Jaarstukken 2021 definitief.pdf
Tekst van het document
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Monitoring Wanneer Griffioenpark 3 geopend is, worden de ervaringen gemonitord. In 2021 zijn er door de sluiting geen onderzoeksgegevens beschikbaar. De reguliere cliënttevredenheidsonderzoeken op gebied van Wmo en Jeugd zijn wel uitgevoerd.
Onderzoek naar een dorpshuisfunctie in Wolvega Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Er is in 2021 geen nader onderzoek gedaan naar een dorpshuisfunctie in Wolvega. Vanuit het regiodeal project ‘bestemming Wolvega’ bestaat de mogelijkheid om de dorpshuisfunctie vanuit inwonerinitiatief te verkennen. Voor bestemming Wolvega is in 2021 het plan van aanpak opgesteld. Besluitvorming hierover vindt plaats in 2022. 51
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Onderzoek naar een dorpshuisfunctie uitvoeren Tot een voltooid onderzoek is het niet gekomen. Het onderzoek naar de dorpshuisfunctie maakt onderdeel uit van het project ‘bestemming Wolvega’, waarbij de dorpshuisfunctie één van de uitkomsten kan zijn van bestemming Wolvega. Binnen bestemming Wolvega is het mogelijk om een business-case op te stellen, waarbij het initiatief ligt bij de inwoners.
Vergroten arbeids- en maatschappelijke participatie Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Participatie en de arbeidsmarkt Deelnemen aan de arbeidsmarkt is belangrijk. Werk geeft voldoening, biedt een inkomen en betekent zelfstandigheid. Dit gaat om betaald werk, vrijwilligerswerk, arbeidsmatige- of activerende dagbesteding. Met een passend re-integratietraject hebben we inwoners geholpen bij het vinden van werk of deelnemen aan de arbeidsmarkt. Samen is gekeken wat nodig is. We hebben bijgedragen aan een arbeidsmarkt waar iedere inwoner onderdeel van uit kan maken. Inkomensondersteuning Het aantal inwoners dat een bijstandsuitkering ontvangt is licht gedaald. Een grote groep inwoners ontvangt een uitkering naast ander inkomen en is gedeeltelijk aan het werk. We hebben ingezet om meer inwoners met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen. De uitgaven voor loonkostensubsidie zijn hierdoor toegenomen. Werkgevers ontvangen deze subsidie als een werknemer door een beperking niet in staat is om met volledige arbeid het wettelijk minimumloon te verdienen. De verwachting van een toename in de bijstand door de coronacrisis bleef uit. Ook hebben minder inwoners gebruik gemaakt van de bijzondere bijstand. De Bundeling Uitkering Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) is ruim voldoende geweest voor de inkomensondersteuning.
Zelfstandig ondernemers die door de coronacrisis in financiële moeilijkheden zijn gekomen konden een beroep doen op de Tozo. Dit is de tijdelijke overbruggingsregeling voor zelfstandige ondernemers. Bureau Zelfstandigen Fryslân, onderdeel van gemeente Leeuwarden voerde voor onze gemeente deze regeling uit. Vanuit deze regeling is inkomensondersteuning of een lening voor bedrijfskapitaal verstrekt. Wet Inburgering Het jaar 2021 heeft onder andere in het teken gestaan van de nieuwe Wet inburgering. Deze nieuwe Wet is op 1 januari 2022 ingegaan betekent dat gemeenten meer verantwoordelijkheden krijgen voor de inburgering van statushouders. De gemeente wordt verantwoordelijk voor de inkoop van inburgeringslessen en het volgen van de voortgang van de inburgering van onze inwoners. In 2021 zijn de processen binnen de gemeente ingericht als voorbereiding op de nieuwe wet. Er is in OWO-verband samengewerkt op het thema inburgering op verschillende niveaus zoals beleid, uitvoering en bestuur. Om statushouders de begeleiding te kunnen bieden die nodig is, heeft de gemeente sinds 2021 een specialist inburgering in dienst. Deze medewerker is onder andere verantwoordelijk voor een warm welkom in de gemeente op het gebied van huisvesting, het leren kennen van de buurt en allerlei praktische zaken.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Inwoners helpen bij het vinden van een betaalde baan Als inwoners zelf niet een baan kunnen vinden, helpen wij hierbij. Bijvoorbeeld met coaching, trainingen of het regelen van een werkervaringsplaats.
52
Inwoners ondersteunen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Re-integratiecontract Sinds 2019 wordt er via een nieuw re-integratiecontract gewerkt. Dankzij dit contract hebben we meer sturing op de inzet die wij plegen om inwoners weer richting de arbeidsmarkt te helpen. Daarnaast kunnen wij dankzij dit contract maatwerk blijven bieden aan onze inwoners. In 2021 is dit contract verder bijgeschaafd en naar de wensen van ons als gemeente en onze partners gevormd. Verdere afstand tot de arbeidsmarkt Begin 2021 is er een nieuwe medewerker aangenomen met als doel de groep langdurig werklozen beter in beeld te krijgen en te kunnen begeleiden. De huidige arbeidsmarkt geeft ons als gemeente de mogelijkheid om inwoners die verder van de arbeidsmarkt staan in te laten stromen. Ontwikkelen collectieve voorzieningen De pilot participatiepassen met Arriva is in 2021 voortgezet. Met deze pilot krijgen inwoners in de Participatiewet op een laagdrempelige manier de mogelijkheid om te reizen met Arriva tijdens daluren. Dit verlaagt de administratieve druk bij inwoner en gemeente en vergroot de participatie van onze inwoners in de samenleving.
Transformatie Sociaal domein Hebben we bereikt wat we wilden bereiken We werken aan een inclusieve en samenredzame samenleving waarin iedere inwoner naar zijn of haar vermogen meedoet in deze samenleving en waar wij, als gemeentelijke organisatie, onderdeel van zijn. Dit bereiken we door te doen wat nodig is. Iedereen vanuit zijn of haar verantwoordelijkheid en rol. Dit doen we vanuit de volgende uitgangspunten: • Preventie • Collectief • Samen met inwoners en organisaties • Kostenbewust Deze transformatie is nooit “af”, maar er zijn wel stappen gezet in 2021 op het gebied van algemene en collectieve voorzieningen. Doordat contact met inwoners door de coronamaatregelen werd bemoeilijkt hebben echter ook veel geplande activiteiten geen doorgang kunnen vinden.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Ontwikkelen algemene en collectieve voorzieningen De ontwikkeling van deze voorzieningen heeft ook een sterke relatie met het thema “herijken welzijnswerk”, verderop in dit jaarverslag. De Sociale Basis is goed verankerd in de gebiedsteams. Met Wmo-zorgaanbieders zijn we in gesprek gegaan over het opzetten van voorliggende voorzieningen. Hieruit zijn de Dorpskamers opgezet. Over andere vormen van voorliggende voorzieningen zijn gesprekken nog niet afgerond. Ook met de huisartsen en wijkverpleegkundigen werken we steeds meer samen. Verder is de Vlechtwerker-functie doorontwikkeld, waarbij de integrale benadering van een vraagstuk centraal staat. Daarmee werken we aan preventieve en collectieve oplossingen. Door in de teamoverleggen casuïstiek integraal te bespreken wordt vaker gebruik gemaakt van een collectieve voorziening. Een sociale kaart ter ondersteuning hiervan is in ontwikkeling en begin 2022 een feit.
53
Het preventieve programma Home Start (gericht op gezinnen) is inmiddels via een begrotingssubsidie structureel gemaakt. Een lokale jeugdhulpaanbieder is een spelmiddag gestart waar kinderen met een kleine bijdrage aan deel kunnen nemen zonder indicatie. Vanuit het Gebiedsteam worden trainingen met verschillende onderwerpen georganiseerd zodat er een collectief aanbod is in plaats van een individueel (en daardoor duurder) traject. Opbouwwerkers organiseren en ondersteunen initiatieven met en vanuit de inwoners van de verschillende dorpen, zoals de buurtauto in Noordwolde en de buurthap waarbij inwoners gezamenlijk kunnen eten. Ook krijgen we de mantelzorgers in de gemeente steeds beter in beeld, jaarlijks ontvangen zij een waardering van de gemeente. Bij de inkoop van de Wmo-maatwerkvoorzieningen is een uitgangspuntennotitie geschreven, waarin de focus ligt op de transformatie. Tijdens de fysieke overlegtafel en tijdens werkbezoeken wordt de voortgang hiervan met zorgaanbieders besproken.
