CConstaterende datwijchen
Koppel je AI →
Document · PDF

1664903-0035 Integraal Huisvestingsplan (IHP) Wijchen 2026-2046

Raad openbaar Wijchen 25 juni 2026, gemeente wijchenBij agendapunt: 355599 Beslisnota raad Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-204616.993 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 21 van 44 beschikbare capaciteit van beide gebouwen gezamenlijk ruim voldoende om het huidige en toekomstige leerlingenaantal van De Trinoom te huisvesten. Het geschetste tekort en overschot per locatie zijn daarmee het gevolg van de gehanteerde rekenmethodiek en vormen geen reële weergave van de feitelijke capaciteitsbehoefte. Figuur 7 Capaciteitsanalyse PO totaal Voor de twee scholen van het Maaswaal College is er geen capaciteitsanalyse uitgevoerd. Dit vloeit voort uit het feit dat de gemeente en het schoolbestuur tot op heden geen overeenstemming hebben bereikt over de normatieve ruimtebehoefte en de beschikbare capaciteit van de schoolgebouwen. Hierdoor ontbreekt een objectieve basis om de ruimtelijke situatie van het Maaswaal College te beoordelen. Als uitgangspunt voor dit IHP is vastgesteld dat er geen sprake is van een normatief ruimtetekort bij het Maaswaal College. Dit betekent dat de capaciteit van de school geen reden zal zijn om binnen de reikwijdte van dit IHP een uitbreiding van de capaciteit te verantwoorden. Capaciteitsvraagstukken worden op dit moment niet als knelpunt beschouwd voor eventuele toekomstige aanpassingen.

Wel hebben de gemeente en het schoolbestuur afgesproken om in termijn 1 van dit IHP gezamenlijk te onderzoeken wat de daadwerkelijke normatieve ruimtebehoefte is en welke omvang de schoolgebouwen precies hebben. Het doel hiervan is om bij een toekomstige herijking van het IHP een onderbouwde bepaling van de benodigde capaciteit te kunnen maken. Dit onderzoek zal bijdragen aan een zorgvuldige en transparante besluitvorming over de huisvesting van het Maaswaal College in de komende jaren. Het praktijkonderwijs in de regio groeit. Dit komt voornamelijk door een combinatie van drie factoren: afstroom van leerlingen uit het vmbo, zij-instroom van leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) en (zij-)instroom van leerlingen uit de internationale schakelklassen (ISK). Dit zijn landelijke trends die ook van toepassing zijn op de scholen van Pro College regio Nijmegen. Ook in de gemeente Wijchen zijn deze trends herkenbaar. Dit leidt ertoe dat het leerlingenaantal van Pro College sterk is toegenomen. Het huidige schoolgebouw is echter ontworpen op een aanzienlijk lager aantal leerlingen. Hierdoor is sprake van een structureel capaciteitsvraagstuk. De tijdelijke inzet van noodlokalen biedt slechts een kortetermijnoplossing. Het speciaal basisonderwijs laat een relatief stabiel beeld zien.

De beschikbare capaciteit is toereikend en blijft ook in de verdere toekomst voldoende om de verwachte leerlingenaantallen te huisvesten. Er is hier geen sprake van grote fluctuaties of structurele knelpunten. De capaciteitsanalyse laat zien dat de onderwijshuisvesting in de gemeente Wijchen op totaalniveau voldoende is, maar dat er op school- en locatieniveau duidelijke verschillen bestaan. De normatieve berekeningen geven niet in alle gevallen een realistisch beeld van de feitelijke situatie, waardoor uitkomsten zorgvuldig moeten worden geïnterpreteerd in samenhang met het dagelijks gebruik van de gebouwen. De belangrijkste structurele opgave ligt bij het voortgezet onderwijs, waar de groei van het praktijkonderwijs heeft geleid tot een capaciteitsknelpunt bij Pro College. Voor het primair onderwijs is sprake van een wisselend beeld zonder eenduidige gemeentebrede capaciteitsproblematiek. Het speciaal basisonderwijs laat een stabiele situatie zien. Samenvattend is er geen sprake van een algemene capaciteitscrisis binnen de gemeente, maar wel van gerichte aandachtspunten per locatie. De opgave voor het

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 22 van 44 IHP ligt daarom vooral in het oplossen van specifieke knelpunten en het zorgvuldig afstemmen van capaciteit op de toekomstige onderwijsontwikkeling. 5.2. Kwaliteit onderwijs: quickscans De quickscans uit 2020 zijn geactualiseerd. De resultaten zijn weergegeven in tabel 4. Alleen bij de Antoniusschool is een kwalitatieve verbeteringsslag doorgevoerd door de toevoeging van mechanische ventilatie. Daarom is de beoordeling van het binnenmilieu verhoogd naar een 7. Voor de overige scholen is de beoordelingsschaal aangepast conform de toelichting in paragraaf 4.2. Uit de quickscan blijkt dat de beoordeling per thema uiteenloopt, met duidelijke verschillen tussen de gebouwen. • Uitstraling: de uitstraling van de gebouwen scoort overwegend voldoende tot goed, waarbij de meeste scholen een score rond of boven de 6 behalen. Alleen enkele oudere gebouwen blijven hierbij achter. • Bouwkundige staat: de bouwkundige staat laat een gemengd beeld zien. Een groot deel van de gebouwen verkeert in redelijke tot goede staat, maar er zijn ook enkele scholen die duidelijk onder de maat scoren en waar sprake is van structurele onderhoudsopgaven. • Veiligheid: op het thema veiligheid scoren vrijwel alle gebouwen voldoende tot goed. Dit geeft aan dat er geen acute veiligheidsrisico’s zijn, al zijn er wel verschillen zichtbaar in het kwaliteitsniveau.

• Binnenmilieu: het binnenmilieu laat meer variatie zien. Een aantal gebouwen voldoen goed, terwijl oudere panden een matige score behalen. Dit wijst op een verbeteropgave op het gebied van ventilatie, klimaatbeheersing en akoestiek. • Exploitatie: de exploitatie scoort overwegend matig. Verschillende gebouwen kennen relatief hoge exploitatiekosten door ouderdom, onderhoud en inefficiënt gebruik. • Onderwijskundige kwaliteit: de onderwijskundige functionaliteit scoort gemiddeld gezien eveneens wisselend. Een aantal gebouwen sluiten goed aan bij hedendaagse onderwijsconcepten, terwijl andere panden door hun indeling en flexibiliteit duidelijk beperkingen kennen. Tabel 4 Kwalitatieve beoordeling conform quickscan systematiek De beoordeling per onderdeel is vermenigvuldigd met een wegingsfactor om te komen tot de totale quickscan score, en daarmee het bijbehorend advies. Advies vervangingstermijn op basis van kwalitatieve beoordeling. • Bij < 60 punten: binnen 0-5 jaar (rood). • Bij 61 - 67 punten: binnen 5-10 jaar (oranje). • Bij 68 - 74 punten: binnen 10-20 jaar (lichtgroen). • Bij 74 > punten: over meer dan 20 jaar (donkergroen).

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 23 van 44 5.3. Scholenlandschap gemeente Figuur 8 Scholenlandschap Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 24 van 44 5.4. Reflectie op de opgave Op basis van de capaciteitsanalyse en de kwalitatieve beoordeling (quickscans) kan worden geconcludeerd dat de opgave voor dit IHP drieledig is. Allereerst is er de noodzaak om het bestaande ruimteoverschot terug te dringen, zodat vraag en aanbod van onderwijshuisvesting beter in balans komen. Daarnaast is een kwaliteitsslag onvermijdelijk; meerdere gebouwen scoren matig tot onvoldoende op bouwkundige staat, binnenmilieu, exploitatie en onderwijskundige functionaliteit. Vernieuwing en verbetering van de huisvesting is daarom noodzakelijk om het onderwijs duurzaam te ondersteunen. Tot slot zijn er in de kleine kernen van de gemeente meerdere scholen met een beperkte omvang die op basis van een kwalitatieve beoordeling in aanmerking komen voor nieuwbouw of renovatie. Dit stelt de gemeente en het schoolbestuur voor de uitdaging om, ondanks de schaalgrootte, te komen tot toekomstbestendige en kwalitatief goede onderwijsvoorzieningen waarbij rekening wordt gehouden met de landelijke ontwikkelingen omtrent de kleinescholentoeslag.

