22 10 Toekomstperspectief Rockanje
Tekst van het document
TOEKOMSTPERSPECTIEF
‘EEN KLOPPEND HART VOOR ROCKANJE AAN ZEE’
1
SEPTEMBER 2022
VOORWOORD Beste lezer,
Lef Na een intensief participatieproces, waarbij veel ondernemers en veel
2
De gemeente Westvoorne kent drie prachtige kernen, maar één daarvan
inwoners zijn betrokken, ligt hier nu een mooi product. Het is een
lichten wij er hier uit. Dat is Rockanje, straks de enige echte kustplaats
droombeeld van hoe de toekomst van Rockanje eruit kan zien. Wij beseffen
in de nieuwe gemeente Voorne aan Zee. Met behulp van ontwerp- en
dat het geen gemakkelijke opgave is om het centrumgebied van Rockanje
adviesbureau KuiperCompagnons hebben wij in de afgelopen maanden
zodanig te ontwikkelen naar een plek waar alles samenkomt. Stap voor stap
gewerkt aan het opstellen van een toekomstperspectief voor deze kern.
willen we tot een mooi resultaat komen. Om een echte stap naar voren te
Daarin wordt aangegeven wat de ambities zijn voor het centrumgebied.
kunnen maken moeten we durven dromen, durven investeren en durven
Trots zijn wij erop om dit toekomstperspectief van Rockanje aan u te
veranderen.
presenteren. Wij willen hier graag mee aan de slag en dat doen we ook voor zover Waarom willen we dit?
dat nu mogelijk is, aan het einde van onze collegeperiode. Wij zien dit
Wij willen dat Rockanje aantrekkelijk blijft als badplaats, voor zowel de eigen
toekomstperspectief als een opdracht aan de nieuwe gemeenteraad van
inwoners als bezoekers. Daarnaast is het nodig om het centrum een boost te
Voorne aan Zee. Wij dragen dit over en verzoeken de nieuwe raad om hier
geven om economisch aantrekkelijk te blijven en om ruimte te bieden voor
ambitieus mee verder te gaan en er een succes van te maken.
wonen, verblijven en ontmoeten. Het centrum moet in de toekomst ruimte
Wij kijken uit naar het eindresultaat en wensen u veel leesplezier.
hebben voor betaalbare woningen en een gevarieerd aanbod van winkels en horeca. De verbinding tussen het centrum en het strand, de woonbuurten en het landschap vraagt ook om verbetering.
College van B&W Westvoorne
3
INHOUDSOPGAVE 1. Aanleiding en proces
4
6
1.1 Aanleiding
6
1.2 Opgave: een vitaal en aantrekkelijk dorp aan zee
8
1.3
Er is nu momentum
12
1.4 Wat is het centrumgebied?
14
1.5 Wat is een toekomstperspectief?
14
1.6 Het proces
16
1.7 Dorpsdialoog: individuele gesprekken en participatiebijeenkomsten
18
2. Analyse
22
2.1 Kwaliteiten en knelpunten
22
2.2
34
Wat is de problematiek?
2.3 Waarom is het centrum belangrijk? 3. Rockanje aan Zee 3.1.
Vijf ingrepen
34 38 38
3.2. Een compact en levendig dorpshart
40
3.3. Een prettige en groene openbare ruimte met meer verblijfskwaliteit
42
3.4. Aantrekkelijke routes
44
3.5. Rondje Rockanje
44
3.6. Landschappelijk verankeren
46
3.7. Bereikbaarheid en parkeren
48
4. Toekomstverkenning ‘Een kloppend dorpshart aan zee’
52
4.1. Voorkeursvariant ‘ Durf te dromen’
52
4.2. Deelgebieden
56
- Dorpsweg
56
- Dorpshart
58
Variant 1
60
Variant 2
60
Variant 3
60
- Strandboulevard
65
- Duinentree, duinplein en strandbalkon
72
4.3. Beeldkwaliteit
76
5. Routekaart: van toekomstperspectief naar tastbaar resultaat
78
5.1 Het vervolg, aanpak op korte, midden en lange termijn
78
5.2 Met een gezamenlijke inspanning stap voor stap in de goede richting
84
5.3 Het toekomstperspectief na de fusie: hoe organiseren we het vervolg?
84
Colofon
86
5
HOOFDSTUK 1
AANLEIDING EN PROCES 1.1
Aanleiding
Rockanje is een belangrijke kern binnen de gemeente Westvoorne en de
is de enige, echte badplaats van Voorne en die verdient een aantrekkelijk
toekomstige gemeente Voorne aan Zee. De ligging in de nabijheid van
centrum. Rockanje wil graag vooruitkijken en voorbereid zijn op een
natuur en het strand zijn één van de grootste kwaliteiten. Het dorp beschikt
groeiend aantal inwoners en bezoekers.
daarnaast over een aantal bijzondere historische plekken en heeft een 6
gemoedelijk dorpscentrum. De samenhang tussen alle kwaliteiten is echter
In de zomer van dit jaar zijn we daarom begonnen met een verkennend
nog niet optimaal. De aantrekkingskracht en de verblijfskwaliteit van het
onderzoek naar het gewenste toekomstbeeld voor het centrum van
heringerichte Dorpsplein zou verder kunnen worden verbeterd. In 2021
Rockanje. Dit hebben we samengedaan met de inwoners, ondernemers
heeft de gemeente samen met inwoners, verenigingen en ondernemers een
en organisaties in het centrum en nauwe afstemming met de gemeente
dorpsvisie voor elke kern vastgesteld, zo ook voor Rockanje. In de dorpsvisies
Westvoorne. Onderzocht is hoe de verschillende kwaliteiten beter met elkaar
staan de kwaliteiten van elke kern, maar ook de wensen en uitdagingen voor
verbonden kunnen worden. In dit boekje leest u wat de resultaten zijn en
de toekomst benoemd. Voor de kern Rockanje was één van de opgaven om
hoe het centrumgebied in de komende jaren verfraaid kan worden.
een plan te maken voor het centrumgebied met het doel om het centrum op te knappen en toekomstbestendig te maken. Tijdens de het proces voor de dorpsvisie bleek dat inwoners vonden dat het centrum erg naar binnen is gekeerd en dat de relatie tussen het landschap en het centrum verbeterd moet worden. Ook de verkeersveiligheid (of het gevoel daarover) en het gebrek aan betaalbare woningen blijven aandachtspunten voor veel inwoners. Rockanje moet zich, ook vanwege het samengaan met Hellevoetsluis en Brielle, klaar maken voor de toekomst. Het
Voorne aan Zee
7
1.2 Opgave: een vitaal en aantrekkelijk dorp aan zee
8
Verdere ontwikkeling van het dorpscentrum van Rockanje is nodig om de
Rockanje is van oudsher een badplaats aan zee met een ruim strand waar
leefbaarheid, de aantrekkelijkheid en de identiteit van het dorp voor de
regelmatig evenementen plaatsvinden. De betekenis van het strand is voor
toekomst veilig te stellen. Een adequaat voorzieningenniveau, een gezonde
Rockanje in de loop der jaren echter veranderd. Door de aanleg van de
lokale economie en een passend woningaanbod zijn daarbij essentieel.
Haringvlietdam heeft het strand door een verdere verlanding een deel van
Centrumgebieden vormen het kloppend hart van een gemeenschap: van
de aantrekkingskracht verloren. Het kustlandschap heeft daarentegen steeds
oudsher zijn het dé plekken voor handel en ontmoeting. Hier in de markt,
meer betekenis gekregen, het uitgestrekte duinlandschap neemt toe in
vestigden zich winkels, horeca en wordt er gewoond. Centra zijn niet
ecologische- en recreatieve waarde en trekt andere doelgroepen. Badgasten
alleen van belang voor de eigen gemeenschap, maar ook voor bezoekers.
maken plaats voor fietsers, wandelaars, natuurliefhebbers, vogelspotters en
Om mensen te ontvangen, fijn op te kunnen groeien in dorpen en prettig
beoefenaars van uiteenlopende sporten zoals o.a. hardlopen, (zee)kanoën,
oud te kunnen worden, is het van belang om het dorpscentrum vitaal en
beach-racing en bootcamp.
aantrekkelijk te houden. De bijzondere ligging tussen de drie landschappen is van grote waarde: Dat betekent een afwisselend programma met een actieve plint en
de kustzone, waar het gevoel van de binnenduinrand met landgoederen,
bebouwing die een goede interactie heeft met een veilige en aantrekkelijke
bomenlanen en houtwallen overheerst, de polder met slingerende dijken
openbare ruimte. Maar ook een afgewogen mix van woningen met
en vergezichten en de ligging aan de kreek het ‘Waaltje,’ een voormalige
voldoende aanbod voor ouderen, jongeren en starters.
rivierarm en landschappelijk en historisch waardevol gebied. Het verknopen
Het is belangrijk om te investeren in het centrum van Rockanje, zowel door
van deze drie landschappen met het dorpscentrum als uitvalsbasis, de
de gemeente als door private partijen. Daarvoor is een kader nodig, een
plannen voor de Noordrand en de bestaande woonwijken zijn de basis voor
duidelijke ruimtelijke structuur waarin wonen, winkels, voorzieningen,
de toekomst.
verkeer en parkeren zich prettig tot elkaar verhouden. Een structuur die helder en herkenbaar is en die ruimte geeft aan de thema’s en ambities uit de dorpsvisie.
