56-013-1 toelichting vgbp woningen Torenstraat 4 Balgoij

1

B E S T E M M I N GS P LA N Torenstraat 4 Balgoij

Identificatiecode: NL.IMRO.0296.BGBTorenstraat4-VG01 Status: Vastgesteld Datum: 24 juni 2021 Projectnummer: 56 - 013

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

2

Van Kempen RO Peelkant 33 5845 EG Sint Anthonis T 06 183 363 42 E info@vankempenro.nl I www.vankempenro.nl

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

3

INHOUD 1

2

3

4

Inleiding ........................................................................................................... 5 1.1

Algemeen ..................................................................................................... 5

1.2

Aanleiding en doel ....................................................................................... 5

1.3

Plangebied ................................................................................................... 6

1.4

Geldende bestemmingsplannen .................................................................. 7

1.5

Leeswijzer .................................................................................................... 7

Huidige situatie ................................................................................................ 8 2.1

Ruimtelijke structuur ................................................................................... 8

2.2

Functionele structuur................................................................................. 10

Planbeschrijving ............................................................................................. 11 3.1

Ontwikkeling .............................................................................................. 11

3.2

Ruimtelijke structuur ................................................................................. 11

3.3

Functionele structuur................................................................................. 13

3.4

Duurzaam en innovatief ............................................................................. 14

3.5

Beeldkwaliteit en landschappelijke inpassing ............................................ 15

Beleidskader .................................................................................................. 17 4.1

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie ................................................................... 17

4.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening .................................... 18

4.1.3

Conclusie............................................................................................. 18

4.2

5

Rijksbeleid .................................................................................................. 17

Provinciaal beleid ....................................................................................... 18

4.2.1

Omgevingsvisie Gaaf Gelderland ........................................................ 18

4.2.2

Omgevingsverordening Gelderland .................................................... 19

4.2.3

Conclusie............................................................................................. 20

4.3

Ladder voor duurzame verstedelijking....................................................... 20

4.4

Gemeentelijk beleid ................................................................................... 20

4.4.1

Structuurvisie Wijchen........................................................................ 20

4.4.2

Woonvisie 2025 - "Thuis in Wijchen" ................................................. 21

4.4.3

Dorpsontwikkelingsplan Balgoij, “Un durpke an de Moas” ................ 22

4.4.4

Beleidsnotitie schuilstallen ................................................................. 23

4.4.5

Conclusie............................................................................................. 23

Uitvoeringsaspecten ...................................................................................... 24 5.1

Milieuaspecten........................................................................................... 24

5.1.1

Geluid ................................................................................................. 24

5.1.2

Luchtkwaliteit ..................................................................................... 25

5.1.3

Bodemkwaliteit ................................................................................... 26 bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

4

5.1.4

Geur .................................................................................................... 27

5.1.5

Externe veiligheid ............................................................................... 28

5.1.6

Bedrijven en milieuzonering ............................................................... 31

5.1.7

Volksgezondheid ................................................................................. 32

5.1.8

Spuitzone gewasbescherming ............................................................ 34

5.1.9

Mer(beoordelings)plicht ..................................................................... 36

5.1.10

Hoogspanningslijnen .......................................................................... 36

5.1.11

Conclusie............................................................................................. 37

5.2

5.2.1

Water .................................................................................................. 38

5.2.2

Flora en fauna ..................................................................................... 39

5.2.3

Cultuurhistorisch erfgoed ................................................................... 42

5.2.4

Verkeer en parkeren ........................................................................... 44

5.2.5

Conclusie............................................................................................. 44

5.3

7

Economische aspecten .............................................................................. 45

5.3.1

Kostenverhaal ..................................................................................... 45

5.3.2

Planschade .......................................................................................... 45

5.3.3

Conclusie............................................................................................. 45

5.4

6

Fysieke aspecten ........................................................................................ 38

Handhaafbaarheid ..................................................................................... 45

5.4.1

Regeling in bestemmingsplan Buitengebied Wijchen ......................... 45

5.4.2

Conclusie............................................................................................. 45

Juridische verantwoording ............................................................................. 46 6.1

Algemeen ................................................................................................... 46

6.2

Toelichting op de verbeelding .................................................................... 46

6.3

Toelichting op de regels ............................................................................. 46

Procedure ...................................................................................................... 47 7.1

Vooroverleg ............................................................................................... 47

7.2

De te volgen procedure ............................................................................. 47

7.3

Zienswijzen en ambtshalve wijzigingen ..................................................... 48

Bijlagen 1 Verkennend bodemonderzoek 2 Waterparagraaf 3 Digitaal wateradvies 4 Quickscan flora en fauna 5 Geurparagraaf 6 Gezondheidskundig advies veehouderijen en omwonenden

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

5

1

INLEIDING

1.1

Algemeen

Op het perceel Torenstraat 4 in Balgoij is momenteel een melkveebedrijf gevestigd, met circa 70 melkkoeien en circa 50 stuks jongvee. Bij het bedrijf is bebouwing aanwezig in de vorm van twee stallen, een veldschuur, een mestsilo en een bedrijfswoning met vrijstaande garage. Daarnaast is nog de nodige verharding aanwezig in de vorm van sleufsilo’s, kuilplaten en erfverharding. Rondom de agrarische bedrijfskavel beschikt het bedrijf nog over circa 10 ha aan landbouwgrond.

1.2

Aanleiding en doel

De initiatiefnemers willen de agrarische bedrijfsactiviteiten op de locatie Torenstraat 4 beëindigen. Gelet op de ligging tegen de bebouwde kom van Balgoij, op een steenworp afstand van de Sint-Johannes de Doperkerk, is niet aannemelijk dat voortzetting van het agrarisch bedrijf door een derde zal gaan plaatsvinden. De initiatiefnemers hebben dan ook het voornemen om de huidige agrarische bedrijfsbestemming om te zetten naar een woonbestemming. Daarbij zal alle bestaande agrarische bebouwing worden gesloopt. Daarvoor in de plaats komen 6 burgerwoningen, verdeeld over 3 blokken twee-onder-een-kapwoningen. Per saldo is sprake van 5 nieuwe woningen, omdat één van de woningen in de plaats komt van de te slopen bestaande bedrijfswoning. Met dit planvoornemen sluiten de initiatiefnemers aan bij het Dorpsontwikkelingsplan (DOP) voor Balgoij. In dit DOP is omschreven dat de even verderop aan de Torenstraat gelegen oude kern rond de Oude Toren (toren van de gesloopte Sint Janskerk) verbonden wordt met de nieuwe kern rond de Sint-Johannes de Doperkerk. Het toevoegen van woningen als lintbebouwing aan de Torenstraat geeft invulling aan de gewenste verbinding.