Samenvattend ligt de nadruk in dit IHP op het reduceren van overcapaciteit, het vernieuwen en verbeteren van de kwaliteit van de schoolgebouwen en het voorbereiden van toekomstbestendige voorzieningen in de dorpen. In het volgende hoofdstuk worden deze opgaven nader uitgewerkt en vertaald naar concrete scenario’s per locatie. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 25 van 44 6. Scenario’s Dit hoofdstuk behandelt de scenario’s voor de onderwijshuisvesting waarvoor structurele maatregelen aan de orde zijn in de eerste twee termijnen van dit IHP. De betreffende scholen zijn aangegeven in de afbeelding hiernaast. De diverse scenario’s worden onderbouwd aan de hand van de quickscanscores, de capaciteitsanalyse en overige criteria. De scenario’s en prioritering zijn tot stand gekomen in samenspraak met de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en de gemeente. Er wordt nog geen afweging gemaakt ten aanzien van nieuwbouw, (ver)nieuwbouw of renovatie. Dit vereist bij de uitvoering van het IHP per locatie een gedegen afweging middels haalbaarheidsonderzoeken. 6.1. Toelichting scholenlandschap per deelgebied De scholen die terugkomen in dit hoofdstuk zijn onderverdeeld in twee deelgebieden: • De scholen in de kern Wijchen. • De scholen buiten de kern Wijchen. In de kaarten zijn de scholen weergegeven die terugkomen in dit hoofdstuk met de scenario’s.

Voor elk scenario is in de toelichting een tabel opgenomen waarin de belangrijkste kenmerken van het schoolgebouw inzichtelijk zijn gemaakt. Dit betreft onder andere: • Het bouwjaar van het gebouw. • Het bruto vloeroppervlak (bvo). • De leerlingenprognose. Op basis van de leerlingenprognose en het bvo is de capaciteit van het gebouw berekend. Eventuele overschotten worden in zwart weergegeven, tekorten in rood. Daarnaast is de quickscan-score opgenomen, met een kleurcodering die aansluit bij het stoplichtmodel zoals beschreven in paragraaf 4.2. Deze score geeft een indicatie van de kwaliteit van het schoolgebouw. De kleurstelling is afgestemd op het totaaloverzicht zoals opgenomen in paragraaf 5.2. Figuur 9 Overzichtskaart scholen in scenario's Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 26 van 44 6.2. Scenario’s onderwijs 6.2.1 Kern Wijchen Binnen de kern van Wijchen zijn een zevental opgaven op het gebied van onderwijshuisvesting: 1. Vernieuwing De Viersprong De Viersprong is gehuisvest in een verouderd gemeentelijk monument. Daarnaast ontstaat er een ruimtetekort op de locatie. De school komt op basis van de kwaliteitsbeoordeling in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of renovatie. 2. Vernieuwing van De Buizerd De Buizerd is gehuisvest in een verouderd schoolgebouw en komt op basis van de kwaliteitsbeoordeling in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of renovatie. 3.

Realisatie van een nieuwe schoollocatie in Hart van Zuid De vernieuwing van Het Zuiderpad is onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling binnen het project ‘Hart van Zuid’. De huidige locatie van Het Zuiderpad is verouderd en komt op basis van de kwaliteitsbeoordeling in aanmerking voor nieuwbouw of renovatie. 4. Vernieuwing van De Trinoom (Diemewei) De Trinoom komt op basis van de kwaliteitsbeoordeling in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of renovatie. Daarnaast spreken gemeente en schoolbestuur Kans & Kleur af dat ze in gesprek gaan over de huidige eigendomsconstructie en het achterstallig onderhoud van het schoolgebouw. 5. Realisatie van een nieuwe schoollocatie in De Gr oene Geest De Bonte Boomhut betreft een relatief nieuw schoolgebouw maar komt op basis van de kwaliteitsbeoordeling en een capaciteitsvraagstuk in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of renovatie. De Bonte Boomhut wordt onderdeel van de ontwikkeling in De Groene Geest. Momenteel krijgt Westwijzer vervangende nieuwbouw, Westwijzer is nu gehuisvest in het schoolgebouw aan de Kraaijenberg. Als de nieuwe Westwijzer wordt opgeleverd kan De Bonte Boomhut tot oplevering van de nieuwbouw of renovatie gebruik maken van het schoolgebouw aan de Kraaijenberg. 6.

Vernieuwing Antoniusschool Antoniusschool is gehuisvest in een verouderd schoolgebouw en komt op basis van de kwaliteitsbeoordeling in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of renovatie. 7. Uitbreiding Pro College Pro College Wijchen is gehuisvest in een gebouw dat in 2023 is opgeleverd na vernieuwbouw. De huisvesting is afgestemd op 95 leerlingen. Door het ruimtetekort op de locatie zijn er twee noodlokalen op het terrein geplaatst voor een periode van drie jaar. De opgave voor Pro College wordt verder onderzocht om inzicht te krijgen in de gevolgen voor de huisvesting. Figuur 10 Overzicht opgaven kern Wijchen Hieronder volgt een nadere toelichting op de benoemde opgaven en de geformuleerde voorkeursscenario's.

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 27 van 44 De Viersprong Huidige situatie De Viersprong is gevestigd in een gemeentelijk monument. Het gebouw is verouderd en voldoet niet langer aan de hedendaagse onderwijsbehoeften. De school kent bovendien een ruimtetekort. Figuur 11 Schoolgebouw De Viersprong Voorkeursscenario Voor De Viersprong wordt in de eerste termijn van dit IHP (termijn 1: 2026-2029) ingezet op nieuwbouw. Een haalbaarheidsonderzoek zal moeten uitwijzen of dit op de huidige locatie of elders in Wijchen zal plaatsvinden. Omdat het gebouw monumentaal is, vraagt dit traject om een zorgvuldige afweging. De Buizerd Huidige situatie De Buizerd is gehuisvest in een verouderd gebouw dat op basis van de quickscan in aanmerking komt voor vervangende nieuwbouw of een ingrijpende renovatie. Figuur 12 Schoolgebouw De Buizerd Voorkeursscenario De voorkeur gaat uit naar vernieuwing van De Buizerd in de eerste termijn van dit IHP (termijn 1: 2026-2029), zodat de school kan beschikken over moderne onderwijshuisvesting met een gezond binnenmilieu, duurzame installaties en een efficiënte indeling.

9 De Viersprong 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 58,5 Leerlingenprognose 237 281 289 287 284 Bouwjaar 1955 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 1.392 1.613 1.654 1.644 1.629 bvo Onderwijs [m2] 1.453 Tekort/overschot Onderwijs [ m2] 61 -160 -201 -191 -176 bvo Opvang [m2] 0 Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2] 61 -160 -201 -191 -176 7 Jenaplanschool de Buizerd 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 66,0 Leerlingenprognose 341 317 296 312 329 Bouwjaar 1969 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 1.915 1.795 1.689 1.769 1.855 bvo Onderwijs [m2] 1.889 Tekort/overschot Onderwijs [ m2] -26 94 200 120 34 bvo Opvang [m2] 0 Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2] -26 94 200 120 34

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 28 van 44 Het Zuiderpad Huidige situatie Het Zuiderpad maakt deel uit van de gebiedsontwikkeling Hart van Zuid, een grootschalig programma waarin wonen, zorg, voorzieningen en onderwijs worden gecombineerd. De huidige schoollocatie is verouderd en voldoet niet meer aan de kwaliteitsnormen. Figuur 13 Schoolgebouw Het Zuiderpad Voorkeursscenario De realisatie van een nieuwe school in Hart van Zuid vormt een integraal onderdeel van de gebiedsontwikkeling. De intentie is om de planning van de (ver)nieuwbouw te laten aansluiten bij de planning van de gebiedsontwikkeling van Hart van Zuid. De nieuwbouw is voorzien in de tweede termijn van dit IHP (termijn 2: 2030-2033); de voorbereidingen starten echter conform de planning in paragraaf 6.3 in het laatste jaar van termijn 1 (2029). De nieuwe schoolvoorziening zal worden ontworpen als een kindcentrum met ruimte voor onderwijs en opvang. De Trinoom (Diemewei) Huidige situatie De Trinoom (hoofdlocatie en dislocatie) heeft normatief gezien een klein overschot aan ruimte, maar dit sluit niet aan bij de praktijk. Het gebouw kent inefficiënties in de indeling en scoort laag op onderwijskundige kwaliteit. Bovendien is er sprake van een complexe eigendomsconstructie en achterstallig onderhoud.

