I-8b Bijlage 1 - Rapport toeristische ontwikkelstrategie ZO Friesland.pdf
Tekst van het document
2%
18%
22%
Veel te weinig
1% 4%
Te weinig Niet te weinig/niet te veel Te veel Veel te veel Weet ik niet 53%
Figuur B5.2 In welke mate bezoeken toeristen uw woonplaats?
3%
8%
12% Heel weinig Weinig
12%
Niet weinig/niet veel Veel 39% 26%
Fysieke domeinen van draagkracht Omdat er geen normen beschikbaar zijn t.a.v. draagkracht, hebben we de kennis van experts van de verschillende domeinen benut om inzicht te krijgen in de draagkracht. Zie bijlage 1 voor een overzicht van de experts per
Heel veel Weet ik niet
- Het merendeel (51%) is van mening dat er (heel) weinig toeristen zijn of haar woonplaats bezoeken. 15% vindt dit (heel) veel.
49
Figuur B5.4 In hoeverre bent u het eens of oneens met onderstaande stellingen?
Figuur B5.3 In hoeverre bent u het eens of oneens met onderstaande stellingen? Toerisme vermindert de leefbaarheid van mijn woonomgeving
14%
56%
Mijn inkomen/het inkomen van mijn gezin is (deels) afhankelijk van toerisme
Toerisme in Fryslân maakt me trots inwoner van Fryslân te zijn
19%
65%
4%
0%
9%
10%
38%
30%
Helemaal mee oneens Mee eens
25%
21%
20%
6% 2%
40%
50%
Mee oneens
Helemaal mee eens
6% 3%1%1%
27%
60%
70%
80%
90%
Niet mee oneens/niet mee eens
Weet ik niet
3%
Toeristen zorgen voor overlast (geluid, zwerfvuil, enz.) in mijn woonomgeving
Door de komst van toeristen ziet de openbare ruimte in mijn woonomgeving er beter uit
13%
6%
ONTWIKKELSTRATEGIE ZUIDOOST FRIESLAND
50
24%
19%
35%
9%
23%
3% 5%
5%
8%
1%
100%
Door toerisme heb ik het gevoel dat bepaalde delen van mijn woonomgeving niet meer van ons zijn
Dankzij toerisme zijn er meer winkel- en horecagelegenheden in mijn leefomgeving
21%
8%
0% - 70% van de respondenten is van mening dat toerisme de leefbaarheid van de woonomgeving niet beïnvloedt; - Er is nog weinig economisch profijt van toerisme onder inwoners: slechts 4% van de respondenten geeft aan het (helemaal) eens te zijn met de stelling dat het inkomen (deels) afhankelijk is van toerisme. - Toerisme maakt inwoners trots om inwoner van Fryslân te zijn: 65% is het hier mee eens.
51%
54%
28%
10%
20%
27%
30%
Helemaal mee oneens Mee eens
15%
40%
Mee oneens
Helemaal mee eens
- Er wordt weinig overlast (geluid, zwerfafval, etc.) ervaren in de woonomgeving als gevolg van toeristen: 12% van de respondenten geeft aan dit te ervaren. - De meningen over de verbetering van de openbare ruimte zijn verdeeld: 30% vindt dat de openbare ruimte er niet per se beter uitziet door de komst van toeristen, 35% is neutraal en 27% vindt dat dit wel zo is. - Er is nauwelijks sprake van vervreemding in de woonomgeving: slechts 6% vindt dat hier sprake van is - Inwoners zien nog niet duidelijk dat toerisme bijdraagt aan de winkel- en horecagelegenheden: 36% ziet dit niet, 27% is neutraal en 31% ziet dit wel.
51
50%
25%
60%
70%
80%
5%1%4%
6%
6%
90%
Niet mee oneens/niet mee eens
Weet ik niet
100%
Figuur B5.6 Toerisme heeft, alles bij elkaar genomen, ...
Figuur B5.5 In hoeverre bent u het eens of oneens met onderstaande stellingen?
9%
Toerisme...
Veel meer nadelen dan voordelen
9%
zorgt ervoor dat er meer levendigheid is in mijn woonomgeving
3%
zorgt ervoor dat er meer culturele voorzieningen en evenementen in de provincie zijn
1%4%
draagt bij aan de bescherming en het behoud van historische gebouwen en/of stads- en dorpsaangezichten
1% 6%
12%
18%
52%
16%
5%
60%
22%
3%
33%
36%
beschadigt natuurgebieden in de provincie
3%
31%
41%
17%
0%
10%
3%
11%
4%
21%
20%
30%
40%
16%
50%
6%1%
18%
52%
60%
70%
80%
3%
17%
57%
gaat ten koste van de rust en ruimte in de provincie
zorgt voor parkeerproblemen in mijn woonomgeving
13%
3%3%
7% 3% 5%
90% 100%
Meer nadelen dan voordelen
32%
Conclusie sociale draagkracht Over het algemeen staat men positief tegenover bezoekers. Het aantal toeristen wordt nauwelijks als te veel ervaren. Er is daarmee nog ruimte voor ontwikkeling van bezoekers. Bezoekers doen nog geen afbreuk aan de leefbaarheid in de woonomgeving. Wel worden er negatieve effecten ervaren, het is belangrijk dat deze goed gemanaged blijven. Tegelijkertijd zijn er ook kansen om meer te profiteren van toerisme. We concluderen dat er sprake is van balans, met zelfs nog in sommige mate sprake van onderdruk: er wordt nog niet altijd geprofiteerd en men ziet nog niet altijd dat toerisme ook kan bijdragen aan het behoud van voorzieningen en het beheer en onderhoud.
