Agendabundel

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 14 van 26

PvdA-fractie toch nog wat vragen en opmerkingen heeft. Allereerst vraagt ze naar de woningen op Hoogmeer, die een upgrade krijgen volgens het plan en daarna mogelijk in een ander huursegment vallen. Ze vraagt wat dit betekent voor de huidige bewoners en of er al gesprekken met deze mensen zijn. Ze wil meer horen over de verdeling van Hart van Zuid en de omringende woningen met betrekking tot sociale huur, sociale koop, middenhuur, middenkoop en vrije sector. Ze uit haar zorgen over de zorgwoningen, die niet grondgebonden zijn. Ze vraagt hoe rekening wordt gehouden met het binnenklimaat van de woningen. Ze informeert of de daktuin binnen de U‑vorm toegankelijk wordt gemaakt voor de cliënten. Ze vraagt hoe de verkeersafwikkeling vanaf het gezondheidscentrum zal plaatsvinden en of door het eenrichtingsverkeer extra druk komt op de smalle aansluitende straten van Hoogmeer. Ze wijst op de problemen die kunnen ontstaan door de toevoeging van 127 woningen en het terugbrengen van het aantal parkeerplekken. Ze vraagt of parkeerplaatsen of een deel van het parkeerterrein voor bewoners wordt gereserveerd en of er laadpalen worden geplaatst. Ze vraagt waarom niet is gekozen voor een parkeergarage. Mevrouw Jamin vraagt verder naar de risico's met betrekking tot punt 4 van de beslisnota en waarom de grondexploitatie mogelijk niet tot stand komt.

Ze merkt op dat al aanzienlijk geïnvesteerd wordt in de financiën voor dit plan en hoopt dat het allemaal lukt, ondanks de beperkte ruimte. Ze stelt voor in het vervolgtraject een goed kloppende 3D‑animatie te maken, zodat de afstand tussen de gebouwen duidelijk wordt. Tot slot verzoekt mevrouw Jamin een indicatie te geven wanneer het nieuwe Hart van Zuid geopend kan worden. De vergadering wordt kort geschorst, zodat het college de antwoorden op de gestelde vragen kan voorbereiden. De voorzitter heropent de vergadering en nodigt wethouder Gerrits uit om te reageren op de vragen. Wethouder Gerrits is blij met de steun en complimenten uit de commissie. Deze voelen als een goede steun in de rug. Hij benadrukt dat alles wat wordt gedaan en geïnvesteerd, uiteindelijk bedoeld is voor de mensen die in de wijk wonen en leven. Hij geeft aan dat de bouw eind 2028 start. De oplevering van het laatste deel is in 2032. Hierbij moet een slag om de arm worden gehouden, want er kan nog veel gebeuren tijdens de uitwerking van het Masterplan. De huidige datums zijn gebaseerd op de kennis en stand van zaken van nu. Hij beantwoordt vervolgens de vraag over de bewoners van Hoogmeer. Hij meldt dat Talis al sinds het begin goed communiceert met haar inwoners. Talis hervat de communicatie zodra er ontwikkelingen zijn.

Hij benadrukt dat veel bewoners, omwonenden en ondernemers zich hebben geabonneerd op de nieuwsbrief en op die manier geïnformeerd worden. Daarnaast zorgt het bestuur van de winkeliersvereniging ervoor dat ondernemers worden betrokken. Ondernemers worden tevens direct betrokken via de verhuurders van de winkels, met wie de gemeente rechtstreeks contact heeft. De ondernemers kunnen ook altijd zelf contact opnemen om over de toekomst te spreken. Wethouder Gerrits reageert op de opmerking van de GroenLinksfractie over de bodemloze put. Hij geeft aan dat het hier gaat om grote projecten met investeringen van tientallen miljoenen, wat een serieuze en gedegen voorbereiding vereist. Hij verzekert dat de gevraagde kredieten goed besteed zijn, omdat bij grote projecten een gedegen voorbereiding hoort. Hij neemt de tip van de GroenLinksfractie over fasering ter harte en belooft dat het wijkcentrum pas wordt gesloten nadat het nieuwe wijkcentrum is gerealiseerd. Hij geeft aan dat de fasering ook onderdeel is van de verdere uitwerking, vooral met betrekking tot de sportfaciliteiten. Hij bevestigt dat het pand Hoogmeer behouden blijft in het Masterplan, met aanpassingen aan zowel de buitenkant als de binnenkant. Hij reageert op de vraag van de fractie van Kernachtig Wijchen over de zekerheid dat de woonblokken worden aangepast.

Hij legt uit dat dit in een overeenkomst is vastgelegd, maar dat er nog geen investeringsbesluit ligt, zowel bij de raad als bij woningcorporatie Talis. Garanties kunnen pas worden gegeven na het nemen van dergelijke besluiten. Hij benoemt dat er wel vertrouwen is door de recent gesloten

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 15 van 26

overeenkomst. Hij geeft aan dat het parkeren straks passend is bij de nieuwe parkeernormen. Hij verzekert dat alles wordt gedaan om chaos te voorkomen door juiste routering en inrichting, en dat de actuele parkeernormen en juiste inrichting moeten zorgen voor orde. Hij bevestigt dat er zowel een privaat als een publiek tekort is, waarbij private partijen verantwoordelijk zijn voor het private tekort en de gemeente voor het publieke tekort. De gemeente kan niet verantwoordelijk worden voor het private tekort. Hij benadrukt dat alle partijen flink investeren en dat gewerkt wordt aan het oplossen van de tekorten, onder andere door te kijken naar subsidies en slimme ontwerpen. Hij onderschrijft de opmerking van de fractie van Wijchen Lokaal over hoge gebouwen bij uitzondering. Hij bevestigt dit en geeft aan dat de hoogte van de bouw per locatie wordt bekeken. Hij belooft de fractie van Wijchen Lokaal om aandacht te hebben voor afval bij de verdere uitwerking. Op de vraag van de fractie van CDA over de andere opgaven, antwoordt hij dat binnen enkele weken een voorstel over de voortgang van de andere opgaven in de routekaart via het college aan de raad wordt aangeboden. Hij legt uit dat het gebouw Hoogmeer waarschijnlijk een hoger huurtarief krijgt, maar dat het sociale huur blijft en dat niemand op straat wordt gezet.

Hij bevestigt dat Talis gewend is aan vastgoedaanpassingen en dat veranderingen pas bij mutatie worden doorgevoerd. Hij reageert op de vraag van de PvdA‑fractie over de verdeling van woningen en geeft aan dat de 127 woningen zijn verdeeld in 54 zorgwoningen in het sociale segment en 73 woningen in het betaalbare segment, waarvan de exacte invulling nog nader moet worden uitgewerkt. Hij benadrukt dat dit bijdraagt aan meer differentiatie in de wijk. Hij verzekert dat ingezet wordt op zowel binnen- als buitenactiviteiten voor de bewoners. Hij geeft aan dat hij niet precies weet hoe hij moet omgaan met de vragen van de PvdA-fractie over verkeersroutering, parkeren en laadpalen, omdat dit zeer technische vragen zijn. Hij stelt voor schriftelijk op deze vragen terug te komen. Hij bevestigt aan de fractie van de PvdA dat er een 3D‑animatie komt, maar weet nog niet precies wanneer. Hij verwacht dat over een jaar het ontwerp verder is gevorderd en geeft aan dat een goede 3D‑animatie tegenwoordig standaard is bij dit soort ontwikkelingen. Hij beantwoordt de vraag van de PvdA‑fractie waarom er geen ondergrondse parkeergarage komt, met de uitleg dat dit onbetaalbaar is gezien de woningtypes en de inrichting van de locatie.