9
- INTERMEZZO “Een bruisende familiebadplaats en een gemoedelijk polderdorp”
Dorpsvisie Rockanje In de Dorpsvisie is in een uitgebreid participatieproces veel informatie
10
Het belangrijkste doel is dat Rockanje in de komende jaren, ook na de fusie,
opgehaald en zijn de kaders voor het toekomstperspectief tot stand
zoveel mogelijk haar eigenheid behoudt en een stap naar voren maakt. Daarbij
gekomen. De doelstelling voor het dorp Rockanje is ‘een vitaal en
is het belangrijk dat verder gebouwd wordt aan de kernkwaliteiten van het
aantrekkelijk dorp aan zee’. Deze doelstelling wordt uitgewerkt langs drie
dorp en dat hetgeen het dorp te bieden heeft omarmd en versterkt wordt. In
lijnen:
de toekomst zal Rockanje zich ten opzichte van de omliggende kernen blijven
- Samenhang tussen dorp, strand, centrum en landschap;
onderscheiden door haar aantrekkelijke strand en de bruisende, recreatieve
- Een gezellige familiebadplaats;
kustzone waar dag- en verblijfsrecreatie elkaar afwisselen in de binnenduinrand.
- Een prettig dorp om in te leven;
Daarnaast behoudt Rockanje haar dorpse, gemoedelijke sfeer binnen de kern en activeren en verknopen we het dorpscentrum als schakel aan het omliggende
Het toekomstperspectief geeft uitwerking aan de eerste doelstelling, zonder
landschap. We zetten in op twee verschillende werelden die sterk met elkaar
daar de andere twee doelstellingen uit het oog te verliezen.
verbonden zijn en optimaal van elkaar gebruik maken. Zo blijft het dorp in de toekomst vitaal en zowel aantrekkelijk voor de bewoner als de toerist. bron: Dorpsvisie Rockanje
Ambities en doelstellingen dorpsvisie Rockanje
DE SAMENHANG VERSTERKEN
EEN GEZELLIGE FAMILIEBADPLAATS
EEN AANTREKKELIJK DORP OM TE LEVEN
11
1.3 Er is nu momentum Er zijn in Rockanje veel verschillende opgaven en er liggen diverse plannen,
tijd, ruimte en middelen komen om echt in het centrum van Rockanje aan de
ideeën, wensen en initiatieven. Voor het dorp als geheel maar ook voor het
slag te gaan met daadkrachtige ingrepen en structurele verbeteringen.
centrum in bijzonder. Deze opgaven lopen echter te veel los van elkaar.
12
Naar verwachting zullen ze daarmee te weinig slagkracht hebben om echt
Het is nu het momentum om door te pakken. Met alleen losse, kleinere
structureel iets te verbeteren in het dorpscentrum. Terwijl de opgaven dat
projecten gaat het niet lukken de koers te verleggen. De ontwikkeling
wel vragen. De sfeer en beleving van het centrum neemt af. Fysieke winkels
van het centrum van Rockanje moet integraal en in samenhang worden
staan, net als overal, onder druk en daarmee ook het voorzieningenniveau.
opgepakt. Er is behoefte aan nieuw elan, een goed verhaal en zeker ook
Er is een enorme woningbouwbehoefte en juist het centrum is een
tastbare actie de komende jaren. ‘De tijd van pleisters plakken is voorbij, het
interessante plek voor starters en senioren. En om jonge mensen in het
is tijd voor de grote opgaven’. Daarbij zijn een langjarig commitment en een
dorp een aantrekkelijke plek te kunnen geven. De recreatieve behoefte
stevige regie vanuit de gemeente erg belangrijk.
verandert, de verzanding van de kust bij Rockanje draagt daar nog eens extra aan bij. Rockanje moet zich opnieuw uitvinden als badplaats, met
Om een echte slag naar voren te kunnen maken moeten we durven
extra aandacht voor het centrum, waar tevens een verkeers-opgave en
dromen, durven investeren en durven veranderen. De samenwerking
parkeervraagstuk liggen. Ondernemers, eigenaren, bewoners en organisaties
tussen de ondernemers, de eigenaren, de bewoners, de bezoekers en de
zijn daarbij belangrijk, maar kunnen dat niet alleen. Dat vraagt om een
gemeente is daarbij cruciaal. De gemeente Westvoorne onderkent dit en
breed, samenhangend verhaal, durf en meer structurele ingrepen waarbij de
wil dit ondersteunen. De gemeente neemt niet alleen initiatief voor het
gemeente een belangrijke rol zal moeten spelen.
opstellen van een toekomstperspectief voor het centrum van Rockanje, maar heeft ook al een budget beschikbaar gesteld als aansporing en aanjager voor
Het toekomstperspectief geeft richting en prioritering zodat afgewogen keuzes mogelijk zijn. Dit toekomstperspectief maakt de nieuwe raad van de gefuseerde gemeente ‘Voorne aan Zee’ duidelijk wat nodig is voor een levendig en vitaal centrum, maar waar bovenal draagvlak voor is. Zodat er
de uitvoering van het toekomstperspectief.
13
1.4 Wat is het centrumgebied? Het Toekomstperspectief richt zich op het centrum van Rockanje en de
· Welke strategie we gaan volgen om de uitkomsten echt handen
verbinding naar de kust over de Raadhuislaan en Swinsedreef. Het ‘centrum’
en voeten te gaan geven en welke acties er nodig zijn om snel en
bestaat grofweg uit het gebied vanaf bakkerij Manintveld aan de Molendijk
doeltreffend tot uitvoering/realisatie van het toekomstperspectief te
en de Dorpsweg richting het Dorpsplein en de Raadhuislaan. Ook de
komen.
Hoogvlietlaan, Groene Kruisstraat en Willem de Waalstraat horen hierbij, net als de Ommeloop en Swinsedreef richting het strand.
Het toekomstperspectief vormt de leidraad voor de ontwikkeling van het centrum van Rockanje. Het kan worden gezien als een kader dat
14
1.5 Wat is een toekomstperspectief?
samenhang en houvast biedt voor alle betrokkenen. Tegelijkertijd vormt het toekomstperspectief een inspiratiedocument dat kansen laat zien en verleidt
Aanjager, inspiratie en leidraad
om tot actie over te gaan.
Een effectieve stap voorwaarts begint met een duidelijk en gezamenlijk beeld van de toekomst. Een beeld wat onontbeerlijk is voor het centrum
Het doel van het toekomstperspectief is niet alleen om tot een goed en
van Rockanje, waar zoveel ideeën, belangen, opgaven en wensen bij elkaar
breed gedeeld verhaal te komen, maar om uiteindelijk ook tot een tastbaar
komen. Waar willen we naar toe, wat willen we worden, wat staat ons voor
resultaat te komen. Dat doen we door een routekaart met actieagenda op te
ogen? In de afgelopen maanden zijn deze vragen met elkaar onderzocht en
stellen. Daarin denken we na over prioritering en rolverdeling: wie doet wat
zijn er keuzes gemaakt.
en in welke volgorde?
Het toekomstperspectief schetst:
De ontwikkeling van het centrum van Rockanje kan alleen slagen als
· Wat we belangrijk vinden in het bestaande centrum: de kernkwaliteiten
iedereen samenwerkt. Het zal niet in “één” keer kunnen worden uitgevoerd,
en waarden. · Waar we met elkaar naartoe willen in het centrum en de verbinding met het strand en de omgeving. · Wat we moeten doen om daar te komen.
maar stapje voor stapje, waarbij mensen met verschillende belangen worden betrokken. Sommige cruciale ontwikkelingen/ structurele ingrepen kosten meer tijd, maar in Rockanje is meegegeven dat we soms geduld moeten hebben om te bereiken wat we echt willen. Toekomstbestendigheid moet voorop staan in het centrum, daar is iedereen het over eens.