Nadelen en voordelen zijn in balans Meer voordelen dan nadelen Veel meer voordelen dan nadelen Weet ik niet
43%
Op de vraag in hoeverre de voordelen opwegen tegen de nadelen, geeft het merendeel van de respondenten in Zuidoost Friesland (43%) aan dat er meer voordelen zijn dan nadelen. Ook geeft 32% aan dat de nadelen en voordelen in balans zijn. Slechts 7% geeft aan dat er (veel) meer nadelen zijn dan voordelen. Figuur B5.7 Vindt u dat er inspanningen moeten worden gedaan om meer toeristen naar Fryslân te trekken? -
Helemaal mee oneens Mee eens - Uit bovenstaande stellingen leiden we af dat inwoners zowel positieve als negatieve effecten ervaren. Het merendeel van de respondenten is bijvoorbeeld van mening dat toerisme zorgt voor meer levendigheid (65%), dat het zorgt voor meer culturele voorzieningen en evenementen (77%) en dat het bijdraagt aan de bescherming en het behoud van erfgoed (68%).
ONTWIKKELSTRATEGIE ZUIDOOST FRIESLAND
52
Mee oneens
Helemaal mee eens
Niet mee oneens/niet mee eens 42%
Weet ik niet
- Tegelijkertijd ziet ook een deel van de respondenten (27%) dat toerisme ten koste gaat van de rust en ruimte en dat het natuurgebieden beschadigt (21%). Overigens zijn ook ongeveer een derde van de respondenten het niet eens met die stellingen en zien deze impacts niet. - Er worden weinig parkeerproblemen ervaren als gevolg van toeristen, namelijk door 10% van de respondenten.
58%
Nee Ja
58% van de respondenten in Zuidoost Friesland is van mening dat er meer inspanningen gedaan moeten worden om meer toeristen naar de provincie te trekken.
53
Bijlage 6 Uitnodigingskader
thema’s, zoals duurzaamheid, slimme groei, onderscheidend vermogen, de brede welvaart en de leefbaarheid voor de inwoners.
In dit hoofdstuk staat weergegeven welke uitgangspunten de regio hanteert voor een passende toeristisch-recreatieve ontwikkeling; het uitnodigingskader. In de regio zijn verschillende initiatiefnemers actief met planvorming. Dat is goed nieuws want dat geeft aan dat er kansen zijn waar initiatiefnemers op in willen spelen. Vaak gaat het om meervoudige en complexe aanvragen, van meerdere accommodatiesoorten, maar ook van een combinatie van dagrecreatie met verblijfsrecreatie. Er is op dit moment geen regionaal (ruimtelijk) kader waar dit soort initiatieven aan kunnen worden getoetst en tot wasdom te laten komen. De regio nodigt ondernemers nadrukkelijk uit om hun initiatieven te ontplooien in zowel dag- en verblijfsrecreatie. Met dit uitnodigingskader verschaffen we duidelijkheid over welke initiatieven wenselijk zijn en gestimuleerd worden voor zowel dag- als verblijfsrecreatie. Hiermee wordt vooraf duidelijk wat een initiatief kansrijk maakt en welke uitgangspunten hierbij gehanteerd worden. Uitgangspunt is duurzame en circulaire ontwikkelingen. Het regionale uitnodigingskader wordt hieronder weergegeven. Dit is een kader op hoofdlijnen en vraagt een vervolgactie, die hieronder staat beschreven. Acties 1. Het verder uitwerken van de (ruimtelijke en circulaire) kaders voor dag- en verblijfsrecreatie incl.
een proceswijzer (welke stappen moet een initiatiefnemer zetten) en in samenhang met het Actieprogramma Vitale Verblijfsaccommodaties van de provincie. We nodigen ondernemers uit om nieuwe initiatieven te ontplooien, uitgaande van onderstaande uitgangspunten:
- Aansluiting bij de gewenste doelgroepen/leefstijlen: het moet duidelijk zijn op welke doelgroep het initiatief zich richt en bij welke verhaallijn het aansluit. De doelgroep sluit aan bij de gewenste doelgroepen/leefstijlen van de regio.
Specifiek voor verblijfsrecreatie geldt tevens: - Geen strijdig gebruik: nieuwe initiatieven zijn uitsluitend gericht op toeristisch gebruik en niet op verhuur voor lange termijn of de huisvesting van arbeidsmigranten. Mogelijkheden voor het verplichten van bedrijfsmatige exploitatie en verbod op uitponding worden verkend.