Figuur 14 Schoolgebouw Trinoom (Diemewei) Voorkeursscenario Voor De Trinoom (Diemewei) is nieuwbouw of grootschalige renovatie noodzakelijk. Nieuwbouw of renovatie is voorzien in de tweede termijn van dit IHP (termijn 2: 2030- 2033). Daarbij moet nadrukkelijk worden gekeken naar de indelingsproblematiek en het eigendomsvraagstuk. In de bouwstenen van dit IHP is opgenomen dat de gemeente twee duidelijke modellen hanteert: monofunctioneel eigendom of multifunctioneel eigendom gebouwen. Tussenvarianten worden vermeden om de verantwoordelijkheden helder te houden. 12 Het Zuiderpad 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 56,0 Leerlingenprognose 277 243 221 234 245 Bouwjaar 1988 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 1.593 1.422 1.312 1.377 1.432 bvo Onderwijs [m2] 1.906 Tekort/overschot Onderwijs [ m2] 313 484 594 529 474 bvo Opvang [m2] 0 Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2] 313 484 594 529 474 13 De Trinoom 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 64,0 Leerlingenprognose 490 493 449 466 491 Bouwjaar 1996 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 2.665 2.680 2.458 2.544 2.670 bvo Onderwijs [m2] 2.930 Tekort/overschot Onderwijs [ m2] 265 250 472 386 260 bvo Opvang [m2] 0 Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2] 265 250 472 386 260 14 De Trinoom (Brink) 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 78,0 Leerlingenprognose 298 298 298 298 298 Bouwjaar 2012 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 1.499 1.499 1.499 1.499 1.499 bvo

Onderwijs [m2] 1.513 Tekort/overschot Onderwijs [ m2] 14 14 14 14 14 bvo Opvang [m2] 0 Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2] 14 14 14 14 14

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 29 van 44 De Bonte Boomhut Huidige situatie De Bonte Boomhut is in 2023 opgericht en moet zich binnen vijf jaar ontwikkelen tot een volwaardige school met circa 200 leerlingen om in aanmerking te komen voor structurele bekostiging. Indien deze groei wordt gerealiseerd, zal de school worden meegenomen in de planvorming voor de gebiedsontwikkeling De Groene Geest. Het huidige schoolgebouw van De Bonte Boomhut is relatief nieuw, maar beperkt van omvang. Na oplevering van de nieuwbouw van Westwijzer neemt die school dit gebouw ook in gebruik. Doordat het pand waarin Westwijzer nu gehuisvest is dan vrij komt, kan De Bonte Boomhut hier naartoe verhuizen en verder groeien. Dit betreft het schoolgebouw aan de Kraaijenberg. Figuur 15 Schoolgebouw De Bonte Boomhut Voorkeursscenario In het voorkeursscenario wordt De Bonte Boomhut opgenomen binnen De Groene Geest-ontwikkeling en gekoppeld aan een integrale planvorming van onderwijs- huisvesting in dit gebied. Gezien de afhankelijkheid met de gehele gebiedsontwikkeling is de nieuwbouw voorzien in termijn 2 van het IHP (termijn 2: 2030-2033). Zodra de nieuwe Westwijzer is opgeleverd, kan het schoolgebouw aan de Kraaijenberg tijdelijk of permanent worden gebruikt door De Bonte Boomhut.

Antoniusschool Huidige situatie De Antoniusschool is gehuisvest in een verouderd gebouw dat op basis van de kwaliteitsbeoordeling binnen 5 tot 10 jaar in aanmerking komt voor vervangende nieuwbouw of renovatie. Figuur 16 Schoolgebouw Antoniusschool Voorkeursscenario De voorkeur gaat uit naar vernieuwing van de Antoniusschool in de tweede termijn van dit IHP (termijn 2: 2030-2033) door middel van vervangende nieuwbouw of vernieuwbouw, afgestemd op de onderwijsbehoeften voor de komende decennia. Hierbij moet ruimte zijn voor flexibiliteit, duurzaam binnenmilieu, multifunctioneel gebruik en aansluiting op mogelijke uitbreiding. 15 De Bonte Boomhut 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 65,5 Leerlingenprognose 25 234 367 326 268 Bouwjaar 2000 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 326 1.377 2. 046 1.840 1.548 bvo Onderwijs [m2] 498 Tekort/overschot Onderwijs [m2 ] 172 -879 -1.548 -1.342 -1.050 bvo Opvang [m2] 0 Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2] 172 -879 -1.548 -1.342 -1.050 10 Antoniusschool 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 65,0 Leerlingenprognose 84 94 88 90 93 Bouwjaar 1981 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 623 673 643 6 53 668 bvo Onderwijs [m2] 979 Tekort/overschot Onderwijs [m2 ] 356 306 336 326 311 bvo Opvang [m2] 0 Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2] 356 306 336 326 311

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 30 van 44 Pro College Wijchen Huidige situatie Pro College Wijchen is in 2023 vernieuwd, maar het gebouw is ontworpen voor circa 95 leerlingen. Inmiddels telt de school ruim 150 leerlingen. Door deze groei zijn er twee noodlokalen op het terrein geplaatst. Deze tijdelijke huisvesting is voor drie jaar beschikbaar en wordt gefinancierd door de gemeente. De prognoses laten zien dat het ruimtetekort structureel van aard is. Figuur 17 Schoolgebouw Pro College Wijchen Voorkeursscenario In de eerste termijn van het IHP (termijn 1: 2026-2029) wordt een onderzoek uitgevoerd naar de huisvestingsbehoefte van Pro College Wijchen, met speciale aandacht voor de onverwachts sterke groei van het leerlingenaantal. Dit onderzoek richt zich op de vraag hoe het best kan worden omgegaan met de toekomstige huisvesting, en welke omvang van uitbreiding mogelijk en wenselijk is. Er wordt in de eerste termijn van dit IHP rekening gehouden met budget voor een eventuele uitbreiding, maar de precieze invulling en omvang hiervan worden bepaald aan de hand van de uitkomsten van het onderzoek. 17 Pro College Wijchen 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 0 Leerlingenprognose 125 166 164 167 170 Bouwjaar 2023 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 1.822 2.320 2.295 2.332 2.368 bvo Onderwijs [m2] 1.480 Tekort/overschot Onderwijs [ m2] -342 -840 -815 -852 -888

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 31 van 44 6.2.2 Buiten de kern Wijchen In de eerste termijn van dit IHP wordt een onderzoek uitgevoerd naar een toekomst- bestendig scholen- en kinderopvanglandschap in de dorpen. Dit onderzoek speelt in op de actuele ontwikkelingen in wet- en regelgeving rondom onderwijshuisvesting in landelijke gebieden. Gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties nemen dit gezamenlijk ter hand. De kleine scholentoeslag in het primair onderwijs is bedoeld om scholen met een beperkt aantal leerlingen aanvullend te bekostigen. Bij dergelijke scholen liggen de kosten per leerling doorgaans hoger, onder meer doordat bepaalde vaste lasten over minder leerlingen kunnen worden verdeeld. Binnen de huidige bekostigingssystematiek wordt bij de toekenning van deze toeslag niet alleen gekeken naar de omvang van de afzonderlijke school, maar ook naar de gemiddelde schoolgrootte binnen het schoolbestuur. Hierdoor kan de hoogte van de toeslag voor een kleine school mede worden beïnvloed door de leerlingenaantallen van andere scholen binnen hetzelfde bestuur. Met de voorgenomen aanpassing van de systematiek verschuift het uitgangspunt meer naar de omvang van de individuele school. De gemiddelde schoolgrootte op bestuursniveau wordt daarbij minder bepalend. Daarmee wordt de relatie tussen de feitelijke grootte van een school en de hoogte van de toeslag directer.