Maatschappelijke voorzieningen Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Een integrale notitie maatschappelijke voorzieningen is nog niet uitgewerkt. Er wordt gekeken hoe diverse thema’s in samenhang opgepakt kunnen worden (dorpshuizen, onderwijs, sport). De focus lag in 2021 op het accountmanagement met Harten 10 en de bijbehorende prestatieafspraken. De doorontwikkeling en monitoren van deze afspraken zorgen ervoor dat de toekomst en het onderhoud van diverse dorpshuizen zijn gewaarborgd. Voor de dorpshuizen is een regeling opengesteld voor coronacompensatie. Hierbij ontvingen de dorpshuizen een bedrag van €1.500. Daarnaast hebben enkele dorpshuizen vanuit de regeling aanvullend maatwerk nog extra coronacompensatie ontvangen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Onderzoek naar maatschappelijke voorzieningen Een eerste inventarisatie heeft geleidt tot een startfoto en overzicht van de maatschappelijke voorzieningen binnen de gemeente Weststellingwerf. Deze inventarisatie heeft geen gevolg meer gekregen middels een startnotitie. Prestatieovereenkomst Harten 10 Met Harten 10 is een nieuwe prestatieovereenkomst gesloten voor de jaren 2020 tot en met 2023 waarmee de toekomst en het onderhoud van diverse dorpshuizen zijn geborgd. De relatie met en positie van Harten 10 is de afgelopen jaren sterk verbeterd.
Herijken Welzijnswerk Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2019 zijn de taken van Timpaan Welzijn ondergebracht bij de gebiedsteams. In het draaiboek versterken sociale basis staat de opdracht omschreven die wordt gemonitord in de monitor Sociaal Domein. We stellen voor deze opgave als afgerond te beschouwen. De welzijnstaken zijn ondergebracht in de gebiedsteams, stevig gepositioneerd en dragen steeds meer bij aan het integraal werken waarbij het accent op voorliggend en preventief ligt. Samen met inwoners en samenwerkingsorganisaties, waaronder de woningstichting Weststellingwerf, Beweegteam Weststellingwerf en Stichting Breuningslaan, is er gewerkt aan het versterken van buurtnetwerken en inwonersinitiatieven binnen de mogelijkheden die er waren in 2021. Het contact met jongeren is wisselend geweest door de beperkende maatregelen, maar veel kwetsbare jongeren zijn in beeld. Contact met deze groep verloopt veelal via social media (Instagram, Whatsapp groepen, Facebook). Daarnaast zijn de jongerenwerkers actief de straat op gegaan om het contact met deze jongeren te blijven houden. Dit in nauwe samenwerking met ketenpartners. Waar dat kon, zijn er samen met jongeren verschillende activiteiten opgezet. 54
Steeds meer mantelzorgers doen een beroep op mantelzorgondersteuning. Daarbij is vooral behoefte aan het verlichten van de mantelzorgtaken bij overlaste mantelzorgers. Samen met vrijwilligers, huisartsen thuiszorg, POH'ers (praktijkondersteuners huisartsen) en case managers dementie ondersteunen we mantelzorgers in de zorg voor hun partner of familielid. Tijdens de dag van de mantelzorger hebben we wederom een pakket uitgedeeld aan alle mantelzorgers. Daarnaast zijn we in 2021 ook gestart met de mantelzorgnieuwsbrief die we twee keer per jaar uitbrengen. Het Vrijwilligerspunt groeit ook in 2021 gestaag door in het bemiddelen van vrijwilligers en het ondersteunen van vrijwilligersorganisaties. Het aantal vrijwilligers is nog niet op het gewenste niveau door de beperkende maatregelen. We zien vanaf september hierin wel weer een toename. Samen met het Lindecollege en AOC terra is er in november een maatschappelijke stage/vrijwilligersmarkt georganiseerd. De markt is goed bezocht en heeft tot succesvolle plaatsingen van vrijwilligers geleid. Er zijn in 2020/2021 nieuwe voorliggende voorzieningen opgezet zoals de Dorpskamer, Stoelgym, Digitale Huiskamer en Powerful Ageing. Hiermee stimuleren we ouderen om contacten te leggen en te onderhouden met anderen en zo lang mogelijk in beweging te blijven.
Voor jongeren is er een pilot samenwerking met Eduzon gestart voor kinderen die in het dagelijkse leven moeilijk contacten kunnen leggen/onderhouden (met een licht verstandelijke beperking (LVB) of een autisme spectrum stoornis (ASS). Voor een aantal van deze kinderen is een indicatie voor een zorgboerderij niet meer nodig. In andere gevallen is het een aanvulling op de maatwerkvoorziening en kan het aanvullende zorg voorkomen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Gebiedsteam In de gebiedsteams zijn de taken versterken sociale basis opgenomen. De kwartiermaker sociale basis versterken heeft tot de zomer van 2021 gewerkt aan de opdracht om de sociale basis structureel onderdeel te maken van de gebiedsteams. Monitoring van de opdracht zorgen voor de zorgzame samenleving De monitor Sociaal domein bevat een hoofdstuk versterken sociale basis. Hierin wordt de voortgang van de opdracht versterken sociale basis beschreven. Ondersteuning initiatieven wijken en dorpen
Integrale aanpak laaggeletterdheid, armoede en schulden Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?
Inwoners konden voor hulp en ondersteuning bij het gebiedsteam terecht. Minder inwoners hebben hulp nodig gehad bij hun problematische schuldensituatie. Hierdoor zijn er minder trajecten voor een schuldregeling opgestart. We hebben de vroegsignalering van schulden opgezet. Inwoners met beginnende betaalachterstanden van de huur, zorg, water en energie hebben we hierdoor in een vroegtijdig stadium onze hulp aangeboden.
Door de bijeenkomsten van de Thematafel Armoede weten lokale partners elkaar te vinden en is er samengewerkt aan de aanpak van armoede. Door de samenwerking met Stichting Leergeld konden veel kinderen meedoen met sport, cultuur of schoolactiviteiten. Ook is gezonde voeding toegevoegd aan de voedselpakketten die door de Voedselbank worden verstrekt.
Lokale bewindvoerders en partijen die actief zijn rond schuldhulpverlening komen bijeen in de Thematafel Schulden. Hierdoor is de samenwerking verbeterd en kunnen we inwoners passende schuldhulp bieden. Met lokale bewindvoerders is het adviesrecht voorbereid. Hierdoor kan al voordat het bewind door de rechtbank is uitgesproken, bekeken worden welk traject voor een inwoner passend is. Als bewindvoering niet noodzakelijk is, kunnen we door de samenwerking met schuldhulpverleners andere passende schuldhulp inzetten.
55
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Ondersteunen doelgroep Een toename in het aantal aanvragen door corona is uitgebleven. Ook partijen waar we mee samenwerken zoals Humanitas, de Voedselbank en Stichting Leergeld hebben deze toename niet ervaren. Ook het maatwerkbudget is minder benut. Door de vroegsignalering van schulden bereiken we inwoners met betaalachterstanden eerder. We hebben ongeveer 550 signalen ontvangen van inwoners met beginnende betaalachterstanden. Per telefoon, e-mail of brief is er contact gezocht en hebben we hulp aangeboden. Bij hogere of meerdere betaalachterstanden gaan we op huisbezoek. Per maand vinden er ongeveer tien huisbezoeken plaats. De huisbezoeken worden door inwoners als prettig ervaren. De meeste inwoners hebben de betaalachterstand zelf kunnen oplossen. Als dat niet lukt bieden we hulp om schulden te voorkomen. Ontwikkelen integrale aanpak Vanuit de Kadernota Armoede en Schulden is de integrale aanpak opgezet. Door de samenwerking tussen de specialist schulden en de vlechtwerker is er sprake van een integrale aanpak voor schuldhulpverlening. Vanuit de Thematafels Armoede en Schulden werken we samen met partijen om inwoners te bereiken en te ondersteunen als dat nodig is. Pilot met de bibliotheek In 2019 is als pilot het coördinatiepunt voor laaggeletterdheid opgezet in de bibliotheek.
