2025-11-06 Concept Verslag van de openbare raadsvergadering

CONCEPT Verslag

van de openbare raadsvergadering van de gemeente Wijchen gehouden op 6 november 2025 om 16.00 uur in het Kasteel te Wijchen

Voorzitter

Burgemeester, mevr. R. Helmer-Englebert

CDA

Dhr. B.G.B. Derksen (fractievoorzitter) Mevr. C.E. Hoogteijling Mevr. M.P. Joosse-de Visser Dhr. J.G.F.M. Peters Sengers Dhr. M.C.G. van Wanroij Dhr. M.J.H. Lukkezen (fractievoorzitter) Mevr. M.C.E. Muller Dhr. P.R. Oomen Dhr. H. Tiemessen (fractievoorzitter) Dhr. R.L.A. Albersnagel Mevr. J.M. Driessen-Slingerland Mevr. S.M. Eijkemans Dhr. J.M.T. Evers Dhr. H.J. Grobbe Mevr. H.J. Janssen Dhr. J.T.G. Kersten Dhr. T.R.D. Klinkhamer Mevr. R. Loermans (fractievoorzitter) Dhr. M.A.J. Verharen Dhr. T.T.M. Burgers (fractievoorzitter) Dhr. Y.J.T.M. Merkus Dhr. E.H.M. ten Buren Dhr. T.A.A.J. Haerkens Mevr. A.C.M. Peters-Vroom (fractievoorzitter) Dhr. D.L.W. Herms (fractievoorzitter) Dhr. L.J.P.G. Herms Dhr. P.M. van ’t Schip

D66 Wijchen GroenLinks Kernachtig Wijchen

PvdA Wijchen VVD

Wijchen Lokaal

Raadsgriffier

Mevr. A.B. Berendsen

Wethouders

Dhr. A.A.A.M. van Bronkhorst Mevr. A.M. van Dam Dhr. G.W.R. Gerrits Mevr. B.E.M. Schouten

Verslaglegging

Emma Handson B.V.

Afwezig met kennisgeving

‑

Publiek

25

1. Opening en bezinning De voorzitter, burgemeester mevrouw Helmer-Englebert, opent de raadsvergadering en heet iedereen aan de raadstafel, op de publieke tribune en thuis van harte welkom. Zij legt uit dat tijdens deze vergadering de raad bespreekt hoe het geld van de gemeente Wijchen in 2026

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 1 van 28

wordt uitgegeven. Zo wordt besproken welke organisaties geld ontvangen, welke plannen de gemeente uitvoert en of de gemeente ook kan sparen. Ze benadrukt dat dit de laatste keer is dat de gemeenteraad in deze samenstelling besluiten neemt over een begroting, aangezien er in maart 2026 gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden. De voorzitter hoopt dat de opkomst net zo mooi is als die van de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober 2025. Ze verwacht wijsheid van iedereen die aan de raadstafel zit en biedt de aanwezigen een moment van bezinning om even te landen. 2. Mededelingen De voorzitter vraagt of er mededelingen zijn van de raadsleden die de raad vertegenwoordigen in werkgroepen en commissies; dat is niet het geval. Vervolgens vraagt de voorzitter of er mededelingen zijn van het college; ook dit is niet het geval. 3. Vaststellen agenda De voorzitter vraagt de aanwezigen of zij kunnen instemmen met de voorliggende agenda. Zij constateert dat er instemming is met de agenda zoals die voorligt. 4. Inspreken burgers De voorzitter meldt dat er geen verzoeken zijn ingediend om in te spreken. 5. Hamerstukken De voorzitter informeert de aanwezigen dat de raad unaniem heeft besloten in te stemmen met de beslisnota's die bij dit agendapunt zijn genoemd.

5.a Beslisnota 305155: vergroten zwemveiligheid voor kinderen uit huishoudens in een financieel kwetsbare situatie 5.b Beslisnota 323360: atletiekhal sportpark de Wychert 6. Bespreken 6.1. 319202 Beslisnota Programmabegroting 2026 Wijchen Inleiding De voorzitter richt de aandacht op de Beslisnota Programmabegroting 2026 van de gemeente Wijchen. Zij legt uit dat de raad vanmiddag en vanavond met elkaar spreekt over de programmabegroting 2026 en de meerjarenraming 2027-2029. Het college biedt de begroting aan in 1 integraal boekwerk, waarin naast de programma's ook paragrafen zijn opgenomen die van belang zijn voor de bedrijfsvoering en het (financieel) beleid en beheer. De voorzitter concludeert dat Wijchen financieel gezond is op basis van de inhoud van de begroting, maar merkt op dat het meerjarenperspectief onder druk blijft staan door landelijke ontwikkelingen. Hoewel het Rijk via de Voorjaarsnota tijdelijk extra middelen beschikbaar stelt, blijft een gebrek aan structurele duidelijkheid over de begroting en bekostiging van gemeentelijke taken bestaan. De jaarschijven 2026 en 2027 tonen positieve saldi, maar vanaf 2028 ontstaat een structureel tekort. Dit tekort is echter overbrugbaar, waarbij het college samen met de VNG inzet op voldoende middelen vanuit het Rijk. De voorzitter schetst vervolgens het praktische verloop van het programma voor de middag.

Iedere fractie krijgt 10 minuten spreektijd in de eerste termijn, waarbij de woordvoerders namens hun fractie amendementen en moties indienen. Er zijn 1 amendement en 13 moties aangekondigd, hoewel dit aantal tijdens de vergadering kan veranderen. Na de beschouwingen van de woordvoerders schorst de voorzitter de vergadering, zodat het college kan overleggen over de gestelde vragen, het ingediende amendement en de ingediende moties. Voor deze schorsing is een kwartier gereserveerd, maar indien nodig kan de schorsing langer duren. Na heropening van de vergadering heeft het college in totaal 30 minuten om te reageren op de gestelde vragen en ingediende moties. Het college stemt onderling af hoe deze tijd wordt ingevuld. Na de reactie van het college volgt een tweede schorsing, waarin de fracties zich kunnen beraden op hun reactie op de betogen van de woordvoerders van de fracties, de ingediende moties, de reactie van het college en het amendement. Tijdens deze schorsing wordt voor een maaltijd en drankjes gezorgd, zodat de raadsleden weer actief en vol energie verder kunnen.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 2 van 28

Na heropening van de vergadering beginnen de raadsfracties aan hun tweede termijn. De voorzitter licht de werkwijze in de tweede termijn van de raad uitgebreider toe wanneer dit deel van de vergadering is aangebroken. De volgorde van spreken in de eerste termijn wordt bepaald via loting, waarbij de plaatsvervangend voorzitter de lootjes trekt. De volgorde is als volgt: GroenLinks, PvdA, VVD, Kernachtig Wijchen, Wijchen Lokaal, CDA, D66. Eerste termijn De heer Oomen (GroenLinks) begint zijn betoog met een reflectie op de financiële gezondheid van de gemeente Wijchen zoals gepresenteerd in de begroting 2026. Hij erkent de stabiele koers van de gemeente, maar waarschuwt dat deze stabiliteit niet mag leiden tot stilstand. Hij roept op tot vooruitgang en samenwerking om Wijchen eerlijker, groener en socialer te maken. Hij benadrukt dat het belangrijk is lastige vraagstukken aan te pakken en een balans te zoeken die niet alleen financieel voordelig is, maar ook een positieve bijdrage levert aan de samenleving, zoals het welzijn van inwoners en de leefomgeving. Hij wijst op de noodzaak van gelijke kansen voor iedereen, met speciale aandacht voor ouderen die bijdragen aan de cohesie van de samenleving, natuurbehoud, natuurontwikkeling en maatschappelijke uitkeringen.

