Jaarstukken 2020 Westvoorne (gewijzigd)
Tekst van het document
Het afkoppelen van hemelwater vindt plaats in samenhang met investeringen in herstraten en inrichting wegen. In 2020 is 1,25 ha verharding afgekoppeld van de gemengde riolering. Door bezuinigingen met als resultaat het verlagen van het beheerniveau van de wegen van A naar B zijn ook de investeringen doorgeschoven. Hierdoor zal het afkoppelen over een langere periode plaatsvinden dan voorzien was in het Afkoppelplan 2008. De staat van onderhoud blijft minimaal op hetzelfde niveau en door de eigenschappen van de lining zal deze in een aantal gevallen verbeteren. Een groot deel van de riolering ligt in de polder en het duingebied. Dit is een met pompen gestuurd drukrioleringssysteem en bestaat uit ruim 640 gemalen en 120 km persleiding. In na een pilot in 2019 zijn 2020 zijn de voorbereidingen uitgevoerd voor het optimaliseren en revitaliseren van het elektrische en besturingssysteem van de rioolpompen. De uitvoering vindt plaats in 2021.
91
Onderhoud Kapitaallasten Totaal
Begroting Werkelijk 2020 2020 484.376 495.149 2.165.503 1.629.563 2.649.879 2.124.712
Watergangen Naast het reguliere onderhoud zijn het vervangen van de beschoeiingen en het baggeren van de watergangen de belangrijkste kostenaspecten. De lasten hiervan zijn opgenomen in het GRP 20202024. Het baggeren wordt conform planning in 2023 en 2024 volgens de baggercyclus van het waterschap uitgevoerd. Openbaar groen In de begroting zijn de wijzigingen door bezuinigingen op de kapitaalsinvesteringen doorgevoerd. De daaruit volgende mutaties zijn in het overzicht verwerkt. In het beheerplan 2015-2019 zijn de effecten van de bezuinigingen in het meerjarige beheer en onderhoud op de kwaliteit, vastgesteld.
Onderhoud Kapitaallasten Totaal
Begroting Werkelijk 2020 2020 299.246 295.909 6.972 6.972 306.218 302.881
Gebouwenbeheer Periodiek wordt het onderhoudsprogramma voor de openbare gebouwen geactualiseerd. De kosten voor het onderhoud van de openbare gebouwen worden geëgaliseerd via de voorziening onderhoud gebouwen. Met gebruikmaking van de middelen uit deze voorziening kan het planmatig onderhoud gedurende een periode van 10 jaar worden uitgevoerd. Deze meerjaren- onderhoudsprogramma’s bestaan uit de clusters Algemene dienst, Sport en Cultuur: Pand Gemeentehuis Rockanje Gemeentewerf Oostvoorne Torens, klokken en uurwerken Aula Rockanje Aula Oostvoorne Reddingsbrigade Toiletunit 1e slag Toiletunit 2e slag
scenario was Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding
scenario wordt Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding
CC de man De Remise Tintesteijn Verenigingsgebouw Tinte Koepel Zeeburg Brede school
Instandhouding Instandhouding Instandhouding Transitie Instandhouding
Instandhouding Instandhouding Instandhouding Reactief Transitie Instandhouding 92
MFC De Meander Sportcomplex Zwartelaan Velden Zwartelaan Sportcomplex Drenkeling Velden Drenkeling Sportcomplex Forcial (velden)
Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding Instandhouding
Instandhouding Transitie Instandhouding Transitie Instandhouding Instandhouding
In de afgelopen periode is het gemeentehuis Oostvoorne verkocht en is er een nieuw MFC De Merel in Rockanje gebouwd. Tintestein in Tinte is voor een deel verbouwd en wordt een deel opnieuw gebouwd. Verder is door Stimular een onderzoek uitgevoerd naar de verduurzaming van de gebouwen en advies gegeven over de wijze waarop de gebouwen voor 2030 aan het wettelijke label A kunnen voldoen met daarbij de inspanningen die nodig zijn om voor 2040 de gebouwen energieneutraal te maken. De voorgenoemde veranderingen worden verwerkt in het MJOP 20212030. Voor de inhoudelijke toelichting op het onderhoud van de woningvoorraad van het woonbedrijf wordt u verwezen naar bijgevoegde bijlage met daarin het jaarverslag van het woonbedrijf. Algemene dienst
Onderhoud Kapitaallasten Totaal
Begroting Werkelijk 2020 2020 360.326 232.829 102.804 102.804 463.130 335.633
Sport
Onderhoud Kapitaallasten Totaal
Begroting Werkelijk 2020 2020 198.289 147.309 285.472 285.472 483.761 432.781
Cultuur
Onderhoud Kapitaallasten Totaal
Begroting Werkelijk 2020 2020 147.559 112.133 130.789 130.788 278.348 242.921
Tractie en gereedschappen Om grote fluctuaties in jaarlijkse budgetten te voorkomen, wordt het budget voor tractie en gereedschappen bepaald op basis van een vervangingsschema meerjarenraming materiaal-materieel. Op basis van het Besluit, begroting en verantwoording (BBV) worden de investeringen geactiveerd.
