CConstaterende datwijchen
Koppel je AI →
Document · PDF

1664903-0035 Integraal Huisvestingsplan (IHP) Wijchen 2026-2046

Raad openbaar Wijchen 25 juni 2026, gemeente wijchenBij agendapunt: 355599 Beslisnota raad Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2026-204616.993 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Integraal Huisvestingsplan (IHP) Wijchen 2026-2046 ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● Statenlaan 8 5223 LA 's-Hertogenbosch T 073 - 6 409 409 info@hevo.nl KvK Brabant 16029774 ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● Assendorperdijk 1 8012 EG Zwolle T 038 - 4 258 101 ISO 9001-gecertificeerd BTW 0011.60.461.B01 Opdrachtgever Gemeente Wijchen Datum 19 mei 2026 Project Actualisatie IHP Wijchen Referentie 1664903-0035.1.0 Auteur(s) Sander Troost - HEVO B.V. Debbie Pfaff - HEVO B.V. Louk Linders - HEVO B.V.

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 2 van 44 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1. Landelijke context 3 1.2. Lokale context 3 1.3. Doelstelling 3 1.4. Aanpak 4 1.5. Leeswijzer 4 2. Aanbod onderwijs en kinderopvang 5 2.1. Primair onderwijs 5 2.2. Voortgezet onderwijs 5 3. Beleid en visie 6 3.1. Landelijk beleid 6 3.2. Lokaal beleid 6 3.3. Visie op onderwijs en kinderopvang 7 3.3.1 Samenwerkingsverband Stromenland 7 3.3.2 Samenwerkingsverband VO-VSO Nijmegen e.o. 7 3.3.3 Ontwikkelagenda Inclusief Onderwijs 2025-2028 7 3.3.4 Rol van kinderopvang in de ontwikkeling van onderwijshuisvesting 8 3.4. Visie op onderwijshuisvesting 8 3.4.1 Bouwsteen 1: regie 8 3.4.2 Bouwsteen 2: vraag en aanbod 10 3.4.3 Bouwsteen 3: groei en krimp 11 3.4.4 Bouwsteen 4: samenwerking 11 3.4.5 Bouwsteen 5: medegebruik en verhuurbeleid bij KC’s 12 3.4.6 Bouwsteen 6: kwaliteit en duurzaamheid 14 3.4.7 Bouwsteen 7: monofunctioneel en multifunctioneel eigendom 15 4. Methodiek 17 4.1. Capaciteitsanalyse onderwijs 17 4.2. Kwaliteitsanalyse onderwijs 17 5. Analyse en opgave 19 5.1. Capaciteit onderwijs 19 5.2. Kwaliteit onderwijs: quickscans 22 5.3. Scholenlandschap gemeente 23 5.4. Reflectie op de opgave 24 6. Scenario’s 25 6.1. Toelichting scholenlandschap per deelgebied 25 6.2. Scenario’s onderwijs 26 6.2.1 Kern Wijchen 26 6.2.2 Buiten de kern Wijchen 31 6.3. Integrale programmering 33 7.

Financiële vertaling en CO 2-reductie 34 7.1. IHP-kwaliteit 34 7.2. Verdeling kwaliteit 34 7.3. Kosten 34 7.4. Financiële uitgangspunten 35 7.5. Overzicht investeringskosten onderwijs 37 7.6. Overzicht kosten vervolgstudies 38 7.7. Status IHP-kosten 39 8. Vervolg IHP 40 8.1. Opstellen uitvoeringsprogramma 40 8.2. Opstellen haalbaarheidsonderzoeken 40 8.3. Verbeteringen duurzaamheid en binnenmilieu 40 8.4. Disclaimer 40 Bijlage I: wettelijke en beleidskaders 41 Bijlage II: energieprestaties 43 Bijlage III: kwaliteitsadvies Frisse Scholen 43 Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 3 van 44 1. Inleiding De gemeente Wijchen heeft, samen met de schoolbesturen, voorliggend Integraal Huisvestingsplan (IHP) opgesteld voor de huisvesting van het primair onderwijs (PO) en het voortgezet onderwijs (VO). In dit plan worden de kaders bepaald waarbinnen de gemeente en de schoolbesturen samenwerken aan goede, toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Goede onderwijshuisvesting is een randvoorwaarde voor goed onderwijs. In het coalitieakkoord Samen het verschil maken 2022-2026 is de ambitie uitgesproken om voorzieningen, onderwijs en wonen zo dicht mogelijk bij de inwoners te brengen en deze onderling te verbinden.

De gebiedsontwikkeling Hart van Zuid krijgt nadrukkelijke aandacht in het akkoord als een van de stedelijke ontwikkelingslocaties waarin woningbouw én maatschappelijke voorzieningen (zoals scholen) gecombineerd worden. Verder geldt als uitgangspunt dat dorpen vitaal blijven en voorzieningen in dorpen behouden worden, waarbij samenwerking tussen lokale voorzieningen wordt ondersteund. Deze ambities sluiten duidelijk aan bij de doelen van dit IHP om vernieuwende schoolvoorzieningen in wijken én dorpen te realiseren. De noodzaak tot samenwerking komt voort uit de gedeelde verantwoordelijkheid voor onderwijshuisvesting; de gemeente heeft een zorgplicht voor onderwijshuisvesting voor onder andere nieuwbouw en uitbreiding en schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie. In dit IHP worden de verantwoordelijkheden van de gemeente en de schoolbesturen op elkaar afgestemd. Kinderopvang maakt steeds vaker deel uit van onderwijshuisvesting in kindcentra (KC’s). Ondanks dat de gemeente geen formele verantwoordelijkheid heeft voor de huisvesting van kinderopvang, is kinderopvang een belangrijke schakel in de ontwikkeling van kinderen. De kinderopvangorganisaties zijn daarom ook betrokken. 1.1. Landelijke context Het IHP sluit aan op de landelijke context.

Door nu een strategisch IHP te ontwikkelen spelen gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties in op, onder andere, de volgende landelijke ontwikkelingen: • De wettelijke status van IHP’s en renovatie (naar aanleiding van de door VNG, VO-raad en PO-raad voorgestelde wetswijzigingen). • De verbeterslag die gemaakt dient te worden op het gebied van de kwaliteit van onderwijshuisvesting. • De duurzaamheidsambities die voortvloeien uit de a fspraken binnen het klimaatakkoord. • De druk die is ontstaan op de bekostiging van onde rwijshuisvesting. 1.2. Lokale context De gemeente Wijchen telt vijftien basisscholen en drie vestigingen voor voortgezet onderwijs. Het huidige IHP dateert uit 2020 en is toe aan herijking. Met de herijking wordt toegewerkt naar een langetermijndoorkijk voor de onderwijshuisvesting, die integraal onderdeel uitmaakt van de gemeentelijke begroting. Dit gebeurt door de bouwstenen te actualiseren op basis van nieuwe inzichten en recente ontwikkelingen. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is een breed gedragen onderwijskundige visie, waarin thema’s als doorgaande leerlijnen, inclusief onderwijs en de rol van kindcentra nadrukkelijk aandacht krijgen. De gemeente vraagt in het bijzonder aandacht voor een actualisatie van de programmering. Daarbij worden de financiële uitgangspunten, de kwaliteitsniveaus en de kosten opnieuw beoordeeld.

Ook de capaciteitsanalyse wordt herijkt op basis van de meest recente leerlingenprognoses. Op deze manier ontstaat een actuele en realistische programmering. Daarnaast wordt onderzocht welke aanvullende gegevens beschikbaar zijn en wordt kritisch gekeken naar haalbare doorlooptijden. Tot slot wordt in deze herijking stilgestaan bij procesverbetering na vaststelling van het IHP. Daarbij worden mogelijke synergievoordelen verkend en worden afspraken gemaakt over de borging van de voortgang binnen de projecten. 1.3. Doelstelling Het IHP is een strategisch plan waaraan gemeente, schoolbesturen en kinderopvang- organisaties zich conformeren. Gezamenlijk wordt toegewerkt naar een toekomst- bestendig onderwijsklimaat met bijbehorende huisvesting voor onderwijs en kinderopvang. In tegenstelling tot de werkwijze (uitsluitend) op basis van de Verordening Onderwijshuisvesting (in het vervolg ‘verordening’), wordt in het IHP Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 4 van 44 uitgegaan van een proactief onderwijshuisvestingsbeleid binnen de gestelde financiële kaders. Het IHP: • Sluit aan op de beleidskaders van de gemeente op h et gebied van onderwijs. • Geeft aan op welke wijze de gemeente haar zorgplic ht wenst in te vullen. • Stelt de gemeente en schoolbesturen in staat om op korte en lange termijn toekomstbestendige keuzes te maken en proactief beleid te voeren.

