CConstaterende datWeststellingwerf
Koppel je AI →
Document · PDF

I-7b Jaarverslag 2021 en uitvoeringsprogramma 2022.pdf

Raadsvergadering 7 maart 2022, gemeente WeststellingwerfBij agendapunt: Ingekomen stukken24.452 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Hierin staat vermeld dat bij elke aanvraag om een vergunning Alcoholwet van commerciële horeca-inrichting ook Bibob wordt toegepast. Het aantal keren dat Bibob wordt toegepast wordt gekoppeld aan het aantal aanvragen Alcoholwetvergunningen die voor 2022 worden verwacht. Deze komen namelijk vaak overeen. Daarnaast kan de Bibob toegepast worden bij omgevingsvergunningen. Van deze mogelijkheid is nog geen gebruik gemaakt, maar er wordt niet uitgesloten dat dat in 2022 wel gaat gebeuren. Dit is mogelijk wanneer er een bijzonder object gerealiseerd wordt of wanneer daartoe een andere reden is (bijvoorbeeld vermoeden van ondermijning, gemeentelijk speerpunt).

6.4 Toezicht en handhaving In deze categorie worden alle soorten controles vanuit toezicht en handhaving weergegeven. In de tabel van de planning in de bijlage staan het aantal keer dat er een controle op dat onderwerp wordt uitgevoerd aangegeven. Net als 2021 zal 2022 een bijzonder jaar worden. We zitten nog steeds in de Corona crisis en naar verwachting gaan we over naar de nieuwe Omgevingswet. Daarnaast gaat toezicht en handhaving in 2022 beginnen om van reactief werken over te schakelen naar een meer pro actievere manier van werken en welke tegelijkertijd meer risico gestuurd is. Er wordt gekozen voor een horizontale aanpak, waarmee bedoeld wordt dat we meer bedrijven gaan bezoeken in de breedte en de diepte ingaan waar dit wordt gevraagd. We worden daarmee meer zichtbaar en werken vanuit de verbinding. Vriendelijk waar het kan, doortastend waar het moet. We leggen de nadruk op 24

de onomkeerbare zaken. Dit komt overeen met het vastgestelde beleid. Ook gaat toezicht en handhaving meer samenwerken met de handhavingspartners zoals politie, veiligheidsregio en de private terreinbeheerders zoals Staatsbosbeheer en It Fryske Gea. Dit zal moeten resulteren in meer gemeenschappelijk optreden. Controles Wabo Hieronder worden de controles verstaan die worden gedaan in het kader van een onderdeel vanuit de Wabo. Dit kan een controle zijn op basis van een verleende vergunning maar ook een controle op basis van een ingediende klacht over een illegaal bouwwerk. In 2022 zal er in de taakvelden milieu en bouw meer risico gestuurde gewerkt gaan worden. Hierdoor zal er op een verantwoorde manier tijd vrijgemaakt worden om projectmatig te gaan werken. Doelstelling is om projecten integraal op te pakken met bijvoorbeeld bouw, brandveiligheid en ondermijning. Bouw Hier worden alle controles weergegeven die worden gedaan op de activiteit bouwen. Enerzijds zijn het aantal verleende vergunningen voor bouw van belang, maar ook het aantal klachten en meldingen die over bouwwerken worden ingediend. In 2022 zullen de controles op de activiteit bouw risico gestuurd gecontroleerd worden. Daarnaast zullen de toezichthouders bouw deelnemen aan een aantal projecten. Brandveiligheid Voor brandveiligheid is een onderscheid gemaakt in twee soorten. Allereerst de periodieke controles.

In de gemeenten zijn verschillende vergunningen of meldingen brandveilig gebruik verleend of geaccepteerd. Al deze bedrijven worden periodiek bezocht om te bekijken of er nog wel aan de voorwaarden wordt voldaan. Kortom, of het pand nog wel brandveilig is. Bij een verzorgingshuis wordt dit jaarlijks gecontroleerd terwijl dit voor een loods van een bedrijf op een industrieterrein bijvoorbeeld maar 1x per 4 jaar plaatsvindt. Regionaal is de controlefrequentie vastgesteld vanuit de Veiligheidsregio Friesland. Deze controlefrequentie wordt ook in de OWO-gemeenten gehanteerd. Dit geeft elk jaar een aantal periodieke controles brandveiligheid. Die worden dan in het eerste onderdeel benoemd.

Prioriteit gebouw

1 (zeer hoog)

2 (hoog)

3 (gemiddeld)

4 (beperkt)

5 (zeer laag)

Controlefrequentie

100%

50%

33%

25%

0%

Toelichting

Eens per jaar

Eens jaar

per

2 Eens jaar

per

3 Eens jaar

per

4

Totaal

Piep-systeem

Tabel 9: Controlefrequentie brandveiligheid VTH-beleidsplan

Voor de planning van 2022 wordt ingezet om het aantal periodieke controles zoals uit bovenstaande tabel in te plannen. In het onderdeel overige controles brandveiligheid worden de hercontroles vanuit de periodieke controles weergegeven. Als bij de eerste controle een strijdigheid wordt gezien, dan moet dit binnen een termijn worden hersteld. Na afloop van deze termijn vindt er een hercontrole plaats. Deze hercontrole is dan in het tweede onderdeel terug te vinden. Tevens zitten hier controles op basis van bijvoorbeeld een klacht of verzoek om handhaving in met onderdeel brandveiligheid. De veiligheidsregio neemt de brandveiligheid controles voor haar rekening. Afgesproken is dat prioriteit wordt gegeven aan de categorieën 1 en 2 (zeer hoog en hoog). Een eigen medewerker zal vrijgemaakt worden achterstanden die zijn ontstaan in de categorieën 3 en 4 (gemiddeld en beperkt) weg te werken.

25

Milieu Voor milieu geldt nog een extra onderscheid. Zoals al aangegeven is bij de categorie meldingen, vallen bepaalde milieubedrijven onder de basistaken vanuit het Besluit VTH. Dat betekent dat de gemeente wel bevoegd gezag blijft over deze bedrijven op het gebied van milieu, echter dat de FUMO een wettelijk verplichte rol heeft bij deze bedrijven. Zo dient de FUMO verplicht de (eerste) controles op het gebied van milieu bij deze bedrijven uit te voeren. Dit programma van de FUMO is terug te vinden in de bijlage. Voor de thuistaken milieubedrijven geldt dat de controlefrequentie afhankelijk is van het soort bedrijf en de potentiële impact op de milieu- en leefomgeving. Sommige bedrijven moeten jaarlijks bezocht worden en bij sommige bedrijven bezoeken wij alleen als er een melding over is ingediend (piepsysteem). Gelet op de risico’s versus de beschikbare capaciteit, worden de lichte categorieën bedrijven alleen bezocht als er klachten of andere redenen voor controle zijn. Hieronder is de onderverdeling van periodieke controles opgenomen. 1 (licht)

2 (gemiddeld)

3 (middelzwaar)

4 (zwaar)

Totaal

Totaal inrichtingen Weststellingwerf

207

668

163

44

1082

Controlefrequentie

0%

10%

25%

100%

piepsysteem (via meldingen / klachten / incidenten)

obv steekproef, thema’s (wel integrale controles)

eens per 4 jaar, bijstelling ogv naleef-gedrag

eens per jaar

0

66

41

44

Milieucategorie

Toelichting

gemiddeld aantal integrale controles/ jaar (exclusief hercontroles)

151

uitvoering door FUMO

31

uitvoering door OWO

60

Tabel 10: Aantal controles volgens vastgestelde controlefrequentie VTH-beleid

Vooruitlopend op de Omgevingswet en de nieuwe aanpak worden in afwijking van bovenstaande tabel, 40 controles integraal uitgevoerd daarnaast worden 60 bedrijven projectmatig bezocht Zoals het nu lijkt zal per 1 juli -2022 de Omgevingswet inwerking treden. Mogelijk zal dit ook gevolgen hebben voor taken die verplicht over moeten naar de FUMO. Mocht dit het geval zijn dan zullen de werkzaamheden die hier uit voortvloeien projectmatig opgepakt worden. Wabo-controles overig Hieronder worden de controles verstaan die zien op alle overige onderdelen van de Wabo. Te denken valt dan aan een controle op basis van natuur, groen en landschap of de energietransitie. Ook het toezicht op geaccepteerde meldingen valt hieronder. Toezicht op asbestsanering en Besluit bodemkwaliteit wordt uitgevoerd door de FUMO, hierover wordt gerapporteerd in het FUMO jaarverslag. Controles APV/Bijzondere wetten Binnen deze subcategorie worden het aantal controles op de onderwerpen uit de APV en bijzondere wetten weergegeven. Het onderwerp van deze controles is heel uitgebreid en specifiek aan te geven, maar daar is niet voor gekozen. Alleen de speerpunten of specifieke soorten worden hierbij benoemd. Uiteindelijk gaat het erom dat overzichtelijk is op welke elementen er inzet is geweest.

