22 06 Recreatieschap concept begroting
Tekst van het document
Programmabegroting 2023 Voorne-Putten
Ontwerpbegroting 2023
Programmabegroting 2023 | Inhoudsopgave
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting.................................................................................................1 2. Uitgangspunten.................................................................................................................3 3. Programma instandhouding en ontwikkeling gebieden.....................................................5 3.1. Gebiedsbeheer................................................................................................................5 3.1.1. Beheerinformatie.........................................................................................................5 3.1.2. Uitvoeren terreininspecties..........................................................................................5 3.1.3. Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer..............................................6 3.1.4. Uitvoeren terreinbeheer..............................................................................................6 3.1.5. Omgevingsmanagement..............................................................................................6 3.1.6. Beheer vastgoed en gronden.......................................................................................7 3.1.7. Toezicht en handhaving...............................................................................................7 3.1.8.
Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen..........................................................7 3.2. Maatschappelijke betrokkenheid....................................................................................8 3.2.1. Vrijwilligers en actief burgerschap...............................................................................8 3.3. Plannen maken...............................................................................................................9 3.3.1. Plan- en projectvoorbereiding......................................................................................9 3.3.2. Beheerkostenberekening en analyses..........................................................................9 3.4. Overhead......................................................................................................................10 3.4.1. Bestuursproducten.....................................................................................................10 3.4.1.1. Accountmanagement..............................................................................................10 3.4.1.2. Bestuurssecretaris...................................................................................................10 3.4.1.3. Secretariaat............................................................................................................10 3.4.2.
Financiële diensten....................................................................................................11 3.4.2.1. Financieel beleid.....................................................................................................11 3.4.2.2. Planning en control.................................................................................................11 3.4.3. Juridische diensten.....................................................................................................11 3.4.3.1. Aansprakelijkheid...................................................................................................11 3.4.3.2. Juridische ondersteuning.........................................................................................12 3.4.3.3. Procederen..............................................................................................................12 3.4.3.4. WOB-procedures.....................................................................................................12 3.5. Projecten/kredieten......................................................................................................13
Programmabegroting 2023 | Inhoudsopgave
3.6. Mutaties reserves.........................................................................................................13 3.7. Wat gaat het kosten?...................................................................................................14 4. Paragrafen......................................................................................................................15 4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing....................................................................15 4.2. Onderhoud kapitaalgoederen.......................................................................................21 4.3. Financiering..................................................................................................................23 4.4. Grondbeleid..................................................................................................................24 4.5. Bedrijfsvoering.............................................................................................................25 4.6. Deelnemersbijdrage......................................................................................................25 5. Financiële begroting en bijlagen......................................................................................27
Programmabegroting 2023 | Bestuurlijke samenvatting
1. Bestuurlijke samenvatting Toekomst recreatieschap In de afgelopen jaren zien we dat veel inwoners en bezoekers de weg weten te vinden naar de verschillende gebieden op Voorne-Putten. De laatste tijd mede als gevolg van de corona maatregelen, waardoor waarde van de gebieden in de nabijheid tot uitdrukking komen. Het recreatieschap maakt onderdeel uit van dit toeristisch en recreatief product binnen de Zuid-Hollandse Delta en is daarmee bij uitstek de omgeving waar niet alleen de eigen inwoners maar ook de bezoekers uit het sterk verstedelijkte gebied ontspanning en rust weet te vinden. Het recreatieschap zal binnen de bestaande mogelijkheden een bijdrage leveren aan een verder herstel uit de coronacrisis. Recreatieschap Voorne-Putten heeft op 1 januari 2021 een samenwerkingsovereenkomst afgesloten met Staatsbosbeheer. Deze overeenkomst heeft een looptijd van vijf jaar. Hiermee is de governance van het schap in een meer stabiele fase gekomen en toekomstbestendig. Nieuwe bestuurlijke opgaven dienen zich aan vanwege het aflopen en de werking van de financieringsovereenkomsten met respectievelijk de gemeente Rotterdam en de Provincie Zuid-Holland. Met beide partijen wordt overlegd over de financiering van het beheer na afloop van de overeenkomsten en inmiddels worden contouren van een nieuwe subsidieregeling van de provincie voor het beheer van recreatiegebieden duidelijk.
Niettemin zal dit effect hebben op de voorliggende en daaropvolgende begrotingsjaren. De afloop van deze overeenkomsten vraagt om een zorgvuldige financiële beschouwing waarbij het verkrijgen van eigen inkomsten zoals eerder als doelstelling benoemd centraal zal staan. Daarnaast gaan drie van de vier deelnemende gemeenten per 1 januari 2023 op in de nieuwe gemeente Voorne aan Zee. Het schapsbestuur is voornemens om eind 2022 een strategisch overdrachtsdocument vaststellen met als doel de bestuurlijke en financiële continuïteit en stabiliteit van het recreatieschap vast te leggen en daarmee een beeld presenteren van opgaven voor de jaren 2023 tot en met 2025. Aan het einde van deze periode zal de overeenkomst met Staatsbosbeheer en de financieringsovereenkomst met de provincie aflopen. Inhoudelijk zal de in 2020 uitgevoerde Verkenning van kansen en ambities de basis vormen voor initiatieven binnen het gebied zodat de inwoners en de bezoekers ook in de toekomst hiervan kunnen genieten. Voor de directe omgeving vormt het anderzijds onderdeel van de economische motor binnen dit deel van de delta. Zowel de verkenning als het project kwaliteitsimpuls oevers en steigers hebben invloed op en maken deel uit van de regiodeal Zuid-Hollandse Delta, een Rijksprogramma om te komen tot een evenwichtige groei en samenwerking binnen de regio.
Het recreatieschap heeft in 2022 het Ontwikkelperspectief bos Voorne-Putten. Deze opgave komt voort uit de wens zo snel mogelijk antwoord te geven op de essentaksterfte en deze te combineren met de ambitie vanuit het Rijk om extra hectaren bomen te planten. De uitwerking zal in nauwe samenwerking met de deelnemende gemeenten worden uitgevoerd. Onderwerpen van blijvende aandacht is de aanwezigheid van alg in de wateren binnen het beheersgebied en het gebruik van de gebieden. Verder onderzoek zal noodzakelijk zijn om in de toekomst de juiste maatregelen te nemen ten behoeve van de kwaliteit van het water. Wat betreft het gebruik van de gebieden vraagt het houden van toezicht en het handhaven steeds meer aandacht hetgeen een opwaartse druk heeft op de capaciteit en de kosten. Tenslotte zal in de komende tijd ook het onderwerp van de bereikbaarheid over water een punt van aandacht zijn, op meerdere tafels en vanuit meerdere belangen komt dit onderwerp op de agenda recreatie en toerisme.
1
Programmabegroting 2023 | Bestuurlijke samenvatting
Financiële samenvatting Voor 2023 ligt er een sluitende begroting met een deelnemersbijdrage van € 1.333.798 en een subsidie van de Provincie Zuid-Holland van € 877.200. De deelnemersbijdrage wordt gespecificeerd weergegeven in paragraaf 3.7. Voor een nadere specificatie van de lasten en baten wordt verwezen naar de diverse paragrafen. In hoofdstuk 5 wordt verder ingegaan op de meerjarenraming en de vermogenspositie.
