CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2020.pdf

Raadsvergadering 7 juni 2021, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Jaarstukken 202035.433 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

53

Deze omstandigheden hebben dan ook een grote invloed gehad op de realisatie van de beoogde beleidsdoelen in aansluiting op het Collegeprogramma 2018-2022 voor de kunst en cultuur sector. We hebben in 2020 nauwe contacten onderhouden met de sector en ook in Vereniging Friese Gemeenten is regelmatig digitaal bijeen gekomen om de zorgen en kansen voor de sector ook landelijk onder de aandacht te brengen. Tegen het eind van 2020 is, in aansluiting op landelijke maatregelen van het ministerie van Cultuur, een begin gemaakt om te komen tot een evenwichtig ondersteuningspakket voor de culturele sector van Weststellingwerf. Dit pakket is begin van het jaar 2021 aangeboden aan de culturele sector in de gemeente. Tot slot willen wij hierover opmerken dat de culturele organisaties in Weststellingwerf zich op onderscheidende wijze hebben ingezet om de crisis het hoofd te bieden met inachtneming van alle beperkingen die van toepassing waren. In financiële zin is aan te geven dat als gevolg van het niet doorgaan van het cultuur educatieve programma Popwerf voor alle leerlingen primair- en voortgezet onderwijs, het budget muziekonderwijs deels niet volledig is uitgeput. Binnen de post cultuurbevordering wordt een deel ingezet voor het ondersteunen van incidentele culturele initiatieven.

Als gevolg van het niet door kunnen gaan van tal van incidentele culturele initiatieven door de coronamaatregelen is het budget cultuurbevordering niet volledig is uitgeput. Daarnaast is een deel van het beschikbare budget voor het boekwerk 'de waarde van Vrijheid' niet gebruikt. Ook dat is terug te zien in de post cultuurbevordering.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Muziekonderwijs De uitvoering van het popfestival voor alle leerlingen in de gemeente kon helaas gezien de landelijke coronamaatregelen niet doorgaan. Stellingwerfs Convenant Nedersaksisch In 2020 is met name een accent gelegd op de evaluatie van het Convenant Nederlandse erkenning van de regionale Nedersaksische taal. Dit met zowel de bestuurlijke partners als ook partijen vanuit het werkveld Nedersaksisch. Vanuit deze gesprekken hebben wij voorgesteld het volgende vraagstuk centraal te stellen voor een nog te organiseren werkconferentie Nedersaksisch: Waarin kunnen de Nedersaksische overheden gezamenlijk voorzien in behoeften die het lokale en regionale beleid overstijgen. Hierbij gaat het om zaken die aanvullend zijn en als nodig worden beschouwd. Dit zal voor ons moeten leiden tot het verstevigen van de positie van het Stellingwerfs waarbij verbreding en bereik belangrijke dragers zijn. Stellingwarver Schrieversronte In 2020 is de gemeente samen met de provincie Fryslân en de gemeente Ooststellingwerf begonnen met de uitvoering van het beleid zoals aangegeven in de notitie 'Stellingwerfs binnen de Stellingwerven'. Daarbij is een begin gemaakt met de uitvoering van de subsidieregeling Stellingwerfs voor projecten Stellingwerfs.

In aansluiting op de verwachting heeft vooral de Schrieversronte gebruik kunnen maken van de start van deze nieuwe regeling. De verwachting is dat in de komende jaren een breder en diverser gebruik van de regeling zal worden gemaakt voor projecten Stellingwerfs. Dit in aansluiting op het collegeprogramma ten behoeve van het verstevigen van de positie van het Stellingwerfs waarbij verbreding en bereik belangrijke dragers zijn.

Bevorderen recreatie en toerisme Weststellingwerf Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Toeristisch Investeringsfonds Met de opbrengsten van de toeristenbelasting wordt het Toeristisch Investeringsfonds gevuld. Dit fonds is ook dit jaar weer gebruikt om projecten en initiatieven uit te voeren die bijdragen aan een betere kwaliteit van de toeristisch-recreatieve voorzieningen. Het Platform Recreatie en Toerisme, bestaande uit recreatieondernemers, draagt hiervoor projecten en initiatieven aan die Weststellingwerf als bestemming op de kaart zetten. Deze hebben zich in 2020 vooral gericht op informatie over en promotie van de bezienswaardigheden en het aanbod in Weststellingwerf.

54

Gebiedsontwikkeling Driewegsluis We willen het gebied rond de Driewegsluis ontwikkelen, zodat het nog aantrekkelijker wordt voor recreatie en toerisme. Het is de bedoeling om de land- en waterrecreatie beter met elkaar te verbinden waardoor meer recreanten en toeristen via deze locatie de gemeente komen bezoeken die hier meerdaags verblijven. Uiteindelijk moet dit leiden tot meer werkgelegenheid. Daarnaast moet de locatie Driewegsluis een plek worden waar toeristen en recreanten naartoe trekken om de verblijven en te recreëren.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Toeristisch Investeringsfonds Jaarlijks is er een bedrag voor het Toeristisch Investeringsfonds beschikbaar. Dit is bedoeld voor een financiële impuls voor de toeristische pijlers Driewegsluis/Rottige Meente, het Spokeplasgebied in Noordwolde en voor promotie. In de periode 2019-2022 voert ook het Platform Recreatie en Toerisme Weststellingwerf diverse kleinschalige activiteiten en projecten uit. In 2020 hebben zij een inspiratiekaart uitgegeven waarop staat wat er te zien en te doen is in Weststellingwerf. Deze kaart is gratis verstrekt aan bezoekers, inwoners en ondernemers in de gemeente. Daarnaast verzorgt het platform de digitale nieuwsbrief waarin alle (recreatie)ondernemers en andere belangstellenden op de hoogte worden gehouden van relevant, nuttig en interessant nieuws uit de gemeente en de regio. De nieuwsbrief komt minimaal één keer per maand uit. Daarnaast heeft het platform de persreizen die georganiseerd waren in regio Zuidoost Friesland ondersteund met de inzet van een deskundig begeleider. Ook de ontwikkeling van het toerisme in de Koloniën van Weldadigheid is ondersteund met een bijdrage. Voor het Spokeplasgebied heeft de gemeente een financiële bijdrage geleverd aan de voorzieningen voor bezoekers.

Ook werkt de gemeente mee aan het realiseren van een nieuw speeltoestel bij de Spokeplas en heeft hiervoor een bijdrage beschikbaar gesteld. Dit initiatief is opgepakt door Plaatselijk Belang Noordwolde. Gebiedsontwikkeling Driewegsluis Om de locatie Driewegsluis aantrekkelijker te maken voor verblijf en recreëren, is een variantenstudie uitgevoerd. Daarin is onderzocht wat de knelpunten en kansen zijn voor een betere inrichting van de locatie, passend bij de schaal en kwaliteit van de omgeving. Daarnaast is onderzocht of er zogenaamde 'no regret' maatregelen (dus maatregelen die sowieso wenselijk zijn om te realiseren) uit deze studie versneld kunnen worden uitgevoerd in het kader van de Regiodeal.

Beleidsindicatoren Gemeente

Nederland

Beleidsindicatoren vanuit het rijk

Eenheid

2016 2020

2016 2020

Niet sporters

% Niet sporters

57,2%

48,7%

-

-

Een - (liggend streepje) betekent dat er (nog) geen cijfers bekend zijn (gemaakt) voor de periode. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Deze tabel wordt elke vier jaar geactualiseerd.

Hoeveel heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2020

Actuele begroting 2020

Primitieve begroting 2020

Verschil begroot werkelijk

Lasten

3.906

4.130

4.005

225

Baten

-477

-601

-541

-124

-3.428

-3.529

-3.464

-101

400

420

400

20

-3.028

-3.109

-3.064

-81

Saldo van lasten en baten Onttrekkingen Resultaat

55

Toelichting - Wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 5.