Wel dient opgemerkt te worden dat niet actief geacteerd wordt op anonieme meldingen, tenzij er veiligheidsrisico’s in het geding zijn.

26

Honden In de afgelopen jaren is gebleken dat er rondom het onderwerp honden behoorlijk wat controles worden uitgevoerd. Dat kunnen controles zijn op basis van een bijtincident, maar ook vanwege overlast van hondenpoep. Deze controles zullen structureel worden meegenomen in de rondes van de handhavers. Bibob De Bibob wordt toegepast bij Alcoholwet vergunningen, maar kan ook worden toegepast bij omgevingsvergunningen. Dit is mogelijk wanneer er een bijzonder object gerealiseerd wordt of wanneer daartoe een andere reden is (bijvoorbeeld bij een vermoeden van ondermijning, gemeentelijk speerpunt). Voor 2022 wordt er naar gestreefd om het Bibob-beleid te gaan actualiseren en nog meer te harmoniseren. Dit houdt in dat hier ook meer capaciteit voor nodig zal zijn. In het kader van de aanpak van ondermijning is Bibob dan ook een belangrijk element. Controles Alcoholwet Er zijn verschillende soorten controles. Als er een aanvraag voor een Alcoholwetvergunning wordt ingediend, bezoekt een toezichthouder de locatie altijd voordat de vergunning wordt verleend. Het pand wordt dan bekeken en er wordt getoetst of er aan de inrichtingseisen wordt voldaan. Dit zijn de zogenaamde controle inrichtingseisen. Daarnaast vindt er toezicht plaats op de verleende ontheffingen voor de mobiele tappunten voor alcohol. Dit is vaak bij evenementen en dan worden ook de leeftijdscontroles meegenomen.

Kortom, er wordt gekeken of er niet aan minderjarigen wordt geschonken en of de juiste leidinggevende wel aanwezig is. Tenslotte geldt ook voor de Alcoholwet inrichtingen ook dat er, net zoals bij milieu en brandveiligheid, periodieke controles worden uitgevoerd. Insteek hierbij is dat alle horeca-inrichtingen die er in de gemeente zijn minimaal 1x per 4 jaar worden bezocht. Het aantal periodieke controles is dus afhankelijk van het aantal horecabedrijven in de gemeente. Voor de planning zijn de cijfers van 2021 overgenomen Deze controles zijn afhankelijk van de ontwikkelingen rondom Covid-19. Projecten toezicht en handhaving Los van de reguliere en gebruikelijke controles die er worden uitgevoerd, zijn er soms specifieke onderwerpen waarop handhaving wordt gevraagd. Deze specifieke soorten controles komen dan terug in dit onderdeel om zichtbaar te maken dat er tijd en ruimte voor ingeruimd is en ook in het jaarverslag expliciet over dit onderwerp te kunnen rapporteren. In de bijlage 1. worden de projecten benoemd. Strafbeschikking In dit onderdeel wordt weergegeven hoe vaak er in het jaar een strafbeschikking wordt geschreven. Dit is dan een boete die door een BOA wordt gegeven. Strafbeschikkingen worden bijvoorbeeld geschreven aan mensen die verkeerd parkeren en als er (ernstig) in strijd met de asbestregels wordt gehandeld.

Ondermijning Per gemeente zal er tijd beschikbaar zijn voor het uitvoeren van projecten, controles en andere taken die voortvloeien uit het thema ondermijning.

27

6.5 Juridische zaken In deze categorie komen de juridische werkzaamheden binnen vergunningverlening en handhaving naar voren. Ook hiervoor geldt dat de aantallen die in de bijlage worden genoemd staan voor het aantal keer dat het voorkomt in het jaar. De juridische zaken zijn onderverdeeld in 5 subcategorieën. Handhaving Door het toezicht en de handhaving is er veel juridisch werk. Dat wordt in deze subcategorie overzichtelijk gemaakt. Vanaf 2019 worden ook de eerste brieven (waarschuwingsbrieven) opgenomen om te laten zien wat het effect van de handhaving is geweest. Op basis van deze eerste brief waarin een strijdige situatie staat omschreven, volgt een hercontrole. Als het goed is, is de strijdige situatie dan opgelost. Mocht dit niet zo zijn, dan volgt een voornemen tot handhaven. Na afloop van de gegeven termijn in het voornemen volgt weer een controle. Mocht er dan onverhoopt nog steeds sprake zijn van een strijdige situatie, dan volgt er normaal gesproken een definitieve oplegging van een last (dwangsom of bestuursdwang). Door deze drie fases in de handhaving nog meer inzichtelijk te maken, is ook het effect van de handhavingsbrieven en de gesprekken meer inzichtelijk. De geplande aantallen zijn voornamelijk gebaseerd op het jaar 2021. Klachten/meldingen In deze subcategorie worden het aantal klachten en meldingen weergegeven.

Dit zijn dus niet de controles die eventueel voortvloeien uit deze klachten. Alleen het aantal keer dat een klacht is ingediend met als onderwerp bijvoorbeeld de Wabo. Het registreren van het aantal klachten gaat iets anders dan de jaren hiervoor. Dat komt doordat het aantal controles apart wordt weergegeven. Het aantal klachten en meldingen die worden ingediend zal ongeveer gelijk zijn aan 2021. Rechtsbescherming Onder deze subcategorie worden de aantallen genoemd die zien op rechtsbescherming in het algemeen. Dus het aantal keren dat een zienswijze, bezwaarschrift enzovoorts wordt ingediend. Voor wat betreft de planning wordt gekeken naar de jaren hiervoor om een inschatting te kunnen maken. Ook wordt gekeken naar mogelijke verwachte procedures die er aan staan te komen. Drugspanden (hennep/Damocles) Een gespecialiseerd team van de politie rolt zogenaamde hennepplantages op. Dit gebeurt bijvoorbeeld op basis van tips die zijn onderzocht. Indien er sprake is van softdrugs en/of harddrugs wordt de gemeente ook op de hoogte gesteld om zo bestuursrechtelijk te handhaven op basis van de zogenaamde Wet Damocles. Dat artikel uit de Opiumwet geeft de burgemeester de bevoegdheid om een woning of een ander gebouw tijdelijk te sluiten. Dit traject staat los van het strafrechtelijke traject.

De hoeveelheid locaties waar drugs wordt aangetroffen is vooraf niet in te schatten en afhankelijk van de inzet van de politie. Overige juridische zaken Los van de handhaving en de rechtsbeschermingszaken die er jaarlijks zijn, komen er ook andere aspecten op het juridische vlak van de fysieke leefomgeving voorbij. Omdat deze werkzaamheden tijd kosten en het wenselijk is om inzichtelijk te hebben hoe vaak iets voorkomt, wordt dit ook apart gerapporteerd en ingepland. Dit zijn dan bijvoorbeeld vragen vanuit de gemeenteraad over bijvoorbeeld een specifieke locatie waar een vergunning is verleend of waar handhaving speelt. Ook de ingediende Wob-verzoeken of ingebrekestellingen worden hier weergegeven. Deze worden gepland op basis van de werkelijke aantallen van 2021. Tenslotte worden ook de ingetrokken vergunningen in dit overzicht opgenomen.

28

6.6 FUMO totaaloverzicht Specifieke taken van de gemeente zijn op basis van het Besluit VTH wettelijk verplicht ondergebracht bij de FUMO. Dat ziet op de zogenaamde basistaken. Dat betekent dat de gemeente wel bevoegd gezag blijft over de bedrijven waar dit op ziet, maar dat de FUMO hier bijvoorbeeld de controles doet of een advies moet geven voor wat betreft de vergunningverlening. In deze categorie worden de werkzaamheden die de FUMO uitvoert voor de gemeente weergegeven. Een aantal van deze onderdelen komen ook al voor in andere categorieën zoals bijvoorbeeld de periodieke controles milieu (door FUMO). Deze staan ook onder de categorie toezicht en handhaving. De FUMO heeft zelf haar jaarprogrammering voor de basistaken 2022 opgesteld. Het AB van 16 december 2021 heeft hiermee ingestemd. Het Jaarprogramma basistaken FUMO 2022 is als bijlage bijgevoegd bij dit uitvoeringsprogramma.

