22 06 VRR bijlage 3 Concept Begroting 2023
Tekst van het document
Begroting 2023
15 maart 2022
VRR begroting 2023
1
Voorwoord Beste lezer, De begroting van 2023 is de eerste van de meerjarenbeleidscyclus 2023-2027. De begroting 2023 omvat de programma’s Ambulancezorg, Brandweerzorg en Risico & Crisisbeheersing (waaronder GHOR). Centraal in dit meerjarenbeleidsplan staan de investeringen die voortkomen uit de VRRontwikkelagenda. En dan bedoel ik in de brede zin van het woord: investeren in mensen, in middelen, in programma’s, in samenwerking en in de organisatie als geheel. De aanleiding voor de ontwikkelagenda is de aanzienlijk uitbreiding van het takenpakket van de VRR in het afgelopen decennium. Tal van ontwikkelingen, zowel in ons werkveld als in de samenleving, hebben diepgaande gevolgen voor onze dienstverlening. Er kwamen vooral erg veel aandachtsgebieden bij. Denk hierbij aan de gevolgen van de verstedelijking (inclusief hoogbouw), de klimaat- en energietransitie, de komst van de omgevingswet, digitalisering, cyberdreiging, informatisering en robotisering, extreem weer, Covid-19 en ga zo maar door. Eind 2021 koos het algemeen bestuur voor een dienstverleningsniveau dat resulteert in forse extra inspanningen in de komende jaren. De uitgangspunten voor de ontwikkelagenda zijn helder:
De VRR is een hoogwaardige crisisorganisatie en het is noodzakelijk om hierin te investeren, zodat de organisatie op dit niveau kan blijven acteren; De VRR moet een lerende organisatie zijn en moet nieuwe kennis op kunnen bouwen. Deze kennisopbouw gebeurt zo veel mogelijk in afstemming en door uitwisseling met andere veiligheidsregio’s; Er zijn veel ontwikkelingen in de samenleving waarbij veiligheid om aandacht vraagt. Denk daarbij aan verdere verdichting van woningbouw en industrie, kennis van nieuwe crisis en incidenten en nieuwe ontwikkelingen op het gebied van infrastructuur zoals vervoer door de lucht; De basis voor gedegen brandweerzorg en crisisbeheersing dient – ook in financieel opzicht – op orde te zijn.
Het is nu zaak om de basisdienstverlening van de VRR in te richten naar deze uitgangspunten. Dat gegeven loopt als rode draad door de komende beleidscyclus. Het jaar 2022 wordt gebruikt als aanloop hier naar toe: beginnen waar dat kan en voorbereiden van wat nodig is om in 2023 te kunnen starten. Voor ons ligt een brede waaier aan beleidsthema’s die aangepakt gaan worden. En daar zetten we onze schouders onder: we willen immers een toonaangevende organisatie zijn én blijven.
Arjen Littooij, Algemeen directeur
VRR begroting 2023
2
Bestuurlijke samenvatting De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) is een overheidsorganisatie die namens de 13 gemeenten in de regio taken uitvoert op het gebied van rampenbestrijding, crisisbeheersing, risicobeheersing, brandweerzorg, ambulancezorg en geneeskundige hulpverlening. De VRR staat voor ‘samen sterk’ in hulp- en zorgverlening en in risico- en crisisbeheersing. Zij doet dit door een gezamenlijke inzet van hulpverleningsdiensten, burgers en bedrijfsleven. Alle inspanningen zijn gericht om schade en leed bij incidenten te voorkomen en/of te beperken. Het hoge risicoprofiel van de regio Rotterdam-Rijnmond is de basis voor de jarenlange traditie van multidisciplinaire samenwerking en de vooruitstrevende wijze waarop deze regio met risico’s, incidenten en de voorbereiding op crises omgaat. De VRR is het platform waar alles samenkomt. Maar wij kunnen niet zonder onze partners. We werken continu samen met een groot aantal partners om de regio veilig te houden. Het gaat dan om de 13 gemeenten, GGD, Gezamenlijke Brandweer, Politie, waterschappen, DCMR, Defensie, OM, Havenbedrijf, acute zorg etc. Het takenpakket van de VRR is in 10 jaar aanzienlijk verbreed. Gecombineerd met het hoge risicoprofiel en de talrijke nieuwe ontwikkelingen heeft VRR in opdracht van het bestuur een ontwikkelagenda opgesteld met verschillende scenario’s.
Het bestuur heeft eind 2021 gekozen voor scenario 2. Dat betekent dat er in de komende 4 jaar op 10 verschillende thema’s fors geïnvesteerd wordt in mensen, middelen en processen. De financiële gevolgen daarvan zijn volledig verwerkt in de voorliggende begroting.
Wat gaat de VRR doen? Namens de 13 deelnemende gemeenten geeft VRR uitvoering aan ambulancezorg, brandweerzorg en risico- & crisisbeheersing (inclusief GHOR). Naast de omvangrijke reguliere taken, krijgen in 2023 de volgende thema’s speciale aandacht:
VRR begroting 2023
ambulancezorg: o het opstellen van een visie op “de optimale opkomstlocatie”, als basis voor de heroriëntatie op opkomstlocaties en postlocaties. brandweerzorg: o het werven en bijscholen van instructeurs en investeren in oefencapaciteit en -materiaal, o het operationeel maken van specialistische teams voor hoogbouw en de vervanging van redvoertuigen met specifieke eisen voor hoogbouw, o het voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering, o het anticiperen op de komst van de omgevingswet (van regel- naar risicogericht) en 3
o
de opbouw van expertise op de energietransitie en het bijscholen van adviseurs op dit gebied.
risico- en crisisbeheersing o de versterking en verduurzaming van de piketorganisatie, o de inrichting van een Multi Intelligence Center (MIC), o de doorontwikkeling van de crisisorganisatie en o het verhogen van de weerbaarheid tegen digitale dreigingen en verstoringen.
bedrijfsvoering o het wendbaar maken en houden de organisatie door aantrekkelijk en goed werkgeverschap, met aandacht voor diversiteit en inclusie en o de doorontwikkeling van de informatievoorziening en beveiliging door o.a. het aanleggen van beveiligingsschillen.
Wat gaat het kosten? Voor de bekostiging van ambulancezorg worden jaarlijks budgetafspraken met de zorgverzekeraars gemaakt. Er zijn geen geldstromen vanuit de in VRR deelnemende gemeenten richting ambulancezorg. De andere programma’s worden vrijwel volledig gefinancierd vanuit gemeenten en Rijk. In 2023 zijn deze bijdragen als volgt begroot:
Belangrijkste baten Bijdragen gemeenten (incl. plustaken) BDUR Alle bedragen * € 1.000,-
1e begrotingsRealisatie wijziging Begroting 2021 2022 2023 101.127 96.711 104.692 12.503 12.515 12.517
Plan 2024 107.196 12.517
Plan 2025 109.487 12.517
Plan 2026 110.027 12.517
De stijging van de gemeentelijke bijdragen van 2022 naar 2023 van in totaal € 8 mln. wordt voor bijna de helft veroorzaakt door de extra kosten van de ontwikkelagenda en voor ruim de helft door de toegekende loon- en prijscompensatie. De stijging in de daaropvolgende jaren wordt volledig veroorzaakt door de ontwikkelagenda.