Plangebied centrum Rockanje van dorpsmolen naar zee
15
1.6 Het proces
16
De huidige gemeenteraad wil weten wat mogelijk én nodig is voor de
Aan de projectgroep en de stuurgroep zijn verschillende ideeën besproken
toekomst van Rockanje. Het doel is om een breed gedragen plan aan de
en zijn diverse participatiemomenten voorbereid en geëvalueerd. Naast
nieuwe gemeenteraad van Voorne aan Zee voor te leggen. Omdat veel
ondernemers en inwoners is ook de Dorpsraad (in oprichting) betrokken
inwoners van Rockanje gebruik maken van het centrum hecht de gemeente
bij de toekomstverkenning van centrum van Rockanje. Ook het college van
bij het opstellen van een toekomstperspectief veel waarde aan de inbreng
B&W en de gemeenteraad hebben actief meegedacht in de planvorming en
van verschillende partijen, zoals ondernemers, bewoners, organisaties,
het proces.
bezoekers en andere gebruikers. Want samen komen we tot een beter én een gedragen toekomstbeeld voor het centrum van Rockanje. Om te komen tot een breed gedragen toekomstperspectief, hebben we ervoor gezorgd dat iedereen mee heeft kunnen denken/praten en input heeft kunnen leveren. Om vervolgens gericht met elkaar de juiste keuzes te kunnen maken. De resultaten van het gezamenlijke proces, met inspirerende verbeelding van de kansen, is samengebracht in voorliggend verhaal. Bij het proces van het toekomstperspectief/verkenning zijn diverse partijen betrokken. Allereerst de projectgroep, waarin de deskundigheid van de gemeentelijke ambtenaren aanwezig is. Daarnaast is er een stuurgroep opgestart met daarin de verantwoordelijke wethouders, de directeur Grondgebied en Inwonerszaken, de projectleider, een onafhankelijke voorzitter en de ontwerpers van KuiperCompagnons.
Stappenplan: van dorpsvisie naar toekomstperspectief
FASE 1 AANLOOPFASE: HOOFDOPGAVEN, INGREDIËNTEN + OPSTELLEN SCENARIO’S (MEDIO APRIL-MEI)
FASE 2 TOEKOMSTSCENARIO’S EN PARTICIPATIE (JUNI – HALF JULI)
FASE 3 TOEKOMSTPERSPECTIEF: KOERS UITWERKEN EN STRATEGIE UITSTIPPELEN (HALF JULI – AUGUSTUS)
FASE 4 BESLUITVORMING (HALF SEPTEMBER –1 NOVEMBER)
Wensen, dromen, ideeën? Hoofdopgaves en ingrediënten Ontwerpend onderzoek toekomstscenario’s Kostenindicatie
Scenarios’s toekomstverkenning toetsen Voorkeursrichting kiezen
Voorkeursrichting uitwerking en verbeelden Kostenanalyse op hoofdlijnen Globale routekaart Uitwerken toekomstperspectief
Vaststelling definitief toekomstperspectief en routekaart
17
1.7 D orpsdialoog: individuele gesprekken en participatiebijeenkomsten
18
Het uitgangspunt voor het participatietraject is dat je met elkaar een vitaal
In de schetsen werd o.a. voorgesteld om aan de rand van het centrum 2
en levendig centrum maakt. Door middel van een compact en intensief
parkeervoorzieningen voor het centrum te maken om het doorgaande
participatieproces zijn we met de verschillende partijen in gesprek gegaan.
verkeer zo veel mogelijk te weren uit het centrum. Het dorpsplein moet een
Dit is gedaan aan de hand van het voeren van individuele gesprekken met
aangename verblijfsruimte worden en meer een strandsfeer uitademen.
belangrijke spelers, zoals de dorpsraad (i.o.), ondernemers in het centrum,
Dat kan o.a. door middel van materialisering en duin- en strandachtige
de Catharina Stichting, het Woonbedrijf Westvoorne, etc. en met twee
beplanting. In sommige varianten zou het dorpsplein groter worden
interactieve participatierondes met het dorp.
met meer ruimte voor terrasjes, verblijven en groen. Het plein zou een open verbinding krijgen met het ‘t Waaltje en zou er een open zichtlijn
Via de krant, sociale media en huis aan huis flyers zijn hiervoor
ontstaan richting de kerk. Ook is de wens om meer, voornamelijk kleinere,
aankondigingen gedaan. Tijdens de participatiebijeenkomsten zijn de met
woningen toe te voegen aan het centrumgebied en het plan voorziet in
de ambtelijke project- en stuurgroep besproken plannen en ideeën ter
de mogelijkheid voor een tweede supermarkt. Daarnaast leven er ideeën
discussie gesteld en hebben we aandachtig geluisterd. Aan de hand van de
om de Raadhuislaan anders in te richten, er een soort boulevard van te
gegeven reacties is de inhoud aangescherpt en verrijkt.
maken, en de bewegwijzering naar het strand te verbeteren. Tijdens deze gesprekken kwam de wens naar voren om het treintje naar het strand,
Tijdens de eerste avond voor de zomer werden 3 mogelijke opties
tijdens de zomerperiode, weer terug te laten komen. Er ontstond in het
gepresenteerd voor het toekomstig centrum van Rockanje en 3 opties voor
gesprek met een aantal bewoners een vierde ontwikkelrichting, de ‘less
herinrichting van de Raadshuislaan. Ook de Dorpsweg en de duinentree
is more’ variant, die in het proces wordt meegenomen. Aan het einde van
kwamen aan de orde. Inwoners gingen met elkaar in gesprek en gaven aan
de avond kon iedereen een formulier invullen met daarop reacties op de
wat zij er goed aan vonden of misschien juist onverstandig om te doen. Het
ontwikkelrichtingen. Ook hebben wij voor de zomer een avond voor de
was een interactieve sessie waarbij inwoners veel inbreng achterlieten. De
gemeenteraad georganiseerd.
sfeer en de reacties waren vooral positief.
Dorpsdialoog: participatiebijeenkomsten
19
Aan de hand van de opgehaalde informatie hebben wij een voorkeursscenario opgesteld. Dit scenario is tijdens de tweede participatieronde na de zomer met inwoners en ondernemers besproken. Getoetst werd of alle eerdere input goed verwerkt was en of men zich kon vinden in het voorgesteld scenario. Men reageerde wederom positief op het toekomstperspectief, maar er werden wel wat meer zorgen geuit over de nabije toekomst en de plannen 20
om woningen te vervangen. Inwoners van het centrumgebied willen weten wat er met hun woning gebeurt en waar een andere woning aangeboden wordt. Ondernemers hebben hun zorg geuit over de periode dat het centrum aangepakt wordt. Voor hen is het belangrijk dat de winkel open kan blijven en de kosten voor (tijdelijke) inrichting of verplaatsing van de winkel beperkt blijven. Goede communicatie daarover is zeer belangrijk. Veel mensen hebben zich aangemeld voor een werkgroep om met de gemeente mee te denken. Een geluid dat veel gehoord werd, was “pak door” en “ga zo door”. Gedurende het gehele traject van het toekomstperspectief centrum Rockanje is het mogelijk geweest om via het e-mailadres van de projectleider input te leveren en desgewenst een afspraak te maken.
Wat is er meegegeven op de participatiebijeenkomst?
21
HOOFDSTUK 2
ANALYSE 2.1 Kwaliteiten en knelpunten Badplaats aan Zee
22
Rockanje is sinds lange tijd dé familiebadplaats van het eiland Voorne-
Aan deze lijnen liggen bijzondere plekken met een historische betekenis,
Putten. Van oorsprong is Rockanje een agrarisch dijkdorp in de
zoals de kerken, de pastorie, het oude Gemeentehuis, het Badhotel en de
polder met een rijk verleden van inpolderingen. Het dorp ligt in het
Korenmolen, etc. Omstreeks 1900 bestond het dorp Rockanje voornamelijk
zeekleipolderlandschap, met het centrum vrijwel aan het krekengebied van
uit woningen langs de Dorpsweg, Zeeweg en Molendijk. Om aan de
de Strypsche Wetering, dat een schakel vormt tussen het kustlandschap en
woningbouwbehoefte te voldoen is tussen de jaren zestig en negentig de
het polderlandschap. Rockanje heeft in de loop van de tijd steeds verder
polder Oud-Rockanje bebouwd. Naast woningen kwamen er ook winkels
de verbinding met de duinen en het strand opgezocht: om te wonen en te
aan de Raadhuislaan. Deze ontwikkelingen hebben geresulteerd in een
recreëren. Het dorp ligt tussen twee werelden: het strand met de kustzone,
uitgestrekt dijklint van winkels en voorzieningen langs de Dorpsweg, het
waar het gevoel van de binnenduinrand, met landgoederen, bomenlanen en
Dorpsplein en de Raadhuislaan.
houtwallen overheerst, en de polder: waar dijken, de ligging aan de kreek en het meer open polderlandschap sfeerbepalend zijn.