Deze wijziging kan met name gevolgen hebben voor kleine scholen die onderdeel zijn van een groter bestuur. In de huidige situatie kan de bestuursomvang nog van invloed zijn op de wijze waarop de toeslag wordt berekend. In de nieuwe systematiek wordt de bekostiging sterker gekoppeld aan de kenmerken van de afzonderlijke school. Voor kleine scholen binnen de gemeente kan dit ertoe leiden dat de beschikbare aanvullende bekostiging in de toekomst verandert en in sommige gevallen lager uitvalt dan onder de huidige systematiek het geval is.Buiten de kern Wijchen omvat het IHP in de eerste twee termijnen een tweetal opgaven op het gebied van onderwijshuisvesting. De ingrepen bij deze scholen worden voorwaardelijk gekoppeld aan de uitkomsten van het onderzoek en de landelijke ontwikkelingen rondom de bekostiging van kleine scholen. Indien uit het onderzoek blijkt dat het financieel en operationeel niet verantwoord is om de scholen in de kleine kernen in de huidige vorm te behouden, zullen de scenario’s voor nieuwbouw in de ‘kleine kernen’ worden heroverwogen. Deze beslissing wordt genomen in overleg met alle betrokken partijen, zodat er een weloverwogen keuze gemaakt kan worden over de toekomst van het scholenlandschap in de dorpen. 1.

Vernieuwing Heilig Hartschool De Heilig Hartschool in Hernen is gehuisvest in een verouderd schoolgebouw en komt op basis van de kwaliteitsbeoordeling in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of renovatie. 2. Vernieuwing Roncalli Roncalli in Balgoij is gehuisvest in een verouderd schoolgebouw met een monumentale gevel en komt op basis van de kwaliteitsbeoordeling in aanmerking voor vervangende nieuwbouw of renovatie. Figuur 18 Overzicht opgaven buiten kern Wijchen

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 32 van 44 Heilig Hartschool (Hernen) Huidige situatie De Heilig Hartschool is een kleine dorpsschool in Hernen, die gehuisvest is in een verouderd gebouw. Uit de quickscan blijkt dat het gebouw matig scoort op zowel bouwkundige kwaliteit als onderwijskundige functionaliteit. Ondanks het beperkte leerlingenaantal vervult de school een belangrijke functie voor het dorp. Figuur 19 Schoolgebouw Heilig Hartschool Voorkeursscenario Vernieuwing van de Heilig Hartschool is een logische stap. Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek naar scholen in kleine kernen, zal het proces voor vernieuwing in termijn 1 (termijn 1: 2026-2029) worden opgestart. In dit IHP wordt financieel rekening gehouden met vervangende nieuwbouw voor de Heilig Hartschool in termijn 1. De daadwerkelijke realisatie van de vernieuwing is nadrukkelijk voorwaardelijk gekoppeld aan de uitkomsten van het onderzoek naar de gevolgen van de veranderende bekostiging van kleine scholen. Roncalli Huidige situatie De Roncalli in Balgoij is eveneens een kleine basisschool met een verouderd schoolgebouw, dat wordt gekenmerkt door een monumentale gevel. De school scoort op basis van de quickscan onvoldoende op meerdere thema’s. Tegelijkertijd is de Roncalli stevig verankerd in het dorp en draagt zij bij aan de leefbaarheid van Balgoij.

Figuur 20 Schoolgebouw Roncalli Voorkeursscenario De Roncalli wordt in de tweede termijn (termijn 2: 2030-2033) opgenomen voor vervangende nieuwbouw of levensduur verlengende renovatie. Net als bij de Heilig Hartschool is het vervolgtraject afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek naar scholen in kleine kernen. Dit onderzoek zal richting geven aan de uiteindelijke keuze om de Roncalli te vernieuwen 4 Heilig Hartschool 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 56,5 Leerlingenprognose 60 61 58 57 59 Bouwjaar 1951 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 502 507 492 4 87 497 bvo Onderwijs [m2] 1.118 Tekort/overschot Onderwijs [ m2] 616 611 626 631 621 bvo Opvang [m2] 0 Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2] 616 611 626 631 621 1 Roncalli 2026 2031 2036 2041 2046 QuickScan 58,0 Leerlingenprognose 47 47 42 45 48 Bouwjaar 1963 Ruimtebehoefte Onderwijs [m2] 436 436 411 4 26 441 bvo Onderwijs [m2] 625 Tekort/overschot Onderwijs [m2 ] 189 189 214 199 184 bvo Opvang [m2] 0 Tekort/overschot Onderwijs & Opvang [m2] 189 189 214 199 184

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 33 van 44 6.3. Integrale programmering Op basis van de scenario’s wordt de voorgestelde programmering inzichtelijk. Voor de programmering is rekening gehouden met een gemiddelde doorlooptijd van vier jaar. Dit betreft het proces van haalbaarheidsonderzoek tot oplevering. Bij het overzicht is rekening gehouden met de tijd die nodig is voor het onderzoek naar de gevolgen van de veranderede bekostiging van kleine scholen. Deze onderzoeksperiodes zijn gemarkeerd in het groene vakje met een O (Onderzoek), zodat direct zichtbaar is waar het onderzoek invloed heeft op de planning en besluitvorming.

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 34 van 44 7. Financiële vertaling en CO 2-reductie De in hoofdstuk 6 gepresenteerde scenario’s voor het PO en VO zijn in dit hoofdstuk voorzien van een financieel kader. Er wordt eerst ingegaan op het kwaliteitsniveau en de gehanteerde kostenkengetallen. Er is aangegeven hoe deze kwaliteit tussen gemeente en schoolbesturen is verdeeld. Vervolgens wordt het meerjareninvesterings- overzicht gepresenteerd. 7.1. IHP-kwaliteit Passend bij de ambitie (bouwstenen) en argumenten is onderstaande IHP-kwaliteit bepaald (zie bijlage II voor een uitgebreidere toelichting op energieprestaties en kwaliteitsniveau): • Wettelijk minimum: Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl - voorheen Bouwbesluit 2021, inclusief BENG). • Marsh-eisen: verzekeringseisen. • Aanvullende kosten energieneutraal (ENG) schoolgeb ouw. • Herindeelbaar gebouw: flexibiliteit door niet-drag ende wanden en ventilatie in verkeersruimten zodat ruimtelijke en functiewijzigingen gedaan kunnen worden. • Frisse Scholen: optimale prijs-kwaliteitsverhoudin g voor onderdelen zoals ventilatiecapaciteit, lichtinval, akoestiek en temperatuur. Dit betreft in wezen de impact op gezondheid door het gebouw (conform bijlage III). • Duurzaam bouwen (circulair): beperkte aanvulling o m het schoolgebouw meer circulair te realiseren, onder andere door inzet van groenbeton.

• Exploitatiegericht bouwen: toepassen van onderhoud sarme vloer- en wand- afwerking en aluminium kozijnen om hoge exploitatiekosten te voorkomen. • Vergroten zichtlijnen (binnen) zorgt voor extra tr ansparantie voor onder andere kinderopvang en onderwijs en verplaatsbare paneelwanden voor interne flexibiliteit passend bij het onderwijsconcept. • Verplaatsbare paneelwanden: vergroten van interne flexibiliteit zodat onderwijsruimten eenvoudig aangepast of gekoppeld kunnen worden. 7.2. Verdeling kwaliteit De gemeente en de schoolbesturen hebben de intentie uitgesproken om gezamenlijk de gewenste kwaliteit te realiseren. Daarbij streven de schoolbesturen ernaar om binnen hun financiële mogelijkheden een bijdrage aan de projecten te leveren volgens de principes van Total Cost of Ownership (TCO). Hierbij maken schoolbesturen gebruik van de vergoeding voor materiële instand- houding (mi-vergoeding) die zij ontvangen van het rijk. De aanvullende kwaliteit wordt bijvoorbeeld gefinancierd vanuit een verwacht exploitatievoordeel (op energiekosten) gedurende een deel van de levensduur van het gebouw en een besparing op onderhoud aan het bestaande gebouw voorafgaand aan een nieuwbouwopgave (besparing op investeringen in de lopende meerjarenonderhoudsplanning). De schoolbesturen geven aan dat zij aan de voorkant voorzichtig zijn in het toezeggen van bijdragen aan TCO.

