Begroting 2022 Westvoorne
Tekst van het document
Parkeertarieven Op de parkeerterreinen van de 1e en 2e Slag geldt betaald parkeren door middel van de heffing van parkeerbelasting. Naast het kopen van een parkeerticket is het mogelijk om een parkeervergunning aan te schaffen. Op drukke zomerse dagen wordt ook geparkeerd op het terrein van de voormalige Swinshoek. Ook hier geldt betaald parkeren. De tarieven die voor het parkeren in 2022 gehanteerd worden, zijn:
Parkeerplaatsen 1e Slag en 2e Slag per dag laag tarief:
Parkeerplaatsen 1e Slag en 2e Slag per dag hoog tarief:
- uurtarief € 1,50 - dagtarief € 7,50,- uurtarief € 1,75 - dagtarief € 9,50,-
Het parkeertarief Swinshoek bedraagt €7,50. Parkeervergunningen voor inwoners Westvoorne bedragen € 45,-. Parkeervergunningen voor bezoekers bedragen € 55,-. 58
Dekkingspercentage leges In 2022 stijgen de leges met 1,5% inflatiecorrectie. Het dekkingspercentage van leges mag maximaal 100% kostendekkend zijn. Het dekkingspercentage van de leges is in onderstaande tabel weergegeven. Er is sprake van kruissubsidiëring tussen de verschillende titels uit de legesverordening. Gemiddeld blijven we in totaal onder de 100%. Afval en riool worden bij de woonlasten nader toegelicht. Jaarrekening
Begroting
Begroting
Dekkingspercentage
2020
2021
2022
Leges titel 1: Algemene dienstverlening (burgerzaken enz.) Leges titel 2: Dienstverlening fysieke leefomgeving / omgevingsvergunning Leges titel 3: Dienstverlening Europese Dienstenrichtlijn (o.a. horeca, evenementen enz.)
32%
45%
36%
41%
76%
89%
10%
34%
11%
Lijkbezorging
63%
93%
96%
Markten
28%
34%
33%
Afvalstoffenheffing
100%
100%
100%
Rioolheffing
100%
100%
100%
Volgens de per 1/1/2017 ingegane BBV-voorschriften mag geen overhead op de taakvelden verantwoord worden. Maar er mag voor de legesberekening wel rekening gehouden worden met het toerekenen van die overheadkosten. Hieronder volgt een overzicht van de opbouw van de kosten per leges onderdeel. Voor het toerekenen van overheadkosten is gekeken naar de verhouding van de geraamde directe uren op een bepaald taakveld t.o.v. het totaal aantal geraamde directe uren voor de hele organisatie. De overheadkosten die toegerekend worden aan riool en afval worden hierna bij de woonlasten gespecificeerd.
Directe kosten
Toegerekende overhead
Te dekken totale kosten
Opbrengsten
Titel 1: Algemene dienstverlening
395.018
212.269
607.287
216.678
36%
Titel 2: Dienstverlening fysieke leefomgeving / omg.vergunning
459.551
301.163
760.714
679.698
89%
Titel 3: Dienstverlening Europese Dienstenrichtlijn
51.910
37.956
89.866
10.140
11%
Lijkbezorging
253.501
141.965
395.466
379.249
96%
Markten
39.834
13.130
52.964
17.629
33%
Toelichting opbouw kosten leges 2021
Dekkingspercentage
59
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderstaand zal achtereenvolgens inzicht worden gegeven in het risicoprofiel van 2022 en een beoordeling van het weerstandsvermogen van de gemeente in 2022. Tenslotte zal een aantal financiële kengetallen gepresenteerd worden.
Risicoprofiel 2022 Het risicoprofiel van de gemeente Westvoorne is opgebouwd uit de risicoprofielen van de verschillende sectoren die zijn geconsolideerd tot een gemeentebreed risicoprofiel. Deze risicoprofielen zijn halverwege 2021 ten behoeve van de begroting 2022 geactualiseerd. Als gevolg hiervan zijn 42 risico’s geïdentificeerd. Niet alle risico’s worden in deze paragraaf specifiek inzichtelijk gemaakt. In figuur 1 worden de 5 belangrijkste risico’s uit het risicoprofiel van de Gemeente Westvoorne beknopt weergegeven. Deze risico’s zijn gerangschikt op basis van de invloed op het weerstandsvermogen. Het nummer tussen haakjes geeft de positie van het risico weer ten tijde van de vorige risicoinventarisatie, gehouden in december 2020.
Nr. Risicogebeurtenis
Kansklasse
Gevolgklasse
Risicoscore
Invloed op benodigde weerstandscapaciteit (in %)
Invloed op benodigde weerstandscapaciteit (in €)
1 (2)
Sociaal Domein: vanwege open-einde regelingen is het onzeker of de budgetten toereikend zullen zijn.
4
5
20
21%
€ 618.750
2 (1)
Door epidemieën (zoals Corona) vallen inkomsten uit toeristenbelasting en parkeergelden weg.
2
5
10
17%
€ 500.000
3 (3)
Mogelijkheid tot inbraak of toegang door onbevoegden in netwerk en/of informatiesystemen door inbellen (dial-in) van buitenaf of door hacken / virussoftware.
5
4
20
13%
€ 375.000
4 (9)
Bij aanbesteding wordt beschikbaar bedrag overschreden. Dit als gevolg van gestegen grondstofprijzen en krapte op de arbeidsmarkt.
4
4
16
9%
€ 281.250
3
4
12
8%
€ 225.000
5 (4)
Onvoldoende functioneren van medewerkers kan leiden tot ontslag en/of extra inzet van personeelszorg, kosten van inhuur en inzet middelen. Figuur 1: Risico top 5, 2022
Betekenis kansklasse: 1: 2: 3: 4: 5:
zeer klein klein gemiddeld groot zeer groot
0% 25% 50% 75% 100%
Betekenis gevolgklasse: 0: geen financiële gevolgen 1: x < € 10.000,2: € 10.000,- < x < € 100.000,3: € 100.000,- < x < € 250.000,4: € 250.000,- < x < € 500.000,5: x > € 500.000,-
Risicoscore: kansklasse x gevolgklasse
60
Garantstellingen Gemeente Westvoorne heeft voor ca. € 0,3 miljoen garantstellingen verleend voor (hypothecaire) geldleningen particulier woningbezit en aan verenigingen/stichtingen binnen de gemeente met gemeentegarantie. Het risico wat we hiermee lopen is beperkt. Daarnaast is voor bijna € 32 miljoen aan gewaarborgde geldleningen WSW (Waarborgfonds Sociale Woningbouw) verstrekt t.b.v. de financiering van ouderenhuisvesting. Als het WSW in de financiële problemen geraakt, zullen alle woningcorporaties borg staan. Pas daarna wordt een beroep op individuele gemeenten gedaan. Het risico wordt dan ook als zeer laag gekwalificeerd en is als zodanig opgenomen in het risicoprofiel.
Weergave van de weerstandscapaciteit Op basis van het risicoprofiel van de gemeente Westvoorne kan de benodigde weerstandscapaciteit worden berekend. Hiermee is berekend dat een reserve van € 2,97 mln benodigd is om de risico’s in financiële zin af te dekken. Dit bedrag wordt afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit om het weerstandsvermogen te kunnen bepalen. Vermogenspositie van de gemeente De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende elementen: a. omvang van de vrij aanwendbare reserves b. omvang van de onbenutte belastingcapaciteit OZB c. omvang van de post onvoorziene uitgaven a: vrij aanwendbare reserves O.b.v. de Nota Risicomanagementbeleid 2018-2021 bestaan de vrij aanwendbare algemene reserves uit: Algemene reserve Algemene reserve Woonbedrijf b: onbenutte belastingcapaciteit Voor de weerstandscapaciteit wordt gerekend met een verhoging van de tarieven OZB in relatie tot de artikel 12-norm. Indien een gemeente in hoge financiële nood verkeert, zullen eerst de maximale eigen mogelijkheden ingezet moeten worden voordat een beroep gedaan kan worden op een artikel-12 uitkering. Eén van de voorwaarden is dat het OZB-tarief 120% bedraagt van het landelijk gemiddelde tarief. Aangezien de OZB-tarieven van Westvoorne tot de laagste van het land behoren, komt dit neer op een onbenutte belastingcapaciteit van € 2,5 mln.
c: post onvoorzien De post onvoorzien kan in principe worden ingezet om de kleine risico’s financieel op te vangen. In 2022 bedraagt de post onvoorzien € 25.000,-. De beschikbare weerstandscapaciteit ontwikkelt zich meerjarig als volgt: Beschikbare weerstandscapaciteit*
2022
2023
2024
2025
Algemene reserve
5.020.081
5.313.244
4.995.591
4.720.591
Algemene reserve Woonbedrijf
3.194.892
3.194.892
3.194.892
3.194.892
Onbenutte belastingcapaciteit OZB
2.500.000
2.500.000
2.500.000
2.500.000
Post onvoorzien
25.000
25.000
25.000
25.000
Totaal
10.739.973
11.033.136
10.715.483
10.440.483
Exclusief Woonbedrijf
7.545.081
7.838.244
7.520.591
7.245.591
Figuur 2: Weerstandscapaciteit 2022-2025
* Saldi per 1-9-2021. Raadsbesluiten genomen na 1-9-2021 zijn hierin niet verwerkt.