Hij bespreekt ook de vraag over de grondexploitatie en geeft aan dat het theoretisch mogelijk is dat er geen grondexploitatie komt als geen overeenstemming wordt bereikt. Hij benadrukt dat het een complex proces is en dat er nog niet op alle punten overeenstemming is. De komende periode worden de ontwerpen verder uitgewerkt, wat uiteindelijk moet leiden tot een betrouwbare en gedegen grondexploitatie. Bij nieuwe ontwikkelingen meldt wethouder Gerrits zich. Mocht er geen overeenstemming komen, dan komt hij terug met een voorstel hoe verder te gaan. De voorzitter bedankt de wethouder voor zijn antwoorden en bevestigt dat de technische vragen schriftelijk worden beantwoord. Hij meldt dat de camera's niet werken, waardoor er geen beeld is van de vergadering, alleen geluid. Tweede termijn Mevrouw Muller (D66) geeft aan dat haar fractie positief tegenover de beantwoording staat. Ze herkent de zorgen over het afval en de poort bij de ingang van de wijk Zuiderpoort en hoopt dat er een passende oplossing komt met de verdere uitwerking van het plan. Ze is blij dat meerdere partijen voorstander zijn van de huidige torens in het plan en benadrukt dat hoogbouw op deze plek passend is. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) vraagt mevrouw Muller en de andere fracties of ze willen meedenken over een motie voor het park bij het voorzieningenhart.

Mevrouw Muller reageert dat de D66-fractie positief tegenover de motie staat en graag wil meedenken. De heer Oomen (GroenLinks) sluit zich aan bij het voorstel van de heer Klinkhamer en stelt voor een motie in te dienen om het college een groen steuntje in de rug te geven. Hij benadrukt dat het grasveld een stuk mooier gemaakt kan worden.

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 16 van 26

De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) is blij te horen dat er al 2 partijen zijn die willen meedenken over het park en benadrukt dat het een waardevolle aanvulling is op het huidige plan. De heer Haerkens (VVD) bedankt de wethouder voor zijn antwoorden en geeft aan dat zijn fractie het plan goed vindt. Hij benadrukt dat het wachten op de uitvoering lang duurt, maar dat de VVD-fractie geduld heeft. Hij steunt het voorstel van de D66-fractie om de hoogte van de appartementen op de hoek te verhogen. Hij staat open voor het idee van de GroenLinksfractie om de parkeerterreinen groener te maken, mits dit niet ten koste gaat van het aantal parkeerplaatsen. De heer Oomen (GroenLinks) vraagt of hij ook bereid is de woorden bouwen, bouwen, bouwen te vervangen door de woorden groener, groener, groener. De heer Haerkens reageert met de woorden groener bouwen, groener bouwen, groener bouwen. Hij steunt de motie van de fractie van Kernachtig Wijchen voor het park, op voorwaarde dat het niet vertragend werkt. Mevrouw Kuipers (Wijchen Lokaal) geeft aan dat haar fractie de beslisnota steunt en dat ze de verdere uitwerking graag tegemoetziet. Ze staat positief tegenover de motie voor de realisatie van het park en wil graag meedenken.

Mevrouw Joosse-de Visser (CDA) vindt het Masterplan de moeite waard om verder uit te werken en staat positief tegenover de motie over het park, al vraagt ze zich af of dit het juiste moment is om deze in te dienen. Mevrouw Jamin (PvdA) bedankt de wethouder voor de beantwoording van de vragen. Ze merkt op dat er weinig sociale huurwoningen overblijven, doordat de zorgwoningen allemaal in de sociale huursector vallen. Ze wacht de beantwoording van de vragen over de parkeerplaats af en steunt de motie van de fractie van Kernachtig Wijchen om het gebied groener te maken. De voorzitter constateert dat breed wordt nagedacht over een motie en besluit dat deze nota als bespreekstuk terugkomt tijdens de raadsvergadering van 25 september 2025. Hij sluit het onderwerp af en geeft de voorzittershamer over aan de heer Evers. De vergadering wordt kort geschorst. 7.3 306085 Beslisnota speelruimtebeleid 2025-2034 Wijchen De voorzitter, de heer Evers, heropent de vergadering met het onderwerp speelruimtebeleid 2025‑2034 voor Wijchen. Hij benadrukt dat het huidige speelruimtebeleid uit 2016 aan herijking toe is en dat daarom een aanvulling op het vorige beleidsplan is opgesteld. Met het nieuwe beleid wordt bekeken of het aanbod nog actueel is, goed is verspreid over de gemeente en passend is binnen de beschikbare budgetten.

Het voorstel aan de raad is het speelruimtebeleid 2025‑2034 vast te stellen en kennis te nemen van de verdeling van speelplekken als verdere uitwerking van dit beleid. Eerste termijn Mevrouw Eijkemans (Kernachtig Wijchen) verwijst naar een brief van 2 basisschoolleerlingen namens alle leerlingen uit Hernen, die hun blijdschap uiten over de zwarte sportcontainer bij De Mijlpaal en hun teleurstelling toen deze weer verdween. Ze benadrukt dat dit de stem van kinderen is, de inwoners van nu en de toekomst, en dat hiernaar geluisterd moet worden. Ze uit haar zorgen over de beslisnota, waarin staat dat 2 speeltuinen in Bergharen en Batenburg verdwijnen. Voor haar zijn dit geen objecten in de openbare ruimte, maar bakens van sociale cohesie. Ze benadrukt dat het verdwijnen van deze speeltuinen daarom meer betekent dan het verlies van een glijbaan of klimrek. Daarnaast merkt ze op dat het huidige speelruimtebeleid vooral naar de jeugd kijkt, maar dat de samenleving niet stopt bij 12 of 18 jaar. Ze wijst op de

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 17 van 26

behoefte aan plekken waar jong en oud elkaar kunnen vinden, zoals de buurttuin bij de Buizerdstraat, waar kinderen spelen, volwassenen en mensen met een beperking tuinieren en mensen elkaar ontmoeten. Ze benadrukt dat de evaluatie van het vorige beleidsstuk niet is uitgevoerd en dat er nu pas over 5 jaar een evaluatie komt, wat voor de fractie van Kernachtig Wijchen te lang duurt. Ze pleit voor een evaluatie uiterlijk binnen 3 jaar, om tijdig te kunnen bijsturen. Ze kondigt aan dat de fractie van Kernachtig Wijchen 2 moties overweegt: een om de speeltuin in Bergharen en Batenburg te behouden en een om uiterlijk binnen 3 jaar een evaluatie uit te voeren. Ze vraagt de andere fracties hun mening hierover. De heer Tiemessen (GroenLinks) complimenteert het college met de uitwerking van de nota en merkt op dat het nieuwe speelruimtebeleid een update is van het huidige beleid, met aanpassingen door nieuwe inzichten en ontwikkelingen. Hij wijst op de bijlage met actuele plantkaartoverzichten per wijk, met aanbevelingen over de huidige situatie van speellocaties. Hij is trots dat de raad net voor het zomerreces een motie heeft aangenomen om meer schoolpleinen te vergroenen en kind- en natuurvriendelijker te maken.

Hij vraagt de wethouder of de aanbeveling uit de analyse voor meer speelmogelijkheden in het centrum wordt overgenomen, omdat meer kinderen in het centrum komen wonen en de huidige speelruimte niet op een aantrekkelijke plek ligt. Hij vraagt wat de wethouder gaat doen om de huidige speelruimte veilig en interessant te houden. Hij merkt op dat hij het jammer vindt dat de speelplekken in Batenburg en Bergharen informele speelplekken worden. Inwoners en leefbaarheidsgroepen kunnen deze plekken adopteren en er een speelwaarde creëren. Hij vraagt of de gemeente de benodigde middelen of materialen beschikbaar stelt om dit te realiseren. Hij pleit voor het plaatsen van uitdagende speel- of sportruimtes in wijken waar dit nog weinig is voorzien, zoals in het Oosterpark, Huurlingsedam, Kerkeveld en Hofsedam. Hij vraagt de wethouder naar zijn mening hierover. Mevrouw Beeke (D66) spreekt haar steun uit voor een beleid voor 10 jaar voor veilig en fijn spelen in de buurten en kernen van de gemeente. Zij wil hieraan toevoegen dat ieder kind in de buurt van de eigen woning moet kunnen spelen, omdat beweging, sociale interactie en buiten zijn belangrijk zijn. De groep kinderen van 5 tot 8 jaar zit veel achter schermen. Ze benadrukt het belang van 2 uur per dag buiten zijn voor deze groep kinderen, voor de gehele gezondheid en om problemen met onder andere hun ogen te voorkomen.