Stallen en sleufsilo’s bij Torenstraat 4

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

6

Om de omzetting van de agrarische bedrijfsbestemming in een woonbestemming mogelijk te maken is een bestemmingswijziging noodzakelijk. De agrarische bedrijfsbestemming maakt het realiseren van extra woningen naast de aanwezige bedrijfswoning niet mogelijk. Daartoe moeten de gronden, waarop de woningen zijn voorzien, onder de woonbestemming gebracht worden. De resterende gronden behouden hun agrarische bestemming, echter zonder de mogelijkheid hier nog agrarische bedrijfsbebouwing op te richten. In voorliggende plantoelichting wordt onderbouwd dat het planvoornemen ter plaatse aanvaardbaar en uitvoerbaar is. 1.3

Plangebied

Het plangebied betreft het perceel met de bestemming ‘Agrarisch met waarden 1’, voor zover gelegen binnen het voor de locatie Torenstraat 4 toegekende bouwvlak. Binnen dit bouwvlak is de bestaande agrarische bedrijfsbebouwing en -verharding gelegen, alsmede een strook van het achterliggende wei- en bouwland. Tot het plangebied behoort ook een smalle strook van de aangrenzende bestemming ‘Wonen’. Deze strook ligt op het kadastraal perceel met daarop in hoofdzaak het agrarisch bedrijf. In deze strook zijn ook de uiteinden van de aanwezige sleufsilo’s en kuilvoerplaten gelegen. De betreffende strook lijkt abusievelijk onder de bestemming ‘Wonen’ te zijn gebracht. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de Torenstraat. Aan de oostzijde wordt het plangebied begrensd door een naastgelegen woonperceel. Aan de westzijde vormt een fruitteeltbedrijf de begrenzing van het plangebied. De zuidzijde van het plangebied kent geen duidelijke begrenzing. Het plangebied gaat hier over in het aangrenzende open buitengebied. Het plangebied betreft de percelen kadastraal bekend gemeente Balgoy, sectie B, nummers 740 en 741 (gedeeltelijk).

Luchtfoto plangebied (bron: Google Maps)

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

7

1.4

Geldende bestemmingsplannen

Voor het plangebied gelden het bestemmingsplan “Buitengebied Wijchen”, vastgesteld op 31 januari 2013, en “Buitengebied herziening 2014”, vastgesteld op 16 oktober 2014. Op basis van dit bestemmingsplan gelden voor het plangebied: ✓ de bestemmingen ‘Agrarisch met waarden - 1’ en ‘Wonen - 1’; ✓ de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 1’ en ‘Waarde – Archeologie 3’; ✓ een bouwvlak binnen de bestemming ‘Agrarisch met waarden - 1’. Op basis van de bestemming ‘Agrarisch met waarden - 1’ met bouwvlak is het gebruik van het plangebied voor de realisering van 6 burgerwoningen niet toegestaan. Allen een bedrijfswoning is ter plaatse, in combinatie met een agrarisch bedrijf, toegestaan. 1.5

Leeswijzer

In deze toelichting worden achtereenvolgens kort de huidige situatie (hoofdstuk 2 Huidige situatie) en de beoogde situatie beschreven (hoofdstuk 3 Planbeschrijving). Op de inpassing van het planvoornemen binnen de beleidskaders van rijk, provincie en gemeente wordt in gegaan in hoofdstuk 4 Beleidskader. De effecten van het planvoornemen voor diverse milieuaspecten, fysieke aspecten en economische aspecten en handhaving worden in hoofdstuk 5 Uitvoeringsaspecten nader beschreven. In dit hoofdstuk wordt de uitvoerbaarheid van het planvoornemen aangetoond. In hoofdstuk 6 wordt de juridische regeling kort toegelicht. Hoofdstuk 7 beschrijft de procedure die het bestemmingsplan doorloopt.

Uitsnede geconsolideerd geldend bestemmingsplan (bron: Ruimtelijkeplannen.nl)

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

8

2

HUIDIGE SITUATIE

2.1

Ruimtelijke structuur

De oorspronkelijke kern, nu de oude kern, van Balgoij is gesitueerd rond het kruispunt van Torenstraat en Houtsestraat. Op topografische kaarten uit het midden van de 19e eeuw is hier reeds een verdichting van de bebouwing met daarbij een kerk te zien. De eerste voorlopers van deze kerk dateren al uit de 11e eeuw. Even verderop is bij de kruising van de Torenstraat en de Herreweg, ter hoogte van het plangebied, op dezelfde kaarten al een kleinere concentratie aan bebouwing te zien. Van de nieuwe kern is enkel de verspreide lintbebouwing aan de Veldsestraat te zien, die later de rand van de nieuwe kern gaat vormen. In 1914 wordt een nieuwe kerk in gebruik genomen, de Sint Johannes de Doperkerk. De oude kerk werd afgebroken op de toren na. De nieuwe kerk was meer westwaarts gesitueerd, in de richting van Keent, omdat Balgoij en Keent in die tijd nog één gemeente en parochie waren. Rond de nieuwe kerk verdicht de lintbebouwing langs de bestaande wegenstructuur zich geleidelijk. Pas in de laatste decennia van de 20e eeuw en de eerste decennia van de 21e eeuw vindt complex-gewijze uitbreiding van de bebouwing plaats achter de eerder ontstane lintbebouwing. De eerste bebouwing van het plangebied dateert al van 1850 of eerder. Lange tijd blijft de bebouwing beperkt tot de boerderij met een enkele schuur.

De grotere stallen en schuur verschijnen pas aan het eind van de vorige eeuw/begin deze eeuw. De bebouwingssituatie aan de Torenstraat tussen de oude en de nieuwe kern blijft nagenoeg ongewijzigd bestaan uit verspreide lintbebouwing. Deze lintbebouwing bestaat voornamelijk uit burgerwoningen en een enkel agrarisch bedrijf.

Torenstraat in noordoostelijke richting met rechts boerderij Torenstraat 4

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

9

Uitsneden topografische kaarten (bron: topotijdreis)

1850

1925

1975

2020

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

10

Binnen het plangebied staat de boerderij (woning met achterhuis) ‘omgekeerd’ (met de stal naar de straat) op de kavel, en zéér dicht op, bijna tegen de Torenstraat aan. De boerderij bestaat uit 1 bouwlaag afgedekt met een zadeldak. Het gebouw is gedateerd en heeft de nodige bouwkundige gebreken. Rondom de boerderij zijn twee stallen, een veldschuur en een garage gelegen. Ook deze bebouwing bestaat uit 1 bouwlaag en is afgedekt met een laag zadeldak. Achter en naast de stallen zijn nog een mestsilo, sleufsilo’s en kuilvoerplaten aanwezig. Het plangebied heeft 3 ontsluitingen op de Torenstraat, alsmede een ontsluiting (zandweg) naar het achtergelegen buitengebied. 2.2

Functionele structuur

In de directe omgeving van het plangebied zijn voornamelijk burgerwoningen gelegen. Een uitzondering hierop vormt het aangrenzende fruitteeltbedrijf Torenstraat 2. De op korte afstand gelegen kern Balgoij bestaat ook overwegend uit burgerwoningen, met de daarop afgestemde maatschappelijke, sport- en horecavoorzieningen, alsmede enkele niet-agrarische bedrijven. Het plangebied zelf is nu nog geheel agrarisch in gebruik bij de melkveehouderij. De achterliggende agrarische gronden zijn in gebruik als wei- en bouwland. Dit geldt voor het merendeel van de rondom gelegen onbebouwde agrarische gronden. Echter niet voor de ten westen en zuiden van het fruitteeltbedrijf gelegen gronden. Deze zijn als laagstamboomgaard in gebruik. De ontsluiting van het plangebied vindt in de huidige situatie via 3 inritten plaats vanaf de Torenstraat. Op eigen terrein is meer dan voldoende ruimte aanwezig om te parkeren en te laden en lossen.