61
Beoordeling weerstandsvermogen In het voorgaande is zowel de benodigde als de beschikbare weerstandscapaciteit bepaald. Om het weerstandsvermogen van de gemeente Westvoorne te bepalen en daarover een oordeel te vellen zal een relatie worden gelegd tussen deze beide. De ratio van het weerstandsvermogen wordt bepaald met de formule: Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit Meerjarig ontwikkelt de ratio zich als volgt: Ratio weerstandsvermogen
2022
2023
2024
2025
Ratio incl. WOB Ratio excl. WOB
3,61 2,54
3,71 2,64
3,61 2,53
3,51 2,44
Figuur 3: Weerstandsvermogen 2022-2025
De gemeente streeft er naar om zo min mogelijk risico te lopen en, mits financieel verantwoord, zoveel mogelijk risico’s af te dekken. Zoals vastgelegd in het coalitieakkoord wordt een ratio van minimaal 1,0 (minimaal voldoende) nagestreefd. Zie ook onderstaande tabel voor de classificatie. Waarderingscijfer
Ratio weerstandsvermogen
Betekenis
A
> 2,0
B
1,4 > x < 2,0
Ruim voldoende
C
1,0 < x < 1,4
Voldoende
D
0,8 < x < 1,0
Matig
E
0,6 < x < 0,8
Onvoldoende
F
< 0,6
Uitstekend
Ruim onvoldoende
Figuur 4: Classificatie ratio’s (ontwikkeld door NAR i.s.m. de Universiteit van Twente)
Zoals de tabel aangeeft, kan de ratio voor 2022 en verder met een A worden gewaardeerd. Dit houdt in dat de gemeente Westvoorne op dit moment over een uitstekende vermogenspositie beschikt om risico’s in financiële zin af te dekken. Tenslotte is het interessant om na te gaan hoe de ratio zich ontwikkelt als in de beschikbare weerstandscapaciteit geen rekening wordt gehouden met de onbenutte belastingcapaciteit. Niet alle gemeenten tellen dit element mee waardoor onderling vergelijken lastig wordt. Ratio weerstandsvermogen (incl. WOB)
2022
2023
2024
2025
Excl. onbenutte belastingcapaciteit
2,77
2,87
2,76
2,67
Figuur 5: Weerstandsvermogen exclusief onbenutte belastingcapaciteit
Ook in deze benadering van de ratio is het waarderingscijfer A van toepassing.
62
Financiële kengetallen Op grond van artikel 11 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn alle gemeenten verplicht om een set specifieke financiële kengetallen op te nemen in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. Het doel hiervan is dat de financiële positie van de gemeente inzichtelijker wordt gemaakt. Daarnaast kunnen gemeenten onderling vergeleken worden. Het gaat om de volgende kengetallen: Kengetallen gemeente Westvoorne in %
Rekening 2020
Begroting 2021
Netto schuldquote
75,4
2022 167,4 132,7
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Grondexploitatie Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
71,6 1,1 35,9 0,8 129,5
127,1 161,4 2,9 5,0 32,2 25,0 0,6 0,4 129,9 125,6
Kengetallen gemeente Westvoorne in %
Netto schuldquote
Belastingcapaciteit
2024
2025
171,6
178,8
177,3
165,5 1,0 24,8 1,9 125,6
172,5 0,2 24,6 0,1 125,6
170,8 0,0 24,2 0,5 125,6
VNG normen (%) Voldoende
Matig
Onvoldoende
<100
>100/ <130
>130
>50
Geen norm <50/>30
<30
>0,6 <100
<0,6/>0 >100/<120
<0 >120
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Grondexploitatie Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
2023
Toelichting kengetallen: Netto schuldquote Doel: inzicht geven in de schuldenlast Deze quote geeft de verhouding weer tussen de schuldenlast en de inkomsten, en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en aflossingen op de exploitatie. Met andere woorden: deze quote geeft aan of de gemeente nog investeringsruimte heeft of juist op zijn tellen moet passen. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. Normaal bevindt de netto schuldquote van een gemeente zich ergens tussen de 0 en 100%. Boven de 100% springt het licht voor een gemeente op oranje. Komt de quote boven de 130% dan springt het licht op rood. Er is dan sprake van een zeer hoge schuld. Voor Westvoorne komen we met een quote van 167,4% boven de grens van 130% uit. Deze hoge quote wordt voor een groot deel veroorzaakt door het Woonbedrijf. Als de netto schuldquote wordt berekend exclusief het Woonbedrijf, dan komt de quote voor 2022 aanmerkelijk lager uit op ruim 63%. Het schuldplafond van 130% is een grove indicatie. Daarom wordt een diepere analyse gemaakt in de vorm van de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Doel: inzicht geven in het deel van de leningen waarvan rentelasten en aflossingen op de eigen organisatie drukken Een hoge schuld kan veroorzaakt worden doordat afgesloten leningen worden doorgeleend.
In dat geval hoeft een hoge schuld geen probleem te zijn. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen, wordt de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Voor Westvoorne valt de netto schuldquote daarmee lager uit (161,4%). De netto schuldquote exclusief het Woonbedrijf komt voor 2022 uit op 56%.
63
Grondexploitatie Doel: inzicht geven in de waarde van de grondposities Niet alleen de verstrekte leningen kunnen het beeld van de netto schuldquote vertekenen, ook de voorraden bouwgrond beïnvloeden dit beeld. Onder normale omstandigheden wordt de rente van de financiering van de aankoop van grond bijgeschreven bij de voorraad grond. De rente drukt dus niet op de exploitatie. Ook voor de grondpositie is een kengetal bepaald. Dit kengetal geeft aan hoe groot de grondpositie (waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten. Grondexploitatie kan een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente. Aan de ene kant loopt de gemeente een risico dat de boekwaarde van gronden niet geheel wordt terugverdiend bij de verkoop. Aan de andere kant kunnen de opbrengsten uit de verkoop van gronden worden gebruikt om de schuldenlast af te bouwen. Door het kengetal grondexploitatie in mindering te brengen op de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, wordt de schuld zichtbaar die werkelijk op de exploitatie drukt (de effectieve schuldquote). Dat levert het volgende overzicht op: Effectieve schuldquote gemeente Westvoorne in %
Rekening 2020
Begroting 2021
2022
2023
2024
2025
(A) Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen
71,6
127,1
172,5
170,8
1,1
5,0
161,4 2,9
165,5
(B) Grondexploitatie
1,0
0,2
0,0
Effectieve schuldquote (= A-B)
70,5
122,1
158,5
164,5
172,2
170,8
Het schuldplafond van 130%, wat genoemd wordt bij de netto schuldquote, is gebaseerd op een netto schuld inclusief leningen voor een portefeuille uitgeleende gelden en inclusief voorraden bouwgrond. Het zal duidelijk zijn dat voor de effectieve schuldquote het schuldplafond lager zal liggen dan die 130%. In dat licht bezien is de effectieve schuldquote voor Westvoorne relatief hoog te noemen. De effectieve schuldquote exclusief het Woonbedrijf komt voor 2022 uit op 52,5%. Solvabiliteitsratio Doel: inzicht geven in de mate waarin de gemeente in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen Deze ratio drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen en geeft weer in hoeverre er geen schulden op het bezit rusten. Hoe hoger deze ratio, des te groter de weerbaarheid van de gemeente. Normaal bevindt de solvabiliteitsratio van een gemeente zich tussen de 30% en 80%. Bij een ratio lager dan 30% springt het licht op oranje. Als de ratio onder de 20% uitkomt, springt het licht op rood. In dat geval is het bezit van een gemeente zeer zwaar belast met schuld. De ratio voor Westvoorne komt uit op 25%. De solvabiliteitsratio exclusief het Woonbedrijf komt op 40% uit.