De heer Oomen bekritiseert het conservatieve begrotingsbeleid van de huidige coalitie, dat volgens hem kansen heeft laten liggen op het gebied van wonen, klimaat, natuurbeleid, participatie en sociale rechtvaardigheid. Hij verwijst naar het coalitieakkoord en geeft aan dat het college veel van de mooie voornemens daarin nog niet heeft gerealiseerd. Hij wijst op de vertraging in burgerparticipatie door het blokkeren van het aanstellen van gebiedscoördinatoren door de coalitie. Hij maakt zich zorgen over de toenemende problemen met ongezonde lucht en de belasting van recreatie op natuur- en cultuurlandschappen. Hij pleit voor een koerswijziging van sparen naar investeren en van voorzichtigheid naar daadkracht, waarbij gemeenten hun middelen moeten inzetten om te investeren in hun inwoners en leefomgeving. De heer Oomen uit zijn zorgen over de woningbouwprojecten in Wijchen die achterblijven bij de norm van 30% sociale huur. Hij benadrukt de noodzaak van concrete maatregelen om betaalbaarheid en diversiteit in de woningbouw te waarborgen, gezien de demografische ontwikkelingen met meer ouderen en alleenstaanden met een smalle beurs. Hij roept het college op een plan van aanpak voor eerlijk en betaalbaar wonen te realiseren, met nadruk op sociale huur, levensloopbestendige woningen en woonvormen voor jongeren en starters.

Hij bespreekt de klimaatambitie van Wijchen, die is afgenomen van 55% naar 39% CO2-reductie in 2030. Hij geeft aan dat de routekaart voor het warmtenet en de reactie op het hoogspanningsstation ook nog vragen oproepen over de haalbaarheid van deze ambitie. Hij wijst op de achterstand in energiebesparingsplannen voor de gemeentelijke organisatie en de gebrekkige rapportage hierover. Hij merkt op dat de vergroening van schoolpleinen en de openbare ruimte nog nauwelijks wordt opgepakt, terwijl hittegolven, droogte en extreme regenval steeds vaker voorkomen. Hij is blij dat de raad met de perspectiefnota de vergroening van schoolpleinen heeft omarmd en hoopt dat het college hier voortvarend mee te werk gaat. Hij pleit voor verdere investeringen in klimaatadaptatie, zoals wateropvang, meer schaduwplekken en biodiversiteit. Hij complimenteert het college voor de eerste Klimaatweek die binnenkort start. De heer Oomen spreekt over het groene karakter van Wijchen en het voornemen in het coalitieakkoord om voor elke gekapte boom 2 bomen terug te plaatsen, wat nog niet is gerealiseerd. Hij vraagt het college dit alsnog te doen. Hij wijst op De Wijchense Berg, waar afval naar boven komt door aantasting van de deklaag en waar steeds meer regenwater diep in de berg doordringt, wat volgens experts uiteindelijk de weg naar het grondwater gaat vinden.

Hij vraagt het college of de aanbeveling uit het onderzoek om de deklaag duurzaam in stand te houden wordt overgenomen en wat het college nu aan beheer van de berg doet. GroenLinks wil dat de gemeente de gezondheidsrisico’s en het milieu vooropzet door als eigenaar de regie te nemen voor het onderhoud van en toezicht op de deklaag. Zijn fractie dient hiertoe een motie in. Hij bespreekt het armoedebeleid en het gebrek aan vernieuwing hierin, evenals de inwonerspas voor mensen met een kleine beurs die nog niet is gerealiseerd. Hij pleit voor het binden, behouden en waarderen van ondernemers die bijdragen aan de gemeenschap en dient een motie in waarin zijn fractie voorstelt een jaarlijkse Wijchen Impact Award in te richten. Daarnaast wil zijn fractie in Wijchen de coaching voor startende ondernemers verder optuigen. Hij verwijst naar de deelname aan StartUp Nijmegen als een mooie opstart en stelt voor dit te evalueren en te bekijken of het huidige budget gericht kan worden ingezet voor de eigen lokale

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 3 van 28

start-ups. De heer Oomen geeft aan verheugd te zijn dat na de motie van GroenLinks van vorig jaar wat betreft de OZB ruimte is ontstaan bij het college om het OZB-tarief te differentiëren tussen woningen en niet-woningen; dit kan voorkomen dat inwoners onnodig meer belasting betalen. Dat Wijchen tegelijkertijd moet gaan nadenken over haar inkomsten blijkt ook uit de VNG-berekening die Wijchen voor de komende 4 jaar een puzzel van € 8,6 miljoen oplevert. Hij geeft aan dat het college er helaas voor kiest om het denken hierover wel minimaal een half jaar op pauze te zetten en dit voor te leggen aan de nieuwe raad. Hij stelt voor de rekensommen alvast te maken en daartoe dient GroenLinks samen met PvdA een motie in. De heer Oomen herhaalt de woorden dat Wijchen er financieel goed voor staat, maar dat de maatschappelijke balans verstoord raakt. Volgens hem leidt te veel voorzichtigheid tot stilstand. Hij hoopt, zoals ook tijdens de perspectiefnota al is gezegd, dat in 2075 niet op deze collegeperiode hoeft te worden teruggekeken als een periode van gemiste kansen, armoede en kaalslag. De heer Burgers (PvdA) complimenteert de wethouder en het financiële team voor de sluitende begroting. Hij geeft echter aan dat het tijd is verder te kijken dan het beheren van wat er is.

Hij pleit voor het doorbreken van vanzelfsprekendheden in grote bouwprojecten, sociale voorzieningen en het gebruik van reserves. Hij merkt op dat de gemeente geen onderneming is en geen geld moet overhouden als dit ten koste gaat van de mensen die steun nodig hebben. Hij wijst erop dat de reserves van de gemeente Wijchen voldoende zijn om scherp te begroten en juist meer te investeren. Hij weet dat er net als in veel andere gemeenten ook in Wijchen over 2 jaar financiële tekorten dreigen, maar voorsorteren op dat doemscenario vindt hij niet nodig. Hij geeft aan dat er juist daarom reserves zijn en er voldoende tijd is om op tijd te reageren. Hij roept op tot een eerlijke lastenverdeling, duurzame investeringen en behoud en uitbreiding van sociale voorzieningen. Hij bespreekt de OZB‑verhoudingen en het armoedebeleid, waarbij hij pleit voor vertrouwen in plaats van regels. De heer Burgers spreekt over de verschillende vormen van armoede die niet enkel door financiële bijdragen kunnen worden opgelost. Hij benadrukt dat menselijkheid, nabijheid en vertrouwen essentieel zijn. Hij verwijst naar de aanbevelingen van de Rekenkamer om meer ruimte voor maatwerk, eenvoudigere toegang en betere monitoring te realiseren, welke door de raad zijn vastgesteld.

Hij kondigt een motie aan, samen met GroenLinks en D66, om het huidige beleid te verschuiven van regels en afvinklijstjes naar een beleid dat uitgaat van vertrouwen, menselijkheid en maatwerk. Hij roept op de vanzelfsprekendheden te doorbreken en te kiezen voor beleid dat de menselijke maat terugbrengt, waarbij de gemeente investeert in mensen en solidariteit als uitgangspunt neemt. Mevrouw Peters‑Vroom (VVD) richt zich op de begroting voor 2026, de laatste van dit college en in aanloop naar de verkiezingen. Ze bespreekt de thema’s financiën en het aantrekkelijk houden van Wijchen voor inwoners, ondernemers en toeristen, en dient tot slot een motie in. Ze is tevreden dat de begroting sluitend is en dat de OZB‑verhoging voor 2026 en 2027 niet is doorgevoerd, mede door hun motie. Ze uit zorgen over het perspectief vanaf 2028, zelfs met de OZB‑verhoging vanaf dat jaar. Ze benadrukt dat inwoners zo min mogelijk gemeentelijke lasten moeten betalen en is tegen het verschuiven van de OZB van woningeigenaren naar bedrijven. Ze geeft aan dat ondernemers geen melkkoe zijn en pleit voor een eerlijker tariefbeleid, waarbij bijvoorbeeld leges op trouwen, paspoorten en rijbewijzen worden aangepast voor extra inkomsten. Op die manier ontstaat jaarlijks circa € 170.000 aan extra inkomsten, geld dat niet via bezuinigingen of het heffen van hogere lasten hoeft te komen.