56

Programma 6 | Sociaal domein Programma 6 | Sociaal domein Portefeuillehouder(s)

Rikkers en Zonderland

Organisatie

Sociaal domein

Taakvelden •

Samenkracht en burgerparticipatie

•

Arbeidsparticipatie

•

Begeleide participatie

•

Geëscaleerde zorg 18+

•

Inkomensregelingen

•

Maatwerkdienstverlening 18+

•

Maatwerkdienstverlening 18-

•

Maatwerkvoorzieningen (Wmo)

•

Wijkteams

•

Geëscaleerde zorg 18-

Beleidsnota's •

2018 Kadernota Armoedebeleid en Schuldhulpverlening 2018 - 2021

•

2017 Re-integratieverordening Weststellingwerf 2017

•

2017 Maatregelverordening Weststellingwerf 2017

•

2015 Verfijning beleidsplan Re-integratie en participatie Oost- en Weststellingwerf 2015/2018

•

2014 Verordening Individuele inkomenstoeslag

•

2014 Verordening Individuele studietoeslag

•

2014 Beleidsnota Re-integratie en participatie Oost- en Weststellingwerf 2015-2018

•

2014 Handhavingsverordening Participatiewet

•

2014 Werkgeversbenadering OWO

•

2014 Beleidsplan Nieuwe Wmo

•

2014 Beleidsplan Hart voor de jeugd

•

2014 Visienota Tegenprestatie

•

2013 OWO-visie op de drie decentralisaties

57

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid 2020 heeft zowel voor beleid als uitvoering van het Sociaal domein sterk in het teken van de coronacrisis gestaan. Verschillende plannen zoals in de begroting 2020 waren opgenomen, konden niet of alleen in aangepaste vorm doorgaan. In de verschillende hoofdstukken staat hier meer over. Onze manier van werken, dicht bij en in contact met de inwoners, is door de coronamaatregelen flink onder druk komen te staan. Dit heeft flink impact op de werkwijze van medewerkers gehad. Ook met de transformatie in het Sociaal domein konden we niet de stappen maken zoals we hadden gepland. We zouden werken aan: 1. Preventie, het voorkomen van problemen en problemen zo vroeg mogelijk herkennen en aanpakken. Dit was lastig omdat er maar heel weinig (fysiek) contact mogelijk was in 2020. 2. Versterken van de sociale basis en deze basis een grotere rol geven in het oplossen van problemen en beantwoorden van vragen van inwoners. Tijdens de coronacrisis hebben inwoners en Vlechtwerkers Collectief mooie projecten opgezet om mensen te ondersteunen, bijvoorbeeld als zij te maken hadden met eenzaamheid. Ook is het Vrijwilligerspunt Weststellingwerf gestart. 3. Het ontwikkelen van collectieve en algemene voorzieningen. In 2020 zijn voor verschillende voorzieningen voorbereidingen getroffen om in 2021 van start te kunnen gaan.

Een voorbeeld dat eind 2020 al wel gestart is, is de wekelijkse ontmoetingsmiddag voor een specifieke groep jongeren. Hiermee wordt individuele ondersteuning omgezet in een groepsaanbod. De transformatie is ook belangrijk om meer grip op de kosten te krijgen. Door de toenemende kosten op het gebied van jeugdzorg en de Wmo staat de betaalbaarheid van het Sociaal domein onder grote druk. Daarom hadden we maatregelen ontwikkeld om te kunnen besparen op de uitgaven. Ook hierop heeft de coronacrisis veel invloed gehad. In de hoofdstukken 'Grip krijgen op de Jeugdhulp' en 'Grip krijgen op de Wmo' wordt uitgelegd wat er is bereikt en wat de effecten van de coronacrisis waren. Monitor In 2020 is er gewerkt aan een monitor Sociaal domein om meer zicht te krijgen op de ontwikkeling van het sociaal domein. Zowel in aantallen als in financiën. De monitor wordt vanaf 2021 ingezet. Veranderopgave inburgering Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe wet Inburgering in werking, de nieuwe wet betreft een algehele stelselwijziging en vervangt het huidige inburgeringssysteem. De Veranderopgave Inburgering (VOI) leidt tot een groot aantal wijzigingen ten aanzien van de huidige Wet Inburgering (2007, 2013 en 2017). Daarom is ervoor gekozen om een nieuwe wet te schrijven in plaats van de huidige wet te wijzigen.

De veranderopgave (VOI) is een programma om de uitvoering van de wet Inburgering in overzichtelijke stappen van een lerende uitvoering naar een professionele dienstverlening te brengen. In 2020 hebben we ons hierop voorbereid.

Toegang Sociaal domein Laagdrempelige toegang Griffioenpark 3 is in mei 2019 geopend. Helaas is door de komst van corona in maart 2020 de locatie gesloten voor de inwoners. Hierdoor is de pilot tijdelijk opgeschort. We gaan er van uit dat we in 2021 de deuren weer kunnen openen. Inwoners konden in 2020 telefonisch contact opnemen met de gebiedsteams en indien nodig een afspraak maken. Inwoners weten de gebiedsteams te vinden Uit het cliëntervaringsonderzoek bleek dat het gebiedsteam voor veel inwoners onbekend is. Dit past niet bij onze ambitie om preventief te werken, op tijd te signaleren en onderdeel te zijn van de samenleving. Het gebiedsteam moet onderdeel zijn van de samenleving en daarom ook aanwezig zijn in de samenleving. Om de zichtbaarheid te vergroten zijn we begonnen met een maandelijkse pagina in de Stellingwerf. Daarin maken we ook zichtbaar wat het gebiedsteam voor inwoners kan betekenen.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

58

Monitoring In de pilotperiode monitoren we de ervaringen en tevredenheid van de bezoekers van Griffioenpark 3 om zo de dienstverlening beter te maken. Door corona was Griffioenpark 3 grotendeels gesloten en lag deze monitoring stil. Tevens monitoren we cliëntervaringen van inwoners gericht op Wmo en de Jeugdwet. Hierin is onder andere opgenomen of cliënten weten waar ze met hun hulpvraag terecht kunnen en of men tevreden is over de geboden hulp. In 2020 is ingezet op een continu-meting. Helaas was de respons hierop te laag. Opstellen projectplan In het projectplan zouden we een aanpak opzetten om meer bekendheid te geven aan de gebiedsteams. In 2020 is dit projectplan niet opgesteld in verband met andere prioriteiten door de coronacrisis.

Onderzoek naar een dorpshuisfunctie in Wolvega Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2018 heeft de raad ons de opdracht gegeven om de mogelijkheden voor een dorpshuisfunctie in Wolvega te verkennen. We zouden dit onderzoek in 2020 starten, maar dit is niet gebeurd.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Onderzoek naar een dorpshuisfunctie uitvoeren Nee, dit onderzoek is niet gestart. Dit heeft verschillende oorzaken. We zagen bij het onderzoek naar het dorpshuis een verbinding met het project Bestemming Wolvega. Dit project is onderdeel van de Regiodeal Zuidoost Friesland en start in 2021. Daarnaast was er de coronacrisis, waardoor een participatietraject met inwoners niet mogelijk was en is. In 2021 wordt het project Bestemming Wolvega opgestart. De vraag naar een dorpshuisfunctie is hiervan onderdeel.

Vergroten arbeids- en maatschappelijke participatie Werk is belangrijk. Werk geeft voldoening, biedt een inkomen en zelfstandigheid. Met werk bedoelen we naast betaald werk ook vrijwilligerswerk, arbeidsmatige- of activerende dagbesteding. Aan inwoners die meer begeleiding nodig hebben op de werkplek bieden we passende voorzieningen aan of een beschutte werkomgeving. Als het vinden van werk of deelnemen aan de arbeidsmarkt lastig is, bieden we de inwoner hulp. We willen dat alle inwoners mee kunnen doen aan de samenleving. Een goede gezondheid en een sociaal netwerk helpen hierbij. Zo draagt Weststellingwerf bij aan een arbeidsmarkt en samenleving waar iedere inwoner onderdeel van uit kan maken.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Inwoners helpen bij het vinden van een betaalde baan Re-integratietrajecten We willen dat inwoners meedoen en participeren. Dienst in bedrijf (Dib) is ons gemeentelijk re-integratiebedrijf. Deze ondersteunt inwoners bij het vinden van werk. Is regulier werk niet haalbaar, dan ondersteunt Dib met het vinden van vrijwilligerswerk, leerwerktrajecten of activerende dagbesteding. Door de nieuwe re-integratieproducten werken wij samen met lokale bedrijven om activerende trajecten te kunnen leveren aan onze inwoners. In 2020 zijn 254 inwoners in re-integratietrajecten begeleid door Dib. Hiervan vonden 92 inwoners een betaalde baan en zitten 14 inwoners op een taalstage of leerwerkplek.