Structurele exploitatieruimte Doel: inzicht geven in het risico dat er tekorten in de begroting ontstaan De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten per programma en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves te delen door de totale baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is meer flexibel dan een begroting waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn. Voor Westvoorne geldt dat in 2022 de structurele lasten geheel gedekt worden door de structurele baten. Het kengetal laat echter zien dat de structurele exploitatieruimte, zeker voor 2024 en 2025, beperkt is. Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden De ruimte die een gemeente heeft om de belastingen te verhogen, wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. In dit geval worden de totale woonlasten (OZB, riool- en reinigingsheffing) van een meerpersoonshuishouden vergeleken met het landelijk gemiddelde van het jaar daarvoor. De kengetallen in de tabel laten zien dat Westvoorne ruim boven het landelijk gemiddelde zit wat betreft de woonlasten. Op zich is dit verklaarbaar. Westvoorne heeft te maken met een gemiddeld hoge WOZwaarde.
Ondanks dat de OZB-tarieven tot de laagste van Nederland behoren, is het OZB-bedrag hoger dan gemiddeld. De afvalstoffenheffing wordt verhoogd doordat de kosten voor inzameling fors toenemen. 64
Door een andere manier van afschrijven zijn de tarieven voor de rioolheffing alleen bijgesteld met de prijsindex.. De hier vermelde belastingcapaciteit staat los van de onbenutte belastingcapaciteit van € 2.500.000,- die eerder in deze paragraaf wordt vermeld. Bij de bepaling van het bedrag van € 2.500.000,- wordt berekend hoeveel de OZB moet stijgen voordat de zogenaamde artikel 12-norm in werking treedt. Onderlinge verhouding tussen kengetallen Eén enkel kengetal zegt weinig over hoe de financiële positie beoordeeld kan worden. Zo hoeft een hoge schuld geen nadelig effect te hebben op de financiële positie, maar is dat afhankelijk van hoeveel eigen vermogen en baten er tegenover die schuld staat. Ook een tegenvallende ontwikkeling van de grondprijs hoeft geen negatieve invloed te hebben als de structurele exploitatieruimte groot genoeg is, of als over voldoende ruimte in de belastingcapaciteit kan worden beschikt. De kengetallen zullen daarom altijd in samenhang moeten worden bezien, omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie. Bij een aantal kengetallen is aangegeven wat het resultaat zou zijn als het Woonbedrijf buiten beschouwing wordt gelaten. Zolang het Woonbedrijf onderdeel uitmaakt van de gemeente, zullen de kengetallen beoordeeld moeten worden inclusief het Woonbedrijf.
Conclusie Voor Westvoorne kunnen we concluderen dat er sprake is van een hoge schuld. Dit hoeft geen nadelig effect te hebben op de financiële positie. Als we de solvabiliteitsratio ernaast leggen, dan blijkt deze verslechterd te zijn ten opzichte van de vorige jaren. Uit het kengetal structurele exploitatieruimte blijkt dat er weinig ruimte in de begroting is om nieuwe aflossings- en rentebedragen van leningen te dekken. Het kengetal inzake de schuldquote kan positief beïnvloed worden door het genereren van extra belastinginkomsten. Uit het kengetal m.b.t. de belastingcapaciteit blijkt echter dat we ruim boven het gemiddelde zitten. Dit gemiddelde is echter geen harde bovengrens. De mogelijkheid om belastingen te verhogen is een politieke keuze.
65
Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf biedt inzicht in de financiële consequenties van het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen zoals wegen, openbare verlichting, riolering, watergangen, openbaar groen etc. De kwaliteit van de kapitaalgoederen en het onderhoud ervan is bepalend voor het voorzieningenniveau en dus ook de hiermee verband houdende (jaarlijkse) lasten. De stortingen en onttrekkingen in en aan de voorziening zorgen er voor dat meerjarig de voorziening toereikend is om de geplande investeringen te dekken. Het beleid van Westvoorne is er op gericht om het onderhoud van de kapitaalgoederen planmatig in te richten en uit te voeren. Sinds een aantal jaren bestaat een gemeentelijk rioleringsplan, een gebouwenbeheerplan en beheerplannen voor openbaar groen, openbare verlichting en voor onderhoud wegen. Regelmatig worden deze plannen bijgesteld. Voor een gelijkmatige belasting van de begroting wordt in een aantal gevallen gewerkt met egalisatievoorzieningen. Van de onderstaande kapitaalgoederen wordt in de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen en in de desbetreffende programmateksten per kapitaalgoed het onderstaande aangegeven: 1. Het beleidskader 2. De uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties 3. De vertaling van de financiële consequenties in de begroting 4. De ontwikkelingen in periode 2022 e.v.
Het beleidskader Het beleid, beheer en de financiële consequenties tot het onderhoud van de kapitaalgoederen zijn in het volgende schema samengevat. Nr.
Kapitaalgoed
Beheer-/ beleidsplannen
Looptijd t/m
Achterstallig onderhoud
1
Groen en bomen
2020-2024
Nee
2
Wegen
2020-2024
Nee
Ja
3
2020-2024
Nee
Ja
4
Civieltechnische kunstwerken Openbare verlichting
2020-2024
Nee
Ja
5
Riolering
2020-2024
Nee
Ja
6
Voertuigen
2020-2024
Nee
Ja
7
Sportaccommodaties en velden Gebouwen
Beheerplan groen Beheerplan Wegen Beheerplan Wegen Beheerplan Openbare verlichting Gemeentelijk rioleringsplan Div. Beheerplannen MJOP gebouwen MJOP Gebouwen
Financiële vertaling in de begroting Ja
2021-2030
Nee
Ja
2021-2030
Nee
Ja
8
De uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties De vastgestelde beleidskaders zijn vertaald naar beheerplannen voor de verschillende kapitaalgoederen. Hierin zijn de financiële middelen ten behoeve van het dagelijks onderhoud, het planmatig onderhoud alsmede de benodigde investeringen opgenomen. De beheerplannen zijn in 2020 vastgesteld door het College. De bovengenoemde financiële middelen zijn voor wat betreft het dagelijks onderhoud als exploitatielast opgevoerd in de begroting.
66
Wegenbeheer In het wegenbeheerplan zijn de effecten vastgesteld van de bezuinigingen in het meerjarig beheer en onderhoud op de kwaliteit. Op dit moment is het kwaliteitsniveau B zoals deze in het normenkader in het wegenbeheerplan is opgenomen. Bij het vaststellen door de raad van het nieuwe wegenbeheerplan 2020-2024 is op basis van de toe te wijzen middelen een keuze gemaakt om voor het centrumgebied en de doorgaande wegen beheerniveau A toe te passen. De uitvoering van het beheer is hier vanaf 2020 op afgestemd. In de periode van 2022 tot 2025 zijn naast de reguliere budgetten voor verhardingen, in het kader van wegbeheer, investeringen opgenomen. Deze investeringen worden in samenhang met de vervanging van riolering en aanleg van riolering als klimaatmaatregel, uitgevoerd. Binnen het centrumgebied van Oostvoorne en Rockanje wordt daarbij ook in aansluiting op de centrumvisie en de Dorpsvisies Oostvoorne en Rockanje, de gewenste inrichting meegenomen. Binnen de huidige begroting zijn de volgende investeringen opgenomen: In 2022 de Herinrichting Mildenburglaan Oostvoorne ad € 440.0000, het asfalteren van de Hoogvlietlaan in Rockanje na vervanging en aanleg riolering ad € 200.000 en het afkoppelen ban de Letteweg ad. € 120.000 In 2024 staan de herinrichting van de Jupiterlaan/Van Leydenstraat ad € 327.000 en de herinrichting Middeldijk ad € 217.000 in Rockanje op de planning.
Openbare verlichting Het onderhoud van de openbare verlichting is op basis van een langjarig contract uitbesteed aan CityTech. Dit bedrijf draagt zorg voor zowel het dagelijks onderhoud als de planmatige vervanging van verlichtingsarmaturen. De uitvoering gebeurt aan de hand van het openbaarverlichtingsplan. De kwaliteit voldoet aan de NPR-norm. In de periode 2022 tot 2025 zijn naast de reguliere budgetten voor onderhoud, investeringen opgenomen voor de vervanging van openbare verlichting. Voor een deel vinden de vervangingen plaats gelijktijdig met de uitvoering van de geplande herinrichting van wegen. Daarnaast vindt op basis van afschrijving binnen de investeringen de vervanging plaats op andere locaties. In 2022 en 2023 is binnen dit kader voor beide jaren in de begroting een bedrag ad € 199.800 jaren opgenomen. Civieltechnische kunstwerken Naast verhardingen vindt binnen het wegbeheer ook het onderhoud en de vervanging van bruggen plaats. In de periode van 2022 tot 2025 staat de vervanging van twee bruggen in Rockanje gepland. In 2023 wordt de brug tussen de Hooischelf en het Merelhof vervangen ad € 31.620 en in 2024 betreft dit de brug tussen de Moerbeistraat en het Weijerland ad € 43.140.