Ze vraagt het college naast besparen ook actief te kijken naar andere soorten eerlijke inkomstenbronnen. Mevrouw Peters‑Vroom bespreekt het belang van het zwembad in Wijchen als investering in gezondheid en samenhang, en benadrukt de noodzaak van woningbouw. Ze pleit voor meer aandacht voor de kernen en roept op bezwaarprocedures te vermijden. Ze is voorstander van snelfietsroutes die goed zijn verlicht voor veiligheid. Ze vraagt het college te kijken naar verkeerslogica en veiligheid, vooral bij gelijkwaardige kruispunten in het buitengebied. Ze bespreekt de zorgen van ondernemers over de bereikbaarheid van het centrum en vraagt om een reactie van de wethouder. Ze pleit voor ruimte voor ondernemers om te verduurzamen zonder nieuwe verplichtingen en vraagt om duidelijke informatie en snelle vergunningsverlening. Ze roept op tot een goed onderhouden buitengebied, waarbij het gras wordt gemaaid en de

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 4 van 28

rommel op straat wordt opgeruimd. Ze geeft aan dat in de begroting te lezen is dat de wegen 1 keer per 2 jaar worden geïnspecteerd en dat dit voor het laatst in 2022 gebeurde. Ze vraagt of gemeente Wijchen straks 4 jaar aan achterstallig onderhoud tegelijkertijd moet inhalen, en geeft aan dat haar fractie dit financieel en praktisch onverstandig lijkt. Ze verwijst naar de Achterloseweg, die moet worden aangepast omdat de halfverharding niet meer is toegestaan en vraagt of er meer van dit soort wegen zijn in Wijchen waar rekening mee moet worden gehouden. Ze geeft aan dat alle genoemde punten direct raken aan de duurzaamheidsambitie van haar fractie. Inwoners en ondernemers willen verduurzamen, maar durven vaak niet, omdat de regels te snel veranderen. Ze vraagt om een helder overzicht van wat in Wijchen op het gebied van verduurzaming wel en niet kan en roept op hierover duidelijk te communiceren. Ze vraagt tot slot naar de definitieve locaties voor windmolens en het hoogspanningsstation en pleit voor aandacht voor omwonenden. Ze roept op publiekelijk bekend te maken dat er een vierde zoekgebied is toegevoegd. Mevrouw Peters‑Vroom dient een motie in voor ondersteuning van werkenden met een laag inkomen en vraagt het college te onderzoeken hoe deze groep tijdelijk kan worden ondersteund of beter kan worden geattendeerd op de bestaande regelingen.

Ze roept op tot een solide koers voor 2026 en daarna, met zuinig zijn op wat goed is en verbetering waar mogelijk. Mevrouw Loermans (Kernachtig Wijchen) spreekt positief over de sluitende begroting voor 2026 en 2027, ondanks landelijke onzekerheden. Ze complimenteert het college voor het niet doorvoeren van de OZB‑verhoging en benadrukt het belang van rust en stabiliteit in lokale lasten. Ze vindt het verstandig dat de verhouding tussen OZB voor woningen en niet-woningen wordt herzien en pleit voor een zorgvuldige afweging van belangen. Mevrouw Loermans benadrukt dat het college een behoedzaam financieel beleid voert, waarbij de reserves op orde zijn en de risicoreserves voor grote projecten worden aangevuld tot € 5 miljoen. Zij geeft aan dat incidentele uitgaven verantwoord worden gedekt, wat vertrouwen geeft. Ze wijst erop dat vanaf 2028 een structureel tekort ontstaat, wat keuzes vraagt. Kernachtig Wijchen wil dat deze keuzes ruimte laten voor investeringen in leefbaarheid en veiligheid in dorpen en wijken, evenals in sport, cultuur, onderwijs en zorg. Ze benadrukt het belang van voorzieningen die mensen verbinden en een gemeente waar iedereen kan deelnemen, inclusief bezoekers die de lokale parels komen bewonderen, winkelen in het centrum of wandelen en fietsen in het buitengebied.

Mevrouw Loermans pleit voor een gastvrije gemeente en investeringen in een divers aanbod, inclusief gratis parkeren. Ze wijst op de tijdelijke wijzigingen in parkeermogelijkheden door bouwwerkzaamheden en het uitstel van het dynamische parkeersysteem tot 2027, maar is blij met de toezegging dat er tot die tijd extra aandacht wordt geschonken aan goede parkeerverwijzingen. Mevrouw Loermans spreekt haar tevredenheid uit over de investeringen in het sociaal domein, zoals de versterking van het sociale team en de ondersteuning van mantelzorgers. Ze benadrukt het belang van preventie en inclusie, en kondigt een initiatiefvoorstel aan dat aandacht vraagt voor basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en digitale vaardigheden. Ze wil dat iedereen in Wijchen kan deelnemen en pleit voor investeringen in veiligheid, door te werken aan een weerbare en veerkrachtige gemeente. Ze vraagt zich af waarom de raad opnieuw moet besluiten over de inzet van straatcoaches, en of er stagnatie is of meer middelen nodig zijn. Ze prijst de investeringen in de toekomst, zoals een nieuwe school in Wijchen‑West, een integraal kindcentrum en verduurzaming van gebouwen en mobiliteit. Ze is trots op het rijke verenigingsleven en vraagt naar het vernieuwde subsidiebeleid en hoe indexaties van subsidies en maatschappelijke meerwaarde hierin worden meegenomen.

Mevrouw Loermans benadrukt de verantwoordelijkheid van Wijchen in de energietransitie en de uitvoering van de lokale energiestrategie, met aandacht voor isolatie en duurzame opwekking. Ze wijst op het belang van een robuust energiesysteem en de haalbaarheid van een warmtenet. Ze vraagt aandacht voor het hoogspanningsverdeelstation tussen Niftrik, Batenburg en Hernen, en pleit voor eerlijke compensatie en ondersteuning. Ze vraagt het college via een motie om actief in te zetten op ruimtelijke en financiële compensatie en om de raad goed te informeren over de kosten en vergoedingen. Ze geeft aan dat deze periode wordt afgesloten met een solide begroting en een stabiel bestuur, en pleit voor extra zitcomfort op de tribune via een motie.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 5 van 28

De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) complimenteert het college en de betrokken ambtenaren voor het voorleggen van een sluitende begroting. Hij hoopt dat een nieuw kabinet structureel meer middelen beschikbaar stelt aan gemeenten, die dicht bij de inwoners staan. Hij benadrukt het belang van transparant investeren in herstel van vertrouwen en samenwerking, en wijst op de druk op het buitengebied door het hoogspanningsstation. Hij vraagt naar de verkeersdruk bij de rotonde bij de blokken van Struycken en de voortgang van de motie om dit op te lossen. Hij vraagt de wethouder naar de status van de nachtbussen en pleit voor voortgang in de bouwprojecten in Wijchen. Hij kondigt een motie aan voor de implementatie van de roadmap buurttuintjes, ontwikkeld met de Radboud Universiteit Nijmegen en lokale initiatiefnemers. In Wijchen zijn de buurttuintjes uitgegroeid tot waardevolle ontmoetingsplekken, die bijdragen aan leefbaarheid, biodiversiteit en betrokkenheid. Hij benadrukt het belang van een dergelijke handleiding, zodat toekomstige initiatieven soepel en effectief worden begeleid door een verantwoordelijke contactpersoon. De heer D. Herms reflecteert op het idee van een kinderraad en betreurt dat kinderen na de basisschool uit het oog worden verloren, juist op een leeftijd waarop het belangrijk is hen te laten zien wat ze in de maatschappij kunnen betekenen.

Hij benadrukt dat samenwerking met mensen die anders denken cruciaal is om polarisatie te voorkomen. Hij pleit voor een jongerenraad als investering in betrokkenheid, samenwerking en democratisch besef, en noemt het ook een mogelijke hobby voor sommigen. Hij sluit af met een positieve terugblik op de raadsperiode, waarin zijn fractie zich gehoord voelde en goed werd samengewerkt. Hij hoopt dat deze sfeer behouden blijft richting de verkiezingen en roept op in Wijchen het goede voorbeeld te geven. Mevrouw Hoogteijling (CDA) reflecteert op het einde van de raadsperiode en de aankomende verkiezingen. Ze kijkt trots terug op de periode en het gesloten coalitieakkoord ‘Samen verschil maken’. Ze benadrukt dat de programmabegroting 2026-2029 laat zien dat Wijchen financieel gezond is, met een sluitende begroting voor de komende 2 jaar zonder verhoging van de OZB. Ze merkt echter op dat het college tegelijkertijd terecht waarschuwt voor onzekere tijden na 2028 door teruglopende rijksbijdragen, wat vraagt om voorzichtigheid bij nieuw beleid en heldere keuzes. Ze prijst het college voor het vasthouden aan grote opgaven zoals woningbouw, leefbaarheid en duurzaamheid, en de ruimte voor investeringen in jeugdzorg, mantelzorg, zwemveiligheid en sportvoorzieningen.