59

Ondersteunende voorzieningen duurzame uitstroom richting werk Werkvoucher Werkgevers ontvangen eenmalig € 2.000 bij het aanbieden van een arbeidscontract van 6 maanden of meer voor een inwoner uit het bijstandsbestand. In 2020 zijn zes inwoners duurzaam uitgestroomd richting een baan met deze regeling. Uitstroompremie Er is een bedrag van € 600 beschikbaar voor inwoners als er sprake is van duurzame uitstroom van negen maanden of langer uit het bijstand bestand. Er zijn zeven uitstroompremies in 2020 toegekend. Participatiepremie Als een inwoner na een proefplaatsing van maximaal 6 maanden een vast contract krijgt, betaalt de werkgever € 1 per gewerkt uur van die voorgaande zes maanden aan de werknemer. Dit wordt met terugwerkende kracht berekend. Er zijn zeven participatiepremies in 2020 uitgekeerd. Inwoners ondersteunen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt Ondersteunende voorzieningen Loonkostensubsidie (LKS) Deze subsidie is bedacht voor inwoners die door een beperking niet in staat zijn om met volledige arbeid het wettelijk minimumloon te verdienen. Als werkgevers een inwoner in dienst nemen kunnen zij in aanmerking komen voor LKS. Dit is een maximale verdeling van 70% vergoed in LKS en 30% door werkgever. In 2020 is voor 77 inwoners LKS ingezet. Baanafspraakbanen (BAB) In 2020 maakten 53 inwoners met een BAB-indicatie gebruik van de LKS.

Beschut werken Beschut werken vindt plaats in een omgeving waar meer begeleiding en/of aanpassingen op de werkplek nodig zijn dan een gewone werkgever kan bieden. Bijvoorbeeld een sociale werkplaats. In 2020 kreeg Weststellingwerf een taakstelling om negen inwoners een beschut werk plek aan te bieden. Voor de inwoners met een werkelijk UWV-advies beschut werk hebben we een geschikte werkplek gevonden. Dit aantal ligt lager dan onze taakstelling, dit is te verklaren door het lagere aantal adviezen dat het UWV heeft afgegeven. Er zijn in 2020 vijf inwoners die met een beschut werk indicatie werkzaam zijn in Weststellingwerf. Inkoop Beschut werk Sinds juli 2020 is in de re-integratie inkoopcontracten een extra profiel voor beschut werk (profiel 5) opgenomen. Er is in 2020 actief ingezet op een vroegtijdig traject richting UWV, om inwoners eerder naar een passende indicatie en dus werkplek te krijgen. Dit zorgt ervoor dat minder inwoners bij een arbeidsmatige dagbesteding van de Wmo terecht komen. Het geeft ons ook een beter inkijkje in de redenen van instroom in de Participatiewet en biedt onze inwoners een passende toegang tot de arbeidsmarkt. Ontwikkelen collectieve voorzieningen De Meedoenpas De afgelopen jaren zien we de reisbehoefte van onze inwoners groeien en de mogelijkheden van openbaar vervoer in plattelandsgebieden krimpen.

Voor onze inwoners die gebruik maken van de Participatiewet is reizen vaak noodzakelijk. De reiskosten die deze inwoners maken, betaalt de gemeente Weststellingwerf. De groep inwoners in de Participatiewet kan sinds 1 oktober 2020 gebruik maken van de zogenaamde Meedoen of Participatiepas. De gemeentelijke uitvoeringsteams mogen deze twee reispassen aanbieden. Voor beide passen geldt dat ze alleen gebruikt kunnen worden in bussen van Arriva in Friesland. Dit houdt in dat de inwoner waarvoor deze voorziening geldt, de reiskosten niet langer zelf voor hoeft te schieten. De gemeente regelt samen met de inwoner de reispas, die voor de benodigde intensiteit en duur direct in te zetten is. De reispas heeft één maand kunnen draaien met een normale dienstregeling wegens de coronacrisis. Mede hierdoor is het bij een uitgifte van 19 passen gebleven in 2020.

60

Transformatie Sociaal domein Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? De transformatie van het Sociaal domein gaat over inhoudelijke vernieuwingen met als doel een andere manier van omgaan met inwoners. Het kost veel tijd om deze veelomvattende verandering voor elkaar te krijgen. We hebben drie speerpunten om gestructureerd aan de verandering, de transformatie van het Sociaal domein, te kunnen werken. 1. Van curatief naar preventief 2. Versterken van de sociale basis: van individueel naar collectief 3. Samen met inwoners en organisaties In 2020 is hard gewerkt aan het versterken van de sociale basis. Het team van Vlechtwerkers Collectief is opgebouwd. Tijdens de lockdown hebben zij bijvoorbeeld geïnvesteerd in het opbouwen van contacten met de jongeren in Weststellingwerf en activiteiten met hen opgezet. Ook zijn verschillende inwonersinitiatieven ondersteund. Het Vrijwilligerspunt Weststellingwerf heeft inmiddels al veel vacatures voor vrijwilligers gevonden en steeds meer mensen gaan dankzij de bemiddeling van het Vrijwilligerspunt aan de slag als vrijwilliger. Door deze ontwikkelingen werken we in het Sociaal domein steeds meer samen met inwoners en organisaties.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Projecten die in het teken staan van de transformatie Het herijken van het welzijnswerk wordt verderop toegelicht. Ook in Grip op Wmo zijn projecten opgenomen in het kader van de transformatie. Integrale projecten Er zijn voorbereidingen opgestart voor een woonzorgvisie.

Maatschappelijke voorzieningen Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In onze gemeente zijn verschillende maatschappelijke voorzieningen, bijvoorbeeld dorpshuizen. Maatschappelijke voorzieningen zijn belangrijk voor de leefbaarheid in onze dorpen. Welke maatschappelijke voorzieningen zijn er nodig om vitale dorpen en een vitaal platteland te behouden? Welke gevolgen hebben de ontgroening en vergrijzing op de huidige voorzieningen en welke eisen worden in de toekomst gesteld? En wat is hierbij de verantwoordelijkheid van de gemeente? Hierop moet een visie ontwikkeld worden richting de toekomst. Wat doen we ervoor? Door de coronamaatregelen is een aantal voorzieningen onder druk komen te staan; inkomsten liepen terug waar kosten wel doorgingen. Hierbij hebben we contact onderhouden met het veld om de gevolgen in beeld te brengen. Onderzocht is welke ondersteunende (financiële) maatregelen eventueel noodzakelijk waren om niet in het voortbestaan bedreigd te worden. Het college heeft eind 2020 opdracht gegeven om een subsidieregeling voor financiële ondersteuning voor maatschappelijke voorzieningen en organisaties te ontwikkelen om hen in de financiële schade te compenseren.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Onderzoek naar maatschappelijke voorzieningen In 2020 is niet gestart met een onderzoek naar de maatschappelijke voorzieningen in onze gemeente. In verband met corona is deze opgave uitgesteld. Deze wordt later opgepakt. Prestatieovereenkomst Harten 10 Stichting Harten Tien heeft een meerjarige prestatieovereenkomst voor het onderhoud van de aangesloten dorpshuizen met de gemeente. Deze is in 2020 uitgevoerd. 61

Herijken Welzijnswerk Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het welzijnswerk heeft vanaf de zomer van 2019 in Weststellingwerf de naam "versterken sociale basis" gekregen. Deze taak ligt sinds 2015 al bij de gebiedsteams, maar ook een externe partij gaf uitvoering aan het welzijnswerk. Vanaf juli 2019 is de volledige taak en ontwikkelambitie belegd bij de gebiedsteams. Dit doen we vanuit de gedachte dat de zorg en ondersteuningsvragen die individueel binnenkomen samenhangen met de ambitie om preventiever te werken, meer te werken met collectieve en algemene voorzieningen en dat we als gemeente onderdeel zijn van de samenleving. In het draaiboek gebiedsteams - versterken sociale basis - is de opdracht voor het gebiedsteam omschreven in lijn met de ambities die horen bij de transformatie Sociaal domein. In 2020 hebben we de sociale basis op verschillende manier kunnen versterken waardoor inwoners preventief en collectief worden ondersteund. We noemen een paar voorbeelden. Mantelzorg Ondersteuning van mantelzorgers is een van de activiteiten binnen het versterken van de sociale basis. In 2020 is extra aandacht besteed aan de waardering van mantelzorgers door onder andere het bezorgen van een verrassingspakket op de dag van de mantelzorg. Daarnaast zien we het aantal geregistreerde mantelzorgers licht stijgen.