Bij dit Taalplein kunnen inwoners met al hun taalvragen terecht. Ook is er vanuit het Taalplein inzet om laaggeletterdheid te herkennen. Omdat de bibliotheek vanwege de coronamaatregelen een periode gesloten was, is de pilot met het Taalplein verlengd.
Grip krijgen op de jeugdhulp Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Met de bestaande maatregelen Grip op Jeugd hebben we in 2021 ingezet op kostenbeheersing en op grip op de inhoud. We zien in 2021 dat er meer cliënten jeugdhulp hebben gekregen. Het aantal toegekende trajecten bleef wel ongeveer gelijk. Al met al zijn de kosten voor Jeugdhulp in 2021 hoger dan in 2020. Onze grootste kostenpost is de specialistische jeugdhulp (maatwerk 18-). We doen de inkoop gezamenlijk met de Friese gemeenten. Afgelopen jaar is de nieuwe inkoop met een jaar uitgesteld (2023). Naast dat dit veel extra werk betekent voor alle betrokkenen, is ook de verdere transformatie van de specialistische jeugdhulp met een jaar uitgesteld. Op dit gehele proces van inkoop is onze invloed klein. Om meer grip op de inhoud te krijgen is het hulpvraagbeleid in 2021 gerealiseerd. Zie ook onder het kopje toegang tot jeugdhulp.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Controle op jeugdhulp De inkoopondersteuners hebben ook in 2021 weer in veel processen ingegrepen waardoor we minder hebben uitgegeven. Wel was de besparing minder dan in 2020. Mogelijk komt dit door het lerend effect. Hiermee bedoelen we dat aanbieders en de vlechtwerkers zelf beter weten hoe het werkt en er daardoor minder afwijkende zaken zijn waar de inkoopondersteuning op kon reageren. De inkoopondersteuners hebben in 2021 twee trainingsmiddagen aangeboden aan de (nieuwe) vlechtwerkers met uitleg over het inzetten van de jeugdhulp profielen en intensiteiten. Preventie op jeugdhulp De contacten met de ketenpartners zoals scholen, jeugdgezondheidszorg, de huisartsen en de sportverenigingen hebben we onderhouden. Door de maatregelen vanwege corona hebben we geen nieuwe acties met de ketenpartners kunnen oppakken. We hebben wel plannen voorbereid voor het uitgeven van het extra geld dat we hebben gekregen vanwege corona. De uitvoering hiervan is in 2022. 56
We hebben subsidie verstrekt voor het organiseren van digitale activiteiten voor jongeren. Zo is het werkveld van onze jongerenwerkers weer verder verbreed. Te merken is dat de jongeren de jongerenwerkers vooral ook digitaal, via sociale media, weten te vinden. Ook is de ontmoetings- en spelmiddag gestart. Dit is collectief, preventief aanbod, gericht op jongeren die moeite hebben met opbouwen en/of onderhouden van sociale contacten. Een gemeentelijke werkgroep werkt aan het onderwerp scheiden. Er is gebruik gemaakt van het provinciale programma Foar Fryske Bern voor deskundigheidsbevordering van de vlechtwerkers en informatievoorziening via de website scheideninfriesland.nl. Door de werkgroep wordt gewerkt aan een uniforme werkwijze waarbij we ook de kennis delen met de scholen. Toegang naar jeugdhulp De uren voor POH Jeugd zijn structureel uitgebreid. De POH Jeugd heeft in 2021 236 jeugdigen geholpen. De huisartsen hadden deze jeugden anders grotendeels doorgestuurd naar specialistische jeugdhulp. De POH Jeugd is een betrokken partner in de ketensamenwerking, zie ook ‘Versterken ketensamenwerking’. Via de zorgverzekeraar is een deel van de uren inzet van de POH Jeugd vergoed en door de huisartsen aan de gemeente overgemaakt. Het hulpvraagbeleid is ontwikkeld, inclusief een praatplaat.
De Richtlijn Samen met ouders en jeugdigen beslissen is hierin verwerkt en ook de kracht vanuit het gezin zelf en de mogelijke hulp die al beschikbaar is hebben een prominentere plek gekregen. In 2022 gaat het gebiedsteam hiermee werken.
Grip krijgen op de Wmo Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2021 is zoveel mogelijk invulling gegeven aan de maatregelen uit Grip op Wmo. De maatregelen zijn in drie categorieën verdeeld: 1. Maatregelen gericht op een kostenbewuste uitvoering 2. Beleidsmaatregelen die op korte termijn leiden tot het terugdringen van het tekort 3. Maatregelen gericht op transformatie Op bepaalde onderdelen heeft de inzet het gewenste effect. De uitgaven voor individuele begeleiding zijn bijvoorbeeld lager dan de afgelopen jaren en als het kan wordt Powerful Ageing ingezet voordat maatwerkondersteuning wordt geboden. Voor vlechtwerkers is een scholingsprogramma opgestart, waarin zowel de uitvoering van het werk als de inhoud van de Wmo aan bod komen. Een punt van aandacht blijven de toenemende cliënt aantallen en de indexatie van de tarieven. Met name bij Ondersteuning bij het Huishouden is dit zichtbaar. Doordat inwoners langer thuis wonen worden meer hulpmiddelen en meer woningaanpassingen verstrekt. Met zorgaanbieders, andere gemeenten, huisartsen, wijkverpleegkundigen en inwoners zijn we in gesprek om te kijken hoe we het voorliggend veld verder uit kunnen breiden. Daarbij is het van belang dat het aanbod passend is bij de vraag die er vanuit de samenleving is.
Het langer zelfstandig thuis wonen van ouderen, de extramuralisering van Beschermd Wonen en de vergrijzende populatie zijn ontwikkelingen die meegenomen zijn in de woonzorgvisie die als maatregel in Grip op Wmo opgenomen is. Dit wordt verder toegelicht in programma 8. Regionale (Wmo)-voorzieningen Beschermd Wonen Er is een positief resultaat in 2021 voor Beschermd Wonen. Minder inwoners hebben gebruik gemaakt van intramuraal wonen in een Beschermd Wonen instelling. Daarnaast is de Wet Langdurige Zorg (WLZ) vanaf januari 2021 open gesteld voor cliënten met GGZ problematiek. We zien dat er in 2021 er een groot aantal cliënten is overgegaan naar de WLZ en daarnaast heeft het expertise team de toegang voor Beschermd Wonen goed bewaakt. Het verdeelmodel waarbij de financiering naar de lokale gemeenten gaat is wederom uitgesteld. De inhoudelijke transformatie voor Beschermd Wonen gaat wel door.
57
Maatschappelijke opvang De maatschappelijke opvang blijft voorlopig onder de centrumgemeente vallen. In 2021 is het uitvoeringsplan Brede Aanpak Dakloosheid Fryslan (BAD) vastgesteld. Hierbij wordt de komende jaren gewerkt aan een zevental projecten om dak en thuisloosheid in Friesland terug te dringen. Daarnaast is in 2021 het convenant Weer Thuis ondertekend door alle Friese gemeenten, woningcorporaties en zorgaanbieders. Gezamenlijk wordt er gewerkt aan een zachte landing van mensen die uit Beschermd Wonen of een opvangvoorziening kunnen stromen.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Maatregelenpakket Wmo Vrijwel alle maatregelen zijn opgepakt. De status verschilt per maatregel, dit is mede afhankelijk van de noodzaak en de omvang. Naast het vastgestelde pakket van maatregelen hebben we ook verder gekeken hoe we zo kostenefficient mogelijk kunnen werken. Zo is de sociaal medische advisering in OWO-verband ingekocht en hebben we een overeenkomst gesloten met een leverancier van trapliften. Dit zorgt in de uitvoering voor minder administratieve druk. Maatwerk De bedoeling van de Wmo 2015 is dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen, zoveel met ondersteuning vanuit hun eigen omgeving. Het langer zelfstandig thuis wonen en de vergrijzende populatie van Weststellingwerf zorgen ervoor dat er een toenemend aantal inwoners een beroep doet op ondersteuning vanuit de Wmo. Dit is zichtbaar bij de maatwerkvoorzieningen waar vooral ouderen gebruik van maken, zoals Ondersteuning bij het Huishouden, hulpmiddelen en woningaanpassingen. Tegelijkertijd zien we dat inwoners vanwege het coronavirus langer wachten met het aanvragen van een indicatie voor de dagbesteding. Dit beeld wordt door alle samenwerkingspartijen herkend. Omdat het een kwetsbare doelgroep betreft die gemeenten en de samenwerkingspartijen in beeld willen hebben is dit voor 2022 een van de speerpunten waaraan gewerkt wordt.