Mevrouw Hoogteijling bespreekt de woningbouw als een grote opgave, met financiële ruimte voor lopende projecten en de komst van ruim 3.000 nieuwe woningen. Ze pleit voor het behoud van de oude KPI-regeling die inwoners de mogelijkheid biedt 2 woningen op eigen grond te realiseren. Ze benadrukt de noodzaak van verduurzaming en de energietransitie, waarbij keuzes moeten worden gemaakt die niet altijd makkelijk zijn. Ze prijst het college voor de transitievisie warmte en het warmteplan met 8 actielijnen. Ze vraagt aandacht voor compensatie vanwege de komst van het hoogspanningsstation van TenneT op Wijchens grondgebied. Haar fractie dient vanavond een voorstel in om de legeskosten die dit project oplevert goed te besteden. Het CDA wil dat die middelen worden gebruikt om capaciteit te vergroten binnen de gemeentelijke organisatie, zodat woningbouwplannen, ook KPI’s, sneller kunnen worden beoordeeld. Mevrouw Hoogteijling benadrukt het belang van maatschappelijke weerbaarheid. Het CDA heeft hier al eerder aandacht voor gevraagd via een motie en doet bij deze begroting opnieuw een voorstel. Ze dient een amendement in dat aansluit bij de landelijke publiekscampagne ‘Denk Vooruit’. Ze roept de gemeente op samen te werken met filantropische instellingen om noodpakketten beschikbaar te maken voor mensen die in armoede leven.

Ze bespreekt de plannen voor het asielzoekerscentrum aan de Teersdijk en geeft aan dat het college hierin een moedige stap heeft gezet, die de raad vrijwel unaniem steunt. Ze is trots dat Wijchen daarmee verantwoordelijkheid toont. Ze vraagt tegelijkertijd aandacht voor de gevolgen voor inwoners, vooral die aan de Korte Smallesteeg. Ze is trots op wat samen met het college en de raad is bereikt op het gebied van jeugd, mantelzorg, sport- en gemeenschapsvoorzieningen en dat het speelbos wordt gerealiseerd. Ze is blij met de vergoeding van zwemdiploma B en C binnen de kindregeling. Mevrouw Hoogteijling uit haar teleurstelling over het uitblijven van de inwonerspas, een pas die minima toegang geeft tot sport, cultuur, vervoer en andere voorzieningen. Ze roept het college op de inwonerspas te realiseren, gezien het Rekenkamerrapport dat laat zien dat veel gezinnen in Wijchen niet worden bereikt door het huidige beleid. Ze sluit af met een oproep de goede verhoudingen in de raad te behouden en wenst iedereen succes met de verkiezingscampagnes.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 6 van 28

De heer Lukkezen (D66) benadrukt dat Wijchen een kleinstedelijke gemeente is met ambitie, die de geschiedenis omarmt en vooruitkijkt. Hij geeft aan dat het vaak wel lukt om in de raad verbinding te zoeken en beslissingen te baseren op feiten, maar dat het soms ook weleens misgaat. Hij uit kritiek op een advertentie van Wijchen Lokaal en roept op populisme te vermijden. Hij geeft aan dat men moet openstaan voor de geluiden van de stille meerderheid, de mensen die trots zijn op de gemeente. Er zijn heel veel inwoners die dat extra stapje zetten en de moeite nemen een melding te maken van een losliggende stoeptegel of die hun stoep zelf onkruidvrij houden. Hij dient 4 moties in, gericht op vertrouwen door samenwerking en luisteren naar inwoners. De heer Lukkezen bespreekt een enquête in Wijchen‑Noord, waaruit blijkt dat de wijk schoner kan en er behoefte is aan meer vuilnisbakken. Hij pleit voor laagdrempelige bijeenkomsten waarin inwoners hun ideeën kunnen pitchen aan de raad. Hij bespreekt het alcoholverbod in Wijchen, een maatregel die is bedoeld overlast tegen te gaan, maar in de praktijk volgens hem vooral goedwillende inwoners raakt, zoals op oudejaarsavond. Hij vindt dit algeheel alcoholverbod niet proportioneel en niet handhaafbaar. Hij pleit voor handhaven waar nodig en ruimte geven waar het kan.

Op die manier worden regels weer middelen die bijdragen aan plezier en vertrouwen. Hij bedankt het college voor het gebruik van het Cultuurfonds en pleit voor het structureel maken van het fonds. Hij sluit af met een oproep voor vertrouwen en samenwerking in Wijchen, waar iedereen zich gehoord voelt. De voorzitter kondigt het einde van de eerste termijn van de raad aan en geeft aan dat er vragen zijn gesteld en oproepen gedaan met het verzoek daarop te reageren. De vergadering wordt 25 minuten geschorst. De voorzitter heropent de vergadering geeft het college 10 minuten extra spreektijd, waardoor het college in totaal 40 minuten krijgt. Ze geeft als eerste het woord aan wethouder Gerrits, daarna burgemeester Helmer-Englebert – waarbij het voorzitterschap wordt overgedragen aan plaatsvervangend voorzitter de heer Albersnagel –, daarna wethouder Schouten en daarna wethouder Van Dam. Als laatste komt wethouder Van Bronkhorst aan het woord. Wethouder Gerrits bedankt de raad voor de complimenten en steun voor de begroting en benadrukt dat de ambtelijke organisatie hier hard aan heeft gewerkt. Hij reflecteert op zijn ernstige boodschap van vorig jaar, waarbij hij de raad opriep zich schrap te zetten en de mouwen op te stropen. Het lang verwachte ravijnjaar stond toen immers recht voor de gemeente.

Hij geeft aan dat gemeente Wijchen goed was voorbereid en de maatregelen klaar had staan. Om de pijn te verzachten en te spreiden, was de OZB alvast verhoogd vanaf 2026. Als portefeuillehouder Financiën was hij ervan overtuigd dat men erop was voorbereid knopen door te hakken en moeilijke keuzes te maken. Eind mei 2025 kwam echter geheel onverwacht het bericht uit Den Haag dat het ravijn minder diep was en 2 jaar later zou komen, wat tegelijkertijd fijn en frustrerend was. Hij wijst erop dat het financiële zigzagbeleid van het Rijk leidde tot onnodig werk, onzekerheid en een rem op lokale investeringen, maar ook tot onnodige zorgen en een deuk in het vertrouwen in de overheid. Hij geeft aan dat vandaag de begroting voor 2026‑2029 wordt besproken en dat wordt besloten over € 145 miljoen gemeenschapsgeld. De OZB‑verhoging is, net als het ravijn, 2 jaar uitgesteld. Wethouder Gerrits geeft aan dat gemeente Wijchen relatief weinig schulden heeft en voldoende reserves om tegenslagen in de toekomst te kunnen opvangen zonder direct pijnlijke maatregelen te moeten inzetten. Hij benadrukt dat de gemeentelijke lasten laag blijven en dat er een beperkt tekort is voor 2028 en 2029, wat opgevangen kan worden zonder nieuwe maatregelen. Hij geeft aan dat de begroting op een positief oordeel van de provincie mag rekenen en dat met deze begroting opnieuw stappen vooruit worden gezet.