Eenzaamheid Eind 2020 heeft het college ingestemd met het programma Eén tegen eenzaamheid. Een adviseur vanuit dit landelijke programma is aan onze gemeente gekoppeld en gezamenlijk gaan we het komende jaar onder andere kijken naar eenzaamheid onder ouderen. Een mooi voorbeeld is dat er in 2020 een digitale huiskamer is opgezet waarvoor oudere inwoners een uitnodiging hebben ontvangen. In deze huiskamer is gelegenheid om onder begeleiding van een professional over verschillende onderwerpen in kleine groepjes te praten. Technische ondersteuning wordt daarbij op verzoek geboden. De eerste huiskamer startte op 21 december met vier deelnemers en was een succes. Overige voorbeelden Andere voorbeelden van activiteiten van onze collectieve vlechtwerkers zijn de beweeg en spel activiteiten die zijn opgezet voor ouderen. Het vrijwilligerspunt heeft contacten met de scholen gezocht om ook jongeren te betrekken bij vrijwilligerswerk in onze gemeente. Voor de leerlingen van het voortgezet onderwijs is er wederom een collectieve training weerbaarheid georganiseerd. In Noordwolde zijn de voorbereidingen gestart voor een buurtauto. Er is een bewonersgroep gestart in de Lindewijk en het corona burgerhulp initiatief is ondersteund.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Gebiedsteam In de gebiedsteams zijn de taken versterken sociale basis opgenomen. De kwartiermaker sociale basis versterken werkt tot de zomer van 2021 aan de opdracht om de sociale basis structureel onderdeel te maken van de gebiedsteams. Monitoring van de opdracht zorgen voor de zorgzame samenleving De monitor Sociaal domein bevat een hoofdstuk versterken sociale basis. In dit hoofdstuk wordt de voortgang van de opdracht versterken sociale basis beschreven. Ondersteuning initiatieven dorpen en wijken In 2020 ontvingen de plaatselijk belangen, de Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf en wijkverenigingen in Wolvega (de PB) een werkbudget uit het dorpenfonds. Hier was in totaal €42.000 mee gemoeid. Daarnaast is €50.000 toegekend aan 19 initiatieven in de vorm van projectengeld. Hiermee konden we onder andere plannen in het kader van 75-jaar bevrijding ondersteunen. In totaal investeren de PB en initiatiefnemers €260.000. Corona had gevolgen voor de werking van het dorpenfonds. Bewoners en organisaties hebben minder initiatieven kunnen ontwikkelen. Dit zagen wij vooral terug bij de inzet van het werkbudget, dat niet volledig is besteed. Daarnaast zien we dat de uitvoering van een deel van de initiatieven is uitgesteld tot 2021. 62

De vlechtwerkers hebben verschillende inwonersinitiatieven en vragen vanuit de dorpen en wijken in onze gemeente ondersteund. Er is bijvoorbeeld gewerkt aan een bewonersgroep Lindewijk, buurtvereniging de Prinsenhof is ondersteund bij de bestuurswissel en het inloophuis Breuningslaan wordt ondersteund in het opzetten en uitvoeren van activiteiten. Daarnaast is bijvoorbeeld het bestuur van het Jeugdhonk Munnekeburen ondersteund bij het zoeken naar gelden voor de verbouwing van het jeugdhonk. Het jongerenwerk is betrokken bij de organisatie van activiteiten voor jeugd.

Integrale aanpak laaggeletterdheid, armoede en schulden Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? De kadernota armoede en schulden is de basis voor het gemeentelijke beleid. Over 2020 is een tussenevaluatie uitgevoerd van het Uitvoeringsplan Aanpak armoede en schulden en de Kadernota Armoede en Schulden 2018-2021. De evaluatie over 2020 is vooral gericht op cijfers en het proces. De voortgang van de speerpunten van het beleid is als volgt: Speerpunt 1: Aanpak van schulden In 2020 hebben we voorbereidingen getroffen voor de grootschalige vroegsignalering van schulden met behulp van het portaal 'Vindplaats van Schulden'. Dit gaat in februari 2021 van start. We willen (dreigende) schulden voorkomen, niet verder uit de hand laten lopen en niet structureel van aard laten worden. Ook op andere manieren zetten we in op preventie, zoals budgetcursussen en lessen op scholen. Helaas konden deze door de coronamaatregelen minder vaak of niet plaatsvinden in 2020. In vergelijking met andere gemeenten meldden inwoners zich relatief vroeg (bij een gemiddeld lagere schuld) bij het gebiedsteam. We zetten veel stabilisatietrajecten in en de looptijd daarvan was relatief kort. Speerpunt 2: Financiële armslag voor minima Ter ondersteuning van minima hebben we verschillende regelingen. In 2020 hebben we een gids verspreid waarin al deze regelingen helder op een rijtje staan: de minimagids.

Daarnaast werkten we samen met allerlei partijen in de gemeente door middel van de thematafels armoede en schulden. In 2020 is minder dan verwacht gebruik gemaakt van de verschillende regelingen. De inschatting is dat dit direct gerelateerd is aan de coronamaatregelen. We zagen in 2020 geen toename van het aantal minima door corona, zoals dat in de grote steden wel al merkbaar was. Bekend is dat dit effect in de noordelijke provincies meestal langer op zich laat wachten. Dit geeft ons ruimte om op voorhand (extra) in te zetten op het voorkomen van problemen of beginnende problemen zo vroeg mogelijk op te lossen. Dit laatste vooral via de vroegsignalering van schulden. Speerpunt 3: Kansen voor kinderen In 2020 heeft Stichting Leergeld opnieuw een bijzonder hoog bereik gehad onder de doelgroep minima met kinderen. In december zijn weer kledingbonnen verstrekt voor winterkleding. Speerpunt 4: Gezondheid en armoede Een goed voorbeeld van een gezamenlijke aanpak van gezondheid en armoede is het re-integratietraject "Zet je leven in beweging". Eind 2020 is de aandachtsgroep hier ook voor aangeschreven. Dit is een groep inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Na afloop van de tweede coronalockdown starten zij met het programma en evalueren we de geschiktheid ervan voor ook deze doelgroep.

Er is aandacht voor zichtbaarheid en het vergroten van het bereik van onze regelingen. Naast het aanbieden van de minimagids en het verspreiden van flyers en informatie op onze website kan door het betrekken van de werkgevers en het ontsluiten van de dorpen nog winst worden behaald.

63

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Ontwikkelen integrale aanpak Bij schuldhulpverlening is de integrale aanpak grotendeels gerealiseerd. Door een nauwe samenwerking tussen de preventiemedewerker schulden en de vlechtwerker is er sprake van een integrale aanpak voor de hulpvraag. Schulden staan vaak niet op zichzelf. Schuldhulpverlening wordt daarom ‘integraal’ uitgevoerd. Dat wil zeggen dat de gemeente niet alleen de schulden aanpakt, maar ook de onderliggende oorzaken. Binnen het gebiedsteam wordt goed samengewerkt in de integrale benadering van hulpvragen van inwoners. Dit geldt ook voor de samenwerking met de backoffice. De samenwerking met andere afdelingen, zoals invordering en belastingen kan verder ontwikkeld worden. Bijvoorbeeld op het gebied van het kwijtscheldingsbeleid. Het verbeteren van de samenwerking tussen afdelingen en hier effectief gebruik van maken is een continue proces. Ondersteunen doelgroep Verschillende initiatieven en projecten zijn gericht op de ondersteuning van inwoners bij het zo zelfstandig mogelijk functioneren in de samenleving. Stichting Leergeld heeft een bereik van meer dan 100% van de geschatte doelgroep. Deze voorziening is wijd bekend en laagdrempelig. Honderden kinderen zijn bereikt dankzij Leergeld. Op die manier hebben we effectief geïnvesteerd in gelijke kansen voor kinderen.