Daarvoor zijn de volgende argumenten benoemd: • De aanzienlijke tekorten op de vergoeding voor mat eriële instandhouding. • De onzekerheid over het overheidsbeleid ten aanzie n van de vergoeding voor materiële instandhouding. • De hoogte van de onderhoudskosten voor ENG-gebouwe n. • De beperkte eigen financiële middelen en liquidite it. Gemeente en schoolbesturen willen gezamenlijk nader in de haalbaarheids- onderzoeken (businesscases) onderzoeken hoe de stap van BENG naar ENG gefinancierd kan worden. Recente ontwikkelingen maken dat dit niet langer vanzelfsprekend is door onder andere netcongestie, onzekerheid over de salderings- regeling en terughoudendheid van de schoolbesturen door hogere onderhoudskosten bij energieneutrale installaties. 7.3. Kosten De bepaling van de kwaliteitsambitie en de verdeling van deze kwaliteit leidt tot indicatieve investeringsbedragen per m² brutovloeroppervlakte (bvo). Met behulp van de kostenconfiguratoren van HEVO zijn de geldende investeringsniveaus per vierkante meter bepaald. Deze methodiek maakt onderscheid naar type onderwijs (PO/VO) en gebouwgrootte (aantal leerlingen). De ervaring leert dat het kostenkengetal van een kleine school hoger ligt dan van een grote school (schaalvoordelen, aantal bouwlagen, compact bouwen).

De kostenconfigurator is een actueel rekenmodel dat rekening houdt met de verschillende wet- en regelgevingen binnen de onderwijshuisvesting en ambities binnen het IHP. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 35 van 44 Deze investeringsniveaus sluiten aan bij de in paragraaf 7.1 omschreven kwaliteit. De investeringsniveaus zijn weergegeven in onderstaande tabellen. Er ontstaan schaalvoordelen bij het bouwen van een school met een grotere omvang. Tabel: kostenkengetal nieuwbouw voor PO (prijspeil januari 2026) Primair onderwijs Aantal leerlingen 100 200 300 400 Aantal leerlingen indien SBO 62 130 199 267 Uitgangspunt bouwlagen 1 1 2 2 Norm brutovloeroppervlak (bvo) [m²] 703 1.206 1.7 09 2.212 Onderdeel Kosten per vierkante meter Vaste kosten € 3.856 € 3.654 € 3.340 € 3.281 Frisse Scholen € 309 € 295 € 273 € 269 Exploitatiegericht bouwen € 108 € 101 € 106 € 103 Duurzaam bouwen € 94 € 91 € 67 € 60 Verhogen kwaliteitsniveau € 149 € 99 € 78 € 67 Totaalkosten € 4.516 € 4.240 € 3.864 € 3.780 Tabel: kostenkengetal nieuwbouw voor VO (prijspeil januari 2026) Voortgezet onderwijs Voortgezet onderwijs vmbo 3 havo/vwo vmbo/ havo/vwo Uitgangspunt bouwlagen 2 3 3 Norm brutovloeroppervlak (bvo) [m²] 5.000 8.000 13.

000 Onderdeel Kosten per vierkante meter Vaste kosten € 3.055 € 2.867 € 2.827 Frisse Scholen € 253 € 239 € 234 Exploitatiegericht bouwen € 106 € 107 € 103 3 "1: Het type vmbo-onderwijs is zeer bepalend voor de doorrekening; in dit model is een gemiddeld uitgangspunt gehanteerd. Meerkosten voor specifieke profielen (bijvoorbeeld hefbrug of grotere hoogte) zijn niet voorzien." Duurzaam bouwen € 44 € 42 € 39 Verhogen kwaliteitsniveau € 45 € 38 € 34 Totaalkosten € 3.503 € 3.293 € 3.237 7.4. Financiële uitgangspunten Tabel 5 toont de investeringskosten. Daarbij zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: 1. De kostenconfigurator uit 2026 is gehanteerd en is inclusief btw, prijspeil 1 januari 2026. Periodieke indexatie op basis van BDB-index als basis voor de financiële vertaling van dit IHP is noodzakelijk. Het prijsniveau is gebaseerd op de regio Wijchen. Risico’s ten aanzien van de bouwkosten zijn ook te vinden in de algemene prijsontwikkeling van bouwprojecten in Nederland en de regio. De kostenconfigurator gaat uit van normale marktomstandigheden voor wat betreft beschikbaarheid van materialen en inschrijvingen van aannemers bij projecten. 2. In de investeringskosten zijn ook diverse honora ria en vaste aanvullende kosten opgenomen.

Daarbij is rekening gehouden met de volgende kosten: honoraria (voor ontwerpteamleden: architect, installatieadviseur, constructeur, bouwfysisch adviseur en projectmanager; niet voor interne projectleider gemeente), aansluit- kosten, heffingen, verzekeringen, beperkte risicoverrekening en onvoorzien. De aanvullende kosten zijn gebaseerd op een eenvoudig gebouw met een compacte gebouwvorm en een daarbij passende voorbereidings- en uitvoeringsplanning. 3. Bijkomende kosten die locatiegebonden zijn, of a nderszins niet vallen onder de bouwkosten en bijkomende kosten voor de realisatie van een schoolgebouw, zijn niet opgenomen in de kengetallen. Per scenario komen er nog diverse kosten bij, dit kan sterk verschillen. De kosten waar rekening mee gehouden moet worden zijn onder andere kosten voor tijdelijke huisvesting, grondkosten, locatiegebonden kosten, kosten voor bouwrijp maken, sloopkosten en asbestsanering, interne kosten voor gemeente/schoolbestuur bijvoorbeeld voor adviezen of project- begeleiding, kosten voor organisatorische ondersteuning, voorfinanciering Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 36 van 44 kinderopvang, inrichtingskosten (losse inrichting) en verhuiskosten. Ook financieringskosten zoals rentekosten, startkosten of faseringskosten zijn niet opgenomen. Deze kosten kunnen hoog oplopen, zeker als tijdelijke huisvesting benodigd is.

Gemiddeld gezien betreft het op een totaal programma van een gemeente (dus over alle schoolgebouwen berekend) 20% van de investerings- kosten uit het IHP. Het kan echter zijn dat voor het ene schoolgebouw slechts 10% nodig is en dat het andere schoolgebouw 50% aan extra kosten met zich meebrengt. Dit is met name afhankelijk van de noodzaak tot tijdelijke huisvesting. Deze zijn in dit IHP geschat op 20%. Per scenario worden deze na het IHP nader gespecificeerd en onderbouwd in de haalbaarheidsonderzoeken. Onderstaand zijn de kosten vermeld waarmee aanvullend rekening gehouden dient te worden: a. Tijdelijke huisvesting. b. Grondkosten. c. Locatiegebonden kosten. d. Groen-blauwe schoolpleinen. e. Kosten voor bouwrijp maken. f. Sloopkosten en asbestsanering. g. Interne kosten voor gemeente/schoolbestuur (bijv oorbeeld voor adviezen of projectbegeleiding). h. Kosten voor organisatorische ondersteuning. i. Voorfinanciering kinderopvang. j. Inrichtingskosten (losse inrichting). k. Verhuiskosten. l. Financieringskosten zoals rentekosten, startkost en of faseringskosten. 4. In het kostenkengetal is rekening gehouden met t erreinkosten. Deze terreinkosten zijn gebaseerd op een basis speelplaatsvoorziening conform verordening. 5.