VRR begroting 2023
4
Eind 2021 heeft het algemeen bestuur een voorlopig besluit genomen over een nieuwe kostenverdeelsleutel naar rato van de inkomsten uit het gemeentefonds. Deze nieuwe verdeelsleutel wordt in 4 gelijke stappen ingevoerd in de periode 2023 t/m 2026. Dat betekent dat de kosten van individuele gemeenten zich verschillend ontwikkelen. Gemeente Albrandswaard Barendrecht Brielle Capelle aan den IJssel Goeree-Overflakkee Hellevoetsluis Krimpen aan den IJssel Lansingerland Maassluis Nissewaard Ridderkerk Rotterdam (excl. GB) Schiedam Vlaardingen Westvoorne Totaal Voorne aan Zee Alle bedragen * € 1.000,-
VRR begroting 2023
Totale bijdrage 2023 1.398 2.670 1.292 4.659 3.389 2.281 1.645 3.951 1.949 5.810 2.712 59.318 6.531 5.988 1.100 104.691 4.672
Totale bijdrage 2024 1.443 2.761 1.291 4.726 3.714 2.403 1.723 3.867 2.035 5.909 2.862 60.814 6.605 5.945 1.098 107.196 4.792
Totale bijdrage 2025 1.485 2.844 1.288 4.783 4.028 2.522 1.798 3.775 2.115 5.994 3.021 62.169 6.663 5.905 1.095 109.486 4.905
Totale bijdrage 2026 1.502 2.882 1.265 4.766 4.267 2.596 1.843 3.624 2.161 5.984 3.131 62.540 6.615 5.775 1.074 110.026 4.935
5
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
Programma’s.................................................................................................................................. 7 1.1
Algemeen................................................................................................................................ 7
1.2
Ambulancezorg ....................................................................................................................... 9
1.3
Brandweerzorg ..................................................................................................................... 11
1.4
Risico- en crisisbeheersing ................................................................................................... 17
Paragrafen ................................................................................................................................... 21 2.1
Bedrijfsvoering ...................................................................................................................... 21
2.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................... 24
2.3
Kapitaalgoederen .................................................................................................................. 32
2.4
Financiering .......................................................................................................................... 34
2.5
Verbonden partijen................................................................................................................ 36
Financiën ..................................................................................................................................... 37 3.1
Financiële begroting 2023 ..................................................................................................... 37
3.2
Overzicht van baten en lasten 2023 – 2026 .......................................................................... 40
3.3
Overzicht van baten en lasten per programma ...................................................................... 41
3.4
Overzicht van baten en lasten per taakveld........................................................................... 43
3.5
Overzicht van baten en lasten – structureel en incidenteel .................................................... 44
3.6
Overzicht van baten en lasten – kostensoort......................................................................... 45
3.7
Gemeentelijke bijdragen ....................................................................................................... 46
VRR begroting 2023
6
1. Programma’s 1.1
Algemeen
De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) is een overheidsorganisatie die namens de 13 gemeenten in de regio taken uitvoert op het gebied van rampenbestrijding, crisisbeheersing, risicobeheersing, brandweerzorg, ambulancezorg en geneeskundige hulpverlening. De VRR staat voor ‘samen sterk’ in hulp- en zorgverlening en in risico- en crisisbeheersing. Zij doet dit door een gezamenlijke inzet van hulpverleningsdiensten, burgers en bedrijfsleven. Alle inspanningen zijn gericht om schade en leed bij incidenten te voorkomen en/of beperken.
De deelnemende gemeenten aan de VRR zijn met ingang van 1 januari 2023: Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Goeree Overflakkee, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Maassluis, Nissewaard, Ridderkerk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen en Voorne aan Zee (voorheen Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne). Het verzorgingsgebied van de VRR heeft een oppervlakte van 865,6 km². Ruim 1,3 miljoen inwoners leven verspreid over dertien gemeenten. Het gebied is complex, divers en dynamisch. Verstedelijkte gebieden (met hoogbouw en bijzondere bouw), havens en industriële complexen worden afgewisseld met dunbevolkte plattelandsgebieden. De samenstelling van de bevolking varieert sterk. In oude stadswijken van het stedelijk gebied spelen volop grootstedelijke problemen. Midden in de regio ligt een wereldhaven met scheepvaart, transport- en overslagbedrijven, petrochemische industrie, visserij, financiële en zakelijke dienstverlening. De aanwezigheid van het haven- en industriegebied bepaalt voor een groot deel het risicovolle karakter van de regio. De regio Rotterdam-Rijnmond heeft zo’n 100 bedrijven die vallen onder het Besluit Risico Zware Ongevallen (Brzo). Rondom deze industrie wonen, werken en recreëren veel mensen. Een groot deel van het (woon)gebied ligt beneden zeeniveau en wordt beschermd door duinen, dijken en deltawerken met hun beweegbare stormvloedkeringen.
VRR begroting 2023
7
Rotterdam-Rijnmond is een belangrijk verkeersknooppunt voor zowel personen als goederen en gevaarlijke stoffen. Het vervoer verloopt via complexe vaarwegen, spoorwegen en autowegen en door ondergrondse buisleidingen. Daarnaast vliegen charter- en lijnvluchten met middelgrote passagiersvliegtuigen van en naar Rotterdam The Hague Airport. De ligging van woon- en industriegebieden rondom de rivieren zorgt ervoor dat veel bruggen en tunnels in het gebied aanwezig zijn. In de regio vinden bovendien regelmatig grootschalige evenementen plaats. Van grote voetbalwedstrijden in stadion Feyenoord (de Kuip) tot de Rotterdam Marathon of de Wereldhavendagen. Daarnaast vinden jaarlijks nog tal van muziekfestivals, wielerrondes, grote braderieën en demonstraties plaats. De VRR is voortdurend scherp op maatschappelijke ontwikkelingen, innovatie en de vertaling daarvan naar veiligheid. Maatschappelijke, bestuurlijke en technologische ontwikkelingen hebben invloed op ons werk. Zo hebben we te maken met een toenemende vergrijzing, klimaatverandering, de energietransitie en neemt de concentratie van mensen en bedrijven in dunbevolkte gebieden al jaren af, terwijl het in dichtbevolkte gebieden juist verder toeneemt. Daarbij is onze manier van communiceren, zakendoen en samenwerken compleet veranderd.
De economische en maatschappelijke afhankelijkheid leidt tot complexere incidenten en grotere effecten, terwijl risico’s steeds minder worden geaccepteerd in de sterk geïndividualiseerde samenleving. Het hoge risicoprofiel van de regio Rotterdam-Rijnmond is de basis voor de jarenlange traditie van multidisciplinaire samenwerking en de vooruitstrevende wijze waarop deze regio met risico’s, incidenten en de voorbereiding op crises omgaat. De VRR is het platform waar alles samenkomt. Maar wij kunnen niet zonder onze partners. We werken continu samen met een groot aantal partners om de regio veilig te houden. Het gaat dan om de 13 gemeenten, GGD, Gezamenlijke Brandweer, Politie, waterschappen, DCMR, Defensie, OM, Havenbedrijf, acute zorg etc. In het Beleidsplan VRR 2023-2027 leest u wat u in de komende jaren van ons mag verwachten en hoe wij ons verder ontwikkelen om ook de incidenten van de toekomst het hoofd te kunnen bieden. In deze begroting is nader uitgewerkt wat wij daar in 2023 voor gaan doen en wat dat voor financiële consequenties heeft. De door het AB in 2022 gekozen thema’s uit scenario 2 van de ontwikkelagenda krijgen daarbij speciale aandacht:
Vakbekwaam worden en blijven Versterken piketorganisatie Aanpassen op de Omgevingswet Hoogbouwbrandbestrijding Multi Intelligence Center Doorontwikkelen netwerkfunctie Veiligheidsregio Voorbereiden op gevolgen klimaatverandering Beperken maatschappelijke impact digitale verstoring Energietransitie Doorontwikkeling informatievoorziening en informatiebeveiliging
Daarnaast hebben wij gekozen voor een nieuwe lay-out van de Begroting 2023, waarin wij duidelijker willen laten zien wat onze standaard dienstverlening is en wat er gedaan wordt aan de ontwikkelpunten in het Beleidsplan VRR 2023 – 2027. VRR begroting 2023
8
1.2
Ambulancezorg
Het doel van Ambulancezorg is het leveren van goede ambulancezorg zoals is vastgelegd in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. De zorg is van goede kwaliteit en van een goed niveau. Dit houdt in: zorg die in ieder geval veilig, doeltreffend, doelmatig en patiëntgericht is, tijdig wordt verleend en is afgestemd op de reële behoefte van de patiënt; zorg waarbij zorgverleners handelen in overeenstemming met hun verantwoordelijkheid (de professionele standaard) en zorg waarbij de rechten van de patiënt zorgvuldig in acht worden genomen en hij of zij met respect wordt behandeld. De Ambulance Rotterdam-Rijnmond (ARR) organiseert de zorg zodanig dat: er voldoende personele en materiële middelen beschikbaar zijn (kwalitatief en kwantitatief); de verantwoordelijkheden helder zijn en er een goede afstemming is tussen zorgverleners Voor de bekostiging van de ambulancezorg worden jaarlijks budgetafspraken met de zorgverzekeraars gemaakt. Er zijn geen geldstromen vanuit de inwonerbijdrage richting het programma ambulancezorg. Kengetallen van de Ambulancezorg (gemiddeld over de afgelopen 4 jaar) zijn:
Aantal meldingen Meldkamer Ambulancezorg: Waarvan aantal telefonische 112-meldingen: % 112-meldingen aangenomen binnen 15sec.: Aantal ritten spoedeisende ambulancezorg (A1 en A2): Aantal ritten planbare ambulancezorg (B-urgentie): Responsepercentage A1-ritten binnen 15 minuten:
160.000 74.000 85% 90.000 25.000 91%
Ambulance Rotterdam-Rijnmond (ARR) ziet al jaren een stevige groei in het aantal te leveren diensten. De komende jaren zal de vraag naar (acute) zorg flink blijven stijgen. De verwachting is dat landelijk het aantal ambulanceritten met 4% per jaar zal blijven stijgen tot 2030. Naast het continu werven van nieuw personeel en het effectief inzetten van personeel vraagt dit om het optimaal afdekken van de regio voor ambulancezorg. Verder wordt gekeken naar innovatieve manieren voor het verlenen van ambulancezorg. Daarnaast loopt er een pilot met het Zorgcoördinatiecentrum in Rotterdam-Rijnmond. Door het realiseren van een geïntegreerd zorgcoördinatiecentrum (ZCC) waar de hulpvraag door meerdere professionals uit de acute zorgketen beoordeeld wordt (gezamenlijke triage) kan direct worden doorverwezen naar de juiste zorgverlener. Dit moet de coördinatie op de spoedzorg verbeteren en de druk verminderen. Wat willen we bereiken? De ARR zet zich in om op innovatieve wijze optimale spreiding van goede ambulancezorg te realiseren in de regio.