Zo wordt bijvoorbeeld de risicoreserve van grote projecten aangevuld en wordt geïnvesteerd in verbeteringen in de jeugdzorg, in de ondersteuning van mantelzorg, zwemveiligheid en kunstgras om de krapte bij AWC op te lossen. Hij kondigt aan dat de begroting voor het eerst online beschikbaar is voor iedereen, om zo toegankelijk en transparant mogelijk te zijn. Wethouder Gerrits geeft aan dat het college niet op de winkel heeft gepast, maar juist stevig heeft geïnvesteerd en invulling heeft kunnen geven aan nieuwe wensen van de raad die de afgelopen periode zijn ingebracht. Hij is van mening dat de begroting een solide basis biedt voor de volgende raadsperiode, om de gemeentelijke taken

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 7 van 28

te blijven uitvoeren en om bestaande en nieuwe ambities te realiseren. Wethouder Gerrits reageert op vragen van de VVD over leges en eerlijke inkomstenbronnen. Hij geeft aan dat op dit moment de leges gemiddeld lager zijn dan wat men maximaal kan vragen en dat het college bezig is met een voorbereiding van een voorstel dat bij de Perspectiefnota wordt aangeboden. Wat betreft de eerlijke inkomstenbronnen geeft hij aan dat het college vanzelfsprekend alleen naar eerlijke inkomstenbronnen kijkt. Hij geeft aan dat het uiteindelijk een politieke keuze is om extra middelen gespreid op te halen, verdeeld over heel veel inwoners, of geconcentreerd op een specifieke doelgroep. Het college zal in elk geval zo nodig met voorstellen komen, afhankelijk van de financiële situatie op dat moment. Wethouder Gerrits reageert op de vraag van Kernachtig Wijchen over de subsidieverordening. Hij legt uit dat het college bezig is met die subsidieverordening. Bij de auditcommissie is besproken eerst met beleid te komen en het college gaat nu ook kijken hoe daar het beste mee om te gaan. Hij bespreekt de motie van het CDA om de leges van het hoogspanningsstation breder in te zetten. Hij geeft aan dat het college hiernaar gaat kijken. Volgens hem is inderdaad te verwachten dat er serieuze legesinkomsten gepaard gaan met de komst van het hoogspanningsstation.

Daarnaast zullen er OZB-inkomsten zijn, wordt ook een compensatie vanuit het Rijk verwacht en wordt ingezet op een gebiedsvisie om extra ondersteuning dan wel middelen te krijgen voor een toekomstbestendige en robuuste inrichting van de omgeving rondom het hoogspanningsstation. Wethouder Gerrits reageert op de motie van PvdA en GroenLinks over de OZB. Het college wil graag met beide partijen in gesprek en zal ook met een voorstel komen om te kijken of de verhouding tussen woningen en niet-woningen eventueel anders door PvdA en GroenLinks kan worden geregeld. Hij heeft wel moeite met de tweede bullet van de motie, waarin wordt aangegeven ook al bij de komende Perspectiefnota de OZB-verhoging te betrekken. Hij merkt op dat dit pas het jaar daarna is en PvdA en GroenLinks een jaar te vroeg zijn. Hij stelt voor om als het echt noodzakelijk is de OZB te verhogen, dan die afweging te maken. Hij geeft tevens aan dat maatschappelijke effecten van een OZB‑verandering moeilijk te onderzoeken zijn. De voorzitter draagt het voorzitterschap kort over aan plaatsvervangend voorzitter de heer Albersnagel, die de burgemeester het woord geeft. Burgemeester mevrouw Helmer-Englebert reageert op de vraag van Kernachtig Wijchen over straatcoaches. Zij geeft aan dat de straatcoaches goed bevallen, zeker bij het team van de handhavers. De lijntjes zijn korter en men is echt meer een team geworden.

Het is de straatcoaches zo goed bevallen dat zij nu de opleiding tot boa gaan volgen. Er wordt nu weer op zoek gegaan naar nieuwe straatcoaches, want de financiering is structureel. De burgemeester reageert op de 2 moties van D66. Wat betreft het opheffen van het alcoholverbod geeft ze aan dat het alcoholverbod gericht is op overlast en niet op mensen die op een picknickkleed zitten met een flesje wijn en dat het praktisch onuitvoerbaar is locaties te specificeren waar wel en waar niet mag worden gedronken. Ze stelt voor het eenvoudig te houden en te vertrouwen op het inzicht van politie en handhavers om te kijken of er overlast is. Ten slotte bespreekt ze de inspiratiesessies als een nieuw participatie‑instrument. De vraag van D66 was om dat op te nemen in de Participatieverordening. Ze geeft aan dat dit mogelijk is, maar dat dit aan de raad is, en de raad over zijn eigen invulling van zijn werkzaamheden en instrumenten zoals de informatiebijeenkomsten gaat. Ze roept de raad op zelf na te denken hoe invulling te geven aan deze sessies. Na haar toelichting geeft de heer Albersnagel het voorzitterschap terug aan mevrouw Helmer-Englebert. Wethouder Schouten spreekt haar tevredenheid uit over de positieve reacties van diverse partijen met betrekking tot de voortgang op duurzaamheid en het sociaal domein. Ze waardeert de complimenten na bijna 4 jaar inzet.

Echter, zij merkt op dat de VVD ontevredenheid heeft geuit over de duurzaamheid, waarbij zij de veranderende regels en het gebrek aan duidelijkheid en handelingsperspectief als knelpunten benoemen. Het college betreurt deze ontevredenheid, aangezien het college het gevoel heeft dat er duidelijke communicatie is geweest, vooral via de beantwoording van vragen en de centrale rol van de website en het ondernemersloket. Wethouder Schouten nodigt de VVD uit aan te geven wat precies mist en wat kan worden

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 8 van 28

verbeterd. Op de vraag of er al definitieve locaties zijn vastgesteld voor het hoogspanningsstation en windenergie antwoordt zij ontkennend. De tender voor windenergie is gepauzeerd en het hoogspanningsstation bevindt zich in de voorbereidingsfase onder verantwoordelijkheid van TenneT; de gemeente is hiervoor nadrukkelijk niet verantwoordelijk, maar wel betrokken en goed aangehaakt op dat proces. Op de vraag of er een vierde gebied wordt onderzocht, antwoordt zij bevestigend. TenneT heeft dit ter inzage gelegd en bij de zienswijzen en de inzageopmerkingen van de inwoners is er een vierde locatie naar voren gebracht die TenneT ook aan het bekijken is. De planning voorziet een voorlopige locatie in de tweede helft van 2026, maar er zijn nog geen besluiten genomen. Wethouder Schouten leidt de vraag over het vierde gebied naar TenneT toe. Ze wijst erop dat de informatie openbaar beschikbaar is op hun website, maar wellicht kunnen ze dit een keer in een nieuwsbrief zetten. De motie over compensatie voor de komst van het hoogspanningsstation wordt door het college als ondersteunend beschouwd. Het college is al bezig met de gebiedsvisie die in november aan de raad wordt gepresenteerd. Deze visie dient als basis voor verdere gesprekken over compensatie. Het college is bezig met het reserveren van middelen en verwacht dat het Rijk hier ook een rol in speelt.

D66 heeft een motie over cultuur ingediend, waarbij zij het Cultuurfonds en de subsidieregeling aanhalen. Wethouder Schouten bevestigt dat er al € 71.000 is aangevraagd en dat de regeling goed functioneert. Er is al veel communicatie geweest over deze regeling, en het college wil eerst evalueren voordat er verdere stappen worden genomen. Deze evaluatie vindt plaats in 2027, waarna vooruitgekeken wordt naar de toekomst van het cultuurbeleid. Wethouder Van Dam bespreekt 4 voorstellen die betrekking hebben op bestaanszekerheid, betrokkenheid en ondernemerschap. Wat het amendement rondom noodpakketten betreft, geeft zij aan dat het initiatief van Stichting Vincentius om inwoners te ondersteunen met noodpakketten een mooi voorbeeld is van maatschappelijke betrokkenheid in de gemeente Wijchen. Ze benadrukt de samenwerking met verschillende organisaties, die vanuit de samenleving hulp bieden aan inwoners met een krappe beurs. Het college ziet die betrokkenheid als waardevol en aanvullend op dat wat de gemeente doet. Het college verdubbelt eenmalig het bedrag dat inwoners doneren aan deze actie. Vervolgens bespreekt zij de motie ‘Werken moet lonen’, waarin het belang wordt benadrukt dat werkende mensen financieel voordeel moeten ervaren, vooral in tijden van stijgende prijzen.