2
Programmabegroting 2023 | Uitgangspunten
2. Uitgangspunten Het uitgangspunt voor de programmabegroting 2023 is het bestaande en aanvaarde beleid, zoals vastgelegd in de Programmabegroting 2022, de Najaarsrapportage 2021 en de besluiten van het Algemeen Bestuur tot 1 maart 2022. De opbrengsten uit huren, pachten, e.d. zijn conform de actuele contracten bijgesteld en ook worden eventuele nieuwe (externe) ontwikkelingen (bij bestaand beleid) meegenomen. Voor de prijsstijging op de ramingen voor 2023 is een indexatie van 4,8% toegepast, overeenkomstig het indexeringspercentage van de Kring van gemeentesecretarissen. Deze indexering wordt toegepast op alle lasten, met uitzondering van belastingen, verzekeringen, rentelasten en afschrijvingen. De indexering wordt in principe niet toegepast op de baten (voorzichtigheidsbeginsel). Voor de meerjarenraming 2024 tot en met 2027 is geen indexering toegepast. De begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2027 moeten, conform de uitgangspunten in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), structureel en reëel in evenwicht zijn. Dit houdt in dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Als dit niet het geval zou zijn, zou de kans groot zijn dat er op termijn een begrotingstekort ontstaat. De nadere uitwerking is opgenomen in de financiële begroting (zie hoofdstuk 5).
De programmabegroting moet half april voorafgaand aan het betreffende begrotingsjaar klaar zijn. Dit heeft te maken met bepalingen uit de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Het recreatieschap en Staatsbosbeheer hebben eind 2020 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met elkaar afgesloten voor de periode 2021 tot en met 2025. In deze overeenkomst is afgesproken dat het recreatieschap en Staatsbosbeheer gezamenlijk een uitvoeringsprogramma vormen op de gewenste ambities en inrichting van het werkgebied van het schap. Dit uitvoeringsprogramma is in 2021 opgesteld en wordt jaarlijks vertaald in de begroting. De provincie Zuid-Holland is per 1 januari 2018 uitgetreden uit de gemeenschappelijke regeling. De wijze en mate van financiële betrokkenheid in de toekomst van de provincie bij het recreatieschap is vastgelegd in de ‘Financieringsovereenkomst VPR-PZH’. De financieringsovereenkomst is in deze begroting verwerkt. Deze bijdrage is niet meer zichtbaar onder de deelnemersbijdragen, maar is opgenomen als subsidiebijdrage onder de baten. De gemeente Rotterdam is eveneens per 1 januari 2018 uitgetreden uit de gemeenschappelijke regeling. De financiële afspraken hier omtrent zijn vastgelegd in de ‘Hoofdlijnen overeenkomst Uittreding Rotterdam’ en eindigen in 2022.
3
Programmabegroting 2023 | Uitgangspunten
Het aflopen van de overeenkomsten met gemeente Rotterdam en de provincie Zuid-Holland vraagt om heroriëntatie van de begroting. Hierbij zal in het verlengde van de gesprekken met deze lichamen een analyse worden opgesteld omtrent de mogelijke beleidsmaatregelen. Hierbij kan naast mogelijke taakstellingen en vervangingsinvesteringen eveneens worden gedacht aan de in de samenvatting genoemde inkomsten. Uitbreiding van areaal in relatie tot andere economische ontwikkelingen in het kader van de regiodeal kunnen hierbij een voorbeeld zijn. Op dit moment wordt in het meerjarenperspectief de algemene reserve ingezet om de doelstellingen te bereiken en deze risico’s te mitigeren.
4
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
3. Programma instandhouding en ontwikkeling gebieden Het programma is opgebouwd uit de volgende onderdelen: -
Gebiedsbeheer Economisch beheer Communicatie Toezicht en Handhaving Ontwikkeling Overhead Algemene dekkingsmiddelen Kredieten en Mutatie reserves
3.1. Gebiedsbeheer Aantrekkelijke en gevarieerde gebieden, die onderling samenhangen en verbonden zijn, en waarin recreatie en ecologie elkaar versterken. Dat vraagt om professioneel beheer. Met het Terrein Beheer Model (TBM) bijvoorbeeld, waarmee we gefundeerde inrichtings- en beheerkeuzes kunne maken, met inzicht in de beheerkosten. Voor het aantrekkelijk houden van de gebieden is het belangrijk dat bezoekers zich er welkom en veilig voelen. Het recreatieve aanbod is divers en sluit aan bij de vraag van de gebruikers. En we zorgen voor de afhandeling van vragen, klachten en verzoeken voor gebruik van het gebied en voor handhaving. 3.1.1. Beheerinformatie Wat willen we bereiken Beheerinformatie levert inzicht in de beheerwerkzaamheden en kosten voor de komende jaren. Deze informatie is onmisbaar voor een goede beheervoorbereiding en -uitvoering in de terreinen. Wat gaan we er voor doen Meten is weten. Daarom is het van belang dat de beheerinformatie inzichtelijk en op orde is. De koppeling aan een Geografisch Informatie Systeem (GIS) aan het Terrein Beheer Model maakt data en kosten inzichtelijk, goed te beheren en te vergelijken.
Het gaat hierbij om bijvoorbeeld kaartmateriaal van de huidige en toekomstige inrichting, planningen, geografische gebiedsanalyses en beschrijvingen van kapitaalgoederen zoals wegen en paden, maar ook ‘kunstwerkpaspoorten’ voor bijvoorbeeld bruggen en steigers. 3.1.2. Uitvoeren terreininspecties Wat willen we bereiken Het uitvoeren van inspecties leidt tot actuele, heldere beheerdata. Daarmee kan op de korte termijn de kwaliteit en veiligheid in de gebieden gewaarborgd worden en is op de langere termijn inzicht in de noodzakelijke investeringen.
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
Wat gaan we er voor doen Door systematische visuele en technische inspecties te doen blijft er zicht op de onderhoudsstaat van de natuur- en recreatieterreinen. Zo kan er tijdig bijgestuurd worden. Inspecties stellen in staat dat: - de kwaliteit van het terrein te geborgd wordt; - de meerjarenplanningen groot onderhoud actueel gehouden wordt; - de veiligheid in het gebied (beter) gewaarborgd blijven; - er invulling gegeven wordt aan aantoonbaarheid (juridische aansprakelijkheid). 3.1.3. Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer Wat willen we bereiken Beoogd wordt een natuurlijke en eigentijdse inrichting van de terreinen, met naast recreatieve mogelijkheden ook aandacht voor landschappelijke kwaliteit en vergroting van de biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Terreinbeheer is continu inspelen op nieuwe wettelijke kaders en op vragen en veranderend gebruik van stakeholders in en om de terreinen. Het is dan ook belangrijk om deze vraagstukken goed te volgen en aanpassingen te onderbouwen en te implementeren in het beheer. Recreatieadviseurs, ecologen en landschapsarchitecten zetten hierbij hun kennis van zowel het recreatiegebruik en de natuur- en landschapswaarden van de gebieden als hun landelijke expertise in, zodat het beheer wordt ingericht vanuit een integraal perspectief. 3.1.4.
Uitvoeren terreinbeheer Wat willen we bereiken Efficiënt en hoogwaardig terreinbeheer levert een duurzaam onderhouden recreatie- en natuurgebied op dat aansluit op de wensen van bezoekers, met faciliteiten die schoon, heel en veilig zijn. Daarnaast draagt het beheer bij aan natuurwaarden en biodiversiteit. Wat gaan we er voor doen Binnen de kaders van wet- en regelgeving en met behoud van de landschappelijke kwaliteit wordt integraal en duurzaam terreinbeheer uitgevoerd. Verder wordt er op basis van Social Return gewerkt; en wordt ervaring in beheer, recreatie en biodiversiteit gedeeld. Uitvoering van het werk gebeurt op basis van het Terrein Beheer Model. Deze systematiek garandeert de kwaliteit van het beheer en maakt vervangingsinvesteringen voor dagelijks en groot onderhoud per jaar inzichtelijk. De meerjarige onderhoudsplanning geeft ook inzicht voor de lange termijn. 3.1.5. Omgevingsmanagement Wat willen we bereiken Beoogd wordt een brede waardering voor de gebieden, heldere communicatie en samenwerking met belanghebbenden, gezamenlijke verantwoordelijkheid en begrip voor beheermaatregelen. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij uw gebieden en willen graag meedenken en bijdragen aan het beheer van terreinen. Goed terreinbeheer betekent dus ook: communicatie en samenwerking met de omgeving en belanghebbenden.