VRR begroting 2023
9
Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Een visie opstellen over ‘de optimale opkomstlocatie’. Deze visie wordt een belangrijk criterium bij de heroriëntatie op opkomstlocaties en postlocaties. Mogelijkheden verkennen om biketeams in te zetten in Rotterdam-Rijnmond. Uitlopen van de pilot met het Zorgcoördinatiecentrum in Rotterdam-Rijnmond en na de pilot evalueren of en hoe een geïntegreerd zorgcoördinatiecentrum mogelijk gemaakt kan worden. Wat mag het kosten? De totale kosten voor het programma Ambulancezorg zijn in onderstaande tabel opgenomen.
Ambulancezorg Lasten Baten Saldo (* € 1.000,-)
Realisatie 2021 55.297 56.666 1.369
1e begrotingswijziging 2022 55.733 60.436 4.703
Wijziging -307 -307 -
Begroting 2023 55.426 60.129 4.703
De toelichting vindt u in hoofdstuk 3.
VRR begroting 2023
10
1.3
Brandweerzorg
Het doel van het programma brandweerzorg is vanuit een maatschappelijk belang mensen, dieren en goederen in de gehele regio Rotterdam-Rijnmond te beschermen tegen (de gevolgen van) brand, ongevallen, terreur en natuurgeweld, in een werkomgeving waar klantgerichtheid en professionaliteit centraal staan. Deze veiligheid bieden wij in overleg met burgers en samenleving: samen maken wij het veiliger. De taken van de regionale brandweer, die uit de wet Veiligheidsregio voortkomen zijn onder meer: voorkomen en bestrijden van brand; adviseren op het gebied van brandpreventie en industriële veiligheid inclusief toezicht, controle en handhaving; beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen en waarschuwen van de bevolking voor gevaarlijke situaties: brand, giftige stoffen. De omvang van de brandweer en de benodigde middelen wordt in belangrijke mate bepaald door de aard en omvang van de aanwezige risico’s in het verzorgingsgebied. Door de aanwezigheid van het haven- en industriegebied en een hoge mate van verdichting van de samenleving zijn de risico’s in de regio Rotterdam-Rijnmond hoger dan gemiddeld in Nederland. Dit stelt hogere eisen aan de brandweer- en hulpverleningsorganisatie. Hieronder zijn kengetallen van de Brandweerzorg (gemiddeld over de afgelopen 4 jaar) opgenomen.
In sommige gevallen is dit kengetal beïnvloed door de COVID-crisis in de afgelopen 2 jaar. Repressie: Aantal telefonische meldingen 112: Aantal Incidenten: % binnen de aangegeven aanrijtijd:
15.000 24.000 70%
Preventie: Aantal voorlichtingsbijeenkomsten in het kader van Veilig Leven: 600 Aantal huisbezoeken in het kader van Veilig Leven: 773 Aantal adviezen Evenementen: 1.500 Aantal adviezen Externe Veiligheid: 203 Aantal adviezen Bouwprojecten: 1.500 Aantal adviezen brandveiligheidsinstallaties: 400 Aantal adviezen brandveilig gebruik van o.a. gebouwen: 500 Toezicht bij evenementen: 55 Aantal controles toezicht tijdens bouw: 200 Aantal controles toezicht tijdens gebruik: 4.000 Industriële Veiligheid: Brandveiligheidsadvies zware industrie: Beoordelen brandveiligheidsplannen: Aanwijzingen bedrijfsbrandweer: Inspecties zware industrie (BRZO): Bedrijfsbrandweerinspecties: VRR begroting 2023
82 65 4 65 100 11
1.3.1 Vakbekwaam worden en blijven De VRR heeft één van de meest complexe risicoprofielen van Nederland. Als gevolg van allerlei maatschappelijke ontwikkelingen – zoals een verminderde beschikbaarheid van vrijwilligers tijdens dag-uren, kortere dienstverbanden, vergrijzing personeelsbestand en tweede loopbaanbeleid - is de doorstroom van personeel fors gestegen. Om de bezetting van bluseenheden te kunnen continueren moet vaker aanvullend beroepspersoneel worden ingezet en moeten extra vrijwilligers worden aangetrokken, die opgeleid moeten worden. Ook het vakbekwaam blijven wordt steeds lastiger. De wereld verandert snel, branden worden complexer en treden minder vaak op. Hierdoor is het van belang om meer te trainen en oefenen, zodat medewerkers voorbereid zijn als een incident zich voordoet. Bovendien moet er meer aandacht zijn voor de verplichte rijvaardigheidstrainingen. Om de kwaliteit van vakbekwaamheid van het personeel te verhogen zal de komende jaren meer opleidingsruimte voor nieuwe medewerkers georganiseerd worden en verplichte rijvaardigheidstrainingen ingesteld worden. Daarvoor zal de instructiecapaciteit zowel kwantitatief als kwalitatief vergroot worden waarbij er meer aandacht komt voor moderner materiaal, betere ondersteuning en meer aandacht voor het leren van incidenten.
Wat willen we bereiken? De VRR zet zich in om alle operationele medewerkers dusdanig te bekwamen dat zij een goede basis hebben om op vakkundige, veilige en effectieve wijze incidenten te kunnen bestrijden en hulp te kunnen verlenen. Daarnaast ziet de VRR erop toe dat operationele medewerkers het geleerde onderhouden, in kunnen spelen op maatschappelijke en technologische ontwikkelingen die invloed hebben op het werk en beschikken over up-to-date vakinhoudelijke kennis. Wat gaan wij hiervoor doen in 2023? Vakbekwaam worden: Werven extra instructeurs Aanbesteding extra opleidingsmaterieel Bijscholen instructeurs Vakbekwaam blijven: Verhoging aantal realistische oefendagen met 20 dagen Aanbesteding extra oefenmaterieel Wat mag het kosten?