Door de groei van het dorp en de toename van het strandverkeer, is er in de loop van de tijd meer nieuwe infrastructuur aangelegd o.a. over de dijken om
De landschappelijke structuren van Rockanje zijn vanaf de 18e eeuw
het dorp beter te ontsluiten. De N496 is aangelegd om de dijkwegen tussen
ontstaan en vormen nu (cultuur)historische routes die het centrum met
Oostvoorne, Rockanje en Hellevoetsluis te ontlasten en een de dorpen een
het strand, de duinrand en het polder- en krekenlandschap verbinden.
verbinding met de N57 te geven. De Alardusdreef is als woonstraat nu een
Een aantal van deze lijnen komt samen op het Dorpsplein, een belangrijke
van de belangrijkste verbindingen binnen het dorp.
ontmoetingsplek.
23
Tevens is er een rechtstreekse verbinding naar het strand aangelegd via de Strandweg, om het strandverkeer zo snel mogelijk naar het strand te leiden en het dorp te ontlasten. Deze rechtstreekse verbinding voorkomt sluipverkeer, maar heeft er tegelijkertijd voor gezorgd dat de recreant het centrum van Rockanje ‘links laat liggen’. Een echte goede recreatieve verbinding tussen strand en polder is niet gemaakt. De ontstaansgeschiedenis van Rockanje en het gebruik van historische 24
structuren heeft ervoor gezorgd dat er een langgerekt centrum ontstaan is. Een centrum langs dijklinten met een beperkte verkeerscapaciteit en matig verbonden met de omliggende landschappen, het strand en de zee. Een strand wat erg in trek bij toeristen, maar door de verzanding van de onder druk staat als toeristische trekpleister. Rockanje moet als badplaats zichzelf opnieuw uitvinden. De relatie met het dorp speelt daarin een belangrijke rol. + Rockanje heeft nog steeds het imago van een gezellige familiebadplaats en is in de nieuwe Gemeente ‘Voorne aan Zee’ het enige dorp wat daadwerkelijk aan zee ligt. + De historische structuren en bebouwing maken onderdeel uit van de beleving van het dorp. - De samenhang laat te wensen over: logische routes ontbreken, zichtlijnen zijn verdwenen. - Dijkwegen en routes naar en door het centrum worden gebruikt als ontsluiting voor auto’s en vrachtwagens.
25
Een uitgestrekt centrum Ondanks dat Rockanje niet groot is, heeft het dorp aantrekkingskracht op
Echter zijn deze historische panden en plekken vanaf het Dorpsplein niet
bezoekers uit de omliggende dorpen en de recreanten en toeristen. Dit is te
goed zichtbaar en liggen wat verstopt.
zien op de markt, in de supermarkt en in de horeca. Hoewel Rockanje veel te bieden heeft, oogt het centrum her en der wat
26
Winkels, horeca, medische voorzieningen, het verzorgingstehuis, het
sleets en liggen de winkels en voorzieningen gevoelsmatig verspreid. Ook
MFC de Merel etc., bevinden zich vrijwel allemaal in en om het centrum.
is de detailhandel en de horeca in het centrum van Rockanje niet goed met
De voorzieningen liggen uit elkaar en zijn verdeeld over het huidige
elkaar verbonden. Hoewel het Dorpsplein recentelijk is heringericht, mist
dorpscentrum, langs en rondom de Dorpsweg en het Dorpsplein en langs de
het plein sfeer en wordt de plek door de bewoners niet ervaren als een
langgerekte Zeeweg/Raadhuislaan.
prettige verblijfs- en ontmoetingsplek voor het dorp. Dit komt mede door het drukke verkeer rondom het Dorpsplein, wat in sommige gevallen leidt
In het centrum is de dorpse, landelijke en gemoedelijke sfeer nog altijd goed
tot onoverzichtelijke situaties. In het centrum ontbreken samenhang, sfeer
voelbaar. Het Dorpsplein van Rockanje ligt tegen Meertje de Waal aan en
en uitstraling. Het weer zichtbaar maken van de historische structuren en
er is in de langs de Zeeweg en de Dorpsweg een aantal fraaie doorzichten
bebouwing biedt kansen om het dorp aantrekkelijker te maken, om trots op
aanwezig.
te zijn en samenhorigheid te stimuleren.
Het historische karakter van het dorp is echter rondom het huidige
+ Een compleet aanbod van winkels en voorzieningen, een goed bezochte weekmarkt.
Dorpsplein niet goed meer voelbaar door het verschil in maat, schaal en uitstraling van de bebouwing. Op een aantal plekken is de historie nog
+ Een dorpse, gezellige en gemoedelijke sfeer.
wel aanwezig: de Dorpskerk met de pastorie en de dijkwoningen langs de Dorpsweg en de Zeeweg zijn belangrijke representanten van het verleden.
- Winkels, horeca en voorzieningen zijn verspreid over het centrum.
De openbare ruimte rondom deze plekken in het centrum kenmerkt zich
-
door speelse hoeken en nissen. Erkers, luifels en openslaande deuren in de bebouwing zorgen voor prettige overgangen tussen privé en openbaar.
Het centrum oogt gedateerd, bebouwing en openbare ruimte sluiten niet aan op de sfeer van een badplaats.
27
Verrassende historie Rockanje beschikt over een aantal bijzondere plekken: historische parels, verstopt in het dorp of het landschap. Het kerkje op de Vleerdamsedijk,
+ Historische plekken en structuren vertellen het verhaal van Rockanje, aan bewoners en bezoekers.
begraafplaats ‘Maria Rust’, de Dorpskerk met de pastorie, de voormalige Burgemeesterswoning maar ook het bij de Tweede Slag gelegen het Badhotel Rockanje vertellen iets van het verleden van het dijkdorp. En de Korenmolen ligt op een markante plek aan de Molendijk, waar de weg zich om de molen heen vormt, en is naast de kerktorens een duidelijk 28
oriëntatiepunt. De dijklinten met de karakteristieke bebouwing zijn de netwerk lange lijnen die deze historische parels met elkaar verbinden. Deze bijzondere plekken vertellen een verhaal, maar liggen nu nog relatief verscholen in en verspreid over het dorp en haar omgeving. Er zijn kansen om een aantal van deze plekken en verhalen beter beleefbaar te maken. Daarmee wordt Rockanje aantrekkelijker, maar ontstaan ook mogelijkheden om de waardevolle historie, cultuur en natuur duurzaam in stand te houden. Door plekken met kleine ingrepen op de kaart te zetten, houden we de leefomgeving interessant, de verhalen levend. Het nieuwe kunstwerk ‘de monnik’ is hiervan een mooi voorbeeld. Ook het meertje de Waal met haar roemruchte verleden door de kalkrijke rotsen uit het Meertje en geneeskrachtige werking van de modder heeft de potentie om iets toe te voegen aan het verhaal van Rockanje.. De openstelling en het beleefbaar maken van het meertje de Waal is een veelvuldig geuite wens.
- Door de groei van het dorp en de toegenomen verkeersdruk op smalle wegen en dijken is de historie lastig ‘leesbaar’.
29
Ontwikkelingen voor recreatie en toerisme bieden kansen voor winkels en horeca in centrum Rockanje is van oudsher een badplaats aan zee met een ruim familiestrand
+ Toename van natuurrecreatie, wandelaars en fietsers met andere
waar regelmatig evenementen plaatsvinden. Rockanje is straks dé badplaats
interesses en bestedingen dan de recreatie die gericht is op het
van de nieuwe gemeente Voorne aan Zee. De betekenis van het strand is
badstrand.
voor Rockanje in de loop der jaren echter veranderd. Badgasten parkeren dicht bij het strand en bezoeken het centrum in mindere mate. Door de bouw van de Haringvlietdam vindt er een langzame verzanding plaats voor 30
de kust van Rockanje. Het strand wordt door ondieper zwemwater en een afnemende waterkwaliteit minder aantrekkelijk. De ontwikkeling van het kustlandschap krijgt daarentegen steeds meer betekenis, het uitgestrekte duin- en kustlandschap neemt toe in ecologische- en recreatieve waarde en trekt andere doelgroepen. Badgasten maken plaats voor fietsers, wandelaars, natuurliefhebbers, vogelspotters en beoefenaars van uiteenlopende sporten zoals o.a. hardlopen, (zee)kanoën, beachracing en bootcamp. Een ontwikkeling die bijdraagt aan de verlenging van het toeristischrecreatiefseizoen, van enkel de zomermaanden naar een jaarrond bezoek. De betekenis van het kustlandschap met strand en duinen verandert, maar een echte goede verbinding met het dorp ontbreekt. Hierdoor blijft het centrum onontdekt, dragen bezoekers minder bij aan de levendigheid van het centrum en profiteren winkels en horeca te weinig van de aantrekkingskracht van het kustlandschap. Rockanje moet zichzelf als badplaats opnieuw uitvinden en de kansen die een veranderend kustlandschap meebrengt omarmen.