De D66-fractie is daarom blij met het grootste deel van het plan. Ze zet wel vraagtekens bij het weghalen van speelmogelijkheden in de kerkdorpen Batenburg en Bergharen. Ze vindt het goed dat met buurtbewoners en leefbaarheidsgroepen in gesprek wordt gegaan, maar dit is voor de D66-fractie niet voldoende. Ze benadrukt dat de gemeente een duurzame verantwoordelijkheid heeft voor het creëren van speelmogelijkheden. Ze juicht het toe als enthousiaste bewoners mee willen denken om de speelplek zo mooi mogelijk en toegankelijk te maken, maar dit kan niet in plaats van de verantwoordelijkheid van de gemeente voor het creëren van speelmogelijkheden in alle kernen en wijken. Schoolplekken worden gezien als steunplekken. Een samenwerking in het behouden, uitbouwen en onderhouden is noodzakelijk. Ze vraagt de wethouder of het uitbreiden van initiatieven zoals bij de Buizerdstraat, in het plan kan worden opgenomen. Mevrouw Beeke vraagt de wethouder of in het speelruimtebeleid rekening kan worden gehouden met de behoeften van pubers, aangezien er in Wijchen-Noord veel jongeren tussen de 12 en 18 jaar zijn. Ze benadrukt dat er weinig voorzieningen zijn voor deze leeftijdsgroep en vraagt hoe het plan zichtbaar wordt voor deze doelgroep en hoe de uitvoering daarvan plaatsvindt.

Ze wijst erop dat er een skatepark is, maar dat meer ontwikkeld kan worden om deze leeftijdscategorie positief tegemoet te komen. Ze vraagt ook of de speeltuintjes in Hart van Zuid voor of na afronding van het plan worden vernieuwd. Mevrouw Jamin (PvdA) uit haar tevredenheid over het nieuwe beleidsplan op het gebied van speeltuinen en speelruimtes. Ze vraagt of de jeugd van 0 tot 19 jaar is gevraagd naar hun behoeften en of er contact is geweest met Wijchense scholen om de leerlingen te vragen waar

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 18 van 26

zij behoefte aan hebben. Ze wijst op het Strategisch Kompas Wijchen, waarin ambitieuze plannen staan om jonge inwoners meer te laten bewegen. Ze vraagt naar concrete invulling van inclusie in het beleid. Ze hoopt ook op een toezegging van de wethouder dat er in de toekomst aandacht is voor het vergroten van goals op trapveldjes, aangezien deze vaak te klein zijn voor de oudere jeugd. Ze geeft aan dat de verdeling van speelplekken over de wijken redelijk goed is, maar hoopt dat het verdwijnen van speeltuintjes in Bergharen en Batenburg niet leidt tot nieuwe knelpunten. Tot slot vraagt ze welke rol de combinatiefunctionarissen van de gemeente hebben gehad in de ontwikkeling van dit beleid. De heer Derksen (CDA) benadrukt het belang van spelen voor kinderen, ouders en grootouders. Hij wijst erop dat er in Wijchen veel diversiteit en mogelijkheden zijn op het gebied van speeltuinen, maar dat er ook uitdagingen zijn. Als samenleving moet men ervoor zorgen dat schermpjes opzij worden gelegd en de buitenlucht wordt opgezocht. Een speeltuin kan hierbij helpen. Hij noemt de speeltuin in Bergharen als voorbeeld, die op de nominatie staat te verdwijnen, maar volgens omwonenden een belangrijke ontmoetingsplaats is voor jong en oud. Hij vraagt aandacht voor het daadwerkelijke gebruik van de speeltuinen en niet alleen voor de optelsom van aanwezige kinderen in de wijken of dorpen.

Hij pleit ervoor de speeltuinen in Bergharen en Batenburg niet te sluiten en wil hiervoor een voorstel uitwerken. Hij vraagt de wethouder wanneer het klim- en speelbos af is. Mevrouw Kuipers (Wijchen Lokaal) benadrukt het belang van mooie, veelzijdige en veilige speelplekken in de gemeente. Ze wijst erop dat het vorige speelruimtebeleid een grote stap was, maar dat er ook weerstand was bij het opheffen van speelplaatsen en het weghalen of herplaatsen van speeltoestellen. Ze benadrukt echter dat kinderen wendbaar zijn en nieuwe plekken en uitdagingen vinden. Ze merkt op dat op sommige plaatsen men alweer vergeten is dat er een speeltuin stond. Ze geeft aan dat de nu lege plekken nog wel voldoende ruimte bieden voor bijvoorbeeld een balspel of tikkertje. Ze benadrukt dat de roulerende sportcontainer door kinderen nog steeds als een leuk extra speel- en sporttoestel wordt beschouwd. Ze geeft aan dat het nieuwe speelruimtebeleid een aanvulling is op het vorige beleid en meegaat met de tijd. Volgens haar voorziet het beleid de gemeente Wijchen van ruim voldoende speel- en sportplekken, die goed kunnen worden onderhouden. Ze geeft aan dat nog gekeken wordt naar een mogelijke sportvoorziening in de wijk Kerkeveld. Ze kan zich aardig vinden in deze beslisnota, maar is benieuwd of er vanavond nog partijen zijn met een welkome aanvulling of wellicht een enthousiast idee.

Ze ziet ook liever dat de speelplekken in Batenburg en Bergharen behouden blijven. Ze vraagt de wethouder of door het huidige speelbeleid meer sociale interactie is in de wijken en of het evalueren van dit beleid ook eerder kan plaatsvinden dan 2030. De heer Schraven (VVD) bedankt het college voor het vernieuwde speelruimtebeleid. Hij vindt het positief dat de stevige basis uit 2016 behouden blijft. Hij geeft aan dat de accenten op duurzaamheid, sport en inclusie waardevol zijn en passen bij de opgaven van deze tijd. Hij ziet dat dit beleid op een bepaalde manier bijdraagt aan vitaliteitsverbetering in de dorpen, omdat ouders en kinderen door het verwijderen van speelplekken verder moeten lopen naar een speelplek. Hij benadrukt dat een gezonde wandeling niet de manier is waarop vitaliteit in de kernen moet worden bevorderd, omdat dit schuurt met de koers van het Strategisch Kompas Wijchen. Hij merkt op dat meer ontmoeting wordt beloofd, maar dat benodigde voorzieningen hiervoor verdwijnen uit de dorpen. Hij noemt het voorbeeld van het Weemse Bosje in Bergharen, een speelplek die ooit door ouders zelf is aangelegd en destijds door de gemeente werd geweerd. Hij vraagt waarom dit inzicht is veranderd en wat maakt dat dit nu ineens wel wenselijk is, aangezien veiligheid en toezicht toch een gemeentelijke taak blijven.

Hij vraagt zich af of dit niet meer kost in begeleiding, toezicht en communicatie dan het jaarlijks keuren en onderhouden van enkele toestellen die nu verdwijnen. Hij spreekt daarnaast een bredere zorg uit over het verdwijnen van speelplekken op basis van teruglopende kinderaantallen en vraagt

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 19 van 26

wat dit betekent voor andere dorpen waar de demografie de komende jaren ook verandert. Hij vraagt of ieder dorp straks het risico loopt een speelplek kwijt te raken zodra de aantallen dalen. Dit leidt tot een uitholling van voorzieningen in de kernen. Hij vraagt de wethouder hoe het college voorkomt dat de dorpen de dupe worden van dit beleid en of zij kan toezeggen dat de kwaliteit van de overblijvende speelplekken in het dorp omhooggaat, zodat niet op zowel kwaliteit als kwantiteit wordt ingeleverd. Tot slot geeft hij aan dat de VVD-fractie overweegt een motie in te dienen die oproept om geen speeltuinen te schrappen. Hij benadrukt dat eerst inzichtelijk moet worden gemaakt wat dit de gemeente nu daadwerkelijk kost. De vergadering wordt enkele minuten geschorst, zodat het college zich kan voorbereiden op de beantwoording van de vragen. De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan wethouder Schouten. Wethouder Schouten benadrukt dat het beleid niet alleen over spelen gaat, maar ook over bewegen, ontmoeten en sporten, wat een nieuwe ontwikkeling is. Ze is blij om te horen dat iedereen daar positief over is en dat erg ondersteunt. Ze merkt op dat iedereen zegt dat er liever geen speelplekken weg moeten, zeker niet in de kerkdorpen. Ze legt uit dat de plaatsen Bergharen en Batenburg zijn gekozen, omdat daar minder kinderen wonen.