Boerderij Torenstraat 4 met achterliggende stallen

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

11

3

PLANBESCHRIJVING

3.1

Ontwikkeling

De voorgestane ontwikkeling is tweeledig. Enerzijds betreft deze het omzetten van de huidige agrarische bestemming naar een woonbestemming voor in totaal 4 nieuw te bouwen burgerwoningen, conform de Rood voor Rood-regeling. In ruil hiervoor zal de agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt worden en het aandeel verhard oppervlak aanzienlijk verkleinen. In dit kader zullen gesloopt en gesaneerd worden: ✓ beide stallen (melkkoeien en jongvee) ✓ de veldschuur ✓ de mestsilo ✓ de kuilplaten en sleufsilo’s. Het totaal oppervlak te slopen bebouwing bedraagt 3150 m2. Eerder is hiervoor een verzoek ingediend onder de noemer ‘kleinschalige particuliere initiatieven’ (KPI). Bij brief van 16 september 2019 is aangegeven dat het initiatief behoort tot één van de kwalitatief betere plannen. De gemeente is in principe bereid om medewerking te verlenen aan het initiatief. Anderzijds betreft de ontwikkeling het vervangen van de resterende bedrijfswoning met inpandige stal (de oorspronkelijke boerderij) en vrijstaand bijgebouw (garage) door 2 nieuw te bouwen burgerwoningen. Ook hiervoor is aanvullend een verzoek KPI ingediend. Daarop heeft de gemeente aangegeven in principe bereid te zijn medewerking te verlenen aan het initiatief. Per saldo verdwijnen op basis van de totale ontwikkeling alle bestaande opstallen en verhardingen binnen het plangebied en wordt de agrarische bedrijfsvoering gestaakt.

In ruil daarvoor worden 6 halfvrijstaande burgerwoningen (3 blokken tweeonder-een-kapwoningen) gebouwd. De resterende gronden behouden hun agrarische bestemming. Deze gronden worden gebruikt als dierenweide en ingezet voor de landschappelijke inpassing en waterberging.

3.2

Ruimtelijke structuur

De bestaande ruimtelijke structuur ondergaat door het planvoornemen een wijziging. Nu nog is sprake van een op zeer korte afstand van de weg gelegen boerderij, met daar (schuin) achter op wat grotere afstand van de weg gelegen agrarische bedrijfsgebouwen (stallen, schuur, mestopslag). Daartussen ligt een grote hoeveelheid erfverharding, die aan de noordoostzijde overgaat in kuilvoerplaten en sleufsilo’s. Bebouwing en verharding lopen over een afstand tot de weg van gemiddeld zo’n 95 m door in het achterliggende buitengebied.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

12

Met het planvoornemen neemt de hoeveelheid bebouwing en verharding aanzienlijk af. De bebouwing komt op een gelijke afstand van de weg van circa 9 m te liggen, waardoor deze een duidelijke begeleidende bebouwingswand aan de zuidzijde van de Torenstraat vormt. De bebouwing in de vorm van 6 halfvrijstaande woningen sluit aan bij de 2 vrijstaande woningen op het aangrenzende woonperceel Torenstraat 8 en 8A. De achtertuinen van de woonpercelen en eventueel daarin op te richten bijgebouwen steken niet verder dan circa 40 m het buitengebied in. De situering van de nieuwe woningen is voor een belangrijk deel bepaald door twee zaken: ✓ de omschrijving in het dorpsontwikkelingsplan (DOP) dat de oude kern (bij de Oude Toren, de toren van de gesloopte St. Janskerk) verbonden wordt met de nieuwe kern (bij de Sint-Johannes de Doperkerk). Het toevoegen van lintbebouwing aan de Torenstraat draagt bij aan de gewenste verbinding; ✓ de aanwezigheid van een ‘spuitcirkel’ rond de boomgaarden bij het aangrenzende fruitteeltbedrijf. Voor een goed woon- en leefmilieu is het noodzakelijk de woningen buiten deze spuitcirkel te situeren. Door de voorgestane situering blijft een onbebouwde zone behouden tussen het aangrenzende fruitteeltbedrijf en de nieuwe woningen. Deze zone blijft zicht bieden op het achterliggende open buitengebied, ook vanuit de Herreweg.

Van dit zicht profiteert ook de bestaande, aan de overzijde van de straat gelegen woning Torenstraat 6. In de zone is verder de ontsluiting van het achterliggende wei- en bouwland in het buitengebied voorzien. Daarnaast maakt de zone deel uit van de om de nieuwe woningen liggende dierenweide, waarin ook de landschappelijke inpassing en de waterberging van de woningen wordt gerealiseerd. Situering 6 woningen buiten spuitcirkel rond boomgaard aan overzijde van de Torenstraat

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

13

De nieuw te bouwen woningen krijgen een landelijke uitstraling en zijn hiermee passend in de agrarische omgeving. De woningen krijgen vier deels gezamenlijke opritten, waarmee het aantal aansluitingen op de Torenstraat met één toeneemt ten opzichte van het huidige aantal. Bij de woningen is op eigen terrein voldoende ruimte beschikbaar om te voorzien in de parkeerbehoefte. 3.3

Functionele structuur

Na realisering van het planvoornemen resteert ter plaatse de woonfunctie. Deze wordt ingevuld door 6 halfvrijstaande woningen. 4 van deze woningen zijn bestemd voor starters op de woningmarkt. Uit een eerdere inventarisatie zijn 5 concreet geinteresseerde jonge mensen naar voren gekomen, die aangeven graag voor één van deze woningen in aanmerking te komen. Eén van de geïnteresseerden is de zoon van de initiatiefnemers. In de toekomst, indien noodzakelijk, zal hij de mantelzorger van de initiatiefnemers zijn. Initiatiefnemers willen graag op de huidige plek blijven wonen, maar niet in de boerderij. De boerderij (woning met achterhuis) staat ‘omgekeerd’ op de kavel en zéér dicht op/bijna tegen de Torenstraat aan. Ook staat de bestaande boerderij binnen de spuitzone van het aan de overzijde van de straat gelegen fruitteeltperceel. De huidige boerderij is daarnaast gedateerd en heeft de nodige bouwkundige gebreken. Dit maakt het verduurzamen van de boerderij zeer lastig en kostbaar. Derhalve is de keuze gemaakt deze te vervangen door 2 seniorenwoningen. Alle primaire ruimten zullen in deze woningen op de begane grond zijn gelegen. Een van deze woningen gaat bewoond worden door de initiatiefnemers en ook voor de tweede seniorenwoning is al een concreet belangstellende bekend. De om de woningen liggende gronden mogen gebruikt worden als tuin en erf.

Op dit erf worden per woning 3 parkeerplaatsen gerealiseerd, om te voldoen aan de gemeentelijke parkeernorm voor halfvrijstaande woningen in Balgoij (‘rest bebouwde kom’ in ‘weinig stedelijk gebied’) van 2,6/afgerond 3 parkeerplaatsen per woning. Aan de zuidwestzijde van het plangebied resteert een pad naar het achterliggende agrarische perceel. Hiervan zal slechts sporadisch gebruik gemaakt worden. In verband met recht van overpad moet het pad wel in stand gehouden worden.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

14

3.4

Duurzaam en innovatief

De nieuw te bouwen woningen zullen qua bouw en ook qua gebruik duurzaam worden uitgevoerd: ✓ er zal worden voldaan aan de eisen voor bijna energie neutrale gebouwen (BENG); ✓ door het toepassen van hogere isolatiewaarden (hoger dan Bouwbesluit-eis), wordt de warmtevraag beperkt en het comfort verhoogd (daarbij valt te denken aan het toepassen van triple-glas); ✓ er zal gebruik gemaakt worden van een duurzame installatie (warmtepomp) voor verwarmen, ventileren en warm water, gericht op energiebesparing en een natuurlijk en gezond binnenhuisklimaat. Door toepassing van een warmtepomp worden de woningen op milieuvriendelijke wijze verwarmd en van warm water voorzien; ✓ door het toepassen van zonnepanelen wordt voorzien in de elektrische energiebehoefte. De oriëntatie van de woningen ten opzichte van de zon maakt toepassing van zonnepanelen goed mogelijk; ✓ er zal gewerkt worden met duurzame materialen, zoals baksteen (buitenmuur), keramische dakpannen en duurzaam hout. In het kader van een duurzame ontwikkeling van natuur en biodiversiteit zijn ook maatregelen voorzien. In het gebied zijn thans weinig natuurwaarden aanwezig.