Riolering In samenhang met de bezuinigingsopgaven op het wegenbeheerplan en groenbeheerplan en de landelijke opgave van gemeenten en waterschappen, zijn werkzaamheden en investeringen op basis van kosteneffectiviteit structureel anders ingepland. In het GRP 2020-2024 worden de effecten vastgesteld van de keuzes en bezuinigingen in het meerjarige beheer en onderhoud. Hierbij worden de normen gehanteerd zoals deze zijn beschreven in de Leidraad riolering. In de praktijk wordt minder riolering vervangen. Door het aanbrengen van een lining in de oude riolen wordt aan de rioolbuis een tweede levenscyclus toegekend van 60 jaar. Het afkoppelen van hemelwater zal over een langere periode plaatsvinden dan voorzien was in het afkoppelplan. De staat van onderhoud blijft minimaal op hetzelfde niveau. Door de eigenschappen van de lining zal deze in een aantal gevallen verbeteren. In het kader van de afvalwaterketen is er een samenwerking met de gemeenten op Voorne-Putten en het waterschap. Binnen de samenwerking wordt het beheer en onderhoud met vervanging met elkaar afgestemd en waar mogelijk gezamenlijk uitgevoerd om kosten te besparen. In de begroting 2022-2025 zijn naast de vervanging van bestaande onderdelen van het rioleringssysteem ,omdat zij zijn afgeschreven, ook investeringen opgenomen om bij verwachte extreme regenval door klimaatverandering goed te kunnen afvoeren.
De maatregelen worden waar het kan in samenhang met de geplande inrichting van wegen uitgevoerd. In dit kader zijn in de huidige begroting de volgende investeringen opgenomen: 67
In 2022 betreft dit het afkoppelen Mildenburglaan ad € 180.000, het afkoppelen van de B. Letteweg ad € 120.000 en het vervangen van de mechanische en elektrische installatie van het bergbezinkbassin aan de Brielseweg ad € 139.000 in Oostvoorne . In 2023 het afkoppelen van de verhardingen aan de Middeldijk ad € 106.000, het vervangen van de mechanische en elektrische installatie van het bergbezinkbassin aan de Dwarsweg ad € 81.500 en de Alardusdreef € 61.500 in Rockanje. In 2024 staat het vervangen van de mechanische en elektrische installatie van het rioolgemaal aan de IJsvogellaan te Oostvoorne ad € 10.000 gepland en het afkoppelen van de verharding van de Jupiterlaan/Van Leijdenstraat te Rockanje ad € 138.000. In 2025 worden de mechanische en elektrische installatie van het rioolgemaal in Drenkeling ad € 70.000 en het rioolgemaal aan de Duinrand ad € 30.000 in Rockanje vervangen.
Mutaties voorziening Storting Onttrekking Saldo mutaties Voorziening riolering
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 115.803 301.727 1.355.637 325.834 -1.355.637 -325.834 115.803 301.727
Watergangen Naast het reguliere onderhoud zijn het vervangen van de beschoeiingen en het baggeren van de watergangen de belangrijkste kostenaspecten. Deze werkzaamheden zijn in het GRP 2020-2024 ingepland. Het baggeren geschiedt conform de baggercyclus van het waterschap. De uitvoeringskosten zijn periodiek geraamd voor het beheer. De uitvoering vindt plaats in de betreffende uitvoeringsjaren 2023 en 2024.
Openbaar groen In het beheerplan 2020-2024 zijn de beheerkaders voor de komende jaren vastgesteld. Ook zijn nieuwe beleidsmatige thema’s opgenomen, zoals ecologisch beheer en het bestrijden van exoten. De uitwerking hiervan gebeurt in samenhang en overleg met terreinbeheerders buiten de bebouwde kom, zoals het waterschap, het Zuid-Hollands landschap en Natuurmonumenten. De samenwerking tussen de buitendiensten van Brielle en Westvoorne is verder geharmoniseerd met de uitvoering van een plan van aanpak. Het op een identieke manier uitvoeren van vakspecialistische werkzaamheden van hotspots, bulkwerkzaamheden uitbesteden en gezamenlijk werkzaamheden aanbesteden is in 2021 gestart. Ook wordt Hellevoetsluis hierover geïnformeerd, en wordt gezamenlijk gekeken naar integrale aanbestedingen. In samenspraak met het ART, werken de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne, ondersteund door een extern bedrijf, een advies uit over welke vorm de beheer- en onderhoudswerkzaamheden van de buitenruimten na 01-01-2023 ingericht kunnen worden. In 2022 worden de groenprojecten Hoogvlietlaan en Alardusdreef 2e fase voorbereid en uitgevoerd via burgerparticipatie. In deze projecten wordt rekening gehouden met biodiversiteit (diverse soorten bomen) en klimaat adaptieve maatregelen (Wadi). Voor 2023 staan de projecten Dorpsplein/Dorpsweg in Rockanje gepland.
In 2024 de Burgemeester Letteweg/ Kerkplein / Mildenburglaan in Oostvoorne en 2025 de Middeldijk in Rockanje.
68
Gebouwenbeheer In de meerjarenonderhoudsplanning 2021-2030 staan alle vooraf te plannen onderhoudswerkzaamheden aan de gebouwen en omliggende terreinen. Kosten worden geëgaliseerd via een voorziening voor dit onderhoud.
Mutaties voorziening Storting Onttrekking Saldo mutaties Voorzien. onderhoud accomm.
Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 280.000 280.000 280.000 280.000 387.937 741.487 996.328 405.582 -107.937 -461.487 -716.328 -125.582
Tractie en gereedschappen Het budget voor tractie en gereedschappen wordt bepaald op basis van een meerjaren vervangingsschema. Investeringen vanaf € 15.000,- worden verantwoord op het investeringsprogramma en worden geactiveerd. De lasten van tractie en gereedschappen worden in zijn geheel binnen de exploitatie gedekt. Het duurzaam inkopen van materiaal en materieel gebeurd sinds 2020 in overleg met Brielle. Het vervangen van diverse benzine- en dieselvoertuigen voor elektrische en op biogas rijdende voertuigen wordt de komende periode voortgezet en waar het kan uitgebreid. Ook worden er kleinere milieubelastende machines vervangen door accu voertuigen en wordt er gebruik gemaakt van biologische afbreekbare oliën. In de periode 2022 t/m 2025 wordt een aantal voertuigen vervangen: In 2022 wordt de houtversnipperaar ad. € 37.500 vervangen. In 2023 staan de vervanging van de Elektrotruck Oostvoorne ad. € 31.000, de zoutstrooier compleet ad. € 80.000, de kraanauto ad. € 175.000, de elektrotruck Rockanje ad. € 31.500,00 en de werktuigdrager ad. € 75.000 op de planning.
Sportaccomodaties en sportvelden Doel hierbij is de borging van goede (buiten)sportaccommodaties in de gemeente Westvoorne. De (buiten)sportaccomodaties worden beheerd volgens het.Meerjaren onderhoudsprogramma Sport. Dit houdt in dat we zorgen dat de sportcomplexen; functioneel, schoon en veilig zijn. De velden en banen zijn ingericht en functioneren volgens de bondsnormen van de betreffende sporttakken. Voor de in de periode 2022 tot en met 2025 geplande investeringen op het gebied van de sportaccommodaties en de sportvelden wordt verwezen naar de onderstaande tabel investeringen.