Het programma "Zet je leven in beweging" is ook zeer succesvol. Dit programma helpt mensen die nog enige afstand tot de arbeidsmarkt hebben om deze afstand te verkleinen door de inzet van een sporttraject, coaching en voedingsadvies. Alle deelnemers die het programma hebben doorlopen zijn doorgestroomd naar betaald of vrijwilligerswerk. Ondersteuning bij financiën ken een preventieve en curatieve aanpak. Preventief zijn onder andere het aanbieden van budgetcursussen en de voorbereidingen op start (februari 2021) van vroegsignalering van schulden. Curatief helpen we op verschillende manieren: Stichting Leergeld, het opzetten van een participatieregeling, kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, bijstandsuitkeringen, uitkeringen voor zelfstandigen, bijzondere bijstand, individuele inkomenstoeslag, de AV Frieso, Papierwinkel. Pilot met de bibliotheek De pilot Taalplein is in 2020 nog onvoldoende uit de verf gekomen. Dit komt door onder andere de coronamaatregelen, waardoor de Bibliotheek een groot deel van het jaar niet toegankelijk was. In oktober zou een begin worden gemaakt met de communicatie over het Taalplein. Dit wordt zodra dat mogelijk is weer opgepakt. Naar verwachting is dit in de loop van 2021.

Grip krijgen op de jeugdhulp Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2020 is verder gewerkt met de maatregelen Grip op Jeugd. De maatregelen zijn gericht op kostenbeheersing en op inhoudelijke doorontwikkeling van de uitvoeringspraktijk. Ze sluiten aan op de transformatie die we willen in het Sociaal domein. De maatregelen gaan met name over de producten die vallen onder maatwerkdienstverlening 18- (specialistische jeugdhulp). De uitgaven hierop lijken zich in 2020 te stabiliseren ten opzicht van 2019. Dat is mede bereikt door de ingezette maatregelen (controle op jeugdhulp, preventie op jeugdhulp, toegang naar jeugdhulp). Van een groot tekort op dit taakveld zoals in 2018 aan de orde was, is nu geen sprake. Dit bevestigt dat alle inspanningen en maatregelen uit Grip op Jeugd effect sorteren. We gaan door op deze ingeslagen weg en tegelijkertijd werken we aan verdere doorontwikkeling. Afgelopen jaar hebben we de inhoud nadrukkelijker betrokken bij Grip op Jeugd en zijn we begonnen met de ontwikkeling van hulpvraagbeleid. Op deze manier werken we er aan om in het programma Grip op Jeugd op basis van inhoud en hulpvraagbeleid te kijken naar de mogelijkheden om structureel goed op het geld te letten. In 2021 maken we dit concreet.

64

Op het jeugdbudget als geheel zien we in 2020 wel een tekort. Bij het overzicht baten en lasten wordt hier op ingegaan. Hierin is te zien dat dit deels onderdelen betreft waarop de invloed van de gemeente beperkt is.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Controle op jeugdhulp De Backoffice Sociaal domein (BOSD) heeft de maatregelen gericht op controle doorgevoerd en vastgelegd in werkprocessen. Hierbij gaat het onder andere om het uitvoeren van (meer) inhoudelijke controles op stopberichten en een uitbreiding van de signaalfunctie van de BOSD, de inkoopondersteuners en gebiedsteams. Er is nu veelvuldig direct contact tussen deze medewerkers. Waar nodig worden de werkprocessen naar aanleiding van deze contacten aangepast. Preventie op jeugdhulp In 2020 konden we niet de gewenste fysieke samenwerking en afstemming hebben met de verschillende partijen, waar kinderen en hun ouders mee te maken hebben (zoals onderwijs, jeugdgezondheidszorg). Wel bleek tijdens het organiseren van de noodopvang voor kwetsbare kinderen gedurende de lockdown dat er sprake is van een goede samenwerking tussen de gebiedsteams en de scholen. In de periode dat de scholen dicht waren, bleef de dienstverlening en werkwijze vanuit het gebiedsteam ongewijzigd. De gewenste specifieke inzet op de scholen, om gezamenlijk te komen tot een meer preventieve werkwijze, hebben we niet op kunnen pakken vanwege de coronamaatregelen. Toegang naar jeugdhulp In nauwe samenwerking tussen de gebiedsteams, de inkoopondersteuners en de gedragswetenschapper is gewerkt aan de kwaliteit van verwijzingen naar jeugdhulp.

De inkoopondersteuners hebben twee trainingen georganiseerd met als thema ‘formuleren en evalueren van resultaten’. In 2020 is door de inkoopondersteuners het 4-ogenprincipe (= extra controle op de afgegeven verwijzing) toegepast op zwaardere intensiteiten of specifieke profielen. Vanaf medio oktober 2020 zijn ook de directe verwijzingen (door huisartsen, jeugdartsen en voogden) met zwaardere intensiteiten doorgestuurd naar de inkoopondersteuners voor deze extra controle.

Grip krijgen op de Wmo Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In 2020 hebben we gezien dat de kostenontwikkeling en de instroom van nieuwe cliënten binnen de Wmo oploopt. Om meer grip te krijgen op de ontwikkeling van de Wmo is het maatregelen pakket "Grip op Wmo" ontwikkeld. Dit memo is in september door de gemeenteraad besproken en vastgesteld. Het memo bestaat uit drie categorieën maatregelen; 1. Maatregelen gericht op een kostenbewuste uitvoering 2. Beleidsmatige maatregelen die op de kortere termijn leiden tot het terugdringen van het tekort 3. Maatregelen gericht op transformatie Op basis van de verwachte ontwikkeling Wmo 2020 is er bij de voorjaarsnota 2020 een extra bedrag toegevoegd aan de begroting 2020. We zien dat deze forse stijging van cliëntaantallen in 2020 niet direct heeft doorgezet. We denken dat dit komt door de coronacrisis en de schrik die de crisis meebracht in de beginfase. Na de zomer 2020 zien we de cliëntaantallen weer gestaag toenemen.

65

Regionale Wmo-voorzieningen In tegenstelling tot 2018 en 2019 verwachten we een positief resultaat in 2020 voor Beschermd Wonen (BW). Minder inwoners hebben in 2020 gebruik gemaakt van intramuraal wonen in een BW instelling. Hierdoor kan het zijn dat er meer inwoners gebruik maken van de lokale Wmo maatwerkvoorzieningen. Daarnaast zijn de middelen in het gemeentefonds van de centrumgemeente voor 2020 gestegen. De inzet van het expertiseteam BW heeft onder andere gezorgd voor het opschonen van het BW bestand. Vanaf 1 januari 2021 gaat een deel van de BW cliënten over naar de Wet Langdurige Zorg (Wlz). Ondanks uitstel van de decentralisatie van de middelen tot 1 januari 2023 gaat de inhoudelijke transformatie BW wel door. Eind 2020 is er een concept regionaal plan BW opgeleverd. Zodra er duidelijkheid is over de financiële middelen wordt dit plan definitief gemaakt. De maatschappelijke opvang blijft voorlopig onder de centrumgemeente vallen. Hierover wordt over vier jaar een besluit genomen. Per 1 januari 2020 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) ingevoerd. Met deze nieuwe wet is er een mogelijkheid tot ambulante begeleiding. De gemeente heeft een belangrijke rol bij de uitvoering van deze wet. Er is een dienstverleningshandvest met de GGD afgesloten waarbij zij een deel van de taken die bij de Wvggz behoren uitvoeren.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Maatregelenpakket Wmo Het memo Grip op Wmo met daarin beschreven de maatregelen om meer grip te krijgen op de kostenontwikkeling Wmo is in september 2020 besproken en vastgesteld door de gemeenteraad. De voorbereidingen zijn gestart en in 2021 starten we met de uitvoering. Maatwerk Inwoners met een hulpvraag kunnen zich melden bij onze gebiedsteams. Daar wordt gekeken naar mogelijke oplossingen. Onderzocht wordt of inzet van het eigen netwerk of de sociale basis voldoende ondersteuning kan bieden. Is dat niet het geval, dan is een maatwerkvoorziening beschikbaar. Met ingang van 2020 zijn nieuwe contracten met zorgaanbieders voor maatwerkondersteuning in de Wmo afgesloten. Deze contracten bieden ruimte voor verdere doorontwikkeling van het aanbod, hierover vinden regelmatig gesprekken met aanbieders plaats. Met ingang van juni 2020 is ook een nieuwe overeenkomst voor hulpmiddelen afgesloten. Hiermee is na het faillissement van de eerdere leverancier in de eerste helft van 2020 de levering en het onderhoud van de hulpmiddelen ook richting toekomst weer geborgd voor onze inwoners.