Vakbekwaam worden en blijven Oorspronkelijke begroting Indexering Geactualiseerde begroting
VRR begroting 2023
Begroting 2023 1.874.000 63.716 1.937.716
Plan 2024
Plan 2025
Plan 2026
2.921.000 99.314 3.020.314
3.947.000 134.198 4.081.198
4.450.000 151.300 4.601.300
12
1.3.2 Hoogbouwbrandbestrijding Binnen de regio Rotterdam-Rijnmond worden veel nieuwe (zeer) hoge gebouwen neergezet, maar de brandweer Rotterdam-Rijnmond is geen expert op het gebied van hoogbouw-brandbestrijding, terwijl dit op basis van het risicoprofiel wel verwacht mag worden. Om expert te worden op het gebeid van hoogbouw zal er geïnvesteerd gaan worden in kennis, kunde, materieel en materiaal. In 2022 wordt met dit traject gestart en de komende jaren zal één en ander verder geïmplementeerd worden, zodat bij incidenten in hoge gebouwen effectief en veilig opgetreden kan worden en er geen onveilige situaties voor eigen personeel ontstaan. Wat willen we bereiken? De VRR zet zich in voor veilig gebruik van hoogbouw en een veilige en effectieve inzet van hulpdiensten bij incidenten Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Implementatie beleidsdocument hoogbouw dat in 2022 wordt opgesteld. Dit betreft de volgende zaken: o Implementeren handelingsperspectieven hulpverleningsdiensten o Implementeren inzetprocedure hoogbouw, inclusief een eventuele nieuwe werkwijze specialistische teams. o specialistische teams brandweer operationeel Vervanging van twee redvoertuigen waarbij rekening gehouden wordt met specifieke eisen voor hoogbouw Wat mag het kosten?
Hoogbouw Oorspronkelijke begroting Indexering Geactualiseerde begroting
Begroting 2023 66.800 2.271 69.071
Plan 2024
Plan 2025
Plan 2026
169.200 5.753 174.953
209.600 7.126 216.726
250.000 8.500 258.500
1.3.3 Voorbereiden op gevolgen klimaatverandering Het klimaat verandert met als gevolg dat er sprake is van extremere weersomstandigheden zoals droogte, extreme hitte, overstromingen en zware stormen. Daarnaast is te zien dat veel gemeenten initiatieven nemen om gebouwen klimaat adaptief te maken. Zo wordt er bijvoorbeeld extra (brandbare) isolatie op gebouwen geplaatst. Dit zijn ontwikkelingen waarvoor de bouwregelgeving achterhaald is of niet bestaat. De verandering van het klimaat heeft zowel gevolgen voor de voorbereiding op crises als op de gevolgbestrijding. Daarnaast kan het werken onder extreme omstandigheden zoals bij wateroverlast of extreme hitte consequenties hebben voor de inzetbaarheid van de hulpdiensten. Deze consequenties hebben we op dit moment nog niet in beeld. De komende beleidsperiode is klimaatverandering daarom een aandachtspunt. We richten ons hierbij op drie pijlers: preventie, gevolgbestrijding en de continuïteit van de VRR bij extreme omstandigheden.
VRR begroting 2023
13
Wat willen we bereiken? De VRR bereidt zich voor op klimaatverandering en de consequenties hiervan voor incidentbestrijding en de continuïteit van de hulpverlening. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Leren van incidenten en ontwikkelingen in Nederland en Europa Inzicht krijgen in de gevolgen van klimaatverandering voor crises en incidenten en de gevolgbestrijding daarvan Inzicht krijgen in de gezondheidskundige consequenties voor de geneeskundige hulpverlening Wat mag het kosten? Voorbereiding op gevolgen klimaatverandering Oorspronkelijke begroting Indexering Geactualiseerde begroting
Begroting 2023 53.300 1.812 55.112
Plan 2024
Plan 2025
Plan 2026
99.300 3.376 102.676
130.400 4.434 134.834
150.000 5.100 155.100
1.3.4 Aanpassen op de Omgevingswet De stelselherziening Omgevingsrecht – bestaande uit de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen – vraagt van lokale (maar ook andere) overheden om een nieuwe manier van werken, waarbij participatie en inspraak een belangrijk en groot onderdeel zal zijn. De veiligheidsregio wordt door de wetgever gezien als een interne ‘dienst’ (want verlengd lokaal bestuur) en is daarom niet apart genoemd, maar moet wel mee in die nieuwe methode van werken. Door de stelselherziening Omgevingsrecht krijgen gemeenten ook een grotere rol bij de inrichting van de omgeving, zo kan er bijvoorbeeld lokaal beleid worden opgesteld voor het gebruik van de ruimte binnen zogenaamde aandachtsgebieden. Om dit op een veilige manier plaats te laten vinden wordt de VRR nu al ingezet door gemeenten om aan de voorkant mee te denken vanuit veiligheidsoptiek, omdat deze specifieke, integrale expertise alleen bij de VRR beschikbaar is. Hierbij gaat het niet alleen om aansluiten bij omgevingstafels e.d., maar om het volledige spectrum van advisering en toezicht voor gemeenten en bevoegd gezag bij complexe dossiers. Aangesloten blijven bij maatschappelijke ontwikkelingen vraagt om nieuwe en een gedeeltelijke verschuiving van werkzaamheden binnen de veiligheidsregio.
Nieuwe initiatieven in het kader van effectiever ruimtegebruik, energietransitie en klimaatadaptie betekent ook een grotere werklast. Doordat de omgevingswet leidt tot een verkorting van de vergunningstermijnen, wordt in alle veiligheidsregio’s een verschuiving verwacht van advisering op veiligheid als afsluitende toets naar het vooroverleg. Vooral bij complexe aanvragen zal het vooroverleg een meer formele rol krijgen waarbij het vraagstuk: ‘Hoe borgen we veiligheid en gezondheid?’ bij de ontwerpfase al op tafel komt. Om invulling te kunnen geven aan deze taak zal de VRR meer risicogericht gaan werken in plaats van regelgericht en meer aan de voorkant mee gaan denken over veiligheid met lokale overheden. Hiervoor zal geïnvesteerd gaan worden in extra deskundigheid en competenties van functionarissen en capaciteit.
VRR begroting 2023
14
Wat willen we bereiken? De VRR denkt vooraf mee en geeft integrale, uniforme en voorspelbare adviezen om de gemeenten te helpen een veilige leefomgeving te creëren Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Opleiden deskundige adviseurs die aan de voorkant meedenken over veiligheid. Werven van een projectleider infra en bereikbaarheid Werven van een data/risico analist ten behoeve van risicogericht en datagericht werken. Starten met het opzetten van nieuw business procesmanagement. Wat mag het kosten?
Omgevingswet
Begroting 2023
Oorspronkelijke begroting Indexering Geactualiseerde begroting
Plan 2024
Plan 2025
Plan 2026
676.800 23.011 699.811
838.400 28.506 866.906
1.000.000 34.000 1.034.000
267.200 9.085 276.285
*Dit is inclusief de kosten die gemaakt worden onder § 1.4.5. 1.3.5 Energietransitie De energietransitie heeft gevolgen voor de hele VRR. Nieuwe ontwikkelingen in het kader van de energietransitie doen zich in versneld tempo voor: waar voorheen wetten en regels de ontwikkelingen konden bijhouden, is dat nu niet meer mogelijk. De wetgeving loopt jaren achter op de ontwikkelingen. Hierdoor is er bijvoorbeeld geen meldingsplicht voor veel initiatieven. Voorbeelden van ontwikkelingen in het kader van de energietransitie in onze regio zijn de komst van windmolens/windparken, zonnepanelen/zonneparken, biobrandstoffen, elektrische voertuigen, kV stations en diverse waterstofprojecten. In geval van brand brengt dit nieuwe risico’s met zich mee en vergt dit een ander type incidentbestrijding. Op landelijk niveau vindt er veel kennis- en informatiewisseling tussen de veiligheidsregio’s plaats om goed op de hoogte te blijven van de nieuwste ontwikkelingen en veiligheidsprincipes. Dit vertaalt zich uiteindelijk weer in aandachtspunten en best practices op het gebied van veiligheid voor de gesprekken die de VRR met initiatiefnemers en de gemeenten uit haar verzorgingsgebied heeft.