- De aantrekkingskracht van het strand neemt komende decennia af door een veranderend kustlandschap en langzame verzanding.
31
Ingebed in 3 unieke landschappen De bijzondere ligging tussen de drie landschappen is bijzonder: de kustzone,
Op gerichte plekken kan met structurele ingrepen de beleving van
waar het gevoel van de binnenduinrand met landgoederen, bomenlanen en
landschap en de natuur versterkt worden en het dorp weer met het
houtwallen overheerst, de polder met slingerende dijken en vergezichten
landschap verankerd worden. Door in te zetten op goede recreatieve
en de ligging aan het kreeklandschap van het ‘Waaltje,’ een voormalige
verbindingen vanuit het dorpscentrum, door de bestaande en nieuwe
rivierarm en landschappelijk en historisch waardevol gebied. Het strand
woonwijken komt Rockanje (weer) aan het landschap te liggen. Daar
en de natuurgebieden rondom Rockanje maken dat het dorp een prettige
profiteren niet alleen de inwoners maar ook de bezoekers van. Ontbrekende
uitvalsbasis is voor bewoners en recreanten.
schakels met betrekking tot de voet- en fietspaden dienen aangevuld te worden, waardoor routes de bezoeker op een vanzelfsprekende manier door
32
Het landschap vraagt om ontwikkeling en een gezamenlijk nadenken
het gebied begeleiden. Door het mogelijk te maken om rondjes te fietsen,
over de bescherming, instandhouding en het vernieuwen van het
voorkomen we dat mensen weer terug moeten. Fiets- en wandelroutes
landschap. Belangrijke opgaven die van invloed zijn op de landschappen
worden hier en daar verbijzonderd met kleine ‘geluksmomentjes’.
zijn de verzanding van de kust, de transitie van de landbouw, maar ook de energietransitie en klimaatverandering. Het onderhoud en beheer van natuur
+ De drie landschappen rondom Rockanje geven de bewoners en
en landschap is een constante opgave waar geld, verantwoordelijkheid
bezoekers een afwisselende beleving, de rust en (groene) ruimte
en energie naar toe moet. Ook de polders rondom Rockanje hebben hoge
rondom het dorp zijn een kwaliteit;
landschappelijke waarden door de openheid en de routes over de slingerende dijken. Een openheid die onder druk staat door een veranderend gebruik.
Het landschap is beperkt toegankelijk vanuit het centrum en de woonomgeving, logische routes ontbreken soms of zijn niet met elkaar verbonden;
De variatie aan afwisselende landschappen maken Rockanje uniek. De zee, het strand, de duinen maar zeker ook de achterliggende duinbossen,
- De openheid van het landschap staat onder druk: kleinschalige
binnenduinen én de polders zorgen ervoor dat de natuurgebieden tot de
woonbebouwing en toekomstige uitbreidingen moeten zorgvuldig
meest gevarieerde natuur van Europa behoort. Er liggen kansen voor
worden ingepast;
Rockanje om dit gevarieerde landschap te benutten en het centrum te verrijken door de landschappen beter beleefbaar te maken.
33
2.2 Wat is de problematiek? centrum? Maar ook: zijn er straks voldoende betaalbare woningen voor Na een eerste analyse heeft er een participatieproces plaatsgevonden met
starters en senioren. En wat is de betekenis van Rockanje in de nieuwe
de bewoners, ondernemers en lokale organisaties. Op basis hiervan is de
gemeente ‘Voorne aan Zee’?
onderstaande conclusie geformuleerd. In de bijlage van dit document bevinden zich de verslagen van de bewonersavonden en gehouden
2.3 Opgaven
interviews met de ondernemers en organisaties. Op basis van de uitvraag door de Gemeente Westvoorne, de analyse, 34
Hoewel Rockanje vele kwaliteiten heeft weten te behouden is door de
participatieproces en de toekomstige ontwikkelingen zijn de onderstaande
groei van het dorp de samenhang onder druk komen te staan. Aan het
opgaven geformuleerd:
oorspronkelijke dijklint is een plein met winkels en horeca toegevoegd. Hier heeft zich het centrum gevormd, terwijl zowel langs de Raadhuislaan als
Opgaven:
de Dorpsweg ook winkels, horeca en voorzieningen zijn. Oriëntatie is vaak
• Het versterken van de identiteit. Rockanje mag weer trots zijn op haar
lastig, zeker voor bezoekers. De omringende landschappen worden vanuit
dorp!
het centrum en het dorp vooral aan de randen ervaren. Routes en zichtlijnen
- wie zijn we en wat willen we uitstralen?
ontbreken, vaak doordat meer recente bebouwing net op de verkeerde
- wat onderscheidt ons in de nieuwe gemeente ‘Voorne aan Zee’?
plek staat. Toenemend autogebruik heeft ervoor gezorgd dat gevoelige en
- hoe zetten we bestaande kwaliteiten in?
waardevolle (historische)structuren overbelast zijn, en dat bovenal de fietser
• Een stevige relatie van het centrum met het omliggende landschap, het strand en de woonwijken;
en de voetganger weinig ruimte ervaren. De belangrijkste verbinding die ontbreekt is die met het strand en het
• Een compact en levendig dorpshart met ruimte voor betaalbaar wonen, een divers winkelaanbod, activiteiten en ontmoeting;
kustlandschap, de vele (zomer)gasten bezoeken het centrum niet. Door het gebrek aan ruimtelijke samenhang, een verouderd centrum en de sterke
•
invloed van verkeer op de openbare ruimte is ook de identiteit onder druk
• Bewoners, ondernemers en belanghebbenden voor langere tijd
komen te staan. Zijn we een badplaats, polderdorp of woonwijk met een
Een groene openbare ruimte met meer verblijfskwaliteit en minder auto’s; betrekken bij het maken en uitwerken van de plannen;
Een kloppend hart voor Rockanje aan zee
35
Grote betrokkenheid De uitwerking van voornoemde opgaven zal een langere tijdsperiode beslaan en vragen om een langdurig commitment van bewoners en ondernemers. Het dorpshart is een plek waar veel mensen zich verbonden mee voelen. Als bewoner, ondernemer of vertegenwoordiger van een organisatie. Dit is duidelijk geworden tijdens het participatieproces wat doorlopen is voor het Toekomstperspectief Rockanje aan Zee. Er zit energie in het dorpshart en men wil echt een stap naar voren maken. Om de energie en betrokkenheid vast te houden is het belangrijk in gesprek te blijven duidelijkheid te geven over de voortgang, werkgroepen te maken met bewoners en ondernemers en de Dorpsraad te betrekken. 36
De gemeente speelt daarin een belangrijke rol en zal in een aantal complexe opgaven het voortouw moeten nemen. Met een helder perspectief en tastbare resultaten ontstaat nieuw elan en vertrouwen in de toekomst.