• Stelt de kaders waarbinnen de gemeente, samen met de schoolbesturen, investeert in de onderwijshuisvesting. • Biedt een meerjarenperspectief waarop het eigen (i nvesterings)beleid van de gemeente en schoolbesturen kan worden afgestemd. • Vormt het beleidskader voor onderwijshuisvesting v oor 4 jaar (2026 tot 2030) en geeft een doorkijk voor de langere termijn van 16 jaar (2030 tot 2046). Het IHP wordt elke 4 jaar herijkt, zodat het beleidskader blijft aansluiten bij de vragen en behoeften van dat moment. Jaarlijks wordt het jaarprogramma vastgesteld in het OOGO en met het College van B&W, waarmee de voortgang wordt bewaakt en indien wenselijk de gemeenteraad wordt geïnformeerd (jaarlijks). De verankering van het IHP kan verdeeld worden over het strategisch, tactisch en operationeel niveau. Dit IHP is daarin het strategisch kader. Na vaststelling van het IHP wordt een uitvoeringsprogramma vastgesteld waarin de eerste termijn van het IHP wordt uitgewerkt. Dit is het tactisch niveau. De uitvoering van de projecten is onderdeel van het operationeel niveau. 1.4. Aanpak Het IHP is samen met gemeente, schoolbesturen en een kinderopvangorganisatie ontwikkeld. Daarbij zijn gezamenlijk de volgende stappen doorlopen: 1.

Om te komen tot een gezamenlijke visie op de onderwijshuisvesting zijn in diverse bijeenkomsten met de gemeente, de schoolbesturen en de kinderopvangorganisatie uitgangspunten gedefinieerd. De basis van deze visie is de visie op het onderwijs. 2. Er heeft een uitgebreide analyse plaatsgevonden van de onderwijsgebouwen in de gemeente. Er is onder andere gekeken naar capaciteit en kwaliteit. Aan de hand van de analyse is de opgave in beeld gebracht 3. Op basis van de gezamenlijke visie en de uitkoms ten van de analyse zijn de scenario’s die invulling geven aan de opgave in interactieve sessies geformuleerd. 4. De scenario’s zijn financieel vertaald inclusief CO 2-reductie. 5. De vier bovenstaande deelproducten zijn samengev oegd in voorliggend IHP, waarbij tevens de vervolgstappen zijn benoemd. 1.5. Leeswijzer Na dit eerste inleidende hoofdstuk beschrijft hoofdstuk 2 het onderwijslandschap en de kinderopvang van de gemeente. Hoofdstuk 3 gaat in op de gezamenlijke visie en uitgangspunten. Hoofdstuk 4 introduceert de gehanteerde methodiek voor de analyse van de opgave die in hoofdstuk 5 wordt gepresenteerd. Hoofdstuk 6 beschrijft de scenario’s die invulling geven aan de opgave. Hoofdstuk 7 voorziet de scenario’s uit hoofdstuk 6 van financiële uitgangspunten en een financiële vertaling. In hoofdstuk 8 is het vervolgproces na het IHP omschreven.

Beleid Strategisch IHP Tactisch Uitvoerings-programma Operationeel Projecten Figuur 1 positie van het IHP als strategisch document inclusief het vervolg Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 5 van 44 2. Aanbod onderwijs en kinderopvang Dit hoofdstuk biedt inzicht in het onderwijs- en kinderopvangaanbod in de gemeente. Het gaat hier voor het onderwijs om het PO, VO en (V)SO en voor kinderopvang om kinderdagopvang (kdv) en buitenschoolse opvang (bso). 2.1. Primair onderwijs Het primair onderwijs in de gemeente wordt verzorgd door één schoolbestuur: Kans & Kleur. Dit bestuur biedt onderwijs aan 2.960 leerlingen (bron: DUO, 2026), verdeeld over vijftien basisscholen en zestien schoolgebouwen.

Schoolbestuur Sector Schoolnaam Denominatie Aantal leerlingen % Kans & Kleur PO Roncalli Katholiek 42 1% Kans & Kleur PO De Baptist Katholiek 35 1% Kans & Kleur PO Wingerd Confessioneel overig 96 3% Kans & Kleur PO Heilig Hartschool Katholiek 61 2% Kans & Kleur PO Daltonschool Sint Jozef Katholiek 36 1% Kans & Kleur PO Kindcentrum Westwijzer Algemeen bijzonder 351 12% Kans & Kleur PO Jenaplanschool de Buizerd Openbaar 360 12% Kans & Kleur PO Paulusschool Katholiek 196 7% Kans & Kleur PO De Viersprong Katholiek 232 8% Kans & Kleur PO Antoniusschool Samenwerking 81 3% Kans & Kleur PO Paschalisschool Katholiek 328 11% Kans & Kleur PO Het Zuiderpad Algemeen bijzonder 255 9% Kans & Kleur PO De Trinoom Openbaar 789 27% Kans & Kleur PO De Trinoom (Brink) Kans & Kleur PO De Bonte Boomhut Samenwerking 36 1% Kans & Kleur SBO SBO de Bolster Samenwerking 62 2% Totaal 2960 100% Tabel 1: overzicht PO 2.2. Voortgezet onderwijs Het voortgezet onderwijs in de gemeente wordt verzorgd door twee schoolbesturen. Samen bieden zij onderwijs aan 2.003 leerlingen (bron: DUO, 2025), verdeeld over drie scholen.

Schoolbestuur Sector Schoolnaam Denominatie Aantal leerlingen % Pro College VO Pro College Wijchen Algemeen bijzonder 146 7% @voCampus VO Maaswaal College Veenseweg Algemeen bijzonder 1.026 51% @voCampus VO Maaswaal College Oosterweg Algemeen bijzonder 831 41% Totaal 2003 100% Tabel 2: overzicht VO Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 6 van 44 3. Beleid en visie De gemeente, de schoolbesturen en de kinderopvang streven gezamenlijk naar een toekomstbestendige onderwijsomgeving. Het doel is om kinderen in de gemeente de best mogelijke kansen te bieden in hun ontwikkeling en hen voor te bereiden op hun toekomst. Daarbij is het van belang dat het onderwijs- en kinderopvangaanbod toegankelijk, divers en goed gespreid is en aansluit op de vraag van de maatschappij. Dit hoofdstuk behandelt landelijk en lokaal beleid, de visie op onderwijs en kinderopvang en de visie op onderwijshuisvesting. Onderwijshuisvesting omvat daarbij ook eventuele ruimten voor kdv en bso in schoolgebouwen. 3.1. Landelijk beleid De voorzieningen in de huisvesting waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, zijn vastgelegd in de wetgeving. Daarbij gaat het onder andere om (vervangende) nieuwbouw, uitbreiding, constructiefouten en eerste inrichting. Hiervoor ontvangt de gemeente een algemene uitkering in het gemeentefonds.

De verantwoordelijkheid voor instandhouding (onderhoudskosten aan binnen- en buitenkant) en de exploitatie (onder andere energie- en schoonmaakkosten) van schoolgebouwen ligt bij de schoolbesturen, tenzij hiervan is afgeweken. Hiervoor ontvangen de schoolbesturen een lumpsumvergoeding vanuit het rijk. Het huidige stelsel vertoont diverse tekortkomingen. Deze zijn onder andere benoemd in het Interdepartementaal Beleidsonderzoek 1. Er zijn bijvoorbeeld geen eenduidige eisen voor onderwijshuisvesting, er is een gebrek aan koppeling tussen bouwkosten en budgetten, er is onvoldoende expertise bij schoolbesturen en gemeenten en het ontbreekt aan een gesloten beleidscyclus door met name een gebrek aan toezicht, monitoring en evaluatie. Daarnaast worden strengere eisen aan schoolgebouwen gesteld, zoals eisen aan energieneutraliteit en Frisse Scholen. In het klimaatakkoord is wettelijk vastgelegd dat de CO 2-uitstoot van schoolgebouwen met 49% gereduceerd dient te worden ten opzichte van 1990 in 2030 en 95% in 2050. Ondanks deze ontwikkelingen blijft de 1 IBO Onderwijshuisvesting funderend onderwijs, Een vak apart - Een toekomstbestendig onderwijshuisvestingsstelsel (2021) indexering van zowel het gemeentefonds als de lumpsumvergoeding achter op de marktontwikkelingen (bouw- en exploitatiekosten).