69
Investeringen Investering Kapitaalgoed Groen en bomen Wegen
Civieltechnische kunstw erken Openbare verlichting Reiniging Riolering
Voertuigen
Sportaccomodaties en velden
Gebouw en & ontw . Woonbedrijf
Totaal investeringen
Vervangen bomen Herinrichting Mildenburglaan Oostvoorne Asfalteren Hoogvlietlaan Herinrichting Jupiterlaan/ Van Leidenstraat Reconstructie Middeldijk Vervangen brug Hooischelf/Merelhof Vervangen brug Moerbeistraat/Weijerland Vervangen lichtmasten Vervangen ondergrondse afvalcollectors Afkoppelen Mildenburglaan Afkoppelen B. Lettew eg vervangen E/W bergbezinkbassin Brielsew eg Afkoppelen Middeldijk Rockanje Bergezinkbassin Dw arsw eg Bergbezinkbassin Alardusdreef Rioolgemaal Ijsvogellaan Afkoppelen Jupiterlaan/ Van Leidenstraat Rioolgemaal Rockanje 1 Rioolgemaal Rockanje 2 Vervanging transporter Vervanging vrachtauto Vervanging strooimachine incl. sneeuw schuivers en menger Vervanging elektroca Vervanging w erktuigdrager Toyata Hilux hulpverleningsvoertuig Reddingsbrigade Seadoo 130 GTI (w aterscooter) + Toebehoren Reddingsbrigade Vervangen toplaag en onderbouw natuurgrasveld 1 OVV Vervangen hekw erk veld 1 OVV Vervangen toplaag veld 1 Forcial Terreinverlichting vervangen Forcial Vervangen hekw erk veld 1 Forcial Vervangen toplaag kunstgrasveld 1 VVR Vervangen hekw erk kunstgrasveld 1 VVR Vervangen toplaag en onderbouw natuurgrasveld 2 VVR Aanleg beregenignsinstallatie natuurgrasveld 2 VVR Patrijzenlaan De Ruy Drenkeling fase 2 Complex de Waalstraat Complex 107 & 109 Complex Schoutw eg 113 Investering zonnepanelen (incl.
mutatie) Investering via OTA (onderhoud) Rug aan Rug w oningen starters Drenkeling huur/koop Rug aan Rug w oningen starters Valw eg huur/koop Routekaart verduurzaming: dak vervanging complex 222 Routekaart verduurzaming: dak vervanging complex 110
Investeringsbedragen Afschr. Reserve/ Program m a term ijn voorziening Wonen 1 Wonen 60 Wonen 60 Wonen 27 Wonen 60 Wonen 60 Wonen 60 Wonen 40 Voorziening Wonen 10 afvalstoffenheffing Wonen 1 Voorziening riolering Wonen 1 Voorziening riolering Wonen 1 Rioolheffing Wonen 1 Voorziening riolering Wonen 1 Voorziening riolering Wonen 1 Voorziening riolering Wonen 1 Voorziening riolering Wonen 1 Voorziening riolering Wonen 1 Voorziening riolering Wonen 1 Voorziening riolering Middelen 7 Middelen 10 Middelen 15 Middelen 6 Middelen 6 Leven 5 Leven 7 Leven 20 Leven 15 Leven 20 Leven 1 Leven 12 Leven 10 Leven 15 Leven 20 Leven 12 Wonen 60 Wonen 60 Wonen 60 Wonen 40 Wonen 40 Wonen 1 Wonen Wonen Wonen 60 Wonen 60 Wonen 40 Wonen 40
2022 40.000 440.000 200.000
2023 40.000
2024 80.000
2025 30.000
327.000 217.000 31.620 43.140 199.800
199.800
105.500 180.000 120.000 139.000
22.800
106.000 81.500 61.500 10.000 138.000 70.000 30.000 38.000 175.000 80.000 31.000 65.000 40.000 15.000 100.000 22.500 750.000 2.500 17.500 550.000 22.500 100.000 12.000 9.200.000 30.000 25.000 10.000 3.165.404 1.000.000 40.000 150.000
40.000 150.000
40.000 150.000
40.000 150.000
500.000 500.000 2.353.920 2.244.940
320.000
p.m. p.m.
15.205.204
70
Woonbedrijf Het beleid van het Woonbedrijf is er op gericht om voor diegenen die op grond van hun inkomen of anderszins niet in staat zijn zelf in hun huisvesting te voorzien de mogelijkheid te bieden om voor een sociale huurwoning in aanmerking te komen. Deze paragraaf biedt inzicht in de financiële consequenties van het beheer van het Woonbedrijf
Woningbeleid ‘’Wij bieden betaalbare, duurzame en passende woningen voor mensen met een bescheiden inkomen. Ook vinden wij een fijne en veilige woonomgeving waar de huurder zich thuis voelt belangrijk.’’ Beleidsmatige uitgangspunten en activiteiten Strategische beleid Woonbedrijf Bereikbare, betaalbare , beschikbare woningen
Borgen (financiële) continuïteit Woonbedrijf
Verhuur
Verkoop Aankoop
Onderhoud
Leefbaarheid / participatie
Koersplan maken met doorkijk na 2023 Uitvoering van het strategische portefeuille plan 2019 – 2030 Het huidige portefeuilleplan geeft inzicht in de opgave tot 2030 en een doorkijk naar 2050 (prognose) binnen de gemeente Westvoorne. Een herijking nav nieuwe afspraken binnen de woningmarktregio tav te realiseren sociale huisvesting. Project ‘Ambitieus Woonbedrijf”: Uitwerken van de adviezen. In het kader van fusie borgen primaire taken Woonbedrijf In het najaar 2021 zal intern het verhuurbeleid geëvalueerd worden. Dit moet gereed zijn voor de huurverhoging 2022. Tevens zal in 2022 een extra controle plaats vinden van de huurprijzen. Uitvoeren conform Portefeuilleplan In de gemeente Brielle wordt onder begeleiding van een bestuurlijke regisseur al gesproken over overname van Vestia vastgoed door lokale corporaties (Maasdelta, de zes Kernen en Ressort Wonen). Mogelijk wordt het Woonbedrijf Westvoorne gevraagd te onderzoeken of zij een bijdrage kan leveren aan het oplossen van het Vestiavastgoed probleem. Mogelijk moet hier budget voor worden vrijgemaakt in 2022 en/of 2023. Herijking Meerjarenonderhoudsplan: In 2022 zal de koppeling tussen uit te voeren energetische ingrepen en herstructureringsopgaven en planmatig onderhoud worden herijkt. Herijking Niet Planmatig Onderhoud Samenwerking team veiligheid en sociaaldomein borgen.
Opstellen praktisch overlastprotocol Onderzoek participatie vormen met huurders
71
Het Woonbedrijf, onderdeel van de gemeente Westvoorne, is een gezonde organisatie. In 2020 is door middel van onderzoek de situatie van het Woonbedrijf geanalyseerd en geconstateerd dat de bedrijfsvoering op orde is. Tegelijkertijd ligt er, ook voor het Woonbedrijf, een (sloop-)nieuwbouw en duurzaamheidsopgave. Deze opgave is uitgewerkt in het strategische Portefeuilleplan 2019 – 2030. Wij steven ernaar dat alle middelen doelmatig en rechtmatig worden ingezet ten behoeve van de volkshuisvesting. Voor de toekomst van het Woonbedrijf is het belangrijk dat er sprake is van een gezonde duurzame exploitatie die van dusdanig niveau is dat geïnvesteerd kan worden in duurzaamheid van de woningen, en het realiseren van nieuwbouwwoningen om aan te blijven sluiten bij de toekomstige behoefte van (toekomstige) huurders. Het woonbedrijf is in financieel opzicht één geheel met de gemeente. Dat betekent dat de lasten en baten onderdeel zijn van de gemeentebegroting, de financiering van investeringen via de gemeente loopt en ook de risico’s bij de gemeente liggen. Omdat de resultaten van het woonbedrijf niet meer worden geëgaliseerd met de algemene bedrijfsreserve woningbedrijf hebben de resultaten effect op het saldo van de begroting. De onderhoudslasten van de woningen (zowel dagelijks onderhoud als groot onderhoud) stijgen de aankomende jaren.
Ook is er een daling in de huuropbrengst als gevolg van de wettelijke huurbevriezing en de eenmalige huurverlaging voor huurders die daar recht op hebben. Er is een direct nadelig effect op het begrotingssaldo van de gemeente. Investeringen zoals de NOM-ready investering voor complex 107 en 109 hebben structurele financiële consequenties die per saldo nadelig zijn. De toezichthouder heeft in het kader van het ARHI toezicht als voorwaarde gesteld dat dit structurele nadeel in de begroting 2022 van structurele dekking wordt voorzien. Dit is verwerkt. Het woonbedrijf heeft in het voorjaar het onderzoek ‘Ambitieus Woonbedrijf ‘opgestart o.a. om investeringsopgaven voor de aankomende jaren inzichtelijk te maken. Dit onderzoek geeft antwoord op de vraag of het woonbedrijf zijn volkshuisvestelijke opgaven zoals beschreven in het portefeuilleplan kan realiseren: investeringen (sloop) nieuwbouw en uitvoering route kaart verduurzamingen met een gezonde duurzame bedrijfsvoering. In het najaar worden de bevindingen en advies met het college en de raad besproken.
72
Financiële prognose 2022-2025 Op basis van de landelijke en regionale ontwikkelingen zijn de meerjaren cijfers als voorgelegd bij de begroting 2021-2024 geactualiseerd. In onderstaand overzicht wordt een overzicht weergegeven van de financiële prognose van de baten en lasten binnen het Woonbedrijf voor de periode 2022-2025.