Onderdeel van de planvorming is instandhouding en zo mogelijk verbetering van de natuurwaarden door: ✓ de huismuskasten, die zijn opgehangen aan de te slopen bedrijfswoning, te verplaatsen naar de te realiseren schuilstal; ✓ aan de zijkant van de schuilstal een uilenkast op te hangen, met invliegopening gericht op het beschutte gebied van de dierenweide; ✓ bij de te bouwen woningen minimaal twee kasten/voorzieningen voor vogels en minimaal één voor vleermuizen te realiseren; ✓ bij de landschappelijke inpassing van het project gebruik te maken van inheemse soorten en daarbij ook besdragende soorten toe te passen (zie verder volgende paragraaf voor een beschrijving van de landschappelijke inpassing). Situering inritten en parkeerplaatsen bij woningen

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

15

3.5

Beeldkwaliteit en landschappelijke inpassing

De nieuw te bouwen halfvrijstaande woningen voor starters krijgen een dorpse en/of landelijke uitstraling. De nieuw te bouwen seniorenwoningen krijgen eveneens die dorpse en/of landelijke uitstraling, en zullen qua architectuur aansluiten op de halfvrijstaande woningen voor starters en zijn hiermee passend in de dorpsrand van Balgoij. De verdere uitwerking van het ontwerp van deze woningen zal in nauw overleg met de dorpsbouwmeester van de gemeente Wijchen plaatsvinden, om te komen tot een op deze locatie in het buitengebied nabij Balgoij passende architectuur. De woningen en tuinen zullen op natuurlijke/inheemse wijze worden ingepast met behoud van open zichtlijnen. De perceelsgrenzen worden zichtbaar door middel van aan te leggen beukenhagen. In de voortuinen bij de woningen zijn verspreid enkele bomen voorzien. De initiatiefnemer zal daarnaast een dierenweide (hertenkamp) aanleggen, met een schuilstal. De omvang van de schuilstal zal 30 m² bedragen. De goot- en bouwhoogte van de stal zal 2 m respectievelijk 3 m bedragen. Daarnaast zal er in de dierenweide een wadi worden gerealiseerd, waarmee wordt voorzien in de opvang van het hemelwater van de te bouwen woningen. In de dierenweide zullen bomen aangeplant worden, onder andere als schaduwbomen voor de dieren. Dit betreft een drietal lindes en een drietal rode beuken.

Daarnaast worden 8 hoogstamfruitbomen (kers, appel, peer) aangeplant in het gedeelte van de dierenweide dat grenst aan de straat. Aan de zijde van het buitengebied wordt de dierenweide met de schuilstal afgeschermd door een struweelhaag, met soorten als hulst, vlierbes en lijsterbes. Deels wordt de dierenweide echter niet afgeschermd om zicht te blijven bieden op het achterliggende open buitengebied. Overzicht landschappelijke inpassing met actuele beoogde ligging schuilstal en wadi

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

16

De landschapsbomen, hoogstamfruitbomen en struweelhagen zorgen voor verhoging van de biodiversiteit, door de aanwezigheid van bloemen (voor bijen, vlinders en andere insecten) en vruchten (voor vogels en zoogdieren). Ook zorgen deze beplantingstypen voor schuil-, voortplantings- en nestgelegenheid voor diverse soorten struweelvogels. Afhankelijk van de resultaten van een nog uit te voeren aanvullend flora- en faunaonderzoek (voorzien in april en mei 2021) zullen naar verwachting extra maatregelen moeten worden getroffen ter compensatie/mitigatie van de gevolgen van de sloop van de stallen voor met name de huismussen. Mogelijk is ook compensatie/mitigatie aan de orde voor vleermuizen en/of steenuilen. Op het moment dat het aanvullend onderzoek is uitgevoerd, wordt bepaald welke aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn en op welke wijze deze een plek kunnen krijgen in het plan.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

17

4

BELEIDSKADER

4.1

Rijksbeleid

4.1.1 Nationale Omgevingsvisie Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk richting aan de grote opgaven die de inrichting van Nederland de komende dertig jaar ingrijpend zullen veranderen. Denk aan het bouwen van ongeveer 1 miljoen nieuwe woningen, ruimte voor opwekking van duurzame energie, aanpassing aan een veranderend klimaat, ontwikkeling van een circulaire economie en omschakeling naar kringlooplandbouw. Alles met zorg voor een gezonde bodem, schoon water, behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die nationale belangen, zoals: ✓ bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving ✓ waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving ✓ zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoefte Met het oog op het planvoornemen zijn de volgende keuzes van belang: ✓ Duurzame energie inpassen met oog voor omgevingskwaliteit: de komende jaren krijgt iedereen te maken met de overstap naar duurzame energie.

Om de schaarse ruimte goed te benutten, wordt ervoor gekozen zonnepanelen in eerste instantie op daken en aan gevels te plaatsen en pas daarna in landelijk gebied ✓ Ruimte voor overgang naar een circulaire economie: de economie verandert en staat voor een overgang naar een circulaire en CO2-neutrale energievoorziening. Hergebruiken van grondstoffen en materialen en benutten van duurzame energiebronnen wordt steeds belangrijker. De inrichting van de leefomgeving moet een aantrekkelijk vestigingsklimaat zoveel mogelijk bevorderen. Een aantrekkelijke leef- en woonomgeving voor de werknemers geeft Nederland een goede positie in de internationale concurrentie ✓ Woningbouw in een stedelijk netwerk van gezonde en groene steden: er wordt zoveel mogelijk gebouwd binnen bestaand stedelijk gebied, zodat open ruimtes en groen tussen steden behouden blijft. De nieuwe woningen moeten betaalbaar en goed bereikbaar zijn. Bewoners moeten tevens een prettige, gezonde en veilige leefomgeving ervaren ✓ Landgebruik meer in balans met natuurlijke systemen: het landschap van Nederland is deel van de identiteit. Om te kunnen blijven genieten van het mooie landschap moet behoud van de kwaliteit van het landschap sterker meewegen in de keuzes die worden gemaakt Planvoornemen in relatie tot omgevingsvisie Het planvoornemen voorziet in de bouw van woningen op een plek met niet langer benodigde bebouwing.

Daarbij wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van duurzame materialen en duurzame energiebronnen. Op de daken van de woningen worden zonnepanelen geplaats. Het planvoornemen volgt daarmee de NOVI.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

18

4.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 30 december 2011 in werking getreden. Inmiddels zijn meerdere wijzigingen van het Barro in werking getreden, waarvan de laatste in 2016. In het Barro zijn de nationale belangen, die juridische borging vereisen, opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking van de nationale belangen in bestemmingsplannen. In totaal gaat het om dertien nationale belangen, waarvan er echter geen enkele concreet betrekking heeft op het plangebied. Planvoornemen in relatie tot besluit Door het ontbreken van nationale belangen binnen het plangebied, legt het Barro geen beperkingen op aan het planvoornemen. 4.1.3 Conclusie Het planvoornemen past binnen het Rijksbeleid, zoals vastgelegd in de NOVI en het Barro.