6.7 Veiligheidsregio totaaloverzicht Voor de brandveiligheid is de Veiligheidsregio (VRF) de adviseur van de gemeente. De VRF voert ook de controles uit in het kader van brandveiligheid. De planning voor 2022 is gebaseerd op aannames waarbij is gekeken naar het jaar 2021. Voor wat betreft de periodieke controles van de VRF zijn deze gebaseerd op de afspraken die provinciebreed zijn gemaakt over de controlefrequenties van de verschillende locaties en die zijn vastgelegd in het Beleidsplan OWO-VTH.

29

7 Samenwerking, afstemming en gemeentelijke inrichtingen Het Besluit omgevingsrecht bepaalt dat de handhavingsactiviteiten afgestemd moeten worden op de activiteiten van andere instanties. Tevens schrijft het Besluit voor dat inzichtelijk moet worden gemaakt hoe wordt omgegaan met inrichtingen die van de gemeente zelf zijn. Hieronder wordt dit aangegeven.

7.1 Partners samenwerking en afstemming De OWO-gemeenten stellen doelen en prioriteiten op basis van risico's, probleemsituaties en bestuurlijke voorkeur. OWO is echter niet alleen. De gemeenten vormen een onderdeel van een veel groter geheel, zowel geografisch als organisatorisch. Andere instanties stellen ook doelen en prioriteiten die van toepassing zijn op het leefgebied van de OWO-gemeenten. Voor het behalen van deze doelen wordt vaak medewerking gevraagd van de gemeentelijke organisatie. Onze uitvoering wordt daarom hierop afgestemd. Afstemming vindt plaats via verschillende overlegvormen, waarvan de belangrijkste hieronder zijn beschreven. Samenwerking is interessant: samenwerking levert winst op. Complexe vraagstukken kunnen gemakkelijker worden opgepakt doordat specialistische kennis voorhanden is of ontwikkeld wordt. Afstemming zorgt voor meer uniformiteit, één gezicht naar buiten toe. Samenwerking zorgt voor meer efficiency, hetzij voor wat betreft de benodigde capaciteit, hetzij voor de kwaliteit van toezicht. Ook wordt de ontwikkeling van integrale werkmethoden gestimuleerd. OWO OWO is de intergemeentelijke samenwerking tussen de gemeenten Ooststellingwerf, Weststellingwerf en Opsterland. Drie gemeenten met een eigen identiteit die door samenwerking sterker staan. Door krachten te bundelen kunnen kosten worden bespaard.

Dit geldt uiteraard ook op het gebied van Vergunningen, toezicht en handhaving. FUMO De OWO- gemeenten hebben een deel van de uit te voeren taken op het gebied van VTH overgedragen aan de Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO). Dit betreft een verplichte overdracht van taken (basistaak). Het gaat met name om de (voorbereiding van de) milieuvergunningverlening en het toezicht houden op deze vergunningen. Het toezicht betreft met name bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen en/of deze in opslag hebben en een aantal nader genoemde meldingsplichtige en vergunningplichtige bedrijven. Voor de uitvoering van deze taken zijn afspraken gemaakt met de FUMO. Deze afspraken zijn vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst (DVO). Ook wordt jaarlijks een controleprogramma met de FUMO overeengekomen. Er ligt een bevoegdheid voor het opleggen van de “bestuurlijke strafbeschikking milieu” sinds 1 januari 2014 bij de FUMO en hiervoor is een samenwerkingsovereenkomst met de FUMO afgesloten. Op 1 juli 2017 is het Besluit VTH in werking getreden. In dit besluit is opgenomen welke soort bedrijven verplicht naar de FUMO moeten gaan op het gebied van vergunningverlening en de handhaving. Dit zijn de zogenaamde basistaken.

Friesland breed is het project Besluit VTH opgestart waarbinnen duidelijkheid moet worden gecreëerd over de interpretatie van het Besluit VTH (welk bedrijf valt er wel en niet onder) en de wijze van overdracht van deze bedrijven. Ook de kosten die aan de overdracht van bedrijven verbonden zijn voor de gemeenten (en eventuele personele consequenties) wordt in dit project meegenomen. Dit project is in volle gang. De OWO-gemeenten hebben de extra basistaken vanuit het Besluit VTH, dat per 1 januari 2020 is gewijzigd, overgedragen. Daarnaast komt naar verwachting per 1 juli 2022 de Omgevingswet welke weer voor een verschuiving tot gevolg heeft. In 2022 zal duidelijk worden welke gevolgen dit heeft voor de taken van de FUMO en voor de taken die bij OWO-VTH blijven. Halverwege 2022 zal naar verwachting het uniform mandaat dat door de gemeenten aan de FUMO wordt toegekend gaan gelden. Op dit moment wordt daar nog hard aan gewerkt. Samen met de vernieuwing van de Governance structuur die de FUMO afgelopen jaar heeft doorgevoerd, moet dit voor meer snelheid binnen de processen gaan zorgen. Uiteraard staat een goede communicatie richting de gemeente hierin voorop.

30

Boa-samenwerking In het kader van de samenwerking tussen Boa’s van OWO- VTH en politie is de intentie uitgesproken om jaarlijks een afstemmingsoverleg plaats te laten vinden om het contact tussen de politie en de Boa’s te onderhouden en de lijntjes tussen beide organisaties kort te houden. Vanaf 2019 is in het bestuurlijk VTH-overleg meerdere malen de BOA-structuur in Fryslân aan de orde geweest. OWO is in 2021 met Smallingerland een clusterverband aangegaan om te voldoen aan het aantal Boa’s binnen de BOA-structuur Hier is in OWO-verband dan ook voor gekozen omdat hiermee inzet gegarandeerd is. Fries VTH-overleg Het Fries VTH-overleg vindt een paar keer per jaar plaats. Hierin vindt op provinciaal niveau afstemming plaats tussen diverse bevoegde gezagen (gemeente, provincie en Wetterskip), FUMO, terreinbeheerders, politie en justitie. Omdat de reikwijdte zowel vergunningverlening als handhaving betreft en beleids- en operationele zaken nog wel eens door elkaar lopen, staat er altijd een groot scala aan onderwerpen op de agenda. Jaarlijks wordt er vanuit dit overleg provinciebreed een aantal meer themagerichte toezicht-/handhavingsprojecten geïnitieerd. Voor zover deze projecten aansluiten bij de gemeentelijke prioriteitstelling en planning wordt deelgenomen aan deze projecten.

Veiligheidsregio Fryslân (VRF) De advisering vergunningverlening brandveiligheid en de controles brandveiligheid zijn ondergebracht bij de Veiligheidsregio Fryslân. De controles brandveiligheid in OWO worden uitgevoerd door medewerkers van de Veiligheidsregio. Over de afhandeling van de controles zijn afspraken gemaakt tussen de Veiligheidsregio en de gemeente. Integraal Veiligheidsoverleg (IVO) Maandelijks vindt het integraal veiligheidsoverleg plaats. Hieraan nemen deel de burgemeester, de teamchef van de politie de brandweercommandant en ambtelijke vertegenwoordigers van de vakgebieden handhaving, openbare orde en veiligheid en crisisbeheersing. In dit overleg vindt onder meer afstemming plaats tussen politie en handhaving en toezicht door de gemeente.