Er wordt gebruik gemaakt van diverse vormen van gebieds- en stakeholdercommunicatie, zoals participatie- en informatiebijeenkomsten, woordvoering, en (landelijke) online en offline communicatiekanalen. De boswachters zijn hierbij lokaal aanspreekpunt
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
en monitoren wat er in de omgeving leeft. Uiteraard worden ook landelijke expertise en netwerken ingezet. 3.1.6. Beheer vastgoed en gronden Wat willen we bereiken Professioneel vastgoed- en grondbeheer houdt u de (vermogens)positie op orde. Bovendien wordt voldaan aan de rechten en plichten die het eigendom met zich meebrengt. Zorgvuldig en passend medegebruik draagt bij aan het recreatieaanbod én aan structurele inkomsten. Wat gaan we er voor doen De grondpositie (de gronden en vastgoed binnen het werkingsgebied) vormt de basis van elk natuuren recreatiegebied. Duurzame borging van dit bezit vraagt om zorgvuldig beheer (goed rentmeesterschap). Daarmee wordt invulling gegeven aan verzoeken om medegebruik, bijvoorbeeld door erfpacht- of andere gebruiksovereenkomsten aan te gaan, inclusief de administratieve, financiële en juridische afwikkeling daarvan. Professioneel grond- en vastgoedbeheer is ook financieel van belang: de grond en gebouwen vormen immers uw kapitaal. 3.1.7. Toezicht en handhaving Wat willen we bereiken Beoogd wordt een gebied te leveren waar mensen zich veilig en welkom voelen en waar de natuur wordt beschermd. Door naleving van de wet- en regelgeving blijft de kwaliteit van het gebied op orde en de recreatie- en belevingswaarde hoog.
Wat gaan we er voor doen Toezicht en handhaving bestaat uit vier onderdelen: - Gastheerschap voor de gebruikersgroepen; - Handhaving op geldende bepalingen en wetgeving; - Samenwerking met andere bevoegde toezichthouders (politie, gemeentelijke handhavers); - Vaartoezicht in waterrijke gebieden. De uitvoering van deze onderdelen door boswachters met boa-bevoegdheden, gebeurt in overleg met o.a. gemeenten en andere toezichthouders. Hierbij wordt ingespeeld op de aard van het gebied en mogelijke probleemsituaties in de terreinen en/of op het water. 3.1.8. Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen Wat willen we bereiken De gebieden bieden ruimte voor initiatieven van derden, zorgvuldig getoetst aan de andere belangen voor het terrein. Afspraken met partijen worden vastgelegd en gecommuniceerd. Wat gaan we er voor doen De gebieden worden regelmatig gebruikt door organisaties en particulieren voor het organiseren van activiteiten en evenementen. Dat is een maatschappelijke meerwaarde. Want naast het beschermen van natuur, zijn ook het beleven en benutten van terreinen belangrijke waarden. Maar niet alles kan en mag overal. Daarom is het nodig om heldere afspraken te maken over het gebruik van het gebied en de faciliteiten, zeker bij grote bezoekersaantallen. Dit wordt vastgelegd in de vorm van een vergunning (verlening door gemeenten), ontheffing of toestemming.
Vanzelfsprekend op basis van de afspraken en doelstellingen die voor een terrein gelden.
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
3.2. Maatschappelijke betrokkenheid Duurzaam, hoogwaardig beheer vraagt om afstemmen en samenwerken. Met omwonenden, ondernemers en diverse gebruikersgroepen. Mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vinden er zinvol werk en hun inzet verhoogt de kwaliteit van gebieden. Ook zorgen we dat de terreinen toegankelijk zijn voor mensen met een beperking en bieden we lesprogramma’s en voorzieningen aan voor jeugd. Zo verbinden we duurzaam beheer met maatschappelijk beheer en werken we samen aan terreinen waar mens en natuur elkaar vinden. 3.2.1. Vrijwilligers en actief burgerschap Wat willen we bereiken Een zorgvuldige aanpak van vrijwilligerswerk en actief burgerschap leidt tot betrokkenheid, betekenis en plezier bij gebruikers en de omgeving van het gebied. De vrijwilligers werken mee aan excursies, jeugdactiviteiten en terreinbeheer, maar ook helpen zij bij monitoring, toezicht en handhaving en bij vragen, meldingen en klachten van bezoekers. Wat gaan we er voor doen Veel mensen voelen zich betrokken bij de gebieden en zetten zich er graag voor in. ‘Vrijwilligers en actief burgerschap’ is een essentieel product om hen hiervoor op een zorgvuldige, professionele manier ruimte te bieden en terreinen op eigentijdse wijze te beheren. Dat levert kwalitatief hoogstaand gebiedsbeheer op en bovendien draagvlak in de omgeving.
Het bestaat uit o.a.: - professionele begeleiding inzet van vrijwilligers; - faciliteren en onderhouden van participatiegroepen; - samenwerken met bewonersplatforms, stichtingen en verenigingen.
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
3.3. Plannen maken Gebiedsbeheer gaat verder dan de bestaande inrichting zorgvuldig en efficiënt in stand houden. Het gaat ook om flexibel kunnen reageren op veranderende maatschappelijke en ecologische vraagstukken. Maar ook om aanpassing van beheer naar de nieuwste inzichten op het gebied van recreatie, kwaliteit van de leefomgeving, klimaatadaptatie en ecosystemen. Dat vraagt om strategische en onderbouwde doorontwikkeling van terreinen. 3.3.1. Plan- en projectvoorbereiding Gedurende het jaar kunnen zich knelpunten of kansen aandienen, die vragen om een eerste beoordeling en standpuntbepaling door het bestuur. Om flexibel op dergelijke ontwikkelingen te kunnen reageren wordt een budget van € 25.000 opgenomen. Ten laste van dit budget wordt alleen de inzet van capaciteit benodigd voor het opstellen van een bestuursvoorstel gebracht. Dit voorstel heeft als doel een besluit te nemen of het schap het gesignaleerde probleem wil oplossen of de kans wil benutten en bereid is daarvoor middelen beschikbaar te stellen. Zo’n voorstel geeft daarom inzicht in welke kosten en opbrengsten aan een vervolg zijn verbonden. 3.3.2.
Beheerkostenberekening en analyses Wat willen we bereiken De beheerkostenberekening geeft inzicht in de beheerkosten voordat de herinrichting start zodat vooraf bestuurlijke, beheersmatige en financiële keuzes gemaakt kunnen worden en daarmee grip geeft op de begroting (geprognotiseerde en werkelijke kosten). Wat gaan we er voor doen Bij de grote of kleinere herinrichting van een gebied, of bij het inrichten van nieuw terrein, is het wenselijk vooraf inzicht in de te verwachten beheerkosten te hebben. Dit wordt verzorgd door beheerkostenberekeningen en -analyses uit te voeren. In deze berekeningen worden de beheerkosten van de huidige situatie afgezet tegen die van de toekomstige inrichting van een gebied. Ook wordt een analyse gemaakt van de kostenbepalende elementen, zodat er gefundeerd keuzes gemaakt kunnen worden.
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
3.4. Overhead Efficiënt beheer staat of valt met kwalitatief hoogwaardige bestuurlijke en juridische advisering aan het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur, over ten minste de volgende aandachtsgebieden: - lopende zaken, beleid, ontwikkelingen en toekomst van het schap - nieuwe of gewijzigde wet- en regelgeving die van invloed zijn op het schap Daarbij wordt rekening gehouden met wat er speelt op de betreffende beleidsvelden en met het netwerk binnen en buiten het schap. Dit netwerk bestaat o.a. uit schapsdeelnemers, ambtelijk apparaat, natuur- en milieuorganisaties en stakeholders in het schapsgebied. Tevens wordt het Algemeen Bestuur, het Dagelijks Bestuur en de voorzitter bijgestaan in alles wat de hen opgedragen taken aangaat, o.a. met een goed financieel en administratief management en met een solide juridische onderbouwing en afhandeling. 3.4.1. Bestuursproducten 3.4.1.1. Accountmanagement Wat willen we bereiken De accountmanager is een deskundig aanspreekpunt vanuit Staatsbosbeheer voor het recreatieschap en een opdrachtnemer voor de bestuurlijke opdrachten. Wat gaan we er voor doen Met de bestuurlijk-juridische achtergrond en kennis organisatie fungeert de accountmanager als sparringpartner voor het schap.