Hiermee willen we aansluiten op de maatregelen gericht op transformatie.
Versterken ketensamenwerking jeugd Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2021 zijn de bestaande contacten met de ketenpartners onderhouden. We hebben met de ketenpartners aan planvorming gewerkt voor de inzet van de extra gelden die wij als gemeente, maar bijvoorbeeld ook de scholen hebben ontvangen. Zo is een werkgroep gevormd voor het onderwerp Welzijn onder jongeren. Aan deze werkgroep nemen deel: voortgezet onderwijs; jongerenwerkers; schoolmaatschappelijk werkers; de wijkagent; de 12+ verpleegkundige van de GGD; de POH Jeugd; en VNN. Deze groep voorziet in verbinding tussen de verschillende werkvelden. Daarnaast worden de signalen vanuit de verschillende werkvelden gekoppeld. In 2022 gaan we verder met het concreet oppakken van de thema’s die zijn gesignaleerd, met uiteraard inbreng van jongeren.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Kansrijke start Met financiering vanuit landelijke middelen Kansrijke Start, hebben we sinds 2018 onze eigen samenwerking met lokale partners. Met deze lokale partners zoals (klinisch) verloskundigen, kraamzorg, vlechtwerkers en GGD, hebben we het zorgpad kwetsbare zwangeren vastgesteld. Hiermee weten de verschillende partijen hoe ze een kwetsbare zwangere aan de juiste hulp kunnen helpen. Naast deze route is vooral het bewustzijn op de signalen van kwetsbare zwangeren is een belangrijk resultaat van deze samenwerking.
58
Preventieve werkwijze scholen Door corona mochten de vlechtwerkers en jongerenwerkers in 2021 ook nog niet in de scholen komen. Ook merkten we dat de scholen vanwege de steeds veranderende maatregelen en de gevolgen daarvan voor hun leerlingen en eigen personeel, de focus vooral legden op het draaiende houden van de schoolactiviteiten. De bestaande samenwerking is doorgegaan, maar ruimte voor nieuwe activiteiten was er niet. Vanwege het extra corona geld is wel veel overleg geweest met scholen. Op verschillende thema’s is voorbereidend werk gedaan, zodat in 2022 met de uitvoering gestart kan worden. De verschillende thema’s waar concrete stappen in zijn gezet zijn welbevinden onder jongeren en sport.
Versterken ketensamenwerking ouderen Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In de uitvoering wordt gewerkt met een uitvoeringsagenda Ouderenbeleid 2021-2024 waarbij gewerkt wordt aan een aantal doelen. Het ouderenbeleid moet aansluiten op de visie die de gemeente heeft op het voorliggend veld en het sociaal domein. Ook in 2021 waren fysieke bijeenkomsten niet altijd mogelijk en zijn er andere vormen gezocht om ouderen te bereiken. Bijvoorbeeld door Stoelgym en de Digitale Huiskamer. Daarnaast is er in 2021 gestart met wijkgericht werken waarbij de thuiszorg (wijkverpleegkundigen), huisartsen, casemanagers dementie en de gemeente nauw samenwerken. Door deze samenwerking is de zorg voor onze inwoners beter en effectiever georganiseerd. We zijn aangesloten bij het actieprogramma Eén tegen eenzaamheid. Er is jaarlijks overleg met de Onafhankelijke Seniorenvereniging Weststellingwerf (OSW), die een achterban heeft van ruim 1000 leden.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Uitvoering geven aan het 'Uitvoeringsprogramma versterken ketensamenwerking ouderen' In 2021 zijn we gestart met wijkgericht werken waarbij de thuiszorg (wijkverpleegkundigen), huisartsen, casemanagers dementie en de gemeente nauw samenwerken. Er zijn drie werkgroepen gerealiseerd die vier keer per jaar bij elkaar komen. Door deze samenwerking is de zorg voor onze inwoners beter en effectiever georganiseerd.
Bestemming Noordwolde Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Bestemming Noordwolde is onderdeel van het provinciale project Aandachtsgebieden Stellingwerven. Tot en met 2023 werken we samen in de aanpak om te komen tot een stijging van het gemiddelde inkomen, een stijging van de participatie en betrokkenheid van bewoners en een daling van de werkloosheid. Er zijn de afgelopen jaren mooie resultaten geboekt, maar er blijven ook aandachtspunten.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Afronden fase 5 Fase 5 van Bestemming Noordwolde liep van 2018 tot en met 2020. De fase is eind 2020 afgerond. We hebben het verzoek tot vaststelling van de subsidie voor fase 5 in 2021 ingediend. Deze is in 2022 goedgekeurd.
59
Opzet fase 6 (2021-2023) Fase 6 van Bestemming Noordwolde is gestart in 2021. Deze laatste fase van het gehele project loopt tot en met 2023. Na uitvraag van de behoeften van het dorp is het Plan van Aanpak fase 6 vastgesteld. De provincie heeft ook voor deze fase subsidie verleend. Nog steeds staan ontwikkelingen in het sociaal domein en versterking van het ondernemersklimaat voorop. De thema’s voor fase 6 zijn: - Maak werk van Noordwolde - Opgroeien en ouder worden - Je straat en je buurt - Samen met anderen Voor elk thema is een werkgroep gestart. Zij voeren het Plan van Aanpak uit. We nodigen inwoners actief uit om mee te doen en stimuleren samenwerking tussen bestaande partijen. Zo borgen we resultaten en verbindingen voor het einde van het project. Samenwerking met dorp versterken We hebben gewerkt aan versterking van de samenwerking in het dorp en de samenwerking met het dorp. Inwoners waren al nauw betrokken bij de plannen voor fase 6. Door de coronamaatregelen is er vertraging ontstaan op thema’s waarvoor bijeenkomsten nodig zijn. Hierdoor begint het thema Samen met anderen in 2022. Toch hebben we buiten Buurtbakkies kunnen organiseren. De Dorpskrant is doorgegroeid. Voor het project Lief- en Leedstraat in Noordwolde is een eerste kandidaat straat gevonden. Er zijn vrijwilligers actief bij de Talentenplek en de Buurthushulp.
Lokale ondernemers hebben gezorgd voor bezetting van de lang leegstaande winkelpanden. Verder werken we samen met het Plaatselijk Belang.
Beleidsindicatoren Gemeente
Nederland
Beleidsindicatoren vanuit het rijk
Eenheid
2018 2019 2020 2021 2018 2019 2020 2021
Banen
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar
590,2 587,2 603,8
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 tot en met 21 jarigen
1%
1%
Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin
% Kinderen in uitkeringsgezin
5% 2%
Achterstand onder de jeugd - Werkloze % Werkloze jongeren jongeren
- 775,8 792,1 795,9
-
1%
-
1%
1%
1%
-
4%
4%
-
7%
6%
6%
-
2%
2%
-
2%
2%
2%
-
- 67,8% 68,8% 68,4%
-
Netto arbeidsparticipatie
% Van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
66,0%
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners
307,5 276,6 379,3 302,2 401,1 381,7 459,7 431,2
Lopende re- integratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
517,1 318,5 386,9
- 305,2
207 202,0
-
Jongeren met jeugdhulp
% Van alle jongeren tot 18 jaar
11,0% 11,7% 11,2%
- 11,8% 12,3% 11,9%
-
Jongeren met jeugdbescherming
% Van alle jongeren tot 18 jaar
1,6% 1,7% 1,7%
- 1,2% 1,2% 1,1%
-
Jongeren met jeugdreclassering
% Van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
0,003 0,3% 0,3%
- 0,004 0,4% 0,4%
-
WMO Cliënten met een maatwerkarrangement
Aantal per 10.000 inwoners
620
68% 68,0%
690
710
610
640
680
700
649
Een leeg vakje) betekent dat er geen cijfers bekend zijn voor die periode. De meest actuele cijfers kunt u vinden op onderstaande website: Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Bron geraadpleegd op 4 maart 2022
60
Hoeveel heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2021
Actuele begroting 2021
Primitieve begroting 2021
Verschil begroot werkelijk
Lasten
33.311
34.595
32.091
1.283
Baten
9.138
8.017
7.762
-1.121
-24.174
-26.578
-24.329
-2.404
59
148
25
89
-24.115
-26.430
-24.304
-2.315
Saldo van lasten en baten Onttrekkingen Resultaat
Toelichting - Wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 6.