Bij de doorrekening van de investeringskosten is voor de ruimtebehoefte uitgegaan van het geprognosticeerde leerlingenaantal in 2041 (over 15 jaar) uit de prognose van xxllnc; de prognoses worden jaarlijks geactualiseerd. In de haalbaarheidsonderzoeken, voorafgaand aan het afgeven van een voorbereidingskrediet, wordt het leerlingenaantal nogmaals herijkt. 6. Binnen de financiële vertaling zijn de verwachte indicatieve investeringskosten per periode van 4 jaar opgenomen (0-4 jaar, 4-8 jaar, 8-12 jaar en 12-16 jaar). 7. Vooralsnog is voor de investeringskosten voor ie dere vernieuwings- en uitbreidingsopgave uitgegaan van nieuwbouw. In de haalbaarheidsonderzoeken zal de afweging tussen (ver)nieuwbouw en renovatie plaatsvinden en worden de daadwerkelijke kosten in beeld gebracht. 8. Het streven is om projecten te realiseren in de termijn waarin de projecten zijn genoemd. Indien er op projectniveau vertraging ontstaat in een of meerdere projecten, blijft het mogelijk om andere projecten parallel op te pakken. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 37 van 44 7.5. Overzicht investeringskosten onderwijs In het navolgende overzicht worden indicatieve investeringskosten inclusief btw prijspeil 1 januari 2026 (per termijn) weergegeven.

Tabel 5 Meerjareninvesteringsprogramma Termijn 2 2030 2033 School Gebouwmaatregel Omvang [m2 bvo] Stichtingskosten (basis) gemeente Waarvan de stap BENG naar ENG Aanvullende kosten (extra) Bijkomende kosten scenario 1 Totaal termijn 2 27.437.000 € 813.000 € - € 5.488.000 € Roncalli Nieuwbouw ENG 426 1.925.000 € 57.000 € - € 385.000 € Antoniusschool Nieuwbouw ENG 653 2.948.000 € 87.000 € - € 590.000 € Het Zuiderpad Nieuwbouw ENG 1377 5.839.000 € 183.000 € - € 1.168.000 € De Trinoom Nieuwbouw ENG 2544 9.616.000 € 280.000 € - € 1.923.000 € De Bonte Boomhut Nieuwbouw ENG 1840 7.109.000 € 206.000 € - € 1.422.000 € Schoolgebouw Kraaijenberg Afstoten 0 - € - € - € - € Termijn 3 2034 2037 School Gebouwmaatregel Omvang [m2 bvo] Stichtingskosten (basis) gemeente Waarvan de stap BENG naar ENG Aanvullende kosten (extra) Bijkomende kosten scenario 1 Totaal termijn 3 4.669.000 € 138.000 € - € 934.000 € Wingerd Nieuwbouw ENG 628 2.834.000 € 84.000 € - € 567.000 € Daltonschool Sint Jozef Nieuwbouw ENG 406 1.835.000 € 54.000 € - € 367.000 €

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 38 van 44 In Figuur 21 zijn de stichtingskosten, in lijn met het totaaloverzicht in Tabel 5 gevisualiseerd. Hieruit blijkt dat de daadwerkelijke kosten van de projecten die in de termijnen zijn opgenomen vooral worden gemaakt in het laatste jaar van termijn 1 en in de laatste twee jaren van termijn 2. Dit komt doordat het grootste deel van de kosten ontstaat tijdens de realisatie van de nieuwbouw of renovatie. In termijn 2 is ervoor gekozen de opleverjaren over twee jaren te verdelen, waardoor een grote kostenpiek in één specifiek jaar wordt voorkomen. Figuur 21 Stichtingskosten en bijkomende kosten Naast de stichtingskosten zijn ook de jaarlijkse kapitaallasten inzichtelijk gemaakt (Figuur 22). Hierbij gaat het uitsluitend om de kapitaallasten van de projecten die in dit IHP zijn opgenomen; lopende kapitaallasten van eerdere investeringen vallen buiten de scope. De kapitaallasten bestaan uit de daadwerkelijke financieringslasten van een project, zoals rente en aflossing. In deze berekening is rekening gehouden met een rentepercentage van 2%. Zichtbaar is dat de kapitaallasten starten vanaf het moment dat een project wordt opgeleverd. Omdat deze lasten lang blijven doorlopen (circa 40 jaar), stapelen de kapitaallasten van afgeronde projecten zich in de loop van de tijd op.

Hierdoor neemt de totale kapitaallast jaarlijks toe; elk opgeleverd project voegt een nieuwe langlopende last toe, terwijl eerdere lasten nog niet zijn beëindigd. Figuur 22 Kapitaallasten 7.6. Overzicht kosten vervolgstudies Naast de investeringen in schoolgebouwen is in dit IHP ook ruimte gereserveerd voor onderzoekskosten. Voor de dorpen wordt in de eerste termijn een gemeentebreed onderzoek uitgevoerd naar een toekomstbestendig scholen- en kinderopvang- landschap. De kosten voor dit onderzoek, dat gezamenlijk wordt gefinancierd door gemeente en schoolbestuur, zijn geraamd op circa € 45.000,--. Daarnaast is in de eerste termijn budget gereserveerd voor het uitvoeren van haalbaarheidsonderzoeken per locatie. Deze onderzoeken zijn noodzakelijk om per school een onderbouwde keuze te kunnen maken tussen renovatie, vernieuwbouw of nieuwbouw. Hiervoor dient een stelpost te worden opgenomen van € 30.000,-- per haalbaarheidsonderzoek. Dit betreft een totale kostenpost voor haalbaarheidsonderzoeken van € 180.000,-- en omvat de volgende scholen: • De Viersprong • De Buizerd • Pro College Wijchen • Heilig Hartschool • Het Zuiderpad • De Trinoom

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 39 van 44 Door deze middelen in de eerste termijn beschikbaar te stellen, wordt geborgd dat de besluitvorming over de investeringsprojecten zorgvuldig en op basis van actuele informatie kan plaatsvinden. 7.7. Status IHP-kosten In het IHP en tijdens de daaropvolgende uitvoering zijn de kwaliteitsuitgangspunten taakstellend. Deze zijn in samenspraak tussen gemeente en schoolbesturen vastgesteld. Gemeente en schoolbesturen maken zich hard voor deze kwaliteits- uitgangspunten, die zijn omschreven in de visie op onderwijshuisvesting. Het IHP geeft vervolgens een doorkijk naar wat dit betekent voor de investeringskosten. Deze investeringskosten zijn gepresenteerd in de vorm van kengetallen en zijn indicatief. Het doel van het investeringskostenoverzicht is om de gemeente en de schoolbesturen inzicht te geven in de financiële omvang van de opgave en hen te helpen bij de voorbereiding van deze opgave. Na afronding van het IHP worden voor de individuele projecten, op het moment dat deze actueel worden, haalbaarheidsonderzoeken uitgevoerd. In deze haalbaarheids- onderzoeken worden de investeringskosten opnieuw berekend. In deze fase wordt immers duidelijk voor hoeveel leerlingen en hoeveel vierkante meter daadwerkelijk gebouwd wordt, op welke locatie, in hoeveel bouwlagen etc. Ook ontstaat meer grip op de bijkomende kosten.

Na het haalbaarheidsonderzoek zijn naast de kwaliteits- uitgangspunten uit het IHP ook de berekende investeringskosten taakstellend. Vervolgens kan het project daadwerkelijk starten met de definitiefase en daarna de ontwerpfase. Het kan voorkomen dat op basis van investeringskostenramingen en/of aanbestedingen gedurende de realisatie het taakstellend budget ontoereikend blijkt te zijn. In dit geval is het mogelijk om het benodigd budget te herijken en terug te gaan naar de gemeenteraad. Dit kan alleen als duidelijk onderbouwd kan worden dat het taakstellend budget uit het haalbaarheidsonderzoek ontoereikend is om de taakstellende kwaliteitsuitgangspunten te realiseren. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 40 van 44 8. Vervolg IHP Bij de uitvoering van het IHP dient rekening gehouden te worden met een aantal processtappen en uitgangspunten. 8.1. Opstellen uitvoeringsprogramma Na vaststelling van het IHP starten gemeente en schoolbesturen met het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Dit programma bestaat uit twee hoofdonderdelen: 1. Afspraken programmaniveau: afspraken die gelden voor het gehele programma, ofwel voor alle projecten als genoemd in de eerste termijn (0 tot 4 jaar).