7.2 Gemeentelijke inrichtingen en activiteiten Vergunningverlening en toezicht op de gemeentelijke inrichtingen (gemeentekantoor, milieustraat, zwembad, sporthallen e.d.) en werken (grond, groen) vindt plaats op dezelfde wijze als bij derden. Bij overtredingen wordt actie ondernomen

31

8 Financiële en personele middelen Voor de uitvoering van de handhavingsactiviteiten zijn middelen nodig. De activiteiten vragen inzet van personeel en er zijn financiële middelen nodig. Financiële middelen kunnen worden ingezet voor externe ondersteuning bijvoorbeeld in de vorm van expertise of voor het laten uitvoeren van onderzoek ten behoeve van handhaving. Tevens zijn financiële middelen nodig voor de aanschaf van apparatuur en zaken als persoonlijke beschermingsmiddelen. De beschikbare personele en financiële middelen voor 2022 zijn vastgelegd in het vastgestelde jaarplan voor de OWO afdelingen en de 3 gemeentelijke begrotingen. De activiteiten zoals genoemd in het programma zijn hierop afgestemd. Kort samengevat komen de personele middelen neer op het volgende: Financiële en personele middelen OWO-VTH Formatie flexibele schil Materiële kosten

fte

Middelen

Per gemeente

€ 142.000 € 215.000

13,43 €47.333 €71.667

41,18

Tabel 11: Overzicht begrote middelen

De totale capaciteit en middelen in bovenstaande tabel zijn: - exclusief de inzet door de FUMO voor het uitvoeren van de basistaken (o.a. zware milieucontroles); - exclusief inzet programmamanager implementatie Omgevingswet Uit de materiële kosten worden specialistische adviezen vergunningverlening en handhaving betaald. Denk aan adviezen over brandveiligheid, geluid- en bodemadviezen, constructieve veiligheid. Denk ook aan budget voor diverse handhavingskosten als handhavingsgereedschappen, kleding, schoenen e.d. en voor monstername, analyses en kleine kosten handhavingsacties. Gedurende het jaar zal monitoring plaatsvinden en waar nodig zal bijgestuurd worden.

32

BIJLAGE I – Samenvatting planning 2022 Planning 2022

Vergunningen WABO Bouw

Totaal omgevingsvergunning bouw

182

Omgevingsvergunning bouw < € 10.000

34

Omgevingsvergunning bouw €10.000 - 100.000

73

Omgevingsvergunning bouw €100.000 - 1.000.000

67

Omgevingsvergunning bouw > €1.000.000

8

Aanleg

Omgevingsvergunning aanleg

18

Afwijken bestemmingsplan

Binnenplanse afwijking

47

Kruimelgeval afwijking

37

Projectbesluit afwijking

2

Brandveiligheid

Brandveilig gebruik

3

Rijksmonument

Omgevingsvergunning rijksmonument

2

Overig monument

Omgevingsvergunning ander monument

5

Uitrit/uitweg

Omgevingsvergunning/Melding uitweg

27

Kap

Omgevingsvergunning kap

49

Advies ander gezag

Advisering Provincie/Ministerie mbt omgevingsvergunning

7

Vooroverleg

Vooroverleg

118

AIV

AIV WABO

145

Planning 2022

Meldingen Sloop

Sloopmelding "particulier" KCC

38

Sloopmelding “bedrijfsmatig”

93

Brandveilig gebruik

Gebruiksmelding

3

Milieu

Melding Activiteitenbesluit (gemeente)

46

33

Vergunningen bijzondere wetten

Planning 2022

Alcoholwet

Alcoholwetvergunning

3

Toets aan de hand van de wet Bibob

1

Melding Alcoholwet

4

Ontheffing Alcoholwet

3

Kansspelautomaten en loterijvergunning incl. kansspelmelding

6

Wet op kansspelen

Planning 2022

Vergunningen APV Evenement

Evenementenvergunning

13

Evenementenmelding

46

Verkeer

Verkeersmaatregelen (o.a. verkeersregelaars)

0

Exploitatie

Exploitatievergunning

3

Standplaats

Standplaatsvergunning

20

Overige toestemmingen APV

Ontheffing sluitingstijd, carbid, geluid etc.

25

AIV

Algemene Informatie Vragen APV

90

Toezicht&Handhaving

Planning 2022

Wabo bouw

Toezicht bouw

180

Toezicht brandveiligheid

45

Klachten bouw

10

Inrichtingseisen horeca

10

Toezicht bouw gerelateerde projecten:

Wabo Milieu

Kamerverhuur

5

energieverbruik

10

Ondermijning

10

Toezicht controles

40

Klachten milieu

20

Projecten: Agrarische bedrijven

20

Afval

20

Afvalwater

10

Rommelerven

?

Ondermijning Publieke ruimte

Verschoven diensten

10 65

Toezicht overlast honden (bijtincidenten)

7

Wees voer- en vaartuigen

5

Klachten BW/APV

250

Controle vakantieparken

2

DOR

15

Wees voer- en vaartuigen

5

Administratieve controles horeca/Wet op kansspelen

15

34

20

Evenementen Projecten:

15

Ondermijning

6

Leeftijdscontrole Mball Groen & Kapvergunningen Buitengebied Aanlegvergunningen

25 20

Vuilwaterlozingspunten

1

Mestopslag kopakkers

10

Geconstateerde overtredingen

10

Inpassingsplannen

4

Juridische zaken

Planning 2022

Intrekken vergunning

Omgevingsvergunning intrekken

8

Zienswijzen

Wabo/APV

48

Bezwaarschrift

Wabo/APV

28

Leges

13

Gedogen

Gedoogbeschikking

0

HH-beschikking

Voornemen tot handhaven

27

Oplegging van definitieve last

8

Strafbeschikking

Uitschrijven strafbeschikking

2

Verzoek om Handhaving

Verzoek om handhaving

7

Raadsvragen

Beantwoording raadsvragen

2

Overige juridische zaken

Info verzoek, advies college/beleid etc

52

In gebreke stelling

Afhandelen van in gebreke stellingen

0

VEILIGHEIDSREGIO TOTAALOVERZICHT Adviezen VRF

Controles VRF

Adviezen VRF t.b.v. vergunningen brandveilig gebruik Adviezen VRF t.b.v. omgevingsvergunningen overig Periodieke controles brandveiligheid Overige controles brandveiligheid

5 5 53 83

35

Bijlage II Jaarprogramma VTH Fryslân basistaken 2022

36

Jaarprogramma VTH Fryslân basistaken 2022

37

In opdracht van (de deelnemers) Opgesteld door De Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing Postbus 3347 8901 DH LEEUWARDEN Titel

Jaarprogramma VTH Fryslân basistaken 2022

Datum

27-12-2021

Status

concept ter vaststelling door bevoegd gezagen

Versie

1.3

Contactpersoon

Mariëlle Rodenburg, FUMO

38

Inhoudsopgave 1. Inleiding ................................................................................................................................................. 4 2. Kaders en uitgangspunten ..................................................................................................................5 3. Ontwikkelingen ....................................................................................................................................7 4. Evaluatie 2020- vooruitblik evaluatie 2021 ........................................................................................10 5. Middelen en focus .............................................................................................................................11 5.1 Focus in toezicht ..........................................................................................................................11 6.

Jaarprogramma VTH Fryslân basistaken 2022 .................................................................................16 6.1 Regionaal programma (toezicht)..................................................................................................16 6.2 Lokaal programma ......................................................................................................................17 6.2.1 Vervolg op project Fbup 2019/2020/2021 18 6.3 Programma ketentoezicht (regionaal uitgevoerd) .......................................................................19 7. Programma collectieve taken ............................................................................................................20 8. Monitoring, voortgang en evaluatie ...................................................................................................23 9. Afstemming en samenwerking ..........................................................................................................24 Bijlage 1. Begrippenlijst .........................................................................................................................26 Bijlage 2.

Lokale programma’s per deelnemer ......................................................................................28 Weststellingwerf ....................................................................................................................................29 Bijlage 3. Doorwerking VTH-beleid Fryslân...........................................................................................31

39

1. Inleiding Voor u ligt het eerste jaarprogramma op basis van het VTH-beleid Fryslân voor de basistaken1 en het nieuwe sturings- en financieringsmodel. Dit jaarprogramma van de FUMO is de vervanger van het Fbup (Friesland breed uitvoeringsprogramma) dat in de afgelopen drie jaren de eerste aanzet gaf voor dit verplichte jaarprogramma op grond van het Besluit omgevingsrecht. Het Fbup was projectmatig van opzet en omvatte slechts een klein percentage van de totale basistaken. Dit jaarprogramma omvat alle basistaken. Dit ‘Jaarprogramma VTH Fryslân Basistaken 2022’ (jaarprogramma) gaat over alle basistaken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving in Fryslân. Het is onderdeel van de BIG-8 beleidscyclus (beleid, programma, uitvoering, evaluatie en bijstelling enz.). De grondslag voor dit jaarprogramma ligt in artikel 7.3 van het Besluit omgevingsrecht (Bor). Zoals gezegd is dit het eerste jaarprogramma dat is gebaseerd op het gezamenlijke VTH-beleidsplan, dat pas zeer recent is vastgesteld door bijna alle bevoegd gezagen, met het bijbehorende risicomodel van de Friese gemeenten en provincie. Dit betekent dat de aanpak en de opzet van het programma nieuw is en we te maken hebben met een aantal onbekendheden. Als professionele en lerende(!) organisaties moeten we met elkaar het jaarprogramma uitwerken en in de praktijk aanscherpen.