Versterken ketensamenwerking jeugd Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Ook tijdens of juist in tijden van corona is er goed samengewerkt met onze ketenpartners. Bij hulpvragen van jeugdigen en ouders is zoals altijd in samenwerking gezocht naar de best passende oplossing. Vanwege landelijke corona-richtlijnen mochten de jongerenwerkers niet meer op de scholen voor voortgezet onderwijs komen. Ze hebben jongeren, binnen de geldende regels, wel op straat opgezocht. Ook is het contact via sociale media enorm toegenomen. Jongerenwerk heeft geregeld online activiteiten georganiseerd. Via deze online contacten zijn de jongerenwerkers regelmatig individueel benaderd door jongeren met een (hulp)vraag. De ‘bijvangst’ van de online activiteiten is zodoende heel waardevol. De praktijkondersteuner huisarts Jeugd (POH-Jeugd) was in 2020 in alle huisartspraktijken actief. Om naast het beantwoorden van de hulpvragen die bij huisartsen binnenkomen ook nog een bijdrage te kunnen leveren aan de samenwerking met het gebiedsteam en scholen, zijn er uren vrijgemaakt voor een extra POH-Jeugd. De werving heeft in 2020 plaatsgevonden, de start van de inzet van de extra uren is in 2021.

66

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Kansrijke start Vanuit het project Kansrijke Start is gewerkt aan een zorgpad voor kwetsbare zwangeren. Hierover is afstemming geweest met lokale organisaties zoals kraamzorg, GGD en de (klinisch) verloskundigen. Ook een zorgaanbieder is bij de ontwikkeling van dit zorgpad aangehaakt. Preventieve werkwijze scholen In 2020 is gebleken dat het hebben van vaste contactpersonen voor de scholen goed werkt. De scholen hebben hun vaste contactpersoon goed kunnen vinden, ook toen de scholen gesloten waren. Verdere inzet om te komen tot een meer preventieve werkwijze heeft nagenoeg het hele jaar stil gelegen. We willen namelijk goed inspelen op de vraag wat kinderen, ouders en hun leerkrachten nodig hebben. Bij twee basisscholen wilden we (in een pilot) werken aan deze samenwerking gericht op de preventieve werkwijze. Door corona en daardoor onder andere dat fysieke aanwezigheid en overleg bijna niet mogelijk was, is dit stil blijven liggen. In het najaar van 2020 is eenmaal een weerbaarheidstraining gegeven door twee vlechtwerkers bij een basisschool.

Versterken ketensamenwerking ouderen Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? In coronatijd is gebleken dat de doelgroep ouderen extra kwetsbaar is. Vereenzaming was een belangrijk aandachtspunt. Omdat fysieke bijeenkomsten niet mogelijk waren zijn er andere vormen gezocht om ouderen te bereiken. Bijvoorbeeld bewegen via de kabeltelevisie en de posteractie "Veur en deur" waarbij vrijwillige hulp werd aangeboden aan mensen die dat nodig hebben. Ook een digitaalcoach is ingezet om ouderen deel te kunnen laten nemen aan online-activiteiten. De inzet van een wooncoach voor ouderen om te kunnen blijven wonen in een geschikte woning is ook in 2020 van start gegaan. Ook is er als onderdeel van Grip op Wmo een eerste verkenning uitgevoerd voor een visie op wonen en zorg, waarbij de aandacht met name uitgaat naar de doelgroep ouderen.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Uitvoering geven aan het 'Uitvoeringsprogramma versterken ketensamenwerking ouderen' Ketensamenwerking is vormgegeven in een driehoeksoverleg met huisartsen (POH), wijkverpleegkundigen en de gemeente. Het driehoeksoverleg is regelmatig bij elkaar geweest in 2020.

Bestemming Noordwolde Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Bestemming Noordwolde is onderdeel van het provinciale project Aandachtsgebieden Stellingwerven. Tot en met 2023 werken we samen in de aanpak om te komen tot een stijging van het gemiddelde inkomen, een stijging van de participatie en betrokkenheid van bewoners en een daling van de werkloosheid. Er zijn de afgelopen jaren mooie resultaten geboekt, maar er blijven ook aandachtspunten.

Hebben we gedaan wat we wilden doen? Afronden fase 5 Het afgelopen jaar is, ondanks corona, veel gedaan. Zo zijn onder andere etalages van de leegstaande winkelpanden ingericht, hebben we ingezet op het samenwerken met de jeugd en jongeren. De stopcoaches hebben inwoners ondersteund met het stoppen met roken, zijn er kookworkshops en trainingen gegeven en is Ambacht Noordwolde officieel gestart als re-integratiebedrijf. Ook zijn er door de buurthuushulp klussen in het dorp uitgevoerd. Fase 5 is eind 2020 afgerond.

67

Samenwerking met dorp versterken We hebben actief ingezet op het versterken van de samenwerking in en met het dorp. En dat heeft verschillende resultaten opgeleverd. Zo is de dorpskrant Noordwolde verschenen. Deze krant is in plaats gekomen van het magazine Bestemming Noordwolde. Een krant van, voor en door het dorp heeft meer draagvlak en past goed bij de ontwikkelingen in het dorp. Ook zijn inwoners nauw betrokken geweest bij de plannen voor fase 6. Begin 2020 hebben kinderen en jongeren activiteiten georganiseerd met en voor elkaar. Opzet fase 6 (2021-2023) In 2020 hebben we door middel van een uitgebreide campagne input opgehaald bij inwoners in Noordwolde. Door corona was het niet mogelijk een grote bijeenkomst te organiseren, maar inwoners konden per post en online reageren. Er zijn ongeveer 160 reacties gekomen. Deze input hebben we meegenomen in het opstellen van de plannen voor fase 6.

Herstructurering Caparis Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? Het formele werkgeverschap wordt in het kader van de Wsw uitgeoefend door de GR SW Fryslân, en de feitelijke werkzaamheden worden door Caparis NV uitgevoerd. Caparis is daarvoor door de GR aangewezen als uitvoeringsorganisatie in de zin van artikel 2, tweede lid, van de Wsw. Na de herstructurering van Caparis die in 2019 is afgerond, is de gemeente Weststellingwerf vanaf 2020 niet langer aandeelhouder van Caparis. Met ingang van 2020 is door de gemeente een dienstverleningsovereenkomst met Caparis aangegaan voor de duur van vijf jaar (tot en met 2024).

Hebben we gedaan wat we wilden doen? De herstructureringsopdracht Sociaal Werkbedrijf afronden Dit project is succesvol afgerond eind 2019. Nieuwe afspraken maken met Caparis over de werkplekken voor het wsw personeel uit onze gemeente Dit onderdeel is succesvol afgerond eind 2019 met het sluiten van de dienstverleningsovereenkomst voor de periode 2020-2024.

Veranderopgave Inburgering (VOI) De wet Inburgering De nieuwe inburgeringswet moet ervoor zorgen dat inburgeraars zo snel mogelijk meedoen in Nederland, het liefst via betaald werk. Het nieuwe stelsel moet ervoor zorgen dat statushouders een zo hoog mogelijk taalniveau bereiken, de Nederlandse maatschappij leren kennen en vanaf de start van het traject naar vermogen meedoen. Om dit te realiseren krijgen gemeenten meer taken en een regierol in de uitvoering van het nieuwe inburgeringsstelsel. In dit stelsel hebben gemeenten onder andere een aanbodplicht van financiële ontzorging en taaltrajecten. Maatschappelijke regierol en huisvesting De wettelijke taken voor het ingaan van de nieuwe wet, zijn uitgevoerd door de hiervoor aangestelde welzijnsorganisatie Code Hans. Zij heeft alle lopende dossiers in de loop van 2020 overgedragen aan de gemeentelijke uitvoeringsteams. Taakstelling 2020 De taakstelling voor te huisvesten statushouders over 2020 was 18. In 2020 zijn hiervan 13 personen gehuisvest. Wegens de coronacrisis zijn er nauwelijks nieuwe woningen beschikbaar gekomen in het eerste en tweede kwartaal, dit kwam voorzichtig op gang richting het derde kwartaal. In het vierde kwartaal kon met de nieuwe lockdown in december weer een beperkt aantal huisvestingen plaatsvinden. Op verschillende COA locaties waar Weststellingwerf mee samenwerkt, brak er corona uit.