Ze geeft aan dat het college zich probeert te houden aan de standaard die eronder ligt, omdat er een zekere precedentswerking is. Ze geeft aan dat de speelplekken niet per se meteen weggaan en dat ze nog steeds goed zijn. Wanneer toestellen kapotgaan, worden ze pas verwijderd en dan wordt in overleg met de buurt gekeken wat wenselijk is. Ze hoopt hiermee geruststelling te bieden. Ze reageert op de vraag over de evaluaties dat deze iedere 5 jaar plaatsvinden, omdat er ook niet zoveel verandert. Als de evaluatieperiode naar 3 jaar wordt verkort, brengt dit extra kosten met zich mee voor het inhuren van een bureau. Hierna reageert ze op de vraag van de GroenLinksfractie over de uitbreiding van de parkeerplaats in het centrum. Ze legt uit dat in het centrum niet veel kinderen wonen. Dit is de maatstaf waar het college dit langs legt. Ze erkent dat er wel kinderen op bezoek komen die gebruikmaken van de speelplek in de Kasteeltuin. De speelelementen zijn niet aangetast door de parkeerplaats. Ze reageert op de vraag van de GroenLinksfractie of monkeybars kunnen worden geplaatst in Huurlingsedam. Dit is mogelijk. Het college gaat overleggen met de leefbaarheidsgroep en eventueel met de school, om te kijken wat de wens is.

Ze reageert op de vraag van de D66-fractie over het uitbreiden van het initiatief in de Buizerdstraat en legt uit dat hiervoor € 200.000 subsidie van het Rijk is ontvangen. Er zijn niet genoeg gemeentelijke middelen om dit overal toe te passen. Ze geeft aan dat wel een discpark is aangelegd in het park in Wijchen-Noord en daar is ook een leefspeeltuin, die door inwoners is gemaakt. Ze geeft aan dat nu in Wijchen-Noord een klim- en speelbos voor de jongeren wordt ontwikkeld, met veel aandacht voor speelgelegenheden. Ze antwoordt op de vraag van de PvdA-fractie over participatie dat kinderen van de Paschalisschool en Noorderlicht in het najaar van 2025 betrokken worden bij de nieuwe initiatieven in Wijchen-Noord. Volgend jaar wordt het plan compleet gemaakt en kan overgegaan worden tot uitvoering. Op de vraag van de D66-fractie over de planning van Wijchen-Zuid antwoordt ze dat er nog overleg plaatsvindt. Het kan zijn dat er in het middenstuk een speeltuin bij komt. De invulling van het hele parkje volgt nog. Ze legt uit dat kinderen van scholen betrokken worden bij nieuwe initiatieven, zoals in Huurlingsedam. Ze noemt het belang van inclusie en vermeldt dat dit onderwerp nadrukkelijk is verwerkt in de nota, mede door een raadsbrede motie van het CDA. Ze geeft aan dat landelijke richtlijnen hierbij worden overgenomen.

Ze reageert op de melding van de te kleine voetbaldoelen van de PvdA-fractie dat dit bij haar niet bekend is. Als er bij vernieuwing behoefte aan grotere goals blijkt, dan is dit geen probleem. Het college moet hier dan wel van op de hoogte worden gesteld. Wethouder Schouten reageert op de vraag van de fractie van het CDA over Bergharen. Ze legt uit dat wordt uitgegaan van de kinderen die daar wonen, niet de kinderen die bezoeken. Ze merkt op dat ontmoeten van ouders en grootouders zeker een belangrijk aspect van speeltuinen is. Ze antwoordt op de vraag van de VVD-fractie

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 20 van 26

over het Weemse Bosje, dat ze dit signaal niet herkent. Dit is juist in samenspraak met de inwoners gemaakt en er zijn afspraken gemaakt over beheer en onderhoud. Op de vraag over dorpen die hun speeltuinen verliezen, reageert ze door opnieuw te verwijzen naar de standaard. Er is in de dorpen juist veel speelgelegenheid. De voorzitter vraagt of alle vragen zijn beantwoord. De heer Tiemessen (GroenLinks) merkt op dat zijn vraag over de monkeybar in het Oosterpark nog niet volledig is beantwoord. Wethouder Schouten reageert dat in de huidige nota geen specifieke toevoeging voor het Oosterpark is opgenomen. De heer Schraven (VVD) herhaalt zijn vraag of de kwaliteit van overgebleven speelplekken omhooggaat als andere speelplekken verdwijnen. Wethouder Schouten antwoordt hierop ontkennend. Wanneer iets kapot gaat, wordt gekeken of nog aan de standaard wordt voldaan. Als hieraan niet wordt voldaan, verandert dat niets aan de andere speeltuinen. Het college is wel altijd bereid om met scholen of inwoners te kijken of speeltuinen nog voldoen aan hun wensen. Tweede termijn Mevrouw Eijkemans (Kernachtig Wijchen) benoemt dat door de criteria blijkt dat op termijn 2 speeltuinen worden weggehaald. Ze merkt op dat door capaciteitsgebrek in de coronatijd niet geëvalueerd is en benadrukt dat een evaluatie juist nu goed is.

Ze vraagt zich af of er straks meer kinderen bijkomen en benadrukt dat het belangrijk is de evaluatie en andere moties voor te leggen. De heer Derksen (CDA) vraagt of mevrouw Eijkemans dan ook met een dekkingsvoorstel komt, aangezien eerder evalueren geld kost. Mevrouw Eijkemans antwoordt dat er de vorige keer niet geëvalueerd is, wat geld heeft bespaard. Ze informeert of er medestanders bestaan voor een motie of amendement. De heer Tiemessen (GroenLinks) benadrukt het belang van richtlijnen, vooral voor kleine gemeenschappen zoals Batenburg, waar veel woningen worden gebouwd. Hij merkt op dat het belangrijk is dat kinderen in het centrum kunnen spelen en dat het onaantrekkelijk is om naast geparkeerde auto's te spelen. Hij pleit voor gezondheid door sport en spel voor alle generaties en suggereert fitnessapparaten als een mogelijke toevoeging. Mevrouw Beeke (D66) benoemt dat er veel overeenstemming bestaat over verschillende punten. Ze haakt in op de vraag van mevrouw Kuipers over aanvullende ideeën voor Kerkeveld en vraagt of er ideeën zijn om het piratenschip te vervangen. Ze stelt voor de jeugdraad te gebruiken om te kijken naar de wensen van kinderen. Ze wil graag meedenken over een motie of amendement voor het behoud van de speelplekken in de kerkdorpen, omdat er misschien in de toekomst weer een toename van kinderen is.

De D66-fractie is voor 1 keer per 5 jaar evalueren. Ze vraagt wat het nulpunt is en wanneer de laatste evaluatie is geweest. Mevrouw Jamin (PvdA) benadrukt het belang van inwonersparticipatie bij het bijstellen van beleid, vooral bij speeltuinbeleid. Ze geeft aan dat kinderen bevraagd moeten worden over hun tevredenheid en wensen. De heer Derksen (CDA) is blij dat de motie over inclusie van speeltuinen is meegenomen in het speelruimtebeleid. Hij is verheugd dat in 2026 het klim- en speelbos opent. Hij benadrukt het belang van het behoud van 2 speeltuinen in Bergharen en Batenburg en vraagt aandacht voor eventuele aanpassingen aan het beleid, in plaats van alleen een uitzondering op te nemen voor de 2 speeltuinen. Mevrouw Kuipers (Wijchen Lokaal) merkt op dat er, ondanks dat er misschien weinig kinderen in een bepaalde wijk wonen, toch veel gespeeld kan worden. Wanneer speeltuinen verdwijnen, verplaatsen kinderen en ouders zich. Dit is jammer, omdat ouders met jonge kinderen graag dicht bij huis willen spelen. Ze suggereert dat dit besproken kan worden bij een evaluatie.