De veranderingen voor de VRR als gevolg van de energietransitie houden enerzijds aan de voorkant in dat de adviserende rol van de VRR een stuk groter is (er is praktisch geen wetgeving) en aan de achterkant moet worden gezocht naar nieuwe manieren om andere typen incidenten te kunnen bestrijden. In de komende beleidsperiode zal de VRR investeren in opleidingen en speciaal materiaal om ook deze crises het hoofd te kunnen bieden. Wat willen we bereiken? De VRR zet in op een veilige energietransitie
VRR begroting 2023
15
Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Inventariseren en effecten in beeld brengen voor zonnepanelen, elektrificatie en transport , elektrificatie en opslag , waterstof en multi-fuel tankstations Uitwerking resultaten inventarisatie tot adviezen voor handelingsperspectieven zowel aan de preventieve kant als aan de incidentbestrijdingskant. Formats ontwikkelen om eenduidig te kunnen adviseren. Bijscholing adviseurs op dit gebied. Wat mag het kosten? Begroting 2023
Energietransitie Oorspronkelijke begroting Indexering Geactualiseerde begroting
Plan 2024
35.500 1.207 36.707
Plan 2025
66.200 2.251 68.451
Plan 2026
86.900 2.955 89.855
100.000 3.400 103.400
1.3.6 Brandweer algemeen De totale kosten voor het programma Brandweer zijn in onderstaande tabel opgenomen.
Brandweerzorg Lasten Baten Saldo (* € 1.000,-)
Realisatie 2021 88.266 109.519 21.253
1e begrotingswijziging 2022 88.221 104.212 15.991
Wijziging 1.910 7.041 5.131
Begroting 2023 90.131 111.253 21.122
De toelichting vindt u in hoofdstuk 3.
VRR begroting 2023
16
1.4
Risico- en crisisbeheersing
Het doel Risico- en Crisisbeheersing is het systematisch verbinden van de vele partijen die een rol hebben bij het verhogen en borgen van het fysieke en gezondheidskundige veiligheidsniveau van de burger in de regio Rotterdam-Rijnmond in relatie tot de mogelijkheden die beschikbaar zijn om het risico te reduceren met een adequate hulpverleningsorganisatie. De kern van Risico- en Crisisbeheersing ligt in het vermogen de verschillende belangen van de vele partners op een optimale wijze te behartigen, te waarborgen en de samenhang hierbij aan te brengen door de rol van zowel regisseur als adviseur op zich te nemen. Kengetallen van de Risico- en Crisisbeheersing (gemiddeld over de afgelopen 4 jaar) zijn: Aantal Grip 1 incidenten: 30 Aantal Grip 2 incidenten: 4 Liveblogs RjnmondVeilig.nl: 100 Tweets @Rijnmondveilig: 650 De Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) kent als primaire aandachtsgebieden: 1. Acute gezondheidszorg 2. Publieke gezondheidszorg Vanuit deze aandachtsgebieden voert de GHOR regie, coördinatie en aansturing en geeft de GHOR adviezen aan het bevoegd gezag en aan instellingen. Ook levert de GHOR vanuit die aandachtsgebieden bijdragen aan de ontwikkeling en totstandkoming van multidisciplinaire producten.
Kengetallen van de GHOR (gemiddeld over de afgelopen 4 jaar) zijn: Aantal incidenten met Leiding en Coördinatie 550 Aantal adviezen gevaarlijke stoffen: 150 1.4.1 Versterken piketorganisatie De VRR investeert in de continuïteit, toekomstbestendigheid en kwaliteit van haar piketorganisatie. Inwoners van onze regio kunnen vertrouwen op een kundige en betrouwbare hulpverlening. Medewerkers in de piketorganisatie van brandweer, GHOR en crisisbeheersing vervullen cruciale functies in de processen leiding & coördinatie, logistiek en ondersteuning tijdens de bestrijding van branden, rampen en crises. Deze medewerkers vervullen deze belangrijke functies naast een gewone aanstelling bij de VRR of partnerorganisatie. Maar de piketorganisatie van de VRR staat onder druk. Dit heeft een aantal oorzaken:
Crisis zijn steeds vaker complex, langdurig en onvoorspelbaar (creeping crises). De samenleving verwacht steeds meer van de overheid en accepteert minder risico’s Het speelveld van crisis wordt steeds uitgebreider en complexer. Er wordt steeds meer gevraagd van de piketfunctionaris in de preparatiefase. Vergrijzing van het personeelsbestand.
Wat willen we bereiken? In de komende beleidsperiode zet de VRR in op een versterking en verduurzaming van de piketorganisatie om de kwaliteit en uitvoering ook in de toekomst te kunnen borgen. VRR begroting 2023
17
Wat gaan we hiervoor doen in 2023? De visie op de duurzame piketorganisatie wordt geïmplementeerd. Uitbreiden van het aantal piketmedewerkers Wat mag het kosten?
Versterken piketorganisatie Oorspronkelijke begroting Indexering Geactualiseerde begroting
Begroting 2023 431.000 14.654 445.654
Plan 2024
Plan 2025
Plan 2026
718.000 24.412 742.412
1.006.000 34.204 1.040.204
1.150.000 39.100 1.189.100
1.4.2 Multi Intelligence Center Incidenten op straat worden complexer. De informatie aan het begin van een incident is steeds crucialer. De noodzaak om meer ‘informatie-ondersteund’ te beslissen bij incidenten wordt binnen de veiligheidsregio’s steeds groter; ook bij de crisispartners is dat het geval. De ontwikkeling en inrichting van een Multi Intelligence Center (MIC) zorgt voor een enorme stap voorwaarts in deze noodzakelijke informatievoorziening. Door betere en snellere beschikbaarheid van de juiste informatie kan met betrokken partners effectiever opgetreden worden bij incidenten en bij crises. Het MIC wil informatie die wel érgens beschikbaar is, maar niet of niet tijdig bij de hulpdiensten bekend is ontsluiten, zodat hulpverleners en ketenpartners sneller een actueel en integraal veiligheidsbeeld hebben tijdens een incident/crises. Dit versterkt zowel de positie van de calamiteitencoördinatie, als die van de beslissers in het veld en crisisstaven. Ook op momenten dat elke seconde telt. Het MIC is een flexibel samenwerkingsverband/-netwerk tussen ketenpartners bij incident- en crisisbestrijding, die nu in beginsel wordt geïnitieerd door de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR), de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid (VRZHZ) en de Gezamenlijke Brandweer (GB).
Het MIC biedt een vooraf afgestemde informatievoorziening en een informatiecentrum dat binnenkomende informatie kan duiden en de juiste functionarissen kan betrekken. MIC borgt dit integrale informatiemanagement voor de aangesloten hulpverleners en ketenpartners van de meldkamer Rotterdam. Wat willen we bereiken? De VRR maakt met het Multi Intelligence Center de crisisbeheersing en de incidentbestrijding effectiever en slagvaardiger, verhoogt de veiligheid van de mensen in het veld, verstevigt de gemeenschappelijke informatiepositie van de beslissers en voert centraal de regie op veiligheidsaspecten. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Het samenwerkingsverband is met minimaal 3 partners uitgebreid. De informatieorganisatie van het Multi Intelligence Center is ingericht conform het implementatieplan Het MIC is op enkele dag-uren doordeweeks operationeel. Dit wordt in de jaren erna verder uitgebouwd.
VRR begroting 2023
18
Wat mag het kosten?
Multi Intelligence Center
Begroting 2023
Oorspronkelijke begroting Indexering Geactualiseerde begroting
355.000 12.070 367.070
Plan 2024
Plan 2025
Plan 2026
661.900 22.505 684.405
869.400 29.560 898.960
1.000.000 34.000 1.034.000
1.4.3 Doorontwikkelen netwerkfunctie Veiligheidsregio Naast de klassieke flitsrampen krijgen we door het complexer worden van de maatschappij steeds meer te maken met ongekende en nieuwe crisistypes (digitaal, klimaat, ziektes). Waar de klassieke risico’s vooral een lokale impact hebben met een duidelijk bron en effectgebied, houden nieuwe crisistypes zoals cyberdreigingen en ziektes zich niet aan regio-grenzen of werkgebieden van organisaties. Om dergelijke crises het hoofd te kunnen bieden, hebben veiligheidsregio’s een netwerk aan crisispartners nodig en zullen hierin moeten investeren en ontwikkelen. Veiligheidsregio’s zullen telkens wisselende crisispartners en verschillende expertises nodig hebben en zullen zich hierop moeten voorbereiden. Om deze functie goed op te kunnen bouwen, zal de VRR haar capaciteit op dit gebied verder uitbreiden. Wat willen we bereiken? De VRR ontwikkelt zich tot een crisisorganisatie die voorbereid is op traditionele rampen en crises en hedendaagse ‘creeping crises’ Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Deelnemen aan de landelijke werkgroep gezamenlijke voorbereiding op risico’s met bovenregionale en landelijke impact. GHOR-deelname aan overleg met acute (ROAZ) en niet-acute zorg (RONAZ). Beoordeling door de GHOR van de wijze waarop partijen in de acute en niet-acute zorg zich voorbereiden op crisis.