Deze afspraken gaan over: (1) het inrichten van een organisatie voor het realiseren van het uitvoeringsprogramma; (2) het ontwikkelen van een financiële werkwijze voor uniformiteit tussen projecten; (3) het maken van samenwerkingsafspraken; (4) de wijze waarop besluitvorming verloopt. 2. Afspraken projectniveau: er wordt een planning g emaakt voor de volgordelijkheid van projecten. Denk aan beschikbare locaties, tijdelijke huisvesting, risicoprofiel van het project, doorlooptijd en het bundelen van projecten op onderdelen zoals technische en ruimtelijk-functionele Programma’s van Eisen. 8.2. Opstellen haalbaarheidsonderzoeken Als het uitvoeringsprogramma is vastgesteld, kan worden gestart met de initiatieffase van projecten door haalbaarheidsonderzoeken uit te voeren. In de haalbaarheids- onderzoeken worden projecten geconcretiseerd en geactualiseerd. Dit is de fase voordat een project wordt opgestart. Optioneel kan ervoor gekozen worden om de haalbaarheidsonderzoeken onderdeel te maken van het uitvoeringsprogramma, zodat de afspraken projectniveau (zie punt 2 van paragraaf 8.1) nog concreter gemaakt kunnen worden. De haalbaarheidsonderzoeken hebben onder andere als doel om: • Een keuze te maken tussen nieuwbouw, vernieuwbouw of renovatie. • De definitieve leerlingenaantallen per project te bepalen.

• De totale kosten verder te specificeren (onder and ere de bijkomende kosten en TCO). • De verbinding te leggen met doelgroepen als kinder opvang, overige maatschappelijke partners en eventueel leerkrachten/docenten, leerlingen, ouders, bedrijven, de wijk etc. Het haalbaarheidsonderzoek wordt ter goedkeuring aan de gemeenteraad voorgelegd. Daarna starten de volgende fasen: • Definitiefase. • Ontwerpfase. • Aanbesteding en realisatie. • Exploitatie- of gebruiksfase. 8.3. Verbeteringen duurzaamheid en binnenmilieu Door vaststelling van het IHP krijgen schoolbesturen zicht op de vervangings-/ vernieuwingstermijnen van hun gebouwen. Dit stelt schoolbesturen in staat om vanuit hun verantwoordelijkheid voor onderhoud en exploitatie te investeren in duurzaamheid en het binnenklimaat. Daarbij kan met name worden ingezet op duurzaamheids- maatregelen waarbij de terugverdientijden de vervangings-/vernieuwingstermijn niet overschrijden. Zo gaan investeringen in duurzaamheid niet ten koste van middelen voor onderwijs. Ook kunnen schoolbesturen het binnenklimaat verbeteren. De tussentijdse verduurzaming en verbetering van schoolgebouwen is daarmee een verantwoordelijkheid van de schoolbesturen, dit kan worden verwerkt in de meerjarenonderhoudsplanning van de gebouwen. Voor onderzoek en aanpassing van het binnenmilieu heeft de gemeente formeel geen zorgplicht.

De gemeente kiest ervoor een reservering op te nemen voor het uitvoeren van nadere onderzoeken ten behoeve van het binnenmilieu in een aantal gebouwen. 8.4. Disclaimer Dit IHP is opgesteld onder de wet- en regelgeving zoals deze geldt op het moment van het opstellen daarvan. Echter, wet- en regelgeving is onderhavig aan voortschrijdend inzicht; zo ook de wetgeving met betrekking tot het huisvestingsstelsel voor het funderend onderwijs in Nederland. Bij (substantiële) wijzigingen van bijvoorbeeld het genoemde stelsel, de Algemene Uitkeringen van het gemeentefonds, de wijze van bepalen van normbedragen, wijzigingen ten aanzien van het Bbl, energie-akkoorden of enig andere substantiële ontwikkeling, kan het nodig zijn om dit IHP (op onderdelen) aan te passen aan de dan geldende realiteit en mogelijkheden. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 41 van 44 Bijlage I: wettelijke en beleidskaders Dit hoofdstuk gaat in op de beleidskaders die gelden voor het IHP: de wettelijke taak van gemeente en schoolbesturen op het gebied van onderwijshuisvesting en relevante ontwikkelingen. Zorgplicht Gemeenten hebben op het gebied van onderwijshuisvesting de zogeheten zorgplicht. De onderwijswetgeving stelt dat een gemeente dient te voorzien in voldoende en adequate huisvesting voor het primair onderwijs (PO), (voortgezet) speciaal onderwijs ((V)SO) en voortgezet onderwijs (VO).

De voorzieningen in de huisvesting waarvoor de gemeente verantwoordelijk is zijn vastgelegd in de wetgeving. Daarbij gaat het onder andere om (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding en herstel van constructiefouten. Het onderhoud (binnen- en buitenkant) en de exploitatie van schoolgebouwen is de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen. Renovatie is (vooralsnog) niet wettelijk geregeld. Hetzelfde geldt voor vernieuwbouw. Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs De uitvoering van de zorgplicht wordt geregeld via een juridisch instrument, de verordening. Op grond van de Gemeentewet (artikel 149), de Wet op het primair onderwijs (artikel 102), de Wet op de expertisecentra (artikel 100) en de Wet op het voortgezet onderwijs (artikel 76) is de gemeenteraad verplicht bij verordening een regeling vast te stellen. De verordening bevat de basis van het onderwijshuisvestings- beleid en regelt uitgangspunten voor onder andere de voorzieningen die schoolbesturen jaarlijks kunnen aanvragen bij een gemeente, criteria voor het toetsen van deze aanvragen en procedurele afspraken. Eigendom Schoolbesturen hebben het (juridisch) eigendom van een schoolgebouw met de daarbij behorende ondergrond. Dit houdt in dat een schoolbestuur als eigenaar van een schoolgebouw en ondergrond juridisch aansprakelijk is.

Als een schoolbestuur geen gebruik meer maakt van het gebouw, wordt het gebouw onttrokken aan de onderwijsbestemming en valt het gebouw om niet terug in het juridisch eigendom van de gemeente. De reden hiervoor is dat de gemeente het gebouw en de ondergrond heeft bekostigd. De gemeente heeft dus het economisch claimrecht. Schoolbesturen kunnen vanwege hun positie een gedeelte van het gebouw in medegebruik (voor andere culturele, maatschappelijke of recreatieve doeleinden) geven aan instellingen die uit de openbare kas worden bekostigd met een ideëel doel. Verhuren is mogelijk als de gemeente daar, met inachtneming van de verordening, voorafgaand toestemming voor geeft. Kinderopvang Op 1 januari 2018 is de Wet harmonisatie kinderopvang en peuterspeelzaalwerk in werking getreden. Daarbij zijn kinderopvang en peuterspeelzalen geharmoniseerd, waardoor men tegenwoordig spreekt van peuteropvang. Voor de peuteropvang is daarbij een landelijk kwaliteitskader ingevoerd dat grotendeels gelijk is aan de kinderopvang. De GGD is aangesteld als toezichthouder op de kwaliteit voor zowel de kinderopvang als peuterspeelzalen. Daarnaast is er met de invoering van de Wet OKE voor gemeenten een verplichting gekomen om voldoende aanbod vroeg- en voorschoolse educatie (VVE) te realiseren, waarbij de financiële drempels voor ouders van doelgroepkinderen zo laag mogelijk moeten zijn.