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 21 van 26

De heer Schraven (VVD) blijft bezorgd over het verdwijnen van formele speelplekken in Bergharen en Batenburg. De heer Derksen (CDA) vraagt wat hij bedoelt met dat er 2 speeltuinen verdwijnen, terwijl er zojuist veelvuldig gesproken is over het behouden ervan. De heer Schraven reageert dat het er niet op leek dat de wethouder van plan is de 2 speeltuinen open te houden. De heer Derksen geeft aan dat de gemeenteraad hier over 2 weken een keuze in kan maken, waarop het college dit uitvoert. Hij heeft ook geen onwelwillendheid van de wethouder gehoord. Hij vraagt of de VVD-fractie wil meedoen met de motie. De heer Schraven reageert dat hij zeker meedoet. Hij begrijpt dat er een analyse ligt en dat naar aantallen kinderen wordt gekeken. Hij benadrukt dat beleid niet alleen over cijfers gaat, maar ook over gevoel. Kinderen willen veilig en dichtbij spelen. Hij geeft aan dat dorpen groeien, maar dat de gemeente inlevert op kwantiteit en kwaliteit. Hij constateert dat er breed draagvlak bestaat tegen het schrappen van speelplekken. De VVD-fractie beraadt zich over een motie met andere partijen. De voorzitter constateert dat er moties zijn aangekondigd. Dit onderwerp gaat als bespreekstuk door naar de raadsvergadering van 25 september 2025. 7.4

296153 informatienota Evaluatie uitvoering kleinschalige particuliere woningbouwinitiatieven (KPI's) De voorzitter introduceert de informatienota over de evaluatie van de uitvoering van kleinschalige particuliere woningbouwinitiatieven (KPI's). Hij vermeldt dat het college heeft toegezegd deze evaluatie uit te voeren. De evaluatie is nu afgerond en geeft inzicht in de werking van het beleid sinds de start in 2022. Eerste termijn De heer Schipper (VVD) geeft aan dat het KPI‑beleid oorspronkelijk is bedacht om in tijden van landelijke beperkingen toch ruimte te geven aan kleinschalige woningbouw. Hij geeft aan dat de VVD-fractie dit principe van vertrouwen in particulier initiatief van harte steunt. Hij merkt op dat er onder inwoners veel gemor is, maar dat het de laatste jaren beter gaat en dat de procedures de laatste jaren sneller verlopen. Hij pleit ervoor de dienstverlening hoog te houden en intern te blijven monitoren, om deze te verbeteren. Hij benadrukt dat inwoners niet onbedoeld aan het lijntje moeten worden gehouden en telkens opnieuw moeten worden bevraagd, aangezien er nog steeds klachten zijn over de vele regels en onduidelijkheid. Hij wijst op enkele wijzigingen in het beleid, zoals het niet bouwen buiten de kern, agrarische sloop en nieuwbouw van maximaal 1 of 2 woningen per KPI. Hij uit zijn onbegrip over deze wijzigingen, gezien de grote woningnood.

Hij vraagt waarom er niet meer mag worden gebouwd aan de rand van een kern, in het buitengebied of in een lint. Hij vraagt ook waarom bij 1.400 vierkante meter sloop maar 1 woning mag worden gebouwd en bij 1.500 vierkante meter ineens 2. Hij benadrukt het belang van maatwerk, waarbij onderscheid moet worden gemaakt tussen een ontwikkelaar en een boer die iets voor zijn 4 kinderen wil bouwen op eigen grond. Hij vraagt ook waarom in de rapportages alleen het aantal toegekende aanvragen wordt vermeld en niet hoeveel aanvragen zijn afgewezen en waarom. Dit maakt het beleid minder toetsbaar. Hij concludeert dat het KPI‑beleid waardevol is, maar meer helderheid, vertrouwen en maatwerk verdient om echt voor de inwoners te werken. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) benadrukt dat wonen een van de belangrijkste thema's van dit moment is. Hij is blij dat het KPI‑beleid is geëvalueerd en ondertussen al getoetst wordt door middel van het herziene uitvoeringskader. Hij vindt het belangrijk dat dit kader zorgt voor mooie projecten door en voor inwoners en bijdraagt aan de grote woonopgave binnen Wijchen. Hij merkt op dat de verandering van 2 woningen naar 1 woning per aanvraag op het eerste gezicht negatief lijkt, maar dat het negatieve effect op de betaalbaarheidsopgaven wordt verminderd. Dit is positief voor de woningopgave.

De fractie van Wijchen Lokaal neemt de informatienota ter kennisgeving aan en benadrukt het belang van bouwen. Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 22 van 26

De heer Peters Sengers (CDA) bedankt het college voor de toegezegde en tijdige afronding van de evaluatie van de KPI‑regeling. Hij benadrukt dat er in Wijchen voldoende passend en in lijn met de woonvisie en woondeal moet worden gebouwd. Hij wijst erop dat het KPI‑instrument niet geschikt is gebleken om betaalbare woningen te realiseren, zoals uit de evaluatie blijkt. Hij merkt op dat KPI's vooral in kleine kernen worden gerealiseerd, wat bijdraagt aan de leefbaarheid in deze kernen. Hij pleit ervoor de ruimte in deze kernen te benutten om meer goedkopere woningen te realiseren. Hij constateert dat het aantal KPI‑aanvragen de laatste jaren fors is gedaald, vooral sinds de invoering van de planfilter waarbinnen nog 2 woningen per KPI mogelijk zijn. Hij wijst op het addendum bij de woondeal, dat voor Wijchen uitgaat van jaarlijks 270 te bouwen woningen. Hij constateert dat er in 2024 nog maar 6 KPI‑aanvragen zijn ingediend, waarbij 8 KPI‑woningen zijn gerealiseerd. Hij betwijfelt of KPI‑initiatieven nog bijdragen aan de afspraken van de woondeal. Hij merkt op dat bijna alle gerealiseerde KPI's toekomstbestendig en duurzaam zijn, wat goed nieuws is. Hij vindt dat het nieuwe beleid, waarbij binnen de bebouwde kom nog maar 1 nieuwe woning gerealiseerd mag worden, in tijden van woningnood niet goed uit te leggen is.

Dit resulteert in grote, levensloopbestendige huizen in de hogere prijsklasse. Dat is jammer voor de beschikbare ruimte, die niet voor inbreiding kan worden gebruikt. Hij pleit voor het toestaan van meerdere woningen op dezelfde kavelgrootte om meer en kleinere, goedkopere woningen te realiseren. De stichtingskosten kunnen dan worden gedeeld. Meer aanbod leidt tot meer doorstroom, waardoor ook meer woningen in andere segmenten vrijkomen. Hij merkt op dat particulieren met een locatie in het buitengebied helemaal geen nieuwe woning meer mogen bouwen. Dit geldt ook voor lintbebouwing in een buurtschap, behalve bij functieverandering van stoppende agrariërs. Hij pleit ervoor passende bouw van woningen in bovengenoemde situaties mogelijk te maken. Hij vraagt naar de looptijd van de nieuwe regeling en wijst op plotselinge bouwverbodcirkels op de Valendries, waarover hij graag meer duidelijkheid wil. De heer Burgers (PvdA) vraagt om duidelijkheid over het stuk dat voorligt. Hij merkt op dat boven het dossier informatienota staat, maar dat er ook een beslissing in wordt genomen. Hij wijst erop dat in het voorblad de woorden informatienota en beslisnota door elkaar worden gebruikt. Hij vindt dit onduidelijk. Hij stelt voor in plaats van terug te gaan van 2 woningen naar 1 woning, de spelregels van de KPI's aan te passen, zodat meer kan worden gebouwd.

Hij benadrukt dat het belangrijk is betaalbare woningen te realiseren en noemt als voorbeeld dat 1 van de 2 woningen betaalbaar moet zijn. Hij roept het college op de KPI's te gebruiken om meer te bouwen, vooral in de kernen waar veel agrarische bedrijven zijn en waar ruimte is voor meerdere woningen. Hij kondigt aan dat zijn fractie met een motie komt om de spelregels van de KPI aan te passen omdat een amendement niet mogelijk is, aangezien het geen beslisnota betreft. De heer Janssen (D66) geeft aan dat de evaluatie laat zien dat aanpassingen nodig zijn om het beleid te verbeteren. Hij beargumenteert dat de D66-fractie de voorgestelde wijzigingen ziet als een noodzakelijke stap om de doelen op het gebied van betaalbaarheid en duurzaamheid te realiseren. Hij benadrukt dat duurzaamheid niet langer een extra optie is, maar een minimale vereiste. Hij hoopt dat de wijzigingen van de plannen bijdragen aan de betaalbaarheid en een betere spreiding van de woningen in de kernen. De heer Van Krevel (GroenLinks) geeft aan dat zijn fractie met interesse kennis heeft genomen van de informatienota. Hij merkt op dat de analyse helder en compleet is en dat de conclusies duidelijk zijn.