Hierdoor zijn verschillende gezinnen in een zogenaamde "locatie lockdown" terecht gekomen, en zijn geplande huisvestigingen stopgezet. 68

Beleidsindicatoren Gemeente 2017

Nederland

Beleidsindicatoren vanuit het rijk

Eenheid

2018

2019 2020

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de 574,2 590,2 587,2 leeftijd 15-64 jaar

2017

2018

2019 2020

- 761,1 775,8 792,1

-

Jongeren met een delict voor de rechter % 12 tot en met 21 jarigen

1%

1%

1%

-

1%

1%

1%

-

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin

% Kinderen in uitkeringsgezin

5%

5%

4%

-

7%

7%

6%

-

Achterstand onder de jeugd - Werkloze jongeren

% Werkloze jongeren

3%

2%

2%

-

2%

2%

2%

-

Netto arbeidsparticipatie

% Van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

64,8%

- 66,7% 67,8% 68,8%

-

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

320,1 307,5 276,6 379,3 418,6 401,1 381,7 459,7

Lopende re- integratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners van 493,8 517,1 318,5 386,9 271,3 305,2 207,0 202,0 15-64 jaar

Jongeren met jeugdhulp

% Van alle jongeren tot 18 jaar 11,6% 11,0% 11,7%

- 11,4% 11,8% 12,3%

Jongeren met jeugdbescherming

% Van alle jongeren tot 18 jaar

1,3%

1,6%

1,7%

-

1,2%

1,2%

1,2%

Jongeren met jeugdreclassering

% Van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

-

0,3%

0,3%

-

-

0,4%

0,4%

-

WMO Clienten met een maatwerkarrangement

Aantal per 10.000 inwoners

580

620

690

640

620

640

680

640

66% 67,6%

-

Een - (liggend streepje) betekent dat er (nog) geen cijfers bekend zijn (gemaakt) voor de periode. Bron: www.waarstaatjegemeente.nl - Bron geraadpleegd op 1 maart 2021

Hoeveel heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Rekening 2020

Actuele begroting 2020

Primitieve begroting 2020

Verschil begroot werkelijk

Lasten

35.377

33.224

31.362

Baten

-11.121

-7.900

-7.815

3.221

Saldo van lasten en baten

-24.255

-25.323

-23.547

-1.068

Onttrekkingen Resultaat

-2.153

8

60

0

52

-24.247

-25.263

-23.547

-1.016

Toelichting - Wat mag het kosten De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 6.

69

Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu Portefeuillehouder(s) Zonderland en Rikkers Organisatieatie

Ruimte, Sociaal domein, Publiekscentrum, Dienstverlening, Bedrijfsvoering en Organisatie (DBO)

Taakvelden •

Riolering

•

Volksgezondheid

•

Milieubeheer

•

Afval

•

Begraafplaatsen en crematoria

Beleidsnota's •

2020 Uitvoeringsprogramma Fysieke leefomgeving

•

Plan van aanpak Jongeren Op Gezond Gewicht 2019-2021

•

2019 Uitvoeringsprogramma Drank- en Horecawet 2019-2021

•

2018 Watergangen waarop via een riooloverstort wordt geloosd

•

Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2016-2020)

•

2015 Gemeentelijk Afvalstoffen Plan (GAP 2015-2018)

•

Plan van Aanpak gezondheidsachterstanden 2019-2021 - De GIDS-aanpak in Weststellingwerf

•

Projectplan Vitale Regio Noordwolde 2018-2020

•

'Gezond Weststellingwerf'. Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2018-2021

•

2020 Bodembeheerplan (geactualiseerde bodemkwaliteitskaart)

•

2014 Preventie- en handhavingsplan Drank- en Horecawet

•

2013 Visie op de drie decentralisatie (kadernota Wmo/gezondheidsbeleid)

•

2012 Geurverordening Weststellingwerf

•

2017 Evenementenbeleid

•

2011 Gebiedsvisie Wet geurhinder en veehouderij

•

2020 Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid (inclusief Strategische Planning)

•

2010 Notitie Geurbeleid

•

2008 Notitie Beleidskaders nieuwe Wet geluidshinder

•

2007 Notitie Mestvergisting

70

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid Klimaat en duurzaamheid Regionale Energie Strategie Fryslân (RES-Fryslân) Het uitvoeringstraject RES-Fryslân is een opdracht uit het Nationaal Klimaatakkoord. In de eerste helft van het afgelopen jaar (mei) stemde u in met de concept RES-Fryslân. De gerealiseerde en vergunde duurzame energieprojecten in onze gemeente maken daar deel van uit. Vervolgens is in 2020 provincie-breed verder onderzoek verricht naar meer potentiële locaties waar duurzame energie en warmte kan worden opgewekt (met een uitloop in de eerste helft van 2021). Dat alles vormt uiteindelijk de RES-Fryslân 1.0 die ook uw raad in de loop van 2021 wordt voorgelegd. Het betreft een cyclisch proces, waarbij iedere twee jaar de RES-Fryslân wordt herzien. Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid (inclusief Strategisch Planning) Aan het einde van het tweede kwartaal heeft u kennis genomen van de eerste Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid en de bijbehorende strategische planning. Binnen de vier programmapijlers zijn de concrete opgaven benoemd en is beschreven hoe hier uitvoering aan wordt gegeven. Zo is op een programmatische wijze inhoud gegeven aan het gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid.

In deze jaarrekening geven wij aan welke resultaten in 2020 hier onder meer zijn behaald (onder dit kopje, en onder de kopjes -Van Klimaatakkoord Parijs naar een Duurzaam Weststellingwerf- en -Werken aan een duurzaam Weststellingwerf-). Transitievisie Warmte Weststellingwerf Eind 2020 is gestart met de voorbereidingstraject om te komen tot een Transitievisie Warmte Weststellingwerf. Ook hier gaat het om de uitvoering van een opdracht uit het Nationaal Klimaatakkoord. Doel is om zo meer zicht te krijgen op de wijze waarop er uiterlijk in 2050 geen fossiele brandstoffen (waaronder aardgas) meer gebruikt worden voor het verwarmen van woningen/gebouwen en voor het koken. Wij hebben besloten om deze visie in samenwerking met Opsterland en Ooststellingwerf te gaan opstellen. Hiervoor gaan we samen externe expertise inhuren. Eind 2020 is hiertoe een OWO-aanbestedingstraject gestart. Een voorstel aan uw raad om hiervoor het benodigde geld beschikbaar te stellen, is voorbereid en u ter besluitvorming voorgelegd (raadsvergadering van januari 2021). Regeling Reductie Energieverbruik (RRE) In 2020 is een start gemaakt met de besteding van de door de rijksoverheid toegekende RRE-subsidie (eind 2019 ontvangen specifieke uitkering van € 90.000).

In eerste aanleg lag de focus op zowel het opleiden/inzetten van energiecoaches, stimuleringsacties voor particuliere woningeigenaren en het kunnen laten organiseren van informatiebijeenkomsten/workshops. Corona heeft er toe geleid dat er vooral is ingezet op de voucherregeling particuliere woningeigenaren voor het treffen energiebesparende maatregelen. Er is een eerste groep inwoners opgeleid tot energiecoach. Stichting De Duurzame Toekomst uit Steggerda heeft hier een sleutelrol in vervuld. De uitvoering van de Regeling is door het Rijk verlengd tot in 2021. Eind 2020 is ook de éénmalige specifieke uitkering Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) aangevraagd. Deze subsidie is in 2021 toegekend en nu kunnen ook huurders worden gestimuleerd om energie te besparen in hun woning en kan een vervolg worden gegeven aan het energiecoachestraject. Gemeentelijk Energieloket In 2020 hebben wij hiertoe de samenwerking met www.duurzaambouwloket voortgezet. Het is de digitale schakel tussen onze inwoners en de beschikbare informatie, subsidiemogelijkheden en energiecoaches. Ook de uitvoering van voornoemde RRE regeling loopt via het Gemeentelijk Energieloket. Duurzame mobiliteit De opgave duurzame mobiliteit is omvangrijk. Het afgelopen jaar informeerden wij u hier uitgebreid over in een memo.