61
Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Portefeuillehouder(s) Zonderland en Rikkers Organisatie
Ruimte, Sociaal domein, Publiekscentrum, Dienstverlening, Bedrijfsvoering en Organisatie (DBO)
Taakvelden
Riolering
Volksgezondheid
Milieubeheer
Afval
Begraafplaatsen en crematoria
Beleidsnota's
2021 Uitvoeringsprogramma Fysieke leefomgeving
Plan van aanpak Jongeren Op Gezond Gewicht 2019-2021
2019 Uitvoeringsprogramma Drank- en Horecawet 2019-2021
2018 Watergangen waarop via een riooloverstort wordt geloosd
Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2021-2025)
Grondstoffenbeleidsplan (2021)
Plan van Aanpak gezondheidsachterstanden 2019-2021 - De GIDS-aanpak in Weststellingwerf
Projectplan Vitale Regio Noordwolde 2018-2020
'Gezond Weststellingwerf'. Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2018-2021
2020 Bodembeheerplan (geactualiseerde bodemkwaliteitskaart)
2014 Preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet
2013 Visie op de drie decentralisaties (kadernota Wmo/gezondheidsbeleid)
2012 Geurverordening Weststellingwerf
2017 Evenementenbeleid
2011 Gebiedsvisie Wet geurhinder en veehouderij
2021 Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid (inclusief Strategische Planning)
2010 Notitie Geurbeleid
2008 Notitie Beleidskaders nieuwe Wet geluidshinder
2007 Notitie Mestvergisting
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid 62
Grondstoffenbeleid Wij hebben een nieuw gemeentelijk grondstoffenbeleidsplan gemaakt. Het nieuwe grondstoffenbeleidsplan is in juni 2021 vastgesteld door de raad en geeft kaders voor de afvalkoers, de doelstellingen en de activiteiten voor de komende jaren. De gemeenteraad van Weststellingwerf heeft met het vaststellen van het nieuwe grondstoffenbeleid gekozen voor de invoering van diftar. Met diftar worden inwoners gestimuleerd om het huishoudelijk afval beter te scheiden en restafval te verminderen. Hoe beter je afval scheidt, hoe minder je betaalt. Klimaat en duurzaamheid Regionale Energiestrategie Fryslân (RES-Fryslân) In het eerste kwartaal van 2021 was het definitieve bod van de regio Fryslân gereed (RES Fryslân 1.0). Evenals de andere Friese overheden stemde u in met RES-Fryslân 1.0. Hierin geven de gezamenlijke overheden aan dat Fryslân tenminste 3 TWh duurzame elektriciteit op land wil produceren in 2030. De landelijke afspraken voorzien in een twee jaarlijkse herijking van de Regionale Energie Strategieën. Er is in 2021 een start gemaakt met het opstellen van RES-Fryslân 2.0. Hierin wordt onder meer duidelijk op welke manier de in de RES 1.0 geformuleerde gezamenlijke doelstelling daadwerkelijk kan worden gerealiseerd. Het gaat ook over hoe partijen kunnen samenwerken aan deze belangrijke en complexe uitdaging.
Het geeft zo verder inzicht in de kansen die er zijn en met welke oplossingen het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen kan worden gehaald. Transitievisie Warmte OWO Gemeenten hebben van het rijk de regie gekregen op het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Het is een opdracht uit het Nationaal Klimaatakkoord. Samen met Ooststellingwerf en Opsterland is hiervoor de eerste Transitievisie Warmte OWO opgesteld. Onder meer in een tweetal informatieve OWO raadsbijeenkomsten bent u meegenomen bij de totstandkoming van deze visie. Stakeholders, maatschappelijke organisaties en inwoners(collectieven) zijn betrokken bij de voorbereiding. Eind 2021 stelde u de visie vast. Ook informeerden wij u over onze intentie om in OWO verband ook te gaan werken aan een gezamenlijk uitvoeringsprogramma. Duurzame mobiliteit Ook in 2021 stonden het verbeteren van bereikbaarheid en het verduurzamen van het vervoer centraal. Om het gebruik van elektrische personenauto’s te stimuleren moet het aantal publieke oplaadpunten ook in onze gemeente groeien. In samenwerking met de provincie Fryslân hebben de Friese gemeenten met succes uitvoering gegeven aan het aanbestedingstraject Laadinfra Fryslân. Ook wij hebben ons aangesloten bij de deze Friese samenwerking.
Op uniforme wijze, vraaggericht en tegen geringe gemeentelijke kosten wordt door 17 gemeenten en de provincie Fryslân de komende jaren samen uitvoering gegeven aan het plaatsen van publieke oplaadpunten voor elektrisch rijden. Regeling Reductie Energieverbruik (RRE) De gemeente Weststellingwerf heeft een rijkssubsidie ontvangen in het kader van de Regeling Reductie Energieverbruik (RRE) om woningeigenaren te ondersteunen energie te besparen. In 2020 is gestart met de uitvoering. Eind 2021 is het volledige subsidiebedrag besteed. Woningeigenaren zijn ondersteund bij het besparen energie. Er is een start gemaakt met de inzet van vrijwillige energiecoaches. Er zijn praktische workshops gegeven. Circa 900 particuliere woningeigenaren hebben een financiële bijdrage ontvangen. Communicatie en draagvlak Op veel onderdelen is de gemeente aan zet om uitvoering te geven aan het Klimaatakkoord. Dat heeft ook in 2021 veel onderzoek, inzet en overleg met andere overheden en partijen gevraagd. Er is zoveel mogelijk met één duidelijke en herkenbare boodschap naar onze inwoners, ondernemers en anderen verder gewerkt aan het lokaal draagvlak. In de tweede helft van 2021 is hiervoor ook een communicatieadviseur Klimaat & Duurzaamheid aangesteld. Er is een start gemaakt om te komen tot een meer planmatige en structurele communicatieaanpak.
Vooruitlopend hierop zijn er in 2021 op diverse opgaven concrete communicatieacties geweest. 63
Gemeentelijk Energieloket Het gemeentelijk energieloket is een verplichte gemeentelijke taak. Het huidige www.duurzaambouwloket.nl is hiervoor de basis. Het is niet gelukt om in 2021 het huidige Gemeentelijk Energieloket te evalueren en inzicht te krijgen waar wellicht verbeteringen mogelijk zijn. Doel is om hiertoe begin 2022 een eerste verkenning uit te voeren. Mogelijk leidt dat nog tot vervolgvoorstellen richting uw raad. Het lijkt er op dat de digitale informatievoorziening op termijn vooral moet worden versterkt met de mogelijkheid van persoonlijk contact met inzet van technische en financiële expertise. In 2021 is het digitale loket met succes ingezet bij de uitvoering van de RRE-regeling (zoals hiervoor beschreven). Zo hebben we de eigen personele inzet voor de administratieve afhandeling van deze regeling beperkt kunnen houden. Uitvoeringscapaciteit In de Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid lieten wij u weten dat uitvoering geven aan alle opgaven, die wij als gemeente hebben, alleen mogelijk is als er voldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar is. Hierbij benoemden wij ook de door VNG gehanteerde norm voor sec de Energietransitie en het onderzoek van de Raad voor het Openbaar Bestuur naar het totaal aan uitvoeringslasten bij de decentrale overheden die voortkomen uit het in 2019 vastgestelde Nationale Klimaatakkoord.