37
HOOFDSTUK 3
ROCKANJE AAN ZEE 3.1 Vijf ingrepen Het accent voor de ontwikkeling van Rockanje tot een vitaal en aantrekkelijk dorp ligt op het dorpscentrum en de verbinding naar het kustlandschap met zee, strand en duinen. Er is echter meer nodig om het centrum een ‘kloppend hart’ te laten zijn. 38
Hiervoor hebben we de opgaves uit hoofdstuk twee vertaald naar vijf ingrepen, maatregelen die betrekking hebben op de ruimtelijke- en functionele structuur van het dorp als geheel: •
Een compact en levendig dorpshart
•
Een prettige en groene openbare ruimte met meer verblijfskwaliteit
•
Aantrekkelijke routes
•
Landschappelijk verankeren
•
Rondje Rockanje
Toekomstperspectief
39
3.2 Compact en levendig dorpshart
40
Om het centrum van Rockanje meer elan en een heldere structuur te
De ontwikkeling van de Noordrand biedt de mogelijkheid om het beeld
geven zijn stevige ingrepen nodig, in de openbare ruimte maar ook in
vanuit het landschap te verfraaien en het dorpshart aan het landschap te
de bebouwing. Het doel is een compact centrum met een concentratie
leggen. Een duidelijk signaal wat we daarbij hebben opgevangen hebben
van winkels, horeca, wonen en voorzieningen. Functies die jaarrond
vanuit het dorp is, dat bewoners potentie zien in het afronden van het
voor levendigheid zorgen en door een positieve kruisbestuiving elkaar
dorpsplein met nieuwe bebouwing en de ontwikkeling van een nieuwe
versterken. Het toevoegen, verwijderen of transformeren van bebouwing
supermarkt op de voormalige gemeentewerf, waarbij het open, groene
op strategische plekken in het dorpshart betekent een verbetering van
karakter zoveel mogelijk wordt behouden en er verbindingen tussen het
de ruimtelijke structuur, maar ook een kans om naast het clusteren van
krekengebied en het centrum worden gelegd.
voorzieningen het woningaanbod te vergroten en meer diversiteit te geven. Dat betekent meer betaalbare woningen en meer keuze voor de verschillende doelgroepen zoals o.a. starters en ouderen. Door aanpassingen in de stedenbouwkundige structuur zien we kansen om plekken en routes te versterken en leesbaar te maken: waardevolle functies zoals winkels, horeca, school, kerk en MFC de Merel met elkaar te verbinden. Door de Dorpsweg-Oost langzaam te laten verkleuren naar een prettige woonstraat en winkels en horeca te concentreren rondom een levendig Dorpsplein ontstaat er een compact centrum. Een kloppend hart met zicht op het kreeklandschap van het ‘Waaltje’ maar ook met zichtlijnen op de kerk.
41
3.3 E en prettige en groene openbare ruimte met meer verblijfskwaliteit
42
De openbare ruimte verbindt het centrum met de Dorpsweg, de
betekent niet dat het centrum geheel autovrij is, bewoners maar ook
Raadhuislaan en het kustlandschap met zee, strand en duinen. De inrichting
mensen met een fysieke beperking moeten op hun plek van bestemming
van de openbare ruimte is in dit plan meer gericht op verblijfskwaliteit,
kunnen komen. Een autoluw centrum is daarom een betere omschrijving. De
ruimte voor de voetganger en de fietser maar ook plekken en pleintjes waar
bushaltes schuiven op waardoor de het centrum goed bereikbaar blijft met
het aangenaam is om te zijn. Fijne verblijfsruimten op de juiste plek geven
het openbaar vervoer. Het voorstel is om de bus niet meer door het centrum
een gevoel van geborgenheid, de gelegenheid tot het maken van een
te laten rijden maar de ‘zomerroute’ via de Tweede Slag om het centrum.
praatje maar bovenal tot een langduriger bezoek. De keuze voor materiaal, van verharding tot meubilair, en beplanting dragen bij aan herkenning en de
Centraal aan de route tussen polder en strand ligt het dorpsplein, aan het
identiteit van Rockanje. De beplanting verwijst straks naar het kustlandschap
kreeklandschap en omringd door bebouwing met een ‘actieve plint’: een
door toepassing van o.a. grassen, dennen en soorten zoals Tamarisk en
begane grond verdieping met transparante gevels, met terrassen, winkels of
Duindoorn. Het groene karakter wordt versterkt en draagt bij aan klimaat
woningen gericht op het plein. Door langs de route een aantal ‘stapstenen’
adaptieve maatregelen door schaduw te geven en overtollig hemelwater
te maken op plekken waar verschillende straten of dijken bij elkaar komen
waar mogelijk op te vangen.
ontstaat voor bewoners en bezoekers de mogelijkheid tot oriëntatie. Waar mogelijk worden deze ‘stapstenen’ ondersteund door nieuwe bebouwing
Meer ruimte voor de fietser en de voetganger, meer verblijfsruimte, betekent
(Duinentree) of bestaande bebouwing met een levendige functie (winkel of
minder ruimte voor de auto maar ook de bus en vrachtauto’s (expeditie
horeca).
verkeer) krijgen minder ruimte. Waar nu op kleinere en verspreid liggende parkeerplaatsen auto’s staan zullen straks twee grotere parkeerplaatsen aan de randen van het centrum de auto’s een plek geven. Deze twee parkeerplaatsen worden groen en multifunctioneel ingericht en zijn met aangename voetgangerspaden goed verbonden met het centrum. Dat
43
3.4 Aantrekkelijke routes
44
Het centrum van Rockanje is ontstaan langs de dijken, oude en hoger
De ‘Groene strandroute’ over de Vleerdamsedijk en de Korteweg maakt de
gelegen routes verbonden het dorp met de polders en de kust. In de
verbinding naar de Tweede Slag. Beide routes naar het strand zijn met elkaar
daaropvolgende tijdsperiodes is het dorp gegroeid en zijn de routes over
verbonden (o.a. de Ommeloop) en geven de Drenkeling twee routes naar
de dijken belast met meer en zwaarder verkeer. De nieuwe woonwijken
het centrum. Door het verbeteren en verfijnen van het langzaam verkeer
kwamen op steeds grotere afstand van het oude centrum te liggen en
netwerk, en het centrum minder toegankelijk te maken voor de auto, worden
hebben de Alardusdreef als centrale route, een route die is ingericht op het
bewoners en bezoekers gestimuleerd om de auto te laten staan.
gebruik door de auto. De betekenis van de historische route over en onderlangs de dijken tussen
3.5 Rondje Rockanje
de kust en de polder, vanaf de SwinseDreef, over de Zeeweg en de Dorpsweg moet weer zichtbaar worden. Door een zorgvuldige herinrichting waarbij
Onderdeel van het weefsel van aantrekkelijke routes is het ‘Rondje Rockanje’.
de fietser en de voetganger meer ruimte krijgen. Dat betekent een aanpak
Op basis van bestaande (fiets)routes ontstaat er een wandel- en fietsroute
van de openbare ruimte, het wegprofiel, maar ook van de begeleidende
rondom het dorp. Een route die de drie landschappen, polder-, kreek- en
bebouwing. Bijvoorbeeld door het huidige gemeentehuis over enige tijd te
kustlandschap, met elkaar verbindt maar ook bestaande (Drenkeling) - en
transformeren naar een boutiquehotel of restaurant met een terras. Deze
toekomstige uitbreidingen aan het dorp hecht. Wandel- en fietspaden
dragende route tussen kust en polder verbinden we met het landschap en
uit het dorp worden verlengd en sluiten aan op het rondje ‘Rockanje’. Een
de woonwijken aan de noord- en zuidkant. Dat betekent niet dat er nieuwe
aantrekkelijke route voor bewoners maar ook voor bezoekers, bijvoorbeeld
wegen moeten komen maar dat bestaande wegen, zoals de Dwarsweg of de
de gebruikers van de kustroute tussen Den Helder en Zeeuws-Vlaanderen.
F. van der Eykstraat, fietsvriendelijker worden ingericht. Kleine aanpassingen
Het ‘Rondje Rockanje’ krijgt een herkenbare uitstraling door de keuze voor
maken doorsteekjes mogelijk voor fietsers en voetgangers.
meubilair en de inrichting van het profiel. Informatieborden kunnen het verhaal van het landschap, de ontstaansgeschiedenis en de bijzondere plekken vertellen.
Fietsen nog aantrekkelijker maken
45
3.6 Landschappelijk verankeren Een stevige relatie met het omliggende landschap, en het kustlandschap in het bijzonder
46
Een van de kwaliteiten van Rockanje is de ligging tussen het polder-,
het kreeklandschap van het Waaltje komen te liggen. Aan de randen maar
kreek- en kustlandschap. De nabijheid van natuur en landschap maakt
ook vanuit de woonwijken is er langs lange lijnen zicht naar ‘buiten’ mogelijk.
van Rockanje een fijne plek om te wonen, verblijven en te bezoeken. De
Bijvoorbeeld bij de rotonde aan de Alardusdreef of aan het einde van de
landschappelijke verankering zet in op twee onderdelen: fysiek (routes) en
Mercuriuslaan. Door kleine ingrepen en het wegnemen van obstakels kan op
visueel (zichtlijnen).
andere plekken zicht op het landschap hersteld worden.