Hij beaamt dat de fractie van GroenLinks zich kan vinden in nagenoeg alle onderbouwde voorstellen tot aanpassing van de criteria, om een positief principebesluit te krijgen van het college voor een kleinschalig initiatief. Hij vindt het bijzonder dat de informatienota wordt behandeld terwijl de nieuwe criteria al van kracht zijn en ook al zijn gepubliceerd op de website van de gemeente Wijchen. Hij vraagt waarom voor deze volgorde is Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 23 van 26

gekozen. Daarnaast plaatst hij vraagtekens bij de keuze om maximaal 1 woning als KPI te mogen indienen, terwijl er voorheen 2 of zelfs 4 mogelijk waren. Hij vindt het een discutabele redenering dat de druk op de gemeente om bij nieuwbouwplannen minimaal 67% betaalbare woningen te realiseren, te groot wordt. Het kan leiden tot het starten van minder KPI’s, waardoor er minder mogelijkheden voor particulieren zijn om een woning te bouwen. Dit komt boven op de nieuwe beperkingen voor woningbouw buiten de bebouwde kom, terwijl vermindering van 2 naar 1 niet tot meer betaalbare woningen van projectontwikkelaars leidt. Hij vraagt zich af wat dit oplevert. Hij vraagt of de wethouder heeft overwogen betaalbare woningen vanuit een KPI uit de totale betaalbaarheidsopgave te halen en of andere opties zijn overwogen om woningbouw voor en door particulieren te stimuleren. Hij vraagt ook of het nog mogelijk is de criteria op korte termijn aan te passen op basis van goede ideeën. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) geeft aan dat zijn fractie zich altijd heeft ingezet voor de regeling rond kleinschalige particuliere woningbouwinitiatieven. Deze regeling heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de woningbouwopgave en efficiënt ruimtegebruik, vooral in de kerkdorpen.

Hij merkt op dat uit de evaluatie blijkt dat het overgrote deel van deze woningen in het dure segment valt, wat zorgt voor een eenzijdige bijdrage aan de totale woningbouwopgave. Hij benadrukt dat betaalbare woningen hard nodig zijn en dat het moeilijk is de afspraak van twee derde betaalbare woningen uit de regionale woondeal te realiseren. Hij vindt het onwenselijk dat als de KPI’s vrijwel uitsluitend dure woningen blijven opleveren, andere plannen onhaalbaar worden of moeten worden versoberd. Hij begrijpt het besluit van het college om KPI's te beperken tot 1 woning, maar geeft aan dat dit besluit vooral de kerkdorpen treft. Hij vraagt of het college in plaats van het aantal woningen terug te brengen, beter kan sturen op de betaalbaarheid van de woningen die KPI's opleveren. Hij constateert dat voortaan geen KPI's meer mogen worden gerealiseerd in lintbebouwing of buurtschappen in het buitengebied, wat vooral de kleine kernen raakt. Hij kondigt aan dat zijn fractie een motie wil indienen om specifiek voor de kleine kernen meer ruimte te creëren voor kleinschalige woningbouw. Of dit via een uitzondering op de KPI‑regeling moet of via aangepaste criteria in bijvoorbeeld de planfilter, is nog niet duidelijk. De voorzitter verlengt de tijd voor beantwoording van de vragen met 3 minuten.

De vergadering wordt kort geschorst, zodat het college de antwoorden op de gestelde vragen kan voorbereiden. De voorzitter heropent de vergadering en verzoekt wethouder Gerrits te beginnen met de beantwoording. Wethouder Gerrits merkt op dat er verwarring blijkt te zijn over de informatienota. Hij benadrukt dat het gaat om de uitvoering van vastgesteld beleid, zoals de woonvisie, de regionale woondeal en de omgevingsvisie. Hij legt uit dat er een woningtekort is en dat aantallen gerealiseerd moeten worden, inclusief differentiatie in sociale huur, betaalbare woningen, vrije sector en een mix van koop en huur. Hij benadrukt dat het college instrumenten, zoals het KPI‑beleid en de planfilter, inzet om deze doelen te bereiken. Hij legt uit dat het KPI‑beleid is ontstaan in een periode waarin weinig plannen gerealiseerd konden worden en dat de raad toen heeft gevraagd ruimte voor particuliere initiatieven te geven. Hoewel die tijd voorbij is, houdt het college de deur voor particuliere initiatieven nog steeds open, wat vooral resulteert in vrijesectorwoningen. Hij merkt op dat particuliere woningen druk leggen op de betaalbaarheidsopgave en dat er voldoende woningen in de plannen zitten. Hij benadrukt dat moties in de raad mogelijk zijn, maar dat hij altijd aangeeft wat de consequenties zijn voor het behalen van de resultaten van de opgaven door het vastgestelde beleid.

Wethouder Gerrits geeft aan dat de vraag van de VVD-fractie over locaties met vrijkomende agrarische bebouwing (VAB-locaties) een technische vraag is en dat een achtergrondtoelichting verzorgd kan worden.

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 24 van 26

Op de vraag van de VVD-fractie over hoeveel plannen zijn afgewezen, reageert hij door te verwijzen naar pagina 3 van het stuk. Hierin staat dat tussen 2022 en 2024 44 plannen zijn ingediend, waarvan 39 een positief principebesluit hebben gekregen. Hij legt uit dat de looptijd onbepaald is en dat over enige tijd weer een evaluatie plaatsvindt. Hij geeft aan de vraag van de PvdA-fractie en de vraag van de fractie van GroenLinks over de volgorde hiermee ook beantwoord te hebben. Hij antwoordt ontkennend op de vraag van de GroenLinksfractie of KPI's uit de betaalbaarheidsopgaven kunnen worden gehaald en legt uit dat het KPI‑beleid een instrument is om op de opgave te sturen. Alle doelgroepen moeten worden bediend. Hij benadrukt dat de raad de criteria kan aanpassen. Het college voert de besluiten uit en maakt de eventuele consequenties inzichtelijk. Hij begrijpt de vraag van de fractie van Kernachtig Wijchen om extra ruimte voor de kleine kernen. Hij merkt op dat het instrument daar in grotere mate effect heeft dan in de kern van Wijchen. Op de vraag van de fractie van Kernachtig Wijchen over sturen op de betaalbaarheid, antwoordt hij dat het KPI-instrument hiervoor niet nodig is. KPI's leiden vooral tot vrijesectorwoningen. De planfilter laat ruimte voor initiatieven in het betaalbare segment, transformatie, of splitsen van woningen.

Tweede termijn De heer Schipper (VVD) merkt op dat duurdere woningen worden gebouwd middels de KPI's, wat zorgt voor een wenselijke doorstroming. Hij vindt dat de aantallen qua sociale koop niet significant zijn voor scheefgroei en kijkt uit naar mogelijke moties. Hij pleit voor het aanmoedigen van bouwen via KPI's in plaats van ontmoedigen met limiterende regels. De heer Van Krevel (GroenLinks) vraagt of de VVD-fractie van plan is een motie in te dienen om de KPI‑criteria bij te stellen. De heer Schipper antwoordt dat de VVD-fractie dit zal bespreken. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) vindt het betoog van de wethouder helder. Hij vindt dat de juiste balans is gevonden tussen betaalbaarheid en het openhouden van particuliere initiatieven. Hij staat open voor alle moties en wil graag meedenken, zeker over ruimte voor bouwen in de kleine kernen. Hij merkt wel op dat eventuele moties laat zijn, omdat het beleid al in werking is. De heer Peters Sengers (CDA) komt met een voorstel. Hij geeft aan dat het instrument wat bot is geworden. Hij benadrukt dat als 270 woningen moeten worden gebouwd in een jaar en er maar 6 KPI's zoals in 2024 worden ingediend, dit niet veel bijdraagt. Hij is blij met de kwalitatieve doelstellingen in de voortoets, zoals levensloopbestendige en seniorenwoningen.