In 2021 heeft de structurele inzet van personeel benodigd voor de uitvoering van de taken die voortkomen uit het Nationale Klimaatakkoord en de beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid binnen de eigen organisatie verder nog geen vervolg gekregen. Riolering In 2021 is gestart met de uitvoering van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025. In 2021 is voor alle negen klimaatmaatregelen die in het GRP 2021-2025 genoemd zijn, een rijksbijdrage aangevraagd in het kader van de Impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027. Uiteindelijk heeft dat er in geresulteerd dat voor vijf van de negen klimaatmaatregelen een rijksbijdrage is verkregen. Eikenprocessierups Om de plaag te beheersen zijn dit jaar op plaatsen waar veel mensen komen/wonen ruim 4300 bomen preventief behandeld met een natuurlijk middel om overlast te voorkomen. De resultaten waren goed. Tevens zijn er ook dit jaar nog veel nesten opgeruimd om aan de zorgplicht te voldoen. Gezondheidsbeleid Het lokaal gezondheidsbeleid krijgt steeds meer aandacht omdat de ideeën over gezondheid en de bevordering daarvan zijn veranderd. Ten eerste heeft zich in de afgelopen jaren een andere definitie van gezondheid ontwikkeld en daarmee is ook de noodzaak van een integrale benadering en aanpak duidelijk geworden.
Het gezondheidsbeleid van Weststellingwerf richt zich op dat deel van gezondheid waaraan het gemeentelijk beleid een positieve bijdrage kan leveren. Dit nieuwe gezondheidsbeleid 2022-2025 is opgesteld gedurende het jaar 2021 in nauwe samenwerking met interne en externe partijen, en begin 2022 door de gemeenteraad vastgesteld.
Uitvoering lokaal gezondheidsbeleid Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het door de Raad in 2018 vastgestelde gezondheidsbeleid 2018 - 2022 voerden wij ook dit jaar weer uit via de uitvoeringsprogramma’s Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG), Drank- en Horecawet (DHW)/NIX18, Vitale Regio en Gezond in de Stad (GIDS )/Armoede. In 2021 is dit gezondheidsbeleid geëvalueerd en werd een nieuw gezondheidsbeleid 2022-2025 ontwikkeld. Daar de uitvoering vertraging opliep door onder andere de landelijke coronamaatregelen, werden er toch ambities gerealiseerd zoals omschreven in de evaluatie. Het nieuwe gezondheidsbeleid is ontwikkeld met interne en externe partijen, en reeds vastgesteld door de gemeenteraad begin 2022.
Hebben we gedaan wat we wilden doen?
64
Uitvoeren en evalueren plan van aanpak JOGG Wederom konden dit jaar een aantal activiteiten uit het uitvoeringsplan van JOGG niet plaatsvinden. Enerzijds door de beperkingen van de coronamaatregelen, anderzijds doordat partners andere prioriteiten hadden door de coronapandemie. De uitgaven bleven hierdoor achter bij hetgeen is begroot. Begin 2022 zien we dat partners weer meer ruimte hebben om met thema' s van JOGG aan de slag te gaan. In het najaar van 2021 ondertekende de gemeente opnieuw een samenwerkingsovereenkomst met JOGG-NL voor een periode van drie jaar. In het vierde kwartaal van 2021 startten we met de evaluatie van de JOGG-aanpak. Deze evaluatie zal in het voorjaar van 2022 gereed zijn. Met de uitkomsten stellen we in 2022 een nieuwe uitvoeringsplan op voor JOGG 2022-2024. Uitvoeren en evalueren plan van aanpak GIDS Via onder andere het programma GIDS zijn diverse investeringen gedaan in de fysieke omgeving (onder andere het vernieuwen en verbeteren van centrale velden en speelruimtes, het plaatsen van bankjes, eetbaar groen en nieuwe speeltoestellen). Desondanks hebben door de coronamaatregelen veel activiteiten uit het plan van aanpak vertraging opgelopen of zijn deze (nog) niet gestart. De evaluatie van het plan van aanpak GIDS vindt begin 2022 plaats.
We blijven inzetten op de GIDS-aanpak om middels een lokale en integrale aanpak bij te dragen aan het structureel verkleinen van gezondheidsverschillen. Geven van het goede voorbeeld De ingezette lijn van voorgaande jaren is ondanks de coronamaatregelen in 2021 voortgezet. Extra lokale acties op landelijke interventies als IkPas en Stoptober hebben dit jaar niet plaatsgevonden. Desondanks heeft de gemeente blijvend gecommuniceerd over gezond gedrag en zich ingezet voor een rookvrije generatie en een gezonde leefstijl (ook op en rond het gemeentehuis). Borgen Vitale Regio Noordwolde In het laatste jaar van het project Vitale Regio Noordwolde zijn veel activiteiten niet doorgegaan vanwege de coronamaatregelen. Ondanks de maatregelen zijn daar waar mogelijk samenwerkingen verder geïntensiveerd. Bij alle opgezette interventies zijn van meet af aan relevante samenwerkingspartners betrokken, waardoor zij zich (mede)verantwoordelijk voelden voor de ingezette interventies. Veel van de onderdelen van Vitale Regio Noordwolde (zoals Rookvrije generatie, stopcoaches en Peuterpret) zijn daardoor geborgd voor de lange termijn (bijvoorbeeld via het beweegteam, JOGG etc.). Focus op een goede borging van activiteiten blijft echter nodig.
Werken met positieve gezondheid Met verschillende partijen (onder andere eerstelijns professionals en deskundigen) is gesproken over het concept Positieve Gezondheid. Ook is Positieve Gezondheid opgenomen als uitgangspunt van de Friese Preventieaanpak. Vanuit beleid en het opbouwwerk moet nog wel bezien worden welke verdere stappen nodig zijn om professionals nader te informeren en te betrekken. Bevorderen lokale samenwerking publieke en private partijen voor JOGG, NIX 18 en GIDS Binnen de diverse programma’s en projecten zijn concrete afspraken gemaakt met partijen over hun bijdrage. Zo zijn binnen het project Vitale Regio Noordwolde vanaf het begin relevante samenwerkingspartners betrokken bij alle opgezette interventies. JOGG kent een stuurgroep waarin afspraken worden gemaakt over de JOGG-aanpak. Ondanks dat binnen DHW/NIX18 door omstandigheden geen denktankbijeenkomsten plaatsvonden in 2021, organiseren we deze weer in 2022 waarbij we in gesprek gaan met ondernemers. Ze zien het als een toegevoegde waarde dat ze op deze manier als groep met elkaar brainstormen over NIX18. De samenwerking op bestuurlijk niveau met meer private partijen is binnen alle programma’s en projecten een waardevolle aanvulling.
65
Zorgen dat gezondheid onderdeel is van alle beleidsterreinen en afdelingen De uitvoeringsplannen JOGG, GIDS-aanpak, DHW en het projectplan Vitale Regio Noordwolde kennen een integrale benadering waarbij diverse gemeentelijke afdelingen (Sociaal Domein, Ruimte, Veiligheid, Communicatie) in meer of mindere mate betrokken zijn bij het opstellen en uitvoeren van de plannen. Het nieuwe gezondheidsbeleid 2022-2025 is opgesteld met en door diverse afdelingen en invalshoeken.
Uitvoeringsprogramma drank- en horecawet Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Vanaf 2013 zijn gemeenten de belangrijkste uitvoerders van de Drank- en Horecawet (DHW) en vanaf dat jaar zijn dan ook de eerste plannen opgesteld. In 2014 is er een duidelijke gemeentelijke visie opgesteld in het kader van deze wet, die nog steeds actueel is. Er zijn sindsdien mooie resultaten bereikt, maar NIX18, de sociale norm om niet te drinken voor je 18e, wordt nog niet breed gedragen. Dit is kwestie van een lange adem en een integrale aanpak.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Uitvoeren en evalueren uitvoeringsprogramma Drank en horecawet In 2021 werd het Supermarkt- en Horeca-convenant geëvalueerd, en stelden we nieuwe convenanten vast. Vanwege de coronamaatregelen zijn een aantal activiteiten uit het uitvoeringsprogramma DHW/NIX18 2019-2021 gedeeltelijk, niet of in een andere vorm uitgevoerd. Zoals het tweede nalevingsonderzoek van Bureau Objectief. Dit staat nu in de eerste helft van 2022 gepland. In het laatste kwartaal van 2021 is gestart met de evaluatie van het uitvoeringsprogramma, samen met betrokken interne en externe partijen. Daarnaast zijn we gestart met het opstellen van een uitvoeringsprogramma Alcoholwet/NIX18 voor de periode 2022-2025.