4.2

Provinciaal beleid

4.2.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 is de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. In deze Omgevingsvisie zet de provincie in op een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. De focus ligt op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. De Omgevingsvisie bevat thematische visieschetsen. Deze schetsen zijn niet bedoeld als geografische plankaart of ontwikkelkaart; ze bieden geen volledig en limitatief beeld. De schetsen zijn wel een grove schets van in het oog springende bestaande en nieuwe initiatieven, kansen, mogelijkheden en ontwikkelingen die de provincie op dit moment ziet vanuit het perspectief van de Omgevingsvisie. De visieschetsen zijn gericht op energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, vestigingsklimaat en woon- en leefomgeving. Concrete aanwijzingen voor de locatie Torenstraat 4 in Balgoij beperken zich in de Omgevingsvisie tot de aanduidingen van ‘windenergie aandachtsgebied’ en ‘grote zonneparken mogelijk’. Deze komen voort uit de visieschets voor het gesprek over Energietransitie. Deze visieschets duidt de gebieden waar opwekking van zonneenergie en windenergie (onder voorwaarden) momenteel mogelijk is. Planvoornemen in relatie tot omgevingsvisie Bij het planvoornemen zijn duurzaam materiaal- en energiegebruik belangrijke uitgangspunten.

Het gebruik van duurzame bouwmaterialen en energieopwekking door zonnepanelen zijn onderdeel van de planvorming. Daarmee wordt op bescheiden schaal bijgedragen aan de nagestreefde energietransitie en circulaire economie. Het plan resulteert door de sanering van de veehouderij en de situering buiten spuitcirkels in 6 woningen in een goede woon- en leefomgeving.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

19

4.2.2 Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening is een van de instrumenten om de ambities uit Omgevingsvisie te realiseren. In de verordening zijn alleen regels opgenomen als dit nodig is om de provinciale ambities waar te maken of wettelijke plichten na te komen. Net als de Omgevingsvisie richt de Omgevingsverordening zich op de inrichting en kwaliteit van de Gelderse leefomgeving. In de Omgevingsverordening zijn onder meer instructies voor woonlocaties opgenomen. Instructieregel bestemmingsplan doorwerking regionale woonagenda 1. Een bestemmingsplan maakt nieuwe woningen alleen mogelijk als die ontwikkeling past binnen een door Gedeputeerde Staten vastgestelde regionale woonagenda. 2. Als een ontwikkeling niet past binnen de vigerende regionale woonagenda, kan een bestemmingsplan vooruitlopend op de eerstvolgende actualisatie van de regionale woonagenda nieuwe woningen toch mogelijk maken onder de volgende voorwaarden: a. er wordt voldaan aan de eisen van de Ladder voor duurzame verstedelijking; b. de ontwikkeling past binnen het meest recente provinciale beleid; c. er heeft aantoonbaar regionale afstemming plaatsgevonden over deze ontwikkeling, en d. Gedeputeerde Staten stemmen in met deze ontwikkeling. Voor de gemeente Wijchen is de “Woonagenda Subregio Nijmegen en omstreken 2017-2027” richtinggevend.

Op basis van deze woonagenda bestaat de woningbouwopgave voor de subregio kwantitatief uit de bouw van circa 16.400 woningen in de periode 2017 tot 2017. Daarvan zijn er 1.100 (indicatief) toebedeeld aan de gemeente Wijchen. Kwalitatief moeten woningbouwplannen zoveel mogelijk bijdragen aan de volgende uitgangspunten: 1. inspelen op de kwalitatieve woningbehoefte (sociale woningbouw goedkoop, middeldure huur, levensloopbestendig, woningen voor kleine huishoudens) 2. transformatie-en herstructureringsopgaven van overtollig of verouderd vastgoed 3. inbreiding gaat voor uitbreiding 4. innovatieve en flexibele woonvormen en woonmilieus 5. versterking ruimtelijk-maatschappelijke kwaliteit (behoud van cultureel erfgoed, versterking van het openbaar groen of natuur en landschap in de bebouwde kom, bijzondere architectonische kwaliteit) Met de realisering van per saldo 5 extra woningen draagt het planvoornemen op bescheiden schaal bij aan de kwantitatieve woningbouwopgave van Wijchen. Door de bouw van woningen voor starters en senioren wordt ook invulling gegeven aan de kwalitatieve woningbehoefte. De woningen zijn (deels) bestemd voor kleine huishoudens en worden levensloopbestendig uitgevoerd. Dat daarmee in een bestaande woningbehoefte wordt voorzien blijkt wel uit het gegeven dat voor alle woningen al concreet gegadigden beschikbaar zijn.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

20

Het planvoornemen betreft daarnaast ook de herstructurering van een overtollig agrarisch bouwperceel, waarbij 6 nieuwe woonpercelen ontstaan. De woningen worden verder duurzaam en innovatief gebouwd. Zo krijgen de woningen een duurzame installatie, wordt voorzien in duurzame energie (zonnepanelen) en hoge isolatiewaarden. Door de landschappelijke inpassing in de vorm van een dierenweide met afschermende beplanting worden tot slot ook natuur en landschap ter plaatse versterkt. De woningbouw past derhalve binnen de regionale woonagenda, waarmee ook voldaan wordt aan de instructieregel uit de Omgevingsverordening. 4.2.3 Conclusie Het planvoornemen past binnen het provinciaal beleid, zoals vastgelegd in de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland en de Omgevingsverordening Gelderland.

4.3

Ladder voor duurzame verstedelijking

Vanuit Rijk en provincie wordt een zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte bevorderd. Hiervoor is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd en als procesvereiste opgenomen in artikel 3.6.1 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. In casu is sprake van de bouw van vijf extra woning op een nu nog agrarisch bedrijfsperceel. Gelet op jurisprudentie rond de ladder voor duurzame verstedelijking is dan geen sprake van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Eerder zijn woningbouwprojecten met acht en tien woningen niet als een nieuwe stedelijke ontwikkeling gekwalificeerd. Daarnaast is ook geen sprake van het in gebruik nemen van een nieuwe onbebouwde locatie buiten bestaand stedelijk gebied. De ladder hoeft in dit geval niet doorlopen te worden.

4.4

Gemeentelijk beleid

4.4.1 Structuurvisie Wijchen De uit 2009 daterende Structuurvisie Wijchen geeft een overzicht van de verwachte ontwikkelingen binnen de gemeente Wijchen. De gemeente gaat uit van een compacte groei en het benutten van de potenties van bestaand stedelijk gebied zonder daarbij de bestaande kwaliteit aan te tasten, in combinatie met een vitaal platteland en sterke kleine kernen. De gemeente Wijchen wil de bestaande, goede kwaliteit van de woon- en leefomgeving ook in de toekomst behouden. Dit gebeurt door:

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

21

✓ Behoud en versterking van de woon- en leefomgeving, onder meer door afstemming tussen ruimtelijke ordening en milieu. Behoud van deze hoge kwaliteit is van essentieel belang ✓ Dorp- en wijkontwikkelingsplannen. Voor de kleine kernen worden dorpontwikkelingsplannen opgesteld. Hiermee wordt aan het dorp zelf de gelegenheid geboden om een integraal beleidskader te scheppen voor het in stand houden en verder vormgeven van de leefbaarheid van de kernen. Met betrekking tot ‘wonen’ worden de volgende accenten gelegd: ✓ Een structurele aanpak van het tekort aan huisvesting voor jongeren, starters en ouderen op korte termijn door deze groepen voorrang te geven in de verschillende woningbouwprogramma’s ✓ Nieuwe woningen in het buitengebied alleen in geval van functieverandering of landgoederen in het kader van de Natuurschoonwet. Het buitengebied is in principe niet de plek om (grote hoeveelheden) nieuwe woningen toe te voegen. Enkel indien er sprake is van een ruimtelijke kwaliteitsverbetering als gevolg van functieverandering van voormalige (agrarische) bedrijfsgebouwen of landgoedontwikkeling overeenkomstig de Natuurschoonwet bestaan er mogelijkheden voor woningbouw in het buitengebied. Die woningbouw dient dan wel aan te sluiten bij het landschap en de structuur van het buitengebied.