Hij is opdrachtnemer voor bestuurlijke opdrachten, bewaakt de voortgang van de projecten en werkzaamheden die daaruit voortkomen en informeert het schap over de voortgang en de eindresultaten. 3.4.1.2. Bestuurssecretaris Wat willen we bereiken De bestuurssecretaris levert een effectieve ondersteuning en advisering van het bestuur. Wat gaan we er voor doen De bestuurssecretaris is de expert-sparringpartner. Hij adviseert en begeleidt het bestuur en andere samenwerkingspartners. Met zijn bestuurlijk-juridische achtergrond heeft hij veel kennis van onder meer gemeenschappelijke regelingen. Hij ondersteunt de uitvoering van bestuurlijke taken en besluitvormingsprocessen en denkt mee over bestuurlijke vraagstukken. Als rechterhand van het bestuur vertaalt de bestuurssecretaris besluiten naar concrete afspraken voor Staatsbosbeheer. 3.4.1.3. Secretariaat Wat willen we bereiken Het ambtelijk secretariaat zorgt ervoor dat de vergaderingen goed voorbereid en professioneel verlopen, dat de daarbij behorende vergaderstukken tijdig beschikbaar zijn en dat de archivering op orde is. Wat gaan we er voor doen Het ambtelijk secretariaat verzorgt de planning, organisatie, voorbereiding, verslaglegging en archivering van de bestuursvergaderingen. Met gedegen kennis van bestuurlijk-juridische processen
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
bewaakt de ambtelijk secretaris dat voldaan wordt aan de vereisten en bepalingen die onder meer de Wet Gemeenschappelijke Regelingen stelt. 3.4.2. Financiële diensten 3.4.2.1. Financieel beleid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een solide financieel beleid dat voldoet aan juridische en financiële vereisten, verordeningen, notities en kaders. Wat gaan we er voor doen Zorgvuldig terreinbeheer en -ontwikkeling vraagt om zorgvuldig budgetbeheer. De beschikbare middelen zijn immers bedoeld om de doelen en visie te realiseren voor uw gebieden. Door kennis, ervaring en netwerk worden de terreinen zo efficiënt mogelijk beheerd. Er wordt een intern inkoop- en beleidskader opgesteld, (Europese) aanbestedingen worden begeleid, contracten worden opgesteld, rapportages voor verantwoording en accountantscontrole worden verzorgd, en de verzekeringsportefeuille wordt gecoördineerd. Uiteraard volgens de wettelijke vereisten. En op onderwerpen wordt financieel advies gegeven. 3.4.2.2. Planning en control Wat willen we bereiken Een Planning & Control-cyclus (P&C) is een wettelijke vereiste. En het geeft daarnaast kader en sturing aan het bestuur en biedt ondersteuning om de doelstellingen te bereiken. Wat gaan we er voor doen Deze P&C begint met het plannen van de jaarlijkse activiteiten (begroting) en eindigt met het vaststellen van het jaarresultaat en het samenstellen van de jaarrekening.
Administratie (de vastlegging van financiële handelingen) en projectcontrolling maken vanzelfsprekend onderdeel uit van P&C. Met de najaarsrapportage wordt de uitvoering van activiteiten bewaakt en wordt er voor gezorgd dat de bedrijfsvoering ‘in control’ blijft. Indien nodig wordt het voorgenomen beleid of de activiteiten en processen bijgesteld. Uiteraard binnen het extern kader van Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), fiscale wetgeving en andere wet- en regelgeving. 3.4.3. Juridische diensten 3.4.3.1. Aansprakelijkheid Wat willen we bereiken Beoogd wordt een beperking van aansprakelijkheidsprocedures, - risico’s en -kosten. Efficiënte afhandeling van klachten voorkomt bovendien eventuele beroepsprocedures bij de Nationale Ombudsman. Wat gaan we er voor doen Terreineigendom en -beheer brengen juridische verantwoordelijkheden met zich mee. Gezorgd wordt voor een onderbouwde afwijzing of toewijzing van claims, voor de (financiële) afhandeling ervan, of claims worden doorgestuurd naar de verantwoordelijke partij. Omgekeerd wordt gezorgd voor aansprakelijkheidstelling van derden bij schade aan de terreinen. Bij klachten op grond van de
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
Algemene wet bestuursrecht wordt gezorgd voor correspondentie met de directe toezichthouder (Politie en OM), worden hoorzittingen voorbereid en worden beslissingen opgesteld. Verder worden beroepen van klagers bij de Nationale Ombudsman afgehandeld. In bezwaarprocedures wordt gezorgd voor de hoorzittingen en worden beslissingen op bezwaar opgesteld. 3.4.3.2. Juridische ondersteuning Wat willen we bereiken Beoogd wordt een goede en snelle juridische ondersteuning ter voorkoming en beperking van imagoschade en allerhande risico’s. Wat gaan we er voor doen Voor effectief beheer en ontwikkeling van terreinen is een solide juridische basis onmisbaar. Daarom wordt vorm gegeven aan tal van overeenkomsten in het kader van beleid en uitvoering van beheer, waaronder de samenwerking met derden (private en publieke partijen). Dat gebeurd onder andere door adviseren, beoordelen en/of opstellen van overeenkomsten. 3.4.3.3. Procederen Wat willen we bereiken Het voorkomen van een onnodige gerechtelijke procedure spaart tijd en geld. In die gevallen waarin geprocedeerd moet worden, wordt een vlotte en correcte afhandeling van de procedure beoogd en draagt zodoende bij aan een besparing van kosten en komt uw imago ten goede.
Wat gaan we er voor doen Mochten conflicten met derden tot juridische procedures leiden, dan wordt er geprocedeerd als verweerder, eisende partij, gedaagde of belanghebbende en zijn de juristen het aanspreekpunt voor de advocaat. Ook worden collega’s bijgestaan in juridische procedures, bijvoorbeeld als zij slachtoffer zijn van een delict of een ongeval. Als het nodig is, wordt er opgetreden als gemachtigde in een gerechtelijke procedure.
3.4.3.4. WOB-procedures Wat willen we bereiken Gestreefd wordt naar een snelle en correcte afhandeling van WOB-procedures. Wat gaan we er voor doen WOB-verzoeken worden in behandeling genomen. Ook kan een zienswijze opgesteld worden op een WOB-verzoek dat door derden wordt behandeld en waarin het recreatieschap derde-belanghebbende bent. Cruciaal hierbij is dat over de gevraagde informatie (documenten) beschikt kan worden.