Woonbedrijf financiële prognose
2022
2023
2024
2025
Baten
-8.160.053
-8.662.406
-8.963.340
-8.569.929
Huurinkomsten Verkopen onroerend goed
-7.226.728 -7.554.081 -7.505.015 -7.636.604 -58.325 -58.325 -58.325 -58.325 -875.000 -1.050.000 -1.400.000 -875.000
Lasten
6.048.015
5.713.460
6.238.313
6.076.418
Afschrijvingen op materiële vaste activa
Rente
829.025 658.156 1.936.276 2.149.206 475.352
1.077.724 634.974 1.175.141 2.224.256 601.365
1.137.758 634.974 1.602.141 2.267.452 595.988
1.201.333 634.974 1.546.343 2.104.257 589.511
Bruto resultaat
-2.112.038
-2.948.946
-2.725.027
-2.493.511
Resultaat bestemming
1.375.370
1.724.416
1.710.170
1.694.259
Doorberekening rente
653.289 252.081 420.000 50.000
854.416 400.000 420.000 50.000
840.170 400.000 420.000 50.000
824.259 400.000 420.000 50.000
-736.668
-1.224.530
-1.014.857
-799.252
Vergoedingen
Loonkosten Lasten onderhoud (planmatig en niet-planmatig) Overige bedrijfslasten
Stelpost rente-effect netto fin. Behoefte Extra structurele bijdrage (amendement begr. 2020) Overhead Omzetten Koopgarant naar reg. Koopwoning Netto resultaat t.g.v. begrotingssaldo
Voor een uitgebreide toelichting op de bovengenoemde cijfers wordt verwezen naar de bijlage Financiële prognose Woonbedrijf.
Investeringsprogramma In het strategische Portefeuilleplan 2019 – 2030 zijn de ambities van het Woonbedrijf uitgewerkt. Het gaat hierbij om het uitvoeren van de volkshuisvestelijk opgave die nodig is om aansluiting te blijven houden met de behoefte van (toekomstige) huurders, en het naleven van de afspraken die hierover zijn gemaakt met de provincie en samenwerkingspartners. Denk hierbij aan: - Routekaart duurzaam Voorne-Putten 2040 (Samenwerking Voorne-Putten) - Warmtetransitie-visie Voorne-Putten d.d. 20 maart 2020 (Samenwerking Voorne-Putten) - En de afspraken mbt ‘het meer evenwichtsscenario’ afspraken binnen de Woningmarktregio Rotterdam en de provincie. Deze laatste afspraak betekent dat het Woonbedrijf naast de in het portefeuilleplan genoemde 175 extra sociale huurwoningen er ongeveer extra moet bouwen (definitief aantal moet nog worden vastgesteld). Prognose planning nieuwbouw ontwikkelingen Onderstaand geven wij u een overzicht van toekomstige projecten voor de jaren 2022 t/m 2025. Deze projecten zijn, op project Patrijzenlaan na, financieel doorgerekend in de huidige begroting 2022 t/m 2025. Het onderstaande prognose overzicht (het maximale aantal ) is in het project “Ambitieus Woonbedrijf’ verwerkt. Indien het tot een werkelijke ontwikkeling komt, zal apart een voorstel ter besluitvorming worden voorgelegd.
73
Plannaam
Plaatsnaam
Eerste oplevering
Laatste oplevering Aantallen
De Ruy Kerkplein (allonge PP) Molenweg (allonge PP) Patrijzenlaan Drenkeling fase 3 (allonge PP) Drenkeling fase 2 Noordrand (allonge PP)
Oostvoorne Oostvoorne Oostvoorne Oostvoorne Rockanje Rockanje Rockanje
2023 2028 2026 2022 2027 2024 2025
Valweg 1,2,3
Oostvoorne
2028
2024
24-48 10 12 42 42 60-72 20-40
2023 2030 2027 2026
21
Investeringsprogramma 2022 In onderstaand overzicht staan de investeringen opgenomen die onderdeel uitmaken van het vast te stellen investeringsplan 2022 en financieel zijn verwerkt in de meerjarenbegroting.
Investering
2022
Afschrijvingstermijn
(sloop)-nieuwbouw
9.255.000
Patrijzenlaan
9.200.000
De Ruy (voorbereidingskrediet)
30.000
Drenkeling fase 2 (voorbereidingskrediet)
25.000
Heroverweging
10.000
Willem de Waalstr. (voorbereidingskrediet)
10.000
60
Verduurzaming
4.355.404
complex 107&109*
3.165.404
40
complex schoutweg 113
1.000.000
40/ 60
Zonnepanelen
40.000
Investeringen via OTA
150.000
Totaal
13.620.404
*krediet reeds verstrekt Op basis van het portefeuilleplan is een meerjarige investeringsprognose opgesteld. Hierin zijn de investeringen opgenomen die mogelijk plaatsvinden in de periode 2023-2030. Hierin zijn investeringen omtrent sloop- en nieuwbouw, verduurzaming en heroverwegingen verwerkt. Om zowel inzicht te geven in de projecten als de financiële prognose is deze opgave in tabelvorm uitgewerkt zie hiervoor bijlage II.
74
Financiering Deze paragraaf biedt inzicht in het sturen, het beheersen van, het verantwoorden en het controleren van de financieringsfunctie.
Het belangrijkste uitgangspunt van de treasury is het beheersen van de risico’s. Dat uit zich in een tweetal kwalitatieve randvoorwaarden voor het treasurybeleid. De eerste is dat het aangaan en verstrekken van geldleningen (en het verlenen van garanties) alleen zijn toegestaan voor de uitoefening van de publieke taak. De tweede houdt in dat het uitzetten van gelden en derivaten een prudent karakter moet hebben en niet gericht is op het genereren van inkomen door het lopen van overmatige risico’s.
Financiering > 1 jaar Op basis van het jaarlijks door de gemeenteraad vastgestelde investeringsprogramma wordt de liquiditeitenplanning >1 jaar alsmede de hiermee verband houdende financiering opgesteld.
Vermogens- en financieringsstructuur (inclusief woonbedrijf) Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Geïnvesteerd vermogen per 31-12
2020
2021
2022
2023
2024
2025
(Im)materiële vaste activa algemene dienst
45.845
49.892
50.224
49.325
48.336
46.412
Materiële vaste activa woonbedrijf
48.124
47.452
60.137
59.599
58.951
57.815
Grondexploitaties en voorraden algemene dienst
716
2.228
1.398
456
110
0
Grondexploitaties en voorraden woonbedrijf
17
0
0
0
0
0
Gronden derden, geldleningen en deelnemingen
5.455
5.134
3.181
3.485
3.466
3.491
Totaal geïnvesteerd
100.157
104.706
114.940
112.865
110.863
107.718
Financiering per 31-12
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Geldleningen o/g
68.768
64.221
74.675
74.529
73.683
72.426
Reserves en voorzieningen algemene dienst
38.256
34.413
30.686
27.781
25.555
24.676
Reserves en voorzieningen woonbedrijf
10.305
10.122
4.812
4.812
4.812
4.812
31
4.000
7.667
7.743
4.813
4.104
117.360
112.756
117.840
114.865
108.863
Rekening-courantkrediet, kasgeldleningen etc. Totaal financiering
Begroting 2025
106.018 (bedragen x € 1.000,-)
Begroting 2022
75
Toekomst in het vizier
Vermogens- en financieringsstructuur (exclusief woonbedrijf) Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Geïnvesteerd vermogen per 31-12
2020
2021
2022
2023
2024
2025
(Im)materiële vaste activa Grondexploitaties en voorraden algemene dienst Gronden derden, geldleningen en deelnemingen
45.845
49.892
50.224
49.325
48.336
46.412
716
2.228
1.398
456
110
0
5.455
5.134
3.181
3.485
3.466
3.491
Totaal geïnvesteerd
52.016
57.254
54.803
53.266
51.912
49.903
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Financiering per 31-12
2020
2021
2022
2023
2024
2025
Geldleningen o/g Reserves en voorzieningen algemene dienst Rekening-courantkrediet, kasgeldleningen etc.