Op 15 december 2016 hebben de PO-raad, de VO-raad en de VNG een gezamenlijk voorstel gestuurd aan toenmalig staatssecretaris Sander Dekker om de tekortkomingen in het huidige stelsel voor onderwijshuisvesting op te lossen. Op 9 mei 2018 is het verder uitgewerkte voorstel gepubliceerd door PO-raad, VO-raad en VNG. Vervolgens is het voorstel ook formeel door de VNG goedgekeurd. Het voorstel is in 2018 formeel aan de minister aangeboden. Het uitgangspunt van dit voorstel is dat gemeenten en schoolbesturen een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben voor de (kwaliteit van de) huisvesting van scholen. Belangrijke elementen uit het voorstel zijn: 1. Gemeenten en schoolbesturen worden verplicht om een IHP op te stellen. 2. De mogelijkheid om renovatie als volwaardig alte rnatief voor vervangende nieuwbouw in te kunnen zetten. 3. Het investeringsverbod voor het PO en (V)SO word t opgeheven. Voor meer informatie zie bijlage I. 3.2. Lokaal beleid De gemeente Wijchen heeft in oktober 2022 het Strategisch kompas Wijchen 2035 ‘De kracht van Wijchen’ vastgesteld. Dit is hét koersdocument voor de gemeente Wijchen voor alle beleidsdomeinen. In het Strategisch kompas zijn de volgende speerpunten uitgestippeld: a. Voldoende woningen voor inwoners in elke levensf ase. b. Aantrekkelijke groene wijken en kernen, met goed e voorzieningen en goede bereikbaarheid. c. Iedereen aan het werk. d.

Een sterke, gezonde, sociale samenleving, met oo g voor mentale en fysieke gezondheid, preventie, maatwerk en zorg dichtbij huis. e. Energieneutrale en fossielvrije toekomst. f. Krachtige samenwerking tussen gemeente(n), inwon ers, ondernemers en partners. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 7 van 44 3.3. Visie op onderwijs en kinderopvang Er is door de gemeente Wijchen geen specifieke visie op onderwijs en kinderopvang opgesteld. Wel liggen er (vastgestelde) onderwijsvisies vanuit de samenwerkingsverbanden VO-VSO Nijmegen e.o. en Stromenland. Samen met landelijke en lokale beleidsthema’s vormen deze visies de basis voor de visie op onderwijshuisvesting. 3.3.1 Samenwerkingsverband Stromenland In de visie van Stromenland, het samenwerkingsverband voor PO in de regio Nijmegen, wordt sterk ingezet op inclusief onderwijs. In het ‘Ondersteuningsplan 2021- 2025’ wordt dit duidelijk gemaakt door het credo dat is opgenomen; inclusief tenzij. Inclusief onderwijs wordt gezien als de basis voor een inclusieve samenleving en een aanjager van kansengelijkheid. In het jaarplan van 2024 zijn hiervoor drie belangrijke pijlers gedefinieerd: • Didactisch inclusief: leerlingen met een ondersteuningsbehoefte krijgen de benodigde ondersteuning en toerusting om naar school te kunnen. • Organisatorisch inclusief: de school is dicht bij huis.

• Sociaal inclusief: onderwijs samen met kinderen zonder ondersteuningsbehoefte. Hiernaast wordt ook het belang van de inclusieve cultuur benadrukt. Dit betekent dat alle leerlingen, ongeacht hun achtergrond of vaardigheden, welkom zijn op de scholen binnen Stromenland. Inclusie is hier geen statisch begrip, maar een voortdurend proces. Er wordt door Stromenland gestreefd naar een maximale deelname van alle leerlingen, thuisnabij en binnen het reguliere onderwijs. Inclusie gaat verder dan enkel ondersteuningsbehoeften en samenwerking; het omvat ook factoren zoals gender en sociaaleconomische status. Daarom werkt Stromenland nauw samen met een breed netwerk binnen de samenleving. De school fungeert als een oefenplek en een mini- maatschappij, waar leerlingen samen leren en samenleven, in en met de samenleving. 3.3.2 Samenwerkingsverband VO-VSO Nijmegen e.o. Elke leerling heeft recht op goed en passend onderwijs. Binnen het Samenwerkingsverband VO-VSO Nijmegen e.o. wordt gestreefd naar een inclusieve onderwijsomgeving, waarin zoveel mogelijk jongeren thuisnabij en binnen het reguliere onderwijs een passende plek vinden. Uitgangspunt is de leerling zelf; diens mogelijkheden en ondersteuningsbehoeften staan centraal.

Er wordt gewerkt aan sterke basisondersteuning op alle scholen en toegankelijke hulp, terwijl specialistische ondersteuning zo doelgericht en kort mogelijk wordt ingezet. In samenwerking met gemeenten, maatschappelijke partners, ouders en jongeren wordt gebouwd aan een dekkend en duurzaam onderwijssysteem. In het ‘Ondersteuningsplan 2022-2026’ zijn vijf thema’s gedefinieerd die samen zorgen voor de beweging naar inclusief onderwijs: 1. Een sterke basisondersteuning voor alle leerling en (alle scholen). 2. Extra ondersteuning dichtbij. 3. Verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp. 4. Samenwerking en communicatie. 5. Kwaliteit staat centraal. 3.3.3 Ontwikkelagenda Inclusief Onderwijs 2025-2028 Samen met gemeenten in de regio Nijmegen, samenwerkingsverbanden en onderwijs- instellingen wordt toegewerkt naar inclusief onderwijs, en is een ontwikkelagenda opgesteld. Hierin is de volgende visie opgenomen: ‘We werken aan een fundamentele verandering in het onderwijs, waarbij elk kind een volwaardige plek krijgt, ongeacht de ondersteuningsbehoefte. Inclusief onderwijs gaat verder dan een organisatorisch model en draagt bij aan een inclusieve samenleving. Het stelt kinderen in staat om met diversiteit om te gaan en leert hen respect te hebben voor onderlinge verschillen.

Dit draagt bij aan een samenleving waarin iedereen, ongeacht achtergrond of ondersteuningsbehoefte, gelijkwaardig kan participeren.’ (Ontwikkelagenda Inclusief Onderwijs 2025-2028) In de ontwikkelagenda is aangegeven dat inclusieve onderwijshuisvesting een fysieke randvoorwaarde is voor het realiseren van inclusief onderwijs. Het doel is dat schoolgebouwen toegankelijk, flexibel en toekomstgericht zijn. Dit is bedoeld om kinderen van verschillende achtergronden, met diverse ondersteuningsbehoeften, in hun eigen buurt, gemeente of regio een passende leeromgeving te bieden. Er wordt benadrukt dat de samenwerking tussen schoolbesturen en gemeenten cruciaal is, gezien de verantwoordelijkheden met betrekking tot de huisvesting. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 8 van 44 Het doel voor 2028, zoals opgenomen in de ontwikkelagenda, is dat 97% van de leerlingen een inclusieve leeromgeving heeft dichtbij huis. Voor het basisonderwijs betekent ‘dichtbij huis’ binnen de gemeente, voor het voortgezet onderwijs geldt dit voor de regio. Concrete afspraken die hiervoor zijn gemaakt, omvatten onder meer dat elke gemeente een paragraaf opneemt in het IHP over de wijze waarop inclusieve onderwijshuisvesting wordt gerealiseerd. Ook is bepaald dat alle gemeenten de IHP’s met elkaar delen.

3.3.4 Rol van kinderopvang in de ontwikkeling van onderwijshuisvesting Kinderopvang is een steeds belangrijkere partner in de ontwikkeling van een samenhangende voorzieningenstructuur voor kinderen en gezinnen. In veel gemeenten wordt gewerkt aan kindvoorzieningen waarbij onderwijs, kinderopvang en soms ook zorg- en welzijnsfuncties samenkomen in één gebouw of gebied. Deze ontwikkeling draagt bij aan een doorgaande ontwikkellijn voor kinderen van 0 tot 12 jaar en ondersteunt ouders bij het combineren van arbeid en zorg. Ook landelijk zijn er ontwikkelingen die mogelijk grote invloed hebben op de vraag naar kinderopvang. Het kabinet werkt aan een nieuw stelsel waarbij kinderopvang grotendeels publiek wordt gefinancierd en ouders nog maar een beperkte eigen bijdrage betalen. Hoewel de exacte vorm en invoeringsdatum van deze regeling nog onderwerp van besluitvorming zijn, wordt verwacht dat deze ontwikkeling kan leiden tot een verdere groei van het gebruik van kinderopvang. Voor onderwijshuisvesting betekent dit dat de behoefte aan opvangvoorzieningen in de toekomst kan toenemen en dat samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang naar verwachting verder zal intensiveren. Bij de ontwikkeling, renovatie of nieuwbouw van schoolgebouwen is het daarom wenselijk om rekening te houden met de mogelijkheid tot kindvoorzieningen en flexibel ruimtegebruik.