In de 2020 lag de focus vooral op het voor de komende jaren up-to-date krijgen van de openbare laadinfrastructuur voor elektrisch rijden. De gemeenten in Fryslân hebben samen met de provincie de laatste hand gelegd aan het voorbereiden van een gezamenlijk aanbestedingstraject die hierin gaat voorzien. Begin 2021 wordt hier verder uitvoering aangegeven. Hierbij is de verwachting dat de gemeente tegen relatief lage kosten hierin kan voorzien.

71

Kleine windmolens (tot een as-hoogte van 15 m) Het afgelopen jaar is de provinciale discussie over het toestaan van kleine windmolens afgerond. Met twee moties (2018/2019) riep uw raad het provinciaal bestuur op tot een ruim provinciaal plaatsingsbeleid te komen om daarmee de gemeente de ruimte te geven met een eigen gemeentelijk plaatsingsbeleid kleine windmolen-initiatieven uit de samenleving van Weststellingwerf mogelijk te maken. Om dat nog een keer kracht bij te zetten, dienden wij begin 2020 een zienswijze in naar aanleiding van de ontwerpwijziging verordening Romte Fryslân 2014 (wind). De provincie hield uiteindelijk toch vast aan een stringent plaatsingsbeleid zonder ruimte voor couleur locale. Onder vergaande voorwaarden zijn er alleen mogelijkheden bij agrarische bedrijven. In de tweede helft van 2020 zijn de eerste gesprekken gestart met initiatiefnemers. Wij verwachten dat in de loop van 2021 de eerste kleine windmolens in onze gemeente geplaatst gaan worden Riolering In december 2020 heeft de gemeente het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 (GRP 2021-2025) vastgesteld. In dit GRP 2021-2025 zijn negen klimaatmaatregelen opgenomen die bijdragen aan het beperken van wateroverlast. Deze negen maatregelen wordt gedurende de looptijd van het GRP 2021-2025 uitgevoerd.

Fumo (Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing) Het basistakenpakket van de FUMO is per 1 januari 2020 uitgebreid. De bijdrage aan de FUMO was als gevolg daarvan hoger dan geraamd. Door de verplichte overdracht van taken naar de FUMO is er ook een overdracht van formatie c.q. vacaturegelden aan de orde. De FUMO voert de taken diepgaander uit waardoor de kosten hoger liggen en de dekking niet volledig is gevonden binnen de formatieruimte van de taken die overgaan. Dit is in 2020 nog niet volledig uitgekristalliseerd. Na een moeizame start vanaf 2014 is de de FUMO in 2019 gestart met het doorlopen van een proces om zich voor te bereiden op de toekomst. In 2020 zijn wij in dat verband bezig geweest met: - het beter stroomlijnen van de rollen opdrachtgever/eigenaar; - vanuit de kring gemeentesecretarissen instellen van een klankbordgroep voor periodiek overleg met de directeur FUMO; - voorbereiden op de inwerkingtreding van de Omgevingswet; - het opstellen van een nieuw financieringssysteem. Dat nieuwe systeem gaat uit van het betalen voor de feitelijk afgenomen diensten in plaats van werken met kengetallen. Deze nieuwe systematiek werkt kostenverhogend voor onze gemeente. Besluitvorming binnen de FUMO moet nog plaatsvinden. De Gemeenschappelijke Regeling zal hiervoor ook moeten worden aangepast.

Openbare verlichting Vanaf 2019 wordt de openbare verlichting versneld vervangen door ledverlichting. Door verlichtingsarmaturen te vervangen wordt veel energie bespaard, tot wel 50% per lichtmast. Waar relatief nieuwe verlichtingsarmaturen staan wordt alleen de lamp vervangen door een ledlamp, zodat het verlichtingsarmatuur nog langer kan worden gebruikt. Afval De raad heeft zich uitgesproken om de landelijke– milieudoelstellingen VANG te willen behalen. Deze doelstellingen zijn het terugbrengen van de hoeveelheid te verbranden huishoudelijk restafval naar 100 kg/inw in 2020 en 30 kg/inw in 2025 met 75% afvalscheiding. Een afvalstrategie die stuurt op een trendbreuk is nodig om de hoeveelheid restafval terug te dringen. Het college heeft in 2020 opdracht gegeven om een strategienota voor grondstoffenbeleid in Weststellingwerf uit te werken. De nota beschrijft de totale kolom huishoudelijk afval waarbij afval onderdeel is van duurzaamheid en geeft inzicht in de financiële gevolgen van de verschillende varianten van inzameling. De strategienota grondstoffenbeleid Weststellingwerf 2021, wordt aangeboden aan de raad om hier een besluit over te nemen.

72

Eikenprocessierups In 2020 hebben we voor het beheersen van de eikenprocessierups (epr) voor een andere aanpak gekozen om te voorkomen dat er veel overlast ontstaat. Op plaatsen waar veel mensen wandelen, fietsen, sporten en wonen zijn 4500 eiken behandeld met nematoden (minuscule wormpjes) met een goed resultaat, 96% van die eiken hadden geen epr meer. Er is voorlichting gegeven en samen met bewoners, dorpsbelangen en vogelwachten zijn er grote en kleine projecten uitgevoerd om de natuurlijke vijanden van de epr (onder andere vogels, sluipwespen en sluipvliegen) te stimuleren. Steeds meer inwoners doen mee. In onze gemeente is de stijging van het aantal nesten 18%, terwijl in andere noordelijke gemeenten dit tot wel 50% was. Door onze aanpak met nematoden is de stijging enigszins beperkt gebleven. Er zijn meerdere proeven uitgevoerd, onder andere een duurzame methode met sluipvliegen en sluipwespen welke landelijke media aandacht kreeg. Lokaal gezondheidsbeleid De uitvoering van de verschillende plannen voor het gezondheidsbeleid verliep in 2020 niet geheel volgens planning. Reden hiervoor is de uitbraak van het coronavirus, waardoor beperkingen ontstonden en prioriteiten verschoven. Sommige activiteiten voerden wij helemaal niet uit of in aangepaste vorm.

Dit virus en de landelijke maatregelen deden een beroep op de hele gemeentelijke organisatie, maar zeker ook op de afdeling Sociaal domein en daarbinnen het onderdeel gezondheid. Maar ook op andere betrokken partijen, zoals scholen, horeca en supermarkten. In 2020 is nog steviger ingezet op samenwerking met beleidsterreinen binnen en buiten Sociaal domein. En met partijen buiten de gemeente. Zoals de samenwerking met de huisartsen op gebied van jeugd, het bevorderen van de gezondheid van ouderen met WMO (onder andere interventie ‘Powerful Ageing’ uit Grip op Wmo) en de samenwerking met ruimte, communicatie en veiligheid in het crisisteam corona. Eigenlijk was en is integrale- en ketensamenwerking een rode draad in de realisatie van het gezondheidsbeleid. In 2020 is de landelijke nota gezondheidsbeleid 2020—2024 ‘Gezondheid breed op de agenda’ vastgesteld. Wij zijn gestart met het verkennen van een aanpak voor het opstellen van nieuw lokaal gezondheidsbeleid. Ook werd ‘De Friese Preventieaanpak’ vastgesteld. Een aanpak waarin op provinciaal niveau, alle aparte preventieprogramma’s aan elkaar verbonden worden. Dit op zo'n manier dat de programma’s elkaar versterken. In 2020 stelde het college de nieuwe subsidieregeling voor gezondheid vast. Deze voldoet nu aan de nieuwe algemene subsidievoorwaarden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=5fa140ff-6a59-4601-82f3-0b7b46c5ac39