De kwaliteit die we in het VTH-beleid Fryslân hebben geformuleerd zullen we in gezamenlijkheid moeten borgen en waarmaken in dit programma. Dit vraagt draagvlak, betrokkenheid en samenwerking van alle betrokken partijen. Totstandkoming en vaststelling Dit programma is opgesteld door de FUMO op basis van de uitgangspunten zoals deze zijn bepaald in afstemming met een vertegenwoordiging van alle deelnemende gemeenten. Een aantal projecten uit het Fbup21 loopt door. Deze worden in 2022 afgerond en zijn als zodanig ook opgenomen in dit programma. Een concept van het jaarprogramma is besproken in het Vakoverleg2 van 4 november 2021 en het VTH-managementoverleg3 van 10 november 2021. Op 16 december 2021 heeft het AB FUMO ingestemd met het jaarprogramma en vervolgens doorgeleid naar de colleges van B&W en GS voor vaststelling. Na deze instemming door het AB heeft de FUMO een fout geconstateerd in de risicoanalyse die is gebruikt voor het opstellen van het jaarprogramma. De correctie hiervan is verwerkt in de voorliggende gewijzigde versie van het ‘Jaarprogramma VTH Fryslân Basistaken 2022’. Na vaststelling kunnen de colleges het jaarprogramma desgewenst gebruiken voor het informeren van gemeenteraden en Provinciale Staten.

Doel en reikwijdte Het programma laat zien aan het dagelijks bestuur, het algemeen bestuur, de colleges van burgemeester en wethouders van de Friese gemeenten en Gedeputeerde Staten van Fryslân wat zij van de FUMO mogen verwachten aangaande de uitvoering van de reguliere VTH taken voor inrichtinggebonden en niet-inrichtinggebonden basistaken (zoals toezicht Besluit bodemkwaliteit (Bbk) en sloop-asbest). Ook is het programma voor ketentoezicht in hoofdlijnen opgenomen in dit jaarprogramma en een nadere uitwerking van de collectieve uren opgenomen in de begroting 2022. Het programma omvat niet de uitvoering van de VTH-taken voor BRZO4-bedrijven, de uitvoering Anno oktober 2021 is dit beleid door bijna alle betrokken deelnemers vastgesteld in 2022, één gemeente heeft het beleid nog niet vastgesteld. 2 Opvolger van het OGO (Opdrachtgeversoverleg) en onderdeel van de nieuwe Governance FUMO. 3 Nieuw overleg o.g.v. de nieuwe Governance FUMO tussen management FUMO en VTH-managers van de deelnemers. 4 Brzo = Besluit risico’s zware ongevallen 1

40

hiervan ligt bij de Omgevingsdienst Groningen. Ook is in het jaarprogramma geen rekening gehouden met de impact van de Omgevingswet. Dit is nader toegelicht in H-3 pagina 8 ‘Omgevingswet’. Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de kaders waarbinnen en de uitgangspunten op basis waarvan het jaarprogramma is opgesteld. In hoofdstuk 3 zijn de ontwikkelingen voor 2022 en de komende jaren beschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 kort ingegaan op de evaluatiepunten uit het Fbup 2020 met een klein doorkijkje naar de evaluatie van het Fbup 2021. De beschikbare middelen en de focus die gelegd worden bij de uitvoering overeenkomstig de beschikbare middelen komt aan bod in hoofdstuk 5. Het jaarprogramma bestaat uit een regionaal en lokaal programma. Dit ligt in lijn met het nieuwe sturings- en financieringsmodel FUMO. Daarnaast is ook het programma voor ketentoezicht voor 2022 opgenomen. Alle drie de programma’s worden beschreven in hoofdstuk 6, waarna in hoofdstuk 7 het programma voor de uitvoering van de collectieve taken volgt. Het jaarprogramma sluit af met de wijze waarop de FUMO monitort en evalueert en met welke partijen wordt afgestemd en samengewerkt in hoofdstuk 8 respectievelijk hoofdstuk 9. Aanvullend hierop is per individuele opdrachtgever het lokale jaarprogramma voor de basistaken nader uitgewerkt in bijlage 2.

2. Kaders en uitgangspunten Begroting FUMO 2022 In de vergadering van het algemeen bestuur van 10 december 2020 is het voorstel voor een nieuw sturings- en financieringsmodel vastgesteld. De begroting van 2022 is op basis van dit nieuwe model opgesteld. De belangrijkste uitgangspunten van dit model zijn: Tabel 1: Uitgangspunten sturings- en financieringsmodel FUMO

Taakgebied Inrichting gebonden basistaken - regulering

Inrichting gebonden basistaken - Toezicht

Niet-inrichting gebonden basistaken besluit VTH

Omschrijving financieringswijze • In samenspraak met de deelnemers wordt per product uit de producten en dienstencatalogus FUMO (PDC) een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten producten • Het aantal verwachte producten x het kengetal = aantal begrote uren • In samenspraak met de deelnemers worden uren opgenomen voor informatieverstrekking, maatwerk en onvoorzien. • Het totaal aantal uren x het integrale uurtarief = deelnemersbijdrage • Het aantal inrichtingen x kengetal x frequentie = aantal basistaakuren • In samenspraak met de deelnemers worden uren opgenomen voor onvoorzien, maatwerk en indien gewenst een hoger ambitieniveau. • Aantal basistaakuren x integrale uurtarief = deelnemersbijdrage voor inrichtinggebonden basistaken; • Voor meldingen sloop/asbest en Bbk wordt in samenspraak met de deelnemers per product een inschatting gemaakt van het aantal te verwachten ingediende meldingen. Het aantal verwachte producten x het kengetal x het integrale uurtarief = deelnemersbijdrage. • Voor toezicht sloop/asbest en Bbk: het aantal meldingen x kengetal x frequentie = aantal toezichtsuren Bbk en asbest/sloop. Dit maal het integrale uurtarief = deelnemersbijdrage. • Voor handhaving wordt uitgegaan van dezelfde aantallen als in 41

Collectieve taken

•

•

de begroting van 2021. In voorliggende begroting is 2.150 uur opgenomen voor collectieve taken5; Deze uren zijn naar rato van de deelnemersbijdrage voor basistaken verdeeld over de deelnemers.

De begroting FUMO 2022 vormt het financiële kader. Daarin zijn de beschikbare uren en middelen (en het aantal inrichtingen) vastgelegd voor de basistaken. Het jaarprogramma VTH Fryslân basistaken (hierna jaarprogramma) past binnen dit (financiële) kader (dat is conform de gemaakte afspraak in het VTH-beleid Fryslân). De begroting 2022 is gebaseerd op basis van de nieuwe kengetallen die zijn opgenomen in de PDC FUMO 20226. Voor het kunnen werken op basis van kengetallen moeten aan een aantal randvoorwaarden worden voldaan. Deze randvoorwaarden zijn een uniform mandaat, kwaliteit van de dossiers en de ondersteunende systemen op orde en een goede onderlinge afstemming waarin vertrouwen naar voren komt7. Gezien de voortgang van het proces van invulling van deze drie randvoorwaarden is de kans zeer realistisch dat op 1 januari 2022 niet aan deze randvoorwaarden wordt voldaan. De consequentie hiervan is dat de kengetallen waarop de begroting is gerealiseerd nog niet haalbaar zijn8. Een naheffing kan niet worden uitgesloten overeenkomstig het nieuwe sturings- en financieringsmodel waarbij aan het einde van het begrotingsjaar 2022 e.v. wordt afgerekend op basis van de daadwerkelijke besteding van uren9. Ook wordt door dezelfde redenen niet uitgesloten dat het geprognotiseerde aantal toezichtscontroles niet wordt behaald.