Dit draagt bij aan toekomstbestendige gebouwen en een efficiënter gebruik van maatschappelijke voorzieningen. Hoewel de gemeente geen formele verantwoordelijkheid heeft voor de huisvesting van kinderopvang, speelt zij wel een belangrijke rol in het faciliteren van samenwerking tussen onderwijs en opvang en in het mogelijk maken van voorzieningen in wijken en kernen. Door bij gebiedsontwikkelingen en schoolprojecten ruimte te bieden voor samenwerking met kinderopvangorganisaties kan worden ingespeeld op toekomstige ontwikkelingen in vraag en beleid. 3.4. Visie op onderwijshuisvesting Gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties hebben de visie op onderwijshuisvesting uitgewerkt in zeven thema’s; de bouwstenen: 1. Regie. 2. Vraag en aanbod. 3. Groei en krimp 4. Samenwerking. 5. Medegebruik en verhuurbeleid bij KC’s. 6. Kwaliteit en duurzaamheid. 7. Monofunctioneel en multifunctioneel eigendom geb ouwen Ieder thema omvat verschillende beleidsuitgangspunten. Het IHP is erop gericht om, binnen de mogelijkheden van de gemeente, schoolbesturen en kinderopvang- organisaties, deze uitgangspunten zoveel als mogelijk te realiseren. 3.4.1 Bouwsteen 1: regie Deze bouwsteen geeft aan hoe gemeente en schoolbesturen met elkaar samen de regie voeren op het gebied van onderwijs- huisvesting.

Dit betreft onder andere het vastleggen van de status van het IHP en hoe hier uitvoering aan wordt gegeven. 1. Verantwoordelijkheid : de gemeente en de schoolbesturen voeren samen de regie op onderwijshuisvesting. Gemeenten zijn onder andere verantwoordelijk voor nieuwbouw en uitbreiding. De schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor het onderhoud en de exploitatie van schoolgebouwen. De schoolbesturen voeren de regie op het onderwijsaanbod en de diversiteit daarvan. In de stuurgroep IHP vindt de afstemming van deze regie plaats. Kinderopvangorganisaties worden betrokken daar waar zij onderdeel vormen van onderwijshuisvesting. 2. Renovatie: het IHP is in lijn met de door VNG, VO-raad en PO-raad voorgestelde wetswijzigingen om renovatie op te nemen als voorziening door de gemeente. In

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 9 van 44 de huidige situatie zijn gemeenten alleen verantwoordelijk voor vervangende nieuwbouw wanneer een gebouw aan het einde van zijn levensduur is (onder andere artikel 2 verordening). Door renovatie op te nemen als voorziening ontstaat de mogelijkheid om bij een gebouw dat aan het einde van zijn levensduur is ook renovatie toe te passen. De verschillende definities zijn: a. Nieuwbouw: er wordt uitgegaan van totale sloop e n vervanging van het bestaande gebouw. De levensduur van het nieuwe pand dient 40 jaar te zijn. b. Renovatie : er wordt uitgegaan van een integrale levensduurverlengende ingreep in het gebouw, waarmee de levensduur van het gebouw met ten minste 25 jaar wordt verlengd. c. Vernieuwbouw : deze term wordt aan dit IHP toegevoegd om renovatie verder te verduidelijken. Indien wordt gesproken over vernieuwbouw wordt uitgegaan van een levensduurverlengende ingreep voor 40 jaar. Hierbij wordt het bestaande gebouw vernieuwd waarbij het streven is om de nieuwbouw- kwaliteit zoveel mogelijk te realiseren. 3. Commitment : het IHP is in lijn met de door VNG, VO-raad en PO-raad voorgestelde wetswijzigingen om IHP’s in de wetgeving te verankeren. In de geest van de nieuwe wet wordt het IHP vastgesteld als korte- en langetermijnplan waar gemeente en schoolbesturen zich aan committeren.

Schoolbesturen en gemeente spreken af enkel af te wijken van de afspraken in het IHP als daar een zwaarwegende motivatie onder ligt. 4. Looptijd : het IHP komt tot stand in een apart project met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. De stuurgroep IHP, het College van B&W en de gemeenteraad stellen het IHP vast voor de eerste 4 jaar, met in het vierde jaar de herijking. Het IHP heeft buiten de vaststelling van deze 4 jaar een doorkijk van 16 jaar. De totale looptijd is 20 jaar (voorbeeld: 2026-2029, 2029 is jaar van herijking, IHP daarna start in 2030-2033). 5. Status : het IHP is het investeringskader voor onderwijshuisvesting en geeft voor de komende 20 jaar een indicatie van de benodigde investeringen. Tevens wordt de prioritering van de projecten opgenomen. De gemeenteraad stelt de prioritering en planning vast. Er wordt rekening gehouden met / worden reserveringen getroffen in de gemeentelijke begroting voor het financieren van de projecten in de eerste 4 jaar (het uitvoeringsprogramma, zie punt 8). Hiermee staat de programmering voor termijn 1 vast. In de basis wordt niet afgeweken van de overeengekomen prioritering en planning voor deze termijn. Alleen in de stuurgroep IHP kan een wijziging van de plannen worden doorgevoerd. 6.

Aanvraagprocedure : de eerste termijn van het IHP (eerste 4 jaar) is een bundeling van aanvragen voor nieuwbouw en overige voor blijvend of voor tijdelijk gebruik bestemde voorzieningen (artikel 2.a lid 1 t/m lid 8 van de verordening). Aanvragen voortkomend uit het IHP worden geacht een aanvraag te zijn op grond van de verordening. Dit wordt ook op deze wijze in de verordening vastgelegd. Uitzonderingen zijn de nieuwbouw voor een nieuw te stichten school, kosten voor eerste inrichting onderwijsleerpakket en meubilair (artikel 2.a lid 1, lid 6 en lid 7 van de verordening). 7. Spoedaanvragen : voor spoedaanvragen of andere zaken die buiten het IHP vallen door onvoorziene omstandigheden blijft de aanvraagprocedure van kracht. Op dergelijke onvoorziene omstandigheden na, is de afspraak dat er geen gebruik wordt gemaakt van de route via de verordening. Gemeente en schoolbesturen OPSTELLEN OF HERIJKING VAN HET IHP Figuur 2 IHP als middel voor de vernieuwingsopgave, conform het wetsvoorstel Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 10 van 44 zullen in overleg bepalen of een situatie een spoedaanvraag vereist. Onvoorziene omstandigheden zijn omstandigheden die: a. Niet bekend waren op het moment van vaststelling van het IHP. b. Niet redelijkerwijs te voorzien waren op basis v an inspecties, prognoses en beleid. c. Acuut of urgent handelen vereisen. d.

Niet kunnen wachten tot een eerstvolgende actual isatie van het IHP. e. En waarbij uitstel leidt tot onaanvaardbare risi co’s (veiligheid, gezondheid, continuïteit onderwijs). 8. Uitvoeringsafspraken : direct na vaststelling van het IHP wordt de uitvoering hiervan op projectniveau afgestemd. Hierbij worden nadere financiële, samenwerkings- en planningsafspraken gemaakt. Belangrijk is dat er met deze afspraken een vervolg wordt gegeven aan het IHP. 9. Kredietverlening: per project verleent de gemeenteraad definitief het krediet. Zodra het project actueel wordt, zal het getoetst worden aan de gehanteerde randvoorwaarden uit het IHP. Een dergelijke toets wordt vaak gedaan door een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren, ook wel businesscase genoemd. Indien nodig worden vervolgens de randvoorwaarden uit het IHP geactualiseerd en wordt het definitieve krediet bij de gemeenteraad aangevraagd. Er kan een budgettaire afwijking zitten tussen het aangevraagde krediet en de budgetten zoals benoemd in het financiële hoofdstuk van dit IHP. Het is immers mogelijk dat er naar aanleiding van de diverse onderzoeken nog aanvullende (onvoorziene) kosten gesignaleerd worden. Deze kredietaanvraag is niet afhankelijk van bijvoorbeeld de 1 februari-deadline uit de verordening of de financiële cyclus van de gemeente zoals de voorjaarsnota.