Mevrouw Van Dam benadrukt dat, hoewel inkomenspolitiek en arbeidsvoorwaarden primair de verantwoordelijkheid zijn van de landelijke overheid en werkgevers, de gemeente een belangrijke rol speelt. Ze legt uit dat de gemeente ervoor moet zorgen dat eigen regelingen geen onbedoelde drempels opwerpen en dat informatie over beschikbare ondersteuning goed vindbaar is. Ze geeft aan dat werken niet mag worden ontmoedigd door ingewikkelde regels of verlies van voorzieningen. Ze pleit voor een inventarisatie van wat lokaal en landelijk mogelijk is om werken meer te laten lonen, wat aansluit bij het streven om bestaanszekerheid te versterken. Vervolgens bespreekt ze de motie over verantwoord ondernemen en geeft aan dat ondernemers die met hun bedrijf maatschappelijke impact maken, moeten worden beloond. Ze legt uit dat dit in Wijchen al gebeurt, waarbij maatschappelijk verantwoord ondernemen een vast onderdeel is van de beoordeling bij de bestaande ondernemersawards. Ze vermeldt dat er in 2024 zelfs een duurzaamheidsaward is uitgereikt en dat 2 Wijchense bedrijven regionale prijzen hebben gewonnen. Ze wijst op de mogelijkheid van de gemeente om een erepenning toe te kennen aan ondernemers die zich onderscheiden door uitmuntend ondernemerschap en een brede maatschappelijke bijdrage aan de Wijchense gemeenschap.

Ze benadrukt dat dit geen structurele prijs is, maar een bijzondere erkenning op voordracht. Mevrouw Van Dam legt uit dat de gemeente zich inzet om startende ondernemers te ondersteunen. Ze beschrijft de samenwerking met StartUp Nijmegen, waardoor starters profiteren van hoogwaardige begeleiding, gratis workshops, netwerkevenementen en mentorgesprekken met ervaren ondernemers, ook uit Wijchen. Ze vermeldt dat er een jaarlijkse evaluatie plaatsvindt met StartUp Nijmegen en dat deze aanpak de middelen optimaal benut en maximaal resultaat creëert voor de ondernemers. Bij de motie ‘Van regels naar vertrouwen’ herinnert mevrouw Van Dam aan de toezegging bij de behandeling van de Perspectiefnota eerder dit jaar. Er komt nog dit kwartaal een integraal plan rondom het armoedebeleid naar de raad, waarin uitvoering wordt gegeven aan de adviezen van het Rekenkamerrapport. Ze legt uit dat ook de

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 9 van 28

inwonerspas, zoals afgesproken, hierin wordt meegenomen. Ze erkent de teleurstelling van de raad met betrekking tot de inwonerspas en geeft een historisch overzicht van de vertragingen die zijn ontstaan, waaronder het onverwachte vertrek van een wethouder en de aankondiging van een Rekenkameronderzoek. Ze verzekert dat de resultaten van het onderzoek naar de inwonerspas in december aan de raad worden voorgelegd. Mevrouw Van Dam beantwoordt een vraag van de VVD over het centrum en de mogelijke afname van bezoekers sinds de werkzaamheden. Ze meldt dat er op dit moment geen signalen zijn dat het centrum minder wordt bezocht, maar dat zowel Centrum Management Wijchen als de gemeente dit nauwlettend volgt. Ze verzekert dat de bereikbaarheid goed is geborgd met verkeersborden en dat het parkeren in de kasteeltuin daaraan bijdraagt. Wethouder Van Bronkhorst reageert op de vragen van de VVD en Wijchen Lokaal over het onderzoek naar het Palkerplein. Hij legt uit dat het project is ondergebracht in de zuidflank van de Groene Metropoolregio en dat het samen met de provincie en de gemeente Nijmegen moet worden opgepakt. Hij verzekert dat het project aandacht krijgt en dat het in de top 10 van de uitvoeringsagenda staat. Wethouder Van Bronkhorst beantwoordt vragen over weginspecties en achterstallig onderhoud.

Hij stelt gerust dat er geen sprake is van achterstand of budgetoverschrijding en dat de wegen in Wijchen er goed bij liggen. Wat betreft de Achterloseweg geeft hij aan dat hier op korte termijn zorgen over zijn ontstaan. Het was al jarenlang een aandachtsgebied met betrekking tot stofvorming en in augustus bleek dat het materiaal dat daar gebruikt was, Graustabiel, niet meer mag worden gebruikt in halfverharding. Er is toen snel actie ondernomen en binnen de begroting ruimte gevraagd om deze weg aan te pakken. Op de vraag of er nog meer wegen zijn waar Graustabiel is gebruikt, antwoordt hij bevestigend, maar hij merkt op dat dit voor zover bekend alleen voetpaden betreft waar het materiaal wat minder stuift dan wanneer er auto’s overheen rijden. Wat betreft de vraag van Wijchen Lokaal over de nachtbus geeft hij aan dat hier al uitvoerig over is geïnformeerd en dat het college heel erg blij is met de concessie van de provincie, waarbij de nachtbus met 2 lijnen naar Wijchen terugkomt. Hij reageert op 4 moties, waaronder de motie ‘Ook pluche voor ons publiek’. Hij geeft aan dat elk middel dat bijdraagt aan meer publiek op de publieke tribune op steun kan rekenen. Wat betreft de motie ‘Versterk toezicht en beheer Wijchense Berg’ geeft hij aan dat het college zich niet herkent in de tekst onder ‘Omdat wij weten dat’.

Hij merkt op dat in het rapport van Sweco staat aangegeven welke aanbevelingen er zijn bij welk gebruik en dat er geen risico voor de mens is in de huidige situatie. Hij geeft aan dat met deze motie onnodige onrust kan ontstaan door maatregelen te nemen. Hij meldt dat in de Informatienota die voor de zomer is gedeeld, wordt gesproken over het deklaagonderzoek en het floraonderzoek en dat deze de basis zullen vormen voor een plan van aanpak. Dit zal ook beheer en onderhoud van de berg omvatten, maar ook welk gebruik de gemeente kan toestaan op die berg en voor welke activiteiten die berg nog geschikt zal zijn. Met betrekking tot de motie ‘Elk bankje een prullenbak’ geeft hij aan dat dit niet past in het huidige beleid. Wethouder Van Bronkhorst meldt dat mede vanwege het kostenplaatje op dit moment bakken op strategische plekken worden geplaatst en dat de inwoner zorg moet dragen voor zijn eigen afval. Vervolgens geeft hij aan zich ook niet te herkennen in het eerste deel van de motie ‘Buurttuintjes’ van Wijchen Lokaal. Hij vindt de stelling dat het de initiatiefnemer moeite kost ondersteuning vanuit de gemeente te ontvangen een verkeerde voorstelling van zaken. De roadmap waarnaar wordt verwezen is gemaakt op verzoek van de gemeente, samen met de Radboud Universiteit, en de uitkomsten van dat onderzoek worden ook weer gebruikt voor toekomstige initiatieven.

Wat betreft de in de motie genoemde gebiedscoördinatoren geeft hij aan dat deze rol een breed werkterrein zal beslaan, zowel sociaaleconomisch als met betrekking tot de ruimtelijke omgeving. Hier zal nog nader invulling aan worden gegeven. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) vraagt of wethouder Van Bronkhorst een toezegging kan doen dat de wethouder aan de slag gaat met de roadmap en dat deze niet in de la verdwijnt, in welk geval de motie de heer D. Herms ook overbodig lijkt. Wethouder Van Bronkhorst bevestigt dat de roadmap niet verloren gaat en dat ermee aan de slag wordt gegaan.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 10 van 28

De heer Oomen (GroenLinks) vraagt naar de aanbevelingen uit het onderzoek en het beheer van De Wijchense Berg. Hij geeft aan dat een van de aanbevelingen luidt dat de gemeente de deklaag in de toekomst op een duurzame manier in stand moet houden. Uit het antwoord van het college leidt hij af dat het college die aanbeveling wil overnemen, maar de vraag is of het college dit kan bevestigen. Verder wil hij weten wat de gemeente nu aan het beheer van de berg doet. Wethouder Van Bronkhorst legt uit dat de aanpak afhankelijk is van het toekomstig gebruik van de berg en dat het plan van aanpak wordt voorbereid, maar dat er op dit moment geen fysieke actie wordt ondernomen. De voorzitter schorst de vergadering. Tweede termijn De voorzitter heropent de vergadering en legt de spelregels uit voor de tweede termijn, waarbij in het eerste deel de fracties reageren op de algemene beschouwingen en in het tweede deel er een debat per amendement en per motie plaatsvindt. De volgorde van de sprekers is bepaald door de loting in de eerste termijn. Iedere fractie krijgt maximaal 3 minuten spreektijd. De woordvoerder uit de eerste termijn geeft een reactie op de betogen van de andere fracties en de reactie van het college. De woordvoerder uit de eerste termijn gaat niet in op de ingediende amendementen en moties.