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
3.5. Projecten/kredieten Er zijn bij het opstellen van deze begroting geen projecten die doorlopen tot in 2022.
3.6. Mutaties reserves Lasten Deelproduct/product
Baten
Rekening 2021
Begroting na wijziging 2022
Begroting 2023
Saldo
Rekening 2021
Begroting na wijziging 2022
Begroting 2023
Mutatie reserves Reserve Rotterdamse Reddingsbrigade Algemene Reserve Reserve vervangingsinvesteringen Investeringsreserve Reserve afschrijvingen Totaal mutatie reserves
42.000
42.000
33.823
33.823
9.730
344.588 344.588
51.730
42.000
374.352 374.352
6.714
87.697
40.537
121.520
Rekening 2021 (29.764) (29.764)
Begroting na Begroting 2023 wijziging 2022 8.177 8.177 9.730 (6.714) (87.697) 11.193 (79.520)
Programmabegroting 2023 | Programmaplan
3.7. Wat gaat het kosten?
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
4. Lasten Deelproduct/product
Baten
Saldo
Begroting na wijziging 2022
Begroting 2023
Rekening 2021
Begroting na wijziging 2022
Begroting 2023
Rekening 202
889.600 2.088.893 2.978.493 109.900 7.557 117.457
810.000 2.265.894 3.075.894 25.500
848.910 2.021.288 2.870.198 26.700
1.144.371 1.144.371 -
1.156.480 1.156.480 -
966.680 966.680 -
25.500
26.700
-
-
-
889.60 944.52 1.834.12 109.90 7.55 117.45
Juridische diensten
51.356 106.372 157.728 55.900 17.641 73.541 11.900 11.900
23.200 94.600 117.800 116.300 38.200 154.500 24.800 6.300 31.100
24.300 99.100 123.400 121.900 40.000 161.900 26.100 6.600 32.700
-
-
-
51.35 106.37 157.72 55.90 17.64 73.54 11.90 11.90
Totaal overhead
243.169
303.400
318.000
-
-
-
243.16
Rekening 2021 Personeel Materieel
Gebiedsbeheer Personeel Materieel Ontwikkeling Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel
Overige kosten Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Bijdrage gemeente Rotterdam
-
Algemene middelen
-
-
Onvoorzien
-
-
Saldo gewone bedrijfsvoering Totaal kredieten
3.339.119 134.790
3.445.194
-
1.248.977 1.000.042 150.000 100 2.399.119 -
3.257.198
-
-
3.543.490 15.000
1.272.707 877.200 150.000
1.333.798 877.200 -
2.299.907
2.210.998
-
3.456.387
-
3.177.678
-
-
(1.248.97 (1.000.04 (150.00 (10 (2.399.11 -
(204.37
119.79
Saldo van baten en lasten
3.473.909
3.445.194
3.257.198
3.558.490
3.456.387
3.177.678
(84.58
Totaal mutatie reserves
344.588
51.730
42.000
374.352
40.537
121.520
(29.76
3.818.497
3.496.924
3.299.198
3.932.842
3.496.924
3.299.198
(114.34
Saldo
Paragrafen 4.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen weerspiegelt de mate waarin het recreatieschap in staat is middelen vrij te maken om de risico's die zich in de praktijk voordoen op te vangen zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd of ingekrompen moet worden. Conform de nota weerstandsvermogen wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het recreatieschap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. Voor de waardering van de toereikendheid van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd. Ratio weerstandsvermogen Waarderingscijfer A B
Ratio weerstandsvermogen > 2,0 1,4 < x < 2,0
Betekenis Uitstekend Ruim voldoende
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
C D E F Risicoanalyse Risico’s
1,0 < x < 1,4 0,8 < x < 1,0 0,6 < x < 0,8 < 0,6
Aard van het risico
Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
Financiële Kans van omvang risico optreden* H/M/L
Impact (uitgaande van vier jaar) PM
1. Invoering van de Structureel PM Gemiddeld Vennootschapsbelasting (Vpb) voor overheidsonderneminge n 2. Economische Incidenteel en PM Gemiddeld PM grondzaken structureel 3. Oplossingsrichtingen Structureel PM Gemiddeld PM toekomstbestendig recreatieschap 4. Wegvallen bijdrage Structureel PM Gemiddeld PM provincie Zuid-Holland * De financiële impact wordt berekend door bij een hoog risico 80%, bij een gemiddeld risico 50% en bij een laag risico 20% van het bedrag van de financiële omvang te nemen.
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
Risico 1: Invoering van de Vennootschapsbelasting (Vpb) voor overheidsondernemingen Met ingang van 1 januari 2016 is de Vpb-plicht voor overheidslichamen, waaronder gemeenschappelijke regelingen, ingevoerd. De vennootschapsbelastingrisico's zijn inmiddels in beeld gebracht. Daarbij is uitgegaan van de begroting 2015 en de realisatie 2016. Per activiteit of cluster van activiteiten is beoordeeld of met de uitvoering van de betreffende activiteit een onderneming in fiscaalrechtelijke zin wordt gedreven. Er is sprake van een fiscale onderneming indien aan elk van de volgende drie voorwaarden is voldaan: 1. Duurzame organisatie van kapitaal en arbeid; 2. Deelname aan het economisch verkeer; 3. Winstoogmerk en/of concurrentie. Voor een aantal activiteiten, dat valt onder economisch beheer (huren en erfpacht) is waarschijnlijk geen sprake van een fiscale onderneming, omdat geen sprake is van deelname aan het economisch verkeer. Aan dit criterium is niet voldaan aangezien de activiteiten beperkt zijn tot `normaal vermogensbeheer'. In dit geval kan worden gesteld dat sprake is van normaal vermogensbeheer, omdat er slechts beperkt arbeid wordt verricht en er geen causaal verband is tussen arbeid en rendement.
Voor de overige activiteiten is ook geen sprake is van een fiscale onderneming omdat geen sprake is van structurele vermogensoverschotten dan wel wordt het standpunt ingenomen dat een vrijstelling kan worden toegepast, zodat geen vennootschapsbelasting is verschuldigd. Aangezien het ingenomen standpunt van de Recreatieschappen (nog) niet is afgestemd met de Belastingdienst, blijft de vennootschapsbelasting een risico. Dit is echter niet te kwantificeren en wordt derhalve beschouwd als een PM-post. Risico 2: Economische grondzaken Bodemverontreiniging. In een gebied als Voorne Putten kunnen milieuverontreinigingen aanwezig zijn die momenteel niet bij het schap bekend zijn en waarvan de veroorzaker na ontdekking niet kan worden aangesproken. In een aantal gevallen kan het schap echter wel verantwoordelijk gehouden worden voor de kosten van sanering. De kosten hiervoor zullen pas bekend worden wanneer een dergelijke milieuverontreiniging wordt aangetroffen. In een groot aantal gebieden binnen Voorne Putten bevindt zich vervuild havenslib. Wanneer er nieuwe ontwikkelingen komen voor bestaande gebieden, zal nagegaan moeten worden of er vervuiling is. Indien er sprake is van vervuiling zal eerst een saneringsplan moeten worden opgesteld.
Groot onderhoud (verhuurde) panden (bijzonder risico): Het schap is verantwoordelijk voor uitvoering van het groot onderhoud van al haar in eigendom zijnde panden, ook degene die zij heeft verhuurd. Dit is niet in TBM opgenomen. Tevens is zij verantwoordelijk voor de risico’s aan de opstal (waarvoor een opstalverzekering is afgesloten). Groot onderhoud (verhuurde) gronden (Incidenteel risico): In beginsel is VP verantwoordelijk voor het groot onderhoud van de gronden en daarop aanwezige beplanting (denk aan essentakziekte), oevers e.d., mits de huurder het dagelijks onderhoud naar behoren heeft uitgevoerd. Economische crisis / COVID-19 (bijzondere contractrisico): als gevolg van de economische crisis en van de overheidsmaatregelen die getroffen zijn om COVID-19 in te dammen, is het niet uitgesloten dat dit
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
tot betalingsproblemen bij uw relaties leidt. Vele gesprekken over onder andere betalingsregelingen zullen volgen, met als mogelijk meest ingrijpende stap opzegging van de overeenkomst.