Aansluitend aan de dorpsrandgebieden zijn meer mogelijkheden voor woningbouw of andere niet-agrarische functies zoals kleinschalige werkfuncties en recreatie Planvoornemen in relatie tot structuurvisie Het planvoornemen richt zich op woningen voor starters en ouderen. Deze dragen bij aan een ruimtelijke kwaliteitsverbetering doordat de bouw gepaard gaat met de sloop van voormalige (agrarische) bedrijfsgebouwen, aansluitend aan de rand van het dorp Balgoij. Daarmee past het planvoornemen binnen de Structuurvisie. 4.4.2 Woonvisie 2025 - "Thuis in Wijchen" De Woonvisie 2025 "Thuis in Wijchen", vastgesteld door de gemeenteraad op 8 juni 2017, is het richtinggevend kader voor het gemeentelijk woonbeleid tot 2015. Dit richtinggevend kader is gestoeld op twee principes: ✓ Versterk het thuisgevoel! ✓ Kijk verder dan de trends van nu! De focus ligt daarbij op de doelgroep van jongeren (tot 23 jaar), sociale huur, middeninkomens, vitale senioren en mensen met een zorgvraag. Daaruit volgt een focus op de realisatie van meer kleine en goedkope woningen voor één-en tweepersoonshuishoudens. Dit betreft zowel koop-als huurwoningen en deze kunnen flexibel van aard zijn. De norm om 10% van het contingent te reserveren voor kleinschalige woningbouwinitiatieven blijft behouden en wordt aangescherpt tot maximaal 4 woningen.

In de woonvisie zijn de volgende kwalitatieve uitgangspunten bij toevoegingen of veranderingen aan de voorraad opgenomen: ✓ de (lokale) behoefte is leidend. Plannen moeten in aantallen én programmering aansluiten bij de behoefte ✓ nieuwbouw moet bijdragen aan de identiteit van een wijk of dorp. Daarbij gaat het om zowel de ruimtelijke kwaliteit als de sociale kwaliteit

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

22

✓ vervanging en verbetering van bestaande bebouwing, gaat vóór uitbreiding ✓ kleinschalige en gefaseerde woningbouw heeft de voorkeur. Dat vergroot de kansen om in te kunnen spelen op veranderingen in de vraag en innovatie en duurzaamheid op de woningmarkt te bevorderen ✓ type woningen en woonvormen die er nu nog niet of onvoldoende zijn binnen de gemeente Wijchen hebben de voorkeur ✓ waar mogelijk energieneutraal en gasloos ✓ nieuwbouw is alleen mogelijk wanneer dat de bestaande situatie in de wijk of het dorp verbeterd ✓ flexibele woonconcepten zijn mogelijk om in te spelen op de verwachtingen op lange termijn Planvoornemen in relatie tot woonvisie Het planvoornemen valt binnen het contingent voor kleinschalige woningbouwinitiatieven. Er is in eerste instantie sprake van een woningbouwlocatie voor 4 woningen. Deze worden via de Rood voor Rood-regeling gerealiseerd als compensatie voor de sloop van de aanwezige agrarische bedrijfsbebouwing aan de Torenstraat 4. In tweede instantie is een tweede woningbouwlocatie toegevoegd. Op deze locatie wordt de voormalige agrarische bedrijfswoning met inpandige stal, die in eerste instantie behouden zou blijven, alsnog gesloopt en vervangen door 2 woningen. Voor de woningen hebben zich al concrete gegadigden gemeld. De woningen voorzien in een lokale behoefte.

Het planvoornemen voorziet in vervanging van bestaande bebouwing, kleinschalige woningbouw en duurzame en innovatieve woningen. De bestaande situatie verbetert doordat de agrarische bedrijfsbebouwing en verharding verdwijnt, evenals de bijna op de weg gelegen bedrijfswoning. 4.4.3 Dorpsontwikkelingsplan Balgoij, “Un durpke an de Moas” De leefbaarheid van de kleine kernen is sinds jaren een belangrijk thema. Dit heeft geleid tot het ontwikkelen van dorpsontwikkelingsplannen (DOP). Het DOP Balgoij is in 2011 opgesteld. De DOP voor de kernen in de gemeente Wijchen omvatten een integraal beleidskader voor het in stand houden en verder vormgeven van de leefbaarheid van de kernen, gebruikmakend van creatieve burgerparticipatie. De in het DOP opgenomen visie op ‘wonen’ richt zich met name op het behouden van een leefbare woonomgeving met voldoende inwoners om de belangrijkste voorzieningen in stand te houden. Behoud van kleinschaligheid van het dorpskarakter en van het dorpsaangezicht. Daar bij zijn de zichtlijnen vanaf de dijk naar het dorp en vanaf de dorpswegen naar buiten toe belangrijk.

Een toename van de woonmogelijkheden wordt onder meer gezien via de lijnen: ✓ mogelijkheden voor woonbestemming op vrijvallende bedrijfsruimten (onder andere ‘rood voor rood’, de ‘Rood voor Rood-regeling’ maakt het mogelijk om de sloop van agrarische bedrijfsgebouwen te compenseren door de bouw van een of meer burgerwoningen) ✓ beperkte (20 tot 30 gedurende de komende 15 jaren, 1 tot 2 per jaar) levensloopbestendige nieuwbouw specifiek voor starters en senioren te realiseren via bouw in eigen beheer onder specifieke condities (reductie grondprijzen) Als mogelijke locaties voor nieuwbouw wordt ook de Torenstraat aangegeven.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

23

Planvoornemen in relatie tot DOP In het DOP is omschreven dat de oude kern (Oude Toren, toren van de gesloopte St. Janskerk) verbonden wordt met de nieuwe kern (Sint-Johannes de Doperkerk). Het toevoegen van lintbebouwing op deze locatie aan de Torenstraat zal de gewenste verbinding mogelijk maken. Daarbij wordt ingezet op de ‘Rood voor Rood-regeling’. De sloop van de nog aanwezige bedrijfsbebouwing wordt gecompenseerd door de bouw van (levensloopbestendige) woningen voor starters en senioren. De omliggende ‘dierenweide’, die doorloopt tot aan de Torenstraat laat een zichtlijn vanaf de Torenstraat naar buiten toe open. 4.4.4 Beleidsnotitie schuilstallen De “Beleidsnotitie schuilstallen” geldt als het gemeentelijk beleidskader voor medewerking aan schuilstallen in het buitengebied. Schuilstallen zijn op basis van de notitie toegestaan indien het gaat om huisvesting van hobbydieren van een particulier. Er dient sprake te zijn van aantoonbare noodzakelijkheid en doelmatigheid van een schuilstal in het kader van dierenwelzijn. Schuilstallen mogen enkel worden opgericht op percelen met de bestemming agrarische gebied, niet zijnde open gebied, waarbij sprake moet zijn van een goede landschappelijke inpassing.