Wat mag het kosten? Doorontwikkeling netwerkfunctie veiligheidsregio Oorspronkelijke begroting Indexering Geactualiseerde begroting
Begroting 2023 88.800 3.019 91.819
Plan 2024
Plan 2025
Plan 2026
165.500 5.627 171.127
217.300 7.388 224.688
250.000 8.500 258.500
1.4.4 Beperken maatschappelijke impact digitale verstoring Eén van de nieuwe vormen van crisis is de maatschappelijke impact van digitale verstoringen. Door een steeds verdere digitalisering van de maatschappij zal het aantal digitaal gerelateerde maatschappelijke knelpunten toenemen. Hier zal de VRR zich nadrukkelijk op moeten voorbereiden. Het gaat hierbij niet alleen om expertise voor het beheersen en bestrijden van de gevolgen van cyberincidenten, maar ook om als gesprekpartner aan te kunnen sluiten bij andere betrokken partijen in het kader van pro-actie en preventie. Hiervoor zal de VRR de komende jaren investeren in personeel en opleidingen. VRR begroting 2023 19
Wat willen we bereiken? De VRR zet zich in om de weerbaarheid tegen digitale dreigingen en verstoringen te verhogen en de gevolgen te bestrijden. Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Werven van een regiehouder In kaart brengen van de elementen van cybercrises en opbouwen van een netwerk Blijvend deelnemen aan Stichting FERM Wat mag het kosten? Beperken impact digitale verstoringen
Begroting 2023
Oorspronkelijke begroting Indexering Geactualiseerde begroting
35.500 1.207 36.707
Plan 2024
Plan 2025
66.200 2.251 68.451
86.900 2.955 89.855
Plan 2026 100.000 3.400 103.400
1.4.5 Aanpassen op de Omgevingswet In aanvulling op de veranderingen binnen de brandweer (zie § 1.3.4) komt er ook voor de GHOR een nieuwe wettelijke adviestaak bij. In het Besluit Kwaliteit Leefomgeving staat opgenomen dat in een omgevingsplan en bij het verlenen van een omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten rekening gehouden moet worden met geneeskundige hulpverlening aan personen. Hiervoor is ontwikkeling van deskundigheid nodig. Wat mag het kosten? De kostentabel vindt u bij § 1.3.4.
1.4.6 Risico- en crisisbeheersing algemeen De totale kosten voor het programma Risico- en crisisbeheersing zijn in onderstaande tabel opgenomen.
Risico- en Crisisbeheersing Lasten Baten Saldo Alle bedragen * € 1.000,-
Realisatie 2021 10.331 10.885 554
1e begrotingswijziging 2022 18.662 19.262 600
Wijziging -9.446 -9.759 -312
Begroting 2023 9.215 9.503 288
De toelichting vindt u in hoofdstuk 3.
VRR begroting 2023
20
2. Paragrafen 2.1
Bedrijfsvoering
2.1.1 Wendbare organisatie Voor de komende jaren heeft de VRR samen met het bestuur afspraken gemaakt om de ontwikkelingen rond ons werk verder te ontwikkelen en te verankeren. Om de doelen uit het beleidsplan de komende jaren te behalen, zal op het gebied van bedrijfsvoering voor een goede ondersteuning gezorgd moeten worden. De wendbaarheid die we van de organisatie vragen, heeft zijn weerslag op het type personeel dat hiervoor nodig is. De vraagstukken op het gebied van o.a. piket, vakbekwaamheid, het Multi Intelligence Center, het aantrekken van medewerkers voor de Brandweer en van verpleegkundigen voor de ARR vragen om een meer strategische personeelsplanning. Het personeel dat de VRR hiervoor nodig heeft, is deskundig, benaderbaar, verbindend en onderscheidend. Continue deskundigheidsbevordering moedigt medewerkers hierbij aan om hun prestatie continu aan te passen en te verbeteren. Daarnaast is het belangrijk om als organisatie midden in de maatschappij te staan. De regio Rotterdam-Rijnmond kenmerkt zich door een hoge diversiteit aan culturen, kennis en ervaringen, maar ook zienswijzen. Deze diversiteit willen wij als VRR omarmen, omdat deze verschillen juist bijdragen aan de kwaliteit van onze dienstverlening. Om de wendbare organisatie te bereiken, wordt ingezet op de volgende drie pijlers: 1. 2. 3.
Aantrekkelijk en goed werkgeverschap Leren en ontwikkelen Diversiteit
Wat willen we bereiken? De VRR is een wendbare organisatie: zij kan gemakkelijk schakelen tussen het dagelijks werk en de vraagstukken van de toekomst. De VRR geeft talent de ruimte en stimuleert ontwikkeling in een steeds veranderende omgeving. Wat gaan wij hiervoor doen in 2023? De VRR profileren als een zichtbare, herkenbare, aantrekkelijke en inclusieve werkgever op de externe arbeidsmarkt. Aanmoedigen van medewerkers om zich blijvend te ontwikkelen door aandacht voor opleiden, werkplekleren, vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Aandacht voor diversiteit en inclusie binnen de organisatie
2.1.2 Doorontwikkeling informatievoorziening en informatiebeveiliging Om de crisis van de toekomst te kunnen beheersen, is beschikbaarheid van de juiste informatie cruciaal. Goede informatievoorziening zorgt ervoor dat de medewerkers van de VRR hun werk effectiever en veiliger kunnen doen. De VRR beschikt op dit moment deels over de benodigde technische voorzieningen om haar hulpverleners van informatie te kunnen voorzien. De manier waarop dit nu is ingericht, is echter nog te weinig professioneel om hierop te kunnen vertrouwen. De huidige VRR begroting 2023
21
voorzieningen zijn heel kwetsbaar terwijl de hulpverleners op straat afhankelijk zijn van deze voorzieningen om effectief en veilig hun werk te kunnen doen. Hiernaast is er ook een grote informatiebehoefte bij bestuurders, burgers en de pers. Zowel real-time tijdens een incident of crisis om de juiste besluiten te kunnen nemen, als na afloop om verantwoording af te leggen. Informatieanalyse is hard nodig om de incidenten van de toekomst het hoofd te kunnen bieden. Om in deze behoeftes te voorzien, gaan wij stappen zetten in de informatie-huishouding van de VRR. Er zal in de komende jaren geïnvesteerd worden in zowel ICT-ers, functioneel beheerders en professionele technische voorzieningen. Daarnaast gaan wij goede informatiebeveiliging realiseren. Wat willen we bereiken? De VRR voorziet haar medewerkers van de juiste informatie en tools om hun werk effectief en veilig te kunnen doen en zorgt voor adequate informatiebeveiliging Wat gaan we hiervoor doen in 2023? Informatievoorziening: Opstellen van een I-visie Versterken van de CIO-rol Starten met het redundant (minimaal tweezijdig) verbonden zijn van bedrijfs-kritische applicaties Informatiebeveiliging: Uitvoering van een PEN-test.
Dit is een test van computersystemen op kwetsbaarheden, waarbij deze kwetsbaarheden ook werkelijk gebruikt worden om in deze systemen in te breken met als doel de systemen beter te beveiligen. Starten met het aanleggen van beveiligingsschillen binnen het VRR Netwerk. 2.1.3 Bedrijfsvoering algemeen De totale kosten voor het programma Bedrijfsvoering zijn in onderstaande tabel opgenomen.