De woordvoerders uit de eerste termijn interrumperen elkaar alleen op het algemene deel en niet op de amendementen en moties. De heer Oomen (GroenLinks) constateert dat de raad het eens is met elkaar en verwijst naar het beperkte aantal moties. Dat de fractie van GroenLinks niet met grotere voorstellen is gekomen, heeft volgens hem echter ook te maken met het gebrek aan echte keuzes in de begroting. Wat betreft de discussie over de belastingen voor de burger viel het hem op dat de VVD vindt dat inwoners zo min mogelijk gemeentelijke belasting moeten betalen, maar dat de VVD zich vervolgens wel keert tegen een differentiatie van de OZB-tarieven, omdat bedrijven veel en veel minder moeten betalen. Hij wijst erop dat bedrijven in de omringende gemeentes juist veel meer betalen. Verder vindt hij het opmerkelijk dat inwoners wat de VVD betreft wel weer de hoofdprijs gaan betalen voor paspoorten. Hij merkt op dat de inwoner bij de VVD al met al juist meer gaat betalen. Hij uit zijn tevredenheid dat Kernachtig Wijchen het wel verstandig vindt dat er wordt gekeken naar de OZB-differentiatie. Verder vindt hij het jammer dat de VVD recreatie belangrijker vindt dan natuur. Wat betreft de met het CDA gedeelde ontevredenheid over het uitblijven van de inwonerspas merkt hij op dat, ondanks de uitleg van de wethouder, het jammer is dat het zo lang moet duren.

Wat betreft de investeringen die direct bijdragen aan de inwoners heeft zowel het CDA als Kernachtig Wijchen benadrukt dat er wel wordt geïnvesteerd. De heer Oomen merkt op dat dit klopt, maar dat dit niet voor de langere termijn geldt. Hij roept het CDA en Kernachtig Wijchen op de langere termijn in het oog te houden. De heer Burgers (PvdA) benadrukt dat de bespreking van de begroting van € 145 miljoen vooral over de toekomst moet gaan. Hij uit zijn teleurstelling over het feit dat sommige partijen, zoals het CDA en Kernachtig Wijchen, zich vooral richten op de afgelopen jaren en de gerealiseerde projecten. Hij vermoedt dat dit verband houdt met de naderende verkiezingen. Hij pleit ervoor de focus te leggen op hoe de gemeente in de toekomst met de beschikbare middelen om kan gaan. De heer Lukkezen (D66) merkt op dat hij in de eerste termijn van de PvdA vooral hoorde dat de PvdA hogere inkomsten wil genereren, zonder duidelijke tegenprestatie, en vraagt om toelichting. De heer Burgers verduidelijkt dat de PvdA heeft gesproken over dat er mogelijk meer inkomsten nodig zijn in de komende 2 jaar, maar dat er ook aanzienlijke reserves zijn, waardoor er bescheidenheid kan worden betracht.

Hij stelt dat het wel belangrijk is nu al te beginnen met de discussie over verstandige manieren om met de financiële situatie om te gaan, vergelijkbaar met het armoedebeleid dat een cultuurverandering vereist. De heer Lukkezen vraagt of het klopt dat voor de PvdA cultuurverandering betekent meer geld in het laatje en geen uitgaven. De heer Burgers geeft aan deze vraag niet goed te begrijpen en kan hier geen antwoord op geven. Voorts geeft de heer Burgers aan wat teleurgesteld te zijn dat het tijdens deze vergadering niet over grote dingen gaat. Hij merkt op dat de prullenbak naast het bankje

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 11 van 28

ongeveer net zo veel aandacht krijgt als het onderwerp armoede. Hij uit zijn teleurstelling over het feit dat het college meermaals heeft aangegeven dat er aan zaken wordt gewerkt en dat een en ander op een later moment aan de orde komt, terwijl deze zaken nu met elkaar hadden kunnen worden besproken. Mevrouw Loermans (Kernachtig Wijchen) vraagt zich af hoe de heer Burgers het voor zich ziet om zonder gedegen inhoudelijk stuk een discussie te voeren. De heer Burgers antwoordt dat het nu al mogelijk is over armoedebeleid te praten en dat het integrale rapport van de wethouder later kan dienen voor verdere inhoudelijke discussie. Hij benadrukt dat hetzelfde geldt voor het voorstel over de OZB. Mevrouw Peters-Vroom (VVD) merkt op dat inwoners en ondernemers nog steeds niet goed weten waar ze aan toe zijn op het gebied van duurzaamheid. Ze dankt de wethouder voor de opening en roept andere partijen op gezamenlijk met de wethouder in gesprek te gaan. De heer Lukkezen (D66) merkt op dat inwoners waarschijnlijk ook benieuwd zijn naar de plannen van de VVD, die volgens hem maar niet zichtbaar worden. Mevrouw Peters antwoordt dat het verkiezingsprogramma voorligt bij de leden en binnenkort wordt vastgesteld. De heer Lukkezen merkt op dat het verkiezingsprogramma van de VVD van 4 jaar geleden ook niet lijkt te worden uitgevoerd.

Mevrouw Peters legt uit dat in de coalitie afspraken worden gemaakt waaraan wordt gewerkt. Mevrouw Peters reageert op de opmerking van de heer Burgers en is het met hem eens dat het vanavond niet over heel grote dingen gaat, maar ziet dit als een teken dat het goed gaat in Wijchen. Ze reageert ook op het voorstel van GroenLinks over erfpacht, dat zij als een molensteen ziet voor woningkopers vanwege de onzekerheid die het met zich meebrengt. Ze vraagt GroenLinks verder een keuze te maken tussen natuurbehoud en woningbouw. Ze benadrukt dat er een groot woningbouwtekort is en dat er moet worden gekeken naar waar huizen kunnen worden geplaatst, terwijl de natuur kostbaar wordt onderhouden. Wat de OZB betreft geeft ze aan dat de Wijchense ondernemers de werkgevers zijn van 19.000 mensen zijn en daarmee de motor van de Wijchense economie. Ze merkt op dat als daar de last wordt verhoogd, er ergens zal moeten worden beknibbeld. De heer Burgers (PvdA) vraagt of niet ook de werknemers, samen met de ondernemers, de motor van de economie zijn. Mevrouw Peters-Vroom erkent dat het hand in hand gaat en dat er geld nodig is om uit te geven, maar ook winkels waar dingen kunnen worden gekocht. Ze stelt dat het college al heeft aangegeven dat er in de volgende perspectiefnota een stuk over komt, zodat er dan gefundeerd over kan worden gesproken.

De heer Oomen (GroenLinks) vindt het fijn dat mevrouw Peters-Vroom het gesprek hierover wil aangaan, maar vraagt haar of zij in de eerste termijn niet heeft gezegd de lasten voor niet-woningeigenaren niet te willen verhogen. Mevrouw Peters zegt dat dit inderdaad haar standpunt is en zij hier volledig achter staat, maar dat uiteindelijk een goed argument en een goed onderbouwd stuk altijd kunnen zorgen voor een ander inzicht. Mevrouw Loermans (Kernachtig Wijchen) uit haar tevredenheid over de antwoorden van het college over de straatcoaches en het subsidiebeleid. Ze benadrukt dat er in de raad veel waardering is voor de financiële gezondheid van de gemeente en geeft aan dat Kernachtig Wijchen zich dan ook niet herkent in het beeld dat ook wordt geschetst dat alleen maar op de winkel is gepast. Ze benadrukt dat er veel is geïnvesteerd in grote projecten, zowel op het gebied van wonen als binnen het sociaal domein. Ze noemt diverse voorzieningen, zoals Hart van Zuid, en projecten die zijn gerealiseerd, ondanks het zigzagbeleid in Den Haag. Ze complimenteert de gemeente voor het verantwoord omgaan met maatschappelijk geld. De heer D. Herms (Wijchen Lokaal) geeft aan dat er geen onverwachte zaken zijn gehoord en dat hij zijn opmerkingen later tijdens de behandeling van de moties deelt. Hij is tevreden met de antwoorden over de nachtbus.