Indien een weiland aansluit op het huisperceel van de aanvrager, dient de schuilgelegenheid binnen het bouwperceel en binnen de vigerende bebouwingsvoorschriften te worden gerealiseerd. Toegestaan is een maximale oppervlakte van 30 m2, een goothoogte van 2 m en een nokhoogte van 3 m. Planvoornemen in relatie tot beleidsnotitie Onderdeel van het planvoornemen is de bouw van een kleine schuilstal op de omliggende dierenweide. De aanwezigheid van de schuilstal is noodzakelijk vanuit een oogpunt van dierenwelzijn. De schuilstal wordt in het plan niet op het bouwperceel van één van de te realiseren woningen gebouwd. Die woningen betreffen halfvrijstaande woningen op woonpercelen van beperkte omvang. Per kavel ontbreekt de ruimte voor het realiseren van een schuilstal. Daarnaast zou ook hinder voor de op zeer korte afstand gelegen aangrenzende woningen kunnen ontstaan. Derhalve is ervoor gekozen de schuilstal in de dierenweide te situeren, aan de zijde van het aangrenzende buitengebied. Daarmee wordt voorkomen dat overlast voor één van de te bouwen woningen ontstaat. De ligging op enige afstand van de woningen is in dit geval aanvaardbaar omdat de schuilstal wel is gelegen binnen de begrenzing van het bestaande agrarische bouwperceel en binnen de lijn door de achterperceelsgrenzen van de aangrenzende bebouwde percelen. De openheid van het buitengebied is daardoor niet in het geding.

Door een goede landschappelijke inpassing wordt de zichtbaarheid van de schuilstal vanuit het buitengebied geminimaliseerd. 4.4.5 Conclusie Het planvoornemen past binnen het gemeentelijk beleid, zoals vastgelegd in de Structuurvisie, Woonvisie en DOP.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

24

5

UITVOERINGSASPECTEN

5.1

Milieuaspecten

5.1.1 Geluid Wet geluidhinder Ten aanzien van geluid zijn de regels uit de Wet geluidhinder (Wgh) van toepassing. De Wgh voorziet in onderzoekszones en bevat tevens geluidsnormen en richtlijnen met betrekking tot de toelaatbare geluidsniveaus van geluidsbronnen. Indien een ruimtelijke ontwikkeling een geluidsgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron dient volgens de Wgh een akoestisch onderzoek plaats te vinden. Geluidsgevoelige objecten In de Wgh is bepaald welke wegen zoneplichtig zijn en welke omvang de zone van de betreffende weg heeft. Indien nieuwe woningen of andere geluidsgevoelige gebouwen binnen een dergelijke zone worden gerealiseerd, dient een akoestisch onderzoek te worden uitgevoerd waaruit blijkt dat aan de hoogst toelaatbare geluidsbelasting op de gevel, als opgenomen in de Wgh c.q. het Besluit geluidhinder, kan worden voldaan. Indien een nieuwe woning of andere geluidsgevoelige functie niet is gelegen binnen de zone van een zoneplichtige weg, moet in het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro), toch aangetoond worden dat sprake is van een qua geluid goed woonen leefklimaat. Het planvoornemen voorziet in de bouw van zes woningen aan de Torenstraat. Omdat de Torenstraat ter plaatse een maximum snelheid kent van 30 km/uur en daardoor niet zoneplichtig is, is onderzoek in het kader van de Wgh niet aan de orde.

Wel moet aangetoond worden dat sprake is van een goed woon- en leefklimaat, in relatie tot de functie van de Torenstraat. De Torenstraat fungeert enkel als ontsluitingsweg voor de kern Balgoij. De Torenstraat is onderdeel van de verbinding tussen de kern en de bovenlokale ontsluitingsweg N845 (Drutenseweg). Van een doorgaande verkeersfunctie is geen sprake. Gelet op de beperkte omvang van de kern Balgoij en het beperkte aantal functies in het buitengebied dat ontsluit op de Torenstraat, is ook de lokale ontsluitingsfunctie beperkt. Dit kom tot uiting in de etmaalintensiteiten en het aandeel daarbinnen van middelzwaar en zwaar verkeer. Voor 2018 bedroeg de etmaalintensiteit 1.080 motorvoertuigen (weekdag), met percentages middelzwaar en zwaar verkeer van 5 à 6% respectievelijk 2%. De prognose voor 2030 gaat uit van een etmaalintensiteit van 1.170 motorvoertuigen (weekdag) bij gelijkblijvende percentages middelzwaar en zwaar verkeer. Genoemde intensiteiten, de maximum snelheid van 30 km/uur en het ontbreken van doorgaand verkeer rechtvaardigen de verwachting dat ter plaatse van het plangebied aan de Torenstraat sprake zal zijn van een qua geluid goed woon- en leefklimaat.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

25

5.1.2 Luchtkwaliteit Wet luchtkwaliteit, Wet milieubeheer In de Wet luchtkwaliteit is bepaald dat de hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen zijn vastgelegd in de Wet milieubeheer (Wm). Hoofdstuk 5 van de Wm maakt onderscheid tussen projecten die 'Niet in betekenende mate' (NIBM) en 'In betekenende mate' (IBM) bijdragen aan de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen. In de regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen opgenomen die NIBM zijn. Deze NIBM-projecten kunnen zonder toetsing aan de grenswaarden voor het aspect luchtkwaliteit uitgevoerd worden. Als een project ervoor zorgt dat de concentratie fijn stof of CO2 met meer dan 3% van de grenswaarde verhoogt, draagt het project in betekenende mate bij aan luchtvervuiling en dient er een luchtkwaliteitsonderzoek uitgevoerd te worden. Bron luchtverontreiniging In het geval een planvoornemen strekt tot het realiseren of wijzigen van bronnen van luchtverontreiniging, die leiden tot een toename van de hoeveelheid luchtverontreiniging, dient onderzoek naar de exacte gevolgen voor de luchtkwaliteit uitgevoerd te worden. Echter als planvoornemen ervoor zorgt dat de concentratie fijn stof of CO2 met minder dan 3% van de grenswaarde wordt verhoogd, draagt het project niet in betekenende mate bij aan luchtvervuiling en hoeft er geen luchtkwaliteitsonderzoek uitgevoerd te worden.

In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen opgenomen, die per definitie niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Daartoe behoren woningbouwlocaties, indien een dergelijke locatie, in geval van één ontsluitingsweg, netto niet meer dan 500 nieuwe woningen omvat, dan wel, in geval van twee ontsluitingswegen met een gelijkmatige verkeersverdeling, netto niet meer dan 1000 woningen omvat. In het planvoornemen is sprake van de realisering van vijf extra woningen. Gelet op het gestelde in de Regeling NIBM zal het planvoornemen zeker niet in betekende mate bijdragen aan luchtvervuiling. Een onderzoek naar de gevolgen voor de luchtkwaliteit kan achterwege blijven. Luchtkwaliteit omgeving Voor de kwaliteit van de buitenlucht bestaan verschillende soorten normen. Voor een aantal stoffen in de lucht gelden luchtkwaliteitsnormen op leefniveau (de buitenlucht). Veel van de wettelijke normen komen direct uit Europese richtlijnen. Ze zijn vastgelegd in de Wet milieubeheer (titel 5.2 en bijlage 2). De normen zijn gesteld ter bescherming van de gezondheid van de mens. Het ontstaan van nieuwe knelpunten moet worden voorkomen.

De geldende luchtkwaliteit nabij het plangebied kan globaal afgeleid worden uit beschikbare informatie aan de hand van: ✓ de grenswaarde voor het jaargemiddelde van de fijnstofconcentratie van 40 μg/m3; ✓ de grenswaarde voor het jaargemiddelde van de concentratie van stikstofdioxide van 40 μg NO2/m3).