Risico 3: Oplossingsrichtingen toekomstbestendig recreatieschap Per 1 januari 2018 zijn de gemeente Rotterdam en de provincie Zuid-Hollland uit de Gemeenschappelijke Regeling Recreatieschap Voorne-Putten getreden. Met deze partijen zijn uittreed-/financieringsovereenkomsten afgesloten tot en met 2022 (Rotterdam) en 2025 (provincie). Met beide partijen wordt overlegd welke rol zij willen spelen in de financiering van het beheer van de recreatiegebieden op Voorne-Putten. Niettemin wordt het schap sinds 2022 geconfronteerd met een lagere bijdrage van de provincie en met ingang van 2023 met een mogelijk lagere of wegvallende bijdrage van gemeente Rotterdam. Gelet op het voorgaande is het recreatieschap in 2022 gestart met een onderzoek naar financiële optimalisatiemogelijkheden om de vermindering van bijdragen van gemeente Rotterdam en provincie Zuid Holland te compenseren door andere baten en/of door besparingsmogelijkheden binnen de begroting van het recreatieschap te benutten. Door de omvang van de financiële opgave vanaf 2023 (gemiddeld circa € 200.000 per jaar, opgenomen als taakstellende bezuiniging) bestaat onzekerheid of compensatie met de nog vast te stellen maatregelen in het kader van genoemde opdracht toereikend zal kunnen zijn.
Risico 4: Wegvallen bijdrage provincie Zuid-Holland De met de provincie Zuid-Holland gemaakte financiële afspraken in het kader van de uittreding per 1 januari 2018 lopen eind 2025 af. Het recreatieschap gaat er van uit dat de provincie ook daarna haar verantwoordelijkheid blijft nemen voor het in stand houden van natuur- en recreatiegebieden op Voorne-Putten. De provincie werkt immers aan een subsidieregeling voor het beheer van recreatiegebieden waarvoor het recreatieschap vanaf 2026 in aanmerking zou kunnen komen. Het valt echter niet uit te sluiten dat de huidige provinciale bijdrage van jaarlijks € 877.200 (fors) lager wordt.
COVID-19 (Corona) Het COVID-19 (Corona) virus heeft financiële gevolgen gehad voor de jaarrekening 2021. Voornamelijk in de debiteurenpositie, hiervoor is een voorziening getroffen in de jaarrekening 2021. Naar verwachting zal COVID19 ook in 2022 en wellicht de jaren daarna op veel beleidsterreinen van onze begroting impact hebben. Hoe groot de financiële impact zal zijn is onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico’s en die van onze partners voortdurend. Onze organisatie loopt geen risico voor de continuïteit. We bewaken onze liquiditeitspositie goed en nemen zo nodig maatregelen om onze taken gedurende deze crisis zo goed mogelijk te blijven uitvoeren.
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
Ratio Weerstandsvermogen Zoals hiervoor aangegeven wordt de ratio weerstandsvermogen berekend om te bepalen of het schap in staat is voldoende financiële middelen vrij te maken voor het dekken van de risico’s op het moment dat de risico’s zich voordoen. De geprognosticeerde stand van de Algemene Reserve is per eind 2023 ca. € 0,2 miljoen. De gekwantificeerde risico’s zijn op PM gesteld. Daarmee is de ratio van het Weerstandsvermogen uitstekend te noemen.
Kengetallen Voor het verhogen van de transparantie en om makkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie en de baten en de lasten worden met ingang van de begroting 2017 een aantal voorgeschreven kengetallen opgenomen. De kengetallen staan in onderstaande tabel. Kengetallen netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
-35% n.b. 45%
-44% n.b. 45%
-40% n.b. 48%
-63% n.b. 48%
-76% n.b. 48%
Deze kengetallen geven enig inzicht in de financiële positie en de financiële weerbaar- en wendbaarheid van de organisatie. De Provincie Zuid-Holland gebruikt de volgende signaleringswaarden: Kengetal gezond neutraal risicovol netto schuldquote <90% 90-130% >130% netto schuldquote gecorrigeerd <90% 90-130% >130% solvabiliteitsratio >50% 20-50% <20% structurele exploitatieruimte >0% 0% <0%
De netto schuldquote geeft een beeld van het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Bij de “netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen” worden ook de verstrekte leningen meegenomen. Een negatieve schuldquote geeft in feite aan dat er per saldo geen sprake is van een schuld. De solvabiliteitsratio wordt berekend als het percentage van het totale eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen van het recreatieschap. Dit geeft inzicht in de mate waarin het schap in staat is om aan haar financiële verplichtingen te voldoen De solvabiliteitsratio is ruim positief. Het kengetal “structurele exploitatieruimte” geeft aan of de structurele baten groter zijn dan de structurele lasten. Dit wordt in het kengetal als percentage van de totale baten uitgedrukt. Dit kengetal zegt in feite iets over het structurele jaarrekeningsaldo, d.w.z. zonder alle incidentele baten en lasten. Het percentage is positief, wat betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van de leningen) te dekken.
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
EMU saldo De berekening van het EMU-saldo is op transactiebasis. Dit betekent dat de daadwerkelijke betaling van belang is. De berekeningswijze is vergelijkbaar met het kasstelsel, dat voor het Rijk van toepassing is. De decentrale overheden, waaronder de provincies, voeren echter een administratie uit op basis van het baten-lastenstelsel. Dit stelsel is voor de decentrale overheden verplicht op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten). Het EMU-saldo wordt berekend door, afhankelijk van de kasmutatie, bij het exploitatiesaldo enkele posten op te tellen of af te trekken.
Om schr ijv ing Telling
Begroting 2023
Begr oting 2024
Begroting 2025
Begr oting 2026
Begroting 2027
46
46
2.089
Exploitatiesaldo v óór toev oeging aan c.q. onttrekking uit reserv es Afschrijv ingen tlv de exploitatie
+/ +
80
50
+/ +
101
100
69
62
62
Bruto dotaties aan de post v oorzieningen ten laste v an de exploitatie
+/ +
-77
130
-242
71
201
Inv esteringen in (im )m ateriële v aste activ a die op de balans worden geactiv eerd Baten uit bijdragen v an andere ov erheden, de Europese Unie en ov erigen, die niet op de exploitatie zijn v erantwoord en niet al in m indering zijn gebracht op inv esteringen in (im )m ateriële v aste activ a Aankoop v an grond en uitgav en aan bouw-, woonrijp m aken Lasten op balanspost Voorzieningen v oor zov er deze transacties m et derden betreffen Verwachte boekwinst bij v erkoop effecten en v erwachte boekwinst bij v erkoop (im )m ateriële v aste activ a A andeel in EMU-saldo
-/ -
0
0
0
0
0
+/ +
0
0
0
0
0
-/ -
0
0
0
0
0
-/ -
0
0
0
0
0
-/ -
0
0
0
0
0
104
280
-128
179
2.352
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
4.2. Onderhoud kapitaalgoederen Het goed onderhouden van de gebieden is een belangrijke taak voor het recreatieschap om duurzaam gebruik mogelijk te maken. Als basis voor het plannen van regulier- en groot onderhoud en vervangingsinvesteringen wordt het Terrein Beheer Model (TBM) gehanteerd. Dit model is gebaseerd op zogenaamde doeltypen (bijvoorbeeld speel- en ligweide, strand of bos) waarvoor een gestandaardiseerde inrichting met daarbij behorende onderhoudscycli en normkosten zijn bepaald. Het totaal aan oppervlaktes, stuks en lengte van de aanwezige doeltypes bepaalt met de cycli en de normkosten de geplande uitgaven voor meerjarig duurzaam onderhoud. Het Terrein Beheer Model wordt periodiek herijkt. Voorziening groot onderhoud De geplande uitgaven van groot onderhoud fluctueren van jaar tot jaar. Dit kan een direct en groot effect hebben op het jaarresultaat en daarmee op de jaarlijkse deelnemersbijdrage. Om dit ongewenste effect zoveel mogelijk te voorkomen heeft het recreatieschap ervoor gekozen om een egalisatievoorziening groot onderhoud in te stellen. Jaarlijks wordt een vastgestelde dotatie ten laste van de exploitatie gebracht en de werkelijke onderhoudslasten worden ten laste van de voorziening groot onderhoud verantwoord. Programma groot onderhoud In onderstaande tabel is het verwachte verloop van de voorziening Groot Onderhoud te zien voor de komende jaren.