3.4.2 Bouwsteen 2: vraag en aanbod Deze bouwsteen geeft aan welk aanbod de gemeente Wijchen en de schoolbesturen nastreven. Het gewenste aanbod van onderwijs is bepalend voor de huisvestings- oplossingen (scenario’s). 1. Voor de scenario-ontwikkeling wordt het onderwijsaanbod per onderwijssoort overwegend geanalyseerd in relatie tot een bepaald schaalniveau: a. Basisonderwijs op buurt-, wijk- of kernniveau. b. Voortgezet onderwijs op gemeente- en regionaal n iveau. 2. Onderwijs(huisvesting) wordt intensief afgestemd op identiteit, profiel en behoefte van het desbetreffende gebied. Er wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met het onderscheid tussen en de leefbaarheid in de kernen (zie notitie krimp: Naar een nieuwe balans, kinderaantal en basisscholen in de gemeente Wijchen ). 3. Het streven is om te komen tot toekomstbestendig e scholen. 4. Uitgangspunt is dat de onderwijshuisvesting zove el mogelijk aansluit op het onderwijsconcept. Door maatschappelijke veranderingen zijn onderwijsconcepten in de gemeente Wijchen in meer of mindere mate aan verandering onderhevig. Dit verschilt per onderwijssoort: Primair onderwijs: er wordt meer en meer gedifferentieerd in lesvormen. Langzamerhand wordt afscheid genomen van het leerstofjaarklassensysteem en de verschillende denominaties. Ambitie blijft om het huidige keuzeaanbod te handhaven. a.

Voortgezet onderwijs: er vindt steeds meer diffe rentiatie plaats, bijvoorbeeld door flexroosters. Praktisch, contextrijk en levensecht leren neemt toe; kennis wordt toegepast in herkenbare situaties en niet alleen gereproduceerd. Voorbeelden hiervan zijn praktijkgerichte programma’s op mavo en havo. 5. Het faciliteren van verandering in onderwijsconc epten is lastig vanwege het statische karakter van vastgoed. Om te zorgen dat de schoolgebouwen in de toekomst toch een ander onderwijsconcept kunnen faciliteren zetten de gemeente

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 11 van 44 Wijchen en de schoolbesturen in op flexibiliteit; bij nieuwbouw wordt niet gebouwd met dragende wanden. 6. Opheffings- en stichtingsnorm PO: de opheffingsn orm voor de gemeente Wijchen is 105 en de stichtingsnorm is 200. 7. Omvang kinderopvang (kdv en bso) in een KC: kind eropvangorganisaties zorgen samen met de schoolbesturen voor een kinderopvangaanbod passend bij de vraag. De omvang heeft te maken met de sociaal-demografische eigenschappen van een dorp of wijk en landelijke ontwikkelingen zoals kinderopvangtoeslag. 8. Prognose en frequentie: de leerlingenprognoses w orden 2-jaarlijks geactualiseerd. 3.4.3 Bouwsteen 3: groei en krimp Deze bouwsteen geeft aan hoe de gemeente Wijchen en de schoolbesturen omgaan met groei en krimp in relatie tot onderwijshuisvesting. Belangrijk uitgangspunt hierbij is dat gemeente en schoolbesturen niet willen bouwen voor leegstand. Bij nieuwbouw wordt altijd integraal gekeken naar de leerlingenprognoses en de benodigde vierkante meters in relatie tot nabijgelegen schoolgebouwen. 1. Leegstand in onderwijshuisvesting wordt door de schoolbesturen en de gemeente Wijchen erkend als probleem. Leegstand leidt tot hogere exploitatiekosten, maar biedt ook beperkte kansen voor medegebruik, op voorwaarde dat het medegebruik zich verdraagt met het onderwijs. 2.

Reële mogelijkheden voor het oplossen van leegst and zijn verwijzen (gebruik van ruimteoverschotten door andere scholen met een ruimtetekort) en/of het in medegebruik geven of verhuren van ruimten. Daarbij wordt rekening gehouden met mogelijke gebouwelijke aanpassingen. Afstoten van leegstand is alleen een optie in bijzondere gevallen. 3. Leegstand kan worden ingezet voor onderwijs- en opvanggerelateerde activiteiten. 4. Voorwaarde voor verwijzen naar leegstand zijn: a. Afstandscriterium, mits via een veilig begaanbar e route: o PO: 2 km (verordening). o VO: 10 km (binnen gemeentegrens Wijchen). b. ‘Uitwonen’ van groepen leerlingen dient bij voor keur te worden voorkomen. Alleen als het echt niet anders kan, gebeurt dit met minimaal 2 groepen tegelijk. 5. Mogelijkheden voor het voorkomen van leegstand z ijn: a. Efficiënt inzetten van ruimten (niet bouwen voor leegstand). b. Bouwdelen afstootbaar maken. 3.4.4 Bouwsteen 4: samenwerking Deze bouwsteen geeft aan hoe de gemeente Wijchen en de schoolbesturen omgaan met samenwerking op het gebied van onderwijshuisvesting. Samenwerking betekent dat scholen gebouwen delen, met elkaar of met partners (bijvoorbeeld kinderopvang, jeugdzorg, buurtvoorzieningen). Samenwerking kan zowel inhoudelijk als gebouwelijk worden vormgegeven. Inhoudelijke samenwerking biedt voordelen op het gebied van kennisuitwisseling.

Gebouwelijke samenwerking kan de inhoudelijke samenwerking faciliteren omdat men elkaar ook daadwerkelijk tegenkomt en biedt exploitatie- voordelen (door bijvoorbeeld het delen van ruimten). Het onderwijs staat daarbij centraal en daarmee is een gebouwelijke samenwerking geen verplichting, maar een mogelijkheid. 1. In de scenario-ontwikkeling van het IHP worden d e verschillende samenwerkings- mogelijkheden onderzocht. Daarnaast wordt aangesloten op bestaande initiatieven. Het gaat om: a. Samenwerking tussen PO en VO. b. Samenwerking tussen PO en kinderopvang en bso. H ierbij wordt de mogelijkheid tot vorming van een kindcentrum (KC) onderzocht. c. Samenwerking tussen PO en VO met overige maatsch appelijke partners, met name bij nieuwe bouwinitiatieven (zoals een multifunctionele accommodatie (MFA)).

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 12 van 44 d. Samenwerking tussen VO en VO praktijkonderwijs i n de vorm van een symbioseklas (leerlingen die een deel van het onderwijs op een andere school volgen). 2. Voor onderwijsfuncties met een gemeente-overstij gend karakter (bijvoorbeeld VO, (V)SO en SBO) worden samenwerkingsmogelijkheden tevens afgestemd op de regio. 3. Bij combinaties tussen PO en kinderopvang (kdv), buitenschoolse opvang (bso) en eventuele KC-ontwikkeling is van belang dat het aanbod aansluit bij de vraag. Het uitgangspunt is het volgende schaalmodel waarbij: a. Op elke school peuteropvang wordt aangeboden, ui tzondering zijn enkele scholen in de kleine kernen. b. Op grotere scholen idealiter ook aanbod voor kin deropvang mogelijk moet zijn. c. Buitenschoolse opvang wordt aangeboden op iedere school. 4. Bij medegebruik/verhuur wordt onderscheid gemaak t tussen niet-commerciële en commerciële partijen. Voor verhuur van lokalen dient het schoolbestuur toestemming te vragen aan het gemeentebestuur. Er kan daarnaast onderscheid gemaakt worden tussen educatieve functies en overige functies voor wat betreft medegebruik/verhuur van leegstaande lokalen. In aanvulling hierop heeft de gemeente met Samenwerkingsstichting Kans & Kleur een overeenkomst gesloten over het verhuren en in medegebruik geven van onderwijsruimten en monofunctionele basisscholen (2023). 5.

Bij nieuwbouw of renovatie kan de onderwijshuisv esting op initiatief van school- bestuur en de gemeente Wijchen worden aangevuld met onderwijsgerelateerde functies. Daarbij worden per situatie maatwerkafspraken gemaakt over functie, financiering en exploitatie. 6. Onder maatschappelijke functies worden ook verst aan initiatieven om te komen tot inclusief onderwijs; ‘ruimte bieden waar het kan’. Per situatie zullen diverse aspecten, zoals het maatschappelijk belang, de continuïteit en de wijze van financiering, moeten worden afgewogen. 7. Schoolbesturen en de gemeente streven naar samen werking tussen scholen en overige maatschappelijke partners (GGD, bibliotheek, jeugdzorg, sportorganisaties, dorpshuis etc.) 3.4.5 Bouwsteen 5: medegebruik en verhuurbeleid bij KC’s In de visie en in de bouwsteen samenwerking is het belang van integratie tussen onderwijs en kinderopvang in KC’s omschreven. Als onderwijs en kinderopvang onder één dak gehuisvest worden, in een KC, krijgen zij te maken met huisvestingsvraagstukken ten aanzien van capaciteit, eigendom, tariefstelling en financiering. Deze vraagstukken worden in deze bouwsteen behandeld en voorzien van uitgangspunten. Eerst wordt kort ingegaan op het wettelijk kader. Wettelijk kader De gemeente heeft een zorgplicht om te voorzien in huisvesting voor het onderwijs maar niet voor kinderopvang .