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

26

Uit de gegevens van de Grootschalige Concentratie- en Depositiekaarten is navolgende informatie af te leiden: ✓ de jaargemiddelde fijnstofconcentratie in 2020 (gegevens 2020) ligt tussen de 18 en 20 μg/m3 (ca. 17,6). Deze blijft daarmee onder de norm van 40 μg/m3; ✓ de jaargemiddelde concentratie van stikstofdioxide in 2020 (gegevens 2020) ligt tussen de 10 en 15 μg NO2/m3 (ca. 14,1). Deze blijft daarmee onder de norm van 40 μg/m3. Daarmee kan gesteld worden dat ter plaatse sprake is van een voldoende tot goede luchtkwaliteit.

5.1.3 Bodemkwaliteit Besluit ruimtelijke ordening Op basis van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening zijn gemeenten verplicht om in de onderbouwing van een nieuwe ontwikkeling een paragraaf over de bodemkwaliteit op te nemen. In deze paragraaf dient gemotiveerd te worden of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik van de bodem. Uitgangspunt van een goede ruimtelijke ordening is dat de bodemkwaliteit geschikt is voor de beoogde bestemming en de daarin toegestane gebruiksvormen. Bodemkwaliteit ter plaatse van de woningen Voorafgaand aan het vaststellen van het bestemmingsplan moet het duidelijk zijn dat de bodem geschikt is voor de voorgenomen bestemming en dat het plan geen financiële risico’s heeft met betrekking tot de haalbaarheid en uitvoerbaarheid. Het planvoornemen voorziet in de vervanging van de agrarische bedrijfsbestemming door de woonbestemming. Verkennend bodemonderzoek is derhalve noodzakelijk. Het bodemonderzoek is uitgevoerd conform de NEN5740.

Uit dit “Verkennend en aanvullend bodem- en asbestonderzoek Torenstraat 4 te Balgoij” (Montferland Milieu BV, 2020) kan het volgende worden geconcludeerd: ✓ de tevoren gestelde hypothese voor deellocatie A (bovengrondse dieseltank) ‘De onderzoekslocatie kan op basis van het vooronderzoek als verdacht worden beschouwd’ wordt verworpen ✓ de tevoren gestelde hypothese voor deellocatie B (voormalige bovengrondse dieseltank) ‘De onderzoekslocatie kan op basis van het vooronderzoek als verdacht worden beschouwd’ dient te worden aangenomen ✓ de tevoren gestelde hypothese ‘De deellocatie C (Nieuwbouwlocatie) kan op basis van het vooronderzoek als niet-verdacht worden beschouwd’ dient formeel gezien te worden verworpen. De verhogingen in de grond en in het grondwater zijn echter gering en kunnen als niet significant beschouwd worden ✓ in het verkennend asbestonderzoek zijn geen asbestverdachte materialen aangetroffen. In de grove fractie van de bodem is geen asbest aangetroffen. In mengmonster C-ASMM01 van de fijne fractie is een gehalte van 19 mg/kg aangetoond. De mengmonsters bevinden zich onder het criterium voor nader onderzoek (50 mg/kg d.s.) en een nader onderzoek is derhalve niet noodzakelijk ✓ de hypothese voor het asbestonderzoek “De onderzoekslocaties kunnen op basis van het vooronderzoek als heterogeen verdacht worden beschouwd” worden verworpen

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

27

Op basis van de bevindingen worden de volgende aanbevelingen gedaan: ✓ ter plaatse van deellocatie C (Nieuwbouwlocatie) is een licht verhoogd gehalte minerale olie aangetroffen. Formeel gezien is er sprake van een nieuw geval. Gezien het lage gehalte lijkt er geen directe noodzaak te zijn tot saneren ✓ ter plaatse van deellocatie B (voormalige bovengrondse dieseltank) is een licht tot sterk verhoogd gehalte minerale olie aangetroffen. De verontreiniging beperkt zich tot het gebied binnen de fundatie van de schuur. Geadviseerd wordt de verontreiniging weg te nemen zoveel als redelijkerwijs mogelijk en doelmatig is binnen de fundatie van de schuur. Het betreft circa 35 mᶟ (70 m² * 0,5 m -mv) licht tot sterk verontreinigde grond. Geadviseerd wordt dit voor te leggen bij de gemeente Wijchen ✓ bij het werken in of met licht tot sterk verontreinigde grond is in de meeste gevallen CROW-publicatie 400 van toepassing en dient bij de uitvoering gewerkt te worden volgens gezamenlijk afgesproken veiligheids- en gezondheidsregels. Samenvattend wordt geadviseerd om geen grondwerkzaamheden ter plaatse van de verontreinigde locatie uit te voeren. Indien er werkzaamheden plaats moeten vinden in de bodem binnen de aangegeven contouren, dient hiervoor een saneringsplan (PvA) of BUS-melding te worden ingediend bij de gemeente Wijchen.

Zodra de gemeente heeft ingestemd met het plan, kunnen de werkzaamheden worden opgestart. Zonder goedkeuring van de gemeente is het verboden grondwerkzaamheden uit te voeren. Het bodemonderzoek is als bijlage bij deze toelichting beschikbaar. 5.1.4 Geur Wet geurhinder en veehouderij Het geurbeleid voor bedrijven in de agrarische sector is bepaald in de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) en de bijbehorende Regeling geurhinder en veehouderij (Rgv). In deze wet worden normen gesteld voor de geurbelasting die een veehouderij (het dierenverblijf, niet de opslag van bijproducten e.d.) mag veroorzaken op een geurgevoelig object. Deze belasting wordt berekend en getoetst aan de hand van een verspreidingsmodel (V-stacks model). Dit geldt echter alleen voor dieren waarvoor geuremissiefactoren zijn opgenomen in de Rgv. Voor dieren zonder emissiefactor gelden minimaal aan te houden afstanden. Aangetoond dient te worden of sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ter plekke van het plangebied. Daarnaast dient gekeken te worden of de nieuwe woonbestemming beperkingen in de bedrijfsvoering en/of ontwikkelingsmogelijkheden van nabijgelegen veehouderijen geeft. Woon- en leefklimaat Beoordeeld moet worden in hoeverre sprake is van een goede woon- en leefkwaliteit ter plekke van de op te richten woningen. Dit wordt bepaald met de zogenaamde achtergrondgeurbelasting.

Hierbij wordt beoordeeld of de cumulatie van geur van alle agrarische bedrijven binnen 2 km een goed woon- en leefklimaat in de weg staat. De berekening is uitgevoerd en hieruit blijkt dat de achtergrondgeurbelasting op de vier hoekpunten van het plangebied varieert van 6,4 tot 6,9 OUE/m3.

bestemmingsplan Torenstraat 4 Balgoij - toelichting

28

Overeenkomstig de Handreiking Wet geurhinder en veehouderij, komt deze berekende geurbelasting overeen met circa 14% geurgehinderden (ligging niet-concentratiegebied). Dit betekent dat het woon- en leefklimaat te beoordelen is als ‘redelijk goed’ tot ‘matig’. De locatie is gelegen in het buitengebied met veehouderijen op een behoorlijke afstand. Bij bepaalde weersomstandigheden kan er sprake zijn van een lichte geurwaarneming. Ontwikkelingsmogelijkheden omliggende bedrijven In de onmiddellijke nabijheid van het initiatief is geen enkele veehouderij gelegen. Op grotere afstand liggen de volgende bedrijven: Adres (aard veehouderij) Wegelaar 1 (geitenhouderij) Wegelaar 9 (vleesvee- en varkenshouderij) Rijdtsestraat 20 (vleesvee- varkenshouderij) Torenstraat 28 (pluimveehouderij) Herreweg 3 (varkenshouderij) Luumpt 10 (melk- en vleesveehouderij)