Stand voorziening Groot onderhoud per 01-01 Dotatie Extra dotatie cf. uitvoeringsagenda planning materiële uitgaven inclusief indexering planning personele uitgaven werkelijke uitgaven 2021 M werkelijke uitgaven 2021 P materiële uitgaven op werken uit jaarschijf 2020 inclusief indexering personele uitgaven op werken uit jaarschijf 2020 materiële uitgaven op werken uit jaarschijf 2021 inclusief indexering personele uitgaven op werken uit jaarschijf 2021 Stand voorziening groot onderhoud per 31-12
2021 2.096.335 646.000
2022 2.213.354 683.200 65.400 566.138 169.841
2023 1.227.337 683.200 65.400 634.705 190.411
2024 1.150.821 683.200 65.400 475.489 142.647
2025 1.281.286 683.200 65.400 762.224 228.667
2026 1.038.994 683.200 65.400 521.021 156.306
2027 1.110.267 683.200 65.400 421.172 126.352
1.150.821
1.281.286
1.038.994
1.110.267
1.311.343
408.234 120.747 617.565 185.269 150.619 45.186 2.213.354
1.227.337
In 2023 is groot onderhoud en vervangingsonderhoud voorzien aan o.a.: -
bos en beplantingen: het uitvoeren van groot onderhoud en het aanpakken van essentaksterfte in het recreatiegebied Bernisse-Midden; asfaltverhardingen in het gehele beheergebied (wegen, parkeerterreinen en fietspaden); halfverharde wandelpaden en parkeerterreinen in het gehele beheergebied;
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
Onderstaand een volledig overzicht van de in 2023 geplande werkzaamheden (excl. P): Categorie TBM-overig Bos Solitairen en knotbomen Duikers Niet normatieve assets (lampjes) Asfalt Bagger Elementenverharding Gras Halfverharding Harde oevers Steenbestorting Zwemwater Gebouwen Bruggen Vlonders en steigers Totaal GO
Er zijn in 2023 geen vervangingsinvesteringen gepland.
2023 25.551 59 38.889 46.386 174.250 4.763 325.010 7.179 12.464 155 634.705
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
4.3. Financiering Kasgeldlimiet Tot het kasgeld behoren alle vlottende schulden < 1 jaar, de contante gelden in kas, de uitgaande gelden < 1 jaar en de tegoeden / schulden rekening-courant. Doel van de kasgeldlimiet is het beperken van de renterisico’s op de korte schuld. De korte schuld is bedoeld voor de lopende uitgaven en zodoende is de limiet gekoppeld aan het begrotingstotaal. De kasgeldlimiet is bij ministeriële regeling vastgesteld op 8,5 % van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. In 2023 is er geen zicht op dat er kasgeldleningen afgesloten worden. Renterisiconorm De renterisiconorm stelt een limiet aan het renterisico over de lange termijn financiering. Het renterisico is het geldbedrag aan leningen dat in een bepaald jaar aan renteherziening en herfinanciering onderhevig is. Het renterisico mag maximaal 20% van het begrotingstotaal per 1 januari van het betreffende kalenderjaar bedragen. De renterisiconorm benadrukt het belang van een goede spreiding van de leningenportefeuille en de renterisico’s. Er zijn op balansdatum 2023 drie uitstaande geldleningen zonder renteherziening gedurende de looptijd. Er is geen sprake van herfinanciering. Derhalve is er geen renterisico. Ten aanzien van het risicobeheer van de huidige leningen zijn er geen beleidsvoornemens. Het renteresultaat is gelijk aan de rentelasten en bedraagt 50.293 euro.
Tevens is er geen sprake van een financieringsbehoefte. Schatkistbankieren Bij het schatkistbankieren wordt dagelijks het saldo bij een vastgesteld drempelbedrag overgeboekt op een bankrekening ten gunste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Omgekeerd kan het saldo ook worden aangevuld ten laste van de rekening-courant die een decentrale overheid heeft bij de schatkist. Voor het schap zijn de benodigde overeenkomsten met het Rijk afgesloten. Het drempelbedrag voor 2023 is € 1.000.000.
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
4.4. Grondbeleid Algemeen Het dagelijks bestuur van het recreatieschap heeft begin 2016 de nota grondbeleid vastgesteld waarin de volgende uitgangspunten centraal staan: Grond is een middel en geen doel. Bij en met de inzet van grond en vastgoed wordt financiële optimalisatie nagestreefd. Met de inzet van grond wordt samenwerking met gebiedspartijen gezocht. Hoewel het schap zelf geen grond- of opstalexploitaties voert, heeft zij in haar aanpak een actieve houding. Hierbij stuurt zij – in samenwerking met de andere gebiedspartijen – actief op programmering, kostenbeheersing en opbrengstoptimalisatie. Het schap werkt innovatief en extern gericht, zoekt naar nieuwe verbanden en geeft waar mogelijk ruimte aan nieuwe technologieën en duurzame toepassingen. Het schap neemt in beginsel niet risicodragend deel in gebieds- en vastgoed)ontwikkelingen en niet zelf grond- of opstalexploitaties voert. Bij de inzet van grond en vastgoed werkt het schap transparant en marktconform.
Financieel Naast het algemene uitgangspunt van financiële optimalisatie is de inzet vooral gericht op het behoud van het huidige niveau van inkomsten in de schapsbegroting, zulks in relatie tot de met eigendom/erfpacht samenhangende kosten. Schapsspecifi ek In programma 2 van de jaarrekening wordt ingegaan op de specifieke grond- en vastgoedontwikkelingen in het schap en de daarbij gerealiseerde resultaten. Daarnaar wordt verwezen. Grondpositi e Grondpositie per 31 december 2021: Oppervlakte: 31-12-2020 Totaal 826 ha *Afgerond op hele getallen
31-12-2021* 826 ha
Toelichting mutatie:
Deze tabel betreft de grondpositie; in het onderdeel “gebiedsbeheer” van programma 2 wordt ingegaan op het beheerareaal en eventuele mutaties hierin. Peildatum voor deze tabel is de kadastrale registratie per 31 december 2021.
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
4.5. Bedrijfsvoering
Productomschrijving
Gebiedsbeheer
Beheerinformatie Uitvoeren Terreininspecties Ondersteuning recreatie-, landschaps- en natuurbeheer uitvoeren Terreinbeheer RO 30% Omgevingscommunicatie Beheer vastgoed en gronden (rentmeesterschap) Toezicht en Handhaving Vergunningen, ontheffingen en toestemmingen
Maatschappelijke betrokkenheid
Ontwikkeling
Overhead
44.100 59.500 20.100 288.210 60.400 84.300 258.300 34.000
Vrijwilligers en actief burgerschap
Totaal
44.100 59.500 20.100 288.210 60.400 84.300 258.300 34.000 42.300
Adviesdiensten o.m. strategische vastgoedontwikkeling
42.300 26.700
26.700
Bestuurlijke diensten Accountmanagement
24.300
24.300
Financiële diensten Financieel beleid Planning en control
7.100 114.800
7.100 114.800
Juridische diensten Aansprakelijkheid Juridische ondersteuning Procederen WOB-procedures
6.400 17.100 1.300 1.300
6.400 17.100 1.300 1.300
172.300
1.090.210
Subtotaal
848.910
Dienstverlening in uitgaven voorziening Groot Onderhoud
190.400
42.300
26.700
190.400
Totaal
1.280.610
4.6. Deelnemersbijdrage
Verdeling deelnemersbijdrage
Verdeling overige gemeenten: Gemeente Nissewaard Gemeente Brielle Gemeente Hellevoetsluis Gemeente Westvoorne
Aandeel in nadelig exploitatiesaldo
Aandeel in nadelig exploitatiesaldo
2022
2023
689.227 139.683 324.657 119.140 1.272.707
720.849 147.131 340.108 125.710 1.333.798
Percentage
54,04% 11,03% 25,50% 9,42% 100%
Inwoners per 01-012021
85.440 17.439 40.312 14.900 158.091
De deelnemersbijdrage wordt ten laste gebracht naar rato van het aantal inwoners per gemeente. Het inwoneraantal wordt bepaald aan de hand van de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) per 1 januari van het jaar waarin de begroting wordt vastgesteld waaruit het te verrekenen exploitatiesaldo blijkt (t-1). Bij het opmaken van de begroting waren de CBS cijfers over 2022 nog niet beschikbaar, deze worden bij de rapportages over 2023 verwerkt. De deelnemersbijdrage voor 2023 bestaat uit een indexatie van 4,8% over de bijdrage van 2022.