Van klimaatakkoord Parijs naar een duurzaam Weststellingwerf Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Met de tweede beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid (juni 2021) en de daarbij behorende Strategische planning hebben wij uw raad geïnformeerd hoe ons college hier verder uitvoering aan gaat geven. Binnen de vier programmapijlers is teruggeblikt. Ook is beschreven hoe verder uitvoering wordt gegeven aan de opgaven. Zo is op een programmatische wijze in 2021 verder inhoud gegeven aan het gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Uitvoeren maatregelen voor beperken wateroverlast In 2021 is de voorbereiding gestart van de klimaatmaatregelen in Houtstraat in Wolvega en in de Tjerk Hiddestraat en Sickengastraat in Wolvega. De maatregelen worden in 2022 uitgevoerd. Uitvoering geven aan het gemeentelijk klimaatbeleid Binnen de kaders van de Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid (juni 2021) hebben wij verder uitvoering gegeven aan het gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid
Werken aan een duurzaam Weststellingwerf Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Vanuit draagvlak en acceptatie hebben wij verder uitvoering gegeven aan het (geactualiseerd) gemeentelijk klimaatbeleid. Het doel was een duurzamere gemeente Weststellingwerf.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? 66
Programmapijler Circulaire Economie Wij hebben verder uitvoering gegeven aan het door onze gemeente ondertekende manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen.
Wij hebben ingestemd met de samenwerkingsagenda Fryslân koopt circulair, daarmee is de ambitie voor circulair inkopen vastgesteld op 25% in 2025, 75% in 2030 en 100% in 2035.
Wij hebben gewerkt aan nieuw Afvalstoffenbeleid (zie hiervoor onder het kopje Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid).
Programmapijler Energietransitie Er is verder uitvoering gegeven aan het Plan van Aanpak Verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille (aanpak kernportefeuille 5 panden, als opmaat naar toekomstige voorstellen voor de rest van het gemeentelijk vastgoed).
Met de woningcorporaties zijn prestatieafspraken gemaakt over het verduurzamen van de woningvoorraad;
Wij hebben een bijdrage geleverd aan de cyclische uitwerking van de Regionale Energiestrategie Fryslân (RES-Fryslân);
De Regionale Energiestrategie (RES Fryslân 1.0) is u ter besluitvorming voorgelegd;
De Warmtetransitie Visie OWO is u ter besluitvorming voorgelegd;
Samen met de andere gemeenten in Fryslân en de provincie Fryslân is verder uitvoering gegeven aan de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL);
Binnen een tijdelijk beleidskader zijn de eerste vergunningen verleend voor het plaatsen van kleine windmolens. Het facetbestemmingsplan kleine windmolens is in voorbereiding.
Meer openbare lichtmasten zijn voorzien van ledverlichting.
Met de uitvoering van de Regeling Reductie Energieverbruik (RRE) zijn inwoners ondersteund bij het besparen energie.
Er is een start gemaakt met de uitvoering van de Regeling Reductie Energieverbruik Woningen (RREW).
Programmapijler Klimaat-Robuust In 2021 is de voorbereiding gestart van de klimaatmaatregelen in Houtstraat in Wolvega en in de Tjerk Hiddestraat en Sickengastraat in Wolvega. De maatregelen worden in 2022 uitgevoerd.
Op provinciaal niveau is gewerkt aan het Herstelplan Biodiversiteit. Er is een start gemaakt met het gemeentelijk ambitieplan om kansen voor herstel en/of versterken van de biodiversiteit te benutten. In diverse projecten is uitvoering gegeven aan het herstellen/versterken van ecosystemen en de schakels daartussen.
Programmapijler Communicatie & Samenwerken Er is een start gemaakt met het opstellen van een communicatieplan Klimaat & Duurzaamheid en bijbehorende communicatieagenda. Hiermee wordt planmatig en gestructureerd verder invulling gegeven aan het betrekken en ondersteunen van inwoners en bedrijven bij de energie- en warmtetransitie;
Wij hebben duurzame dorpsinitiatieven gestimuleerd (onder andere met inzet resterende budget Streekagenda Zuidoost Friesland, subsidieregeling RRE en de Bestemmingsreserve Energietransitie Weststellingwerf);
In regio ZO-Fryslân verband is een aantal ervaringsfilmpjes gemaakt bij eigen inwoners en ondernemers, die ingezet kunnen worden voor communicatiedoeleinden.
67
Schoolbesturen is ondersteuning geboden via stichting Schooldakrevolutie, gericht op de besluitvorming rondom het verduurzamen en plaatsen van zonnepanelen.
Via de maatschappelijke overeenkomst Nijeholtpade werd het dorp faciliteiten aangeboden voor het maken van een eigen Energietransitie-plan.
In samenwerking met stichting De Duurzame Toekomst is een start gemaakt met het aanbieden van energiecoachgesprekken aan inwoners. Hiervoor zijn 10 vrijwillige energiecoaches opgeleid. Zij kunnen gebruik maken van warmtescancamera’s.
Er zijn webinars georganiseerd over het verduurzamen van je woning.
Op twee locaties is bij supermarkten de actie “Band op Spanning” georganiseerd. 91% van de gecontroleerde auto’s had onderspanning. Met deze actie wordt in 3 maanden 575 liter brandstof bespaard en ruim 2100 kg CO2 minder uitgestoten.
Rapportages op buurtniveau zijn mogelijk gemaakt binnen de Nationale Klimaatmonitor.
In het kader van de dag van de Duurzaamheid zijn scholen uitgenodigd acties en speciale lessen te organiseren (met betrokkenheid van de collegeleden).
Goede milieukwaliteit van de woon- en leefomgeving Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? We willen de VANG (Van Afval Naar Grondstof) doelstelling bereiken. De VANG doelstelling is ontwikkeld om de nodige stappen te zetten naar een circulaire economie. Naast een goede afvalscheiding zijn voorkomen van afval en hergebruik van grondstoffen belangrijke speerpunten.
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Strategienota Grondstoffenbeleid Weststellingwerf Met het nieuwe grondstoffenbeleid Weststellingwerf 2021, wordt een flinke stap gemaakt richting de VANG doelstellingen. De invoering van diftar levert een belangrijke bijdrage aan de toename van de gescheiden inzameling en de afname van het aanbod restafval. Door de maatregelen daalt het aanbod restafval richting het niveau van de landelijke VANG doelstellingen.
Beleidsindicatoren Gemeente
Nederland
Beleidsindicatoren vanuit het rijk
Eenheid
2018 2019 2020 2021
2018 2019 2020 2021
Fijn huishoudelijk restafval
Aantal kg per inwoner
244 240 147
172 163
Hernieuwbare elektriciteit
%
13,1%
-
-
-
- 17,6%
-
-
-
-
-
Een leeg vakje) betekent dat er geen cijfers bekend zijn voor die periode. De meest actuele cijfers kunt u vinden op onderstaande website: Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Bron geraadpleegd op 4 maart 2022
68
Hoeveel heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Rekening 2021
Actuele begroting 2021
Primitieve begroting 2021
Verschil begroot werkelijk
Lasten
7.892
8.322
7.843
Baten
5.863
5.965
5.716
102
Saldo van lasten en baten
-2.029
-2.357
-2.127
-328
Onttrekkingen
134
327
169
193
Stortingen
179
145
25
-34
Saldo mutatie reserves
-44
182
144
227
-2.074
-2.175
-1.982
-101
Resultaat
430
Toelichting - Wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 7.