- Kwaliteitsverbetering: de gemeenten stimuleren initiatieven die een kwaliteits- of vitaliteitsimpuls inhouden bij of bestaande recreatiebedrijven of nieuwe initiatieven. - Landschappelijk en qua schaalgrootte passend zijn: op de ene locatie zal een grotere voorziening wel passend zijn, waar op een andere locatie nog maar ruimte is voor een kleinschalig initiatief. Daarnaast is er aandacht voor landschappelijke inpassing. - Ontwerp zo veel mogelijk circulair: een initiatief neemt de 7 pijlers van de Circulaire Economie als uitgangspunt: materialen hoogwaardig (her) gebruiken; energie komt van hernieuwbare energiebronnen; biodiversiteit versterken; water duurzaam winnen en gebruiken; maatschappij en cultuur versterken; gezondheid en welzijn versterken; geld is een middel om sociale en ecologische waarde te creëren. Hoe meer het initiatief bijdraagt en scoort op de pijlers, des te kansrijker het initiatief. - Uitnodigend richting ondernemers en de Mienskip: de gemeente hanteert een ‘ja, mits’ houding voor nieuwe initiatieven. Daarbij geldt: hoe meer een initiatief bijdraagt en positief scoort op de principes, des te kansrijker het initiatief. Burgerinitiatieven (Mienskip) zijn kansrijk omdat ze het aanbod kunnen verrijken en zorgen voor profijt bij inwoners. - Aansluiting bij provinciaal beleid en uitvoeringsprogramma’s, o.a.
op het gebied van de gewenste ontwikkeling, zoals omschreven in het Actieplan Vitale Logiesaccommodaties’ in het kader van het uitvoeringsprogramma Gastvrij Fryslan 2028, maar ook de uitgangspunten genoemd in de Ontwerp Omgevingsverordening Fryslân.
- Bijdragen aan opgaven: een initiatief moet bijdragen aan actuele ONTWIKKELSTRATEGIE ZUIDOOST FRIESLAND
54
55
Bijlage 7 Integrale benadering Circulaire Economie in Friesland en Actieplan Circulaire Gastvrijheidssector
ONTWIKKELSTRATEGIE ZUIDOOST FRIESLAND
56
Zie ook als voorbeeld de checklist groene ondernemers van Visit Wadden https://www.visitwadden.nl/nl/over-ons/ondernemers/checklist-groeneondernemers De provincie Friesland werkt in haar uitvoeringsprogramma Gastvrij Fryslân 2028 aan zeven opgaves in de gastvrijheidssector. Voor de gastvrijheidssector is vanuit de opgave slimme groei het actieplan Circulaire Gastvrijheidssector opgesteld. Een uitvoeringsplan met een duidelijk toekomstbeeld en concreet handelingsperspectief. Op 3 niveaus; ‘Bedrijven, Bestemmingen en Bezoekers/Bewoners’ wordt aan de hand van concrete doelen en acties toegewerkt naar een circulaire gastvrijheidssector. (https://circulairfriesland.frl/app/uploads/2021/07/Actieplan-circulairegastvrijheidssector-Fryslân.pdf)
7 pijlers van een circulaire economie VEERK R A CH T
In Friesland gebruiken we geen definitie maar benaderen we circulariteit vanuit een breed en integraal perspectief. Een bloeiende samenleving op een aarde met zelfherstellende en regenererende capaciteiten is het uiteindelijke doel van de circulaire economie. Bij het werken aan de transitie naar een circulaire economie baseert Circulair Friesland zich onder andere op de 7 pijlers van de circulaire economie van duurzame denktank Metabolic. Deze 7 ontwerp-principes staan voor het ideaalbeeld van de circulaire economie. Idealiter is dit waar in de toekomst alle producten en diensten in de circulaire economie aan voldoen. Hier werken we in Friesland stap voor stap naartoe. - Materialen hoogwaardig (her)gebruiken (grondstoffen blijven grondstoffen) - Energie komt van hernieuwbare energiebronnen - Water duurzaam winnen en gebruiken. - Biodiversiteit versterken. - Maatschappij en cultuur versterken - Gezondheid en welzijn versterken. - Geld is een middel om sociale en ecologische waarde te creëren.
Deze ontwerp-principes vormen een praktische leidraad voor zowel overheden als ondernemers om duurzame en circulaire ontwikkelingen te stimuleren en te toetsen. (www.circulairfriesland.frl)
TIE RAN A P S AN R T
Friesland heeft als ambitie in 2025 één van de meest circulaire regio’s van Europa te zijn. Van de circulaire economie bestaan veel definities, die in essentie op hetzelfde neerkomen: van verbruiken naar duurzaam gebruiken. De circulaire economie gaat echter verder dan het sluiten van kringlopen. Het doel is een veerkrachtige, inclusieve en leefbare samenleving te ontwikkelen. Het is hierbij belangrijk dat bij het sluiten van een kringloop geen andere schadelijke neveneffecten ontstaan voor mens en milieu. Waar mogelijk wordt een positieve bijdrage geleverd.
BILLIJKHEID
57
//beetsterzwaag