Kinderopvangorganisaties worden wettelijk gezien als commerciële organisaties die de gemeente niet mag bevoordelen ten opzichte van andere commerciële organisaties. De gemeente heeft zich als economisch eigenaar in relatie tot medegebruik en verhuur te houden aan de Wet Markt en Overheid. De Wet Markt en Overheid is een hoofdstuk (4b) binnen de Mededingingswet en bevat vier gedragsregels. Deze gedragsregels omschrijven onder andere dat overheden alle kosten die zij maken voor een dienst moeten doorberekenen in de prijs. Dit geldt dus ook bij verhuur van ruimten aan kinderopvangorganisaties. Deze bouwsteen zal zich, in lijn met het IHP, richten op nieuwe situaties die ontstaan bij nieuwbouw, vernieuwbouw of renovatie van schoolgebouwen. De verhuur aan kinderopvangorganisaties in bestaande situaties valt buiten de scope van het IHP. 1. Capaciteit : de wijze waarop wordt omgegaan met huurbescherming voor kinderopvangorganisaties en het onderscheid tussen medegebruik en verhuur. a. Nieuwe situaties

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 13 van 44 Bij exclusief gebruik door kdv en/of bso kan extra capaciteit worden gerealiseerd, wat valt onder een huurcontract met een kostendekkend tarief. Er wordt uitgegaan van langjarige huurcontracten van minimaal 10 jaar. Hierdoor ontstaat huurbescherming voor de kinderopvangorganisatie gedurende de looptijd van het contract. Dit houdt in dat ruimten van de kinderopvang door de gemeente niet gevorderd kunnen worden. De gemeente, de schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties hebben gezamenlijk de intentie om de huur voor langere tijd te laten voortbestaan. Indien er toch een capaciteitsvraagstuk ontstaat voor het onderwijs gaan partijen, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid, gezamenlijk in gesprek en op zoek naar een passende oplossing. Bij volgtijdelijk gebruik door bso van onderwijsruimte wordt een verhuurtarief overeengekomen die past bij het aandeel van het volgtijdelijk gebruik. De gemeente wordt jaarlijks geïnformeerd over het volgtijdelijk gebruik. Ook kunnen gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties in gesprek gaan over de mogelijkheid om een beroep te kunnen doen op ruimten voor bso die in eigendom zijn van kinderopvang en waar overdag ruimte is voor onderwijs indien er een capaciteitsvraagstuk ontstaat.

Daarnaast onderschrijven gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties het belang van de bso in het kader van een aanbod voor de gehele dag. De bso maakt vaak gebruik van gemeenschappelijke ruimten, die bij groei van het onderwijs gevorderd of ingezet kunnen worden. Dit houdt in dat de bso-functie niet langer kan worden ingevuld. Gemeente, schoolbesturen en kinder- opvangorganisaties streven daarom naar oplossingen voor capaciteitsgebrek waarbij de bso-functie niet hoeft te wijken. 2. Eigendom : de wijze waarop de eigendomssituatie wordt bepaald. a. Nieuwe situaties Bij exclusief gebruik door kdv en/of bso wordt er lokaal maatwerk geleverd of wordt de gewenste eigendomsverhouding voor het gedeelte van de kinderopvang heroverwogen: gemeente eigenaar, 2 Gelet op de huidige bouwprijzen en rentestanden kunnen kostprijsdekkende huurtarieven hoog uitvallen voor kinderopvangorganisaties. Dit heeft invloed op de haalbaarheid van het KC. Dit wordt nu schoolbestuur/schoolbesturen eigenaar of een vereniging van eigenaren, waarbij de voor- en nadelen bij elke situatie in acht worden genomen. Bij de verkoop of uitgifte van onroerend goed door overheden geldt dat gelijke kansen voor potentiële gegadigden moeten worden geborgd. Dit houdt in dat overheden - zoals gemeenten - transparantie moeten betrachten en objectieve, toetsbare en redelijke selectiecriteria moeten hanteren.

Deze uitgangspunten zijn van invloed op situaties waarin bijvoorbeeld ruimten voor kinderopvang beschikbaar worden gesteld. Indien een gemeente ervoor kiest om juridisch eigenaar van dergelijke ruimten te blijven, en deze niet overdraagt aan het schoolbestuur (zoals gebruikelijk in reguliere situaties), kan sprake zijn van een aanbestedingsplicht. Dit kan echter botsen met de bestaande samenwerking tussen schoolbesturen en kinderopvang- organisaties. 3. Tariefstelling : de wijze waarop het tarief wordt bepaald. a. Nieuwe situaties: bij exclusief gebruik door kdv en/of bso wordt een tarief bepaald op basis van de kostprijsdekkende methode 2. b. Uitzondering nieuwe situatie: voor nieuwe situat ies waarbij er geen KC tot stand kan komen bij een bepaling van een tarief op basis van de kostprijs- dekkende methode (door bijvoorbeeld een te beperkte omvang van het aantal kinderen dat kinderopvang afneemt), kunnen gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties onderzoeken of er bij exclusief gebruik door kdv een correctie kan plaatsvinden op de kostprijsdekkende methode naar rato van de bezetting van de ruimte, mits aan de volgende voorwaarden is voldaan: o Er wordt door onderzoek aangetoond dat er onvoldoe nde aanbod is aan kinderopvang.

o Er wordt met een businesscase aangetoond dat kdv o ok niet rendabel te maken is door de combinatie van kdv en/of bso, andere partners en/of middelen. gezien als een incident, maar indien dit een structureel probleem blijft treden gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties in overleg. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 14 van 44 4. Financiering : de wijze waarop de ruimten worden gefinancierd. a. Nieuwe situaties: zowel voorfinanciering door de gemeente als financiering door kinderopvangorganisaties is mogelijk. Gezien de onderstaande voorwaarden ligt voorfinanciering door de gemeente voor de hand. In het geval dat de gemeente financiert wordt gesproken over voorfinanciering, omdat het doel is dat de kapitaallasten volledig door huuropbrengsten worden terugverdiend. De volgende voorwaarden zijn van toepassing: o Het gaat om exclusief gebruik van ruimten door een aanbieder van kinderopvang. o De kapitaallast wordt binnen een redelijke termijn terugverdiend uit de huurinkomsten. o Het beoogde gebruik is beargumenteerd aan de hand van een behoefteonderzoek. b. In het geval dat de kinderopvang financiert zijn de volgende voorwaarden toepassing: o De kinderopvangorganisatie maakt met de bouwheer a fspraken over de betrokkenheid van de ondernemer bij het ontwerp en de realisatie van de kinderopvangruimten. Deze afspraken worden contractueel vastgelegd.

o De kinderopvangorganisatie participeert risicodrag end in het totale proces van ontwerp en realisatie (aanbestedingsrisico, meer-/minderwerk e.d.). o De kinderopvangorganisatie krijgt geen eigendom of ander zakelijk recht in/op het schoolgebouw of het onderliggende terrein. 3.4.6 Bouwsteen 6: kwaliteit en duurzaamheid Deze bouwsteen duidt de kwaliteit en duurzaamheid van onderwijshuisvesting waar de gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties naar streven; uitgangspunt hierbij is nieuwbouw. Bij vernieuwbouw en renovatie wordt beoogd om deze kwaliteit zoveel mogelijk te realiseren. Voor bestaande bouw ligt de verantwoordelijkheid primair bij de schoolbesturen, maar kan er met de gemeente in overleg worden getreden over verbetermogelijkheden. Hierbij kan worden gedacht aan het uitvoeren van verduurzamingsmaatregelen op natuurlijke vervangingsmomenten binnen het IHP. Gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties zien het realiseren van kwalitatief goede en duurzame huisvesting als een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Een kwalitatief goed en duurzaam gebouw biedt een goede onderwijsomgeving en heeft bovendien een positief effect op het leefklimaat voor de toekomstige generaties. Daarvoor wordt een brede definitie van kwaliteit en duurzaamheid gehanteerd. Deze is uitgewerkt in onderstaande uitgangspunten. 1.