40.921
22.500
19.324
19.716
19.518
19.398
38.256
34.413
30.686
27.781
25.555
24.676
31
0
9.256
7.769
4.839
4.129
Totaal financiering
79.208
56.913
59.266
55.266
49.912
48.203 (bedragen x € 1.000,-)
Bij de financiering van het geïnvesteerd vermogen zijn de volgende uitgangspunten van belang: Financieringsmiddelen worden uitsluitend aangetrokken ten behoeve van de uitoefening van de publieke taak. Financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door primair de beschikbare interne financieringsmiddelen te gebruiken teneinde het renterisico te minimaliseren en het renteresultaat te optimaliseren. De gemeente heeft de BNG als huisbank. De leningenportefeuille bestaat per 1-1-2022 uit 16 leningen. De meeste leningen hebben een looptijd van 25 jaar en enkele van 10 jaar. Het gemiddelde rentepercentage van alle leningen per 1-1-2022 is 2,11%. Een groot deel van de afgesloten geldleningen heeft een lange looptijd ten behoeve van de financiering van de huurwoningen van het woonbedrijf. Van het geïnvesteerd vermogen per 31-12-2022 wordt circa 27% gefinancierd uit eigen middelen (incl. woonbedrijf).
Rentetoerekening investeringen In het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) is vanaf 2017 de renteberekeningsmethodiek voorgeschreven. In het schema op de volgende pagina is de berekening weergeven.
Begroting 2022
76
Toekomst in het vizier
Schema rentetoerekening 2022 a. Externe rentelasten, geldlen.o/g b. Externe rentebaten, geldlen.u/g
%
Door te berekenen rentes 1,31% € -rente aan grondexploitaties alg. dienst 4,00% € -rente projectfinanciering afvalstoffen / huish.afval 5,00% € -rente projectfinanciering riolering -overig € Totaal door te berekenen rente Saldo door te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen Aan taakvelden / programma's + overhead toe te rekenen c.
e.
Werkelijk aan taakvelden / programma's + overhead toegerekende rente (renteomslag (afgerond) 1,0% Renteresultaat op taakveld treasury
f.
-/-
€ 1.346 € 19 € 1.327
26 25 517 0 -/-
€ € € € €
568 759 759
€ 872 € 113 (bedragen x € 1.000,-)
Het geraamde rente c.q. financieringsresultaat voor 2022 bedraagt afgerond € 113.000,- positief.
Treasurybeheer Treasury Op het gebied van treasury zijn de volgende ontwikkelingen relevant:
Schatkistbankieren Het schatkistbankieren heeft tot gevolg dat de gemeente overtollige financiële middelen (banksaldi > € 250.000,--) moet overboeken naar een bankrekening “Schatkistbankieren”. Overtollige middelen worden zonodig overgeboekt naar de bankrekening Schatkistbankieren en dan de volgende dag weer teruggestort. Wet HOF De Wet HOF stelt dat de decentrale overheden een gelijkwaardige inspanning leveren bij het streven om te voldoen aan de Europese begrotingsdoelstellingen. Hierbij wordt een macro limiet gesteld, waardoor het per gemeente moeilijk te voorspellen is of de norm overschreden wordt. In elk geval zal er structureel meer aandacht aan het EMU saldo moeten worden besteed. Dat heeft op termijn mogelijk consequenties voor de investeringscapaciteit. In de toekomst levert overschrijding van de macronorm mogelijk een boete op.
Risicobeheer Met betrekking tot risicobeheer gelden de volgende algemene uitgangspunten: Leningen of garanties worden uitsluitend verstrekt uit hoofde van de “publieke taak” en aan door de gemeenteraad goedgekeurde derde partijen. Uitzetten van middelen moet een prudent karakter hebben en niet gericht zijn op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico. Het gebruik van derivaten is toegestaan uitsluitend ter beperking van financiële risico’s. Voor wat betreft het verlenen van garanties is het vastgestelde garantiebeleid zoals opgenomen in het Treasurystatuut de leidraad. Kernpunt van dit beleid is dat voor het verstrekken van een garantie duidelijk sprake moet zijn van een gemeentelijk belang. Hiervan is sprake als het gaat om een door het gemeentebestuur wenselijk geachte voorziening, die zonder gemeentegarantie niet tot stand zou kunnen komen. Garantieverleningen ten behoeve van plaatselijke verenigingen en organisaties op het gebied van cultuur, recreatie en sport worden, gelet op het belang voor het maatschappelijk leven in Begroting 2022 77 Toekomst in het vizier
onze gemeente, geacht een gemeentelijk belang te dienen. Daarnaast is vastgesteld dat door middel van het stellen van voorwaarden het financieel risico zoveel mogelijk moet worden beperkt. Van derivaten is tot op heden in geen enkel opzicht gebruik gemaakt. In het kader van de “financieringsregeling huisvesting gemeenteambtenaren” zijn hypotheken verstrekt aan personeel. Bij raadsbesluit zijn de voorwaarden waaronder een hypotheek wordt verstrekt, vastgelegd. Het is niet meer toegestaan nieuwe hypotheken uit te geven. De situatie is destijds bevroren en er geldt een zogenaamde uitsterf constructie. Gelet op de voorwaarden, de ontwikkeling van de huizenmarkt de laatste jaren (aantrekkende woningmarkt) zijn de risico’s minimaal. Renterisicobeheer Teneinde de renterisico’s te beperken gelden de volgende uitgangspunten: De kasgeldlimiet wordt niet overschreden conform de Wet Fido; De renterisico-norm wordt niet overschreden conform de Wet Fido; Nieuwe leningen en/of uitzettingen worden afgestemd op de financiële positie en de liquiditeiten- planning. Het investeringsprogramma van de gemeente dient als leidraad bij het bepalen van de financieringsbehoefte voor de jaren 2022 t/m 2025.
Op basis van het verloop van het eigen vermogen ten opzichte van het geïnvesteerde en te investeren vermogen is de prognose dat in de periode 20222025 in totaal voor € 27 miljoen aan vreemd vermogen moet worden aangetrokken. In onderstaande tabel wordt weergegeven boven welk normbedrag de gemeente een renterisico loopt. Uit deze tabel blijkt dat de gemeente voor 2022 € 6,5 miljoen ruimte heeft tot de renterisiconorm. Van een renterisico is op voorhand dan ook geen sprake. Renterisiconorm en renterisico’s vaste schuld
1 a 1 b 2 3 a 3 b 4 5 6 7 8
Rekening 2020
Begroting 2021
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Renteherziening op vaste schuld o/g
0
0
0
0
0
0
Renteherziening op vaste schuld u/g Netto renteherziening (1a-1b)
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
0 0
Nieuw aan te trekken lange leningen
10.000
0
15.000
5.000
4.000
3.000
0
0
0
0
0
0
10.000 3.546 3.546 3.546
0 3.546 0 0
15.000 4.546 4.546 4.546
5.000 5.146 3.546 3.546
4.000 3.046 3.546 3.546
3.000 3.046 3.546 3.546
62.314
68.768
55.221
51.675
58.129
58.129
12.463
13.754
11.044
10.335
11.626
11.626
8.917
13.754
6.498
6.789
8.080
8.080 (bedragen x € 1.000,-)
Nieuwe verstrekte lange leningen Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a-3b) Betaalde aflossingen Herfinanciering (laagste van 4 en 5) Renterisico op vaste schuld (2+6) Stand van het begrotingstotaal leningen o/g per 1-1
9 Renterisiconorm (20% van 8) 1 0 Ruimte/Overschrijding (9-7)
Kredietrisicobeheer Bij het uitzetten van middelen gelden de volgende uitgangspunten: Uitzettingen vinden uitsluitend plaats bij financiële instellingen met ten minste een A-rating. Bij het verstrekken van leningen uit hoofde van de publieke taak wordt de kredietwaardigheid beoordeeld en worden indien mogelijk zekerheden of garanties geëist.
Koersrisicobeheer De gemeente Westvoorne neemt deel in Bank Nederlandse Gemeenten, Stedin en Evides. Koersrisico’s op aandelen worden hierbij niet verwacht. Begroting 2022
78
Toekomst in het vizier
Kasbeheer < 1 jaar Met de BNG is een overeenkomst afgesloten voor kredietverlening via de rekening-courant tot een bedrag van € 2 miljoen. Tevens kunnen er kortlopende call of kasgeldleningen worden aangetrokken. Op basis van het begrotingstotaal bedraagt de kasgeldlimiet afgerond € 4,3 miljoen. Met dit bedrag is naar verwachting voldoende ruimte aanwezig om flexibel op de financieringsbehoefte in te kunnen spelen. Kasgeldlimiet
Omvang begroting per 1-1: 1 Toegestane kasgeldlimiet In procenten van de grondslag In bedrag 2 Omvang vlottende schuld Opgenomen gelden < 1 jaar Schuld in rekeningcourant Gestorte gelden door derden < 1 jaar Overige geldleningen niet zijnde vaste schuld Totaal omvang vlottende schuld 3 Vlottende middelen Contante gelden in kas Tegoeden in rekeningcourant Overige uitstaande gelden < 1 jaar Totaal vlottende middelen
1e kw. 2022 50.124
2e kw. 2022 50.124
3e kw. 2022 50.124
4e kw. 2022 50.124
8,5% 4.261
8,5% 4.261
8,5% 4.261
8,5% 4.261
7.667 0 0 0
7.743 0 0 0
4.813 0 0 0
4.104 0 0 0
7.667
7.743
4.813
4.104
0 10.000 0
0 9.000 0
0 7.500 0
0 6.000 0
10.000
9.000
7.500
6.000
-2.333
-1.257
-2.687
-1.896
6.594
5.518
6.948
6.157
4 Toets kasgeldlimiet Totaal netto vlottende schuld (2-3) Ruimte/overschrijding (1-4)
(bedragen x € 1.000,-)
Begroting 2022
79
Toekomst in het vizier
Bedrijfsvoering Deze paragraaf biedt inzicht in de wijze waarop de bedrijfsvoering plaatsvindt vanuit financiële aspecten, personele aangelegenheden en de organisatie. In de duale systematiek bepaalt de raad wat zij wil bereiken en langs welke doelen dat moet gaan. Het college draagt zorg voor de uitvoering en gebruikt daarvoor het beschikbare budget op de meest effectieve en efficiënte wijze.