Hij suggereert dat het aantal woningen in zowel het buitengebied als de bebouwde kom terug kan worden gezet op 2, en misschien wel 4. Hij stelt voor een definitie op te nemen voor het aantal betaalbare woningen, zodat initiatiefnemers meer flexibiliteit krijgen zonder dat hun plan meteen wordt afgewezen. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) vraagt hoe de heer Peters Sengers aankijkt tegen het beleid om aan de grote vraag naar woningen te kunnen voldoen en het groen in het buitengebied te behouden. Hij vraagt hoe de heer Peters Sengers dit ziet in het licht van het voorstel om 2 of 4 woningen in het buitengebied toe te staan. De heer Peters Sengers antwoordt dat percelen in het buitengebied vaak groot zijn en misschien wel 2 of 4 woningen kunnen realiseren, afhankelijk van de situatie. Hij betoogt dat dit niet bij voorbaat moet worden afgekapt. Hij wil het KPI‑instrument scherper maken, met behoud van de afspraken in de regionale woondeal en woonvisie. Hij is bereid hierover een gesprek aan te gaan en een voorstel voor te bereiden. De heer Klinkhamer reageert dat goede plannen in het buitengebied zeker moeten worden toegestaan, mits ze aan de criteria voldoen. Hij vraagt of de planfilter hier niet voldoende is. De heer Peters Sengers antwoordt dat als de planfilter in de criteria voorziet, dit prima is. Het gaat om de uitkomst en niet om het middel dat gebruikt wordt.

Hij geeft aan dat als 2 woningen voldoende zijn, dit in het voorstel kan worden opgenomen. Hij denkt dat ze het eens zijn over het buitengebied. Hij wil iets verder gaan om ook binnen de bebouwde kom extra ruimte te creëren. De heer Burgers (PvdA) vraagt of bij de criteria voor 2 of 4 woningen in het buitengebied ook een percentage betaalbare woningen moet worden opgenomen. De heer Peters Sengers antwoordt dat hij de cijfers voor 2024 heeft genoemd, waarbij 6 KPI‑aanvragen zijn ingediend Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 25 van 26

tegenover de opdracht om 270 woningen te bouwen. Hij denkt niet dat het uitbreiden naar 4 woningen de opdracht in de weg staat om 270 woningen binnen de planning te bouwen. De heer Burgers vraagt of de heer Peters Sengers de cijfers in het stuk, waarbij 74% van de woningen betaalbaar moet zijn, in twijfel trekt. De heer Peters Sengers bevestigt dat hij het eens is met de heer Burgers. De realiteit van 2024 is anders dan het voorbeeld in de informatienota. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) vraagt of de heer Peters Sengers niet bang is dat de druk op het buitengebied te hoog wordt, aangezien de extra woningen boven op de vele bestaande plannen komen. De heer Peters Sengers antwoordt dat de oppervlakte gelijk blijft en dat in het groen niet gebouwd wordt. De heer Peters Sengers licht toe dat het voorstel van de CDA-fractie gedeeltelijk overeenkomt met dat van de fractie van Kernachtig Wijchen, maar iets verder gaat door de bebouwde kom erbij te betrekken. Over het toestaan van 4 of 2 woningen geeft hij aan dat als de planfilter volstaat om de grotere aantallen te dekken, 2 woningen volstaat, maar wel met de bebouwde kom erbij. De heer Burgers (PvdA) concludeert dat de heer Peters Sengers de kleine particuliere initiatieven op 2 wil houden zoals het nu is en dat het voorstel van het college dan niet doorgaat.

Hij merkt op dat het probleem dan bij de projectontwikkelaar blijft, die 74% betaalbare woningen moet bouwen. Als dit een onoverkomelijk probleem is, dan pleit hij voor 1 woning. Als dit te overbruggen is, kan het probleem bij de projectontwikkelaar blijven liggen. De heer Janssen (D66) merkt kort op dat er bezorgdheid bestaat over de betaalbaarheid van woningen en dat zijn fractie graag meedenkt over de aangekondigde moties. De heer Van Krevel (GroenLinks) bedankt de wethouder voor de beantwoording van zijn vragen, hoewel hij het antwoord op zijn vraag over de volgorde niet helemaal begrijpt. Hij sluit zich aan bij de partijen die aan de KPI‑criteria willen sleutelen om meer kleinschalige woningbouw mogelijk te maken. Als de moties niet naar wens zijn, komt de GroenLinksfractie met een eigen motie. De heer Klinkhamer (Kernachtig Wijchen) geeft aan dat wat is afgesproken in de omgevingsvisie en het Strategisch Kompas en wat de adviescommissie ruimtelijke kwaliteit heeft aangegeven, nu erg gemakkelijk wordt weggewuifd. Hij merkt op dat er zorgen bestaan over de woningbouw in kleine kernen en dat het belangrijk is de cultuurhistorische waarde van het landschap te behouden. Hij vindt de KPI-regeling niet het meest geschikt om hier woningen toe te voegen. Hij stelt voor om naar de planfilter te kijken en daarin mogelijk versoepelingen door te voeren.

De heer Peters Sengers (CDA) benadrukt dat de aantallen KPI‑aanvragen enorm zijn teruggelopen sinds de invoering van het vorige KPI‑kader en vraagt of de heer Klinkhamer niet bang is dat het systeem het onmogelijk maakt om nog een KPI te realiseren. De heer Klinkhamer reageert dat het zeker niet helemaal onmogelijk wordt, want er blijven mogelijkheden en er zijn de afgelopen jaren initiatieven geweest die aan de criteria voldoen. Hij ziet wel dat het gebruik van de KPI-regeling in 2024 minder is geworden, maar de resultaten van 1 jaar zijn niet heel representatief. De fractie van Kernachtig Wijchen wil graag meedenken over versoepeling, maar zoekt hierbij naar de juiste balans. De voorzitter concludeert dat dit stuk als bespreekstuk naar de raadsvergadering van 25 september 2025 doorgaat vanwege 3 aangekondigde moties. 8. Sluiting De voorzitter bedankt iedereen voor hun komst en medewerking aan de prettige discussie en wenst iedereen een goede thuisreis.

Verslag commissievergadering d.d. 11 september 2025

pagina 26 van 26

Commissievergadering Wijchen Dossiernummer

7066

Extern Zaak ID

Z/25/314296

Vertrouwelijk

Nee

Vergaderdatum

9 oktober 2025

Agendapunt

7.1

Titel

314296 beslisnota Routekaart Duurzame Warmte Wijchen

Soort nota

Beslisnota

Programma/Paragraaf Portefeuillehouder(s) Wijchen

Schouten, B. (Bea)

Bijlagen 314296 beslisnota Routekaart Duurzame Warmte Wijchen 250902 Routekaart duurzame warmte Wijchen 250902 Tussenbalans richting een businesscase voor een warmtenet in Wijchen Geagendeerd

Vergaderdatum

College BenW openbaar Wijchen

2 september 2025

Stukken Agendacommissie Wijchen

10 september 2025

Raad Informatiebijeenkomst

2 oktober 2025

openbaar Wijchen Commissievergadering Wijchen

9 oktober 2025

Raad openbaar Wijchen

30 oktober 2025

Voorgesteld besluit De gemeenteraad besluit: 1. Kennis te nemen van de ‘Routekaart duurzame Warmte Wijchen’ 2. Kennis te nemen van de rapportage ‘Tussenbalans richting een Businesscase voor een warmtenet in Wijchen’ 3. In te stemmen met de 7 leidende principes voor het Warmteprogramma: · We werken stapsgewijs en bieden iedereen een handelingsperspectief; · We werken samen met inwoners, bedrijven en maartschappelijke partners; · We zetten in op een haalbare, betaalbare, duurzame en betrouwbare warmteoplossing; · We leren al doende en reageren flexibel op wat nodig is; · We vullen een regierol in passend bij de situatie;

· We kijken naast techniek en financiën ook naar sociale en ruimtelijke zaken; · We zetten in op verschillende energiebronnen. 4. In te stemmen met de 5 voorwaarden voor de ontwikkeling van een warmtenet: · De kosten voor aansluiting en de tarieven moeten voor alle partijen acceptabel zijn. · De financiering van het project moet door alle partijen gedragen worden en haalbaar zijn. · Het systeem moet op lange termijn duurzaam zijn. Aan de voorkant moet duidelijk zijn dat er een duurzame alternatieve bron is als de warmte van de ARN wegvalt. · Het netwerk mag de inrichting van de openbare ruimte niet negatief beïnvloeden. · De oprichting van het warmtebedrijf moet goed verlopen.