Overhead Lasten Baten Saldo Alle bedragen * € 1.000,-
Realisatie 2021 26.894 3.276 -23.617
1e begrotingswijziging 2022 24.976 -24.976
Wijziging 907 -907
Begroting 2023 25.883 -25.883
De toelichting vindt u in hoofdstuk 3.
VRR begroting 2023
22
In onderstaande overzichten zijn de beleidsindicatoren opgenomen van het taakveld Bestuur & ondersteuning:
Beleidsindicatoren Apparaatkosten Externe Inhuur Overhead
1e begrotingswijziging 2022 Kosten per % van totale Kosten totaal inwoner kosten € 1.264.817 € 0,95 € 5.862.071 3,12% € 24.976.000 13,31%
2023 Kosten per % van totale Kosten totaal inwoner kosten € 1.325.528 € 1,00 € 5.862.071 3,24% € 25.883.000 14,33%
De apparaatskosten zijn geïndexeerd met 4,8%; overhead is gestegen a.d.h.v. de ontwikkelagenda en loon- en prijsontwikkelingen. Beleidsindicatoren Formatie Bezetting
VRR begroting 2023
fte per 1.000 inwoners 2.199 1,66 2.253 1,70
Totaal fte
23
2.2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het doel van risicomanagement is structureel bij te dragen aan het in control zijn van de VRR. De doelstellingen en de kaders van risicomanagement zijn beschreven in de nota weerstandsvermogen en risicomanagement (AB 8 februari 2022). 2.2.1 Benodigde weerstandscapaciteit De benodigde weerstandscapaciteit is gebaseerd op de risico’s die kunnen optreden in de periode 2023 tot en met 2026. Deze risico’s zijn opgenomen in onderstaande tabel. Risico's Structureel - Vrijwaring gemeenten niet verzekerbare risico's - Personele capaciteit brandweer - Deeltijdregeling brandweervrijwilligers - Spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg - Niet of beperkt verzekerbare schade - Alarmering op risicolocaties Totaal bruto risico's (x € 1.000) Verwachte compensatie door derden - Deeltijdregeling brandweervrijwilligers - Alarmering op risicolocaties - Kosten van grote crises Totaal netto risico's (x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
p.m. 370 3.000 208 p.m.
p.m. 370 3.000 208 p.m.
3.578
3.578
p.m. 370 3.000 208 p.m. 140 3.718
p.m. 370 3.000 208 p.m. 140 3.718
-3.000
-3.000
-3.000 -140
-3.000 -140
578
578
578
578
De verschillende risico’s zijn hieronder kort omschreven. Vrijwaring van gemeenten voor aansprakelijkheid van niet verzekerbare risico’s Op advies van de Bestuurlijke Auditcommissie (2018) is dit risico als PM-post opgenomen in de risicoinventarisatie. Bij dit risico gaat het om juridische gevolgrisico’s zoals claims. Personele capaciteit brandweervrijwilligers Het wordt het steeds moeilijker om de inzet van vrijwilligers te garanderen, vooral overdag. Er is een pilot met het structureel inzetten van beroepspersoneel in de dagdienst op een kazerne en er is gestart met het inzetten van een bevelvoerder in dagdienst op kazernes. Het inzetten van een beroepsmedewerker in dagdienst kost € 74k. Mogelijk is dit nodig op 5 kazernes. De kosten om dit risico op te heffen komen daarmee uit op €370k per jaar. Deeltijdregeling brandweervrijwilligers De positie van de brandweervrijwilligers op grond van de deeltijdrichtlijn is juridisch niet meer houdbaar. De rechtspositie van brandweervrijwilligers moet expliciet gebaseerd worden op het concept van vrijwilligheid. Dit betekent dat niet meer gewerkt kan worden met geconsigneerde en gekazerneerde vrijwilligheid.
VRR begroting 2023
24
Landelijk is in kaart gebracht wat de consequenties hiervan zijn, waarbij het uitgangspunt is, dat de extra kosten door het Rijk vergoed worden. De meerkosten worden voor de VRR ingeschat op €3 mln. per jaar. Zolang de vergoeding vanuit het Rijk onzeker is, wordt dit bedrag opgenomen als risico. Spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg Jaarlijks wordt onderhandeld met zorgverzekeraars over het budget inzake spreiding en beschikbaarheid van de ambulancezorg. Het risico bestaat dat de VRR de gemaakte budgetafspraken met de zorgverzekeraars over het te leveren aantal diensten niet kan nakomen, bijvoorbeeld door schaarste aan personeel. Het leveren van minder diensten kan leiden tot een lager budget. De afgelopen jaren, inclusief 2021, zijn de afgesproken diensten gerealiseerd en wordt geen korting op het budget verwacht. De komende jaren blijft dit risico wel bestaan. In 2022 zal het aantal te leveren diensten naar verwachting stijgen met 4%. Indien de stijging niet wordt gerealiseerd, leidt dit tot een korting van het budget van € 208k. Niet of beperkt verzekerbare schade Alle veiligheidsregio’s hebben te maken met extreme premiestijging van verzekeringen. In de afgelopen 2 jaar zijn de premies voor het totale pakket aan verzekeringen van VRR met 13% gestegen. Daarnaast bestaat de kans dat een aantal risico’s niet verzekerbaar blijft.
In 2021 heeft het Veiligheidsberaad het principebesluit genomen tot oprichting van de stichting expertisebureau risicobeheer en verzekeringen veiligheidsregio’s. Het is de bedoeling dat deze stichting de veiligheidsregio’s gaat adviseren, ongevallenverzekeringen afsluit en een waarborgfonds opricht voor niet-verzekerbare risico’s. De financiële bijdrage aan de stichting en het waarborgfonds komt dan in de plaats van de verzekeringspremie. De stichting wil beginnen met het inkopen van een ongevallenverzekering voor alle veiligheidsregio’s. Deze zal naar verwachting in 2024 van toepassing zijn. Voor 2022 en 2023 is er geen risico omdat er nog verzekeringen door de VRR zelf worden afgesloten. Vanaf 2024 doet zich het risico voor dat het waarborgfonds onvoldoende middelen heeft om schade van niet verzekerbare risico’s te dekken. Het is de verwachting dat in het voorjaar van 2022 hier meer duidelijkheid over komt. Op dat moment zal een inschatting worden gemaakt van de hoogte van het risico. Alarmering op risicolocaties Het waarschuwings- en alarmeringssysteem (WAS) in Nederland is een netwerk van ongeveer 3.800 sirenes die draadloos en onafhankelijk van elkaar aangezet kunnen worden vanuit de meldkamer. Het wordt gebruikt om te waarschuwen voor (dreigend) gevaar, met name als er gevaarlijke stoffen in de lucht aanwezig (kunnen) zijn.
Plannen om het WAS op te heffen en te vervangen door NL-Alert, calamiteitenzenders en sociale media zijn meermaals uitgesteld. Mede op aandringen van de VRR is onderzocht om het WAS in stand te houden op risicolocaties. Het gaat dan om risicolocaties waar sprake is van grote industriële complexen en/of het vervoer van gevaarlijke stoffen. Daarbij zal het lokaal bestuur verantwoordelijk zijn voor het aanwijzen van deze locaties en voor het beheer van de sirenes op die locaties. Een definitief besluit over de toekomst van het WAS zal door het nieuwe kabinet worden genomen. Eventuele consequenties voor de VRR zullen na dit besluit duidelijk worden.
VRR begroting 2023
25
Het risico bij instandhouding van WAS op risicolocaties is dat de kosten door de VRR zelf gedragen zullen moeten worden. Gezien het grote aantal locaties in de regio wordt het risico voor de VRR ingeschat op € 140k per jaar.