93
Aanschaffingen Kapitaallasten Totaal
Begroting Werkelijk 2020 2020 15.365 12.909 89.752 89.752 105.117 102.661
94
Coronavirus COVID19 De uitbraak van COVID-19 (corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden. Voor de aanpak van COVID-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijk maatregelen van het Rijk, kunnen doen. U wordt hierover reeds periodiek geïnformeerd. In dit onderdeel nemen wij de directe gevolgen op waarvan nu bekend is dat deze door de gemeente gedragen moeten worden. De VNG heeft recent een compleet overzicht gemaakt met daarin de mogelijke financiële effecten van corona op de inkomsten en uitgaven op de korte termijn en op de middellange termijn. In dit hoofdstuk wordt met name ingegaan op de financiële effecten van COVID19. Voor een beleidsmatige toelichting op de maatschappelijke effecten wordt verwezen naar het programmaverslag. Kostenoverzicht In onderstaande tabel wordt een overzicht weergeven van de gemaakte kosten of misgelopen inkomsten als gevolg van de COVID-19 pandemie. Over het jaar genomen is er een inkomstenderving van ruim € 760.000,- waar tegenover een kostentoename van afgerond € 380.000,- staat. Dit maakt dat de gemaakte kosten in 2020 per saldo uitkomen op € 1.145.600,-. Onderdeel Lagere opbrengsten Toeristenbelasting
Parkeergelden
Accommoadaties verhuur, horeca en zwembad Kwijtscheldingen Hogere kosten
BUIG uitkering
Veiligheidsregio/extrakosten
Verkeersmaatregelen Schoonmaakkosten Organisatiekosten Onvoorzien Totaal
2020 766.000
Toelichting
€ 1 miljoen begroot. 50% minder opbrengsten waarvan 241.000 50% weer gecompenseerd wordt door het Rijk € 419.000 begroot. Inschatting € 54.000,- minder parkeeropbrengsten. De derving in de inkomsten is 54.000 gecompenseerd vanuit het Rijk De resultaten vanuit de verhuur van de accommodaties ten opzichte van de primaire begroting vallen fors tegen. Dit heeft te maken met het stilvallen van de verhuur en de 336.000 daaruit voortvloeiende huurcompensatie Kwijtscheldingen bijzondere bijstand en kwijtscheldingen 135.000 huur, opstal en erfpacht. 379.600 Stijging aantal bijstandsgerechtigden, gedeeltelijke compensatie vanuit het Rijk. Dit vormt met name voor 2021 en verder een risico door de voorziene oplopende 37.500 werkeloosheid. Totale kosten gemaakt door VRR COVID-19 omvat € 13.1 miljoen, hiervoor heeft de VRR reeds een subsidie 77.000 ontvangen van € 8.4 miljoen. Als gevolg van de uitbraak van het coronavirus COVID19 zijn er extra kosten gemaakt voor onder andere de inzet van extra inzet BOA’s, verkeersregelaars, wegafzettingen 55.000 en waarschuwingsborden. Extra schoonmaakkosten, aanschaf desinfectiezuilen en 23.000 intensievere schoonmaak van faciliteiten Kosten voor laptops, mobiele apparatuur en 84.600 thuiswerkvergoeding. 102.500 Inschatting voor onvoorziene/nog niet bekende zaken. 1.145.600
95