VTH-beleid Fryslân voor de basistaken Het VTH-beleid Fryslân voor de basistaken is in 2020 opgesteld. Dit nieuwe beleid gaat uit van ‘budgetneutraal’, dit betekent dat de uitvoering van de basistaken niet meer of minder gaat kosten als gevolg van het nieuwe beleid. Het VTH-beleid Fryslân voor de Basistaken geldt als ondergrens: meer mag wel, minder niet. Het nieuwe beleid heeft de instemming van het bestuurlijk Fries VTH-overleg. Vaststelling door het college van GS en alle Friese gemeenten heeft inmiddels10 plaatsgevonden. Voor 2022 is het VTH-beleid Fryslân11 als uitgangspunt beschouwd voor de uitvoering van de basistaken. In het VTH-beleid Fryslân voor de basistaken (2020) zijn meerjarige doelen met betrekking tot de fysieke leefomgeving vastgelegd. De activiteiten in dit programma dragen bij aan het bereiken van deze doelen. In bijlage 3 is samengevat weergegeven op welke wijze met dit jaarprogramma invulling is gegeven aan de prioriteiten uit dit VTH-beleid.

Risicogericht werken Het jaarprogramma gaat uit van risicogericht werken. Hiervoor is op verzoek van de deelnemers een risicomodel opgesteld door Arena Consulting dat niet alleen uitgaat van de standaard criteria zoals (natuur, financieel, gezondheid, imago, ed.), maar ook bijvoorbeeld rekening houdt met het naleefgedrag en de laatste keer dat een inrichting op het gebied van toezicht is bezocht (achterstallig ‘onderhoud’ kost extra tijd in geval er geen of summier toezicht is gehouden). De uitvoering van de toezichthoudende taken richt zich op risico’s en draagt bij aan de beleidsdoelen uit het VTH-beleid Fryslân voor de basistaken. Besluit omgevingsrecht (Bor): eisen aan organisatie en uitvoering In de begroting 2022 zijn 2.150 uur aan collectieve taken opgenomen. Daarnaast zijn in de begroting voor een andere collectieve taak ‘ketentoezicht’ uren opgenomen. 6 Vastgesteld door het algemeen bestuur in uw vergadering van 10 december 2021. 7 Zie o.a. pagina 11 van het sturings- en financieringsmodel FUMO en pagina 7 van de PDC FUMO. 8 Zie ook het rapport van Seinstra Van de Laar ónderzoek en voorstel kengetallen FUMO’ uit 2019. 9 Voor de uitvoering van de basistaken vindt in de financieringssystematiek die geldt voor 2021 geen afrekening plaats, met uitzondering van de taken sloop-asbest en Besluit bodemkwaliteit, daar wordt in 2021 wel al voor afgerekend.

10 Tijdens het opstellen van het Jaarprogramma VTH Fryslân 2022 moest nog één gemeente het VTH-beleid Fryslân vaststellen. Anno 17 november 2021 hebben alle bevoegd gezagen het VTH-beleid Fryslân vastgesteld. 11 Het VTH-beleid Fryslân voor de basistaken omvat ook het hierbij behorende addendum. 5

42

-

-

-

Scheiding van vergunningverlening en toezicht en handhaving: De afzonderlijke afdelingen toetsing en vergunningverlening en toezicht & handhaving waarborgen een scheiding tussen de taken in het kader van vergunningverlening enerzijds en toezicht en handhaving anderzijds. Hiermee is gewaarborgd dat de medewerkers en het management verantwoordelijk voor een vergunning niet ook toezicht houdt of handhaaft op diezelfde vergunning. Periodieke roulatie: Om te voorkomen dat na verloop van tijd de toezichthouder te lang verantwoordelijk is voor handhaving van eenzelfde inrichting, worden medewerkers periodiek gerouleerd over de inrichtingen. 24-uurs bereikbaarheid: Met de milieuklachtentelefoon wordt 24 uurs bereikbaarheid voor klachten en calamiteiten gerealiseerd. Er is een consignatiedienst verantwoordelijk voor het afhandelen van klachten. Iedereen die een klacht heeft op het gebied van milieu kan 24/7 deze milieuklachtentelefoon bellen. Alle klachten worden opgepakt of er wordt voor gezorgd dat de verantwoordelijke instantie de klacht in goede orde ontvangt. Dit vergt ook bereikbaarheid van die instanties buiten kantooruren! De FUMO heeft (nog) geen rol in de crisisorganisatie (rampenbestrijding en/of crisisbeheersing binnen de GRIP-fasen) in geval van een crisis/ calamiteit.

Type doelen Bij elk branche-aanpak worden doelen geformuleerd. Waar mogelijk worden, in lijn met het rapport “Meetbare handhavingsdoelstellingen”12, naast input- en prestatiedoelen, ook nalevingsdoelen of milieudoelen gesteld. Input- en prestatiedoelen zeggen iets over de inzet (input) en geleverde prestaties (bijvoorbeeld aantal verleende vergunningen, aantal uitgevoerde controles). Naleving- en milieudoelen zeggen iets over het effect van taakuitvoering op een doelgroep (bijv. naleefgedrag) en op de fysieke leefomgeving (bijv. veiligheid, milieukwaliteit, e.d.). Het formuleren en monitoren van naleving- en milieudoelen is lastig, omdat het verband tussen taakuitvoering en de doelstellingen complex en veelzijdig is. Wel zijn dit soort doelen onze ‘stip op de horizon’; we accepteren dat we hierin ‘lerende’ zijn.

3. Ontwikkelingen Hieronder staan ontwikkelingen die invloed hebben op meerdere milieuthema’s en producten en diensten van de FUMO. Omgevingswet Op 1 juli 2022 treedt de Omgevingswet in werking13. Dan moet de FUMO klaar zijn om volgens en in de geest van de Omgevingswet te werken. Waar voor de gemeentelijke omgevingsvisie en het omgevingsplan een overgangsfase geldt, is die er voor het uitvoerende werk niet. In de afgelopen periode is steeds duidelijker is geworden dat een goede invoering van het nieuwe stelsel draait om samenwerking tussen overheden in de keten, anders werken en nieuwe afspraken daarover maken. Daar wordt hard aan gewerkt in het kader van De Fryske Aanpak. Daarnaast brengt de Omgevingswet veranderingen met zich mee in bevoegdheden en het takenpakket van deelnemers. Deze veranderingen leiden ook tot wijzigingen/verschuivingen in het takenpakket dat deelnemers bij de FUMO onderbrengen. Voor de deelnemers is relevant hoe de taakverdeling tussen hen en de FUMO wordt. Deze veranderingen werken structureel door in de begrotingen van de FUMO en vervolgens dus ook in het jaarprogramma van de FUMO. De FUMO stuurt aan op een gezamenlijk overleg om de wijzigingen die het basistakenpakket onder de Omgevingswet met zich meebrengt zo snel mogelijk in kaart te brengen om hieraan vervolgens vorm en inhoud te geven. De voorbereiding op de Omgevingswet gaat in Fryslân door.

Voor wat betreft de implementatie binnen de eigen organisatie kan de FUMO dat zelf, maar voor een belangrijk deel kan dat alleen in samenwerking met onze deelnemers binnen De Fryske Aanpak. Bij het opstellen van dit “Meetbare handhavingsdoelstellingen”, K+V (2004), een gezamenlijk product van het Ministeries van VROM, Verkeer en Waterstaat, IPO, VNG en de UvW. 13 (Definitieve) besluitvorming hieromtrent is ten tijde van het opstellen van dit jaarprogramma aanstaande. 12

43

jaarprogramma is een deel van de benodigde informatie met betrekking tot de implementatie van de Omgevingswet van de deelnemers nog niet beschikbaar. Hierdoor is nog niet duidelijk wat de impact is voor de werkwijze en informatievoorziening van de FUMO. Dit betekent dat de voorliggende jaarprogramma nog geen rekening houdt met de nieuwe Omgevingswet. Versterking VTH stelsel De afgelopen jaren is geregeld onderzoek gedaan naar het VTH-stelsel. In het rapport ‘Om de leefomgeving, Omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur’ concludeert de commissie Van Aartsen, dat het VTH-stelsel niet goed functioneert en niet voldoet aan de oorspronkelijke bedoeling van de commissie Mans. De commissie Van Aartsen geeft in dit rapport tien aanbevelingen om het landelijke stelsel van omgevingsdiensten en de kwaliteit van toezicht en handhaving te verbeteren. Daarnaast zijn er in de afgelopen periode nog meer rapporten verschenen over het VTH-stelsel. De conclusies en aanbevelingen daarvan liggen grotendeels in lijn met die van Van Aartsen. Op 7 september jl. heeft de commissie voor Infrastructuur en Waterstaat van de Tweede Kamer gedebatteerd over deze aanbevelingen. De commissie roept op – gelet op de grote urgentie – om op korte termijn met verbeteringen te komen die het stelsel versterken.