Huidig stelsel De huidige rolverdeling (waarbij gemeenten verantwoordelijk zijn voor nieuwbouw en uitbreiding en schoolbesturen verantwoordelijk zijn voor onderhoud, aanpassing en exploitatie) vertoont tekortkomingen. Het stelsel biedt beide partijen theoretisch de mogelijkheid om de eigen uitgaven te beperken. Gemeenten kunnen eigen uitgaven beperken door relatief goedkope gebouwen neer te zetten, met als gevolg hoge onderhouds- en exploitatiekosten. Schoolbesturen kunnen de eigen uitgaven beperken door weinig te investeren in onderhoud en eerder nieuwbouw aan te vragen bij de gemeente. Daarbij komt dat een aantal zaken, zoals bekostiging als gevolg van aangescherpte eisen in het Bbl en maatschappelijk wenselijke voorzieningen waaronder op het gebied van duurzaamheid, en de voorziening renovatie/vernieuwbouw, niet geregeld zijn. Wetsvoorstel stelselwijziging Op 15 december 2016 hebben de PO-raad, de VO-raad en de VNG een gezamenlijk voorstel gestuurd aan toenmalig staatssecretaris Sander Dekker om de tekortkomingen in het huidige stelsel voor onderwijshuisvesting op te lossen. Het uitgangspunt van dit voorstel is dat gemeenten en schoolbesturen een gezamenlijke Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 42 van 44 verantwoordelijkheid hebben voor de (kwaliteit van de) huisvesting van scholen. Op 9 mei 2018 is het verder uitgewerkte voorstel gepubliceerd door PO-raad, VO-raad en VNG.

Inmiddels is het voorstel ook formeel door de VNG goedgekeurd. Het voorstel is in 2018 formeel aan de minister aangeboden. Het voorstel pleit voor aanpassing van het stelsel om een aantal van de geconstateerde tekortkomingen op te heffen. Daarbij worden de nadelen van de scheiding van de financiële middelen zoveel mogelijk opgeheven. Gemeenten en schoolbesturen komen in een meer gelijkwaardige positie ten opzichte van elkaar. Belangrijke elementen uit het voorstel zijn: • De in de wet beschreven jaarcyclus voor aanvragen onderwijshuisvesting wordt vervangen door een langere periode, waarin gemeenten na overleg met betrokken schoolbesturen het huisvestingsbeleid en het investeringsprogramma voor een periode van 4 jaar vastleggen in een meerjarenprogramma (IHP), met een doorkijk tot ten minste het 16 e jaar. • De mogelijkheid om renovatie als volwaardig altern atief voor vervangende nieuwbouw in te kunnen zetten. Renovatie moet worden opgenomen als voorziening in de wet. Renovatie dient daarbij te leiden tot een startsituatie (of startconditie) die in functioneel en kwalitatief opzicht gelijkwaardig is aan nieuwbouw en gericht is op levensduurverlenging van ten minste 25 jaar. • Het investeringsverbod voor het PO en (V)SO wordt zodanig aangepast dat het overeenkomt met de betreffende bepalingen uit de Wet op het voortgezet onderwijs.

PO- en (V)SO-besturen krijgen daarmee de mogelijkheid om in huisvesting te investeren. • De concretisering van het Huisvestingsvoorstel van de sectorraden en de VNG gaat uit van het handhaven van de huidige financieringsstromen. Aanvullend kan de versoepeling van het investeringsverbod leiden tot een gezamenlijke financiering die de kwaliteit van onderwijshuisvesting kan vergroten dan wel het moment van investeren kan vervroegen. Vooruitlopend op de kaders van de vigerende wetgeving streeft de gemeente ernaar mee te gaan met deze ontwikkeling. Ontwikkeling klimaatakkoord In het klimaatakkoord is vastgelegd dat de PO-raad en de VO-raad de sectorale routekaart, behorend bij de klimaatopgave, dienen door te rekenen naar een CO 2-arme gebouwenvoorraad. HEVO heeft deze doorrekening uitgevoerd. Deze doorrekening richt zich enerzijds op de effectiviteit van mogelijke scenario’s op de totale reductie van gebouwgebonden CO 2-productie en anderzijds op de kosteneffectiviteit van de verschillende maatregelen die op de gebouwenvoorraad kunnen worden toegepast. Op het gebied van de te behalen doelstellingen is de opdracht aan de sectoren om: • Te komen tot een gebouwgebonden CO 2-reductie van 49% in 2030 ten opzichte van de situatie in 1990. • Te komen tot een gebouwgebonden CO 2-reductie van 95% in 2050 ten opzichte van de situatie in 1990.

Naast de doelstellingen op het gebied van CO 2-reductie, hebben de beide sectorraden daaraan toegevoegd dat een duurzaam schoolgebouw een schoolgebouw is dat optimaal ten dienste staat van het onderwijs dat erin aangeboden wordt. Een goed binnenklimaat resulteert in een hoger leerrendement en minder ziekteverzuim. Een schoolgebouw is daarmee niet alleen duurzaam voor wat betreft de CO 2-uitstoot of het energieverbruik; het is een gebouw dat aansluit bij de onderwijskundige visie van de school, past bij het aantal leerlingen en toekomstbestendig is bij veranderingen. De doelstellingen zijn als volgt: Doelstelling Referentiejaar 1990 CO 2-reductie 2030 49,0% CO 2-productie 2030 51,0% CO 2-reductie 2050 95,0% CO 2-productie 2050 5,0% Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 43 van 44 Bijlage II: energieprestaties Onderstaand de verschillende definities van energieprestaties van gebouwen: BENG (bijna energieneutraal gebouw) Bij een BENG-gebouw worden gebouwgebonden energieverbruik en energie- opwekking met elkaar vergeleken. Een BENG-gebouw kent een hoger energieverbruik in verhouding tot de energieopwekking. Door de toepassing van de norm NTA8800 wordt getoetst of het gebouw voldoet aan de BENG-eisen, die sinds 1 januari 2021 wettelijk verplicht zijn. ENG (energieneutraal gebouw) Het gebouw heeft volgens NEN 7120 een EPC van nul.

Alleen het gebouwgebonden energieverbruik op jaarbasis telt mee en is nul 4. NOM (Nul op de Meter) Om een NOM-gebouw te realiseren moet er naast de energie die benodigd is voor de gebouwgebonden installaties ook gekeken worden naar het algemeen energieverbruik door de gebruikers. Bij een NOM-gebouw zijn het totale energieverbruik en energie- opwekking in balans. Door verschillen in de kosten voor inkoop van energie en vergoeding voor teruglevering aan het net kent een NOM-gebouw alsnog kosten voor energie. Klimaatneutraal Klimaatneutraal wil zeggen dat bepaalde activiteiten (al dan niet binnen een bepaald gebied of op een bepaalde plek) geen positief of negatief effect hebben op het klimaat. Het begrip ‘klimaatneutraal’ wordt vooral gebruikt om aan te geven dat bepaalde activiteiten geen negatief effect hebben op het klimaat, waarmee men wil zeggen: geen emissie van CO 2 en andere broeikasgassen 5. 4 https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/gebouwen/wetten-en-regels/algemene- begrippen Bijlage III: kwaliteitsadvies Frisse Scholen 5 https://www.rvo.nl/onderwerpen/duurzaam-ondernemen/gebouwen/wetten-en-regels/algemene- begrippen

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 44 van 44 Colofon Uitgave: HEVO B.V. Datum: 19 mei 2026 Auteur(s): Sander Troost - HEVO B.V. Debbie Pfaff - HEVO B.V. Louk Linders - HEVO B.V. ●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●● Contact Statenlaan 8 Assendorperdijk 1 5223 LA 's-Hertogenbosch 8012 EG Zwolle T 073 - 6 409 409 T 038 - 4 258 101 info@hevo.nl www.hevo.nl ●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●●● Niets uit deze uitgave mag zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van HEVO B.V. worden gekopieerd, noch aan derden ter inzage worden gegeven

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://wijchen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/84465556-869a-457d-9ce4-a819cd918cb2?agendaItemId=572533a8-7c86-4817-9a19-4bc2bab2270b