Steunpakket COVID-19 Vanwege de enorme impact van de corona COVID-19 pandemie worden gemeenten, provincies en waterschappen gecompenseerd voor de aan de pandemie gerelateerde kosten en gemiste inkomsten. In totaal zijn er in 2020 drie steunpakketten ingezet vanuit het Rijk. De extra middelen zijn via de algemene uitkering naar de gemeenten gevloeid. De drie steunpakketten die door het Rijk in 2020 zijn samengesteld bevatten voor € 841.024,- aan compensatiemiddelen waarvan € 602.332 ten gunste komt van 2020. Het restant wat de gemeente is toegekomen bij o.a. de decembercirculaire komt ten gunste van 2021. In onderstaande tabel wordt de samenstelling en omvang van de steunpakketten weergegeven. Pakket Pakket 1 Eigen bijdrage Wmo Inhaal Jeugd Inhaal Wmo Lokale culturele voorzieningen Noodopvang kinderen van ouders met cruciale beroepen Mutatie voorschoolse voorziening peuters Toeristenbelasting Parkeerbelasting Pakket 2 Buurt- en dorpshuizen Extra kosten verkiezingen Lokale culturele voorzieningen Precario belasting en markt- en evenementen Schrappen opschalingskorting 2020 Toezich en handhaving
Vrijwilligers organisaties Pakket 3 Aanvullend pakket re-integratiekosten 2020 Bijzondere bijstand Compensatie quarantainekosten Continuiteit van zorg Gemeentelijk schuldenbeleid Totaal ontvangen ten gunste van 2020
Compensatie 396.194 15.696 10.906 9.301 38.734 23.361 6.196 241.000 51.000 176.941 9.015 30.828 38.503 10.202 44.235 38.954 5.204 29.197 2.790 2.018 2.049 16.419 5.921 602.332
De tabellen met daarin de gemaakte kosten en de omvang van het steunpakket, waarvan de middelen ten gunste komen van 2020, laten een verschil tussen lasten en baten zien van € 543.268,-. Dit is met name te wijten aan de lasten die door de gemeente zijn genomen voor huurcompensatie en kwijtschelding, de post onvoorziene uitgaven en het faciliteren van de thuiswerkmogelijkheden. Deze onderdelen worden niet of in beperkte mate gecompenseerd door het Rijk. Uitvoering Tozo Om ondernemers te ondersteunen tijdens deze coronacrisis heeft het kabinet de regeling tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers in uitvoering gebracht. Deze regeling is bedoeld voor ondernemers en dient ervoor te voorzien in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud indien het inkomen als gevolg van de coronacrisis is gedaald tot het sociaal minimum. Tevens is het mogelijk een lening af te sluiten om liquiditeitsproblemen als gevolg van de crisis op te vangen. De regeling wordt aangevraagd bij en uitgevoerd door de gemeenten. In de tabel op de volgende pagina is weergegeven hoeveel Tozo regelingen de gemeente in 2020 heeft uitgevoerd.
96
Aantal regelingenTozo 2020
Levensonderhoud
Verstrek bedrijfskapitaal
Tozo 1
213
17
Tozo 2
55
6
Tozo 3
51
1
Totaal
319
24
De kosten die door gemeenten worden gemaakt voor de uitvoering van de regeling en het verstrekken van de financiële middelen aan de ondernemers worden volledig vergoed door het Rijk. Onderstaande tabel laat zien welke kosten door de gemeente zijn gemaakt en welke vergoeding is ontvangen vanuit het Rijk. Onderdeel
2020
Baten
3.430.017
Doelbudget toegekend door het Rijk
3.269.317
Compensatie uitvoeringskosten
160.700
Lasten
1.614.255
Uitgaven levensonderhoud
1.385.057
Verstrekt bedrijfskapitaal
229.198
Baten die apart verantwoord worden
160.700
Compensatie uitvoeringskosten
160.700
Overschot retour naar het Rijk
1.655.062
97
Financiering Deze paragraaf biedt inzicht in het sturen, het beheersen van, het verantwoorden en het controleren van de financieringsfunctie.