69
Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing Portefeuillehouder(s)
Jongebloed en Zonderland
Organisatie
Ruimte
Taakvelden
Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
Ruimtelijke ordening
Wonen en bouwen
Beheer overige gebouwen en gronden
Beleidsnota's
Woonvisie gemeente Weststellingwerf 2016
Bestemmingsplannen voor de dorpen
Vastgestelde nota’s van uitgangspunten in het kader van nieuw bestemmingsplan buitengebied (2010 en 2011)
Handleiding schaalvergroting agrarische sector 2011
Rapport MKB/REVA ‘beleidsvisie versterking kernwinkelapparaat Wolvega’ (2010)
Ontwikkelagenda versterking economische structuur (2011)
Terrassenbeleid en nadere regels (2012)
2017 Evenementenbeleid
Beheersverordening agrarische percelen bestemmingsplan buitengebied (1 juli 2013)
Streekagenda Zuidoost (juni 2013) + jaarplan 2017
Bestemmingsplan Buitengebied 2014
Bestemmingsplan Buitengebied 2016 (versie VA03) aangepast naar aanleiding van uitspraak Raad van State
Bestemmingsplan Buitengebied intensieve veehouderij
Investeringskalender 2017-2027
Huisvestingswet 2014
Omgevingsvisie Weststellingwerf juni 2019
Notitie strategisch omgaan met gemeentelijk vastgoed
Plan van aanpak Verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille 2020
Collegeprogramma 2018-2022
Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid
70
Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Het aantal basistaken in de Wet VTH is uitgebreid. Per 1 januari 2020 zijn er daarom taken over gegaan naar de Friese Uitvoeringsdienst Milieu en Omgeving (FUMO). In samenhang met andere ontwikkelingen zoals invoering Omgevingswet, Wet Kwaliteitsborging en de vastgestelde kwaliteitscriteria is in 2021 bezien wat de effecten in financiële en personele zin zijn. Friese Uitvoeringsdienst Milieu en Omgeving (FUMO) Per 1 januari 2020 is de omvang van het takenpakket bij de FUMO uitgebreid. De FUMO heeft een stappenplan opgesteld om te komen tot de FUMO 2.0. Dit moet als resultaat hebben een FUMOorganisatie die op de toekomst is voorbereid en die de taken die zij heeft, goed uitvoert. De FUMO is bezig met het aanpassen van werkprocessen ter voorbereiding op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Ook wordt gewerkt aan een nieuw financieringsmodel dat meer recht doet aan de risico's en werkzaamheden voor de deelnemende gemeenten. Vanaf 2020 heeft de FUMO ook een coördinerende rol bij de uitoefening van de BOA taken. Ook op het gebied van externe veiligheid heeft de FUMO vanaf 2020 een rol in het vergunningenproces. Plan van aanpak verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille Voor de verduurzaming van de vastgoedportefeuille is in 2020 een plan van aanpak opgesteld, waarin een kern portefeuille is geselecteerd.
In 2021 is gestart met het inventariseren van de panden in de kernportefeuille om een nul–situatie te bepalen. De inventarisaties zijn in een afrondende fase. Aan de hand van een businesscase is eind 2021 opdracht gegeven om solar carports te plaatsen op het parkeerterrein bij het gemeentehuis. Hiermee kan een aanzienlijk deel van de energiebehoefte van het gemeentehuis zelfstandig en duurzaam worden opgewekt. Ook is er in 2021 een nieuw installatietechnisch ontwerp gemaakt voor het gemeentehuis. Het ontwerp wordt de komende jaren gefaseerd uitgevoerd, waardoor het gemeentehuis uiteindelijk zonder aardgas verwarmd kan worden. Woonvisie In 2021 is gestart met het actualiseren en verbreden van de huidige Woonvisie Weststellingwerf uit 2017 naar een meerjarige Woonzorgvisie. Ook gelet op de huidige vraagstukken en ontwikkelingen in de samenleving is er een bewuste keuze gemaakt om een combinatie te maken van de onderwerpen wonen en zorg. In de uiteindelijke Woonzorgvisie bouwen we vanuit meerjarige speerpunten naar een vertaling in ambities en acties die hun uitwerking vinden in een Woonzorg Uitvoeringsagenda, welke een nieuwe basis vormt voor de prestatieafspraken waar samen met de woningcorporaties en De Bewonersraad aan zal worden gewerkt.
Parallel aan de visie, zijn in december de prestatieafspraken met de woningcorporaties en De Bewonersraad afgesloten door middel van een addendum op de bestaande afspraken. Hierin zijn de concrete/ actuele zaken benoemd. Welstandsnota Onze welstandsnota, vastgesteld in 2004, is op sommige punten niet meer actueel. Wij hebben steeds gemeend met het opstellen van een nieuwe welstandsnota te moeten aansluiten bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet. In eerste instantie was de inwerkingtreding voorzien op 1 juli 2022 maar is nu uitgesteld naar 1 januari 2023. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt de huidige werkwijze van welstandstoetsing. Over de nieuwe structuur en werkwijze moet in 2022 duidelijkheid en besluitvorming komen. De welstandsnota zelf blijft nog van kracht, hiervoor geldt een overgangsperiode. Met name nieuwe ontwikkelingen zijn slecht toetsbaar aan de welstandsnota. Vaak resulteert dat in een negatief advies. Wij vinden dat onwenselijk en zijn in 2021 gestart met het in OWO-verband verkennen van de opties om de welstandsnota te herzien of aan te passen. Algemene verkoopvoorwaarden onroerende zaken en Procedure voor de verkoop van bouwkavels voor vrijstaande woningen In 2021 zijn de voorbereidingen getroffen voor de herziening van de algemene verkoopvoorwaarden onroerende zaken.
Ook is de procedure voor de verkoop van bouwkavels voor vrijstaande woningen geactualiseerd. De besluitvorming over de vaststelling van de algemene verkoopvoorwaarden en de procedure vindt plaats in 2022.
71
Lindewijk deelgebied 2 Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?
vaststellen stedenbouwkundig plan Lindewijk deelgebied 2
op- en vaststellen van het bestemmingsplan Lindewijk deelgebied 2, inclusief beeldkwaliteitsplan en inrichtingsplan openbare ruimte
op- en vaststellen van de grondexploitatie Lindewijk
zorgen voor tijdige beschikbaarheid van bouwkavels in Lindewijk deelgebied 2
Hebben we gedaan wat we wilden doen? Het moederplan Lindewijk gebruiken we als basis voor een concept stedenbouwkundige opzet voor Lindewijk deelgebied 2. Het concept stedenbouwkundig plan is vastgesteld in september 2020 en heeft gediend als basis voor het op 15 november 2021 vastgestelde bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan voor Lindewijk deelgebied 2. Hiermee is de basis uit het bestemmingsplan moederplan Lindewijk (vastgesteld in 2001), nader
uitgewerkt. In overleg met instanties en inwoners de stedenbouwkundige opzet verder uitwerken Het stedenbouwkundig plan is uitgewerkt in het bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan Lindewijk deelgebied 2. Het betrekken van instanties en inwoners heeft vanwege corona digitaal plaatsgevonden. De nieuwe stedenbouwkundige opzet financieel doorrekenen Er is in 2021 een nieuwe raming van de kosten opgesteld voor Lindewijk deelgebied 2, op basis van het concept stedenbouwkundig plan en het vastgestelde bestemmingsplan. Deze raming heeft gediend als basis voor de GREX per 1-1-2022. Op basis van de nieuwe stedenbouwkundige opzet een bestemmingsplan opstellen Het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan zijn op 15 november 2021 door de raad vastgesteld. Er is geen beroep ingediend. De plannen zijn daarmee onherroepelijk inwerking getreden. De daadwerkelijke uitvoering van werkzaamheden afstemmen op het tempo van grondverkoop in fase I Wij zullen de gronduitgifte in Lindewijk deelgebied 2 afstemmen op het tempo van grondverkoop in Lindewijk deelgebied 1. Lindewijk deelgebied 1 is bijna volledig uitverkocht (zie ook de paragraaf Grondbeleid). Daarom maken we in 2022 een start met de verkoop kavels in Lindewijk deelgebied 2.