Het antwoord op het onderwerp van de blokken van Struycken was iets minder positief, maar hij geeft aan dat wel te verwachten was dat dit probleem niet van vandaag op morgen is opgelost. Hij is blij dat het college het vizier scherp heeft en dat er aandacht voor deze zaken blijft. Hij uit zijn verrassing over het vierde zoekgebied dat door mevrouw Peters‑Vroom werd genoemd en had graag eerder hierover van de wethouder willen horen. Hij heeft verder geen toevoegingen aan deze termijn.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 12 van 28

Mevrouw Hoogteijling (CDA) bedankt het college voor de duidelijke antwoorden. Ze merkt enigszins gekscherend op dat ze het verfrissend vindt dat GroenLinks zich als belangenbehartiger voor bedrijven opstelt door hun voorstel tot een ondernemersaward en dat de VVD zich bekommert om mensen in armoede. Ze merkt op dat er veel eensgezindheid is over de gedeelde waarden, maar dat de meningsverschillen eerder bij de normen liggen. Ze constateert dat de raad tevreden is over het voorzieningenniveau en merkt op dat er geen partij is die hier negatief over spreekt, hoewel er verschillen zijn in de mate van verbetering die gewenst is. De heer Burgers (PvdA) vraagt mevrouw Hoogteijling of zij wat beter kan toelichten wat de enorme stappen zijn die zij in de energietransitie heeft gezet. Mevrouw Hoogteijling legt uit dat de energietransitie een langdurig proces is en dat er veel voorbereidend werk is verricht, hoewel dit nog niet zichtbaar is in de vorm van windmolens. Ze benadrukt dat er veel werk is verzet om inwoners te betrekken en procedures te vermijden. De heer Lukkezen (D66) geeft aan dat hij in de eerste termijn van het CDA hoorde dat ze samen het verschil willen maken, maar dat er nu nog steeds geen inwonerspas, verhoging van de kindregeling of afschaffing van de eigen bijdrage van de VVE is. Hij vraagt het CDA of Wijchen zo niet afhankelijk blijft van Stichting Vincentius.

Mevrouw Hoogteijling meldt dat dit zeker niet zo is en geeft aan dat zij ook haar teleurstelling over het uitblijven van de inwonerspas heeft uitgesproken, wat zij overigens bij elke perspectiefnota en begroting opnieuw heeft aangekaart. Daarnaast zijn er volgens haar wel degelijk zaken gerealiseerd, zoals een samenwerking met instellingen rond de energiebijdrage voor mensen die het wat moeilijker hebben. De heer Lukkezen (D66) complimenteert het college en merkt op dat moties en amendementen van coalitiepartijen vaak ruimhartiger worden ondersteund. Mevrouw Peters‑Vroom (VVD) vraagt of de voorstellen van coalitiepartijen misschien gewoon beter zijn, waardoor ze meer steun krijgen. De heer Lukkezen is het hier zeker niet mee eens en vindt sommige voorstellen populistisch of te vroeg. Mevrouw Peters‑Vroom vraagt vervolgens of D66 geen populistische moties of moties voor de bühne indient en of hij deze intrekt. De heer Lukkezen vraagt de VVD om duidelijkheid over welke moties zij populistisch of voor de bühne vinden. Hij merkt op dat er zelfs een motie is vanuit een aantal coalitiepartijen die over de bühne gaat. Hij benadrukt dat D66 geen populistische moties heeft. Hij reflecteert op Kernachtig Wijchen en vindt het bijzonder dat er nu, vlak voor de verkiezingen, een initiatiefvoorstel over onderwijs komt, terwijl er jarenlang niets op dat gebied is gebeurd.

Hij kijkt uit naar het voorstel, maar vindt de timing opmerkelijk. Hij bespreekt de standpunten van de VVD over het zo min mogelijk belasten van inwoners en het niet willen dat ondernemers als melkkoe worden gebruikt. Hij begrijpt beide standpunten, maar waarschuwt dat er straks geen geld meer is voor asfalt voor de VVD om overheen te rijden. De voorzitter sluit dit gedeelte van reageren op de algemene beschouwingen van de tweede termijn van de raad af. Ze benadrukt dat waardeoordelen over moties en inbreng door anderen worden gegeven en roept op tot zelfreflectie. Ze legt uit dat er nu wordt gereageerd en gestemd over ingediende amendementen en moties, met een spreektijd van 23 minuten per fractie. Fracties kunnen hun spreektijd vrij verdelen en hoeven deze niet volledig te benutten. De woordvoerders krijgen de gelegenheid om te reageren op amendementen en moties, waarbij de indiener als laatste spreekt. Er zijn maximaal 3 interrupties per motie of amendement toegestaan, die van de totale spreektijd afgaan. Na het debat kan de indiener de tekst wijzigen en het college kan feitelijke onjuistheden rechtzetten, waarna er direct wordt gestemd. De heer Merkus (PvdA) vraagt wat gebeurt als een fractie een motie wil intrekken voordat het debat plaatsvindt. De voorzitter biedt die ruimte en vraagt of er fracties zijn die nu al een motie willen intrekken. De heer D.

Herms (Wijchen Lokaal) trekt zijn motie over buurttuintjes in vanwege een toezegging van de wethouder. De heer Merkus trekt motie 4 over de OZB in, omdat er een onderzoek komt en roept op differentiatie in het onderzoek mee te nemen. Hij geeft aan dat volgend jaar mogelijk alsnog een motie wordt ingediend als het onderzoek niet naar tevredenheid is. De heer Derksen (CDA) vraagt of de tijd ook navenant wordt aangepast. De voorzitter geeft aan dat de tijd niet wordt aangepast en dat niemand daar bezwaar tegen maakt. Ze benadrukt dat de tijd niet hoeft te worden opgemaakt.

Verslag openbare raadsvergadering d.d. 6 november 2025

pagina 13 van 28

Amendement 1: Noodpakket óók voor sociale minima (of inwoners in armoede) De voorzitter introduceert het amendement over het noodpakket voor sociale minima. Mevrouw Joosse‑de Visser (CDA) krijgt als eerste indiener als laatste het woord. De heer Van ‘t Schip (Wijchen Lokaal) legt uit dat zijn fractie de gedachte achter het amendement begrijpt, maar dat zij van mening zijn dat de verantwoordelijkheid in de eerste plaats bij de inwoners zelf ligt. Hij pleit voor alternatieven zoals het versterken en opzetten van gemeentelijke noodsteunpunten en vrijwilligersnetwerken, zodat de gemeenschap beter is voorbereid op rampen. Hij vraagt of de wethouder op korte termijn wil beginnen met de coördinatie van noodsteunpunten in de gemeente. Hij geeft aan dat zijn fractie tegen het voorgestelde amendement is. De voorzitter wijst erop dat er geen vragen meer aan het college kunnen worden gesteld in deze termijn, omdat dat bij de algemene beschouwingen had moeten gebeuren. De heer Haerkens (VVD) benadrukt dat iedereen weerbaarder moet worden en verwijst naar de landelijke campagne Denk Vooruit, waarin wordt opgeroepen een noodpakket in huis te hebben. Hij vraagt zich af wat de rol van de gemeente hierin is en in hoeverre de gemeente haar inwoners moet informeren, ondersteunen en activeren.

Hij geeft aan dat dit onderwerp in de zomer is besproken in de raad en dat het college toen is verzocht in het eerste kwartaal van 2026 een plan van aanpak te presenteren. Hij prijst het initiatief van de Stichting Vincentius om de 200 armste gezinnen te helpen en geeft aan dat de VVD dit soort initiatieven steunt. Hij besluit dat zijn fractie het amendement graag steunt. De heer Grobbe (Kernachtig Wijchen) bedankt het CDA voor het amendement en geeft aan dat de oproep hen direct aansprak. Hij ziet het als een voorbeeld van solidariteit en steunt het amendement van harte. De heer Tiemessen (GroenLinks) vindt het een goed idee om de lokale actie van Stichting Vincentius eenmalig met maximaal € 5.500 te ondersteunen, zodat 100 pakketten kunnen worden gedoneerd aan mensen met een smalle beurs. Hij prijst de solidariteit. Mevrouw Muller (D66) geeft aan dat haar fractie moeite heeft met de manier waarop het amendement wordt uitgevoerd. Ze legt uit dat ze eerder voorstellen hebben ingediend om mensen structureel uit de armoede te halen, zoals het ophogen van de kindregeling en het breder kijken naar bijstandsregelingen. Ze uit haar bezorgdheid over het paternalistische karakter van het amendement en benadrukt dat mensen prima zelf kunnen bepalen waar hun geld aan moet worden uitgegeven.