De urgentie blijkt ook uit ‘het document op hoofdlijnen’ van de VVD en D66 waar een verbetering voor de uitvoering VTH leefomgeving expliciet wordt benoemd. Deze aanbevelingen kunnen gevolgen hebben voor de uitvoering van de (basis)taken door de FUMO. De vereniging van directeuren van de Omgevingsdiensten (ODNL) heeft hierover contact met het ministerie, IPO en VNG en een ímpulsbrief’ geschreven met aanbevelingen om te komen tot nadere invulling van alle verbeteringen die zijn aangereikt. LHS/BOA inzet Het VTH-beleid Fryslân heeft als uitgangspunt (overeenkomstig de landelijke afspraken) toepassing van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS). In navolging hierop krijgt dit in 2022 binnen de FUMO meer vorm. Doelstelling is uniformere toepassing van de LHS binnen het werkgebied van de FUMO. Dit zal er toe leiden dat de toezichthouders de LHS beter invullen en daarover meer afstemming met de BOA-coördinator plaats vindt. Niet kan worden uitgesloten dat door een betere toepassing van de LHS de noodzakelijke inzet van BOA-capaciteit en bijbehorende ondersteuning groeit. Zeker in relatie met een goed gepositioneerd ketentoezicht binnen de FUMO kan dit leiden tot een voorstel voor uitbreiding van de boa-formatie. De boa’s van de FUMO kunnen meerdere strafrechtelijke instrumenten inzetten.

Inzet van één van de strafrechtelijke handhavingsinstrumenten, de bestuurlijke strafbeschikking milieu, is een autonome bevoegdheid van de FUMO. Niet strafrechtelijk optreden kan leiden tot rechtsongelijkheid, verslechtering van het naleefgedrag en is in strijd met het VTH-beleid Fryslân. Coronacrisis De uitbraak van het coronavirus in 2020 heeft grote gevolgen gehad voor de bedrijven in Nederland. Inmiddels is de anderhalve-meterrichtlijn afgeschaft en mag je met een coronapas bij veel openbare gelegenheden weer naar binnen. De FUMO blijft bedrijven controleren, uiteraard met inachtneming van alle veiligheidsmaatregelen. Evaluaties uitvoeringstaken sloop-asbest en Besluit bodemkwaliteit Voor de niet inrichtinggebonden taken op het gebied van sloop-asbest en Besluit bodemkwaliteit (Bbk) wordt sinds 2020 al risicogericht toezicht gehouden. De uitgangspunten hiervoor zin opgenomen in het VTH-beleid Fryslân. Halverwege 2021 heeft voor beide taken een interne evaluatie plaatsgevonden. Uit deze interne evaluaties blijkt dat de FUMO binnen de huidige kengetallen niet de kwaliteit kan leveren die zij wenst te leveren om te voldoen aan de uitgangspunten en kaders uit het inmiddels vastgestelde VTH-beleid Fryslân. Een lean-werkproces is tijdens de evaluaties tot stand gekomen dat is voorzien van realistische kengetallen.

Dit conform het uitgangspunt van het nieuwe sturings- en financieringsmodel FUMO. De evaluatie kent drie mogelijke uitkomsten14: 1. De kengetallen worden aangepast waardoor voldaan kan worden aan de kaders in het VTHbeleid Fryslân, 2. De kengetallen blijven gelijk waarbij de kaders in het VTH-beleid Fryslân worden bijgesteld, of

Uitgaande van de begrote aantallen heeft uitkomst één een hogere deelnemersbijdrage tot gevolg, de deelnemersbijdrage blijft bij uitkomst twee gelijk en bij uitkomst drie wordt de deelnemersbijdrage iets hoger. 14

44

3. De kengetallen en de toezichtfrequentie in het VTH-beleid Fryslân worden aangepast (om financiële effecten te beperken). De evaluaties zijn conform planning in procedure gebracht (conform de nieuwe governance structuur), er is echter nog geen overeenstemming bereikt. Gekwalificeerd personeel We hebben te maken met een ‘overspannen’ arbeidsmarkt. Dit geldt voor diverse arbeidssegmenten en ook voor de deelnemers van de FUMO. De vraag naar goed gekwalificeerde medewerkers is momenteel hoger dan het aanbod. Deze ontwikkeling is ook waarneembaar bij andere omgevingsdiensten. Het gevolg hiervan is dat vacatures langer openstaan dan gewenst en/of de (tijdelijke) inzet van medewerkers op inhuurbasis wordt verhoogd. FUMO is gedwongen zij-instromers of nog niet gekwalificeerde medewerkers aan te nemen. De focus ligt op competenties en minder op relevante vakkennis. Dit betekent wel dat deze werknemers gemiddeld genomen na opleiding en begeleiding pas na circa 6 maanden op 'vlieghoogte’ zijn. Dit vergt veel extra tijd, met name ook voor de ervaren medewerkers die nieuwe collega's moeten inwerken. Uiteraard probeert de FUMO zoveel mogelijk rekening te houden met de Kwaliteitscriteria 2.2.

Met betrekking tot het vraagstuk rondom een krapper wordende arbeidsmarkt, wordt door de FUMO de verbinding met deelnemers, partners, andere omgevingsdiensten en opleidingsinstituten gezocht om te zorgen dat onze producten en diensten kunnen worden geleverd. Boaregistratiesysteem De verwerking en opslag van gegevens die vallen onder de werkingssfeer van de Wet politiegegevens (Wpg) vindt op dit moment plaats in een afgeschermd gedeelte van LEEF. Het betreft hier veelal de boa/strafrechtzaken. Voor de verwerking en opslag van Wpg-informatie zijn echter slechts twee systemen goedgekeurd in Nederland, namelijk het justitieel systeem en het (commerciële) Boaregistratiesysteem (BRS) dat beheerd wordt door Natuurnetwerk BV. Er dient vooruitlopend op audits die gaan plaatsvinden door de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) een transitie plaats te vinden van Wpg-info vanuit LEEF naar BRS. Op dit moment wordt aan die transitie gewerkt. De FUMO heeft ten behoeve van de verwerking van de Bestuurlijke strafbeschikking milieu (BSBm) al een (beperkt) inlogaccount bij BRS en is dus al klant van Natuurnetwerk BV. Voor de genoemde transitie is een uitbreiding van dit account en autorisatie van alle medewerkers die Wpg-info verwerken in voorbereiding. De transitie moet uiterlijk in 2022 afgerond worden.

Milieucriminaliteit/Ondermijning Milieucriminaliteit heeft verstrekkende gevolgen voor de wereld waarin we wonen en waar we deel van uitmaken. De effecten van milieucriminaliteit zijn niet altijd (direct) zichtbaar, maar hebben zeer grote en ondermijnende gevolgen voor de leefomgeving, economie en maatschappij. De gezondheid van mens en dier en de vitaliteit van het milieu worden aangetast door bijvoorbeeld vervuilde grond of water, door illegale lozingen van afval of gevaarlijke stoffen, mestfraude, illegale gewasbeschermingsmiddelen en het verwerken van (chemisch) afval in diervoeder of scheepsbrandstoffen. Het plegen van milieucriminaliteit is lucratief (oneerlijke concurrentievoordelen) en er is volop gelegenheid door te weinig toezicht en opsporing en vervolging (dreigingsbeeld milieucriminaliteit 2021). Ook over dit onderwerp zijn er inmiddels meerdere rapporten opgeleverd onder andere vanuit de Evaluatie Berenschot en het CCV rapport “De markt de baas”, met als laatste het reeds aangehaalde rapport ‘Dreigingsbeeld milieucriminaliteit 2021. Dit dreigingsbeeld alsmede de recente rapporten van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid, de commissie Van Aartsen en de Algemene Rekenkamer tonen aan dat de aanpak van milieucriminaliteit in de praktijk te wensen over laat.

Toezicht, opsporing en vervolging zijn te weinig slagvaardig, de opsporing is gefragmenteerd, vervolging en berechting duren te lang en de uiteindelijke sancties zijn vaker niet dan wel afschrikwekkend. Grote vermijdbare milieuschade is het gevolg. Samenwerking met ketenpartners is hierin van essentieel belang. Binnen de regio heeft de provincie Fryslân de spreekwoordelijke bal opgepakt en zal komen met een plan van aanpak op het gebied van ondermijning.