Programmabegroting 2023 | Paragrafen
Programmabegroting 2023 | Financiële begroting
5. Financiële begroting en bijlagen Lasten Deelproduct/product
Baten
Saldo
Begroting na wijziging 2022
Begroting 2023
889.600 2.088.893 2.978.493 109.900 7.557 117.457
810.000 2.265.894 3.075.894 25.500
848.910 2.021.288 2.870.198 26.700
25.500
26.700
-
-
Juridische diensten
51.356 106.372 157.728 55.900 17.641 73.541 11.900 11.900
23.200 94.600 117.800 116.300 38.200 154.500 24.800 6.300 31.100
24.300 99.100 123.400 121.900 40.000 161.900 26.100 6.600 32.700
-
Totaal overhead
243.169
303.400
318.000
-
Rekening 2021 Personeel Materieel
Gebiedsbeheer Personeel Materieel Ontwikkeling
Rekening 2021
Begroting na wijziging 2022
Begroting 2023
Rekening 2021
Begroting na wijziging 2022
Begroting 2023
1.144.371 1.144.371 -
1.156.480 1.156.480 -
966.680 966.680 -
889.600 944.522 1.834.122 109.900 7.557 117.457
810.000 1.109.414 1.919.414 25.500 25.500
848.910 1.054.608 1.903.518 26.700 26.700
-
-
51.356 106.372 157.728 55.900 17.641 73.541 11.900 11.900
23.200 94.600 117.800 116.300 38.200 154.500 24.800 6.300 31.100
24.300 99.100 123.400 121.900 40.000 161.900 26.100 6.600 32.700
-
-
243.169
303.400
318.000
(1.248.977) (1.000.042) (150.000) (100) (2.399.119)
(1.272.707) (877.200) (150.000)
(1.333.798) (877.200) -
(2.299.907)
(2.210.998)
Overhead Personeel Materieel Bestuurlijke diensten Personeel Materieel Financiële diensten Personeel Materieel
Overige kosten Deelnemersbijdrage Bijdrage Provincie Zuid-Holland Bijdrage gemeente Rotterdam
-
Algemene middelen
-
-
Onvoorzien
-
-
Saldo gewone bedrijfsvoering Totaal kredieten
3.339.119 134.790
3.445.194 -
-
1.248.977 1.000.042 150.000 100 2.399.119 -
3.257.198 -
3.543.490 15.000
1.272.707 877.200 150.000
1.333.798 877.200 -
2.299.907
2.210.998
-
3.456.387 -
-
3.177.678 -
-
-
-
(204.371)
(11.193)
79.520
119.790
-
-
Saldo van baten en lasten
3.473.909
3.445.194
3.257.198
3.558.490
3.456.387
3.177.678
(84.581)
(11.193)
79.520
Totaal mutatie reserves
344.588
51.730
42.000
374.352
40.537
121.520
(29.764)
11.193
(79.520)
3.818.497
3.496.924
3.299.198
3.932.842
3.496.924
3.299.198
(114.345)
-
Saldo
0
Programmabegroting 2023 | Financiële begroting
Toelichti ng op het overzicht van baten en lasten Het overzicht van lasten en baten is als volgt opgebouwd: Reguliere lasten en baten bedrijfsvoering Dit onderdeel betreft de exploitatielasten en –baten van de structurele activiteiten. Dit zijn de jaarlijks min of meer in dezelfde vorm terugkerende activiteiten. Op basis van deze informatie kunnen meerjarige trends en ontwikkelingen worden geschetst. Diverse lasten en baten bedrijfsvoering In tegenstelling tot de reguliere lasten en baten komen deze exploitatielasten en – baten slechts incidenteel voor door de aard hiervan en/of de oorzaak. Het gaat hierbij om o.a. de effecten van periodieke herzieningen van voorzieningen, de financiële consequenties van uitspraken op beroeps- en bezwaarschriften die niet voorzien kunnen worden en terugontvangen bedragen. Deze zaken, welke niet zijn begroot, worden separaat gepresenteerd om de vergelijkbaarheid over de jaren heen eenvoudiger te maken. Toevoegingen en ontt rekkingen aan reserves Dit onderdeel omvat alle mutaties (stortingen en onttrekkingen) in de reserves.
Inhoudelijke toelichting De ramingen zijn gebaseerd op de uitgangspunten die in hoofdstuk 2 van deze begroting zijn vermeld.
Structureel evenwicht In verband met de aanscherping van het financieel toezicht is in de begroting en de meerjarenraming het structureel en reëel evenwicht geïntroduceerd. Het BBV is aangepast, zodat Algemeen Bestuur en financieel toezichthouder kunnen vaststellen of sprake is van een structureel en reëel evenwicht in de begroting en de meerjarenraming. Algemeen uitgangspunt is dat structurele lasten en baten die lasten en baten zijn die betrekking hebben op posten of beleid met een looptijd van meer dan drie jaar. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves worden als incidenteel beschouwd, tenzij het gaat om reguliere onttrekkingen aan financieringsreserves c.q. dekkingsreserves (kapitaallasten) of om onttrekkingen uit een daartoe toereikende (bestemmings)reserve gedurende een periode van minimaal 3 jaar met als doel het dekken van structurele lasten. Het structureel en reëel begrotingsevenwicht wordt berekend door de totale lasten en baten te verminderen met de incidentele lasten en baten. Het saldo dat overblijft moet positief zijn (de structurele baten zijn dan groter dan de structurele lasten).
Programmabegroting 2023 | Financiële begroting
Uiteenzetting van de financiële positie (geprognosticeerde balans) De financiële positie in meerjarenperspectief blijkt uit de geprognosticeerde balanscijfers voor de jaren 2024 tot en met 2027. Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
ACTIVA Materiële vaste activa Financiële vaste activa Vlottende activa
2.610.462 3.215.276
2.457.206 3.281.692
2.310.573 2.971.225
2.163.941 2.972.655
2.085.528 3.096.788
Totaal activa
5.825.738
5.738.898
5.281.798
5.136.596
5.182.316
PASSIVA Reserves (Geraamd) resultaat Voorzieningen Langlopende schulden Vlottende passiva
2.619.941 1.150.820 1.149.115 905.862
2.570.136 1.281.284 981.616 905.862
2.524.439 1.038.993 812.504 905.862
2.478.742 1.110.266 641.726 905.862
2.495.905 1.311.342 469.207 905.862
Totaal passiva
5.825.738
5.738.898
5.281.798
5.136.596
5.182.316
Totaaloverzicht
Toelichting op de uiteenzetting van de financiële positie De uitgangspunten, die bij het samenstellen van deze begroting zijn gehanteerd, zijn vermeld in hoofdstuk 2 van deze begroting. De geprognosticeerde balanscijfers lichten we hierna op hoofdlijnen toe. Materiële vaste acti va In het bovenstaande totaaloverzicht zijn de afschrijvingen van de komende jaren verwerkt. Financiële vaste activa N.v.t. Vlott ende acti va De vlottende activa zijn het saldo van de passiva en de materiele vaste activa.