Energieprestatie: de energieprestatie van de onderwijshuisvesting sluit aan bij de doelstellingen uit het klimaatakkoord en de sectorale routekaart, met als einddoel een CO ₂-reductie van 95% in 2050. Voor 2030 is een tussentijdse doelstelling van 35% CO ₂-reductie geformuleerd. Hoewel deze afwijkt van de 49% reductie zoals opgenomen in de sectorale routekaart, blijft de langetermijnambitie onverminderd gericht op het behalen van de landelijke doelen voor 2050. Met het IHP willen gemeente en schoolbesturen gezamenlijk invulling geven aan de verduurzamingsopgave voor de nieuwbouwplannen in het onderwijs. De ambitie is om energieneutrale (ENG) schoolgebouwen te realiseren. Het toevoegen van duurzame huisvestingscomponenten in de nieuwbouw mag echter nooit ten koste gaan van de onderwijsexploitatie. 2. Slim verduurzamen: gemeente en schoolbesturen willen de verduurzaming van het bestaande onderwijsvastgoed op een slimme en doeltreffende manier aanpakken. Dat betekent: maximaal effect realiseren met een efficiënte inzet van middelen. Om dit te bereiken, wordt ingezet op het combineren van verduurzamingsmaatregelen met natuurlijke vervangingsmomenten van gebouwonderdelen, zoals vastgelegd in het meerjarenonderhoudsplan.

Door bijvoorbeeld isolatie, ventilatieverbetering of installatietechnische aanpassingen te koppelen aan geplande vervanging van daken, kozijnen of verwarmingssystemen, wordt onnodige dubbeling van werkzaamheden voorkomen en wordt het beschikbare budget optimaal benut. 3. Gezondheid: voor onderwijshuisvesting wordt er rekening gehouden met alle Frisse Scholen-thema’s: (naast energie) lucht, temperatuur, licht en geluid. Dit is

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 15 van 44 om een prettig en gezond klimaat voor kinderen en medewerkers te realiseren. Voor de Frisse Scholen-thema’s wordt gekozen voor een slimme mix van eisen per subonderdeel, waarbij lucht en temperatuur minimaal klasse B scoren (zie bijlage III). 4. Toekomstbestendigheid: er wordt ingezet op maximale flexibiliteit. Onderwijs- huisvesting kan op deze manier meebewegen met groei en krimp van scholen en kinderopvanglocaties en kunnen toekomstige concepten faciliteren. Het gaat zowel om interne flexibiliteit als om transformatiemogelijkheden van onderwijshuisvesting bij einde gebruik. 5. Onderwijskundige functionaliteit: onderwijshuisvesting dient huidige onderwijs- concepten goed te faciliteren. Als er samenwerkingspartners in het gebouw zijn gehuisvest, dienen deze eveneens goed gefaciliteerd te worden. 6. Circulariteit: voor circulariteit wordt er bij onderwijshuisvesting naar gestreefd bewust om te gaan met de toegepaste materialen en waar mogelijk gebruik te maken van natuurlijke, ecologisch vriendelijke en/of herbruikbare materialen. a. Renovatie, tenzij: renovatie is in basis een cir culaire maatregel. Voorafgaand aan iedere vervangings-/vernieuwingsopgave wordt de mogelijkheid tot renovatie onderzocht. b. Wanneer renovatie onhaalbaar is wordt onderzocht op welke wijze het oude schoolgebouw nog van maximale waarde is.

o Vrijgekomen schoolgebouw inzetten als tijdelijke h uisvesting. o Het vrijgekomen schoolgebouw hergebruiken voor een andere (maatschappelijke) functie. o Het schoolgebouw slopen en inzetten als donorgebouw. Bij sloop wordt het uitgangspunt van circulariteit toegepast en wordt door middel van een materiaalinventarisatie/sloopscan in kaart gebracht welke gebouwelementen mogelijk nog bij andere projecten gebruikt kunnen worden of opnieuw in de bouwketen geïntegreerd kunnen worden voor hoogwaardig hergebruik. c. In welke mate deze circulaire principes kunnen w orden toegepast zal nader worden onderzocht tijdens de uitwerking van het haalbaarheidsonderzoek van een project. d. Nieuwbouw: in het geval van nieuwbouw wordt gelet op de basisprincipes van circulariteit, zoals de toekomstige losmaakbaarheid van de gebouwelementen, het hergebruiken van materialen en/of gebouwelementen en het gebruik van biobased materialen. Hierbij dient goed te worden gekeken naar de invloed van circulair materiaalgebruik op de investerings- en exploitatiekosten. 7. Klimaatadaptief: klimaatadaptief betekent het ontwerpen en bouwen van onderwijshuisvesting die bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering. Dit omvat het integreren van maatregelen om hittegolven, hevige regenval, droogte en andere extreme weersomstandigheden te weerstaan. Bijvoorbeeld: groene daken en gevels en watermanagement. 8.

Natuurinclusief: hierbij wordt rekening gehouden met biodiversiteit in het ontwerp en de constructie van onderwijshuisvesting. Dit bevordert een gezonde leefomgeving en educatieve kansen voor leerlingen en draagt bij aan het behoud van de natuur. Bijvoorbeeld: nestgelegenheden. 9. Inclusiviteit en toegankelijkheid: de onderwijshuisvesting kenmerkt zich als een inclusieve en toegankelijke omgeving. Een toegankelijke omgeving is een omgeving waar kinderen en volwassenen zich zelfstandig doorheen kunnen bewegen, zonder hulp van derden. Toegankelijkheid betekent ook dat het gebouw geschikt is voor diverse gebruikersgroepen, hierbij hoort een streve n naar meer samenwerking tussen primair onderwijs en speciaal onderwijs of t ussen het onderwijs en zorg- of wijkvoorzieningen. 3.4.7 Bouwsteen 7: monofunctioneel en multifunctioneel eigendom Bij de realisatie en exploitatie van onderwijsgebouwen streeft de gemeente naar duidelijke en eenduidige eigendomsconstructies. Dit voorkomt onduidelijkheid in verantwoordelijkheden en borgt een efficiënt en duurzaam beheer. Binnen dit IHP worden daarom twee modellen gehanteerd: 1. Monofunctioneel eigendom Een gebouw kent één eigenaar en wordt primair gebruikt voor onderwijs. De eigenaar is volledig verantwoordelijk voor beheer en exploitatie. Dit model wordt toegepast wanneer de functie van het gebouw eenduidig is en er geen structurele

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 16 van 44 koppeling met andere maatschappelijke functies noodzakelijk is. Dit biedt overzichtelijkheid in verantwoordelijkheden en eenvoud in beheer. 2. Multifunctioneel eigendom Een gebouw wordt gedeeld door meerdere partijen (bijvoorbeeld onderwijs, kinderopvang en wijkfuncties), waarbij één partij eigenaar is en de overige partijen gebruiker/huurder. Er is dus altijd één eigenaar die eindverantwoordelijk is voor beheer en onderhoud. De afspraken over gebruik, verdeling van ruimten en exploitatie worden vastgelegd in contracten of overeenkomsten. Dit model wordt toegepast bij integrale voorzieningen waar samenwerking tussen partijen meerwaarde biedt. 3. Geen tussenvarianten Tussenvarianten waarbij meerdere partijen gezamenlijk eigenaar zijn, of waarbij eigendoms- en gebruiksrechten versnipperd zijn, worden vermeden. Dergelijke constructies leiden in de praktijk tot onduidelijkheid, discussies over verantwoordelijkheden en inefficiënt beheer. Bij nieuwe investeringen wordt vooraf een keuze gemaakt voor één van beide modellen. Hiermee wordt een transparante basis gelegd voor investeringen, exploitatie en samenwerking tussen gemeente, schoolbesturen, maatschappelijke partners en kinderopvangorganisaties. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 17 van 44 Figuur 3 elementen quickscan-beoordelingsmethodiek. 4.