Het belangrijkste uitgangspunt van de treasury is het beheersen van de risico’s. Dat uit zich in een tweetal kwalitatieve randvoorwaarden voor het treasurybeleid. De eerste is dat het aangaan en verstrekken van geldleningen (en het verlenen van garanties) alleen zijn toegestaan voor de uitoefening van de publieke taak. De tweede houdt in dat het uitzetten van gelden en derivaten een prudent karakter moet hebben en niet gericht is op het genereren van inkomen door het lopen van overmatige risico’s. Financiering > 1 jaar Op basis van het jaarlijks door de gemeenteraad vastgesteld investeringsprogramma wordt de liquiditeitenplanning >1 jaar alsmede de hiermee verband houdende financiering opgesteld. Vermogens- en financieringsstructuur (inclusief woonbedrijf) Werkelijk Geïnvesteerd vermogen per 31-12 Immateriële vaste activa algemene dienst Materiële vaste activa algemene dienst Materiële vaste activa woonbedrijf Grondexploitaties en voorraden algemene dienst Grondexploitaties en voorraden woonbedrijf Geldleningen en deelnemingen Totaal geïnvesteerd
Financiering per 31-12 Geldleningen o/g Nieuwe geldleningen o/g Reserves en voorzieningen algemene dienst Reserves en voorzieningen woonbedrijf Rekening-courantkrediet, waarborgsommen, kasgeldleningen etc. Totaal financiering
2020 129 45.716 48.124 716 17 4.109 98.811 Werkelijk 2020 58.768 10.000 38.256 10.305 31 117.360 (bedragen x € 1.000,-)
Vermogens- en financieringsstructuur (exclusief woonbedrijf) Geïnvesteerd vermogen per 31-12 Immateriële vaste activa algemene dienst Materiële vaste activa Grondexploitaties en voorraden algemene dienst Geldleningen en deelnemingen Totaal geïnvesteerd
Werkelijk 2020 129 45.716 716 4.109 50.670 98
Financiering per 31-12 Geldleningen o/g Nieuwe geldleningen o/g Reserves en voorzieningen algemene dienst Rekening-courantkrediet, waarborgsommen, kasgeldleningen etc. Totaal financiering
Werkelijk 2020 30.921 10.000 38.256 31 79.208 (bedragen x € 1.000,-)
Bij de financiering van het geïnvesteerd vermogen zijn de volgende uitgangspunten van belang: Financieringsmiddelen worden uitsluitend aangetrokken ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak. Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne financieringsmiddelen te gebruiken teneinde het renterisico te minimaliseren en het renteresultaat te optimaliseren. Rentetoerekening investeringen Met ingang van het jaar 2017 zijn de voorschriften BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) ten aanzien van de toerekening van rentekosten aan investeringen gewijzigd. De voorgeschreven renteberekeningsmethodiek is weergegeven in onderstaand schema.
Schema rentetoerekening 2020 a. Externe rentelasten, geldlen.o/g b. Externe rentebaten, geldlen.u/g Door te berekenen rentes -rente aan grondexploitaties alg. dienst -rente projectfinanciering afvalstoffen / huish.afval -rente projectfinanciering riolering Totaal door te berekenen rentes Saldo door te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Aan taakvelden / programma's + overhead toe te rekenen e. Werkelijk aan taakvelden / programma's + overhead toegerekende rente (begroot renteomslag 1,12%, afgerond 1,5%) (rekening renteomslag 1,09%, afgerond 1,5%) f. Renteresultaat op taakveld treasury c.