Door het centrum van Rockanje te vergroenen en via groene routes met het strand, de woonbuurten, natuur en landschappen te verbinden, wordt de
Het is belangrijk dat bij toekomstige ontwikkelingen routes en zichtlijnen de
groene identiteit van de verschillende landschappen zichtbaar en voelbaar
verbinding met het landschap blijvend verankeren.
in het centrum van Rockanje zelf. Historische structuren (o.a. dijken) bieden houvast en zijn onderdeel van het landschap wat het dorp inkomt. Waar mogelijk worden deze structuren verder vergroent met gebiedseigen beplanting die thuishoort bij het type landschap. Helmgras en Den aan de kustzijde en Es en Iep aan de zijde van het polderlandschap. De zichtbaarheid van het landschap, de ervaring van de nabijheid van natuur en openheid, draagt bij aan de identiteit van Rockanje. Het meest prominent is dit ter hoogte van het huidige Dorpsplein. Daar worden de fysieke- en visuele relatie nu beperkt door bebouwing en beplanting. Door een structurele aanpak van het plein en de randen kan het centrum letterlijk aan
47
3.7 Bereikbaarheid en parkeren
48
Dorpshart als bestemming; auto te gast
Over de Vlielander Heinlaan zal geen doorgaand autoverkeer rijden. Het
Om de structurele aanpak van het centrum te laten slagen zijn er ingrijpende
gebruik van de N496 wordt hierdoor gestimuleerd. Op de locatie van de
keuzes nodig in de verkeersstructuur van Rockanje, met name in het
voormalige Gemeentewerf komt een parkeergelegenheid voor circa 200
centrum. Het doel is meer verblijfskwaliteit en een autoluw centrum waar
auto’s. Aan de zuidzijde van het centrum wordt het terrein aan de Dirk van
het doorgaande verkeer uit verdwenen is maar bewoners en mensen met
Voornelaan ingezet als parkeerveld met eveneens circa 200 parkeerplekken.
een fysieke beperking wel toegang tot hebben. Om de verkeersdruk te doen
De inrichting geeft de mogelijkheid tot meerdere vormen van gebruik, ook
afnemen zijn er een aantal maatregelen nodig:
eventuele (sport)activiteiten blijven mogelijk. Parkeren bij MFC de Merel maar ook bij de Raadhuislaan/Gemeentehuis blijft mogelijk.
- Ruime, groene en multifunctioneel inzetbare parkeerplekken aan de randen van het centrum. Deze plekken zijn middels prettige wandelroutes goed verbonden met de winkels en horeca; - Nieuwe bebouwing legt geen extra parkeerdruk op het centrum; - De bus en een ‘Strandtreintje’ bieden een goed alternatief voor de auto; - Goede wandel- en fietsroutes (inclusief fietsparkeerplaatsen) maken het centrum toegankelijk; - Expeditie verkeer kan binnen venstertijden in het centrum voor bevoorrading van winkels; Om het doorgaande verkeer tussen Oostvoorne en Rockanje te ontmoedigen wordt met inrichtingsmaatregelen het centrum autoluw.
Dorpshart als bestemming: auto te gast
49
Openbaar en recreatief vervoer De bushalte ‘Dorpsplein’ aan de Vlielander Heinlaan zal circa 70 meter verplaatst worden naar de kruising Hoogvlietlaan/Alardusdreef. Hierdoor kan de bus route verlegd worden naar de ‘Zomerroute’ en niet meer door het centrum gaan. In het strandseizoen is er op mooie dagen extra verkeersdruk en behoefte aan parkeren. Dat is vooral zichtbaar bij de Eerste- en Tweede Slag en de 50
aanliggende woonstraten. Voor een goede afwikkeling kan een digitale oplossing (borden en een ‘parkeer-app’) worden ingezet waardoor de capaciteit van de parkeerterreinen inzichtelijk is. Het ‘Strandtreintje’ kan de badgasten, bezoekers en recreanten van verder weg gelegen parkeerterreinen naar de kust brengen. De route van dit treintje door het centrum, langs het Dorpsplein en over de Raadhuislaan maakt bezoekers bewust van het centrum en het winkel- en horeca-aanbod. Verschillende haltes maken meerdere bestemmingen mogelijk en geven de gelegenheid om gedeeltes te voet af te leggen.
Openbaar en recreatief vervoer
51
HOOFDSTUK 4
TOEKOMSTVERKENNING ‘Een kloppend dorpshart aan zee’ 4.1 Voorkeursvariant ‘Durf te dromen’
52
Het centrum van Rockanje moet nu en in de toekomst de plek zijn voor
Sloop en nieuwbouw zijn nodig om het dorpshart weer aantrekkelijk en
de inwoners van Rockanje en bezoekers om te winkelen, te ondernemen,
toekomstbestendig te maken en het dorp een nieuw elan te geven. Rondom
te werken, te wonen en te verblijven. Een plek waar we de verblijfscultuur
het dorpsplein zetten we in op stapsgewijze vernieuwing van het centrum
versterken en een kloppend hart aanbrengen in het dorpshart van
waarbij zichtlijnen naar het landschap en de kerk weer worden hersteld en
Rockanje en de loper uitleggen naar zee. De belangrijkste kansen voor het
verbinding wordt gelegd tussen de verschillende centrumvoorzieningen
opwaarderen van de kwaliteit van het centrum en de mogelijkheden voor
zoals de Merel. Nieuwe bebouwing met levendige plinten verstreken de
recreatief winkelen en horeca liggen in het opwaarderen van de openbare
pleinruimte en bieden ruimte aan kleinschalig winkelen, horeca en meer
ruimte. Maar ook in het aanbrengen van samenhang tussen de functies, de
betaalbare woningen in en om het centrum, zoals wonen boven winkels aan
verblijfskwaliteit, de ontmoeting en het dorpsleven. De voorkeursvariant
het plein, een Knarrenhof, etc.
vormt een langetermijnvisie, waarbij we een stip op de horizon zetten en waar we stapsgewijs naartoe kunnen werken.
In het centrum moet gelijk duidelijk zijn dat Rockanje de badplaats aan zee is en bezoekers zich makkelijk kunnen oriënteren. Het strand moet als
De voorkeursvariant, die voort is gekomen vanuit de participatie, voorziet
het ware voelbaar zijn in het centrum en de routes naar het strand moeten
in een compact en levendig dorpshart als ontmoetingsplek en schakel naar
vanzelfsprekend zijn. Vanuit het dorpshart rollen we de loper uit naar het
zee en het omliggende landschap. Het dorpsplein moet weer het kloppende
strand en de zee. De strandroute bestaat uit een kralensnoer/reeks van
hart van Rockanje worden. De huiskamer van het dorp voor bewoners en
openbare ruimtes met aantrekkelijke plekken die ieder een eigen karakter
toeristen: een levendig verblijfsgebied, met kleinschalige winkels, horeca,
en functie hebben: van dorpsmolen, levendig dorpsplein, dorpstuin,
terrassen, beplanting in duin- en strandsfeer, waterelement en speel- en
strandboulevard tot duinentree, duinplein en strandbalkon. De focus ligt
ontmoetingsplekken voor jong en oud.
daarbij op verblijven, ruimte voor activiteiten, gezelligheid en ontmoeting,
Voorkeursvariant Rockanje aan zee ‘Durf te dromen’
53
54
waarbij de auto te gast is. Bestaande parels aan deze dorpsstrandroute
Het zijn belangrijke entrees voor bezoekers van het centrum. Hier vandaan
poetsen we op en nieuwe schakels/ankerpunten voegen we toe, zoals
verspreiden bezoekers zich over Rockanje via fiets, te voet en bus, het
een leuk restaurant met terras voor de deur in het oude gemeentehuis of
strandtreintje, etc. Vanaf daar wordt men verleidt om het aantrekkelijk
een charmante B&B/ boetiekhotel, een kiosk met informatie en ijsjes, een
ingerichte centrumgebied met voorzieningen te voet te betreden om meer
dorpshuiskamer, die de route begeleiden in de uitloop van het centrum
te gaan zien en beleven van het centrum. Het doel is om deze openbare
naar zee. Dit kan worden versterkt door de route te begeleiden met
ruimtes goed met elkaar te verknopen. Als mensen langer blijven, dan
beplanting in strand- en duinsfeer, herkenbare materialisering, banieren
komen er meer mensen, en wordt het steeds gezelliger. Dit geeft maar
en bewegwijzering, zodat wandelaars en fietsers op een aantrekkelijke en
weer aan hoeveel kansen er liggen om door het toevoegen van extra
subtiele manier geleid worden naar het strand. De dorpsentree, dorpsweg,
parkeergelegenheid aan de randen meer verblijfskwaliteit toe te voegen in
het dorpsplein, de strandboulevard en Zeeweg, de duinentree, het duinplein
het dorpshart.
en het strandbalkon vormen zo een vanzelfsprekende, aaneengeschakelde route vanuit het centrumgebied naar zee, waarmee de verschillende sferen
Het dorp ziet daarbij ook kansen voor een nieuwe supermarkt in de
en kwaliteiten van het centrum elkaar kunnen versterken en met elkaar
landelijke setting van de Noordrand, gekoppeld aan parkeren en goede
kunnen worden verbonden worden tot een levendig en vitaal dorpshart aan
en aantrekkelijke wandelrelaties met het dorpsplein en de Drenkeling.
zee.