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/314296

Beslisnota voor de Gemeenteraad Onderwerp: Routekaart Duurzame Warmte Wijchen Collegedatum: 2 september 2025 Voorgesteld besluit de Gemeenteraad besluit: 1. Kennis te nemen van de ‘Routekaart duurzame Warmte Wijchen’ 2. Kennis te nemen van de rapportage ‘Tussenbalans richting een Businesscase voor een warmtenet in Wijchen’ 3. In te stemmen met de 7 leidende principes voor het Warmteprogramma: • We werken stapsgewijs en bieden iedereen een handelingsperspectief; • We werken samen met inwoners, bedrijven en maartschappelijke partners; • We zetten in op een haalbare, betaalbare, duurzame en betrouwbare warmteoplossing; • We leren al doende en reageren flexibel op wat nodig is; • We vullen een regierol in passend bij de situatie; • We kijken naast techniek en financiën ook naar sociale en ruimtelijke zaken; • We zetten in op verschillende energiebronnen. 4. In te stemmen met de 5 voorwaarden voor de ontwikkeling van een warmtenet: • De kosten voor aansluiting en de tarieven moeten voor alle partijen acceptabel zijn. • De financiering van het project moet door alle partijen gedragen worden en haalbaar zijn. • Het systeem moet op lange termijn duurzaam zijn. Aan de voorkant moet duidelijk zijn dat er een duurzame alternatieve bron is als de warmte van de ARN wegvalt. • Het netwerk mag de inrichting van de openbare ruimte niet negatief beïnvloeden.

• De oprichting van het warmtebedrijf moet goed verlopen. Aanleiding Nederland staat aan de vooravond van een grootscheepse verbouwing. Zorgen om het klimaat, de luchtkwaliteit en de schaarste van grondstoffen maken het noodzakelijk om heel Nederland te voorzien van een duurzame energie-infrastructuur. In het nationale Klimaatakkoord (2019) staat dat er van gemeenten wordt verwacht dat zij plannen maken om in 2030 1,5 miljoen bestaande woningen verduurzaamd te hebben. Het einddoel is dat in 2050 de gehele gebouwde omgeving van het aardgas af is. Warmtenet Wijchen: betaalbaar en duurzaam alternatief In het warmteplan Wijchen (2023) hebben we vastgelegd dat we als gemeente de regie pakken om te onderzoeken of een warmtenet in Wijchen te realiseren is. In april 2024 heeft het college ingestemd met het besluit om een verdiepende haalbaarheidsstudie uit voeren naar de ontwikkeling van een warmtenet dat gevoed wordt met warmte van de ARN en hiervoor een businesscase te ontwikkelen.

Pagina 1 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/314296

Dit doen we samen met woningcorporatie Talis, ARN B.V. en het Gelders Warmte InfraBedrijf (GWIB). Het doel is om een betaalbaar en duurzaam alternatief voor aardgas beschikbaar te maken voor de bewoners en vastgoedeigenaren in de buurten waar het warmtenet komt. Voor alle partijen, inclusief de gemeente, moet een haalbare businesscase gerealiseerd kunnen worden, waarbij betaalbaarheid van de aansluiting op het warmtenet voor inwoners een belangrijk uitgangspunt is. Dit haalbaarheidsonderzoek heeft nog wat meer tijd nodig dan voorzien en wordt voor het einde van 2025 afgerond. De rapportage ‘Tussenbalans richting een Businesscase voor een Warmtenet in Wijchen’ beschrijft de huidige stand van zaken. Warmteprogramma: strategisch inzicht op lange termijn (tot 2035) Naast het warmtenet werken we aan de voorbereiding van het Warmteprogramma, de herziening van de TransitieVisie Warmte. Het Warmteprogramma geeft een strategisch inzicht hoe we het energiesysteem op het gebied van warmte op de lange termijn (tot 2035) willen vormgeven, hoe we daartoe komen en onder welke randvoorwaarden. In de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) is opgenomen dat gemeenten uiterlijk 31 december 2026 een Warmteprogramma hebben opgesteld. Het Warmteprogramma wordt daarmee een wettelijke verplichting onder het regime van de Omgevingswet.

Routekaart warmte Beide processen (het maken van het warmteprogramma en het proces voor het warmtenet) zijn met elkaar verweven en vragen om het doorlopen van een zorgvuldig proces. De besluitvormingsmomenten en welke rol het college en de raad daarin hebben moeten helder zijn. Daarvoor is de ‘Routekaart duurzame warmte Wijchen’ opgesteld. In het eerste deel van de routekaart zijn de leidende principes voor het Warmteprogramma vastgelegd. Deze geven richting voor de voorwaarden voor de ontwikkeling van het warmtenet. In het tweede deel van de routekaart schetsen we de stappen met tijdspad voor het Warmteprogramma en de ontwikkeling van het Warmtenet. Hierin zijn de informatie- en beslismomenten voor college en raad opgenomen. Daarin wordt ook de verwevenheid tussen beide processen duidelijk. Eerdere besluiten Datum

Korte omschrijving eerder genomen besluit (vermeld zo mogelijk het zaaknummer/documentnummer)

Maart 2023

Beslisnota: Vaststelling Warmteplan en Transitievisie Warmte (Z/23/101378) Beslisnota: Verdiepend onderzoek naar inzet warmte van ARN voor warmtenet (Z/24/235291) Informatienota: Routekaart warmtenet en warmteprogramma (Z/25/308278)

April 2024 Juli 2025

Gewenst resultaat Met de routekaart bepaalt de gemeenteraad de leidende principes voor het Warmteprogramma en de voorwaarden voor de ontwikkeling van het warmtenet. Ook geeft de routekaart inzicht in de stappen die genomen moeten worden en hoe de besluiten worden genomen.

Pagina 2 van 6

Openbaar

Zaaknummer: Z/25/314296

Argumenten 1.1 De routekaart laat zien welke stappen er zijn en wie beslist Volgens de Omgevingswet mag het college het Warmteprogramma vaststellen. De gemeenteraad beslist over de Omgevingsvisie. In de routekaart staat hoe het Warmteprogramma wordt gemaakt, welke stappen er zijn en hoe het besluit wordt genomen. Ook het besluit over het warmtenet gebeurt in stappen. In de eerste stappen mag het college besluiten nemen over de voortgang. Het laatste besluit over de investering is voor de gemeenteraad. De routekaart laat zien hoe deze twee processen met elkaar te maken hebben. 2.1 Er is meer informatie nodig voor een voortgangsbesluit over het warmtenet In Wijchen willen de samenwerkende partijen een duurzaam en betaalbaar alternatief voor aardgas maken. Ze werken samen aan een warmtenet. De afgelopen maanden is er hard gewerkt aan een haalbaarheidsstudie (businesscase) waar alle partijen het mee eens zijn. Het idee was om eind augustus een besluit te nemen over de volgende stap. Maar het blijkt een moeilijk proces te zijn. Het plan hangt af van veel zaken. Daarom willen we het plan goed controleren. We willen geen plan dat te positief is, maar een stevig en betrouwbaar verhaal. De risico’s en verbeterpunten moeten goed uitgewerkt zijn. Er ligt nu een goede basis voor een kansrijk plan. De partijen hebben samen besloten dat de businesscase nog beter moet worden uitgewerkt.

Er moet extra aandacht komen voor: - hoe snel het warmtenet kan worden gebouwd; - welke subsidies er mogelijk zijn; - wat het betekent als de tarieven veranderen; - wat het effect is van mogelijke verbeteringen. Voordat er een besluit komt, vragen we het Expert Team Warmte (ETW) voor een second opinion. Dit team helpt gemeenten namens de provincie Gelderland bij de overstap naar duurzame warmte. Daarnaast willen we beter begrijpen wat er gebeurt als ARN niet meer als bron gebruikt kan worden. Dit wordt onderzocht in een gezamenlijke bronnenstrategie met de gemeenten Nijmegen en Beuningen. Deze strategie is eind dit jaar klaar. Er komen ook nieuwe wetten die het makkelijker maken om warmtenetten te ontwikkelen. Met de wet Wgiw krijgt de gemeente meer juridische mogelijkheden om de regie te nemen in de warmtetransitie. Een belangrijk middel is de aanwijsbevoegdheid. Daarmee kan de gemeente in het omgevingsplan vastleggen wanneer en hoe een wijk van het aardgas afgaat, en welk duurzaam alternatief gekozen wordt. Zo krijgt de gemeente het recht om de levering van gas te stoppen. Dit geeft duidelijkheid aan inwoners, bedrijven, instellingen, verhuurders en netbeheerders over het tijdspad. Door de aanwijsbevoegdheid te gebruiken, geeft de gemeente richting, stelt duidelijke regels en neemt verantwoordelijkheid.