Financiële aspecten Planning en control Het college stuurt aan op een scherpe wijze van begroten, scherp toezien op de budgetten en tijdig bijsturen. Verder zal de nadruk liggen op het sluitend houden van de begroting, het waar mogelijk niet meer dan trendmatig laten stijgen van de lokale heffingen, het doelmatig besteden van middelen en het realiseren van een transparante aansluiting tussen de verschillende P&C documenten. Voor het jaar 2022 zal de planning en control cyclus zich deels richten op de fusiegemeente Voorne aan Zee. In overleg met de fusiepartners zal bekeken worden in hoeverre de reguliere P&C-cyclus van de onafhankelijke gemeenten aangepast zal worden. Indien van toepassing zal hiervoor een voorstel ter besluitvorming worden voorgelegd. Rechtmatigheid Een belangrijk element van de accountantscontrole betreft de rechtmatigheidscontrole. Hiervoor wordt een normenkader vastgesteld. Dit normenkader is opgenomen in het controleprotocol. Het normenkader wordt ieder jaar ter kennisname naar de raad gestuurd. Zowel het normenkader als het controleprotocol wordt opgesteld in nauwe samenwerking met de accountant. Het controleprotocol omvat alle tot de accountantscontrole behorende werkzaamheden.
Het heeft als doel specifieke aanwijzingen te geven aan de accountant over de reikwijdte van de accountantscontrole, de daarvoor geldende normstellingen en de daarbij verder te hanteren goedkeurings- en rapporteringstoleranties. Voor 2021 zullen als normstellingen gelden de wettelijk bepaalde normen eventueel aangevuld met normen gesteld vanuit de raad. Door een verwachte wetswijziging zal het college van B en W over het boekjaar 2022 zelf een rechtmatigheidsverantwoording afgeven in de jaarstukken. In het controleplan zijn de meest belangrijke risicogebieden in beeld gebracht. Ieder jaar wordt elk proces en/of risicogebied gecontroleerd op rechtmatigheid. De belangrijkste risicogebieden zijn (m.n. gebaseerd op de kasstromen): 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.
Inkoopkosten Aanbesteden Salarislasten (Des)investeringen grondexploitaties Uitkeringen Subsidies Huuropbrengsten Woonbedrijf Burgerzaken Belastingen en heffingen Bouwleges Begraafrechten Zwembad
Begroting 2022
80
Toekomst in het vizier
Personele aangelegenheden Personeelsformatie Nu de bestuurlijke fusie tussen gemeente Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne per 1 januari 2023 steeds meer vorm krijgt, wordt kritisch gekeken naar de invulling van vacatures. In dit kader wordt regionaal samengewerkt en wordt elkaar daar bijgestaan waar nodig en mogelijk. Door een efficiënte samenwerking met regio gemeenten kan dit kostenbesparend werken. In 2022 is voor het oplossen van knelpunten in de formatie een bedrag opgenomen van € 100.000, -. Deze pot is bedoeld voor knelpunten die zich voordoen als gevolg van zwangerschaps- en bevallingsverlof, ouderschapsverlof, ziekteverzuim, vacatures etc., maar ook bijvoorbeeld door nieuwe of veranderende wetgeving.
Formatieoverzicht 2022 t.o.v. 2021 Onderdeel
1-1-2022 Aantal 1-1-2021 Fte’s personen Fte’s (incl. vacatures/ (incl. vacatures/ stages) stages)
Aantal personen
GRIFFIER
1,69
2
1,19
2
SECR
1,00
1
1,00
1
Staf (Middelen)
39,90
42
37,48
40
Inwoners
53,50
58
52,23
60
Grondgebied
61,56
62
60,11
59
Logopedie
0,57
1
0,57
1
158,22
166
152,58
163
Totaal
Loonkosten 2022
2022
Huidig personeel
€ 11,41 milj.
Voormalig personeel
€ 0,08 milj.
Totale loonkosten
€ 11,49 milj.
Cao gemeenten De huidige cao gemeenten liep tot 1 januari 2021. De onderhandelingen voor een nieuwe cao zijn opgestart in november 2020, maar liggen op moment van dit schrijven al enige tijd stil. Er staan vier hoofdonderwerpen op de agenda vanuit werkgeverszijde: 1. 2. 3. 4.
Verlof en vitaliteit Herziening bovenwettelijke sociale zekerheid Vereenvoudiging toeslagen Looncomponent
Begroting 2022
81
Toekomst in het vizier
Personeelsbeleid HR21 In 2020 en 2021 zijn voorbereidingen getroffen om in 2021 over te kunnen gaan op het landelijke functiewaarderingssysteem HR21. Personeelsbeleid en fusie Als gevolg van de invoering van de Wet normalisatie rechtspositie ambtenaren (Wnra), is de rechtspositie van ambtenaren in overeenstemming gebracht met het private arbeidsrecht. Alle regelingen zijn of worden hierop aangepast. Bij het inhoudelijk aanpassen van personele regelingen wordt afstemming gezocht met de gemeenten Brielle en Hellevoetsluis om zoveel mogelijk dezelfde kant op te gaan richting de bestuurlijke fusie. Arbeidsomstandigheden Op het gebied van de arbeidsomstandigheden wordt de risico inventarisatie geactualiseerd en een nieuw plan van aanpak opgesteld. Daarin zullen ook de gevolgen van de verbouwing van de hal voor de werkplekken van het Klant Contact Centrum en de gevolgen van de werkplek van de toekomst naar aanleiding van het thuiswerken, in relatie tot de corona maatregelen, worden meegenomen. In het kader van optimale duurzame inzetbaarheid wordt met een vitaliteitsbeleid gewerkt. Zeker gelet op de vergrijzing waarmee we als gemeenten op de langere termijn worden geconfronteerd, vraagt dat duurzame inzetbaarheid en investeringen in het menselijk kapitaal van de gemeente. De resultaten van de cao onderhandelingen worden hierbij nauwlettend in de gaten gehouden.
Arbeidsmobiliteit en samenwerking Samen met de regiogemeenten op Voorne-Putten, de BAR-organisatie, gemeente GoereeOverflakkee en gemeente Hoekse Waard worden regelmatig matchbijeenkomsten georganiseerd. Hier worden eens per kwartaal vacatures en mobiliteitskandidaten aan elkaar gepresenteerd met als doel een match te krijgen. Met dezelfde gemeenten wordt ook het mobiliteitscentrum in eigen beheer doorontwikkeld. Er wordt gewerkt aan een mobiliteitswebsite voor het plaatsen van vacatures. Dit met als doel om de mobiliteit binnen de regio (gemeenten) te bevorderen. Indien mogelijk wordt jaarlijks een dag van de mobiliteit georganiseerd waarbij medewerkers van de gemeenten Brielle, Hellevoetsluis, Westvoorne, Nissewaard en Goeree-Overflakkee een kijkje in de keuken kunnen nemen bij één van de genoemde gemeenten. Voorne Putten Campus (VPC) Door de voorbereidingen voor het oprichten van de Voorne Academie staat de Voorne-Putten Campus op een laag pitje. De samenwerkende gemeenten hebben zelf de regie in handen over de VPC. Verschillende modulen worden door eigen deskundigen neergezet. Het traject is bedoeld voor hoog opgeleiden, omdat vooral onder deze doelgroep een schaarste bestaat op de (gemeentelijke) arbeidsmarkt. Door middel van het aanbieden van dergelijke modulen, zal naar verwachting o.m. de wervingskracht c.q.