2.2.2 Reserves Het eigen vermogen bestaat uit de Algemene reserve en de Bestemmingsreserves en kan voor de komende jaren als volgt worden weergegeven: Eigen vermogen Algemene reserve Nog te bestemmen resultaat Bestemmingsreserves Totaal per ultimo jaar (* € 1.000,-)
Realisatie 2021 384 -196 4.897 5.085
1e begrotingswijziging 2022 188 389 825 1.402
Begroting 2023 577 563 493 1.633
Plan 2024 1.140 41 342 1.522
Plan 2025 1.181 116 317 1.613
Plan 2026 1.297 36 292 1.624
In bovenstaande tabel is het (beoogde) resultaat verwerkt in de algemene reserves. Het eigen vermogen daalt in 2022 omdat (in het kader van het BBV) een aantal bestemmingsreserves met een structureel karakter wordt omgezet in voorzieningen. Na 2022 blijft het eigen vermogen per saldo ongeveer gelijk. Enerzijds zijn de resultaten licht positief waardoor de algemene reserve stijgt en daarmee het eigen vermogen. Anderzijds neemt door onttrekkingen aan de bestemmingsreserves het eigen vermogen af. Het verloop van de bestemmingsreserves kan als volgt worden gespecificeerd: Bestemmingsreserve Tweede loopbaanbeleid Groot onderhoud gebouwen Uitwerkingskader meldkamer Spoorincidentbestrijding CBRN-steunpunt Bedrijfskleding Totaal per ultimo jaar
2021 2.547 800 212 747 207 385 4.897
2022 dotatie 212 434 180 825
onttrekking
-307 -25 -332
2023 212 127 155 494
2024
2025
2026
212
212
212
130
105
80
342
317
292
De reserves die worden omgezet in voorzieningen zijn het 2e loopbaanbeleid, het groot onderhoud gebouwen en de bedrijfskleding. De resterende reserves zijn hieronder kort omschreven. Uitwerkingskader meldkamer i.vm. transitie naar Politie Deze bestemmingsreserve is beschikbaar voor medewerkers die nog gebruik willen maken van het sociaal plan dat in het kader van de transitie is opgesteld. Op het moment zijn er geen medewerkers die hebben aangegeven hiervan gebruik te willen maken. Spoor-incidentbestrijding Voor spoor-incidentbestrijding is een vast budget beschikbaar vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Alle incidentele lasten die dit budget te boven gaan, worden gefinancierd vanuit de bestemmingsreserve.
VRR begroting 2023
26
CBRN-steunpunt Voor het CBRN-steunpunt zijn in het verleden middelen ontvangen die niet allemaal zijn gebruikt. De komende jaren worden de kosten voor het CBRN-steunpunt die niet uit de reguliere middelen kunnen worden gedekt vanuit deze reserve gefinancierd. 2.2.3 Voorzieningen In de jaren 2023 tot en met 2026 is de verwachting dat de ontwikkeling van de voorzieningen als volgt verloopt: Voorzieningen Procedures beëindiging dienstverbanden Reorganisatieplan VRR Lopende claims VRR Voormalig personeel Tweede loopbaanbeleid Groot onderhoud gebouwen Bedrijfskleding Totaal per ultimo jaar Alle bedragen * € 1.000,-
2021 26 229 522 104
881
2022
dotatie
onttrekking
16 522
2023
2024
2025
2026
-16 522
522
522
522
2.509 661
225 274
-257 -244
2.477 691
2.276 632
1.749 799
1.155 931
3.708
499
-517
3.690
3.430
3.070
2.608
De verschillende voorzieningen zijn hieronder kort omschreven. Procedures beëindiging dienstverbanden Het betreft een voorziening ter dekking van ontslagprocedures. In 2022 wordt het laatste bedrag afgewikkeld. Reorganisatieplan VRR In 2012 is een reorganisatieplan voor de VRR opgesteld voor een gefaseerde organisatieverandering en de daaraan gekoppelde reorganisatie. Ter dekking van de financiële gevolgen is een voorziening getroffen die hoofdzakelijk dient ter dekking van mobiliteit en outplacement. De laatste mutatie zal naar verwachting in 2023 plaatsvinden. Lopende claims Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond (VRR) Deze voorziening is getroffen voor de juridische afwikkeling van faillissementen van leveranciers. De looptijd van de voorziening is nog onzeker, omdat die afhankelijk is van de reactie van de tegenpartij. Voormalig personeel In 2016 is aan een medewerker strafontslag verleend. Deze beslissing is door de Raad van beroep teruggedraaid. De VRR heeft een nieuwe ontslagprocedure in gang gezet waartegen verzet is aangetekend. De VRR is in deze procedure in het gelijk gesteld. Omdat naar verwachting de VRR voor een deel in de WW-lasten zal moeten bijdragen is nog niet de gehele voorziening vrijgevallen. Dit zal waarschijnlijk in 2022 zijn beslag krijgen.
Tweede loopbaanbeleid Ter dekking van de kosten van de uitvoering van het 2e loopbaanbeleid voor een periode van 10 jaar, is in 2013 een bestemmingsreserve ingericht. Deze reserve is in 2022 omgezet naar een voorziening. Jaarlijks wordt een bedrag van €225k gedoteerd. Op basis van de huidige prognose bevat deze voorziening voldoende middelen om de kosten tot en met 2027 op te vangen. Vanaf 2028 is er sprake VRR begroting 2023
27
van een daling van de FLO-lasten. Het is de intentie om deze daling te gebruiken om de stijging van de lasten van de 2e loopbaan op te vangen. Groot onderhoud gebouwen In 2021 is een nieuw MJOP gemaakt en is de jaarlijkse dotatie opnieuw bepaald. Uitgangspunt daarbij was dat de voorziening per einde 2035 op nul staat. Op basis daarvan wordt in 2022 een bedrag van € 267k toegevoegd. Met indexering wordt dit bedrag voor 2023 verhoogd naar € 273k. Bedrijfskleding Om de piek in vervanging van bedrijfskleding op te vangen was een bestemmingsreserve gevormd. Deze wordt in 2022 omgezet naar een voorziening en zal dan naar verwachting volledig worden aangewend. 2.2.4 Ontwikkeling vermogenspositie en weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft de financiële robuustheid aan van de begroting, de jaarrekening en de financiële positie. De ratio weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (gekwantificeerde risico’s). beschikbare weerstandscapaciteit Ratio = --------------------------------------------------benodigde weerstandscapaciteit VRR hanteert voor een gezond weerstandsvermogen een ratio van minimaal 1. Op basis van de verwachte ontwikkeling van het resultaat de komende jaren (zie § 2.2.2) en de inschatting van de risico’s (zie §2.2.1) ontwikkelt de weerstandsratio als volgt.
De beschikbare weerstandscapaciteit ligt voor de bruto risico’s onder het gewenste niveau. Als rekening wordt gehouden met de mogelijke vergoedingen voor de risico’s (netto risico’s) dan is de weerstandscapaciteit uitstekend. Conform het bestuurlijk besluit zal de weerstandscapaciteit zich binnen 15 jaar weer op het niveau van 2020 begeven.
VRR begroting 2023
28
2.2.5 Kengetallen In onderstaande tabel worden de op de VRR van toepassing zijnde BBV- kengetallen weergegeven.
Kengetallen Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte
Realisatie 2021 33% 33% 5% -0,24%
1e begrotingsBegroting wijziging 2023 2022 36% 41% 36% 41% 1% -0,16%
2% 0,01%
Plan 2024
Plan 2025
Plan 2026
37% 37%
36% 36%
33% 33%
2% -0,07%
2% 0,04%
2% -0,01%
Netto schuldquote Volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) bevindt een gezonde netto schuldquote zich tussen de 0% en 100%. Aangezien de VRR geen gelden doorleent, is de netto schuldquote gelijk aan de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio drukt het eigen vermogen uit als een percentage van het totale vermogen. Doordat het eigen vermogen is gedaald als gevolg van overname van de ARR is ook de solvabiliteit gedaald. In 2022 daalt de ratio verder doordat een aantal bestemmingsreserves wordt omgezet naar voorzieningen en dan niet meer meetellen in het eigen vermogen. De VRR heeft geen streefpercentage voor solvabiliteit afgesproken, maar het percentage van 2% dat in 2023 is begroot, wordt op bedrijfseconomische gronden als laag beoordeeld. De komende jaren zal met positieve resultaten het eigen vermogen worden verhoogd. Structurele exploitatieruimte Een positief percentage betekent dat de structurele baten voldoende zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. Hoe hoger dit percentage, hoe meer ruimte de VRR heeft om de eigen lasten te dragen. De komende jaren schommelt de structurele exploitatieruimte rond de 0%. Er is dan ook weinig ruimte om incidentele uitgaven op te vangen vanuit de exploitatie.