7 4. Evaluatie 2020- vooruitblik evaluatie 2021

45

In Fryslân wordt steeds meer volgens de beleidscyclus (BIG-8) gewerkt. Tegelijkertijd is er nog een slag te maken. Onderdelen uit de BIG-8 ontbreken nog. In 2019 is een Fryslân brede omgevingsanalyse opgesteld. De omgevingsanalyse biedt informatie en handvatten voor het maken van keuzes rondom de VTH-opgaven waar de partners in Fryslân individueel en gezamenlijk voor staan. In 2020 is het VTH-beleid Fryslân voor de Basistaken opgesteld en is de keuze voor een Risicomodel gemaakt. Met het Fbup21 werd nog niet geheel voldaan aan de eis uit het Bor van een ‘uniform uitvoeringsprogramma voor de basistaken’, maar het vormde wel een aanzet daartoe. Met voorliggend jaarprogramma voldoet de FUMO aan de eisen die zijn gesteld in het Bor. Conclusies en aanbevelingen Fbup 2020 Hieronder zijn de belangrijkste conclusies en aanbevelingen uit het Jaarverslag Fbup20 opgenomen:

•

•

•

Een projectmatige en risicogerichte aanpak van de basistaken is van grote toegevoegde waarde. Het projectmatig werken stimuleert medewerkers om hun taak risico- en doelgericht te formuleren en op een slimme en efficiënte manier uit te voeren. Daarom wordt aanbevolen deze aanpak voort te zetten, naast de uitvoering van reguliere controles volgens een vaste frequentie en een puur vraag-gestuurde vergunningverlening; Doorontwikkeling van het projectmanagement is van belang. Aandachtspunten: ➢ Goede afbakening, gericht op ‘compacte projecten’ en afronding conform planning; ➢ Expliciete keuzes over uitbreiding, vervolg (of afschaling) van projecten; ➢ Tussentijdse monitoring, reële evaluatie en tijdige bijsturing; ➢ Reële, haalbare omvang van projecten, in relatie tot regulier werk ➢ Formulering toetsbare en haalbare (naleef)doelen; De kwaliteit verbeteren van de informatie in LEEF en de Portal.

De grondslag voor de risicogerichte aanpak is gelegd in het VTH-beleid Fryslân15. In het onderliggende jaarprogramma is naast de begroting en het nieuwe sturings- en financieringsmodel, dit beleid als uitgangspunt gehanteerd. De verbetering van LEEF en de Portal heeft ook in 2022 de aandacht en wordt projectmatig opgepakt (geen onderdeel van het jaarprogramma, wel onderdeel van het verbeterprogramma FUMO 2.0). De doorontwikkeling van projectsturing en -management pakken we op in de lijn (vastleggen verantwoordelijkheden, meer aandacht voor sturing- en monitoringsmomenten e.d.). De verwachting is dat een klein aantal van de projecten uit het Fbup 2021 niet afgerond kunnen worden in 2021. Het gaat dan met name om vervolgacties zoals hercontroles naar aanleiding van eerder uitgevoerd toezicht. Het project net-niet BRZO16 vraagt met name nog aandacht op het gebied van vooroverleg en vergunningverlening. Het toezicht dat volgt op het vergunningsverleningsproces is regulier toezicht.

5. Middelen en focus Op 8 juli 2021 is door het algemeen bestuur de begroting 2022 vastgesteld. Dit jaarprogramma gaat uit van deze begroting als financieel kader, zie hoofdstuk 2. Daarmee is de financiële uitvoerbaarheid van het programma geborgd. Op basis van onze begroting 2022 is het aantal productieve uren voor het primaire proces basistaken van onze organisatie bepaald. Tabel 2: De beschikbare productieve uren basistaken in 2022

Beschikbare uren 2022

Anno oktober 2021 is dit beleid door bijna alle betrokken deelnemers vastgesteld in 2022, één gemeente heeft het beleid nog niet vastgesteld. 16 Bedrijven waar grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig zijn bóven een bepaalde drempelwaarde, vallen onder de werking van het Besluit risico’s zware ongevallen 2015 (BRZO-2015/Seveso III). Het project gaat over bedrijven die net niet voldoen aan deze voorwaarden. 15

46

Reguleringstaken (vergunningen en meldingen) Toezicht inrichting gebonden Handhaving Niet-inrichting gebonden basistaken Ketentoezicht Collectieve taken

7.1

35.543 30.079 4.080 20.449 5.440 2.150

5.1 Focus in toezicht

Binnen het gegeven kengetal is het niet mogelijk om toezicht te houden op alle regels die gelden voor het uitvoeren van een activiteit/het voeren van een inrichting. Om inzicht te geven in waar de FUMO dan wel op let zijn in onderstaande tabel (tabel 3) voor de inrichtinggebonden taken per branche de focuspunten aangegeven voor een integrale controle en indien van toepassing het te controleren aspect bij een aspectcontrole. Een integrale controle betekent niet dat alles wordt gecontroleerd, ook dan is een keuze gemaakt van onderwerpen die opgepakt worden. Deze vorm van controle is wel uitgebreider dan een aspectcontrole. Bij een enkele branche zal gelet op het risico geen aspectcontrole plaatsvinden, alleen een integrale controle of andersom alleen een aspectcontrole. 26 branches (waar mogelijk zijn branches uit de risicoanalyse samen gevoegd) en één activiteit zijn onderscheiden voor het bepalen van de focuspunten. Voor het bepalen van deze focuspunten is aangesloten bij de risicoanalyse per branche/activiteit die onderdeel uitmaakt van het VTH-beleid Fryslân. Voor de niet-inrichting gebonden toezichttaken wordt sinds 2020 al risicogericht gewerkt. De uitgangspunten zijn hiervoor opgenomen in het VTH-beleid Fryslân17. Argumenten voor en kanttekeningen bij het risicogericht werken.

Het gevolg van het risico gericht houden van toezicht is dat de FUMO meer toezichtcontroles kan uitvoeren en de FUMO dus ook vaker bij bedrijven in beeld komt. De schaarse middelen als mensen en geld worden op een efficiënte manier ingezet. Dit in overeenstemming met het sturings- en financieringsmodel FUMO en het VTH-beleid Fryslân. Door dit risicogericht te doen kan gestuurd worden op de ‘belangrijkste’ risico’s conform de analyse uit het VTH-beleid. Het risico gericht werken heeft echter ook tot gevolg dat de werkelijke uitvoering van een activiteit door een bedrijf of een organisatie die niet valt onder het risico gericht toezicht houden slechter kan zijn dan verondersteld omdat zo hiervoor beschreven niet op alle aspecten wordt toegezien. Dit brengt risico’s met zich mee op gebieden als hinder/leefbaarheid, volksgezondheid, flora en fauna, financiële veiligheid, economische veiligheid en de fysieke veiligheid. Echter dat is een logische kanttekening bij het risicogericht werken. Ook de houder van een inrichting/uitvoerder kan denken dat de uitvoering van het werk plaatsvindt conform de regels, dit kan achteraf niet het geval zijn.

Dit vraagt zorgvuldige communicatie zowel mondeling als schriftelijk, Daarnaast zorgt met name het uitvoeren van een aspectcontrole ervoor dat de FUMO over minder actuele informatie beschikt over een bedrijf/inrichting die in het kader van het toekomstige omgevingsstelsel wel relevant zou kunnen zijn. Bijvoorbeeld voor het maken van omgevingsanalyses die nodig zijn bij het opstellen van een omgevingsplan of een vergunning. Sturen op datakwaliteit Eén van de doelstellingen uit het VTH-beleid Fryslân is ‘Verbetering van de gegevenskwaliteit van de voornaamste risicovariabelen, zodat het informatie gestuurd risicomodel voor de clusters van basistaken optimaal kan functioneren’. Voor het verbeteren van de datakwaliteit in het zaaksysteem LEEF loopt een apart project onder FUMO 2.0. Aanvullend hierop worden met ingang van 2022 overeenkomstig het plan ‘Actualisatie & beheer inrichtingenbestand FUMO (basistaken)’18, fase 2 de branche en zoveel mogelijk activiteiten per inrichting of locatie in kaart gebracht bij het fysiek bezoeken van een locatie. De outcome van de streetspotter en de inzet van de het AI systeem die aan de inrichtingen een set van meest waarschijnlijke activiteiten heeft gekoppeld, worden tijdens een controle door een toezichthouder geverifieerd en de nog ontbrekende informatie achterhaald. Ook

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Weststellingwerf&id=83b21881-bade-41e9-87c4-a0ad4ac868d2