Begroting %
Begroting Rekening 2020 % 1.636 26 1.610
Rekening 2020 1.501 42 1.459
1,76% 4,00% 5,00%
49 27 560
-9 27 561
1,57% 4,00% 5,00% 636 974 0 0 974
578 880 0 0 880
1.142 168
1.053 173
(bedragen x € 1.000,-)
(bedragen x € 1.000,-)
Leningenportefeuille
Stand leningen per 1-1 Nieuwe leningen Aflossingen Renteaanpassingen Stand leningen per 31-12
Omvang 2020 72.314 10.000 13.546 0 68.768
Gemidd. rente 2020 2,18%
2,10% (bedragen x € 1.000,-)
99
De leningenportefeuille bestaat per 31-12-2020 uit 16 leningen, waarvan 15 bij de BNG en 1 bij de Rabobank. Het gemiddelde leningbedrag per inwoner van Westvoorne is ultimo 2020 € 4.614,-inclusief woonbedrijf. Exclusief het woonbedrijf bedraagt dit € 2.746 per inwoner. Een renterisico als gevolg van renteconversie is niet aanwezig. De meeste leningen hebben een looptijd van 25 jaar en enkele van 10 jaar of korter. In 2020 is bij de BNG 1 geldlening opgenomen van € 10 miljoen met een looptijd van 10 jaar. De leningenportefeuille bedroeg per 1 januari 2020 in totaal ruim € 72 miljoen, nagenoeg geheel gefinancierd door de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Naast het aantrekken van nieuwe vaste geldlening(en) om in de financieringsbehoefte te voorzien is het ook mogelijk om bestaande vaste geldleningen te herstructureren. Bij herstructurering worden de verplichtingen van de toekomstig te betalen rente van de bestaande leningen ineens afgekocht of eventueel verwerkt in het rentepercentage van één of meer nieuwe leningen (zgn. agio). Door het verlengen/ herstructureren van looptijden en rentes in de huidige gunstige rentemarkt kunnen de rentelasten voor de komende jaren aanzienlijk worden verlaagd. In feite wordt het nadeel van de afkoop uitgesmeerd over de totale looptijd van de nieuwe lening. Een herstructurering is vooral aantrekkelijk bij lage rentestanden voor lange looptijden.
In 2020 is er echter voor gekozen door de inzet van het vermogen (verkregen uit de verkoop van de eneco-aandelen) de rentelasten in de exploitatiebegroting te dekken en niet te herstructureren Per 31 december 2020 is circa 49,66% van het geïnvesteerde vermogen gefinancierd uit eigen middelen (incl. woonbedrijf). Treasurybeheer Treasury Op het gebied van treasury zijn twee ontwikkelingen relevant. 1. Schatkistbankieren en 2. Wet HOF. 1. Het schatkistbankieren heeft tot consequentie dat de gemeente overtollige financiële middelen (banksaldi >€ 397.000,--) moet overboeken naar een bankrekening “Schatkistbankieren”. 2. Wet HOF stelt aanvullende eisen m.b.t. het begrotingstekort. Het zogenaamde EMU saldo. De wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) stelt dat de decentrale overheden een gelijkwaardige inspanning moeten leveren bij het streven om te voldoen aan de Europese begrotingsdoelstellingen. Hierbij wordt een macro limiet gesteld, waardoor het per gemeente moeilijk te voorspellen is of de macro EMU-norm overschreden wordt. In elk geval zal er structureel meer aandacht aan het EMU saldo moeten worden besteed. Dat heeft op termijn mogelijk consequenties voor de investeringscapaciteit. In de toekomst levert overschrijding van de macronorm mogelijk een boete op.
In het financieel akkoord is afgesproken dat deze kabinetsperiode van een sanctie wordt afgezien zolang er geen sanctie uit Europa volgt. Risicobeheer Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene uitgangspunten: • • •
Leningen of garanties worden uitsluitend verstrekt uit hoofde van de “publieke taak” en aan door de gemeenteraad goedgekeurde derde partijen. Uitzetten van middelen moet een prudent karakter hebben en niet gericht zijn op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. Het gebruik van derivaten is toegestaan uitsluitend ter beperking van financiële risico’s.
Toelichting: Voor wat betreft het verlenen van garanties is leidraad het bij raadsbesluit van 28 november 1989 vastgestelde garantiebeleid. Kernpunt van dit beleid is dat voor het verstrekken van een garantie duidelijk sprake moet zijn van een gemeentelijk belang. 100