Zo ontstaat een kloppend dorpshart dat als uitvalsbasis dient om de verscheidenheid aan landschappen te ontdekken en dat op een knooppunt
Door aan de invalswegen vanuit de omgeving (die op een vanzelfsprekende wijze uitkomen bij het dorpshart) goede parkeervoorzieningen aan de randen te faciliteren zorgen ervoor dat het centrum ook goed bereikbaar blijft voor de auto of zelfs beter wordt met meer ruimte voor parkeren. Op die manier hoef je niet meer door het centrum heen te rijden en blijft in het dorpshart meer ruimte over voor gezelligheid en verblijfskwaliteit. Dit terwijl de bereikbaarheid goed blijft en mogelijk zelfs verbeterd, doordat parkeren beter beschikbaar wordt voor echte bezoekers.
van routes een nieuw gezicht aan het dorp en het landschap geeft.
Sfeerimpressie kloppend dorpshart KLEINSCHALIG WINKELEN EN WONEN beeldkwaliteit dorpse strandsfeer en passende maat en schaal nieuwbouw
NIEUWE SUPERMARKT TOEVOEGEN trekkersfunctie in landelijke setting met parkeervoorziening zorgt voor levendigheid in het centrum
DORPSPLEIN ALS HUISKAMER centrale levendige ontmoetingsplek met terrasjes, horeca , weekmarkt en activiteiten
VERBONDEN MET HET LANDSCHAP het kreeklandschap beleven en ontdekken vanuit het dorpshart
DORPSHART AUTOLUW Het dorpshart is goed bereikbaar, maar het dorpsplein is autovrij
VERBONDEN MET STRAND, DUINEN EN ZEE herkenbare hoogwaardige materialisering openbare ruimte met dorpse duin- en strandsfeer
55
4.2 Deelgebieden Dorpsweg bezoeker met spannende doorkijkjes op het kreek- en polderlandschap en de kerk vormt de blikvanger. Langs de Molendijk wordt de route begeleid door een groen bebouwingslint met vrijstaande woningen, grote tuinen en bomen. De Dorpsweg heeft een dorps, kleinschalige karakter met karakteristieke bebouwing. Het is een echt dorpslint waar de lintbebouwing, naarmate men verder van het dorpsplein afkomt, steeds groener en losser wordt richting de polder. De bebouwing is gevarieerd, maar over het
56
algemeen kleinschalig, 1 of 2 lagen met een kap. Door de kruising Dorpsweg met de Molendijk als dorpsentree te versterken met een pleintje als attentiepunt /snelheidsremmer vormt dit een belangrijke schakel in de route naar het dorpshart en zee. De Dorpsweg-oost is geleidelijk aan het verkleuren, waarbij leegstaande winkelvloeroppervlakte verplaatst wordt naar het dorpshart en wordt versterkt met dorps wonen. We zetten in op het terugbrengen van de karakteristiek van het levendige groen dorpslint met voornamelijk een De Molendijk is samen met de Dorpsweg een belangrijke entree voor
woonfunctie, met kleinschalige, afwisselende bebouwing met aantrekkelijke
Rockanje. Deze historische lijn vormt van oudsher samen met de Zeeweg/
gevels en een helder, samenhangend straatprofiel waarbij de auto te gast is
Raadhuislaan de ruggengraat van Rockanje en verbindt het dorp met het
en de verblijfskwaliteit wordt vergroot met meer ruimte voor terrassen en
open landschap van de polder naar zee. Rockanje verwelkomt hier de
groen.
Profiel Dorpsweg
57
Dorpshart Voor alle varianten zijn de volgende uitgangspunten een belangrijk vertrekpunt geweest:
58
•
Horeca en winkels rondom het dorpsplein
•
Doorgaand autoverkeer uit het centrum, parkeren aan de randen
•
Groene routes tussen tuinen, begraafplaats en landschap
•
Dorpshart verankeren aan het landschap
•
Zichtlijnen versterken en herstellen
•
Route tussen strand en centrum in het centrum voelbaar maken
•
Dorpse maat en schaal (max 3 lagen en een kap/setback)
•
Supermarkt als trekker
Voor het dorpshart zijn meerdere varianten schetsmatig in beeld gebracht, om voorafgaand alvast in te spelen op en in beeld te brengen wat de verschillende mogelijkheden zijn voor de transformatie van het dorpshart en herinrichting van de openbare ruimte. Het raamwerk van de openbare ruimte is de kapstok voor de transformatie
Omdat we afhankelijk zijn van verkeersonderzoek, van ondernemers,
van het dorpshart. De twee groene routes vormen de drager van het
projectontwikkelaars en andere partijen is het nog te vroeg om tot een
centrumgebied. Deze lijnen zijn opgespannen tussen begraafplaats en
definitieve keuze te komen. Ook zijn we afhankelijk van hoe de woningmarkt
kerktuin en anderzijds tussen dorpshart en het landschap. Hierdoor ontstaan
zich ontwikkelt. Na vaststelling van het toekomstperspectief gaan we in
een herkenbaar centrumgebied met een mix aan voorzieningen en wonen
overleg met alle betrokkenen deze zaken verder uitwerken en uitzoeken.
vier kwadranten die stapsgewijs en onafhankelijk van elkaar ontwikkeld
De varianten variëren van kleine aanpassingen in het dorpshart tot
kunnen worden.
vergaande sloop en nieuwbouw.
59
Dorpshart - Variant 1
landschapsbalkon zouden paden aangelegd kunnen worden het landschap
In variant 1 worden de minste aanpassingen gedaan aan het dorpshart.
in, in de richting van het krekengebied en liggen er kansen om de rijke
Zo blijft de vorm van het dorpsplein en de pleinbebouwing gehandhaafd
historie van het Meertje de Waal weer zichtbaar en beleefbaar te maken. Het
en wordt alleen het blokje aan de Noordrand gesloopt en vervangen door
dorpsplein vormt een gezellige royalere pleinruimte met meer ruimte voor
nieuw bebouwing met een aantrekkelijke plint met horeca/winkelruimte
terrassen, activiteiten, de weekmarkt, groen en leuke plekken in aansluiting
met wonen erboven, die de doorgang naar het open landschap begeleidt.
op de horeca die er al aanwezig is.
Hierdoor wordt het dorpshart met het landschap verankerd. Vanaf hier
60
zouden paden aangelegd kunnen worden het landschap in, in de richting
In deze variant liggen er ook kansen om naast het nieuwe woonhofje naast
van het krekengebied, de parkeervoorziening en de Drenkeling.
de Merel ook het bestaande woonbuurtje tegenover het medisch centrum
Naast de Merel worden de woningen (grotendeels in bezit van het
op termijn te vernieuwen of te renoveren. Deze herontwikkeling biedt
Woonbedrijf ) vervangen en worden achterkanten getransformeerd naar
ruimte voor het toevoegen van nieuwe woningen met voorzieningen in de
voorkanten. Hier verdichten we het dorpscentrum met betaalbare woningen
plint aan de Groene Kruisstraat tegenover het medisch centrum en in het
in de vorm van een woonhofje voor senioren in combinatie met zorg of voor
gebied daarachter, waardoor dit gebied een sterker onderdeel wordt van het
starters.
dorpshart.
Dorpshart - Variant 2
Dorpshart - Variant 3
Variant 2 gaat een stap verder waarbij ook de huidige pleinbebouwing wordt
In variant 3 wordt op het dorpsplein ruimte gemaakt voor een
gesloopt en vervangen door drie alzijdige gebouwen op het dorpsplein met
nieuw bouwvolume naast de kerk en een alzijdig gebouw aan het
ruimte voor kleinschalige winkels en horeca in de plint met wonen erboven.
landschapsbalkon. De wanden van het dorpsplein worden met de nieuwe
Het verouderde bouwblok (waar nu de Hema zit) aan de westzijde wordt ook
bebouwing versterkt en de kerk en de Merel komen aan het dorpsplein te