Methodiek Dit hoofdstuk behandelt de gehanteerde methodes voor de analyse en opgave- formulering. 4.1. Capaciteitsanalyse onderwijs Voor alle schoolgebouwen is de beschikbare capaciteit voor het onderwijs geanalyseerd. De capaciteitsanalyse maakt het ruimtetekort of -overschot per gebouw inzichtelijk. De ruimtebehoefte van het onderwijs wordt bepaald door de leerlingentelling en de prognose te vertalen naar ruimtebehoefte (op basis van de criteria in de verordening). Voor het PO is dit bijvoorbeeld 5,03 m² per leerling en 200 m² vaste voet per school. In het VO en (V)SO gelden, afhankelijk van het onderwijsniveau, andere aantallen m² per leerling. Deze ruimtebehoefte wordt vergeleken met het aantal vierkante meters dat beschikbaar is: de brutovloeroppervlakte (bvo). Opmerking: dit is een genormeerde ruimtebehoefteberekening. In de praktijk zijn er efficiënte en minder efficiënte gebouwen. Als een school bijvoorbeeld veel gangen heeft, of een grote aula, kan er een genormeerd ruimteoverschot zijn, terwijl dit niet zo wordt ervaren. Er is relatief immers minder effectieve onderwijsruimte. Ook wordt in de praktijk gebruik gemaakt van de mogelijkheid tot medegebruik of verhuur van ruimten. In het IHP is vanwege het beleidsrijke karakter ruimte voor nuance op de resultaten uit deze ruimtebehoefteberekeningen.

Naast het inzichtelijk maken van eventuele ruimtetekorten is de capaciteitsanalyse van belang omdat een eventueel ruimteoverschot de schoolbesturen geld kost voor exploitatie en onderhoud. Schoolbesturen ontvangen een vergoeding voor materiële instandhouding op basis van het aantal leerlingen en niet op basis van het aantal m² in een school. Bovendien vormen ruimteoverschotten een risico voor de gemeente. Als een gebouw geheel leeg komt te staan, zal de eigenaar (het schoolbestuur) dit terug willen geven aan de gemeente. Daarnaast dient de gemeente (op basis van de verordening) te voorzien in oplossingen voor ruimtetekorten, waarmee kan worden verwezen naar leegstand. 4.2. Kwaliteitsanalyse onderwijs Op basis van de verordening is alleen de bouwkundige staat een formeel toetsings- criterium. Voor het IHP is het echter niet alleen de vraag of een pand een goed gebouw is, maar of een pand een goed schoolgebouw is. In de beoordeling van het gebouwenbestand is daarom naast de bouwkundige staat ook gekeken naar onderwijskundige functionaliteit, binnenmilieu, veiligheid, exploitatie en uitstraling van de schoolgebouwen. Dit zijn thema’s voor strategisch vastgoedbeleid. Op basis van de door HEVO ontwikkelde ‘quickscan’ zijn alle gebouwen beoordeeld op vooraf vastgestelde criteria tijdens het opstellen van het IHP in 2020.

Elk gebouw is voorzien van een gewogen score die inzicht geeft in de vervangings- of vernieuwings- termijn. De totaalscore geeft op uniforme wijze richting aan de mate van urgentie voor een levensduurverlengende ingreep, in relatie tot de gebouwkwaliteit. Om de urgentie van de opgaven te actualiseren, is een correctie doorgevoerd op het aantal punten dat correspondeert met een vervangingstermijn: • Bij < 60 punten: binnen 0-5 jaar (rood). • Bij 61 - 67 punten: binnen 5-10 jaar (oranje). • Bij 68 - 74 punten: binnen 10-20 jaar (lichtgroen ). • Bij 74 > punten: over meer dan 20 jaar (donkergroe n). Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 18 van 44 De quickscan leidt tot een advies voor de vervangings-/vernieuwingstermijn, ofwel het ‘natuurlijk vervangingsmoment’ van een schoolgebouw. Daarbij zijn de verantwoorde- lijkheden van de gemeente en de schoolbesturen afgestemd. Het natuurlijk vervangingsmoment voor schoolgebouwen is cruciaal omdat het van belang is dat bij ingrepen ((ver)nieuwbouw of renovatie) alle thema’s integraal aangepakt kunnen worden. Immers, bijvoorbeeld een energieneutraal gebouw dat onderwijskundig niet geschikt is, is een ongeschikt schoolgebouw. De quickscanscores zijn input voor de scenario’s. Bij het besluit tot vervanging/ vernieuwing door (ver)nieuwbouw/renovatie is bij de scenario’s ook gekeken naar andere overwegingen (zie hoofdstuk 5).

Partijen kunnen ook besluiten om op element- niveau (bijvoorbeeld binnenmilieu), los van het natuurlijk vervangingsmoment, te investeren. Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 19 van 44 5. Analyse en opgave In dit hoofdstuk worden de uitkomsten van de uitgevoerde analyses gepresenteerd en wordt de opgave geformuleerd. 5.1. Capaciteit onderwijs De basis voor de capaciteitsbehoefte zijn de huidige en toekomstige leerlingen- aantallen in de gemeente. Er wordt eerst stilgestaan bij de ontwikkeling van de prognose, alvorens een overzicht te geven van de totale capaciteit. Leerlingenprognose De onderstaande grafieken tonen de leerlingenprognoses van de gemeente voor respectievelijk het PO en het VO. De grafieken geven inzicht in de verwachte ontwikkeling van het aantal leerlingen in de komende jaren. Voor de PO-sector wordt na een periode van lichte stijging een stabiliteit voorzien. In de VO-sector wordt eerst een daling verwacht, gevolgd door een stabiele fase. Figuur 4 Leerlingenprognose per sector De prognoses laten een duidelijk verschil zien tussen de kern Wijchen en de kleinere kernen. Figuur 5 Leerlingenprognose PO kern Wijchen In de kern Wijchen is sprake van een duidelijke groei in de eerste jaren, gevolgd door een stabiele fase met een licht stijgende lijn richting de lange termijn. Figuur 6 Leerlingenprognose PO kleine kernen rondom Wijchen

Referentie: 1664903-0035.1.0. Pagina 20 van 44 In de kleinere kernen daarentegen overheerst een beeld van stabiliteit of een lichte daling op lange termijn. Sommige kernen kennen kleine schommelingen, maar het algemene patroon laat zien dat er geen sprake is van groei en dat het aantal leerlingen in enkele gevallen geleidelijk afneemt. Capaciteitsanalyse Onderstaande tabel geeft een overzicht van de ruimtetekorten en -overschotten per schoolgebouw. Deze capaciteitsanalyse is tot stand gekomen door het beschikbare brutovloeroppervlak in de huidige situatie te vergelijken met de ruimte waar een school normatief recht op heeft, op basis van het aantal leerlingen. Een groen getal geeft aan dat de school meer ruimte tot haar beschikking heeft dan waar zij normatief recht op heeft. Een rood getal duidt op een tekort; de school beschikt over minder ruimte dan de normatieve berekening aangeeft. Tabel 3 Capaciteitsanalyse schoolgebouwen Binnen het primair onderwijs is sprake van een wisselend beeld. Sommige scholen beschikken structureel over meer ruimte dan nodig, terwijl andere juist te maken hebben met een ruimtetekort. Voor De Bonte Boomhut en Westwijzer zal het ruimtetekort op korte termijn worden opgelost binnen de bestaande plannen. Bij De Baptist geeft het schoolbestuur aan dat het normatieve ruimtetekort niet herkenbaar is; het gebouw wordt als ruim genoeg ervaren.

Dit verschil kan mogelijk verklaard worden door de beperkte omvang van de school in leerlingenaantallen, in combinatie met het relatief grote aandeel vaste voet dat normatief wordt toegekend. Deze verschillen zijn structureel; scholen met een ruimtelijk overschot behouden dit in de komende jaren, terwijl scholen met een tekort geen verbetering verwachten. Hierdoor ontstaat een gefragmenteerd beeld; de totale capaciteit lijkt weliswaar voldoende, maar de verdeling over de afzonderlijke locaties sluit niet aan op de werkelijke behoefte. De berekening van de normatieve ruimtebehoefte in relatie tot de beschikbare capaciteit van de twee vestigingen van De Trinoom geeft een vertekend beeld van de feitelijke situatie. De leerlingenprognose maakt geen onderscheid tussen de vestigingen Diemewei en Brink, waardoor de leerlingen niet afzonderlijk aan beide locaties kunnen worden toegedeeld. Om toch een analyse te kunnen uitvoeren, zijn in dit IHP alle leerlingen voorlopig toegerekend aan de locatie Diemewei. Hierdoor ontstaat in de capaciteitsanalyse het beeld dat Diemewei met een ruimtetekort te maken heeft, terwijl aan de locatie Brink geen leerlingen zijn toegekend en deze daardoor een ruimteoverschot laat zien. In werkelijkheid is sprake van één school- organisatie waarbij de leerlingen over beide locaties worden verdeeld. Per saldo is de totale

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://wijchen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/84465556-869a-457d-9ce4-a819cd918cb2?agendaItemId=572533a8-7c86-4817-9a19-4bc2bab2270b