbinding tussen onderwijs, bedrijfsleven en volwassenonderwijs te stimuleren. Als mensen financieel in de knel komen, is er een vangnet. Armoede bestrijden we met vroegtijdige hulp op maat. Vanwege de stijgende energieprijzen hebben we bijzondere aandacht voor energiearmoede. Wijchen heeft verschillende wijkwinkelcentra en een sterk bruisend centrum met een gevarieerd aanbod aan winkels, vele horecagelegenheden en mooie evenementen. Dit willen we zo houden en waar mogelijk versterken. O.a. door samenwerking en leegstand tegen te gaan. We maken ook een eerste doorkijk voor herontwikkeling van de westflank van het centrum. We houden rekening met het veranderend gebruik van het centrum voor onder meer horeca en evenementen. Ook Toerisme biedt kansen voor Wijchen en zorgt voor een bruisend centrum en levendigheid in alle kernen. Onze verantwoordelijkheid reikt verder dan alleen de gemeente Wijchen. Ook in de subregio Rijk van Nijmegen en de grote regio (Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen) nemen we onze rol om invulling te geven aan de gezamenlijke speerpunten.

Deze speerpunten vallen onder de opgave Productieve regio waarin economie en arbeidsmarktbeleid elkaar vinden en de ambitie hebben uitgesproken om de economie aan te jagen met forse banengroei én een verbeterde leefbaarheid tot gevolg. De volgende vijf speerpunten zijn daarvoor benoemd: Doorontwikkeling Health & Hightech en Energy tot (inter)nationale clusters, Stimuleren ondernemerschap in het MKB, invulling geven aan de Human Capital agenda, versterking van duurzame logistiek en werken aan toekomstbestendige werklocaties. De acties die op regionaal niveau genomen worden zullen hun weerslag hebben op de Wijchense economie.

Programmarekening 2023 - Programma 3

Pagina 31 van 221

Speerpunten 3-a 3-b 3-c

Coalitie akkoord

Algemeen

Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers Vitale winkelcentra Uitvoering geven aan de Economische en toeristische visie

Speerpunten

3-a Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers We zijn trots op de vele kleine en grote ondernemers in onze gemeente. Zij zijn onze banenmotor, en dat willen we graag zo houden. De komende jaren blijven we werken aan een goed ondernemersklimaat. Er zijn economische ontwikkelingen die invloed kunnen hebben op de uit te voeren plannen. Zoals inflatie, de dreiging van een loon-prijs spiraal en een mogelijke recessie. Dit kan tot gevolg hebben dat we extra acties moeten nemen. Belangrijk zijn onder andere goede bereikbaarheid en digitale infrastructuur. We geven ruimte door overbodige regels weg te nemen. Duurzame innovaties bieden kansen voor het bedrijfsleven én dragen bij aan een beter klimaat. 3-b Vitale winkelcentra Wijchen heeft verschillende wijkwinkelcentra. In het hart een sterk en bruisend centrum, met een gevarieerd aanbod aan winkels, vele horecagelegenheden, en mooie evenementen. Dit willen we zo houden en waar mogelijk versterken. Daarbij houden we oog voor het tegengaan van leegstand. 3-c Economische en toeristische visie We willen een levendige, innovatieve en duurzame economie. Dit bereiken we door gezamenlijk te investeren in een excellent ondernemers- en vestigingsklimaat. Door samen te werken en duurzaam te ondernemen leveren we een bijdrage aan het prettig ondernemen, werken, wonen, recreëren voor ondernemers, inwoners van gemeente Wijchen en bezoekers.

Deze ambitie willen we waarmaken aan de hand van de volgende vier strategielijnen: innovatie, aantrekkingskracht, samenwerking en duurzaamheid. promoten.

Programmarekening 2023 - Programma 3

Pagina 32 van 221

Wat hebben we ervoor gedaan

Begroot 2023

Verantwoording

3-a Een aantrekkelijke gemeente voor ondernemers Vitalisering bedrijventerrein Wijchen-Oost.

Ondersteunen duurzaamheids- en circulaire initiatieven met ondernemers. Ondersteunen lokale initiatieven in de ruilen deeleconomie. Mede opzetten van een regionaal Ondernemersloket over duurzaamheid.

Participatietrajecten met ondernemers bij nieuwe ontwikkelingen zoals bij ontwikkeling van bedrijventerrein Wijchen-Oost en binnen Tussen Kasteel en Wijchens Meer.

We hebben bijgedragen aan de lancering van Spark! en de versterking van Leren in Bedrijf. We hebben samen met ondernemers een kansenboek ontwikkelt voor het vergroenen van de openbare ruimte op het bedrijventerrein. We leggen begin 2024 een voorstel voor aan de gemeenteraad om een impuls geven aan de verkeersveiligheid en uniformiteit van de Einstein- en Edisonstraat. De voorbereiding heeft in 2023 plaatsgevonden. We hebben bijgedragen aan het digitale energieloket voor ondernemers en de Stimuleringslening Verduurzaming Zakelijk. We ondersteunen het initiatief om Smart Energy Hubs te realiseren op Wijchen Oost en Bijsterhuizen. We ondersteunen het plan om een tankstation met duurzame brandstoffen te realiseren op Bijsterhuizen. We betrekken ondernemers bij de genoemde ontwikkelingen maar ook denken we via het economisch netwerk samen na over economische ontwikkelingen in de gemeente en de regio. Op een aantal thema's formeren we werkgroepen met ondernemers om zo goed mogelijk gezamenlijk op te trekken.

3-b Vitale winkelcentra In samenwerking met ondernemers en het CMW uitvoering geven aan de Detailhandel Structuurvisie.

We doen onderzoek naar de toekomst van de warenmarkt en geven uitvoering aan de aanbevelingen.

Het CMW levert jaarlijks een plan aan om de detailhandel in heel Wijchen te versterken. Daarnaast is er een jaarlijks gezamenlijk Accountplan opgesteld met het CMW en BIZ Pandeigenaren Centrum om uitvoering te geven aan de aanbevelingen uit de toekomstvisie Centrum en acties van het CMW en BIZ Pandeigenaren Centrum. Het onderzoek is afgerond. We gaan samen met de ondernemers aan de markt en de marktkooplieden aan de slag met de aanbevelingen. Dit doen we vooruitlopend op de actualisatie van de Marktverordening.

3-c Economische en toeristische visie We werken samen met ondernemers om leegstand in het centrum en op bedrijventerreinen tegen te gaan.

We ronden de onderzoeken naar de mogelijkheden tot uitbreiding van de bedrijventerreinen Bijsterhuizen en Breekwagen af.

Programmarekening 2023 - Programma 3

Dit doen we door regelmatig te overleggen met CMW, vereniging van pandeigenaren in het centrum van Wijchen en bedrijventerreinverenigingen. Voor wat betreft Breekwagen wordt er gesproken met de provincie en de grondeigenaar over de natuurcompensatie die nodig is om uitbreiding mogelijk te maken. Over de voortgang van de uitbreiding van Bijsterhuizen is de gemeenteraad eind 2023 geïnformeerd. Het ontwerpbestemmingsplan was bijna gereed maar aangehouden vanwege een motie die betrekking had op de bedrijventerreinen in de gemeente.